Cuộc Đời Vô Thường

4. Không nên tụ tập bàn nói những điều nhảm nhí vô ích, phi pháp

Mỗi khi nói ra phải như pháp mà nói, lúc nào cũng phải ca ngợi tán thán hạnh thiểu dục tri túc, nói về giới, định, huệ, giải thoát, tri kiến. Sở dĩ con người bị phiền não đau khổ là do thị phi. Đa phần phụ nữ thường nói chuyện thị phi, người này tốt, kẻ kia xấu, người này đáng thương, người nọ đáng ghét. Nói chuyện ngoài đời chưa đủ nói chuyện trong Chùa, ông Thầy này tu hay, ông Sư kia tu dở… Nhưng xin thưa với quý vị, người ta đang tu nên vẫn bị nghiệp chi phối, cho nên có cái làm được, có cái chưa làm được, mình đừng vì thế mà sanh tâm hủy báng lập bè, kết đảng chống đôi thưa kiện lẫn nhau, vô tình làm cho ngoại đạo chê cười.

Cho nên Đức Phật nói “Sư tử trùng thực sư tử nhục“. Nghĩa là con sư tử không có con vật nào ăn nó được, mà chính con vi trùng trong thân của nó mới giết nó được. Cũng vậy Đức Phật nói: “Đạo của Ta, tà ma ngoại đạo không thể phá hại được mà chính trong hàng tứ chúng (Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Thiện nam và Tín nữ) tự hủy diệt giáo pháp của Ta”.

Sở dĩ mình tốt là tại vì nghiệp nó chưa tới, chớ khi nó đã tới rồi mình còn hơn người ta nữa. Cho nên người xưa nói: “Ai hay nói lỗi người khác thường bị mắc quả báo”.

Cho nên Đức Phật thương hết tất cả chúng sanh cho dù người đó giữ giới hay phá giới, thiện hay ác, vì con đường đó ngày xưa Ngài đã từng đi qua. Những ai còn vướng mắc đó là những chúng sanh đáng thương chớ không đáng ghét. Mình nói xấu người khác, người ta không mất gì, chính mình mất cái tâm thanh tịnh. Hơn nữa đến tai người ta, lại sanh ra oán thù, đối chọi, hơn thua, sát phạt với nhau, nào có ích gì?

Nếu người tu không khéo vẫn bị như thường. Còn người nam ở không thì tụ tập kết bè đảng uống rượu, cờ bạc, hễ rượu vào là lời ra, câu mâu, quạu quọ, đấm đá lẫn nhau. Cho nên Thánh hiền nói: “Nhàn cư vi bất thiện” là vậy. Nếu như ai cũng nghe lời Phật dạy, giữ gìn khẩu nghiệp cho được thanh tịnh, gặp ai mình cũng khuyên nhắc lẫn nhau, cố gắng giữ giới. Vì giới là hàng rào ngăn chặn các điều ác, đồng thời cũng là chiếc áo giáp thần hộ mệnh, làm cho thân tâm mình được thanh tịnh an lạc. Nếu lúc nào cũng đem chuyện đạo đức ra nói hết thì làm gì có phiền não khổ đau.

Trong kinh Pháp Cú Phật từng dạy:

Phàm người sống ở đời

Miệng lưỡi chính gươm đao

Chửi rủa mắng nhiếc nhau

Là cầm đao tự hại

Không bàn luận thị phi

Suốt đời được an vui.

5. Quán thân bất tịnh

Quán 36 thể trược từ đầu đến chân, đầy dẫy sự bất tịnh. Nào là mồ hôi, nước mắt, nước mũi, dãi, răng, ghèn, ráy, máu, mủ, thịt, da, gân, xương, tim, gan, phèo, phổi, phẩn, tiểu… hay là quán thân bầm tím, sình chướng, nứt nẻ, hôi thối, ruồi đậu kiến bu, dòi rút rỉa; nhờ quán như thế mà tâm được thanh tịnh, xa lìa tham dục và ái nhiễm. Quý vị nên, lưu ý trong khi quán bất tịnh lấy mình làm đề mục để quán.

Thí dụ: Mình đang nhiễm sắc mà đem một cô mỹ nữ ra quán, vô tình làm tâm động thêm.

6. Quán tâm vô thường

Cái tâm nó luôn luôn sanh diệt vô thường, biến ảo không dừng do nhân duyên hợp lại, nên có con mắt, có cảnh để thấy vậy thôi; tâm không ở trong, không ở giữa, không ở ngoài, nếu đủ duyên thì hợp lại thấy biết, còn hết duyên là tan rã. Cũng như cái hộp quẹt có được lửa là do các duyên hợp lại nào là ga, đá lửa v.v… đủ duyên bật lên là cháy, thả tay hết duyên liền tắt, không thể chỉ nó ở đâu được. Tâm cũng vậy, tạm gọi là tâm chân, tâm vọng mà thôi, tâm chân là thấy biết tất cả mà không tham đắm trụ chấp… Còn thấy biết nghe mà tham đắm trụ chấp, đó là vọng tâm.

7. Quán pháp vô ngã

Quan sát thấy rõ các pháp không có gì là thật, bởi nó đều bị định luật vô thường chi phối. Cho đến cái thân này cũng là vô chủ, nó muốn bệnh hay chết giờ nào mình không sao ngăn được.

Thí dụ: Thân bệnh cho là khổ, hết bệnh cho là vui, thật ra khổ, vui, thường hay vô thường, tự tánh nó không có gì hết. Cho đến pháp của Phật cũng chỉ là phương tiện, như ngón tay chỉ mặt trăng, hay là thuyền bè để vượt qua sông mê. Pháp của Phật giống như lương dược tùy bệnh mà cho thuốc. Vì chúng sanh đa bệnh Phật pháp đa phương, có gì mà phải chấp tu thế này là đúng, thế kia sai, cao, thấp v.v…

8. Quán thọ thị khổ

Càng thọ nhiều, càng khổ nhiều, cũng vì VÔ MINH lầm chấp cho thân này là thật, nên mãi tìm đủ trăm phương ngàn kế để cầu ăn mặc, tham đắm sắc dục. Những thứ ấy họ cho là vui sướng, nhưng họ nào có biết vui là gốc của sự khổ đau.

Thí dụ: Muốn ăn ngon, mặc đẹp thì phải cực thân nhọc trí, việc ác gì cũng làm được, bất chấp thủ đoạn, miễn sao cho mình được vinh thân, phì da, của cải đầy rương, đầy tủ, ai khổ mặc kệ. Khi có của cải nhiều lại sợ gian phi, trộm cướp rình mò.

Cho đến dâm dục, họ cho là vui sướng, nhưng trong cái vui ấy chứa đầy những thứ ghen tương khổ đau, phiền muộn. Chẳng qua là lấy khổ làm vui, vui trong sự khổ mà thôi, cái vui ở thế gian phù du tạm bợ, phía sau của nó chứa đầy những thứ ưu bi, khổ nạn. Cho nên người xưa có câu:

Vui trong tham dục vui là khổ

Khổ để tu hành khổ hóa vui

Mong sao tập tánh không vui khổ

Mới thoát ra ngoài cảnh khổ vui.

9. Quản sổ tức

Muốn cho tâm không tán loạn phải theo dõi hơi thở vô ra. Thở ra biết mình thở ra, hít vô biết mình hít vô. Hít vô đếm một, thở ra đếm hai … lần lượt đếm đến mười, rồi trở lại bắt đầu từ một. Cứ đếm như thế suốt thời gian tọa thiền nhờ vậy mà tâm không tán loạn. Nếu ai tu Tịnh Độ nương theo phương pháp này, niệm hồng danh Đức Phật Di Đà đếm từ một đến mười và trở lại bắt đầu từ một. Cứ như vậy luân lưu mãi mau được nhất tâm bất loạn vãng sanh Cực lạc.

10. Tu tâm từ

Người nào tu tâm từ sẽ diệt trừ được sân nhuế, thân tâm an lạc, người đời kính mến, chư thiên gia hộ, tà ma ngoại đạo, độc trùng, ác thú không thể hại được, thức ngủ yên vui, diệt trừ oán nghiệp, oán thù tự giải. Muốn có tâm từ chúng ta phải mở rộng lòng thương yêu tất cả chúng sanh, gặp ai

mình cũng khiêm hạ, lễ phép, kính trọng tận tình giúp đỡ cả người lẫn vật một cách bình đẳng vô tư, đó gọi là Từ tâm của bậc Thánh. Chính cái tâm bình đẳng này, nó sanh ra vô lượng công đức và diệt trừ tất cả phiền não, sân nhuế.

