Tịnh Độ Vựng Ngữ

Lời Giới Thiệu

Thuốc không luận mắc rẻ, nếu trị lành bệnh là thuốc hay; pháp môn không luận thấp cao, nếu đưa người ra khỏi sinh tử, đó là pháp diệu. Một đời thị hiện giáo hóa của đức Bổn sư không ngoài mục đích ấy, muốn cho tất cả chúng sinh đều được thoát khỏi sinh tử luân hồi.

Các vị Tổ sư cận đại nhận thấy người đời nay nghiệp lực sâu dầy, chướng sâu huệ cạn không thể tự lực mình dứt hoặc chứng chơn thoát ly sáu nẻo. Chỉ nương nhờ pháp môn Tịnh độ, tự lực mình hành trì cảm được đại nguyện tha lực của đức Phật A-di-đà mà đới nghiệp vãng sinh Tây Phương Cực Lạc. Đã sinh về Cực Lạc thì được gần Phật, Bồ-tát, các bậc Thiện tri thức. Cảnh duyên chung quanh, gió reo, suối chảy, chim hót đều là pháp âm vi diệu. Nghiệp lực dầu còn mà không duyên phát khởi, lại nhờ sức huân tu nên ngày càng mỏng bớt cho đến tiêu trừ, thì lo gì Phật quả không đạt đến!

Tổ sư Châu Hoằng, hiệu Liên Trì là bậc Long Tượng trong Phật pháp, mô phạm trong Tăng giới, nghiêm trì Luật tạng, chỗ hành trì và dạy người đều chỉ quy về Tịnh độ. Những lời khai thị về pháp môn niệm Phật hoặc là giảng thuyết, hoặc là trước tác, hoặc hỏi đáp qua thư từ, hoặc lời nhắc nhở tứ chúng được người xưa tập hợp lại thành sách gọi là Tịnh Độ Vựng Ngữ. Đó là những lời tâm huyết, những kinh nghiệm tu tập, hoài bão một đời của Đại sư. Y theo lời dạy của Ngài mà tu hành thì chắc chắn đạt được kết quả.

Thấy được lợi ích đó nên thầy Minh Thành chẳng ngại tài hèn sức mọn, đem sách này dịch ra Việt văn, nhằm giúp cho mọi người thấm nhuần mưa pháp, tinh tấn niệm Phật.

Tôi xin nhất tâm tùy hỷ giới thiệu đến chư Tôn túc, cùng tất cả pháp hữu xa gần với tâm nguyện hết thảy chúng sinh đồng tu Tịnh độ, đồng sinh Cực Lạc, đồng thành Phật đạo.

Chùa Vạn Đức (Thủ Đức) 02/ 04/ 2006

Tỷ-kheo Thích Hoằng Tri kính ghi

Đại Sư Châu Hoằng

Tổ thứ tám Liên Tông (1532–1612)

Đại sư Châu Hoằng, tự là Phật Huệ, hiệu Liên Trì, người đời Minh, con nhà họ Thẩm ở Hàng Châu. Năm 17 tuổi, Sư được bổ làm giáo thọ, nổi tiếng là người học hạnh kiêm toàn. Được ảnh hưởng láng giềng nên Sư gởi tâm về Tịnh độ, viết bốn chữ “Sinh tử sự đại” ở đầu bàn để tự răn nhắc.

Trung niên, Sư quy y Phật, theo ngài Vô Môn Tánh Thiên xuất gia, đến thọ giới Cụ túc nơi ngài Vô Trần. Sau đó, Sư đi khắp nơi tham học.

Năm thứ năm niên hiệu Long Khánh (1571), Sư vào núi Vân Thê ở Hàng Châu, lưu trú trong ngôi chùa hoang phế, thường chuyên tu Niệm Phật tam-muội, giáo hóa xa gần, người học vân tập bèn trở thành Tòng lâm. Năm thứ 12 niên hiệu Vạn Lịch (1584), Sư trước tác Vãng Sinh Tập 3 quyển, Lăng-nghiêm Kinh Mô Tượng Ký 1 quyển.

Đương thời, giới đàn từ lâu đã bị cấm tổ chức, Sư dạy người cầu giới pháp, đầy đủ ba y, ở trước tượng Phật thọ giới, Sư vì họ chứng minh. Ngoài ra, Sư lại còn chế định nghi Thủy Lục và Du-già Diệm Khẩu Pháp để tế độ nỗi khổ U Minh, khai ao phóng sinh ở trong và ngoài thành, soạn văn giới sát phóng sinh để răn người đừng hại vật.

Sư chủ trương Tịnh độ, công kích cuồng Thiền, cực lực xiển dương Thiền Tịnh song tu, đạo phong càng hưng thịnh. Các quan lại như Tống Ứng Xương, Lục Quang Tổ, Phùng Mộng Trinh đều theo tu học.

Những năm cuối, Sư phát bệnh, càng thêm chuyên cần tu Tịnh nghiệp. Sư trước tác Ba mươi hai điều bất tường để răn nhắc mình và người, lại viết Ba điều đáng tiếc, Mười điều đáng than thở để sách tấn đồ chúng.

Cuối tháng 6 năm thứ 40, niên hiệu Vạn Lịch (1612), Sư vào thành từ biệt các đệ tử và những người cố cựu, nói: “Tôi sắp đi nơi khác”, rồi trở về chùa thiết tiệc trà từ giã đại chúng. Mọi người không hiểu là duyên cớ gì?

Đến chiều ngày mùng một tháng bảy, Sư vào Tăng đường bảo: “Mai này tôi sẽ đi!”.

Qua chiều hôm sau, Sư kêu mệt rồi vào tư thất ngồi kiết già nhắm mắt. Chư Tăng, các đệ tử tại gia và những người cố cựu trong thành đều hội đến. Sư mở mắt ra nhìn mọi người, nói: “Các vị nên chân thật niệm Phật, đừng làm điều chi khác lạ, và chớ phá hoại quy củ của tôi!”.

Nói xong, hướng về Tây chấp tay niệm Phật mà qua đời. Sư thọ được 81 tuổi.

Người đời gọi Sư là Hòa thượng Vân Thê, Đại sư Liên Trì. Sư cùng với ngài Tử Bá, Hám Sơn, Ngẫu Ích được tôn xưng là bốn vị đại Cao Tăng đời Minh.

Ngoài những tác phẩm trên, còn có: Thiền Quan Sách Tấn, Phạm Võng Giới Sớ Phát Ẩn, A-di-đà Kinh Sớ Sao, Hoa Nghiêm Kinh Cảm Ứng Lược Ký… Tất cả hơn 30 loại. Về sau, do Vương Vũ Xuân tập hợp những trước tác của Ngài lại thành Vân Thê Pháp Vựng, 31 quyển.

(Theo Mấy Điệu Sen Thanh - Phật Quang Đại Từ Điển)

Dạy Trì Danh Niệm Phật Tam Muội

Giáo pháp Tịnh độ bắt đầu từ đức Phật Thích-ca, được xiển dương bởi các bậc Thánh Hiền từ bao đời. Do đó, đem một môn niệm Phật chia làm bốn loại:

1. Trì danh niệm Phật.

2. Quán tượng niệm Phật.

3. Quán tưởng niệm Phật.

4. Thật tướng niệm Phật.

Tuy có bốn loại khác nhau nhưng rốt ráo trở về Thật tướng mà thôi. Lại đem ba loại trước rút gọn lại thành hai là: Quán tưởng và Trì danh.

Quán tưởng thì trong kinh Quán Vô Lượng Thọ nói rất tường tận rồi. Ở đây chỉ luận về Trì danh. Kinh Di-đà nói: “Nghe nói về Phật Di-đà, rồi chấp trì danh hiệu, hoặc một ngày, hai ngày, cho đến bảy ngày nhất tâm không loạn. Người ấy lúc lâm chung, Phật A-di-đà cùng các Thánh chúng hiện ra trước mặt. Người ấy mạng chung, tâm không điên đảo liền được vãng sinh về cõi nước Cực Lạc của đức Phật A-di-đà”.

Đó là cội nguồn phát xuất của pháp Trì danh niệm Phật từ muôn đời, là pháp vi diệu do chính kim khẩu đức Phật nói ra.

