Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 5/6

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử

Lược Thuật Hành Trạng Hòa Thượng Quảng Khâm

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Hòa Thượng Quảng Khâm Đã Nói Như Vầy… — Thủ Như

Đại lão Hòa thượng Quảng Khâm, năm nay tuổi hạc chín mươi ba, tu hành đã bảy mươi ba năm, đang ngồi từ tường trên chiếc ghế mây trong điện Địa Tạng chùa Thừa Thiên, mới xây lại sắp hoàn thành.

Ngài nói với chúng tôi Ngài không biết thiền.

Sáng ngày mồng 1 tháng 4 trời mưa lớn, ban biên tập nguyệt san Thập Phương chúng tôi quyết tâm lên chùa Thừa Thiên bái kiến Hòa thượng, thỉnh ý Ngài về việc thành lập đạo tràng tu thiền.

Cư sỹ Hứa Quốc Chính đúng 9 giờ sáng lái xe đưa chúng tôi lên núi, các bạn đồng học liền gọi ngay một chiếc taxi đi theo.

Pháp sư tri khách Truyền Khải liền gác lại công việc bận rộn chuẩn bị cử hành Pháp Hội, mời chúng tôi đến điện Địa Tạng gặp Hòa thượng trò chuyện gần 40 phút. Chúng tôi bắt đầu câu chuyện từ lời Ngài dạy chúng tôi mấy năm trước đây:

“Không phải là Phật pháp suy mà là con người suy”.

Hòa thượng nói: “Tại sao con người suy? Vì không chịu giữ giới, không dụng công giữ bốn oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi”.

Rồi Ngài bất chợt hỏi lại chúng tôi: “Con người từ đâu đến?”

Thấy chúng tôi không trả lời được, Ngài liền tự đáp: “Từ trong bốn loài thai, noãn, thấp, hóa”. Rõ ràng là Ngài e rằng chúng tôi tự khoác cho mình cái tướng tốt “(hảo tướng) đến nghe Pháp.

Người đến chùa Thừa Thiên phần đông là khách hành hương và du khách, chẳng mấy ai đến học tu thiền, do đó nếu bạn có xin Ngài dạy cho kinh nghiệm tu hành thì thường được nghe Ngài bảo là Ngài bắt đầu học Phật bằng pháp môn tịnh độ, và chỉ dạy niệm sáu chữ”Nam mô A Di Đà Phật”. Thật ra, ấy cũng là do lòng từ bi của Ngài. Đối với hàng Phật tử thời nay, tịnh độ là pháp môn thích hợp nhất, không nói tịnh độ thì nói gì đây?

Chúng tôi vẫn không nản lòng, tiếp tục đưa ra vấn đề liên quan đến tu thiền, hỏi Ngài: “Xin thưa, có phải Hòa thượng tu cả thiền và tịnh hay không?”– Hòa thượng đáp: “Tôi chỉ niệm A Di Đà Phật”.

- Nói chung, thiền tịnh song tu có dễ hoà hợp không?

Với tôi không phân biệt, nếu như cường điệu thiền thì còn có ngã tướng, và khi mở miệng nói là còn có cái ta.

- Nếu như có người muốn học thiền thì Ngài dạy như thế nào?

Thiền không phải là cái để dạy, mỗi người đều có căn cơ.

- Người đức hạnh tốt dễ học thiền chăng?

Điều đó tôi không biết. Chùa Thừa Thiên vốn tu hành theo tự nhiên. Ở đây rất đông người, tôi không nghĩ rằng tôi đang độ họ.

- Như vậy là để cho họ tự lực tự độ?

Đó là điều không cần phải giải thích, một tiếng chuông gióng lên mọi người đều nghe biết

Lời khai thị thật sâu sắc, hấp dẫn đám người nghe. Ai gần Ngài thì quỳ, ai xa Ngài thì đứng, tất cả đều một mực cung kính, nghiêm trang. Hòa thượng giảng pháp, muốn cho mọi người”tĩnh tâm an trụ “nỗ lực thực sự. Dù sao, vấn đề chúng tôi hỏi chưa được đề cập tới!

Bạch Hòa thượng, nếu như có một số tỳ kheo trẻ tinh tấn phát tâm, mong được tiếp thu sự giáo dục lý tưởng của Tăng đoàn ngõ hầu sau này có thể làm rạng rỡ đạo Phật, Hòa thượng có gì chỉ dạy cho họ?

Việc ấy đã có các vị đại pháp sư có thể phụ trách giáo dục chúng tăng, đào tạo nhân tài; tôi tuổi đã già rồi có muốn làm thì cũng chỉ là việc làm của kiếp sau

- Thật ra, có người chỉ cần Ngài dạy cho một đôi lời cũng là đủ.

Ví như tôi đang ngồi đây, miệng nói muốn độ sinh, làm sao độ được?

( Có rất nhiều bạn trẻ đến gặp Ngài, thỉnh ý về nguyện vọng của mình, về thế nào là hoằng pháp, thế nào là lợi sinh, Ngài đều không trả lời trực tiếp câu hỏi.)

- Chúng con muốn thân tâm chuyển hóa thật nhanh, như Hòa thượng vậy, có phải thường xuyên ngồi thiền?

Bây giờ các ông nói với tôi điều đó tôi mới hay là tôi đang hành thiền.

- Sự tu hành của tu sĩ ở trên núi và ở thành thị có gì khác nhau?

Ban đầu nên tu trong rừng núi, sau một thời gian, dù ở đô thị hay phố phường đều có thể tu được.

- Nếu muốn thiết lập một cơ sở giáo dục Phật giáo hoặc một thiền đường thì ở núi rừng tốt hay ở thành phố tốt?

Không nên nói chúng ta phải làm gì, như vậy là còn có hình tướng, còn chấp trước.

- Ngài ở đây tùy duyên thuyết pháp, không phải là giáo dục sao?

Chùa Thừa Thiên này không phải của tôi, nếu là của tôi thì tôi đã trở thành ông từ giữ chùa!

Hòa thượng không muốn bàn về việc giáo dục. Theo chúng tôi nghĩ Ngài không thích hý đàm danh tướng. Sự giáo dục tăng chúng hiện hành tại nơi đây chẳng đã nói lên một cách tốt nhất chủ đề của cuộc hội đàm!?