11. Tu vô thường tưởng

Đức Phật dạy: “Người nào tu Vô Thường Tưởng, thời vị đó đắc được Vô Ngã Tưởng, đoạn trừ hết ngã mạn”. Có nghĩa là quán tất cả các pháp do duyên hòa hợp, không thật, cho nên diệt trừ được ngã mạn, chấp ngã, chấp pháp, dẫn đến thành tựu đạo quả, cứu cánh giải thoát Niết Bàn, bất sanh, bất diệt.

Nói tóm lại, vạn pháp đều do tâm tạo, phàm trong khi tác ý muốn làm việc gì cần phải lấy trí tuệ, tư duy quán xét, nếu như việc nói năng hành động đem đến lợi ích cho mình và người, thì nỗ lực làm, còn nếu đem đến thiệt hại cả hai, hoặc lợi mình, hại người thì phải đoạn trừ.

Muốn cho có trí huệ sáng suốt, điều quan trọng là tâm phải thanh tịnh, muốn cho được thanh tịnh, tự mình là thiện tri thức và phải gần người thiện lành, cố gắng giữ giới, phòng hộ các căn, khi nói ra phải như pháp mà nói lời đạo đức, tích cực làm việc thiện, quán thân mình là dơ bẩn, vật chất là giả tạm, tâm không thật, pháp chỉ là phương tiện.

Có nghĩa là thấy biết tất cả mà không bị ô nhiễm vướng mắc, trụ chấp đó là tâm chân thường, chân lạc, tự tại, giải thoát. Đây là phương pháp nhiếp tâm để duy trì chánh niệm, phản tỉnh thanh lọc làm cho tâm được trong sạch thanh tịnh. Động, Tịnh, Khổ, Vui, những môi trường hoàn cảnh xung quanh chúng ta tốt hay xấu đều do tâm tạo ra mọi cảnh ngộ.

Hoàn Cảnh Vô Thường

Như quý vị cũng từng thấy và chứng kiến không biết bao nhiêu những cảnh vinh, nhục, sang, hèn, được, mất, hơn, thua cứ tiếp tục diễn ra trước mắt. Nào là lâu đài xe cộ, của cải vật chất đầy kho đi chăng nữa, nhưng chỉ cần một trận động đất thiên tai hỏa hoạn, bão tố, lũ lụt hay trải qua một cơn binh biến cũng trở thành những đống tro tàn, gạch vụn vùi sâu dưới lòng đất.

Kìa! là cung điện nguy nga của Tần Thủy Hoàng, được xây bằng xương máu của nhân dân mà giờ đây còn đâu! Nọ là thành cổ Loa kiên cố, nay chỉ còn lại những ký ức xa mờ. Và còn biết bao nhiêu thành phố nguy nga, tráng lệ đã vùi sâu vào lòng đất hay dưới đại dương, khi trải qua một cơn động đất tàn phá, núi lửa phun trào, khủng bố, chiến tranh thảm khốc do loài người tàn bạo gây nên… Làm cho vô số sanh linh chết thảm…! những người còn lại sống sót phải lâm vào cảnh màn trời chiếu đất, đói đau không thuốc; khiến cho vợ xa lìa chồng, cha mẹ ly biệt con cháu, kẻ ở góc biển, người cuối chân trời, bơ vơ trông chờ thương nhớ.

Những điều đó thường xảy ra trên quả địa cầu này. Quý vị có nghe đài, xem báo đã rõ. Trong kinh Pháp Hoa Đức Phật dạy: “Tam giới vô an du như hỏa trạch”, giống như ở trong nhà lửa, ngủ trượt ác thế thật đáng khiếp sợ. Nhưng vì một chút miếng mồi ngũ dục làm cho chúng sanh quên hết những khổ nạn đang bao vây bên mình. Quý vị nên nhớ tất cả vật chất trên cõi đời này đều vô thường giả tạm, vì:

Của vốn năm nhà ta chẳng có

Thân này tứ đại vốn là không.

Năm nhà đó là: giặc cướp, lửa cháy, nước trôi, con hư phá sản, nhà nước xung công. Nói đến đây tôi nhớ đến mẩu chuyện:

Có ông trưởng giả nọ có 4 bà vợ:

1. Bà thứ nhất ông coi như khúc ruột: nhất hô bà ứng muốn cái gì có cái nấy.

2. Bà thứ hai tuy địa vị không bằng bà thứ nhất, nhưng lúc nào cũng quanh quẩn bên ông thì mới vui.

3. Bà vợ thứ ba lâu lâu ông ta mới để ý tới.

4. Còn bà vợ thứ tư số phận rất hẩm hiu không khi nào ông đoái hoài đến.

Một hôm ông trưởng giả lâm phải cơn bệnh nặng. Biết mình không qua khỏi, bèn cho gọi 4 bà vợ tới. ông nhìn bà vợ thứ nhất nói:

– Anh có 4 vợ, em là người anh yêu thương nhất, vậy khi nào anh chết, em hãy cùng anh qua thế giới bên kia cho tròn câu: Sống thì đồng tịch đồng sàng, chết thì đồng quan đồng quách.

Bà vợ thứ nhất nói:

– Em biết tình của anh đối với em rất mặn nồng, nhưng chết là âm dương cách biệt đường ai nấy đi em không thể theo anh được. Bao nhiêu gửi gắm vào bà vợ thứ nhất không ngờ bà trả lời như vậy. Ông trưởng giả buồn tủi, ngước nhìn bà vợ thứ hai ông hỏi:

– Còn em thì sao?.

Bà vợ thứ hai trả lời một cách phũ phàng hơn:

– Hằng ngày anh yêu thương chị cả nhiều hơn em mà chị còn không chịu đi theo anh, thử hỏi làm sao mà em đi theo anh được? Hơn nữa, em báo cho anh biết, anh tắt thở giờ nào em đi lấy chồng giờ đó. Ông trưởng giả nghe qua vô cùng buồn bã, bất mãn, chán nản, đau khổ, gượng

Nhìn bà vợ thứ ba, thấy bà vừa khóc vừa nói:

– Anh đừng lo khi nào anh chết, em sẽ lo ma chay tuần thất, giỗ quải cho anh, chớ em không thể thực hiện được yêu cầu của anh.

Ông trưởng giả tự nghĩ suốt cuộc đời của mình luôn hy sinh, chịu đựng không biết bao nhiêu gian lao cực khổ cho những người vợ. Bây giờ, không ai đi theo mình mà còn có những hành động phũ phàng, vong ân, bội nghĩa, thật đáng buồn cười cho thói đời đổi trắng thay đen. ông vừa nói vừa ứa nước mắt.

Bà vợ thứ tư thấy vậy bèn nói:

– Tuy hằng ngày, anh không ngó ngàng tới em, nhưng em tình nguyện theo anh, anh đến đâu là em đi tới đó.

Không chỉ riêng ông trưởng giả đó có 4 bà vợ thôi đâu, mà trong tất cả chúng ta đều có sẵn 4 bà ấy.

Bà thứ nhất: chỉ cho thân mình, vừa đói đã ăn, vừa khát đã uống, vừa lạnh đã đắp, nực thì quạt liền, tìm đủ mọi cách cung phụng cho thân được đầy đủ tiện nghi tha hồ hưởng thụ ngũ dục trên sự đau khổ của người khác. Nhưng khi chết rồi nó trở thành thây ma, hôi thối trong nghĩa địa, nếu đem đi thiêu chỉ còn một nắm tro tàn mà thôi.

Bà vợ thứ hai: là chỉ cho tiền tài, của cải vật chất khi còn sống nó là của mình, đến lúc chết nó qua tay người khác, chớ nào có đem được gì đâu? Cho nên bà ta nói: “Anh chết giờ nào, em đi lấy chồng giờ đó là vậy”.

Bà vợ thứ ba chỉ cho thân bằng quyến thuộc, dầu họ có thương mình lắm là lo ma chay, tuần thất, giỗ quải, khóc lóc kể lể tiễn đưa quan tài tới huyệt mồ hay lò thiêu là cùng, chớ không ai dại gì mà chết theo …

Bà thứ tư là chỉ cho những nghiệp lành hay dữ trong đời bình sinh của mình, có nhiều khi vì vợ, vì con hay thân bằng quyến thuộc mà tạo không biết bao nhiêu lỗi lầm. Ăn chung, tội thì lãnh riêng. Kinh Địa Tạng cũng dạy: “Tội mình làm thì tự gánh lấy không ai thay thế được cả”. Vậy mà chẳng có mấy ai thức tỉnh, cứ đắm mình trong tình, tiền, danh, lợi.