Bậc Cao đức ngày xưa nói: “Pháp quán nghĩa lý sâu xa, nhưng tâm chúng sinh lại tạp loạn; tâm tạp loạn mà tu quán thì khó thành tựu. Nên đức Phật thương xót trực tiếp khuyên bảo chuyên trì danh hiệu. Bởi vì, xưng danh hiệu dễ, nên mau chóng được sự liên tục”.

Công xiển dương Trì danh niệm Phật này rất thiết yếu cho sự vãng sinh Tịnh độ. Nếu người trì danh đạt sâu Thật tướng thì đồng với pháp Quán tưởng vi diệu, được sinh về phẩm Thượng Thượng không nghi ngờ gì nữa.

Các Phật tử hiện nay nên biết rằng, những bậc Thánh nhân Nhị thừa, hàng Đại sĩ tâm viên mãn cho đến bậc Đẳng giác còn phải sám hối để được vãng sinh, huống chi kẻ phàm phu đang tu học!

Nay tôi xin vì các đệ tử hiện tại trong sáu nẻo luân hồi, đều đồng nhất tâm xưng danh hiệu Phật cầu sinh Tịnh độ. Mong Phật từ bi dũ lòng tiếp độ!

Khuyên Niệm Phật Vãng Sinh Tịnh Độ

Kinh A-di-đà nói: “Nếu người niệm Phật thì lúc lâm chung chắc chắn được sinh về Cực Lạc”.

Kinh Quán Vô Lượng Thọ cũng nói: “Người niệm Phật sẽ sinh về Cực Lạc, hoa sen phân ra chín phẩm”.

Bởi pháp môn niệm Phật này không luận nam nữ, Tăng tục; không luận sang hèn, ngu trí, chỉ cần tâm không loạn động, tùy theo công hạnh nhiều ít mà vãng sinh chín phẩm. Thế nên biết, thế gian ai cũng có thể niệm Phật.

* Nếu người giàu có vật dụng đầy đủ chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người bần cùng nhà nhỏ ít phiền, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người có con thì việc hương hỏa đã có người, chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người không con, một mình tự do, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người có con hiếu thảo an ổn nhận sự cung phụng, chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người có con ngỗ nghịch thì khỏi phải thương yêu, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người không bệnh, thân thể khỏe mạnh, chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người có bệnh, cận kề vô thường, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người tuổi già, thời gian không còn nhiều, chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người tuổi trẻ, tinh thần sáng láng, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người rảnh rang, tâm không phiền lụy, chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người bận rộn, thì tranh thủ thời giờ rảnh, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người xuất gia, tiêu diêu ngoài sự vật, chính là lúc nên niệm Phật. Nếu người tại gia, biết là nhà lửa, chính là lúc nên niệm Phật.

* Nếu người thông minh, hiểu rõ Tịnh độ, chính phải nên niệm Phật. Nếu người ngu khờ, chẳng có tài năng, chính phải nên niệm Phật.

* Nếu người trì luật, luật là do Phật chế định, chính phải nên niệm Phật. Nếu người xem kinh, kinh là lời Phật nói, chính phải nên niệm Phật.

* Nếu người tham Thiền, Thiền là tâm Phật, chính phải nên niệm Phật. Nếu người ngộ đạo, ngộ phải cần sự ấn chứng của Phật, chính phải nên niệm Phật.

Khuyên khắp mọi người gấp rút niệm Phật, vãng sinh chín phẩm, hoa nở thấy Phật, thấy Phật nghe pháp, rốt ráo thành Phật, mới hay tâm mình xưa nay là Phật!

Khuyên Khắp Cả Niệm Phật

Phàm người học Phật, không luận trang nghiêm dáng vẻ, chỉ quý chân thật tu hành.

Cư sĩ tại gia không nhất định phải thế phát xuất gia, người còn tóc vẫn có thể thường niệm Phật. Không nhất định phải đánh chuông gõ mõ, người ưa yên tĩnh vẫn có thể lặng lẽ niệm Phật. Không nhất định phải nhóm họp đông đúc, người sợ việc phiền phức vẫn có thể đóng cửa niệm Phật. Không nhất định phải vào chùa nghe kinh, người biết chữ vẫn có thể y theo giáo pháp mà niệm Phật.

Hành hương đi ngàn dặm, chẳng bằng ngồi yên trong nhà niệm Phật. Cung phụng thầy tà, chẳng bằng hiếu thuận cha mẹ mà niệm Phật. Kết giao rộng với bạn ma, chẳng bằng riêng mình thanh tịnh niệm Phật. Gởi trước giấy vàng mã cho đời sau, chẳng bằng hiện tại làm phước niệm Phật. Hứa nguyện dâng cúng trả lễ, chẳng bằng hối lỗi sửa đổi mà niệm Phật. Không biết mà luận bừa lý Thiền, chẳng bằng chân thật trì giới niệm Phật. Mong cầu sự linh thông của yêu quỷ, chẳng bằng tin đúng nhân quả mà niệm Phật.

Nói tóm lại, tâm ngay thẳng diệt trừ điều ác, niệm Phật như thế gọi là Thiện nhân. Thu nhiếp tâm, trừ tán loạn, niệm Phật như thế gọi là Hiền Nhân. Tỏ ngộ tâm, dứt mê lầm, niệm Phật như thế gọi là Thánh nhân.

Khuyên Niệm Phật

Một là khuyên người hoàn toàn rảnh rang niệm Phật. Việc cưới gả đã xong, con cháu gánh vác được việc nhà, an nhàn vô sự, chính là lúc đem hết tâm sức mà niệm Phật. Mỗi ngày niệm mấy ngàn tiếng, cho đến mấy muôn tiếng.

Hai là khuyên người không bận lắm niệm Phật. Tuy không hoàn toàn rảnh rang, cũng có thể lúc bận thì lo công việc, khi rảnh thì niệm Phật. Mỗi ngày niệm mấy trăm tiếng, cho đến mấy ngàn tiếng.

Ba là khuyên người rất bận rộn niệm Phật. Cần cù với việc triều chính, bôn ba vì sự nghiệp. Tuy không rảnh rang nhưng phải tranh thủ thời gian niệm Phật trong khi bận rộn. Mỗi ngày sớm tối mười niệm, cho đến cả ngày niệm mấy trăm tiếng.

Lời Trọng Yếu Về Việc Xem Tạng Kinh

Nghĩa lý của Đại tạng kinh chẳng qua là Giới, Định, Tuệ mà thôi. Song, người xem Tạng kinh thường có hai lỗi lầm:

Một là chấp văn tự không rõ nghĩa lý.

Hai là biết nghĩa lý mà không thể hội tâm mình.

Như thế, luống uổng thời gian chỉ là gieo duyên mà thôi. Nếu hay thấu rõ Giới, Định, Tuệ mà huân tu thì giáo lý của một Đại tạng kinh gọi là: “Niệm niệm thường trụ”. Đó tức là niệm trăm ngàn muôn ức quyển kinh. Cũng nên biết, Giới, Định, Tuệ nầy tức là pháp môn niệm Phật. Tại sao? Vì:

Giới: Nghĩa là ngăn ngừa sai trái. Nếu có thể nhất tâm niệm Phật thì những việc ác chẳng dám xâm nhập. Đó tức là Giới.

Định: Nghĩa là trừ bỏ tán loạn. Nếu có thể nhất tâm niệm Phật, trong lòng không có duyên khác. Đó tức là Định.

Tuệ: Nghĩa là soi sáng. Nếu quán chiếu tiếng niệm Phật, mỗi chữ mỗi chữ rõ ràng; cũng quán chiếu tâm hay niệm và Phật được niệm, đều không thật. Đó tức là Tuệ.

Niệm Phật như thế tức là Giới, Định, Tuệ. Cần gì đuổi theo văn tự, đọc cả Tạng kinh?

Thời giờ mau chóng, mạng sống chẳng bền lâu. Mong mọi người lấy Tịnh nghiệp làm việc gấp. Đừng cho lời tôi sai lầm mà chẳng nghe!

Dạy Cư Sĩ Tại Gia

Mẹ con, vợ chồng, gia đình quyến thuộc trong kiếp người, đều là nhân duyên đời trước, tạm thời hội tụ cuối cùng ắt phải chia ly, chẳng đáng buồn khổ.

