Niệm Phật Tứ Đại Yếu Quyết

Niệm Phật hoài cảm

Từ năm Hàm Phong thứ mười trở đi, Côn tôi gặp phải cơn binh đao lớn, hận mình học nhiều nhưng chẳng thành tựu được gì, khó chịu đựng nổi nghịch cảnh. Dẫu có giải ngộ được đôi chút, nhưng đó vẫn chỉ là kiến giải phát sanh từ Ngã Kiến. Nếu tôi chẳng sanh lòng thẹn hổ lớn lao, gột rửa lỗi trước thì làm sao trong đời này thoát khổ được nổi? Nhân đấy, tôi sanh tâm khẩn thiết, tận lực học đòi pháp môn Chuyên Tu của hòa thượng Thiện Đạo, muốn trong đời này sẽ quyết định vãng sanh. Mỗi lần thấy kẻ học thức chẳng biết danh hiệu A Di Đà có đầy đủ hết thảy diệu đức bèn nói ngạo ngược Tịnh Độ là pháp môn chấp trước, phá phế các tông khác, tôi chẳng thể nén nổi nỗi buồn! Đấy chẳng qua chỉ là những kẻ bất tiếu, chướng sâu học cạn nên chẳng thể ngợi khen Phật đức nổi.

Bởi thế, đối với mỗi đức tánh của pháp Niệm Phật, tôi soạn thành từng bài tụng rõ ràng ngõ hầu người đời sau biết cách thâu thập những điểm thâm yếu của nhiều môn để tạo thành tâm chí chuyên nhất, khẩn thiết, hoàn thành việc cầu sanh Tịnh Độ ngay trong một đời. Đây chẳng những là tấm lòng mong cho hành nhân không còn ý niệm chống phá, phế bỏ nữa mà thật sự còn là tấm lòng cảm kích thâm ân bất tận, lòng tin vào các môn đến mức cùng cực vậy. Giữa mùa Hạ năm Quang Tự thứ tám, học nhân Luyến Tây Cổ Côn kính đốt bốn mươi tám lọn hương trên cánh tay để cúng dường Phật A Di Đà, rập đầu kính tụng như sau:

Tưởng nhớ các vị tổ sư của Tông Môn

Tông môn tổ sư,

Thiết tha truyền dạy:

“Linh linh bất muội,

Liễu liễu thường tri”

Con do ngu si

Chẳng nhận lãnh nổi

Vì thế phát tâm

Trì danh đến chết

Hoài cảm Quốc Thanh thiền đường

Con trụ thiền đường

Cảm ân thậm thâm

Tuy chưa đại ngộ

Muốn chứng chơn tâm

Phổ khuyến niệm Phật

Thật vì việc ấy

Cứu cánh thế nào?

Một câu Di Đà

(Nếu có kẻ hỏi: Chơn tâm vốn sẵn có, làm sao lại bảo là “đắc”? Đáp: Há chẳng nghe ngài A Nan nói:“Chẳng trải qua a tăng kỳ kiếp để chứng Pháp Thân” (bất lịch tăng kỳ hoạch pháp thân), “hoạch” chính là “đắc”! Pháp Thân chính là chơn tâm. Tổ Triệt Ngộ nói: “Đúng là do nhơn mà đắc; nhưng đối với quả sẽ chứng sau này thì có thể định kỳ hạn được”. Chơn nhân chẳng phải là chơn tâm hay sao? Huống hồ kinh Đại Bi còn dạy phát nguyện như sau: “Nguyện con sớm được mắt trí huệ”. Mắt trí huệ chính là chơn tâm. Như vậy, chịu niệm Phật là đạt được chơn tâm, là đắc trí huệ)

Nghĩ đến kinh Lăng Nghiêm

Lúc làm sa di

Đọc kinh Lăng Nghiêm

Tới chỗ gõ chuông ²

Đã biết tâm nguyên

Nhân đấy cầu giới

Lãnh thọ mà hành

Mau báo ân này

Chỉ có trì danh.

Nghĩ về kinh Viên Giác

Lớn thay Viên Giác

Càng đọc càng ngấm

Pháp trạch đượm nhuần

Mừng lộ ra mặt

Cực lực trì danh

Bắt nguồn từ đấy

Muốn mau báo đáp

Mới học si ngốc

Nghĩ về kinh Hoa Nghiêm

Tôi đọc Hoa Nghiêm

Tự hiềm quá rộng

Muốn được ở trong

Pháp môn đơn giản

Đốn khai Bảo Tạng

Hợp khắp quần cơ

Bổn thể bất động

Ân ấy khó báo

Nên tụng Di Đà

Hoài cảm pháp sư Khuê Phong

Tôi đọc bộ sách

Viên Giác Lược Sớ

Của ngài Khuê Phong

Cảm ân chẳng nhỏ

Thọ dụng vô số

Nhờ đọc Thiền Nguyên

Biết “tri” là thể

Để báo ân ấy

Trì danh chẳng ngơi

Nghĩ đến tông chỉ của tông Thiên Thai

Tôi lãnh hội được

Tông chỉ ThiênThai

Ân như cứu mạng

Mới biết nhất niệm

Gồm trọn tam thiên

Nhất lý bình đẳng

Thiện, ác như nhau

Vì thế trì danh

Tâm bền đến chết

Hoài cảm kinh Phạm Võng Giới

Phạm Võng Giới kinh

Công đức khôn sánh

Tôi vừa thọ trì

Liền được lợi ích

Nên biết phá giới

Ắt mất thân người

Tuy chuyên trì danh

Lý vốn vẫn một

Nghĩ về Đại Bi thần chú

Thần chú Đại Bi

Công đức khó lường

Tôi vừa tụng trì

Đã gội ân đức

Vì thế phát tâm

Hành pháp triệt để

Phật hiệu khôn lường

Tương hợp khít khao

Nghĩ về các vị thánh tổ sư Tịnh tông

Tịnh Độ tổ sư

Bi tâm tha thiết

Khuyên con trì danh

Mổ tim vẩy máu ³

Mới chịu chuyên tu

Chẳng tạp hết thảy

Ngay trong đời này

Tu hành viên mãn

Toàn nhờ đức này

Nghĩ về người đại lực lượng

(Chữ “người đại lực lượng” chỉ người có khả năng giáo hóa rộng lớn)