Vì quá tham lam, con người tìm đủ trăm phương ngàn kế đem ra thi thố tranh danh đoạt lợi, giành giật từng chén cơm, manh áo, tranh nhau từng tấc đất, cực lực đấu đá với nhau cho đến chín sống, mười chết, tha hồ hốt của phi nghĩa, nhưng họ lại quên rằng: “Tất cả ai rồi cũng chết”, hễ có rồi lại không, hôm nay của mình, ngày mai qua tay kẻ khác. Thế mà có người ỷ mình giàu có mua quan, bán chức, nghinh ngang, hông hách, đàn áp, bóc lột, sống xa hoa, kiêu kỳ trên xương máu, mồ hôi, nước mắt của người khác, cho rằng như thế là hay, là giỏi. Nhưng họ đâu có ngờ rằng, chỉ cần sa cơ thất thế phải lâm vào hoàn cảnh tù đày, hoặc tử hình hay tha phương cầu thực.

Trong kinh Bồ Tát Giới có dạy: “Tất cả chúng sanh đều là quyến thuộc, cha mẹ nhiều đời chết rồi sanh trở lại trong lục đạo”. Nếu chúng ta giết hại hoặc hơn thua, tức là sát phạt, tranh giành với người thân trong quá khứ của mình chớ không ai xa lạ.

Kinh Báo Hiếu Phật lạy đống xương khô để tưởng niệm lục thân quá khứ, Ngài đã từng tuyên bố: “Tất cả người nam là cha của ta, người nữ là mẹ ta, từ đó mà sanh ra”. Như thế để cho chúng ta thấy được lẽ đó mà mở rộng lòng từ bi đối xử với tất cả chúng sanh. Nếu không mình sẽ trở thành kẻ cuồng si độc ác, sát hại người thân trong quá khứ, vun bồi cho người thân hiện tại thật là tội lỗi và vô nghĩa. Đó là điều lầm lẫn do thiếu trí huệ mà ra.

Con người vì lòng tham vô bờ bến, mong cầu đủ thứ: nào là giàu sang, quyền chức, vua chúa, vợ đẹp, con ngoan, mọi sự như ý khổ cực tìm cầu không được thì bực tức ưu phiền, nếu có được đi chăng nữa, đến khi mất lại càng khổ thêm; cũng chính vì danh, lợi, tình làm cho con người phải điêu đứng, đảo điên, khổ sở, thất vọng đến đỗi phải quyên sinh.

Như tôi thấy thỉnh thoảng có người đem vong vô chùa, hỏi ra mới biết chết vì thất tình, mình nghĩ thế gian bộ hết người rồi sao? mà lại dại dột đến thế. Nhưng khi xem kinh mới hiểu, chẳng qua họ chết là vì kiếp trước đã từng làm cho người ta khổ lụy chết thảm. Bây giờ tự nhiên nghiệp thức khiến họ tự nghĩ, nếu không sống chung với người đó thì chết, chớ không ai thay thế được. Vì nhân nào quả nấy đành rằng chẳng sai.

– Tình phụ bạn, bạn có buồn không nhĩ.

– Bạn phụ tình, bạn nghĩ thế sao.

Bởi vậy Cổ Đức than rằng:

Hố sâu tình dục lại ghiền,

Ghiền cho đến chết chúng khiêng quan tài.

Nhắm mắt cũng nắm hai tay,

Đâu đem tiền của đem rày hầu non.

Chỉ có tội phước hãy còn,

Đến nơi thẩm phán cửa son Diêm đài.

Phước nhiều Tiên cảnh lên rày,

Tội nhiều sa đọa nhiều ngày thảm thê.

Chừng ấy mới thấy gớm ghê,

Ăn năn chẳng kịp, khó bề tính toan.

Để đánh thức người đời trong kinh Pháp Cú Thí Dụ dạy:

Khi Đức Phật ngự tại nước Xá Vệ, trong thành có một ông già dòng Bà La Môn đã 80 tuổi, nhà giàu của cải vô số. Nhưng ông ta thuộc hạng người khó độ, chẳng biết gì đạo đức, cứ mãi tạo nhiều điều bất thiện, không biết lo cơn vô thường mà chỉ biết lo làm nhà cho đẹp tạo tác đủ thứ: nào là nhà trước cửa sau, nào là lầu mát nhà ấm, nào là nhà đông nhà tây, hai hàng dài có chừng vài chục nóc. Nhưng chỉ có cái nhà trước và nhà sau còn cách nhau chưa liền, mỗi khi đi lên xuống thường Bị mưa nắng bất tiện, nên ông đích thân ra chỉ huy cho chúng thợ làm.

Bấy giờ Đức Phật dùng đạo nhãn xem thấy ông già này, không còn mấy hôm nữa sẽ bị tận mạng ; thế mà ông nào có tự biết gì đâu, nên cứ loay hoay nhọc sức, không ích gì cho đời sau, thật là đáng thương!

Đức Phật với A Nan hai thầy trò cùng đi đến tận nhà, vui vẻ hỏi ông rằng: “Ông lão làm gì đó, có nhọc mỏi không? Và nay còn cất nhà này nữa chi thế”

Ông đáp và giải thích: “Nhà trước để tiếp khách, nhà sau để tự ở, hai dãy đông tây cho con cháu tôi tớ ở, và để của cải. Mùa hè nóng bức thượng lên lầu cao cho mát, mùa đông lạnh lẽo, xuống nhà kín cho ấm. Ngài đã hiểu hết chưa?”.

Đức Phật bảo: “Ta nghe danh ông lão đã lâu, muốn gặp nhau để đàm luận cho vui, nay Ta sẵn có một bài kệ khẩn yếu: kệ này có ích cho những lúc an lành hay bất hạnh, giờ đây muốn tặng cho ông, vậy nên nghỉ tay cùng ngồi. Ta đọc cho ông nghe được không?”

Ông đáp: “Tôi đang bận việc lắm, nên không thể ngồi đàm luận đượ; mai mốt nếu Ngài đến thời hay biết bao. Nếu bài kệ khẩn yếu thì Ngài cứ việc đọc, tôi vừa làm vừa nghe cũng được”.

Đức Phật phải chiều lòng đọc kệ:

Có con thêm có của,

Người mê lo bận rộn.

Ta chẳng phải là ta,

Con, của đâu có thật.

Cao sang sẽ sa cơ,

Của cải hợp rồi tan.

Tài sản nhiều đến đâu,

Không tránh khỏi già chết.

Người ngu không lo trước,

Chẳng biết tai họa đến.

Ngu tự xưng là trí,

Ầy thật là rất ngu.

Ông già bạc phước ấy khen ngợi, Ngài thuyết kệ hay thật, nhưng nay bận quá, ngày mai Ngài đến, chúng ta sẽ cùng bàn luận thì hơn. Thế là Đức Phật thương hại cho ông ta rồi đi. Đức Phật vừa đi không xa, ông già tự tay đưa cây lên cho thợ làm, chẳng may bị sẩy tay cây rơi xuống đánh vỡ đầu chết ngay tức khắc. Người nhà la khóc vang dội động cả xóm làng. Đức Phật đi chưa bao xa, thì xảy ra tai biến này.

Ngài đi đến một làng khác, vừa gặp mười người Phạm Chí họ hỏi Ngài đi đâu vậy?

Phật đáp: “Ta đi đến nhà ông già ở làng kia, với mục đích để thuyết pháp, nhưng ông không tin và cũng không biết tai biến

vô thường, Ta vừa đi thì ông đã chết vì cây rơi trúng”. Rồi Phật lại vì các ông Phạm Chí thuật lại ý nghĩa bài kệ mà Ngài vừa mới đọc cho ông già nghe khi nãy. Nghe xong các Phạm Chí vui mừng hớn hở, đều được thấy dấu vết của đạo.

Liền đó Đức Phật thuyết một bài kệ khác cho mấy ông nghè:

Ngu ám gần người trí,

Như bầu chứa hương vị.

Chứa đựng tuy đã lâu,

Mà chẳng biết được mùi.

Sáng suốt gần người trí,

Như lưỡi nếm mùi vị.

Khi đưa đến chót lưỡi,

Thì liền biết vị gì.

Người ngu lo tạo” tác,

Vì thân chuốc tai họa.

Cam lòng làm việc ác,

Tự gây ra tội nặng.

Khi ăn năn đã muộn,

Dầu cho có khóc than.

Nào có ích lợi gì

Nhân ác nghiệp gây rồi.

Trả báo do nhân gieo,

Phải chịu quả đắng cay.

Các ông Phạm Chí được hân hạnh nghe bài kệ này, lòng tin càng bền vững, vui mừng làm lễ phụng hành.