Điều đáng buồn khổ chính là chỉ qua suông một đời, không biết niệm Phật. Nay chỉ cần buông bỏ muôn duyên, soi sáng lại mình mà niệm Phật, tức là việc lớn quan trọng gấp rút luôn làm trong đời người. Không nhiều lời nữa! Ngoài ra, chỉ nên thuần nhất niệm Phật. Khi niệm Phật, cần phải mỗi chữ mỗi chữ soi sáng, nơi tâm rõ ràng phân minh. Tâm tha thiết từng giờ từng phút, chẳng để cho có một chút vọng tưởng tạp niệm.

Sớm chiều khi lễ Phật, thành khẩn phát nguyện cầu sinh Cực Lạc. Lâu dài như thế, đến lúc mạng chung, tự nhiên chánh niệm hiện tiền, vãng sinh Tịnh độ Cực Lạc của Phật A-di-đà, liên hoa hóa sinh, vĩnh viễn xa lìa mọi đau khổ.

Dạy Người Bệnh

Người xưa có nói: “Bệnh là thuốc hay cho chúng sinh”. Thế thì, người trong khi bệnh nên phát sinh tâm đại hoan hỷ. Tất cả chỗ không vừa ý đừng khởi phiền não.

Người xưa còn nói: “Sống chết có số mạng”. Vậy nên, người trong khi bệnh nên phát sinh tâm đại giải thoát. Mặc cho sự sống chết, đừng sinh lòng sợ hãi.

Vả lại, quá khứ như huyễn, hiện tại như huyễn, vị lai như huyễn, tận lực buông bỏ, chỉ giữ chánh niệm mà thôi.

Trong khi bệnh, nhất định phải nhẫn nại, chịu đựng, đừng ôm ấp cái tâm mong mau hết bệnh. Đó là cách hay giúp mau hết bệnh.

Xử trí việc nhà xong, buông bỏ muôn duyên, nơi tâm rỗng rang chỉ niệm sáu chữ Di-đà, giây phút không quên, tự nhiên nghiệp chướng tiêu diệt. Nghiệp chướng đã tiêu diệt, tự nhiên đêm nằm an ổn, thân tâm khỏe mạnh.

Người niệm Phật phải phát nguyện lìa bỏ thế gian ác trược này, sinh về cõi Cực Lạc.

Dạy Cư Sĩ Kỳ Niên

Sắc thân vốn có sự suy tàn, Pháp tánh thật không hoại diệt. Trừ hết muôn điều phiền lụy, thuần tịnh nhất tâm. Tâm thanh tịnh nên cõi nước thanh tịnh. Như thế thì thành tựu vãng sinh mà tự thấu suốt Vô sinh.

Dạy Người Thiện Nữ Lúc Sắp Lâm Chung

Thể chất nam nữ tuy khác nhau, nhưng tánh sáng suốt thật không hai. Đâu nói ngũ lậu, chỉ quý nhất tâm. Nhất tâm xưng niệm A-di-đà, quyết định vãng sinh cõi Cực Lạc.

Dạy Đại Đồng

Người xưa dạy thân cận minh sư, cầu Thiện tri thức. Song, Thiện tri thức thật không có: “Pháp môn bí mật miệng truyền tâm nhận”, chỉ cởi mở trói buộc cho người, tức là bí mật.

Nay chỉ cần: “Chấp trì danh hiệu, nhất tâm không loạn”. Tám chữ này tức là pháp môn bí mật cởi mở trói buộc. Đó là con đường rộng lớn thênh thang ra khỏi sinh tử. Sáng niệm, tối niệm, đi niệm, ngồi niệm, niệm niệm tiếp nối, tự nhiên thành chánh định, chớ tìm cầu chi khác nữa!

Tâm tán loạn đã lâu, nhất thời khó mà an định. Niệm Phật tâm không thanh tịnh, chẳng cần buồn lo, chỉ cần công phu thâm sâu mà thôi. Mỗi chữ mỗi câu nơi tâm mà niệm.

Dạy Vương Trí Đệ

Tâm không thì nghiệp không, thân không thì bệnh không. Nếu có tâm nghi ngờ, nên dốc sức buông bỏ. Trong kinh nói: “Hễ có hình tướng đều là giả dối”.

Đã thuộc về giả dối, ví như hoa đốm trong hư không, như bọt nước trôi sông, như việc trong giấc mộng, nào có nghi ngờ chi nữa.

Giảm bớt lo lắng, ngăn chặn phiền não phẫn nộ, tiết lượng sự ăn uống, cẩn thận trong sinh hoạt. Chỉ giờ giờ phút phút đem câu niệm Phật làm thoại đầu, đừng để lãng quên, tức là sự tỉnh giác sáng soi, ngay khi bối rối vẫn không mê mờ.

Dạy Minh Tự Đại Hiểu

Ghi nhớ số quá nhiều, bó buộc tâm quá gấp nên phát sinh các thứ bệnh. Chỉ cần cố gắng âm thầm không gián đoạn, không xen tạp, tức là công phu. Chẳng cần khổ hạnh quá sức. Vọng tưởng mạnh mẽ, chiến đấu lâu ngày tự nhiên hàng phục được, nhất định không nghi ngờ.

Dạy Ngô Đại Tuấn

Đừng lo ngộ hay không ngộ, đừng lo có không, trong ngoài, chặng giữa; đừng lo Chỉ Quán, đừng lo đồng hay bất đồng với pháp môn khác. Nghi tình đã không phát khởi, cũng đừng lo là ai hay chẳng là ai. Chỉ cần chấp trì danh hiệu, nhất tâm nhất ý, không gián không đoạn, thuần nhất không tạp.

Thực hành đi!

Dạy Vu Quảng Tuệ

Người xưa nói: “Tạp niệm là bệnh, niệm Phật là thuốc”.

Niệm Phật chính là để trị tạp niệm, người không thể trị được bởi vì niệm không khẩn thiết. Khi tạp niệm sinh khởi, liền dụng tâm gia công niệm Phật. Mỗi chữ, mỗi câu chuyên nhất không hai thì tạp niệm tự dứt.

Dạy Vương Quảng Đệ

Chẳng bằng ngay đó nắm chặt một câu A-di-đà. Tận tâm, tận lực niệm đi! Không có một mảy may niệm nào khác, tức là công án chữ “Vô”. Những thoại đầu chữ “Vô”… không cần đề khởi, thuần nhất niệm Phật. Nơi niệm Phật thấu suốt thì nghìn nơi muôn nơi đều thấu suốt.

Dạy Quảng Kỳ

Lão Bàng Uẩn nói:

“Mười phương đồng tụ hội,

Người người học vô vi,

Đây là trường tuyển Phật,

Tâm không, được đậu về”.

Người chưa được không tâm thì hãy siêng năng niệm Phật, niệm niệm không ngừng, tâm sẽ tự không.

Dạy Ngô Quảng Thụ

Đã không nghi việc sinh tử, không nghi công án của các bậc Cao đức ngày xưa, thì sao lại phát sinh sợ hãi? Sao lại còn lo lắng sự nghi ngờ xâm nhập tâm tư? Thế thì gọi là không nghi, thật ra vẫn còn nghi.

Thuở xưa, có hai vị Tỷ-kheo phạm giới dâm và sát, ở ngay một lời nói của ngài Duy-ma, tội lỗi tiêu diệt hoàn toàn. Nay, nếu được như hai Tỷ-kheo ấy thì khỏi bàn. Nếu không được như thế thì có một phương pháp khác. Trong kinh nói: “Chí tâm niệm Phật một tiếng, tiêu diệt tội nặng của sự sinh tử trong tám mươi ức kiếp”.

Nếu thành kính niệm Phật mười vạn tám ngàn tiếng, không tội gì chẳng tiêu diệt. Lời chửi mắng như gió cuốn mây bay, như mặt trời tan sương sớm, như giọt nước rơi vào biển cả, như mảnh tuyết rơi trong lò lửa, diệt trừ sạch hết không còn dấu vết.

Dạy Phước Kiến Lâm Vinh

(Vinh trình bày cảnh lạ đã thấy)

Kinh nói: “Hễ có hình tướng đều là giả dối”

Mắt thấy tai nghe thảy đều quét sạch, nhất tâm niệm Phật.

Dạy Tiết Quảng Duyệt

Tham cứu không tiện, chuyên trì danh hiệu Phật cũng được. Chỉ cần được nhất tâm, tự nhiên không theo cảnh.