- Thưa hoà thượng, chùa này có bao nhiêu chúng xuất gia?

Có bốn năm chục người.

- Ngài dạy họ tu như thế nào?

Tùy họ dụng công, nhưng phải tu khổ hạnh, mỗi tối cùng niệm Phật lễ Phật với nhau cho đến tàn một cây hương.

- Họ sống qua ngày như thế nào?

Ăn uống đạm bạc, tự canh tác lấy mà sống.

- Ấy là thanh quy do tổ Bách Trượng đề ra.

Quy củ đã lập ra; ai cũng phải theo đó mà làm.

- Ở đây, thanh quy của Ngài Bách Trượng không có gì bổ sung?

Không.

Thời đại không giống nhau, làm sao áp dụng như nhau?

Người xuất gia ngày xưa và ngày nay giống hay khác nhau?

( Ý Ngài nói kỷ cương phải giống như nhau ).

- Ngoài nếp sống theo thanh quy ra, họ có được dạy cho học kinh điển không?

Có, phải xem kinh thì mới biết đường mà tu, tôi cũng bảo họ xem Tâm kinh.

- Thưa, Ngài cũng có dạy?

Nội dung Tâm kinh rất rộng lớn, phải tự mình lãnh hội, tự mình hành trí, đến lúc nào đó tự nhiên hiểu ra.

- Thưa Hòa thượng, trong Tâm kinh câu nào quan trọng nhất?

Câu “Quán tự tại Bồ Tát”.

- Có phải Ngài đang tu theo hạnh nguyện của Bồ Tát Địa Tạng?

Tôi cũng không rõ nữa, chỉ biết loáng thoáng.

- Ngài có dạy đại chúng ở đây tụng kinh Địa Tạng và tu theo hạnh nguyện của Bồ Tát Địa Tạng?

Mỗi người đều có hạnh nguyện của mình.

- Kiếp này Hòa Thượng hoằng dương Phật pháp, hạnh nguyện lớn nhất của Ngài là gì?

Tôi ngồi đây từ sáng đến chiều, cũng không biết mình đang làm gì.

- Ấy là cung cách của đại thiền sư...

- “Đại”cỡ nào? lớn nhất cũng chẳng qua bằng chiếc ghế tôi đang ngồi đây.

- Cùng đi đến đây cũng có Pháp sư định xây dựng đạo tràng tu thiền, xin Ngài có thể từ bi chỉ dạy cho một vài điều?

Bản thân tôi còn chưa có khả năng.

- Có người đến thỉnh cầu hẳn là có duyên, mong được toại nguyện.

Có, ai đến đây yêu cầu tôi, tôi đều tùy duyên chỉ bảo.

Lần trò chuyện ấy với Hòa thượng, theo lời kể lại của các vị thị giả, là sự kiện hiếm thấy trong mấy năm gần đây. Khó gặp được lúc Ngài vui vẻ như vậy: hoan hỷ dạy cho “bí quyết”, lại còn đưa ngay cho bộ “Tâm kinh”. Không những Ngài chỉ cho cách xây dựng đạo tràng tu thiền lý tưởng mà còn để mọi người cùng tham dự Thắng Hội, cùng thưởng thức Pháp vị, ai bảo rằng Ngài không biết Thiền?

Hòa Thượng Khai Đàn Truyền Giới Đại Chúng Nao Nức Vui Mừng — Huỳnh Kiến Hưng ( Trích Từ Nguyệt San Liên Hợp Số 54 )

Do hoàn cảnh hạn chế mà ở Đài Loan số người xuất gia không nhiều. Theo lệ mỗi năm một ngôi chùa tổ chức Giới đàn một lần. Trước hết phải xin phép Giáo hội Phật giáo Trung ương rồi chuyển lên Bộ Nội Chính phê duyệt, sau đó các chùa lần lượt tổ chức Giới đàn.

Cuối năm 1985 đến lượt chùa Thừa Thiên, huyện Thổ Thành, Đài Bắc tổ chức Giới đàn, nhưng vì chùa không đủ điều kiện vật chất cho một số lớn giới tử đến thọ giới nên phải chuyển sang phân viện của chùa Thừa Thiên là chùa Diệu Thông ở huyện Cao Hùng tổ chức.

Lần này giới tử đến thọ giới ở chùa Diệu Thông khoảng 2700 ngừơi, trong đó chúng xuất gia khoảng 500 người. Trong thời gian truyền giới người lên núi rất đông nên đa số giới tử phải ngủ trong những lều vải dựng tạm. Mỗi ngày có tới hai ba chục chiếc xe du lịch chở đầy tín chúng lên núi lễ bái. Sau khi Đài Loan giải phóng, bắt đầu từ năm 1952 chùa Đại Tiên trên núi Quan Tử là chùa đầu tiên tổ chức Giới đàn, đến nay đã được 34 năm.

Giới đàn lần này đông người nhất. Nguyên nhân chính là vì có một bậc đại đức cao tăng của thời đại Hòa thượng Quảng Khâm – lần đầu tiên truyền giới. Tín chúng vì muốn gần gủi với Ngài Quảng Khâm, mong được Hòa thượng truyền giới cho, do đó mà giới đàn mới long trọng như vậy.

95 tuổi tinh thần vẫn minh mẫn sáng suốt .

Đại lão Hòa thượng Quảng Khâm người đất Huệ An, huyện Chương Châu tỉnh Phúc Kiến, năm nay 95 tuổi, răng chẳng còn cái nào, đỉnh đầu gồ lên, hai bên đỉnh lõm xuống như rãnh, đôi mắt đỏ tím sáng ngời khiến ai cũng không dám nhìn thẳng. Ngài mắt rất tinh tai rất thính, bước đi thanh thoát nhẹ nhàng. Trong thời gian truyền giới mỗi ngày Ngài đều ngồi trên chiếc ghế mây cho tín chúng đảnh lễ; có lúc Ngài khoát tay bảo họ đứng dậy đi “thọ trai”, Ngài thì chỉ dùng nước trái cây hoặc sữa. Khi lên xuống cầu thang, Ngài không muốn cho ai dìu đỡ mình; nhiều khi giống như một cậu bé tự quyết làm nư đứng trên đầu bậc thềm giương mắt nhìn người, như thách thức ai dám tới nâng đỡ, đợi thị giả rụt tay Ngài mới tự bước xuống các bậc cấp một cách nhanh nhẹn nhẹ nhàng.