Cổ Đức cũng dạy:

Thương bấy người đời không vẫn không,

Ruộng vườn nhà cửa có rồi không.

Vợ con cha mẹ rồi cũng chết,

Danh lợi giàu sang rốt cũng không

Trăm khéo trăm khôn tuồng giả tạm,

Ngàn mưu, ngàn kế cũng hoàn không.

Suốt đời lo lắng gầy cơ nghiệp,

Nhắm mắt hai tay không vẫn không.

Ngẫm lại, từ cổ chí kim danh vọng, vật chất có gì tồn tại mà phải lao tâm, nhọc sức gây ra nhiều nghiệp ác như núi Thái Sơn để tiếng nhơ lưu hậu thế.

Ôi! Vòng danh lợi kiên cố đã giam hãm con người từ vô lượng kiếp. Xã hội càng văn minh, khóa lợi cùm danh, càng siết chặt. Vì thế người đời cả sang lẫn hèn, chẳng có mấy ai tự tại an vui, muôn khỏi bị danh lợi xiềng trói ta chớ nên tham muốn nó.

Đức Phật chủ trương đạo giải thoát, khuyên chúng sanh ít ham muốn, biết đủ, bố thí để diệt trừ tánh tham lam, keo kiệt, bỏn xẻn.

Nói đến phước báo của sự cúng dường bố thí:

Thuở Phật còn sanh tiền, một hôm tín nữ SUMANA sớt bát cúng dường Tam Bảo xong, liền đến đảnh lễ Đức Phật, thưa rằng:

– Bạch Đức Thế Tôn, con thường sớt bát cúng dường và bố thí, những việc làm đó kết quả của nó như thế nào? Xin Phật từ bi chỉ giáo.

Phật bảo:

– Này SUMANA nếu trước khi con cúng dường, bố thí, trong khi cúng, thí, cho đến sau cùng đều khởi tâm hoan hỷ, thời phước đức ấy quả thật vô lượng, vô biên. Hiện tại thân tâm an lạc, người trí khen ngợi, nếu đem hồi hướng cho người thân quá cố, thời cả kẻ còn, lẫn người mất đều được lợi ích. Bằng như đem phước lành đó cầu đạo quả Bồ Đề, thời sau khi chết sanh trở lại vào nhà tôn quý, xuất gia được thừa hưởng sự cúng dường một cách đầy đủ và chẳng bao lâu đắc được đạo quả Bồ Đề.

Kinh A Hàm Phật dạy: “Nếu người nào thường phát tâm bố thí cúng dường, như lời Phật dạy, người đó khi đi, đứng, nằm, ngồi, phước đức thường sanh không dứt”. Như chuyện ông cấp Cô Độc xây cất tịnh xá Kỳ Viên chưa xong mà cung trời đã kiến tạo dành sẵn cho ông rồi, chẳng những vậy thôi mà còn vượt qua mọi ách nạn.

Thuở xưa Đức Phật tu khổ hạnh trong rừng già, Ma Vương đến quấy nhiễu đủ mọi cách nhưng không bao giờ làm lay chuyển được tâm Ngài.

Ma Vương hỏi Phật:

– Sao Ngài không ở hoàng cung để hưởng những lạc thú, tội gì dấn thân vào chốn nguy hiểm, khổ cực này? Nào: rắn, rết, hổ, beo, ma quỷ… Ngài không sợ sao?

Phật từ tốn bảo:

– Có gì mà phải lo sợ.

Ma Vương nói:

– Ngài lấy chi để bảo vệ?

Phật đáp:

– Chính cái phước đức nó tự bảo vệ ta.

Ma Vương không sao làm lung lạc được lòng Ngài liền biến mất.

Phật bảo: “Người nào có phước đức tự nhiên tâm minh, trí sáng, nói làm cầu mong việc chi đều được thành tựu tốt đẹp. Còn người không có phước, tâm trí mè mờ, nói không ai nghe, làm đâu thất bại đó cầu muôn việc đều không thành tựu, thường chuốc họa vào thân”. Ông bà mình thường bảo: “Có đức không sức mà ăn”. Vì thế chúng ta nên cố gắng vun bồi phước đức cho mai sau, nếu không thì hưởng hết phước thi nguy.

Muốn cho sự bố thí cúng dường được kết quả tốt đẹp phải thực hành bố thí ba la mật, là không thấy mình thí, vật thí và người thọ thí. Nếu ta chấp vào sự bố thí, cúng dường thì dễ sanh tâm phiền muộn, bực tức, khi họ không làm vừa ý mình. Từ đó sanh ra hủy báng, tự mình diệt hết phước đức. Như chuyện bà Thanh Đề cúng dường cho chư Tăng mà không được tiếp đón nồng hậu, liền sanh tâm độc ác, lấy thịt chó trộn làm bánh cho các thầy tu ăn, nên mới bị đọa vào cảnh ngạ quỷ.

Do đó, trong khi bố thí vì lòng từ làm cho chúng sanh an lạc mà mình không mong cầu gì hết, cái tâm đó nó rộng lớn như hư không chẳng so lường được. Còn nếu như tính toán, so đo thì phước đức bị hạn chế, không khéo sanh ra tội lỗi, mất hết tất cả phước lành. Có nhiều người nghèo quá, tôi khuyên bố thí để chuyển hóa cái nghiệp của mình, họ lại trả lời rằng: “Con nghèo quá lấy cái gì để cho”.

Tôi nói: “Quý vị nghèo lắm như hai vợ chồng Đàn Nỵ Già chỉ có một cái chăn để đi xin ăn mà còn dám cúng dường cho một vị Tỳ kheo đem về tịnh xá”. Đức Phật Tỳ Bà Thi bảo đem lại cho Ngài, Phật đưa cái chăn lên tuyên bố? “Trong đại hội cúng dường hôm nay người cúng dường cái chăn này là phước lớn hơn hết”. Tất cả đại hội ai nấy đều lấy làm lạ, hỏi Phật: “Nguyên do tại sao?”.

Phật nói: “Vật tuy khinh mà trọng ở chỗ tâm chí thành, rồi Phật thuật lại cảnh khốn khổ của vợ, chồng Đàn Nỵ Già, ai nghe qua cũng đều cảm động đem tiền của đến giúp đỡ. Nhờ căn lành đó mà 91 kiếp liên tục được sanh vào nhà tôn quý, gặp Phật Thích Ca, xuất gia tu hành đắc đạo”.

Hai là: Truyện ông Khưu Trường Xuân số chết đói, nhưng nhờ lấy thân mình cõng người qua dòng suối Bàn Khê suốt 6 năm. Tiếng tốt đó đồn đến tai vua liền cho người rước Ngài về phong làm Quốc Sư. Cho nên thế gian dụng tướng, Phật dụng tâm, chớ không phải vật nhiều hay ít?

Vì thế có câu:

Kiếp trước chẳng thí mới chịu nghèo,

Bây giờ khổ não nó đeo theo.

Người sao của cải càng dư dả,

Nghĩ lại phận mình túi vắng teo.

Hay là:

Giúp người đừng mong trả ơn,

Hảo tâm bố thí liên tòa được lên.

Phật dạy: “Trong các Thí, Pháp Thí là bố thí Bất Tử. Phước ấy cao thượng hơn hết trong các phước điền”. Thật đúng như lời Phật dạy, nhờ học giáo lý mình mới biết cách tu hành rồi truyền cho người khác đồng tu cho đến ngày thoát vòng sanh tử. Nên Ngài nói chúng sanh nào muốn cho thân tâm an lạc thì phải học Giáo Pháp. Vì Pháp có công năng diệt trừ phiền não, cấu uế và duy trì tình thương yêu đoàn kết. Từ đó sanh ra phước lộc làm lợi ích cho mình và mọi người.

Nhưng ít ai nghĩ đến cứ mãi đam mê ra vào chốn lợi danh, có lúc xem Kinh được vài câu liền sanh tâm ngao ngán bỏ qua, thậm chí có người cả đời chưa xem được chữ nào. Chính vì xem thường lời Phật dạy, nên từ trong gia đình đến xã hội xảy ra lắm cảnh thảm họa thương tâm, thiếu đạo đức là cửa ngõ đưa đến bại vong.

Để tránh những tai họa đó, quý vị nên cố gắng xem Kinh, nghe Pháp và truyền trao cho người xung quanh để họ biết cách tu hành, hóa giải ác nghiệp. Nhờ phước đức đó nghiệp của mình cũng được nhẹ theo. Thế nên tôi xin khuyên Quý vị, khi có Kinh sách hoặc băng giảng nên cho người khác xem nghe. Nếu không để lâu cũng hư mà không sanh được phước, lại thêm kiếp sau phải bị quả báo dốt nát. Như truyện Ngài Bàn Đặc, Phật dạy chỉ có hai chữ “Chổi quét” mà Ngài không nhớ, cũng do giấu Pháp mà ra.