Dạy Một Vị Cư Sĩ

Giữ vững năm giới, một lòng niệm Phật. Hiếu dưỡng cha mẹ, cũng nên khuyên cha mẹ nhất tâm niệm Phật. Cầu nguyện mẹ con, cùng sinh về Tịnh độ. Tùy duyên qua ngày, được cung cấp thì nhận, đừng đi hóa duyên, chớ tổ chức hội niệm Phật, giữ phận mình tu hành. Như thế tức là đại thiện nhân, là Cư sĩ chân chánh trong thời mạt pháp.

Dạy Động Đình Sơn Ông Môn Thạch Thị

(Cầu đời sau làm quan)

Làm quan tuy tốt, nhưng dựa vào chức quan mà tạo nghiệp thì đời sau đọa lạc chịu khổ vô cùng. Cần phải nhất tâm niệm Phật cầu sinh Tịnh độ. Dầu cho chức vị đến bậc Tam công cũng chẳng bằng lên đài sen chín phẩm. Niệm Phật cầu sinh về Tịnh độ, hơn làm quan rất xa.

Dạy Động Đình Sơn Hứa Môn Thạch Thị

(Cầu đời sau làm Tăng)

Làm Tăng tuy tốt, nhưng Tăng mà không tu hành đời sau phải đọa lạc chịu khổ vô cùng. Cần phải nhất tâm niệm Phật cầu sinh về Tịnh độ. Thân cận hình tượng giả bằng vàng, gỗ chạm khắc, chẳng bằng thân cận Phật thật hiện đang thuyết pháp. Làm Tăng ở Tịnh độ vượt hơn làm Tăng ở thế giới này rất xa.

Dạy Người Học Phật

Người hiện nay, phần nhiều ưa nói tham cứu tỏ ngộ, ưa nói liễu thoát sinh tử, chẳng biết rằng ở cõi này liễu ngộ rất khó, gọi là vượt ra ba cõi theo chiều dọc. Tư-đà-hàm còn một lần sinh trở lại, huống gì phàm phu! Chúng sinh cõi này phần nhiều sinh về Tây Phương trước, rồi sau mới tỏ ngộ. Một môn sinh về Tây Phương, gọi là vượt ra ba cõi theo chiều ngang, muôn người không sót một.

Cảnh sách đại chúng

Tôi sau khi xuất gia, thưa hỏi khắp nơi. Khi ấy, Tông phong của Thiền sư Biến Dung rất hưng thịnh. Tôi đến kinh thành bái kiến, đi bằng đầu gối vào thưa hỏi. Sư bảo: “Ông nên giữ bổn phận, đừng tham danh lợi, đừng vin theo cảnh trần, chỉ cần thấu rõ nhân quả, nhất tâm niệm Phật”.

Tôi thọ giáo rồi lui ra. Những người đồng hành cười to, cho rằng mấy câu nói đó ai mà nói không được. Từ ngàn dặm xa xăm đến đây, chỉ mong có gì cao siêu huyền diệu, hóa ra chẳng đáng nửa đồng tiền. Tôi nói: “Chính điều này mới thấy được cái hay của Ngài. Chúng ta khát ngưỡng hâm mộ, từ xa đến đây Ngài lại chẳng bàn huyền nói diệu, đưa chúng ta đến chỗ cao vời, chỉ chân thật đem sự thể nhận của mình ở nơi công phu thiết thật gần gũi mà đinh ninh chỉ dạy. Đó là cái hay của Ngài”.

Tôi đến nay vẫn thực hành vâng giữ, không dám lãng quên.

Cửa chính yếu vào đạo, lòng tin là bậc nhất. Việc quan trọng ở đời nếu không tin còn không thể thành tựu, huống là việc lành?

Như đạo tặc ở thế gian khi bại lộ, quan phủ nếu không dùng cực hình ràng buộc thì sau khi thả ra, họ vẫn như cũ không hối lỗi. Tại sao? Vì họ tin rằng con đường này chẳng tốn một đồng tiền mà được lợi, không cần phải tính toán lo lắng. Cho nên, chịu đủ mọi đau khổ nhưng quyết chẳng hối hận.

Người hiện nay niệm Phật, chẳng chịu gia công chân thật, chỉ vì chưa từng nghĩ sâu tin chắc. Đừng nói không tin Tịnh độ, chỉ như Thế Tôn nói: “Mạng người trong hơi thở”.

Một câu nói này nghĩa lý không phải là khó hiểu. Các ông chính mình tai nghe mắt thấy, trải qua biết bao tấm gương, thế mà hiện nay muốn các ông tin câu nói ấy vẫn không thể được.

Nếu các ông thật sự tin được câu nói ấy thì pháp môn niệm Phật không cần tôi phải tốn hết sức lực, dặn dò cả ngàn muôn lần. Các ông tự nhiên sẽ giống như nước chảy xuống chỗ trũng, không sức mạnh gì kéo lại được.

Chính như hôm trước, khi đưa vị Tăng mất, các ông đã thấy việc đó nên buồn bã không vui. Tôi đã cảnh sách nhau thống thiết rằng: “Đại chúng! Tôi với các ông hôm nay đưa vị Tăng này, ngày mai đưa vị Tăng khác, không hay không biết bỗng đến phiên mình, lúc ấy hối hận không còn kịp nữa. Cần phải gấp rút niệm Phật, thời giờ đừng để luống qua, như thế mới được!”.

“Tôi thấy các ông tự mình cũng bảo đáng tiếc, đối với người khác cũng bảo đáng tiếc. Nhưng đến khi ở Tăng phòng, vẫn bàn tán cười nói như thường, chỉ vì các ông không tin “mạng người trong hơi thở”.

Tôi thấy người mới tu học, vừa đem một câu Phật hiệu đặt vào lòng, để đừng suy tư vọng tưởng thì càng cảm thấy vọng tưởng dâng trào. Họ liền bảo: “Công phu niệm Phật chẳng thể nhiếp tâm”.

Đâu biết rằng, cội gốc sinh tử từ vô lượng kiếp đến nay của ông làm sao dứt trừ ngay được. Vả lại, ngay khi muôn vàn vọng niệm lăng xăng chính là lúc thực hành công phu. Thâu nhiếp rồi tán loạn, tán loạn rồi thâu nhiếp, thực hành lâu dài thì công phu thuần thục, tự nhiên vọng niệm sẽ không sinh khởi.

Hơn nữa, cái tâm hay biết vọng niệm nhiều của ông là nhờ ở câu niệm Phật này. Nếu khi không niệm Phật, vọng niệm cuồn cuộn dâng trào, khoảnh khắc cũng không dừng nghỉ mà chính mình có nhận biết được đâu?

Niệm Phật có phương pháp niệm thầm, niệm lớn tiếng, trì niệm Kim Cang. Song, niệm lớn tiếng cảm thấy rất phí sức, niệm thầm lại dễ hôn trầm. Chỉ là miên mật khít khao, khẽ động môi, tiếng niệm ở nơi răng và lưỡi chính là phương pháp trì niệm Kim Cang.

Lại không nên chấp chặt. Hoặc cảm thấy tổn sức thì không ngại niệm thầm, hoặc cảm thấy hôn trầm thì không ngại niệm lớn tiếng.

Hiện nay, người niệm Phật tay đánh mõ theo miệng kêu gào, cho nên không được lợi ích. Cần phải mỗi câu miệng niệm tai nghe, mỗi tiếng mỗi tiếng đánh thức tâm mình. Ví như một người ngủ say, một người gọi thức dậy, thì người kia liền tỉnh giấc. Cho nên, niệm Phật là phương pháp thu nhiếp tâm rất hay.

Người hiện nay không chịu niệm Phật chỉ vì xem thường Tây Phương. Chẳng biết sinh về Tây Phương là việc của bậc đại đức, đại phước, đại trí, đại tuệ, đại Thánh, đại Hiền. Chuyển Ta-bà thành Tịnh độ, chẳng đồng với nhân duyên bé nhỏ.