Người đại lực lượng

Năm tông đề cao

Gặp căn cơ nào

Sẽ nói pháp ấy

Như thuốc trị bịnh

Trăm bịnh lành trăm

Tôi thẹn chướng sâu

Đành riêng tự dụng

Nghĩ về việc phá phạm hai giới

Tôi phạm hai giới

Thẹn hổ khôn cùng

Một: trộm kinh thư

Hai: tổn sanh mạng

Chỉ sợ lâm chung

Ác báo khó ngăn

Nhân đấy niệm Phật

Chẳng dám trọng lý

Nghĩ mình cô phụ mọi người

Tôi thẹn đời này

Phụ người chẳng ít

Chẳng sanh Tây Phương

Ắt khó sạch oán

Bởi vậy lập thệ

Dũng mãnh trì danh

Nguyện sớm vãng sanh

Chóng độ người khác

Hoài cảm ân đức cha mẹ

Cha mẹ sanh con

Ân đức khôn tày

Lẽ nên hiếu dưỡng

Đến chết mới thôi

Trốn đi xuất gia

Sống chết chẳng quản

Chẳng sanh Tây Phương

Diêm Vương ắt giận

Hoài cảm ân sư thế độ

Khi con xuất gia

Áo cơm chẳng đủ

Nợ nần chẳng ít

Oán kết vô số

Được thầy xuống tóc

Bỗng nhiên đại phú

Quyết báo ân này

Phải tu Tịnh Độ

Hoài cảm quốc vương hộ pháp

Tam Bảo trụ thế

Toàn nhờ quốc vương

Mới được tự do

Vòi vọi bệ vệ

Ân đức như thế

Thật sự khó lường

Nếu chẳng niệm Phật

Tội lỗi phi thường

Nghĩ đến ân thí chủ cúng dường

Tôi thẹn tu hành

Chẳng lo nổi thân

May nhờ thí chủ

Hết sức hỗ trợ

Dù cơm hay áo

Không chi chẳng tặng

Chẳng sanh Tây phương

Ắt sẽ khó báo

Nghĩ đến sư huynh đã đề bạt mình

Sư huynh Kính Phong

Là thiện tri thức

Dạy tụng Viên Giác

Và dạy quy Thích

Và chỉ tham học

Ân đều bậc nhất

Phải thấy Di Đà

Mới báo đáp nổi

Nghĩ đến các đồng học đã giúp đỡ mình

Tôi niệm Di Đà

Nhờ các đồng học

Lời tôi nói ra

Coi như diệu dược

Thường có bốn sự

Ai cũng sẵn lòng

Thay mặt làm cho

Ân sâu như thế

Làm sao dám quên?

Nghĩ đến thiên thần hộ pháp

Thiện ác báo ứng

Thiên thần chép ghi

Phật pháp xuất hiện

Thiên thần thường hộ

Nên tôi ngày nay

An nhiên như ý

Chẳng sanh Tây Phương

Thật chẳng dám trụ

Nghĩ đến quan viên hộ pháp

Quốc vương hộ pháp

Nhờ các quan viên

Ra tay hỗ trợ

Trừ khử tà thiên

Khiến các tự viện

Đều được an nhiên

Phải tu Tịnh nghiệp

Mới báo ân này

Đốt hương trên cánh tay để khen ngợi khuyên quy hướng Tịnh Tông

Lại dùng bốn mươi tám lọn hương đốt cánh tay cúng dường hết thảy các chúng sanh. Chỉ nguyện chúng sanh đều hoan hỷ nghe tôi lược nói lời tối trọng yếu: Ai nấy đều có tâm Đại Giác, cớ sao đời đời bị sự ác lôi kéo, khác nào một viên như ý châu bị ném vào trong bùn nhơ vô số năm. Vì thế, đức Thích Ca phát đại thệ nguyện: thường ở trong cõi Sa Bà hóa độ chúng sanh. Ngài dạy Tông, giảng Giáo và nói Luật. Không có câu nào là chẳng nói đến cái tâm này. Ngài còn nói ra danh hiệu Phật Vô Lượng Quang Thọ để trực hiển cái tâm này. Danh hiệu ấy có công dụng không chi sánh bằng; mười phương chư Phật đều cùng khen ngợi, khuyên lơn ai nấy đều phải nên tin nhận, đừng ngờ vực.

Cần phải biết nay là lúc ngũ trược mạnh mẽ đến cùng cực, tâm chúng sanh hừng hực tạo ác; thậm chí đối với chuyện phát tâm tu hành cũng có lắm nỗi thị phi bừng bừng! Thương thay, lúc này làm thân con người sao mà thật thê thảm, thật cực khổ quá. Nếu chẳng có một câu A Di Đà Phật thì nhất định sẽ chẳng thể thoát khỏi vực khổ nổi!

Sách Di Đà Yếu Giải giảng về năm thứ trược này bằng những lời máu lệ chứa chan. Kính xin những học nhân trong tông ta nên đọc kỹ những lời ấy để tự răn nhắc mình.

Sách Di Đà Yếu Giải viết: “Chúng ta ở trong đời Kiếp Trược quyết định bị hạn chế bởi thời gian, bị khổ sở bức bách. Nếu không có pháp tu để mang theo nghiệp vượt ngang [ra khỏi tam giới] thì ắt sẽ chẳng thể giải thoát được.

Ở trong đời Kiến Trược thì quyết định bị tà trí trói buộc, nếu chẳng nhờ vào hạnh phương tiện thì ắt sẽ chẳng thể giải thoát nổi.

Ở trong đời Phiền Não Trược thì quyết định bị tham dục vây hãm, bị ác nghiệp cắn rứt; nếu chẳng có pháp tu khiến cho tâm phàm biến ngay thành tâm Phật thì ắt sẽ chẳng thể giải thoát được.

Ở trong Chúng Sanh Trược thì quyết định sẽ vùi lấp trong xú uế chứ chẳng thể giác ngộ rỗng suốt được, cam đành liệt nhược chẳng thể bay bổng lên nổi; nếu chẳng có pháp tu hân yểm (ưa Cực Lạc, chán Sa Bà) này thì ắt sẽ chẳng thể giải thoát nổi.

Ở trong đời Mạng Trược thì quyết định bị vô thường nuốt mất, [giống như] lửa xẹt ra từ đá, như ánh sáng của tia chớp, trở tay không kịp; nếu chẳng có pháp tu chẳng phí thời kiếp, chẳng cần phải siêng khổ thì ắt sẽ chẳng thể giải thoát nổi.

Lại nữa, chỉ nên dùng lòng tín nguyện này để trang nghiêm một câu A Di Đà Phật hòng chuyển Kiếp Trược thành hải hội thanh tịnh, chuyển Kiến Trược thành Vô Lượng Quang, chuyển Phiền Não Trược thành Thường Tịch Quang, chuyển Chúng Sanh Trược thành liên hoa hóa sanh, chuyển Mạng Trược thành Vô Lượng Thọ.

Vì thế, một câu A Di Đà Phật chính là pháp Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác mà đức Bổn Sư Thích Ca đã chứng được ngay trong đời ác ngũ trược này. Nay ngài đem toàn thể Quả Giác ấy trao cho chúng sanh trong đời trược ác. Đấy là cảnh giới sở hành của chư Phật, chỉ có Phật với Phật mới biết trọn vẹn nổi, chứ chẳng phải là do tự lực mà cửu giới có thể tin hiểu được nổi!”