Vả lại vô thường đâu có định ngày. Nếu cứ mãi chất chứa dầu cho có kho vàng, núi bạc, quan quyền, vua chúa, cung phi, mỹ nữ, vợ đẹp, con ngoan khi nhắm mắt xuôi tay chẳng mang theo được gì ngọài hai chữ tội và phước. Ôi! Tham tất cả, rồi cũng mất tất cả. Nhưng có một điều quý vị nên lưu ý, khi đưa kinh hoặc băng cho người khác xem nghe, cần phải xét coi có phù hợp tinh thần giáo lý của Đức Phật không?

Vì có nhiều người nói: “Không có Thiên đường, Địa ngục, Tây phương Tịnh độ, tất cả đều ở thế gian”. Họ nói, khoa học ngày nay phóng phi thuyền lên cung trăng, sao hỏa, chẳng thấy một vị Tiên nào và thăm dò trái đất cũng không thấy địa ngục ở đâu?

Như chúng ta thấy không gian vô tận có vô số vì sao, khoa học ngày nay đi đến mấy cái rồi mà vội cho là không có. Đó chẳng khác nào lấy trí phàm phu mà so lường bậc Thánh, vì trong kinh Đức Phật nói: “Ly kinh nhất tự tức đồng ma thuyết”. Có nghĩa là Phật nói: “Có nhiều Thiên đường, Địa ngục, Tây phương Tịnh độ mà họ cho không có, tức là ma rồi”.

Có nhiều người nói rất là hay, thường đem giáo lý Đại Thừa Bát Nhã ra nói cái gì cũng là “không”. Cho nên chẳng cần lễ bái, tụng kinh, niệm Phật, nhưng chúng ta đã thấy trong Kinh Pháp Hoa, tiền thân của Đức Phật là Thường Bất Khinh Bồ Tát, gặp ai Ngài cũng kính trọng lễ bái, còn ta là phàm phu mà lại coi thường sự lễ bái, tụng kinh, niệm Phật hay sao? Nếu không có tướng thì làm gì có tánh? Như trong Kinh Kim Cang, Đức Phật dạy Tu Bồ Đề: “Phàm là cái gì có hình tướng đều là giả dối, để cho chúng sanh đừng dính mắc vào đó trong lúc tu hành, chớ không phải bỏ hết các hạnh lành?”. Vì thế Phật nhấn mạnh rằng: “Nếu người nào chẳng giữ giới thì sẽ không thành tựu được định huệ và giải thoát”.

Trong Kinh Pháp Bảo Đàn, Lục Tổ Huệ Năng cũng từng dạy: “Miệng nói tiếng ‘Không’, nhân ngã, ba độc (tham, sân, si) chất chồng sanh tâm ngạo mạn, tham lam, bỏn xẻn”.

Nói về lòng tham của con người, hiền nhân có than rằng:

Của trần chớ bận lòng tham,

Từ lâu tham nó đâu làm chi nên.

Tham vốn là căn nguyên sự khổ!

Tham là mồ vô số sanh linh.

Tham danh, tham lợi, tham tình,

Càng tham càng thấy lòng mình không an.

Tham khi được rồi toan lo giữ,

Rủi mất đi sanh sự rầu buồn!

Trong lòng cứ rạo rực luôn,

Phải là tham vốn cội nguồn khổ chăng?

Tham thì gian, kế sang đến tội,

Tội vốn là nguồn cội tử sanh.

Bao nhiêu khổ ách hoành hành!

Do lòng tham đắm nảy sanh phần nhiều

Vậy ráng bỏ đừng chịu nó nữa,

Để cho lòng thường bữa được yên.

Những nào túc trái tiền khiên,

Chỉ là lo trả lòng nguyền không gây.

Xưa có một nhà Hiền Triết bảo con cháu khi ông chết ghi trên bia mộ của ông: “Đến đây tôi chỉ còn lại những gì tôi cho”.

Khổng Tử cũng nói:

Thế thượng vạn ban đô thị giả

Nhơn sanh đạo đức quả duy chơn.

Có nghĩa là: Vạn vật trên cõi đời này, đều là vô thường giả tạm, duy có đạo đức mới là trường cửu.

Đạo là gì: Đạo là con đường, là lẽ phải, cũng là chân lý tuyệt đối đưa chúng sanh từ trong bóng tối vô minh, sanh tử, khổ đau tiến ra ánh sáng Chơn như, giải thoát Niết Bàn, bất sanh, bất diệt. Đạo có rất nhiều con đường từ xa đến gần, từ thấp lên cao như là: Địa ngục đạo, Ngạ quỷ đạo, Súc sanh đạo, A tu la đạo, Nhơn đạo, Thiên đạo, Thinh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật đạo.

Trong luận A Tỳ Đàm Phẩm Lộ Tử Môn, Đức Phật dạy những nguyên nhân đưa đến luân hồi trong vòng lục đạo:

1. Con đường địa ngục

Phật dạy: “Nếu người nào ôm lòng sân hận quá nặng, giết hại cha mẹ, thánh hiền, phá hòa hợp tăng, làm thân Phật ra máu, đâm chém, bầm chặt, đập đầu, cắt cổ, lột da, chiên xào, nấu nướng, làm cho chúng sanh đau đớn, rền la, giẫy giụa, oằn oại, chết thảm chẳng có một chút từ tâm. Người đó trong giờ phút lâm chung, những diễn tiến của lộ trình tâm sẽ tuần tự hiện ra”.

Thí dụ như: Tên tướng cướp thỉ thấy mình đang giết người, cướp của. Còn tên đồ tể thì thấy mình đang đập đầu bò, đâm họng heo, bầm chặt, phanh da xẻ thịt như thế nào đó… Nó tuần tự hiện ra hết, tiếp theo thấy quỷ sứ đến bắt hồn dẫn xuống địa ngục để hành hình. Đó là con đường xuống địa ngục đạo”.

2. Con đường ngạ quỷ

Phật dạy: “Nếu người nào tính tình tham lam, đụng đâu lấy đó, thẳng tay vơ vét những của phỉ nghĩa, tàn ác, gian phi, lừa đảo thế nhân, tham quan, ô lại… Những người như thế trong giờ phút lâm chung tham kiểu cách ra sao, nó tuần tự hiện ra hết. Qua diễn tiến đó, nó hiện ra Ngạ quỷ tướng, sanh làm quỷ đói, khổ sở để đền cái tội tham lam vô độ của mình”.

3. Con đường súc sinh

Phật dạy: “Nếu người nào do lòng sỉ mê quá nặng không biết đâu là tốt xấu, phải trái. Thiện cho là ác, còn ác cho là thiện, tin tà mong phước mê tín, với cái tâm mù quáng như thế, trong giờ phút lâm chung, mê muội gây nghiệp ra sao, nó tuần tự hiện ra… Qua diễn tiến đó, nó hiện ra hết thú tướng, thấy con thú cái nào đó đang giao hợp khởi tâm ái nhiễm, thọ thai vào đó sinh ra làm thú”.

4. Con đường A Tu La

Phật dạy: “Nếu người nào tánh khí hung hăng, thích đấu tranh hơn thua. Trong giờ phút lâm chung đấu tranh đấm đá, sát phạt ra sao, nó lần lượt hiện ra hết. Qua diễn tiến đó, nó hiện ra cảnh giới A Tu La, là thần chiến đấu hằng ngày đánh lộn với nhau, la lối vang dội cả núi Tu Di”.

Tâm như thế nào, sanh vào cảnh giới như thế đó. Thích đấu tranh, đấm đá thì sanh vào cảnh đấu tranh. Đó là định luật nhân quả.

5. Con đường nhơn đạo

Phật dạy: “Nếu người nào tính khí hiền lương, biết quy y giữ gìn ngũ giới (không sát sanh, đạo tặc, tà dâm, vọng ngữ, uống rượu), tụng kinh, niệm Phật, trong giờ phút lâm chung, tự thấy mình đi chùa dâng hương hoa, lễ Phật tụng kinh… Qua diễn tiến đó, nó hiện ra một người phụ nữ nào đó có nhơn duyên với mình, thọ thai vào tiếp tục sanh ra làm người”.

6. Con đường thiên đạo

Phật dạy: “Nếu người nào chuyên tu thập thiện:

– Thân: không sát sanh, đạo tặc, tà dâm.