Ông hãy xem trong vùng này, một ngày một đêm chết bao nhiêu người. Đừng nói sinh về Tây Phương, chỉ sinh về cõi trời thôi mà trăm ngàn người còn không có một. Lại có người tu hành tự phụ, cho rằng chỉ cần không mất thân người mà thôi. Do đó, Đức Thế Tôn đại từ đại bi dạy pháp môn này, công lao quá cả đất trời, ân đức vượt hơn cha mẹ. Chúng ta dầu xương tan thịt nát chưa đủ đáp đền.

Lúc nhỏ còn chưa biết niệm Phật, tôi thấy một bà lão nhà hàng xóm mỗi ngày quy định thời khóa niệm Phật mấy ngàn câu. Tôi hỏi: “Tại sao làm như thế?”.

Bà lão đáp: “Người chồng đã mất của tôi thuở trước niệm Phật, lúc ra đi rất tốt lành. Thế nên, tôi niệm như thế. Ông ấy lúc ra đi, hoàn toàn không có bệnh, chỉ chào cáo biệt mọi người rồi vãng sinh”.

Người xuất gia tại sao lại không niệm Phật?

Những Lá Thư

Đáp Giang Tây Tạ Thanh Liên Hiếu Liêm Quảng Trân

Đề khởi thoại đầu là công phu khẩn thiết nhất để phát ngộ trong Tông môn. Người tu Tịnh độ thì lấy một câu niệm Phật làm thoại đầu. Đây là pháp vi diệu. Chỉ vì tâm khí thô phù nên chưa thể tương ưng, cần phải âm thầm soi lại, đến khi thế lực cùng cực mới có một tiếng tin tức nơi nhân địa.

Đáp Hồ Châu Đổng Tầm Dương Tôn Bá

Tâm vốn không sinh, do duyên hợp mà sinh. Tâm vốn không tử, do duyên tan mà tử.

Dường như có sinh tử nhưng vốn thật không đến đi. Thể hội được điều này thì sống bình thuận, chết an lành, thường lặng lẽ, thường soi sáng. Nếu chưa được như thế, nên buông bỏ toàn thân, thầm thầm trì niệm một câu A-di-đà Phật cầu sinh về Tịnh độ. Giả sử các duyên chưa hết, thọ mạng chưa dứt thì nên niệm Phật gấp bội sẽ có lợi ích lớn.

Người xưa nói: “Pháp môn niệm Phật là thuốc trường sinh của bậc Đại Giác”.

Đáp Dư Diêu Tôn Cư Sĩ Đại Hành

Nếu tin tưởng Tịnh độ thì xem giáo lý, nên chuyên chú bản kinh A-di-đà Sớ Sao. Còn các kinh khác thì đặt ở sau. Xem kinh A-di-đà Sớ Sao, đừng đọc một mạch hết cả, nên xem chậm rãi nhiều ngày. Bởi nghiền ngẫm nghĩa lý tinh tường, sau đó mới tin sâu Tịnh độ, là môn chính yếu của sự tu hành.

Người xưa nói: “Trong biển sinh tử, niệm Phật là bậc nhất”. Đây quả thật không phải lời giả dối!

Đã niệm lớn, niệm thầm, trì niệm Kim Cang đều vô ích mà lại phí tổn. Nay nên trong khi vọng tưởng lăng xăng, chỉ nhẹ nhàng cất lên một tiếng niệm Phật liền dừng, lại xem “người niệm Phật là ai?”.

Lâu dần, niệm khởi lại cất lên như thế, xem như thế. Nếu niệm không khởi thì chỉ nhìn xem. Những việc học văn tự đều nên dừng nghỉ, dừng nghỉ cũng không trở ngại đối với việc học.

Đáp Đức Thanh Hứa Khuyếch Như Cư Sĩ Quảng Việt

Ông hỏi về cách dụng công thu nhiếp tâm, quán tưởng hình tượng Phật ngồi hoặc đứng. Những việc ấy đều tùy thời không cố định.

Chỉ thường quán xét về vô thường, nếu người chưa tỏ rõ trần duyên thì không thể làm được. Tuy không thể thường quán, nhưng cũng là có công phu, đừng nên lo lắng.

Vả lại, trong trần duyên khó thành tựu pháp quán ấy, chẳng bằng ngay khi việc học, việc nhà rảnh rang liền âm thầm chấp trì danh hiệu Phật. Chỉ quý mỗi chữ mỗi chữ rõ ràng, mỗi câu mỗi câu thân thiết thì tâm tự thu nhiếp. Nếu lâu ngày không thối lui thì chánh định được thành tựu. Ngay nơi đó tức là quán.

Đáp Hồ Quảng Lưu Thủ Phục Cư Sĩ Quang Thự

Phàm phu buông thả tâm, người mới học Phật thu nhiếp tâm, sau đó mới được tâm. Thu nhiếp tâm không chỉ có một phương pháp, công cao dễ tiến, niệm Phật làm đầu. Người xưa nói: “Học đạo những môn khác như kiến bò lên non cao, niệm Phật vãng sinh dễ như thuận buồm xuôi gió”.

Khi vọng tưởng nổi lên, không cần phải dùng cách gì khác để trừ diệt, chỉ cần cất lên bốn chữ A-di-đà Phật, tận lực đánh đuổi tức là công phu nhiếp tâm, bỗng nhiên tỏ ngộ gọi là được tâm.

Đáp Tô Châu Viễn Tâm Viễn Cư Sĩ Quảng Thụ

Người sợ chết là chưa tỏ ngộ xưa nay vô sinh. Vốn tự vô sinh, sao lại có tử để mà lo sợ? Song vô sinh không thể dễ dàng mau chóng tỏ ngộ.

Nay, chỉ nên chuyển tâm thành khẩn niệm Phật, lâu dần niệm đến nhất tâm không loạn, tất được khai ngộ. Dù cho không ngộ, nhưng do niệm lực cả đời nên lúc lâm chung tự biết, chết rồi ắt được sinh về Tịnh độ. Cũng như kẻ lưu lạc quê người được trở về cố hương, Phật A-di-đà đưa tay tiếp dẫn vãng sinh, hoan hỷ vô cùng nào có lo sợ gì đâu!

Đáp Thiệu Hưng Trương Cư Sĩ

Xây dựng Tịnh thất cùng tu Tịnh nghiệp, đó là việc cao tột trong thế gian. Song, Tịnh thất không cần phải trang hoàng đẹp đẽ, chỉ cần đủ để tôn thờ tượng Phật, lễ bái, ngồi niệm Phật và đi kinh hành là được rồi. Cũng không cần phải đợi đến khi việc nhà xong hết, sáng ra thì có việc, muốn đợi hết việc thì chẳng khi nào hoàn tất. Ngay trong những lúc ấy mà niệm Phật cũng đã muộn rồi.

Trong biển sinh tử, pháp môn niệm Phật rất là bậc nhất, nên tận tâm thi hành!

Đáp Hưu Ninh Bá Hưng Dương Cư Sĩ Quảng An

Chỗ phân biệt chân và vọng trong kinh Lăng-nghiêm không hề bàn đến. Những việc quán tưởng Tây Phương, chấp trì danh hiệu, hoàn toàn không dính dáng tới.

Tại sao không gió lại nổi sóng, chê pháp môn Tịnh độ là vọng? Nếu nói là vọng thì tọa Thiền cũng vọng, trì giới cũng vọng, giảng kinh cũng vọng, cho đến được đạo Bồ-đề và Niết-bàn cũng là vọng. Nên tự mình nhất tâm niệm Phật, đừng nghi ngờ nữa!

Đáp Thông Châu Tôn Cư Sĩ Quảng Lượng

Ông hỏi lý chân thật xuất thế. Thế gian tức là xuất thế, vậy thì không cần cầu ra khỏi. Chân chẳng phải ở ngoài vọng, vậy thì đâu cần tìm chân. Ý này nếu chưa thể hội thì chẳng bằng nhất tâm niệm Phật. Niệm đến cùng cực thì tỏ ngộ. Ngộ thì không cần bàn luận nữa.

Dầu không đại ngộ nhưng rời khỏi Ta-bà, sinh về Tịnh độ đó tức là xuất thế. Tiêu diệt tạp niệm, thuần nhất chánh niệm, đó tức là lý chân thật.

Nay cũng không lo, ra khỏi hay chẳng ra khỏi, chân hay không chân, chỉ công phu đến nhất tâm thì tự nhiên xong xuôi.