Nếu chẳng thể biết sâu xa rằng Tịnh Độ là một pháp rất khó thì sẽ cho rằng có riêng một pháp nào khác để xuất ly ngũ trược, rồi cứ hý luận om sòm trong căn nhà lửa cháy hừng hực. Nếu hiểu được rằng Tịnh Độ là một pháp rất khó thì mới chịu dẹp yên cái tâm đèo bồng, trân quý một hạnh này. Bởi vậy, đức Bổn Sư mới hết lời bảo pháp này rất khó; cốt ý là khiến cho bọn ta được hiểu rõ.

Niệm Phật Tứ Đại Yếu Quyết hết

Phụ Lục 1 - Lời tựa bản văn Tịnh Độ Chuyên Tu Giải Báng

Úc Sinh tôi căn độn thức thô, chớm thông kinh giáo, chỉ tin sâu xa vào một môn Tịnh Độ. Tôi nhận được cuốn sách tán dương ý chỉ chuyên tu của Ngọc công (tiếng kính xưng pháp sư Luyến Tây Ngọc Phong), được thầy rộng lòng ban cho cuốn sách này thì thật là cơ duyên hội hợp, đâu dám im lặng!

Trong trăm ngàn vạn người trong thiên hạ, có nhiều vị là hạng trung trí; còn hạng thuần trí hay thuần ngu rất ít. Bậc trí thông suốt trên dưới, tâm quy về Nhất Thừa, chẳng phải chỗ tịnh thì chẳng trụ. Hạng người ấy gọi là bậc lợi căn. Người ngu giữ lấy những điều thô phác, chẳng buồn cao luận, chấp trì danh hiệu, lâu ngày được an lạc; hạng này gọi là kẻ độn căn. Hạng trung trí là những người tự phụ tài chí, bỏ cái dễ chọn cái khó để tu hành. Về mặt tình thức thì bộp chộp, về mặt cảnh giới thì hiểu biết qua loa, bàn đến Tông Môn thì lời lẽ rất sâu sắc nhưng thực chất rỗng tuếch, chẳng lãnh ngộ được gì, biến thành kẻ hùa theo. Đối với pháp môn Tịnh Độ thì cật lực chặt bửa sát đất. Thật là giống như coi việc chất đá xây thành lũy là dễ dàng như đãi cát, khác nào đối với việc phải lần theo từng bậc trèo núi lại nghĩ là mình có thể bay lên tuyệt tích, chẳng ngờ thân nặng như tạ, diệt vong mấy khi! Khe hang cách trở, hụt một bước chân là sa sảy ngàn dặm.

Cũng giống như vậy, xét về tình thức, kẻ ấy đã vướng trong lưới trần, suy lường cảnh giới một cách hời hợt nên càng đánh mất chơn thường, ở mãi trong đêm dài dằng dặc đợi sáng đến khi nào! [Vì thế], thầy tôi đã phát phẫn than dài, ứa lệ khuyên răn. Úc tôi do đã phát giác căn bịnh si dại ấy nên thưa cùng mọi người: Hãy nên đọc sách này để thúc liễm tài chí mình, bỏ đi cái tình thức, chuyên nhất cảnh giới. Nếu chẳng thâm nhập tánh hải thì chẳng thể quy hướng, tin tưởng nổi Tịnh Tông. Nếu chẳng chấp trì hồng danh thì chẳng thể đạt thẳng ngay lên bất thối. Chỉ khi cõi lòng nguội lạnh, bình ổn thì mới có thể tu trì già dặn, chắc thật.

Thầy tôi vãng sanh nhưng còn lưu lại yếu chỉ vi diệu. Nếu như chán nổi uế độ thì cõi tịnh mới dễ sanh. Nhờ nguyện lực từ bi lớn lao, nhờ pháp môn phương tiện nhiệm mầu, một lòng chuyên tu thì sẽ tự được thâm ngộ. Lời thầy đã dạy trọn vẹn hết cả, Úc tôi nào dám bàn xằng!

Mùa Đông năm Quý Mùi niên hiệu Quang Tự, Nguyên Hòa Ngô Úc Sinh đề tựa

Chuyên Tu Pháp Môn Giải Báng

(Giải trừ những lời phỉ báng đối với pháp môn Chuyên Tu)

Luyến Tây học nhân Ngọc Phong Cổ Côn soạn

Vào mỗi nửa tháng, người đã thọ giới Bồ Tát nhất định phải tụng bốn mươi tám giới dạy trong kinh Phạm Võng. Nếu là kẻ ít chữ nghĩa, chẳng đủ sức tụng hết thì cần phải tụng đủ mười giới trọng. Huống hồ chính đức Phật đã dạy các Phật tử rằng: “Có mười ba la đề mộc xoa ⁴ nếu người đã thọ Bồ Tát giới chẳng tụng những giới ấy thì chẳng phải là Bồ Tát”. Chẳng phải là Bồ Tát thì chẳng phải là giòng dõi nhà Phật.

Người đời Mạt Pháp đấu tranh kiên cố, vì chẳng biết đến tội vạ của mười giới trọng nên đâm ra báng Phật, báng Pháp, báng Tăng, thậm chí gièm báng pháp môn Chuyên Tu của Hòa Thượng Thiện Đạo là “chấp chặt một môn”! Họ chỉ có một mắt nên mới báng pháp môn Chuyên Tu, ắt sẽ làm hại đến vô lượng vô biên người chướng nặng khác, khiến người độn căn chẳng lìa khổ nổi; đành cô phụ đức Phật ta là bậc đã ở trong đời ác ngũ trược đúng vào lúc khó giáo hóa nhất mà dạy ra pháp môn “chí viên chí đốn, lìa khổ dễ dàng, khó tin nhất” này, thật chẳng đáng buồn lắm thay! Vì thế, khuyên kẻ mới phát tâm trong tông ta (tức là tông Thiên Thai) phải nên tụng thuộc mười giới trọng, kính cẩn lấy đó làm nhật khóa thì mới khỏi phạm phải đại giới đấu tránh, hủy báng trong mai sau.

Phải biết là trong mười giới trọng, có sáu giới liên quan đến những việc đấu tránh, hủy báng: tự khen mình chê người, hủy báng Tam Bảo. Hai điều răn này rất minh bạch, phải nên khắc xương tạc dạ, chẳng lúc nào quên.

Hòa Thượng Thiện Đạo dạy:

“Chúng sanh chướng nặng, cảnh tế tâm thô, thần thức lao chao nên quán cảnh khó thành. Vì thế, Đại Thánh từ mẫn, khuyên rõ phải chuyên xưng danh hiệu chính là vì xưng danh là dễ. Cứ hễ xưng danh liên tục thì được vãng sanh. Nếu có thể niệm niệm liên tục, lấy trọn đời làm kỳ hạn thì mười người tu cả mười được vãng sanh, trăm người tu cả trăm người vãng sanh. Vì sao vậy? Vì không có ngoại duyên tạp loạn nên được chánh niệm, vì được tương ưng với bổn nguyện của Phật, vì chẳng trái nghịch giáo pháp, vì thuận theo lời Phật.

