Tịnh Độ Vựng Ngữ

Cảnh Tỉnh Vô Thường

Ngài Thiện Đạo nói:

“Da mồi tóc bạc lần lần

Lụm cụm bước run mấy chốc

Dù sang vàng ngọc đầy nhà

Vẫn khổ suy già bệnh tật.

Ví hưởng khoái lạc nghìn muôn

Đâu khỏi vô thường chết mất?

Duy có đường tắt thoát ly

Chỉ niệm A-di-đà Phật!”.

Lời nói ấy của ngài Thiện Đạo thật đúng là: “Muôn thứ không đem được, chỉ có nghiệp theo mình”.

Thế nào là muôn thứ không đem được?

Trong đời người, tất cả quan tước, vàng bạc, nhà cửa, ruộng vườn, ẩm thực, y phục, vật quý báu, cho đến vợ đẹp con yêu nhưng vô thường đến rồi thì đem theo được vật gì?

Thế nào là chỉ có nghiệp theo mình?

Con người tạo ra những nghiệp tham, sân si, gian dâm trái với lễ giáo, mặc tình sát sinh, làm con trái nghịch với cha mẹ, làm tôi lừa dối vua, thầm hạ độc hại người vật, biết bao nhiêu nghiệp ác. Khi vô thường đến rồi, những thứ ấy đều khắn chặt theo ông. Đã vậy, nếu không mạnh mẽ tỉnh giác xoay đầu sửa ác làm lành, rửa lòng niệm Phật, há chẳng phải được thân người suông mà hoang phế một đời sao? Thật khổ thay! Thật khổ thay!

Một là người hoàn toàn rảnh rỗi, phải nên bất kể ngày đêm nhất tâm niệm Phật.

Hai là người không bận lắm, thì làm việc xong rồi nên lập tức niệm Phật.

Ba là người rất bận rộn, cần phải tranh thủ thời giờ niệm Phật mười niệm.

Lại nữa, người giàu sang, tiện nghi đầy đủ chính là lúc niệm Phật. Người bần cùng, giữ phận an bần, chính là lúc niệm Phật.

Người có con cháu được chúng thay thế làm việc, chính là lúc niệm Phật. Người không con cháu, tâm không ràng buộc chính là lúc niệm Phật.

Người không bệnh thân thể khỏe mạnh, chính là lúc niệm Phật. Người có bệnh, biết mình không lâu sẽ chết, chính là lúc niệm Phật.

Người thông minh thấu hiểu kinh điển đạo lý, chính phải nên niệm Phật. Người ngu độn không có hiểu biết tạp nhạp, chính phải nên niệm Phật.

Tóm lại, dù ở cõi trời hay tại nhân gian, chúng sinh trong bốn loài chín cõi, đều nên niệm Phật. Kính khuyên người đời sao chẳng thừa lúc tứ đại chưa tan rã mà mau chóng niệm Phật. Đợi đến khi “muôn thứ không đem được, chỉ có nghiệp theo mình”, chừng ấy, áo não hối hận đâu còn kịp nữa!

Khuyên Mọi Người Nên Tu Tịnh Độ

Tịnh Độ Hoặc Vấn của ngài Thiên Như nói: “Hiện nay, người tu Thiền thấy người tu Tịnh độ thì xem thường cho là ngu phu ngu phụ. Đó không phải xem thường hạng ngu phu ngu phụ mà chính là xem thường Bồ-tát Văn-thù, Phổ Hiền, Mã Minh, Long Thọ”.

Lời nói ấy thống thiết như thế còn có người chưa tin. Do đó, tôi khảo cứu và dẫn chứng để chứng minh là không sai.

1. Kinh Quán Phật tam-muội, Bồ-tát Văn-thù nói kệ rằng:

“Nguyện lúc tôi lâm chung,

Diệt trừ mọi chướng ngại

Diện kiến Phật Di-đà

Vãng sinh cõi An Lạc”.

2. Kinh Hoa Nghiêm, Phẩm Hạnh Nguyện, Bồ-tát Phổ Hiền nói kệ rằng:

“Nguyện khi tôi sắp lâm chung

Diệt trừ tất cả các chướng ngại

Tận mặt gặp Phật A-di-đà

Liền được vãng sinh cõi An Lạc”.

3. Luận Khởi Tín, Bồ-tát Mã Minh dạy phương tiện tối thắng, bảo rằng: “Chuyên ý niệm Phật liền được vãng sinh, trọn không lui sụt”.

4. Kinh Lăng-già, đức Phật bảo ngài Đại Huệ:

“Tỷ-kheo Đại danh đức

Tôn hiệu là Long Thọ

Được Sơ hoan hỷ địa

Vãng sinh cõi An Lạc”.

Trên, lược nêu bốn vị Đại Bồ-tát, còn những Bồ-tát khác tu về Tịnh độ không thể tính kể.

1. Pháp sư Huệ Viễn ở Lô Sơn, tỏ ngộ ý chỉ sâu xa của Ma-ha Bát-nhã, được tôn xưng là Bồ-tát Hộ Pháp Phương Đông mà sáu thời niệm Phật, ba lần thấy Thánh tướng, được vãng sinh Tịnh độ.