Đáp Ngô Cư Sĩ Đại Triệt

Niệm Phật tức là trì chú. Sau khi niệm Phật đắc lực thì đối trước cảnh mà vẫn bình thản. Phát khởi tư tưởng chán nản xa lìa tức là cánh cửa ban đầu của sự giải thoát. Nhưng trước mắt, làm thế nào được tự tại ngay? Trì niệm lâu ngày, không thối lui, thì tự nhiên có lúc tương ưng.

Đáp Trương Hạnh Uyển Cư Sĩ Quảng Kinh

Cư sĩ hỏi về lời nói của ngài Vân Môn. Không cần tham cứu lời nói ấy! Ngài Vân Môn nói về sự truyền riêng ngoài giáo lý, Cư sĩ chỉ biết lời Ngài nói, nhưng phải lui bước suy xét dưới gót chân của chính mình, xem là đạo lý gì.

Việc suy xét ấy, nay cũng không khó. Đã tin niệm Phật thì chỉ nhìn lại bên trong xem người niệm Phật là ai? Đó tức là suy xét dưới gót chân rồi. Lâu dần thì như trong Chánh Ngoa Tập nói: “Một việc vi diệu cùng cực rốt sau, không lo gì chẳng được”.

Đáp Kim Cư Sĩ Quảng Tụ

Cư sĩ hỏi về quan ải khẩn yếu sau cùng, hỏi về ý chỉ sâu thẳm, hỏi về sự tương ưng với bản địa, hỏi về sự thẳng tắt nêu lên việc này. Đều là những câu hỏi thiết yếu. Nhưng cũng chỉ ở nơi gần gũi mà thôi, trừ tánh biết sáng suốt rõ ràng này ra, đều là không quan trọng, cạn cợt, cành ngọn, quanh co. Thật ra, nếu nhìn thấu suốt ngay nơi một niệm niệm Phật này phát khởi thì bảo đảm việc lớn xong xuôi. Cũng không nên nghe nói như thế liền nghĩ ngợi suy tư, gắng gượng mong được thông suốt. Như thế, trái lại đã bị sai lầm, chỉ cần mỗi niệm cứu xét chân thật, tích lũy sức lực lâu dài, tự nhiên sẽ đạt được. Đó mới là chứng ngộ.

Đáp Đàn Lâm Quảng Nguyên

Kỳ túc chưa thấy rõ ràng không đáng để lo sợ. Bởi lẽ, tâm lực kia thật chưa dùng hết. Nay đã có bệnh cũng không cần miễn cưỡng mà làm, chỉ y theo trong kinh chấp trì danh hiệu, nhất tâm không loạn. Nên giảm bớt mọi duyên, việc nào giảm bớt được lần giảm bớt. Việc bất đắc dĩ, sau đó mới ứng đối. Được vậy, công phu tự nhiên đắc lực.

Đáp Dư Diêu Hàng Thanh Thái Cư Sĩ Quảng Phạm

Cư sĩ hỏi về ý nghĩa vào sâu một môn. Các vị kia vốn vì môn phái khác nhau mà nói. Nay người niệm Phật thì tham cứu ở ngay nơi việc niệm Phật, vẫn là một môn chẳng phải hai việc. Nếu tham cứu không tiện, cứ trực tiếp niệm Phật cũng được. Như học trò thi cử, thi cả hai môn kinh Dịch và kinh Thi thì thật không thể được, vì không thể thi một lượt hai kinh. Còn như chỉ thi về một kinh Dịch, hoặc đọc văn hay giải thích nghĩa lý, thì đâu thể bảo là thi hai môn. Giải thích nghĩa lý đâu có trái ngược với việc đọc văn mà làm được.

Đáp Gia Hưng Tôn Vô Cao Cư Sĩ Quảng Ức

Thời khóa hằng ngày nên ghi trên tờ giấy, vì hiện nay còn bận việc thi cử. Người tu pháp môn Tịnh độ chỉ quý đơn giản, thẳng tắt. Nếu không có thời giờ trì tụng kinh Kim Cang, Văn Quán Âm thì cứ niệm Phật, công đức ấy cũng không ít.

Đáp Trương Bá Hộ Quảng Điềm

Vọng niệm là bệnh, niệm Phật là thuốc. Bệnh đã lâu, một viên thuốc không thể chữa lành. Vọng niệm tích tụ, tạm thời niệm Phật không thể tiêu trừ ngay được. Lý ấy như nhau.

Đừng lo vọng tưởng kia lăng xăng, chỉ quý ở chỗ niệm Phật tinh chuyên khẩn thiết. Mỗi chữ rõ ràng, mỗi câu liên tục, dốc lòng trì niệm mới có phần tiến triển. Đó gọi là thật sự ra sức tích lũy lâu ngày, một mai tỏ sáng. Ví như mài chày thành kim, luyện sắt thành thép, nhất định không lừa dối.

Vào đạo nhiều môn, chỉ một môn này rất là thẳng tắt. Không nên lơ là, không nên chểnh mãng!

Đáp Huy Châu Ngô Lý Lập Cư Sĩ Đại Châu

Không cần lo tội lỗi nghiệp chướng sâu dầy, không cần nghi căn tánh chậm lụt. Trong kinh nói: “Chí tâm niệm Phật một câu, tiêu diệt tội nặng trong tám mươi ức kiếp”.

Vậy thì, nghi gì nghiệp chướng sâu dầy. Bậc Thánh nhân thuở xưa còn nói: “Có một đường tắt tu hành, chỉ niệm A-di-đà Phật”, thì lo gì căn tánh chậm lụt!

Gởi Tô Châu Lưu La Dương Cư Sĩ

Tôi thường chuyên khuyến khích niệm Phật cầu sinh về Tịnh độ. Đạo này rất diệu rất huyền, cũng rất là giản dị. Nhưng giản dị nên bậc cao minh lơ là.

Nói về sự sinh tử thì chẳng rời một niệm, cho đến muôn pháp thế gian và xuất thế gian đều chẳng lìa một niệm. Hiện nay là dùng niệm này mà niệm Phật, thiết thật gần gũi làm sao! Nếu thấu suốt chỗ niệm này sinh khởi, tức là tự tánh Di-đà, tức là ý Tổ sư từ Ấn Độ sang.

Cho dù không ngộ nhưng nương niệm lực này vãng sinh Cực Lạc. Dứt ngang dòng sinh tử, không còn bị luân hồi, rốt cuộc sẽ đại ngộ thôi.

Mong ông buông bỏ muôn duyên, trong hai mươi bốn giờ mỗi niệm mỗi niệm luôn tự nhắc nhở. Đó là điều mong muốn lớn của tôi!

Gởi Giang Âm Phùng Quân Cư Cư Sĩ

Xưa nay, bảy mươi hiếm thấy, trăm tuổi được mấy ai? Hôm nay, trong cảnh xế chiều này, chính là lúc buông bỏ những điều ấp ủ ở trong lòng, nhìn thấu thế gian rõ ràng là một trường hí kịch, có gì chân thật. Chỉ lấy một câu A-di-đà Phật tiêu khiển tháng ngày. Chỉ lấy thế giới Cực Lạc phương Tây làm quê nhà của mình.

Nay tôi niệm Phật, sau này sẽ sinh về Tây Phương. Sao được may mắn như thế! Phát khởi tâm vô cùng hoan hỷ, chớ sinh phiền não. Nếu gặp việc không như ý thì liền xoay chuyển tâm tư, một tiếng Phật này mau chóng niệm lên. Lại hồi quang phản chiếu: “Ta là người trong thế giới Phật A-di-đà, tại sao lại có sự thấy biết giống như người thế tục?”. Đổi giận làm mừng, nhất tâm niệm Phật. Đấy là pháp môn đại giải thoát, đại an lạc của bậc trí tuệ.

Gởi Gia Hưngchutây Tông Cư Sĩ Quảng Chấn

Con người ở đời, gặp cảnh thuận thì lòng vui thích an ổn, gặp cảnh nghịch thì tâm tư ưu sầu muộn chẳng yên. Song mà, thuận chưa phải là hạnh phúc, nghịch chưa phải là bất hạnh. Nếu ham mê sự thuận lợi thì chẳng phát sinh tâm xuất thế, buồn bã không đắc chí, sau đó mới chán nản sự ràng buộc của cõi đời mà mong cầu giải thoát.