– Khẩu: không nói dối, khoe khoang, đâm thọc, rủa chửi.

– Ý: không tham, sân, tà kiến.

Trong giờ phút lâm chung, những điều lành mình làm được hằng ngày như là: trì chay, giữ giới, tụng kinh, niệm Phật, cúng dường, hố thí, phóng sinh, cứu trợ, ủy lạo, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ… Qua diễn tiến đó nó hiện ra cảnh giới thiên đường, thấy tiên đồng ngọc nữ đến rước mình về thiên giới hưởng lấy thiên phước”.

Nói tóm lại:

– Người nào tâm địa độc ác là họ đang đi con đường xuống Địa ngục.

– Người nào tham lam trộm cắp, keo kiệt, bỏn xẻn là đang đi vào con đường Ngạ quỷ.

– Ai mê muội mù quáng, không phân biệt được thiện ác, mê tín, tà dại là đi vào loài súc sanh.

– Người nào thích đấu tranh, hơn thua là đang đi vào con đường A Tu La.

– Còn người giữ 5 giới là đang đi vào cảnh giới người.

– Người nào tu tập thập thiện là đang đi vào con đường Thiên giới.

Đó là 6 nẻo luân hồi, mình muốn đi lên xuống tùy ý.

Còn nếu như ai muốn thoát cảnh luân hồi sanh tử, thì phải xuất gia giữ 250 giới, tu lần cho đến khi chứng đắc quả vị Thinh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật mới thoát khỏi cảnh sanh tử. Giữ năm, mười giới mà còn trật vật, đừng nói chi tới 250 giới, rồi trải qua vô số kiếp tu mới thành Phật. Mình mới nghe qua thấy ngán, nhưng trong kinh Pháp Cú Đức Phật dạy:

Tỳ Kheo múc nước thuyền,

Nước hết thì thuyền nhẹ,

Thuyền nhẹ lướt đi mau,

Người đoạn trừ ái dục,

Và luôn cả sân nhuế,

Ái dục và sân nhuế,

Đã dứt sạch không còn,

Thời liền chứng Niết Bàn.

Hễ ái dục, sân hận nổi lên là diệt liền, ngay đó là Bồ Đề, Niết Bàn, vì mê là chúng sanh, ngộ là Phật. Có người nói, sao tu hoài mà không thành Phật, thử kiểm lại coi mình tu có giống Phật không? Nếu tu giống thời thành Phật liền, tại mình tu không giống Phật cho nên làm chúng sanh, luân hồi là vậy. Nếu mình nhận thấy không đủ khả năng thoát khỏi luân hồi, thì nên chọn vào cảnh trời, người, chớ để rơi vào cảnh Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sinh, A Tu La là nguy lắm. Do đó ta phải cố gắng tu.

Đời Mạt pháp, nếu không siêng năng học tập, tu hành đến lúc lâm chung thì đã muộn. Sở dĩ, có ba con đường dữ là do tham, sân, si. Thân làm ác, khẩu nói ác, ý nghĩ ác, như giận người nào, muốn cho họ chết một cách thê thảm mới hả dạ, nếu ghét ai là thêu dệt đâm thọc, chửi rủa, hủy báng đủ điều quyết cho họ lâm vào cảnh khổ, lại không ưa thấy điều tốt của người, còn như đánh vào người nào, quyết đánh họ đau đớn thấu trời, thấu đất. Khi giận hờn, tàn bạo thì không kể tôn ti thượng hạ phừng mang trợn mắt như lửa đổ, la lối vang dội như sấm nổ, chửi mắng đánh đập, hãm hại người chẳng chút nương tay.

Còn khi làm phước thì thiện tâm rất yếu ớt chỉ được lúc đầu, lần hồi ngày qua tháng lại đến khi quên mất hết việc thiện là xong. Khi làm ác thì tâm lực mãnh liệt lúc tu hành làm lành thì ý chí bạc nhược, yếu hèn mà lại mong hóa giải hết ác nghiệp, hưởng nhiều phước báo. Có nhiều người vừa mới tụng kinh, niệm Phật lại sanh tâm mỏi mệt chán nản tự nhủ mình không nên làm cho thân thể quá mỏi mệt sẽ sanh bệnh. Hơn nữa tu hoài mà không thấy linh ứng hay đắc đạo toàn là gặp những chuyện không may, lại đổ thừa tại tu mới đổ nghiệp như vậy.

Nhưng họ có biết đâu, nếu không nhờ tu đã chết từ lâu rồi, vì tu là chuyển nghiệp, nặng thành nhẹ chớ không phải là thêm nghiệp. Chẳng qua là biện hộ cho tánh giải đãi, lười biếng, ham ăn, mê ngủ, vừa nằm xuống mê man như chết không bao giờ tưởng nhớ đến Tam Bảo, Kinh luật hay là báo ơn cha mẹ, tổ thầy, cúng dường, bố thí, học pháp nghe kinh, tinh tấn tu hành lục độ là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, để làm lợi ích cho chúng sanh. Từ sáng đến tối, cứ mãi lo nghĩ cái chuyện hơn thua, được không bao nhiêu, phiền não khổ đau lại quá nhiều, chẳng khác nào con thiêu thân đâm đầu vào lửa.

Trong kinh Phật dạy: “Chưa có công đức nào từ sự giải đãi, lười biếng mà sinh ra, và cũng chẳng có chút phước lành nào từ sự kiêu mạn, tự đắc mà được”.

Trên đường đạo không gì bằng tinh tấn,

Không gì bằng trí tuệ của đời ta.

Sống điêu linh trong kiếp sống ta bà,

Có tinh tấn là vượt qua tất cả.

Có nhiều người tu mà cũng sợ, vì nghe nói suốt đời tu hành, nếu trong giờ phút lâm chung, cận tử nghiệp chỉ cần nổi lên một niệm sân cũng bị đọa như thường. Để giải nỗi nghi đó, tôi xin kể cho quý vị nghe một mẩu chuyện:

Thuở Phật còn tại thế, một hôm Ngài Mahanam đến hỏi Phật:

– Bạch Đức Thế Tôn, trọn đời con quy y Tam Bảo thọ trì 5 giới, lập công, bồi đức. Giả sử một hôm nào đó con bị chết một cách bất đắc kỳ tử như là bị tên bay, đạn lạc, voi dày, xe đụng trong khi chết một cách đau đớn hoảng hốt như vậy, con sanh về đâu?

Đức Phật bảo:

Này Mahanam con chớ có sợ. Như có một cái cây nó nghiêng về hướng nào, sau khi người ta đốn hoặc hết tuổi thọ thì tự nhiên nó sẽ ngã về hướng đó, có gì đâu mà con phải sợ, tâm như thế nào sanh vào cảnh như thế đó.

Thí dụ: Người uống rượu khi ra đường họ tìm đến bạn rượu để bày tiệc ăn uống, còn người cờ bạc hút chích thì đến chỗ cờ bạc hút chích, còn người Phật tử hiền lành rủ nhau đến chùa tụng kinh, nghe pháp, bố thí, phóng sanh …

Đức Phật nói tiếp: “Ví có người đem đá liệng xuống hồ, rồi cùng nhau cầu nguyện cho nổi lên, chuyện đó không bao giờ có được, vì thể chất nó nặng phải chìm mà thôi. Người ác cũng thế, khi chết phải sanh vào cõi dữ, đó là lẽ đương nhiên. Còn người lành giống như dầu, người ta đem đổ xuống nước, thể chất nhẹ, tự nhiên nổi lên. Cho dù kẻ ác có nguyền rủa, trù ếm cho nó chìm cũng không thể chìm được, vì người lành lẽ đương nhiên sanh vào cõi lành”.

Nói tóm lại, thân này do tứ đại: đất, nước, gió, lửa hợp thành, cho nên nó thường xung khắc lẫn nhau mà sinh ra bệnh hoạn, rồi âm thầm suy hoại cho đến ngày tan rã. Suy cho cùng thân này không có cái gì là của ta, đầu, mình, tay, chân, máu mủ, có phải của ta chăng? Không, chúng chỉ là những vật uế trược giả hợp. Nếu nói là của ta, tại sao nó muốn bệnh, chết giờ nào không sao ngăn được. Thân này quả thật là vô chủ chẳng khác nào như mộng ảo, lúc tàn canh do nghiệp si ái mê chấp mà thành mảnh hình ảo giả.

Con người đều bị định luật vô thường chi phối, phải chịu cảnh sanh, già, đau, chết lúc nào cũng phập phồng lo sợ, ngoài cái lo sợ đó ra còn lo rầu đủ thứ: Công danh chưa thành, tình duyên trắc trở, tai nạn bất ngờ, thời cuộc biến loạn, thiên tai địa ách, mùa màng thất bát, mua bán không được, làm ăn thất bại, của cải mất mát, bà con nội ngoại ốm đau nghèo khổ, người thân bị bắt giam, cha mẹ, vợ chồng, con cháu đi xa không biết ra sao.