2. Đại sư Trí Giả ở núi Thiên Thai, ngộ lý vi diệu trong kinh Pháp Hoa, là một bậc siêu việt về Giải Quán, là Tổ sư khai sáng Tông phái muôn đời mà khi còn sống, mặt hướng về phương Tây, biện giải mười điều nghi, chú sớ kinh Quán Vô Lượng Thọ, cực lực bàn về Tịnh độ.

3. Đại sư Bách Trượng là đích tử truyền đạo của ngài Mã Tổ, chốn Tòng lâm khắp thiên hạ đều tôn sùng, mà khi cầu nguyện cho vị Tăng bệnh, tống táng vị Tăng mất, thảy đều quy hướng Tịnh độ.

4. Quốc Sư Thanh Lương tiếp nối địa vị Tổ của Tông Hoa Nghiêm, được tôn xưng hậu thân của ngài Văn-thù, còn chỉ bảo Phật Di-đà là Lô-xá-na, cũng chú sớ kinh Quán Vô Lượng Thọ hoằng dương Tịnh độ.

5. Thiền sư Diên Thọ ở chùa Vĩnh Minh

được tài hùng biện vô ngại, là rường cột trong Tông môn mà sáng tác Tứ Liệu Giản khen ngợi Tây Phương, sinh về phẩm Thượng Thượng, được tận nơi U Minh kính ngưỡng đức hạnh.

6. Thiền sư Tử Tâm Ngộ Tân nối pháp ngài Hoàng Long, Tông phong rất thịnh mà tha thiết về Tịnh nghiệp, trước tác Văn Khuyên Niệm Phật khiến nhiều người phát lòng tin.

7. Thiền sư Chân Hiết Liễu nối pháp Truân Công ở Đơn Hà, Tông Tào Động đến Sư thì tỏa sáng. Thế mà, Sư dựng am ở Phổ Đà, chuyên ý Tây Phương, có soạn Tịnh Độ Tập lưu hành ở đời.

8. Thiền sư Thọ Thâm, chỉ trong một bài kệ mà dung thông ngũ giáo, còn bảo rằng: “Lối tắt tu hành không vượt khỏi pháp môn Tịnh độ”. Ngài lập đạo tràng Tây Phương, đắng miệng hết lời khuyên đại chúng.

9. Thiền sư Viên Chiếu Bản tiếp nối đạo pháp ngài Thiên Y, hoằng truyền pháp của ngài Tuyết Đậu, tiếng sấm pháp vang rền, làm bậc thầy mô phạm của hai triều đại mà kiêm tu Tịnh nghiệp, nêu danh Thượng phẩm.

10. Thiền sư Trung Phong Bổn, được pháp nơi lão nhân Cao Phong, người học ngưỡng mộ như Thái Sơn Bắc Đẩu, còn nói:

“Thiền là Thiền của Tịnh độ;

Tịnh độ là Tịnh độ của Thiền”.

Có làm một trăm bài thơ Nhớ Tịnh Độ, khuyên người niệm Phật.

Trên, nêu sơ lược về mười vị Đại Tôn túc, còn những bậc Tôn túc khác và Pháp sư, Luật sư tu Tịnh độ không thể ghi hết.

1. Kinh A-di-đà.

2. Kinh Vô lượng Thọ.

3. Kinh Quán Vô Lượng Thọ.

4. Kinh Cổ Âm Vương.

5. Luận Vãng Sinh của Bồ-tát Thế Thân.

Trên, nêu sơ lược các kinh luận chuyên nói về Tịnh độ. Ngoài ra, các kinh luận khác có đề cập về Tịnh độ không thể ghi hết được.

1. Luận Vãng Sinh của ngài Đạo An.

2. Luận Quần Nghi của Ngài Hoài Cảm.

3. Thông Tán của Ngài Từ Ân.

4. Di-đà Sớ của Ngài Hải Đông.

5. Diệu Tông Sao của Tứ Minh.

6. Sám Nguyện Nghi của Từ Ân.

7. Luận Bảo Vương của Thảo Đường.

8. San Chánh Ký, Tây Tư Sao của Cô Sơn

9. Quán kinh sớ của Đại Trí.

10. Liên Tông Bảo Giám của Ưu Đàm.

11. Lạc Bang Văn Loại của Thạch Tư.

12. Tịnh Độ Hoặc Vấn của Thiên Như.

13. Tịnh Độ Chỉ Qui của Đại Hữu.

14. Niệm Phật Cảnh của Đạo Cảnh và Thiện Đạo.

15. Thiện Nhân Vịnh của Đạo Diễn.

16. Tịnh Độ Thi của Tây Trai.

Trên, nêu sơ lược về các nhà nổi tiếng và cuộc đời của các vị ấy. Đọc lời nói của các Ngài mà suy tư về nghĩa lý, đoạn dứt nghi ngờ, quyết chí tu hành. Rất mong! Rất mong!

(Dịch xong, tháng 10 năm 2002 tại Tịnh Thất Thiền Bửu Quan Âm Phật Đài, Vũng Tàu)