Thế nên, muôn điều đau khổ qua lại ở trước mắt, chỉ dùng trí tuệ chân chính quan sát:

Khổ từ đâu phát sinh? Từ thân phát sinh.

Thân từ đâu phát sinh? Từ nghiệp phát sinh.

Nghiệp từ đâu phát sinh? Từ mê lầm phát sinh.

Do mê lầm mà tạo nghiệp, do nghiệp mà thành thân, do có thân mà chịu khổ. Chỉ cần phá trừ mê lầm thì tất cả đều rỗng lặng. Dám hỏi phương pháp để phá trừ mê lầm? Chỉ cần ở nơi câu thoại đầu mà mình tham cứu, thể hội “người niệm Phật là ai?”. Tiêu tan mối nghi này thì mọi sự mê lầm đều phá vỡ. Nên xét kỹ điều ấy chớ lơ là!

Phải tin, muôn việc đều là nhân duyên đời trước. Không chỉ những việc thuận nghịch, cùng đường, thông thoát, cho đến sự sinh tử đều ném hết xuống biển cả, đừng sinh khởi lo sợ. Thâu nhiếp thân tâm, nhìn lại câu thoại đầu mà mình tham cứu. Nên nhớ kỹ đừng quên!

Niệm Phật không chỉ thấy rõ tâm tánh mà còn trị lành các bệnh. Nếu có người khuyên làm đạo thuật thì không cần tin theo, e mất sự thấy biết chân chánh. Thế nên, tôi đặc biệt nói rõ việc này trước.

Thân bệnh đến thế cũng rất nguy, nên đem những điều muốn nói, muốn làm viết hết ra giao cho chồng và cha mẹ, để cho trong lòng không vướng bận, nhất tâm chánh niệm. Nếu thường ngày tin được pháp môn niệm Phật thì có thể dùng mắt tâm soi sáng bên trong, bốn chữ A-di-đà Phật rõ ràng sáng tỏ không gián đoạn. Dù cho hôm nay hoặc ngày mai ra đi cũng được. Hay là không đi, sống đến một trăm hai mươi tuổi cũng được. Đây là lời nói khẩn yếu.

Gởi Vương Cư Sĩ Đại Trác

Đã ốm đau nên đặt mình ngoài mọi việc, đồng thời tận tâm buông thân tứ đại này, khiến cho rỗng rang không một vật. Nếu không thể dừng nghỉ hẳn thì tạm thời hãy dừng nghỉ, đợi sau này xử trí. Vọng tưởng mạnh mẽ không thể chế phục nên niệm Phật vài tiếng trấn áp nó.

Sự vinh hoa phú quý ở thế gian chẳng qua cũng là việc trong phút chốc, nguy nan khổ não chẳng qua cũng là việc trong khoảnh khắc, chớp nhoáng liền thành không. Vả lại, muôn việc đều thuộc về nhân duyên thuở trước, sức con người chẳng làm gì được. Mong Cư sĩ tận lực buông bỏ nhất tâm niệm Phật!

Gởi Tần Minh Trung Cư Sĩ

Pháp môn vô lượng, cốt yếu ở chỗ thấy rõ tâm tánh. Môn chính yếu để rõ tâm không gì bằng niệm Phật. Ngoài giờ đọc sách trước tác, hoặc lúc tâm có phiền não nên ngồi yên niệm Phật, rất có lợi ích. Một niệm ở nơi Phật thì tạp niệm thối lui. Tâm rỗng rang lặng lẽ, mầu nhiệm làm sao! Mong chớ cho là dễ mà lơ là!

Gởi Ngô Giang Tần Nhậmnamcư Sĩ Quảng Hằng

Bảo rằng: Xua tan tăm tối, cởi mở sự trói buộc của nghiệp lực. Nếu thể hội được thì tăm tối tức là ánh sáng. Sự trói buộc của nghiệp lực đều là giải thoát. Nếu không thể hội được, chỉ cần luôn luôn nhiếp tâm niệm Phật thì lâu ngày định tĩnh, tự nhiên có thể phát tuệ.

Gởi Nam Thành Ngô Niệm Từ Cư Sĩ Quảng Dực

Vào đạo nhiều môn, nhưng trực tiếp thẳng tắt không gì bằng niệm Phật. Một môn niệm Phật, trên hóa độ người căn cơ bén nhạy, dưới kể cả kẻ ngu mê chậm lụt. Pháp môn này chính là con đường thông trên suốt dưới, đừng đem cái nhìn thế tục mà giao động nghi hoặc.

Xưa nay, các bậc Tôn túc dạy người khán thoại đầu, khởi nghi tình để mong đại ngộ. Hoặc khán chữ “vô” hoặc khán “muôn pháp về một, một về đâu?”, nhưng không phải một pháp mà đầy đủ. Nay thử so sánh, như câu “muôn pháp về một, một về đâu?” và “niệm Phật là ai?” thì rất giống nhau.

Nếu giải quyết xong câu “niệm Phật là ai?” thì “một về đâu?” không cần phải hỏi người khác, tự nhiên thông suốt. Người xưa bảo: “Người niệm Phật muốn tham Thiền, không cần tham cứu thoại đầu nào khác”, chính là ý này.

Niệm Phật vài tiếng, soi lại tự xem người niệm Phật ấy là ai. Dụng tâm như thế đừng lãng quên, lâu ngày tự nhiên sẽ có tỉnh ngộ. Nếu chưa được, thế thì cứ niệm Phật cũng được, khiến cho niệm không rời Phật, Phật không rời niệm. Niệm đến cùng cực, thì tâm rỗng rang, đạo cảm ứng qua lại, hiện tiền thấy Phật. Đó là lẽ tất nhiên.

Gởi Thái Thương Vương Tử Ngung Hiếu Liêm Trí Đệ

Vương phủ cao quý là do đời trước tu tập phước đức sâu dầy. Vì sao tôn thể lại vương phải bệnh dữ? Đâu không phải là do nghiệp cũ gây ra? Nguyên nhân của bệnh tật phần nhiều do sát sinh mà có, nên xem trọng việc phóng sinh.

Nay trình bày, việc nhờ chư Tăng thay thế sám hối và tự mình sám hối trong tâm, thật ra, công đức khác xa.

Tôi mong ông để lòng rỗng rang, buông hết tất cả các duyên. Ở trong tâm rỗng rang ấy chỉ niệm một tiếng A-di-đà Phật. Gọi là niệm thì không cần khởi động môi lưỡi, chỉ thầm thầm dùng mắt tâm soi sáng lại, mỗi chữ mỗi chữ rõ ràng, mỗi câu mỗi câu tiếp nối. Từ sáng đến tối, từ tối đến sáng, tâm tâm không gián đoạn.

Nếu có thống khổ nên nhẫn nại chịu đựng, nhất tâm lo niệm Phật. Trong kinh nói: “Chí tâm niệm một câu Phật hiệu, tiêu diệt tội nặng trong tám mươi ức kiếp”.

Thế nên, công đức khác xa.

Câu Hỏi Đáp Văn Cốc Quảng Ấn

Hỏi: Người xưa đã tiếp nhận pháp “truyền riêng chỉ thẳng”, sau đó tu Tịnh nghiệp mong muốn vãng sinh, là ngộ rồi theo nguyện khởi hạnh chăng? Hay là chưa ngộ mà tu cả hai hạnh? Nếu tu cả hai thì rơi vào tâm bị chia rẽ nhiều lối, công phu sao được thành khối?

Nếu đã ngộ thì mỗi hạt bụi đều là thế giới Hoa Tạng, nơi nào cũng là cõi nước An Lạc, khắp mười phương không nơi nào chẳng thế. Sao lại chỉ thích sinh về Tây Phương?

Đáp: Người thật tin Tịnh độ quyết chí vãng sinh thì chẳng luận đã ngộ hay chưa ngộ.

Người theo pháp “truyền riêng chỉ thẳng” nhưng chưa ngộ, tuy hằng ngày tham Thiền mà chẳng phát nguyện vãng sinh, vì còn phải thọ thân sau, do đó, rốt cuộc còn có chỗ sinh, không phải là tâm bị chia rẽ nhiều lối.

Người đã ngộ thì người xưa nói: “Ông cho rằng vừa ngộ liền sánh bằng chư Phật sao!”.