Nếu tu tạp nghiệp để cầu vãng sanh thì trăm kẻ tu mới hòng được một, hai; ngàn người tu chỉ mong được ba, bốn. Đó là vì tạp duyên loạn động nên mất chánh niệm, vì chẳng tương ứng với bổn nguyện của Phật, vì trái nghịch giáo pháp, vì chẳng thuận lời Phật, vì hệ niệm chẳng liên tục, vì tâm chẳng luôn báo ân Phật. Dẫu có hạnh nghiệp nhưng thường tương ứng với danh lợi, thích thân cận tạp duyên, tự chướng, chướng người khác sanh về Tịnh Độ”.

Ngài còn viết kệ như sau:

Lần lần da gà, tóc hạc (ý nói: da nhăn, tóc bạc)

Thấm thoát chân bước liêu xiêu

Dẫu cho vàng ngọc đầy nhà

Khó tránh suy tàn, lão, bịnh!

Dẫu cho khoái lạc ngàn phen

Rốt cuộc vô thường xảy tới

Có mỗi nẻo tắt tu hành:

Chỉ niệm A Di Đà Phật!

Đại sư Thông Trí soạn bài ca niệm Phật như sau:

Tôi nay xin khuyên người đồng học

Chẳng cần tham Thiền, đọc kinh sách

Chỉ mỗi một câu A Di Đà

Trong mười hai thời thường giữ chắc

Đấy thật là lời khuyên “mổ tim vẩy máu” vậy. Người thời nay thần thức phiêu diêu bất định, nếu chẳng quét sạch các sự hiểu biết tạp nhạp thì làm sao nhất tâm niệm Phật cho nổi? Vì thế, đại sư mới bảo chẳng cần phải tham Thiền và xem kinh; chỉ cốt trong mười hai thời nhất tâm niệm Phật; đấy chính là pháp môn chuyên tu của Hòa Thượng Thiện Đạo vậy. Tham Thiền và xem kinh toàn là học cho hiểu. Hiểu mà không hành thì khác gì chẳng hiểu! Vì thế, đại sư Hám Sơn dạy:

Tụng kinh thì dễ, hiểu kinh khó

Miệng tụng chẳng hiểu cũng như không

Hiểu nhưng chẳng hành chỉ phí sức

Ngày tụng vạn quyển cũng uổng công

Người đời nay xem kinh không những chỉ phí sức mà còn mười điều lầm lẫn hết chín là do tự cậy thông minh, chẳng chịu để cõi lòng trống rỗng để cầu học (ý nói: không ỷ vào những hiểu biết để thực sự học đạo nên bị sở tri chướng làm chướng ngại), mà cũng vì khó gặp được bậc minh sư hay bạn lành thật sự thông hiểu Tông và Giáo. Trong bài ca Khuyên Niệm Phật, sư Thông Trí bảo: “Chẳng cần tham Thiền, đọc kinh sách” chính là do nguyên nhân này.

Trong bài ca ấy, còn có câu:

Đường Thiền gập ghềnh, lạc lắm chỗ

Vĩnh Minh tông sư đã chỉ rõ

Xem kinh tuy là báo tứ ân

Nếu chẳng viên giải vẫn vướng mắc

Nhất tâm niệm Phật chính là yếu chỉ của kinh Di Đà, chẳng cần biết là Thiền hay không Thiền, là Giáo hay không phải Giáo, niệm niệm đều do bi tâm triệt để của đức Bổn Sư hiển hiện, niệm niệm đều lưu xuất từ tướng lưỡi rộng dài của sáu phương chư Phật, niệm niệm đều được nguyện lực từ bi của Phật A Di Đà nhiếp thọ; niệm niệm đều nhờ vào Phật khiến cho quang thọ trong tự tâm được hiển hiện trọn vẹn. Vì vậy, sách Trực Chỉ viết: “Niệm Phật một tiếng, tương ưng một tiếng. Niệm Phật nhiều tiếng, tương ưng nhiều tiếng”. Có Tông hay Giáo nào vượt hơn nổi pháp này đâu?

Sách Yếu Giải chép: “Một tiếng A Di Đà Phật có thể chuyển Kiếp Trược thành hải hội thanh tịnh, chuyển Kiến Trược thành Vô Lượng Quang, chuyển Phiền Não Trược thành Thường Tịch Quang, chuyển Chúng Sanh Trược thành liên hoa hóa sanh, chuyển Mạng Trược thành Vô Lượng Thọ”.Công đức chẳng thể nghĩ bàn như thế há nào chẳng gồm đủ lý tánh của Tông và Giáo hay sao?

Tổ Triệt Ngộ dạy: “Thể hiện đến tột cùng cốt tủy nhà Thiền, nêu Giáo đến cùng cực chính là A Di Đà Quả Phật An Lạc Tây Phương”. Tổ Tỉnh Am dạy: “Một ngàn bảy trăm sợi mây, một dao chém phăng. Tám vạn bốn ngàn pháp tạng, sáu chữ tóm trọn”. Tổ Ngẫu Ích bảo: “Một pháp Trì Danh độ trọn ba căn, gồm thâu cả sự lẫn lý không còn sót, tóm trọn Tông lẫn Giáo chẳng sểnh chút gì”.Những lời dạy như vậy đều thể hiện ý trên thì sao lại bảo pháp môn chuyên tu là “chấp một pháp, phế pháp khác, báng Tông hủy Giáo”?

Mười phương chư Phật nói ra hết thảy các pháp môn, không có pháp nào là chẳng vì phổ độ chúng sanh liễu sanh thoát tử. Pháp môn chuyên tu từ trong tâm từ bi triệt để của chư Phật lưu xuất, còn được gọi là pháp môn Phương Tiện Thắng Dị. Bởi thế, sách Yếu Giải nhận định:“Pháp này không ai hỏi mà đức Phật tự nói, [là pháp] được lòng đại từ triệt để gia trì, có thể khiến cho các hữu tình nhiều chướng trong đời Mạt Pháp nương theo đó chóng chứng lên Bất Thối”.

Đừng lấy những chuyện của kẻ lợi căn thông Tông, thông Giáo để chèn ép pháp này. Đại sư U Khê dạy: “Cần phải đọc hết các kinh Đại Thừa, học đủ hết các lời dạy của chư Tổ. Hễ là sách Tịnh Độ thì cần phải tìm đọc hết từng cuốn”. Đây chính là lời dạy dành cho bậc lợi căn, chứ hạng độn căn gánh vác gì nổi? Chỉ biết lõm bõm mấy mặt chữ thì làm sao đọc hết các kinh sách Đại Thừa cho được? Khóa tụng thường ngày còn học chưa xong thì làm sao học khắp các lời dạy của chư Tổ cho được? Huống hồ, trong chín phẩm vãng sanh được dạy trong kinh, chỉ có thượng thượng phẩm là đọc tụng Đại Thừa; còn đối với trung trung phẩm, kinh bảo chẳng cần phải thọ trì đọc tụng kinh điển Phương Đẳng, chỉ cần khéo hiểu nghĩa lý, tin sâu nhân quả thì đều được vãng sanh. Biết có Tây phương, niệm Phật cầu được vãng sanh; đó chính là “khéo hiểu nghĩa lý”. Trong hạ hạ phẩm toàn là hạng người ngu ác nghịch niệm Phật vãng sanh; nếu cứ đem lời“phải đọc hết các kinh Đại Thừa” để bó buộc họ thì họ nhất định sẽ phải đọa lạc hết, còn gì là “chín phẩm hàm linh đều lên bờ kia” nữa?