Hoặc là gặp cảnh trái ngang: tôi bất trung, vợ chồng bất chánh, con cháu ngỗ nghịch bất hiếu, bị người bội phản, oan gia đòi mạng … Khổ này chất chồng lên khổ kia. Con người vì bị vọng thức điên đảo chấp trước, nên mới bị thất tình lục dục lôi cuốn đắm nhiễm sáu trần, sanh tâm phân biệt có ta, có người, còn mất khôn dại … Chính vì sự lầm chấp đó làm cho con người mau già chóng chết.

Nhìn thấy kiếp người đầy bể khổ nên cổ nhân có câu:

Vọng tâm khi được tịnh thanh,

Trí ngu đều có thể thành Phật Tiên.

Lắm kẻ rõ căn nguyên cội khổ,

Sao không lo hối ngộ tu thân!

Ấy vì nghiệp nặng bên trần:

Nên lòng không rảnh để gần Phật gia.

Muôn việc vô quan tài là hết,

Nghèo giàu đều chung kết như nhau.

Uổng công lúc sống quơ quào,

Mạng chung tay chẳng nắm vào món chi.

Vô thường là một định luật chi phối tất cả vạn vật từ thân tâm cho đến hoàn cảnh không có cái gì tồn tại. Vô thường cũng là một vị thuốc thần diệu trị bệnh tham ái, làm cho thân tâm con người được bình tĩnh trước những cảnh ân ái, biệt ly, khổ vui, được mất, của cải vật chất, tình thương đều là giả tạm. Nhờ nghĩ vậy, cho nên chúng ta dám hy sinh tài sản, thân mạng làm việc nghĩa, xa lìa những thú vui giả tạm, lúc nào cũng hướng tâm vào đạo để làm lợi ích cho tha nhân.

Như thuở Phật còn tại thế, một hôm Ngài Mục Kiền Liên ngồi thiền ở Thi Lâm, thấy có một con quỷ vừa đánh đập, vừa chửi mắng cái thi thể nói rằng: “Chính vì ngươi tham lam vô độ, cho nên hôm nay ta mới bị đọa đày làm quỷ đói khát như thế này”.

Cũng gần đó có một vị chư Thiên vừa rải hoa lên thi thể và tán thán ca tụng: “Chính nhờ ngươi lúc sanh tiền, thân biêt làm lành, khẩu nói lành, ý nói lành, cho nền ta mới được sanh làm chư thiên. Vì thế hôm nay ta mới trở lại đây tán thán rải hoa tri ân tưởng niệm”.

Ngài Mục Kiền Liên chứng kiến cảnh đó, hôm sau đem chuyện ấy thuật lại cho Đức Phật và tứ chúng nghe. Nhân đó Phật dậy: “Tuy cái thân này vô thường giả tạm nhưng mình biết lợi dụng nó làm việc lành, thời hiện tại thân tâm an lạc người trí khen ngợi. Sau khi chết được sanh lên thiên giới thọ hưởng những thú vui thù thắng vi diệu. Còn nếu như mình tham đắm nó, mà gây ra ác nghiệp, thời hiện tại khổ đau, sau khi chết lại sanh vào cảnh khổ hơn”.

Trong kinh Phật dạy: “Kiếp người ngắn ngủi, không biết chết giờ nào, ráng mà lo tu niệm, lợi dụng lúc còn mạnh khỏe, sáng suốt, nỗ lực lập công bồi đức làm hành trang trên con đường giải thoát. Vì trên cõi đời này, ai có thân đều phải chết. Những người biết tu, khi bệnh thân họ vẫn bị đau nhức, còn nội tâm rất là an lạc. Vì nghĩ rằng trong đời mình không có làm việc gì ác, giống như chiếc áo đã cũ rồi đổi chiếc áo mới, thấy rõ được con đường mình đi vào cảnh giới an lành, cho nên họ ra đi một cách an nhiên tự tại”.

“Còn người không biết từ khi sắp chết, họ rất sợ, tâm thần rối loạn. Nào là thương vợ mến con, tiếc của, tứ chi đau nhức, rên la giẫy giụa. Bởi chẳng biết tu cho nên không kiềm chế được cơn đau, tâm thần tán loạn, trước mắt mịt mù u ám không biết về đâu, bao nhiêu nghiệp chướng hiện ra kéo lôi đi vào con đường ác. Giống như chiếc áo cũ rồi mà không có chiếc áo mới để thay, cái đó mới là đáng sợ”.

Phật thường khuyên bảo chúng ta phải hằng ngày nghĩ đến cái thân này là vô thường, thì tự nhiên sự chấp ngã, tham, sân, si, không còn, lòng Từ Bi nảy nở biết thương người, cứu vật. Sự tranh đấu giành giật sát hại lẫn nhau giữa người và người, cùng loài vật không còn nữa. Có như vậy mới mong kiến tạo một thế giới hòa bình chúng sanh an lạc, giải thoát.

Quý vị nên nhớ như vậy mà cố gắng tu hành. Trước khi dừng bút tôi không biết gì hơn, xin nhắc quý vị: “Phàm làm việc gì nên biết hậu quả của nó về sau”. Nếu nhận thấy việc làm nào phù hợp với đạo, đem đến sự an lạc, lợi ích cho mình và người cùng vật, thì cố gắng tích cực làm liền, chớ nên hẹn hò. Người xưa bảo tu là để chuẩn bị trước cho cái chết tốt đẹp, chớ để chết đến mà chẳng có tu.

Cổ Đức thường khuyên:

Đời người ngắn ngủi chớ mê say,

Ráng lo niệm Phật gấp đêm ngày.

Vô thường tấn tốc nào ai biết,

Chớ nên lần lựa hẹn nay mai.

Phàm không lo xa ắt có chuyện buồn gần, để nước tới trôn mới nhảy sao cho kịp. Quý vị là những người mến mộ Phật Pháp, tôi xin nhắc nhở quý vị đôi điều, trợ duyên dìu dắt lẫn nhau đi vào ngôi nhà Phật Pháp. Tôi ước mong sao, quý vị nương theo lời dạy của Đức Phật mà tinh tấn tu hành, để hiện tại thân – tâm được an lạc, đến lúc lâm chung thân an niệm chánh, được PHẬT DI ĐÀ cùng chư THÁNH chúng phóng quang tiếp dẫn vãng sanh TÂY PHƯƠNG CỰC LẠC QUỐC.

Ta Bà khổ Ta bà lăm khổ

Có bao người xét cho tột chỗ

Tịnh độ vui Tịnh độ nhàn vui

Cảnh thanh minh sen báu nặc mùi

Nào ai rõ cái vui triệt đáo

Cõi Tịnh độ lắm điều thanh nhã

Khổ, buồn rầu, lo sợ, chẳng còn.

Chốn Ta bà tim lụn dần mòn,

Thân tứ đại của người cũng thế.

Mau thức tỉnh tu thân kẻo trễ,

Đến tội rồi mới hối muộn màng.

Chi cho bằng ta sớm lo toan,

Gìn giới luật nghe kinh trọng Phật.

Đến lâm chung quả lành đâu mất,

Cảnh Tây phương chư Phật đợi chờ.

Việc tu thân thiện tín hững hờ,

Chừng họa đến e cho khó tránh.

Môn Tịnh độ là môn cứu cánh.

Ráng phụng hành kẻo phụ Phật xưa,

Chí nhất, tâm tín nguyện phụng hành.

Được cứu cánh về nơi an dưỡng,

Chỉ một kiếp Tây Phương hồi hướng.

Ao sen báu TâyPhương đua nở,

Chờ chung, sanh niết tâm.

NAM MÔ A ĐI ĐÀ PHẬT

Phụ Lục Kệ Pháp

1. Thân

Thân này chưa biết ra chi

Của kia lại có chắc gì mà ham

Bao nhiêu cho thỏa lòng tham

Càng thâu càng đắm, càng làm càng say

Tiếc cho tháng rộng năm dài

Chung quy hoang phí về tay đồng tiền

Được thua, thua được liền liền

Hả hê mới đó, ưu phiền đâu đây

Đem thân làm kẻ tội đày

Cho bao vật chất nó cai trị mình

Để tâm làm vật hy sinh

Suốt đời theo lệnh dục tình dắt lôi

Cái tham bao thuở cho rồi

Cái không may đến một hồi là xong

Dã tràng xe cát biển Đông

Vô tình lượn sóng cướp công nhọc nhằn

Tuồng đời ai biết cho chăng?