Thế nên, ngài Phổ Hiền làm Trưởng tử ở thế giới Hoa Tạng. Tuy mỗi hạt bụi đều là thế giới Hoa Tạng, nơi nào cũng là cõi nước An Lạc mà trong phẩm Hạnh Nguyện cũng thành khẩn phát nguyện vãng sinh Cực Lạc. Bậc đã ngộ còn vậy, huống chi người chưa ngộ!

Hỏi: Thiết nghĩ: Tham Thiền quý ở chỗ “một tâm không sinh”. Niệm Phật quý ở chỗ “tịnh niệm liên tục”.

Một môn tham cứu niệm Phật này, ý ở nơi tỏ ngộ mà được vãng sinh. Nay lúc niệm, tuy tâm Phật rõ ràng, còn khi tham cứu thì cả hai đều dứt. Do đoạn dứt nên công phu tham cứu dần dần tiến bước, nhưng niệm lực dần dần lui sụt. Thế thì sau này, lẽ nào được vừa ngộ vừa vãng sinh?

Đáp: “Một niệm không sinh” là Thiền chẳng phải tham cứu, khởi niệm nghi tình mới gọi là tham cứu. Kinh Lăng-nghiêm nói: “Lại dùng tâm này mà cứu xét tới lui…”, chính là nói điều này.

Khi niệm Phật, lúc tham cứu đều thuộc về hữu niệm cũng không chống trái nhau.

Đáp Tiền Dưỡng Truân Châu Thủ Quảng Nghiêm

Hỏi: Tâm này buông lung đã lâu, tuy dùng câu niệm Phật thu nhiếp tạm được lại mất. Làm sao giữ gìn?

Đáp: Ví như nơi phản nghịch đã lâu, một trận đánh không thể thành công. Chỉ cần kiên trì dũng mãnh không thối lui, đợi đến lúc tâm địa tỏ sáng tự nhiên, một khi được là được mãi mãi.

Hỏi: Con vượn mới được nhốt lại, dần dần liền hôn trầm, sách tấn tỉnh táo thì lại tán loạn. Làm sao hàng phục?

Đáp: Lặng lẽ trị tán loạn, toán loạn dừng thì sinh hôn trầm. Tỉnh táo trị hôn trầm, hôn trầm dứt thì sinh tán loạn. Nên thực hành Chỉ Quán song song, tán loạn hôn trầm đều thối lui. Nay chỉ cần tinh minh niệm Phật. Niệm không có hai niệm gọi là tinh, niệm mà soi trở lại là minh. Tinh là Chỉ, minh là Quán. Một pháp niệm Phật mà đầy đủ Chỉ Quán.

Hỏi: Trong kinh Lăng-nghiêm, đoạn bảy chỗ hỏi về tâm nói: “Tâm không ở trong ngoài chặng giữa”.

Nhị Tổ hỏi pháp an tâm, tìm tâm không thể được. Tổ Đạt-ma nói: “Ta đã an tâm cho ông rồi”. Đây chẳng phải là cảnh giới phàm phu. Nay tôi muốn ở chỗ đối diện với vọng niệm thì như thế nào?

Đáp: Đừng quan tâm bảy chỗ, tám chỗ; đừng quan tâm an với không an; cũng đừng quan tâm đối diện với không đối diện; chỉ cần nhất tâm niệm Phật.

Người xưa nói: “Tiến thẳng tới Vô Thượng Bồ-đề, tất cả phải trái đừng quan tâm”.

Hỏi: Nghề nghiệp nuôi sống thật không trái với Thật tướng. Phật Pháp thệ nguyện tế độ khắp cả chẳng tiếc thân mạng mà tâm lo về nghề nghiệp nuôi sống còn một phần mười, làm sao hiểu thấu trọn vẹn?

Đáp: Nếu một bề đề cao việc hướng thượng thì không chỉ nghề nghiệp nuôi sống mà ngay cả sát sinh, trộm cắp, dâm dục, nói dối cũng đâu từng trái với Thật tướng.

Nay, đứng về thế gian mà luận, một phần mười là lẽ thường ở thế gian, cũng không chướng ngại đối với đạo. Nếu người lừa dối thủ lợi thì mới không được.

Đápchutây Tông Cư Sĩ

Hỏi: Trong đau khổ bức bách làm sao niệm Phật?

Đáp: Khổng tử nói: “Người quân tử dù trong thời gian một bữa ăn, lúc vội vàng khốn đốn cũng không trái với điều nhân”.

Công phu không trái với điều nhân này, tuy nhất thời không thể đạt tới, nhưng không ngừng thực hành liền trở thành tự nhiên. Huống chi, hành trì lâu ngày bỗng nhiên có chỗ tỉnh ngộ, thì tuy gặp cảnh khổ vui, thuận nghịch mà đạo ở ngay trong ấy. Gọi là “ho, khạc, cúi, ngưỡng đều là ý Tổ sư từ Ấn Độ sang”, cũng là do thuần thục mà thôi.

Hỏi: Tại sao quán tưởng thân Phật to lớn, tướng hảo Như Lai không thể thành tựu?

Đáp: Bậc Cao đức ngày xưa nói: “Chúng sinh tâm tạp loạn, quán tưởng khó thành”. Bậc Đại Thánh xót thương nên khuyên thẳng chuyên trì danh hiệu.

Nay hãy Trì danh, đặt Quán tưởng sang một bên, đừng bàn luận.

Đáp Giang Quảng Hựu Cư Sĩ

Hỏi: Nhất tâm không loạn một ngày đến bảy ngày liền được vãng sinh. Hoặc được nhất tâm trong một ngày đến bảy ngày nhưng sau đó lại không nhất tâm. Như thế có được vãng sinh không?

Đáp: Đã có thể nhất tâm thì về sau tâm ít tán loạn, chắc chắn không đến nỗi tán loạn nhiều. Như Nham Hồi ba tháng không trái với điều nhân, lẽ nào sau ba tháng lại trở thành người ác?

Những người ấy trong tâm dù có vọng niệm sinh khởi mà cũng như lò hồng rơi điểm tuyết, chưa tới thì đã tan. Sao lại không được vãng sinh?

Hỏi: Người không tin Tịnh độ chỉ e vốn là kẻ bạc phước?

Đáp: Lời nói này rất đúng.

Đáp Ngô Quảng Dĩnh Cư Sĩ

Hỏi: Người tu hành, lao động làm việc vốn là bổn phận. Còn người có thân thể gầy yếu khoanh tay ngồi yên, nhiếp tâm niệm Phật có thể được đạo vãng sinh không?

Đáp: Nếu thật có thể nhất tâm không loạn thì được.

Hỏi: Niệm Phật quý ở chỗ niệm niệm liên tục, vốn là như vậy. Nhưng có khi không chấn chỉnh oai nghi lại giống như bất kính. Giả như lúc mở khăn, cởi áo, khi nằm trần, tắm rửa, cho đến lúc đại tiện, tiểu tiện đều có thể niệm Phật được không?

Đáp: Niệm thầm không ngại.

Hỏi: Giả sử có hai người, một người ăn thịt mà không bỏ việc niệm Phật; một người ăn chay mà tuyệt chẳng niệm Phật. Hai người ấy ai trội hơn?

Đáp: Bệnh của hai người ấy chỉ là một. Người niệm Phật hơn một chút, hơn người kia vì họ không biết có Phật.

Hỏi: Niệm Phật hoặc bốn chữ hoặc sáu chữ tương đối có sự phân biệt nhiều và đơn giản. Kinh văn chỉ nói: “Chấp trì danh hiệu”, dường như chỉ là bốn chữ. Hiện nay, trong Tòng lâm đều theo sáu chữ, rốt cuộc ai phải? Đại sư dùng pháp nào?

Đáp: Bốn chữ tự niệm, sáu chữ theo chúng.

Hỏi: Trọn ngày niệm Phật, gặp phước thì làm. Thầy tôi dạy rõ như thế. Phàm khi làm phước, tâm ở nơi việc phước thì chẳng ở nơi danh hiệu Phật. Nắm cái này thì bỏ cái kia, có thể gọi là nhất tâm không loạn chăng?

Đáp: Gương sáng vốn rỗng không, vật đến thì hiện, ở nơi sự rỗng không của gương nào có ngại. Việc chưa tới mà trông ngóng, việc đã qua mà lưu giữ, chỉ người như thế mới là bệnh.