Trong số tín chúng tới đảnh lễ Ngài, có người đến để sám hối, vừa trông thấy Ngài họ tủi thân khóc ròng; có người đến cầu gia hộ, đem tràng hạt để trước mặt Ngài xin Ngài trì chú cho tăng thêm tín tâm niệm Phật; cũng có người đến xin trị bệnh hoặc đến thỉnh cầu Ngài chỉ dạy. Kẻ đến trị bệnh thì mang nước trong đến xin Ngài trì chú Đại bi vào đó. Như ai nấy đều biết, nước chú Đại bi trong chùa lúc nào cũng sẵn có, nhưng họ vẫn cứ muốn xin Ngài trì chú thêm lần nữa mới yên tâm. Những điều mà tín chúng xin Hòa thượng chỉ dạy thường thì họ có thể tự mình giải quyết được, nhưng vẫn muốn đến trình bày để Ngài chứng minh.

Trong thời gian truyền giới, mỗi ngày tín chúng được 20 – 30 chiếc xe du lịch chở đến. Hòa thượng ngồi trên ghế mây, suốt ngày tiếp xúc các đoàn khác nhau, trước sau Ngài vẫn không lộ vẻ mệt mỏi. Lúc nào Ngài cũng trang nghiêm từ bi đối với mọi người khiến ai nấy đều hết sức cảm động; họ từ xa xôi đến chỉ mong được nhìn thấy Hòa thượng. Điều duy nhất đáng tiếc là Ngài nói không còn rõ tiếng, nhưng tín chúng vẫn hiểu được lời Ngài. Mỗi lần khai thị Ngài nói ngắn gọn, chẳng chút rườm rà nhưng ngụ ý thì rất sâu sắc.

Nghe nói Ngài chứng đạo từ lúc 55 tuổi, hoằng hóa đã 40 năm. Ngày tháng thoi đưa... ai theo Ngài đã thọ lãnh được gì? và Ngài đã ban cho ai những gì? Nói theo nhà Phật: “Như người uống nước, nóng lạnh tự hay”. Một ngày nào đó Ngài cũng phải ra đi, và cái ngày ấy mỗi lúc càng gần.

Có người lo lắng Hòa thượng Quảng Khâm trụ thế không lâu, nhưng chẳng biết có ai lo lắng mình không chịu tinh tấn tu hành?

Nhập định 4 tháng suýt bị lửa thiêu.

Có rất nhiều truyền tụng về sự tu khổ hạnh và những linh ứng liên quan đến Hòa thượng Quảng Khâm. Sự kiện mà mọi người thích thú kể lại là lúc Ngài 42 tuổi một thân một mình tu khổ hạnh suốt 13 năm trong động núi Thanh Nguyên, tỉnh Phúc Kiến. Ngày ngày ngồi thiền, từng bị mãnh hổ quấy nhiễu nhưng rồi hổ bị khuất phục bởi đức độ của Ngài. Người dân Phúc Kiến gọi Ngài là “Hòa thượng phục hổ”chứ không gọi tên.

Ở trong động, Hòa thượng chỉ sống nhờ vào 5 – 6 cân củ rễ cây. Khi Ngài nhập thiền rồi, chuyện gì xảy ra cũng chẳng chú ý, xuất định xong mới cắt một mảnh củ rễ cây ăn, tự cho là mình “đánh lừa bao tử”. Ăn no lại vùi củ xuống đất, trở lại nhập định, khi xuất định thì củ rễ đã mọc ra thêm một khối; cứ xoay vần như thế, củ rễ cây chẳng bao giờ cạn kiệt. Có lần Ngài nhập định quá lâu, ước chừng 4 tháng, các tiều phu lầm tưởng rằng Hòa thượng đã vãnh sanh, vội vàng thông báo về chùa. Sư trụ trì vội dẫn đệ tử đến và bảo người chuẩn bị củi lửa để hoả táng. Nhưng trước một sự tình như vậy đâu dám bất cẩn vội vàng, Sư trù trì thận trọng viết thư thỉnh cao tăng Hoằng Nhất Đại Sư đến giám định sanh tử. Lúc bấy giờ Đại Sư Hoằng Nhất đang hoằng pháp tại chùa Vĩnh Xuân, Phúc Kiến; hay tin Ngài lập tức chỉ thị không được vọng động làm liều.

Sau khi đến nơi quan sát xung quanh chỗ Ngài Quảng Khâm tham thiền, Đại Sư thốt lời tán thán: “Cảnh định như vầy, ngay các bậc Đại Đức xưa nay cũng hiếm có!”Tiếp đó Đại Sư khẻ búng ngón tay ba lần trước mặt Hòa thượng, chỉ một lát sau Hòa thượng xuất định và hội kiến với mọi người.

Đại Sư Hoằng Nhất thấy Ngài Quảng Khâm đã xuất định, vội tỏ lời xin lỗi, sau đó dẫn chúng xuống núi. Thế là Đại sư đã kịp thời ngăn tránh cho Hòa thượng khỏi kiếp nạn hỏa thiêu.

Sau 13 năm tu khổ hạnh, Hòa thượng Quảng Khâm thấy rằng làm người tự giác vẫn chưa đủ, phải xuống núi hoằng hóa quảng độ quần mê, lúc đó Ngài 55 tuổi. Hai năm sau, tự biết có nhân duyên với tín đồ Phật giáo Đài Loan; từ Trung Quốc Đại Lục Ngài vượt biển qua Đài Loan, cập bến cảng Cơ Long. Lúc đầu Ngài tạm trú trong một ngôi nhà kiểu Nhật bỏ trống gần nghĩa trang Không Quân Tân Điếm, sau đó đến một vách núi nằm bên con đường sau Tân Điếm, đục đá làm thành động Quảng Minh -- tức chùa Quảng Minh ngày nay. Rồi gần đấy Ngài tạc đá thành một tượng Phật A Di Đà, lập ra chùa Quảng Chiếu, hiện nay trên vách đá vẫn còn hàng chữ”Thích Quảng Khâm xướng kiến “( Thích Quảng Khâm đề xướng xây dựng ).