Như mô.y tan hiệp, như trăng khuyết tròn

Đêm tàn tim lụn, dầu mòn

Cái đi mờ mịt, cái còn mỏng manh

Chắc chi bọt nước đầu gành

Chắc chi sương đọng trên cành ban mai

Bọt kia làn gió nhẹ lay

Sương kia mặt nhựt chiếu ngay xong đời

Mênh mông trong khoảng đất trời

Thân ta biết gửi về nơi chốn nào?

Tử thần tay dắt làm sao?

Gần xa mấy nẻo, thấp cao mấy từng?

Và như phước thưởng, tội trừng

Biết công hay nợ, biết mừng hay lo?

Thử theo công hóa mà so

Tội dồn muôn kiếp biết to thế nào?

Phước gom nghĩ được là bao

Nếu đem trừ cấn biết sao thiếu thừa?

Dặc dài kiếp củ, căn xiCa

Biết bao oan nợ mà chưa trả đền?

Tiền cừu, hậu hận hậ quên

Một bền đi trả, một bên đến đòi

Lung tung trong cạm luân hồi

Vay qua trả lại, biết đời nào ra?

Mấy ai suy kỹ nghĩ xa

Rảo chân sấn bước cho qua khoản này

Chán chè mộng cầnh đọa đày

Đưa tay trí huệ tháo dây dục tình

Đoạn trừ cái hoặc vô minh

Tâm chơn trở lại, tánh linh đem về

Gieo lan hột giống Bồ Đề

Xinh tươi nhành lá, sum suê cội tàng

Nước dương rưới khắp trần hoàn

Diệt trừ phiền não, tiêu tan tội tình

Gay chèo thuyền giác độ sinh

Bến mê phút chút biến thành ao sen.

2. Khẩu

Trăm năm vật đổi người đời

Một câu quý giá muôn đời còn ghi

Mở lời trước phải xét suy

Rằng ta cất tiếng, ích chi chăng là?

Bằng như lời ấy thốt ra

Làm buồn kẻ khác thì ta xin đừng

Nói chi mắng nhiếc tưng bừng

Miệng xây núi nghiệp biết chừng nào tan

Nói chi chửi rủa kêu vang

Lưỡi đào hố nghiệp, biết đàng nào lên

Họa tai vì miệng mà nền

Bịnh căn vì miệng, mà rền phù trầm Ai ôi nghĩ lại kẻo lầm

Đóng bưng cửa miệng, chớ tầm quỷ ma

Củng thời tiếng nói thốt ra

Của chư Phật Thánh, dịu hòa biết bao

Là câu nói pháp thanh tao

Đưa người giữa biển, sóng xô lên bờ

Ôi lời nói, quý không ngờ

Đương phàm hóa Thánh một giờ đổi thay!

Ta nay học đạo Như Lai

Hãy dùng lời nói, mở bày pháp môn!

Ta nên cất tiếng ôn tồn

Phá tan những giấc mộng hồn tối đen ỉ

Miệng ta là cánh hoa sen

Một khi hé nở, một phen thơm lừng

Tiếng ta là gió mùa Xuân

Một cơn thổi nhẹ, muôn dân mát lòng!

3. Ý

Con người cái ý vốn hai

Khi mừng, khi giận đội thay không lường

Vội vàng khi ghét, khi thương

Khi vui vui ngất, khi buồn buồn hiu!

Muốn ưa, tạo sắm đủ điều

Rồi khi chê chán bỏ liều như chơi!

Pháp nương.tương đối không rời

Do hai lẽ ấy, ý đời phát sanh

Dẫy đầy ngoại cảnh chung quanh

Càng nuôi tạo ý trường thành thêm lên

Thói đời càng nhiễm càng quen

Bụi đời càng đắm càng đen tinh thần

Nhiều năm chung lộn trong trần

Y mình còn giữ riêng phần được đâu?

Chịu mang ảnh hưởng từ lâu

Ý căn thôi đã ăn sâu lắm rồi

Nếu ai nhận ý là tôi

Tức thì bị ý cuốn lôi luân trầm

Dắt đi theo nẻo lạc lầm

Đọa chìm vào cõi tối tăm mịt mờ!

Nghiệp nhơn tội quả bao ngờ

Biết chỉ phương hướng bến bờ là đâu ỉ

Lướt theo ý dục mong cầu

Đèo cao băng vượt, biển sâu lao mình!

Con đường sinh tử, tử sinh

Ra vào lui tới thân hình đổi thay

Luân hồi trong cõi trần ai

Cũng vì cái ý chuyển lay không ngừng

Lên cao, xuống thấp vô chừng

Cũng vì cái ý lẫy lừng buông lung

Ý năng chế ngự oai hùng

Người người răm rắp phục tùng

vâng theo

Nguồn đời nước chảy thuận chiều

Cảm thương cái bọt riu riu xuôi dòng!

Mấy ai cưỡng ý, nén lòng

Vượt nguồn dục vọng, thoát vòng muốn ham

Tịnh tâm bớt nói, ngưng làĩh

Lần lần nhập Thánh, siêu phàm từ đây

Đừng lòng cố chấp riêng tây

Cũng đừng tính có ỷ này, ỷ kia

Ta người đừng tính phân chia

Có không đừng tính, đoạn lìa hai bên

Như thường, như vậy, như nhiên

Như như chẳng động không thiên,

không dời

Sự duyên thì đạo khác đời

Lý chơn đời đạo không rời, không xa

Chấp không, chấp có rầy rà

Đến khi vô chấp mới hòa thuận nhau

Sao sao thôi cũng là sao

Sự chi cũng vậy, thế nào củng xong!

Tâm không vạn sự đều khồng

Tâm chơn vạn pháp thảy đồng quy chơn

Học đòi theo bậc thánh nhơn

Phải trừ tâm vọng mới hườn bổn nguyên

Vọng tâm là ý tư riêng

Thất tình lục dục một tên khác gì

Thường nên kiểm soát hành vi

Khi ăn, lúc nói, đứng, đi, ngồi, nằm

Đừng cho vọng ỷ phóng tâm

Phải nhờ giới luật buộc cầm khít khao

Tuy không thấy ý chỗ nào

Nhưng khi động tác ý xao ra ngoài

Nếu ai thiền định hoài hoài

Ấy là ý mã bị cai trị rồi

Bằng ai giải đãi buông trôi

Trách sao ý mã chẳng lôi xa đường

Vậy nên hãy ráng kềm cương

Giờ giờ, phút phút phải thường soi tâm

Lặng lờ giữ vẻ trầm ngâm

Tánh đệ. dặt kín, nết đằm thắm nghiêm

Luôn luôn đôi mắt phải kềm

Đừng hay nhìn liếc kiếm tỉm chi chi …

Ngó ngay xuống bước chân đi

Ngó vào tâm trí luôn khi không rời!

Lỗ tai phải để thảnh thơi

Chớ ham nghe ngóng tiếng lời ai ai …

Nghe kinh, nghe pháp, nghe bài

Nghe vào tâm trí đãng hay sửa mình

Mũi thường phải ngửi mùi thanh

Ấy mùi đạo lý thơm lành hương đưa

Ngửi lâu càng mến càng ưa

Ngửi vào tâm trí để ngừa nhiễm ô!

Lưỡi dầu phải nếm vị thô

Cũng đừng chê trách, thích đồ cao lương

Nếm là nếm vị chơn thường

Nếm bằng tâm trí tỏ tường nghiệm suy

Thân như xúc đối thức chi

Tay chân kiềm chế trong khi đụng sờ

Sờ thiền lý, nắm huyền cơ

Sờ chừng tâm trí xem hờ kẻo quên

Ý đừng vọng tưởng rối ren

Th ường năng quán xét nhơn duyên

tao phùng

Tưởng suy tham cứu tột cùng

Tưởng gom tâm trí tập trung điển lành!

Phàm trong sự thể tu hành

Đừng buông cái ý tung hoành tự do

Bước đầu bổn phận làm trò

Cả thân tâm trí dâng cho người thầy

Mặc người uốn nắn chuyển xoay

Đặng mình diệt hẳn riêng tây ý xằng

Sống chung Giáo hội chư Tăng

Không còn tư ý mới năng thuận hòa

Đừng làm trái ý người ta

Cũng đừng tự ý kiêu sa của mình

Mới mong thật hiện hòa bình

Nhờ nơi giáo pháp chương trình

in khuôn

Chẳng ai ý lộng tâm buông

Mỗi người nắn đúc tròn vuông thành phần.