Kẻ độn căn chẳng thể học nhiều, hễ tham học nhiều thì nhất định sẽ chẳng thành; giống như chiếc thuyền nhỏ chẳng chở được nhiều: hễ tham chở nhiều ắt sẽ gặp nguy hiểm. Vì thế, khi Phật hóa độ tỳ kheo Bàn Đặc (tức tôn giả Châu Lợi Bàn Đà Già), Phật chỉ dạy tôn giả miệng niệm hai chữ “tảo trừ” (quét dọn) thì tôn giả liền được đắc quả. Xin thử hỏi những kẻ gièm báng: Hai chữ “tảo trừ” ấy nếu xét đến triệt để thì có đủ cả Tông, Giáo và Luật hay chăng? Nếu chẳng có đủ Tông, Giáo, Luật thì ắt sẽ hại người khác mắc đọa tam đồ, chứ làm sao đắc đạo quả cho nổi? Do ngài Bàn Đặc đắc quả nên nhất định hai chữ ấy phải trọn đủ Tông, Giáo, Luật. Huống hồ sáu chữ hồng danh được chư Phật cùng khen ngợi lại chẳng có đủ các lý của Tông, Giáo, Luật ư?

Bởi thế, thiền sư Triệt Ngộ mới nói: “Một câu A Di Đà Phật chính là tâm yếu của đức Phật [Bổn Sư] ta. Xét theo chiều dọc, danh hiệu ấy thông suốt ngũ thời ⁵, xét theo chiều ngang gồm trọn bát giáo ⁶”. Vì lẽ này, Hòa Thượng Thiện Đạo cực lực hoằng dương pháp môn chuyên tu Ghi Số Trì Danh cho đến hết mạng mới thôi. Những người được ngài hóa độ rất nhiều, có vị tụng kinh Di Đà từ mười vạn đến năm mươi vạn lần; có vị nhật khóa niệm Phật từ một vạn câu đến mười vạn câu, đắc Niệm Phật Tam Muội vãng sanh Tây Phương, chẳng thể ghi chép hết nổi! Nếu ngài chẳng phải là hóa thân của Phật A Di Đà thì làm sao độ chúng được như vậy?

Vả lại, Quán kinh cũng dạy: “A Di Đà Phật có tám vạn bốn ngàn quang minh. Mỗi một quang minh chiếu khắp mười phương thế giới nhiếp thủ chúng sanh niệm Phật chẳng bỏ”; vậy thì có nên khuân hết thảy pháp môn Thiền, Giáo, Luật ra để hủy báng pháp môn Chuyên Tu hay không? Chư Phật, chư Tổ ngàn lần khuyên, vạn lần khuyên, khuyên người quy nhất; còn người thời nay thì lại ngàn lần khuyên, vạn lần khuyên, khuyên người quy loạn! Ấy đều là do người đời Mạt Pháp tâm có lắm dị kiến vậy!

Thiền sư Thiên Như nói:“Nếu học theo chuyên tu thì chí phải quyết định. Nếu ông đã một đời tham Thiền nhưng tham đã chẳng ngộ, lại còn học Giáo nhưng Giáo cũng lại chẳng minh, mãi đến giờ đây cứ lông bông chẳng đoạn nổi vọng niệm; lại còn toan nói dăm câu Thiền, lại còn toan bàn đôi câu Giáo, tình vướng đôi bề, niệm chia bốn ngả.

Tổ Sư từng bảo: ‘Còn vướng mắc mảy may niệm nào thì đó chính là nghiệp nhân của tam đồ’. Vừa thoạt nhìn liền sanh phân biệt, vạn kiếp buộc ràng. Chí đã không quyết định, tình niệm lại đa đoan. Bởi lắm nỗi đa đoan nên chánh niệm gián đoạn; hễ nhất niệm bị gián đoạn thì liền biến thành nghiệp ràng buộc trong tam đồ”.

Tổ Thiên Như đã khổ công triệt cốt thấu tủy khuyên chuyên tu đến như thế mà sao vẫn còn có kẻ chẳng chịu tin nhận? Đúng là kẻ nghiệp chướng sâu nặng, chẳng cách nào cứu nổi!

Kinh Viên Giác dạy:“Chúng sanh đời tương lai hy vọng thành đạo nhưng chẳng mong cầu giác ngộ mà chỉ ưa đa văn, tăng trưởng Ngã Kiến. Phải nên tinh tấn hàng phục phiền não thì chưa đắc sẽ đắc, chưa đoạn sẽ đoạn”. Sách Chỉ Quán nói những điều như “lãnh, giữ, ghi nhớ”, tâm nhọc chí mỏi; bàn đi nói lại chuyện “nước đục, châu mờ” đều nhằm để khuyên người đừng tạp học thì mới có thể thành tựu tam muội được. Huống hồ là chúng ta đang sống trong thời kỳ thọ mạng ngắn ngủ, ngày hôm nay chưa biết nổi ngày mai? Khuyên mọi người gấp rút niệm Phật e còn chưa kịp thì có nên khuyên người tạp học, trái nghịch lời dạy chuyên tu của tổ Thiện Đạo hay chăng?

Pháp môn vô lượng, ai nấy nên đối với pháp mình ưa thích cực lực tin tưởng vào một môn thôi thì ắt sẽ thành đạo; đấy mới đáng gọi là báo đáp ân Phật. Đừng cưỡng khuyên kẻ sơ tâm học nhiều môn, phải nên thâm nhập một môn. Sau khi đã đắc Tam Muội rồi thì mới có thể học rộng hết thảy các pháp môn. Vì thế, nhà Thiền cũng có câu: “Nếu chưa hiểu việc lớn thì thề chẳng học kinh giáo”, huống hồ là đối với pháp Tịnh Độ cầu được vãng sanh ngay trong một đời mà lại chẳng chuyên tu hay sao?

Do đó, sách Bí Tạng Chỉ Nam chép: “Nếu là kẻ sơ tâm mà lại ưa muốn bàn thoại đầu, muốn chẳng chấp tướng, muốn học viên dung tự tại thì đều là hạng tin chẳng sâu, hành chẳng tận sức; dẫu có giảng nổi cả mười hai phần giáo, hiểu được một ngàn bảy trăm lời chuyển ngữ đi nữa thì vẫn là chuyện bên bờ sanh tử. Đến lúc lâm chung, những chuyện ấy đều vô dụng!”