Năm 1952 Ngài rời Tân Điếm trở về với cuộc sống ẩn tu, tìm được ở núi Phước Sơn (Thổ Thành) một động đá thiên nhiên nay là Động Nhật Nguyệt – và ngồi thiền trong đó. Vì động nằm trên đỉnh núi nên trước giờ không có nước; nhưng từ sau khi Ngài vào ngồi thiền thì trong động nước chảy ra thành giọt, trong mát và ngọt miệng, thế là vấn đề nước uống được giải quyết. Cho đến bây giờ dòng nước nơi đây vẫn chảy quanh năm bất tuyệt. Hiện nay thầy Đạo Nhất đệ tử hàng cháu của Ngài đang thường trú.

Vào năm 1955, các nữ phật tử ở Bản Kiều mua một hòn núi ở Thổ Thành – vị trí Thừa Thiên Thiền Tự hiện nay – cúng dường Ngài, trước kia người ta gọi nó là Núi lửa. Hòa thượng kết tre thành sàng, ngày ngày ngồi thiền trên đó, đêm khuya vẫn ngồi ngoài trời. Sáng sớm chung quanh đẵm ướt sương mai, nhưng theo như người ta kể lại thì chỉ riêng chỗ Ngài ngồi là khô ráo mát mẻ.

Sau khi Phật nhập diệt, lấy giới làm Thầy Truyền giới là truyền “Tam đàn cụ túc giới”cho người xuất gia, và “Ngũ giới, Bồ tát giới “cho người tại gia. Tam đàn đại giới gồm có đàn thứ nhất là Giới sa di và sa di ni; đàn thứ hai là Giới tỳ kheo; đàn thứ ba là giới Bồ tát. Mỗi người xuất gia phải trải qua ba giai đoạn thọ giới ấy, do giới sư lần lượt truyền thụ trong giới kỳ. Do vậy mà gọi là “Tam đàn đại giới”. Sa di và tỳ kheo là chỉ người nam xuất gia; sa di ni và tỳ kheo ni chỉ người nữ xuất gia. Người xuất gia thọ giới sa di rồi mới thọ giới tỳ kheo, đối với sa di ni cũng vậy; riêng giới Bồ tát thì nam hay nữ đều thọ được

Các thiện nam tín nữ tại gia thọ Ngũ giới và Bồ tát giới tùy theo phát nguyện. Người thọ ngũ giới phải tuân thủ: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không uống rượu; nhưng có thể ăn tam tịnh nhục ( ấy là ba loại thịt chúng sinh mà mình không thấy giết, không vì mình mà giết, không tự mình giết lấy; tuy nhiên khi đã thọ giới Bồ tát rồi phải ăn chay hoàn toàn và ngoài giữ 5 giới ra còn giữ thêm 28 giới nữa.

Người xuất gia thọ giới phải đủ 32 ngày mới hoàn mãn, người tại gia thọ giới theo nguyên chế là 7 ngày, về sau vì số người đông nên đổi thành 5 ngày và phân làm hai giai đoạn; đồng thời phải phát tâm về sau cũng phải giữ giới. – sự việc có thể nói tương đối không giản dị.

Việc truyền giới có ý nghĩa gì đặc biệt?

Nguyên là khi Đức Phật Thích Ca sắp Niết–Bàn, các đệ tử lo âu không còn chỗ nương tựa mới xin Ngài chỉ dạy, hỏi: “Sau khi Thế Tôn viên tịch, lấy ai làm Thầy?”Đức Phật dạy: “Phải lấy giới làm Thầy”. Do đó truyền giới cũng như truyền lại quy củ và lời giáo huấn của Đức Phật. Trước hết phải giữ quy củ và giáo huấn ấy, rồi mới có thể học theo Phật.

Trong kinh có ghi chép một chuyện cổ như sau: Xưa kia có một người ngoại đạo muốn phá hoại Phật pháp, nêu ra rất nhiều điều xấu xa, đức Thích Ca thản nhiên bảo rằng: “Phật pháp không thể bị phá hoại”. Cuối cùng người ngoại đạo nói: “Ta sẽ giả danh làm đệ tử của ông, mặc y phục giống hệt như họ, nhưng không làm theo đạo ông “Đức Phật nghe vậy không cầm được nước mắt nói rằng: “Nếu đúng như thế thì ta cũng chẳng còn biện pháp nào!”.

Phật pháp cần dựa vào giới luật mà tồn tại. Nếu người xuất gia mà không giữ giới thì có khác gì người ngoại đạo kia, cũng giống như”trùng trên thân sư tử tự nuôi sống bằng thịt sư tử”. Trước đã có người đề nghị nên giảm bớt giới luật cho hàng xuất gia, thậm chí kiểu như các hoà thượng Nhật Bản có thể lấy vợ, như thế số người xuất gia sẽ tăng rất nhanh, nhưng đề nghị này không được chấp nhận.

Phật giáo Đài Loan khi truyền giới hoàn toàn không có thành kiến về gốc gác. Phật tử đến từ khắp nơi, không cùng quy y một Thầy, môn phái y chỉ khi xuất gia cũng khác nhau. Nhưng chùa nào tổ chức truyền giới cũng phải theo đơn xin mà thu nhận; thậm chí có người trước đã thọ giới rồi mà muốn thọ giới lần nữa chùa cũng không được từ chối, đây gọi là “tăng ích giới”, ấy cũng là cơ hội để giới tử ôn lại giới pháp. Nếu như đem tinh thần đoàn kết trong kỳ giới đàn phát huy thêm nữa thì Phật giáo Đài Loan sẽ có được một gương mặt mới.

Khi truyền giới, việc làm cho người ta chú ý nhất là đốt “sẹo giới”(giới ba). Bất luận là chúng tại gia hay chúng xuất gia, thông thường ai cũng muốn được đốt “sẹo giới”mới cảm thấy viên mãn. Chúng xuất gia thì đốt trên đầu, chúng tại gia đốt trên cánh tay trái. Đốt bằng loại hương nhang (nhiên) đặc chế.

Phẩm Bồ–Tát Giới Bổn trong kinh Phạm Võng của Đại thừa có ghi rằng: “Nếu không đốt thân, cánh tay, ngón tay cúng dường chư Phật thì không phải là Bồ tát xuất gia”. Nghi thức đốt “sẹo giới”là từ trong kinh này mà ra.