Sách còn viết: “Pháp môn Niệm Phật chẳng có chi là kỳ đặc cả, chỉ quý ở chỗ tin cho tới nơi, giữ gìn [niềm tin ấy] cho thật ổn rồi thẳng thét mà niệm: suốt một ngày đêm niệm mười vạn, năm vạn hoặc ba vạn; lấy số hạn quyết định chẳng khuyết ấy làm chuẩn. Suốt cuộc đời này thề chẳng thay đổi; nếu chẳng được vãng sanh thì tam thế chư Phật đều nói dối!”

Một phen được vãng sanh rồi thì vĩnh viễn chẳng thối chuyển; các pháp môn đều được hiện tiền. Kỵ nhất là hôm nay Trương Tam, ngày mai Lý Tứ ⁷: Gặp người thuộc Giáo môn bèn toan tầm chương trích cú; gặp người tu Thiền liền tưởng chuyện tham cứu, vấn đáp Thiền cơ; gặp người trì Luật bèn tính chuyện đắp y trì bát. Đấy chính là hạng chẳng rõ đầu đuôi, chẳng rành lớp lang, chẳng biết rằng giáo lý chí cực của cả mười hai bộ trong Tam Tạng hoàn toàn gói gọn trong câu niệm A Di Đà Phật! Một ngàn bảy trăm công án, cơ quan hướng thượng cũng nằm gọn trong đó! Ba ngàn oai nghi, tám vạn tế hạnh, Tam Tụ Tịnh Giới cũng nằm gọn trong đó. Thậm chí như sách Yếu Giải nói: “Giết hẳn cái tâm tham dục đi, trân quý một hạnh này”. Lời nói ấy đúng là đã thâm đắc pháp Chuyên Tu của tổ Thiện Đạo vậy.

Khen ngợi sách Bí Tạng Chỉ Nam trong tập Tịnh Độ Thập Yếu

Kính lạy Linh Phong đại đạo sư

Thập Yếu Chỉ Nam công chẳng nhỏ

Phổ khuyến lặng tâm niệm Di Đà

Kỵ nhất đầu đuôi đều chẳng rõ!

Tông, Giáo, Giới Luật đều trong ấy

Chẳng cần bỏ đây tìm bên ngoài

Con bắt chước ngài vẽ hồ lô

Khuyên người niệm Phật là tốt nhất

Hỏi: Nếu khuyên người chỉ có niệm Phật là tốt nhất thì hóa ra hết thảy các kinh giáo đều là vô dụng hay sao?

Đáp: Chỉ khuyên niệm Phật thôi là thuyết pháp ứng theo căn cơ. Những chúng sanh thuộc căn cơ này thì phải dùng pháp Niệm Phật này cho nên quyết định chẳng khen ngợi các pháp khác! Nếu chỉ khen ngợi pháp khác đôi chút sẽ khiến cho họ khởi lên tâm tham mộ, chẳng chịu cam tâm niệm Phật. Như kinh Di Đà dạy: “Chẳng thể dùng chút thiện căn phước đức nhân duyên để đuợc sanh về cõi ấy. Nghe nói A Di Đà Phật, chấp trì danh hiệu nhất tâm bất loạn thì liền được vãng sanh”. Bởi vậy, tổ Tỉnh Am bảo:

Chẳng nhọc tam kỳ tu phước huệ

Chỉ dùng lục tự xuất càn khôn

Pháp nào thì có căn cơ riêng biệt cho pháp ấy chứ có pháp nào vô dụng đâu! Ví như thuốc chất đầy nhà, người bịnh gì thì uống thuốc đó, chứ đâu phải là có những thứ thuốc chẳng ai uống đâu!

Kệ khuyên lợi căn, độn căn đều nên tu

Xin khuyên bậc lợi căn trí huệ

Ngày đêm hãy nên xem kinh giáo

Xem hiểu hết thảy diệu pháp môn

Hoằng truyền khắp chốn để báo ân

Dù Tông, dù Giáo hay Giới Luật

Đừng nên chấp nhất khiến người cười

Dùng công đức ấy nguyện vãng sanh

Thượng phẩm thượng sanh ắt đến trước

*

Xin khuyên người độn căn chướng nặng

Hãy nên niệm Phật chớ học Giáo

Phật đã từ bi khuyên niệm Phật

Nên gấp gáp cầu sanh Tây phương

Mới hợp nghĩa trong kinh Di Đà

Mới hợp lời của sáu phương Phật

Mới được lâm chung tâm chẳng loạn

Mới được Di Đà hiện trước mặt

Sách Tỉnh Am Pháp Sư Ngữ Lục có đoạn ghi:

“Hỏi: Tổ Sư dạy: ‘Kẻ trí biết tâm là Phật, kẻ ngu thích vãng sanh Tây Phương’. Theo đó mà luận thì chỉ kẻ ngu mới thích niệm Phật, bậc trí thì phải nên tham Thiền! Nếu khuyên tu vãng sanh e rằng trái với ý Tổ, chẳng luận cho xuôi đuợc!

Đáp: Nếu bảo vãng sanh là ngu thì tính từ chư Tổ, các bậc cao hiền trong Liên Xã cho đến các vị Mã Minh, Long Thọ, Văn Thù, Phổ Hiền cũng đều là ngu cả sao? Các ngài cũng chẳng biết được tâm hay sao? Phải biết rằng: Nếu xét cùng tận về lý thì chỉ có mỗi mình đức Phật đáng gọi là trí giả, ngoài ra đều là ngu hết” (theo đó thì thấy: Chỉ mình đức Phật đáng gọi là bậc lợi căn, ngoài ra đều là độn căn hết; cho nên ai nấy đều phải nên niệm Phật!)

Sách Phật Tổ Thống Kỷ chép: “Niên hiệu Chí Đức năm thứ ba⁸, triều thần đình nghị cho rằng tăng ni đa số thiếu đức hạnh, muốn sát hạch kinh điển, ai không thông hiểu thì bắt hoàn tục.

Khải Thiền Sư (tổ Trí Khải) can gián nhà vua: ‘Ông Điều Đạt (Đề Bà Đạt Đa) mỗi ngày tụng vạn câu kinh vẫn chẳng khỏi mắc đọa, ngài Bàn Đặc chỉ nhớ mỗi một câu kệ lại chứng Tứ Quả. Luận đến đạo hạnh thì nào có quan hệ gì đến chuyện đọc tụng nhiều!’ Vua cả đẹp, liền ngưng lệnh sát hạch”.

Đại sư Liên Trì nói: “Ông Mễ Nguyên Chương bảo người đọc sách cần phải chuyên nhất, không còn ham thích chuyện gì khác nữa thì mới thành tài được. Tôi nghe kẻ giỏi đánh đàn thời xưa cũng chỉ chuyên tập luyện đôi ba khúc thì mới đạt đến chỗ tinh diệu”. Lời nói ấy tuy đơn giản nhưng có thể áp dụng vào những việc lớn lao. Phật dạy: “Chuyên tâm một chỗ thì không việc gì chẳng hoàn thành”. Vì vậy, nếu tâm phân vân đôi ngả thì sự chẳng quy nhất được! Tình chuyên chí thiết thì tam muội chóng thành. Người niệm Phật hay tham Thiền đều chẳng thể không biết điều này! Vì lẽ đó, trong Niệm Phật Ca mới có câu:

Tôi nay xin khuyên người đồng học

Chẳng cần tham Thiền, đọc kinh văn

Chỉ mỗi một câu Di Đà Phật

Trong mười hai thời thường giữ chặt

Có kẻ lại bình bốn câu trên là báng Tông, hủy Giáo thì thật chẳng đáng buồn lắm ư? Người ấy chỉ biết đức Phật thuyết pháp, pháp nào cũng hay cả, nhưng lại chẳng biết căn cơ của chúng sanh có thời phải dùng pháp này, có lúc lại phải bỏ pháp ấy giống như thuốc của bậc Y Vương chữa lành bịnh này, nhưng chẳng chữa lành bịnh khác. Thuốc nào trị được bịnh thì phải nên cực lực khen ngợi khiến cho [người bịnh] tin nhận tuyệt đối thì các bịnh mới hết. Còn thuốc nào chẳng trị được bịnh thì sẽ cực lực chê trách khiến cho người bịnh dứt lòng ngờ, không chịu uống thì mới khỏi bị thuốc làm hại.

Nay đúng là thời Mạt Pháp thì phải nên dùng pháp môn Niệm Phật phổ độ chúng sanh. Nếu chẳng quở trách tạp nghiệp thì làm sao thành tựu nổi nhất tâm hòng phù hợp ý chỉ kinh Di Đà và pháp chuyên tu của Hòa Thượng Thiện Đạo? Nếu biết được lời khuyên “việc học quý ở chỗ chuyên tinh”của tổ Liên Trì thì ắt sẽ chẳng còn báng bổ lời dạy chuyên tu nữa!

Tổ Tỉnh Am nói:

Chẳng nhọc tam kỳ tu phước huệ

Chỉ dùng lục tự xuất càn khôn

(Phước chính là năm độ trước, Huệ là Bát Nhã. Ý nói: Chỉ cần niệm Phật chẳng cần phải tu Lục Độ).

Niệm Phật Ca có câu:

Chẳng cần tham Thiền, đọc kinh văn

Chỉ câu Di Đà thường giữ chặt

Đối với hai câu này nên tin câu nào, nên phỉ báng câu nào? Nếu tin lời tổ Tỉnh Am thì cũng phải nên tin Niệm Phật Ca. Nếu báng Niệm Phật Ca thì cũng chính là báng lời tổ Tỉnh Am vì lời ca ấy là đúng theo giáo pháp mà khuyên lơn. Niệm Phật Ca chỉ khuyên người đồng học chẳng cần phải tham Thiền, xem kinh để hòng nhất tâm niệm Phật, thế mà đã bảo là báng Tông hủy Giáo! Còn như tổ Tỉnh Am lại khuyên khắp hết thảy chúng sanh chỉ nên niệm Phật A Di Đà, chẳng cần phải tu Lục Độ. Trong Lục Độ, Thiền Định chính là Tông, Bát Nhã chính là Giáo, Trì Giới chính là Luật! Có kẻ nào dám bảo tổ Tỉnh Am hủy báng Tông, Giáo, Luật chăng? Lại có kẻ tạp học tha thiết khuyên người chuyên tu nên tu trọn Lục Độ, đừng chấp một pháp mà bỏ các hạnh khác thì thật là đáng thương xót! Phải hiểu rõ: tổ Tỉnh Am thốt ra lời dạy có vẻ trái nghịch rành rành ấy là do có những kẻ đọc kinh nhưng chẳng hiểu nghĩa, chẳng hiểu rằng một câu Di Đà gồm thâu trọn vẹn lục độ, vạn hạnh.

Tổ Liên Trì bảo: “Nhất tâm niệm Phật thì vạn duyên tự xả, đấy chính là Bố Thí Ba La Mật. Nhất tâm niệm Phật thì các ác tự dứt, đấy chính là Trì Giới Ba La Mật. Nhất tâm niệm Phật thì tâm tự nhu nhuyễn, đấy chính là Nhẫn Nhục Ba La Mật. Nhất tâm niệm Phật trọn chẳng thối đọa, đấy chính là Tinh Tấn Ba La Mật. Nhất tâm niệm Phật thì các tưởng chẳng sanh, đấy chính là Thiền Định Ba La Mật. Nhất tâm niệm Phật thì chánh niệm phân minh, đấy chính là Bát Nhã Ba La Mật”.Suy đến cùng cực thì chẳng ngoài một niệm mà trọn đủ muôn hạnh!

Chuyên Tu Pháp Môn Giải Báng hết

(Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa kính dịch xong ngày 20 tháng 10 năm 2002)

Phụ Lục 2 - Tiểu truyện Ngọc Phong Pháp Sư

Vạn Từ soạn

Ngọc Phong Pháp Sư tự là Luyến Tây, do đó người đời cũng gọi là Luyến Tây Đại Sư, người ở huyện Quảng Tín, tỉnh Giang Tây. Xuất gia tại chùa Phổ Ninh từ lúc chỉ mới hơn mười tuổi. Thầy thế độ dạy đọc tụng các kinh Đại Thừa, do linh căn đã gieo sẵn, thảy đều thông suốt. Sau khi thọ giới Cụ Túc nơi chùa Quốc Thanh ở Thiên Thai, Ngài lập chí tu tập theo tông chỉ kinh Phạm Võng. Kế đến lại nỗ lực dụng công Tham Thiền, ngày nọ lúc canh khuya nghe tiếng chuông ngân vang, chợt hoát nhiên tỏ ngộ.

Một hôm nhân xem đến quyển Viên Trung Sao của ngài U Khê Truyền Đăng, thấy khế hợp với tâm mình, Ngọc Phong Pháp Sư vui mừng lập thệ nguyện gìn giữ giới luật trang nghiêm và chuyên tâm niệm Phật để cầu sanh Tịnh Độ. Ngài tự tu và khuyến hoá cho người rất là thành khẩn, nên hàng Tăng tục hưởng ứng theo ngày càng đông. Khi giảng đến sự khổ trong vòng sinh tử luân hồi, lời nói của Ngài rất thống thiết, khiến cho thính giả phải rơi lệ. Ngọc Phong Pháp Sư cũng giảng thuyết và viết nhiều sách hoằng dương Pháp Môn Tịnh Độ, đại khái khen ngợi đó là đường lối dễ tu dễ thành, công năng siêu hơn các hạnh, nếu tuân hành theo tất sẽ được sự lợi ích rộng to nhanh chóng.