Hiện nay, khi truyền giới vẫn xem việc đốt “sẹo giới”là sự kiện quan trọng. Nếu như giới tử đem việc này để khoe khoang với người mà không giữ giới trong tâm, sẽ làm mất đi ý nghĩa chân thật của nó. Trong thực tế, có những sư phụ đốt cho đệ tử mà bản thân mình không đốt, tuy vậy sự tu trì của họ không có gì phải hoài nghi.

Cái gọi là “đốt thân, cánh tay, ngón tay cúng dường chư Phật “có ý nghĩa rằng “toàn tâm toàn ý quy y chư Phật”. Nếu chỉ giải thích đơn thuần theo nghĩa đen của văn tự, e rằng có người không đồng ý.

( Hiện nay không thấy hoặc nghe nói có sư phụ nào đốt “sẹo giới”cho đệ tử mà bản thân mình không đốt – Lời người viết ).

Ngọn Đèn Mãi Mãi Chiếu Sáng — Tưởng Niệm Hòa Thượng Quảng Khâm (Xã Luận Của Tuần San Từ Ân Ngày 06/04/1986)

Đại lão Hòa thượng Quảng Khâm bậc Cao tăng của thời đại đã an từơng vãnh sanh vào ngày 13 tháng 2 năm nay (5 tháng Giêng nông lịch) tại chùa Diệu Thông – hương Lục Quy huyện Cao Hùng, để lại nhiếu Xá Lợi được phân chia đem thờ tại ba ngôi chùa do Ngài sáng lập. Tuy rằng chúng ta không còn được thấy Tôn nhan Ngài nữa nhưng đức từ bi và trí tuệ của Ngài sẽ mãi mãi lưu lại trong tâm khảm của hàng ngàn hàng vạn người trong và ngoài nước. Ngài đã hoằng dương Diệu Pháp của Đức Thế Tôn, chỉ dẫn chúng sanh ra khỏi si mê; ngọn đèn truyền Pháp tiếp tục sáng và mãi mãi chiếu sáng không bao giờ tắt.

Hòa thượng trong đời mình không dùng văn chương cao siêu để giảng dạy, cũng không dùng lời hoa mỹ để cảm động lòng người, không vướng mắc vào danh lợi, không tạp nhiễm chuyện thế tục; một đời tu hành theo Phạm hạnh, không ngừng tham thiền niệm Phật, cho nên “ba nghiệp thân khẩu ý của Ngài hoàn toàn thanh tịnh”, bổn tâm trong sáng hàm chứa trí tuệ siệu việt, và thể hiện đức từ bi vô lượng. Thời trai tráng đã có vườn rừng dâng trái, mãnh hổ quy y, đạo hạnh của Ngài đạt tới chỗ mà chúng ta không thể nghĩ bàn!

Một người mà có thể hóa độ được hàng ngàn hàng vạn người, nếu người ấy sống ở trên đời thì đó là phước của xã hội.

Năm Dân Quốc thứ 57 (1968) đương kim Tổng Thống [ Tưởng Kinh Quốc. – Nd. ] - Khi ấy đang giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng – đến thăm chùa Thừa Thiên. Hòa thượng đàm đạo với Tổng Thống, Ngài nói: “Mọi sức mạnh đều phát sinh từ trong “Định”, nhưng chỉ có ở trong “Tĩnh “mới có thể Định”. Ngài còn nói: “Người đang an định mà bảo có thể định được thì đó không phải là định. Phải ngay trong lúc phiền não mà định được thì đó mới gọi là định”. Tưởng Tổng Thống nhận rằng lời nói ấy vô cùng quan trọng, khi chúng ta giảng dạy tâm lý học và giáo dục chính trị đặc biệt cần phải nêu vấn đề này ra để giáo huấn cán bộ trong Quân đội Quốc gia. Ngày nay tình hình quốc tế biến chuyển một cách khôn lường, đất nứơc lâm vào hoàn cảnh rất đáng âu lo. Lời nói của Hòa thượng đáng được mọi người Công giáo [ gia đình họ Tưởng theo Công giáo. Nd ] và nhân dân trong nước cùng cảnh tỉnh. Mong rằng quốc dân do từ ý thức cộng đồng mà phát sinh định lực, có được trí tuệ vô biên ngõ hầu tạo nên sức sống cho xã hội và cục diện mới cho quốc gia.

Một bậc thầy về triết học của nước ta – giáo sư Phương Đông Mỹ, cả đời chuyên nghiên cứu triết học, thông suốt triết lý Đông Tây, nhưng cái mà ông tôn sùng nhất là cảnh giới Hoa Nghiêm của Phật Giáo. Ông cho rằng Phật học Đại thừa là lý luận cao nhất trong triết học. Trước khi qua đời ông hiểu ra rằng vào cửa Phật phải có thủ tục cần thiết, bèn nhờ bác sĩ và người nhà đưa đến chùa Thừa Thiên xin quy y Hòa thượng Quảng Khâm, được đặt pháp danh là Truyền Thánh và chính thức trở thành tín đồ Phật giáo. Quốc Phụ Tôn Trung Sơn nói: Phật học là mẹ của Triết học”, còn giáo sư Phương Đông Mỹ thì biết rõ và thực hành.

Trong đời mình, Hòa thượng hóa độ hàng ngàn hàng vạn người từ giới bình dân kém trí, đến hạng trí thức bác sỹ, chuyên gia. Nguồn lực chiêu cảm ấy chính là đức độ cao cả được tích lũy từ công phu tu đức tu tuệ hàng ngày của Ngài. Chẳng có gì làm ta ngạc nhiên khi thấy nhân sỹ trí thức trong xã hội đều tán dương Ngài là “Viên ngọc quý của Đất Nước”. Khi Ngài Quảng Khâm viên tịch, Tổng Thống lễ viếng với câu liễn đặc biệt”ĐẠI TỪ ĐẠI BI”ca tụng Ngài trọn đời cống hiến cho Tổ Quốc và Nhân Dân.

Hôm nay tất cả chúng ta cùng kính cẩn truy niệm đạo đức phong phạm của Hòa thượng, xin nguyện học theo tinh thần giáo hóa, vì người mà xả thân của Ngài, đồng thời phụng nhớ lời dạy “thành tâm niệm Phật”của Ngài; từ niệm Phật mà ngộ được triết lý cao siêu, phát huy sức mạnh đại trí, đại nhân, đại dũng của đạo Phật; kế thừa người trước khai ngộ người sau; làm hết sức mình vì sự tiến bộ và phồn vinh của xã hội, vì sự giàu mạnh và thống nhất của Quốc Gia, tiến tới xây dựng nền Hòa Bình vĩnh cửu cho thế giới.