Sự giáo hoá về Tịnh Độ của Ngài rất thiết thực. Đi ngay vào đường lối hành trì, giải tỏa những khúc mắc thường có nơi Tịnh Độ hành nhân. Xin được ghi lại đôi thi kệ của Ngài:

Chuyên niệm A Di Đà

Chẳng cần trừ vọng tưởng

Chỉ cần tiếng chẳng dứt

Quyết định sanh An Dưỡng.

Chuyên niệm A Di Đà

Chẳng cần tầm phương tiện

Chỉ cần tâm thường nhớ

Quyết định thành một phiến ( nhất tâm).

Chuyên niệm A Di Đà

Chẳng cần trừ phiền não

Chỉ cần tiếng Phật hiệu

Quyết định phiền não giảm.

Ngài lại thuê thợ khắc bản đá kinh A Di Đà để ấn tống, ban hành các kinh luận Đại Thừa, làm những thắng hạnh khác để trợ tu khuyên người, lưu thông Phật Pháp, đền đáp bốn ân.

Năm Quang Tự thứ mười lăm (1889), trụ trì chùa Tây Phương ở Minh Châu là Hòa Thượng Tịnh Quả, gởi thư mời về tu tại bản tự, vì thấy tên chùa phù hợp với bản nguyện của mình nên Ngài nhận lời cầu thỉnh.

Từ khi phát tâm cho đến lúc lâm chung, mỗi ngày Ngọc Phong Pháp Sư niệm Phật sáu muôn câu, hai thời hồi hướng, dù tiết trời lạnh nóng cũng không trễ bỏ, lấy đó làm định khóa.

Năm Quang Tự thứ mười tám (1892), vào ngày mùng sáu tháng Bảy, sau thời ngọ trai, Ngài cảm thấy hơi thở ngăn uất khó khăn. Ngày kế Hòa Thượng Tịnh Quả cho mời danh y đến chẩn trị. Sau khi xét nghiệm, y sĩ bảo:

“ Mạch đã hoàn toàn kiệt mất, không còn dùng thuốc chi được nữa”. Nhưng Ngọc Phong Pháp Sư vẫn ngồi kiết già hướng về Tây mà niệm Phật, không nói năng chi, tinh thần xem có vẻ khang kiện hơn lúc bình thường. Y sư thấy thế than thở, ngợi khen, cho là điều ít có. Hòa Thượng Tịnh Quả hỏi: “Xin thỉnh chư Tăng đến xưng hồng danh để trợ niệm có được chăng?” Ngài gật đầu. Khi đại chúng đứng hai bên niệm thánh hiệu Di Đà, ước chừng tàn một cây hương thì Ngọc Phong Pháp Sư chắp tay gắng sức niệm Phật độ vài trăm câu, rồi an vui mà thoát hóa.

Ngày mùng Chín, lúc nhập khám, mọi người kiểm thấy đảnh đầu còn nóng, sắc mặt hiện tướng sáng suốt tươi nhuần.

Rằm tháng Hai năm sau, khi thiết lễ trà-tỳ, hàng Tăng tục về dự hơn vài trăm người. Khi ngọn lửa vừa bốc cháy đều, cửa bảo khám sụp xuống trước, đại chúng thấy thi thể Ngọc Phong Pháp Sư vẫn còn ngồi kiết già, nghiễm nhiên tươi tỉnh như còn sống. Lúc lửa cháy to, mọi người lại thấy trên đảnh Ngài hiện ra mười vị Phật, nơi mỗi bàn tay hiện ra một đức Như Lai tướng tốt trang nghiêm. Đó là lúc sanh tiền, Ngọc Phong Pháp Sư từng đốt mười liều hương nơi đầu cúng dường mười phương Phật. Và mỗi bàn tay lại đốt một ngón, một cúng dường đức Thích Ca, một cúng dường đức A Di Đà. Do Ngài có lòng chân thành, nên lúc thiêu hóa mới hiện ra điềm lành hy hữu như thế.

Nhìn công hạnh tự độ và độ tha, Ngọc Phong Pháp Sư hẳn được sanh về Thượng Phẩm

Bị chú: Phần lược truyện Ngọc Phong Pháp Sư được biên soạn chủ yếu dựa theo Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, bản dịch của H.T Thích Thiền Tâm. Chúng tôi chỉ bổ sung thêm một vài tiểu tiết.

HẾT

. Giải Thất: Ðịnh hạn niệm Phật trong 7 ngày gọi là Niệm Phật Thất; ngày hoàn tất một kỳ Niệm Phật Thất gọi là “giải thất”. Bắt đầu kết thất không tiếp ai nên gọi là “bế quan” hay “phong quan”. Khi giải thất, ra khỏi khu vực kết thất, tiếp xúc với mọi người thì gọi là “tấn quan” hay “xuất quan”. Khu điện đường để hành giả kết thất tĩnh tu niệm Phật cũng gọi là Di Ðà Quan.

. Trong kinh Lăng Nghiêm có chỗ Phật sai ngài La Hầu La đánh chuông để dùng tánh nghe chỉ dạy chơn tâm.

. Ý nhắc đến câu nói trong sách Di Ðà Yếu Giải của tổ Linh Phong Ngẫu Ích: “Hoa Nghiêm sở bẩm khước tại thử kinh, nhi thiên hạ cổ kim tín diểu nghi đa, từ phồn nghĩa dung; dư duy hữu phẫu tâm lịch huyết nhi dĩ” (cụ Tuệ Nhuận dịch: “Phép dạy tu trong kinh Hoa Nghiêm lại ở ngay trong kinh này mà thiên hạ xưa nay tin thì ít, nghi thì nhiều, lời càng rậm, nghĩa càng tối; vậy tôi chỉ còn có một cách là mổ tim vẩy máu ra để các ngài rõ mà thôi, không còn cách nào hơn nữa”)

. Ba la đề mộc xoa (pratimoksha): Giới luật của 7 chúng thọ trì. Giới này nhằm ngăn ngừa và che chở các căn, tăng trưởng thiện pháp nên gọi là Ba La Ðề Mộc Xoa (dịch nghĩa là Tùy Thuận Giải Thoát, Biệt Giải Thoát hoặc Vô Ðẳng Học)

. Ngũ thời: Tổ Trí Khải đã chia một đời giáo pháp của đức Thích Tôn thành năm thời: Hoa Nghiêm, A Hàm, Phương Ðẳng, Bát Nhã, và Pháp Hoa - Niết Bàn.

. Bát giáo: Theo tông Thiên Thai, Bát Giáo gồm tứ giáo hóa nghi và tứ giáo hóa pháp. Tứ giáo hóa nghi là Ðốn, Tiệm, Bất Ðịnh; tứ giáo hóa pháp là Tạng, Thông, Biệt, Viên.

. “Hôm nay Trương Tam, ngày mai Lý Tứ”: Thành ngữ Trung Hoa, ngụ ý: nay vầy mai khác.

. Chí Ðức năm thứ ba là năm Ất Tỵ (585), nhằm đời vua Trần Hậu Chủ.