Tưởng niệm các bậc Thiện tri thức

Cảm Thân Hòa Thượng Quảng Khâm Niết Bàn — Thích Khai Chứng (Bài Đăng Trong Từ Ân Hội Tấn, Ngày 01/03/1986)

Hồi tưởng lại, vào năm Giáp Tý, Phân Hội Phật Giáo thành phố Cao Hùng tổ chức đoàn lễ bái tại chùa Phổ Hiền của Pháp sư Tinh Vân. Trong buổi họp tôi có phát biểu:

“Phật giáo cần có những hạng người như sau:

Thứ nhất, phải có các bậc đại đức chân chính, vừa biết tu trì vừa có thể lấy thân mình làm pháp tắc, hiện thân hóa độ chúng sanh.

Thứ hai, phải có những vị cao tăng biết giảng kinh thuyết pháp, hoằng hóa lợi sanh.

Thứ ba là phải có những người biết hành động vì Đạo Pháp

Nếu như có người không đủ khả năng tu trì, cũng không biết giảng kinh thuyết pháp, nhưng tự nguyện hiến thân cúng Phật, vì Đạo mà hy sinh xuất tiền của và sức lực, đó cũng là công đức vô lượng.

Đáng sợ nhất là những con người ăn không ngồi rồi chẳng biết làm gì ngoài việc bàn chuyện thị phi; như vậy thật là đắc tội với chư Phật, có lỗi với chúng sanh, và lại còn phụ bạc chính mình”.

Tôi thường nói với những vị sơ cơ mới vào chùa rằng “không nên thắc mắc vì sao người không cung kính mình mà phải tự hỏi lại ‘chính mình’, xem có gì xứng đáng để được người ta kính trọng? “

Tinh thần của Đại sư Từ Hàng là gương sáng mà tôi rất vui sướng noi gương. Vị Bồ tát ấy đã dạy cho học tăng của Tu viện Di Lặc như vầy: “Phải biết rằng mình là “tăng”chứ không phải là ‘bảo’”.

Ý Người nói chúng ta không đủ tư cách được tôn xưng là tăng bảo. Sau khi đọc được lời dạy này tôi tự cảm thấy làm quý vô cùng, nhờ đó tôi thường nhủ lòng làm sao biết cung kính người, chứ không dám mong người cung kính mình. Tôi cũng thường nói với đệ tử xuất gia: “Đặc trưng của người xuất gia không nhất thiết ở chỗ học vấn cao hay thấp; dĩ nhiên học vấn là quan trọng, nhưng thật ra đối với thân phận người xuất gia, điều quan trọng nhất là có hay không có phẩm chất đạo đức của kẻ xuất gia, phong cách mẫu mực của nhà tu hành, và lòng từ bi hỷ xả”

Bản thân tôi sống theo nguyện tắc: Người có ơn với mình mình phải báo ơn họ; người đáng cung kính, mình nhất định phải cung kính họ; người đáng tôn kính mình nhất định phải tôn trọng họ; và xưa nay tôi không dám xem thường ai. Tôi hằng mong sao Phật Giáo mãi mãi hưng thạnh, không lạc hậu so với các tôn giáo khác. Cho nên đối với những vị Đại pháp sư như các Ngài Tinh Vân, Thánh Ấn, Tịnh Tâm …. Tôi rất mực tôn trọng các Ngài, bởi lẽ các Ngài đã không ngừng nỗ lực cống hiến cho Đạo pháp. Đặc biệt Pháp sư Tinh Vân đã mở ra vận hội mới cho Phật giáo. Với phong cách duy tân Ngài đã làm cho tư tưởng linh hoạt của Phật giáo trở nên năng động, thích nghi với quan niệm sống của thời đại mới, điều ấy khiến cho tôi không thể không thán phục. Một sự kiện làm cho tôi cảm thấy rất phấn khởi là những năm gần đây có nhiều vị Bồ Tát phát tâm hy sinh phụng sư; số tăng sỹ trẻ trí thức ngày càng nhiều, làm cho Tăng đoàn dần dần phát triển mạnh, có thêm sức sống mới và niềm hy vọng mới; đó là điều đáng mừng cho Phật giáo vậy.

Bạch Thánh Đại Sư – vị Trưởng lão duy nhất mà tôi được gần gũi học và nghe Pháp – là người tôi mang ơn sâu nặng nhất trong các vị Pháp sư, Người là vị Thầy mà tôi phải tâm niệm báo ân, cho nên tôi thường chân thành bày tỏ niềm cùng kính sâu xa nhất trong lòng mình với Người, - dĩ nhiên chỉ có Đại Sư Bạch Thánh hiểu! – người ngoài không thể biết được.

Ấn Thuận Đạo sư cũng là người tôi rất cung kính. Ngài thể lực suy nhược, nhưng vì Đạo pháp không hề tiếc thân; suốt đời nỗ lực trước tác, chủ biên hộ Thái Hư Đại sư toàn tập, soạn Diệu Vân tập... khai mở nguồn tri thức mới, bồi dưỡng trí tuệ và sức sống mới cho hàng phật tử hậu học.

Do lời bình luận của ông Hồ Thích: “LỤC TỔ ĐÀN KINH không phải do tổ Huệ Năng nói ra”đã gây nên dư luận xôn xao trong giới học thuật và giới Phật tử; không biết đâu là đúng đâu là sai, đặt biệt làm cho hệ thống Thiền tông và niềm tin bị dao động mạnh! Trong lòng mọi người bàng hoàng bất an. May mắn thay, có Ngài Ấn Thuận Đạo Sư không quản thân thể suy nhược ( theo như tôi biết, lúc bấy giờ các ngón tay của Người không còn cử động linh hoạt ), trong một thời gian rất ngắn soạn xong cuốn Trung Quốc Phật Giáo Thiền Tông Sử làm cho “lý luận cao sâu “của Hồ Thích tiên sinh tan thành mây khói, và khiến cho cuộc tranh luận tức thời chấm dứt, giáo giới đó lấy lại sự bình tĩnh, đệ tử Phật thêm vững niềm tin, an tâm hành đạo.

Lòng tư bi vù Đạo mến Đạo của Đại Sư thật là công đức vô lượng. Đủ thấy rằng sự trụ thế của các bậc Cao tăng Đại đức là cần thiết như thế nào, may mắn biết bao nhiêu! Bởi vậy cho nên chúng ta phải tôn kính các bậc Thiện tri thức, gần gũi các bậc Thiện tri thức

Ngài Ấn Thuận chưa truyền dạy cho tôi điều gì về Phật pháp, chưa có ân đức gì lớn đối với cá nhân tôi, nhưng có cống hiến cho Giáo Đoàn, có ân lớn đối với mọi người, do vậy mà tôi vô cùng kính ngưỡng Ngài. Đạo tướng Ngài trang nghiêm thoát tục là điều làm cho lòng tôi hoan hỷ cung kính, nên tôi thường khuyến khích đệ tử xem các bộ Thái Hư Đại Sư toàn tập và Diệu Vân tập để tăng trưởng trí huệ, xây dựng chánh trí, chánh kiến, chánh niệm trong khi học Phật.

Hòa thượng Quảng Khâm là vị cao tăng mà tôi càng rất mực cung kính hoan hỷ. Lúc Đài Loan mới giải phóng, Hòa thượng đến Cao Hùng, tôi được hầu biệt với Ngài tại chùa Nguyên Hanh nên có duyên đặc biệt với Ngài. Mỗi lần gặp, Ngài nhìn tôi tươi cười, tôi cũng cười. Đó là vị Trưởng lão đầy đủ phong phạm của bậc cao tăng đại đức, là Đạo Sư tâm linh của tín đồ Phật giáo, nên ai ai cũng mong được đảnh lễ, thích được gần gũi, cúng dường.

Tuyệt nhiên chẳng phải vì Ngài có thần thông hay có tài hùng biện, cũng không phải vì Ngài tuổi cao, mà chính là do đức độ tích luỹ bởi công phu tu phước – tu đức – tu huệ của Ngài nên mới có sức cảm hóa đến như vậy, - hoàn toàn không phải ngẫu nhiên mà được. Chỉ cần Ngài ở nơi nào thì Pháp duyên nơi ấy hưng thạnh! Cũng có nhiều người nghe thanh danh Ngài hiếu kỳ mà tìm đến, đó cũng là phước báo! Tôi thường nói với các đệ tử: “Đừng sợ không có tín đồ, chỉ sợ mình không có phước báo và đạo đức. Như Hòa thượng Quảng Khâm thì mọi người tự động đến cúng dường”.

Tôi thường phân tích: vì sao Hòa thượng có phước báu lớn như vậy? Rồi phát hiện ra được mấy nguyên nhân: Một là Hòa thượng không tham cầu danh lợi, và không tạp nhiễm chuyện thế tục cho nên không có “thị phi, phiền não “. Lại nữa, Hòa thượng suốt đời không ngừng trì chú Đại Bi và niệm Phật cho nên “ba nghiệp thân, khẩu, ý đều thanh tịnh”. Đã không thị phi phiền não; ba nghiệp thanh tịnh thì thân tâm trang nghiêm, tinh thần sáng suốt, lúc nào cũng mang trái tim từ bi của người xuất gia; cho nên chớ lấy làm lạ, lời nói của Hòa thượng nhiều khi rất linh nghiệm. Ngôn ngữ thường ngày của Ngài đều là những lời chân thật, không tác ý hư ngụy, không trau chuốt; bất kỳ ai đến thỉnh Pháp nơi Ngài, Ngài chỉ nói vỏn vẹn một câu: ”Thành tâm niệm Phật”

Thực ra các vị Thiện tri thức và các bậc Trưởng lão không nhất thiết phải biết giảng kinh, nhưng thường thì chỉ cần một câu nói, một bài kệ, thậm chí một tiếng hét, cũng đủ khiến cho chúng ta dứt trừ phiền não, như được uống cam lộ! – mát mẻ, an nhiên, tiêu trừ ảo giác, khai mở Phật trí, thọ dụng suốt đời không hết.

Có khi chẳng cần lời nào, chỉ cần nhìn thấy đức tướng trang nghiêm, pháp tướng từ tường của các Ngài tự nhiên chúng ta khởi lòng cung kính, vui mừng mà phát tâm bồ đề. Cũng như khi chúng ta nhìn thấy tượng Phật trang nghiêm tự nhiên trong lòng vui mừng, cung kính đảnh lễ mà không cần đến thứ ngôn ngữ gì. Hòa thượng Quảng Khâm cần đến thứ ngôn ngữ gì. Hòa thượng Quảng Khâm đức độ thấm nhuần quần chúng, ai ai cũng kính mến; bất luận là hạng người cao quý giàu sang hay nghèo nàn thấp kém đều hướng về để được gần gủi bên Ngài, tất cả đều được hóa độ như nhau, và đều vô cùng hoan hỷ. Một Thiện tri thức có khả năng hóa độ muôn ngàn chúng sinh! Hẳn thấy rõ sự trụ thế của bậc Trưởng lão Đại đức như Ngài là phước báo của chúng sanh, là hạnh vận của Giáo Hội. Thiện tri thức là bảo vật của Phật giáo, Thiện tri thức nhập diệt quả thật là sự tổn thất vô cùng lớn lao cho Phật giáo vậy!

Điều làm cho người ta không hình dung nổi là chùa Diệu Thông được xây cất ở một nơi không thuận tiện cho việc giao thông, thế mà chỉ trong 3 năm Ngài độ gần cả trăm thanh niên trí thức xuất gia làm đệ tử Ngài, sự kiện này làm cho mọi người không thể nghĩ bàn.

Lần này chùa Diệu Thông tổ chức Giới Đàn, rất nhiều người bảo rằng Hòa thượng nói truyền giới xong Ngài đi, nếu muốn thọ giới với Hòa thượng thì hãy “thọ”nhanh lên, bằng không thì chẳng được kết nhân duyên với Ngài! Cũng có người cho đây là lời tuyên truyền.

Kết quả, đúng vào lúc 2 giờ chiều ngày mồng 5 tháng giêng Hòa thượng viên tịch. Nào ai nghỉ tới, một thân thể đang lành mạnh như vậy mà lại ra đi mau như thế! thật là điều “bất khả tư nghị”

Ngài vốn không chú trọng việc ăn việc mặc và nơi ở, nhưng vào cuối đời vẫn còn quan tâm xây dựng hai Đạo tràng lớn tại miền Nam và miền Bắc, sắp đặt việc tu hành cho các nam nữ đệ tử yên tâm học đạo, đó chính là tấm lòng nhân ái của Ngài đối với đệ tử. Đạo tràng đã dựng xong, giới pháp đã truyền xong, đại nguyện hoàn thành, Ngài ra đi không chút vấn vương, trở ngại.

Từ khi Giới Đàn hoàn mãn, Hòa thượng đóng cửa ẩn tu không còn tiếp chúng, ngầm tỏ ý rằng duyện độ chúng đã chấm dứt, sắp nhập cảnh giới Niết bàn. Trong thời gian này Ngài bảo với các đệ tử là muốn đi Đài Bắc xem chùa Thừa Thiên ở Thổ Thành thế nào, cho nên trước tết âm lịch Ngài trở lại chùa Thừa Thiên bàn giao những công việc trọng yếu cho các đệ tử, đồng thời sắp xếp các việc hậu sự cho mình. Hòa thượng ở chùa Thừa Thiên vài ngày, sau đó trở về chùa Diệu Thông miền Nam vào dịp Tết. Đó chẳng phải là:

“Sắp đến lúc lâm chung, biết lúc nào lâm chung đến “hay sao?

Như thế, quý vị không cho rằng Ngài có thần thông chăng?

Trứơc khi lầm chung Ngài dạy các đệ tử rằng: “Không đến cũng không đi, chẳng có việc gì “. Đối với vấn đề sống chết Ngài chẳng chút quan ngại, ấy là công phu chứng đắc: đến đi an nhiên, giữ cũng được buông cũng xong, giải thoát tự tại. Tôi từng chứng kiến có người sắp chết khóc lóc, đau khổ, bi ai, khởi sinh vô minh. Quả là cảnh giới bất đồng, Thánh phàm khác biệt.

Trưởng lão Hòa thượng đã đi rồi! Còn vị Cao tăng Đại đức nào làm mô phạm Đạo sư tâm linh cho hàng đệ tử nương theo?

Một bậc Cao Tăng trụ thế là phước cho Phật giáo, một bậc Đại đức viên tịch là nỗi đau buồn, là điều bất hạnh cho đạo Phật và chúng sinh. Hòa thượng Quảng Khâm đã ra đi, khấn cầu Ngài vì tâm nguyện mà trở lại; nguyện cầu Phật giáo có thêm nhiều vị Cao tăng Đại đức trụ thế cho Phật Pháp hưng thịnh. Nguyện cầu chư Bồ Tát quay thuyền từ trở lại cứu độ chúng sinh; La Hán Thánh Tăng hiện thân Sa môn trụ thế cho trang nghiêm Tam Bảo, -- ấy là Từ Quang của Phật Tổ mãi mãi soi sáng trần gian; Cam lộ Chánh Pháp thấm nhuần khắp cõi chúng sinh, - ấy là hạnh vận vô cùng cho Phật giáo.

Từ Ân Tự, ngày 24/05/1975

Thích Khai Chứng

Nam mô A Di Đà Phật

Tán

(Xướng vào lúc cử hành đại lễ)

Khổ hạnh độ chúng

Chân tịnh chân thiền

Bất thực yên hoả lục thập niên

Đạo phạm lợi nhân thiên

Kiến tự an tăng

Ân trạch mãn trần hoàn

Nam mô Độ Nhân Sư Bồ Tát

< ba lần >

Nghĩa của bài TÁN

Khổ hạnh độ chúng sinh

Tu Chân Tịnh – Chân Thiền

Sáu mươi năm không ăn nấu chín

Mô phạm Phật Đạo Lợi Người và Trời

Xây dựng Chùa chiền – An bài Tăng chúng

Ơn đức khắp cõi Trần gian

Nam Mô Độ Nhân Sư Bồ - Tát — Quách Huệ Trân

Niệm “Nam mô A Di Đà Phật” là “Tổng tụng”

Trích từ tác phẩm

“HÃY LẮNG NGHE TIẾNG CA CON SÔNG HẰNG”

Đại lão Hòa thượng thượng QUẢNG hạ KHÂM, - bậc Đại Đức của thời đại, mọi người xưng tụng Ngài là “Quốc bảo trong giới Phật giáo”. Nhìn bức ảnh chụp hai ngày trước khi viên tịch, Ngài đã 95 tuổi thọ mà ánh mắt vẫn rất trong sáng có thần!

Năm Hòa thượng 92 tuổi hậu học tôi từng được duyên may theo Ngài leo núi. Ngài đi trước, chân bước nhanh thoăn thoát, hậu học theo sau khá vất vả. Chùa Thừa Thiên lúc đó đang trong thời kỳ xây dựng, có một đoạn đầy dẫy những vật chướng ngại làm cho hậu học suýt bị vấp ngã, Hòa thượng quay lại bảo: “Hãy đi cho tốt chứ!”, giọng nói tuy hơi gắt nhưng thân thiết, ánh mắt nghiêm nghị mà chan chứa từ bi, hậu học cảm thấy thật hổ thẹn. Cho đến nay qua bao nhiêu lần vấp ngã trên đường đời mới thấm thía “đi cho tốt “đâu phải dễ; sau bao phen “u đầu sứt trán”nghĩ lại câu nói hàm chứa hai ý nghĩa của Ngài, tự nhiên nước mắt trào ra.

Có người tưởng Ngài là một con người huyền bí khác thường nên tìm đến “tham khảo cho biết”, ở bên cạnh Ngài cả buổi chỉ nghe vỏn vẹn một lời: “Niệm Phật, ăn chay ! “Họ lại nghĩ bụng “Câu ấy mình nói cũng được, cần gì phải đến hỏi Hòa thượng ! “Đúng vậy, nói thì ai nói cũng được nhưng vấn đề là ở chỗ chúng ta đâu có được công phu khổ hạnh như Ngài, và cũng không có đức độ cảm hóa người như Ngài; dù ta nhiệt tình đến nhà người khác khuyên bảo, cũng e rằng người ta phát cáu. Còn Ngài thì đã nhiếp phục được chính mình, đã dụng công niệm Phật đến chỗ tuyệt diệu, tự nhiên cảm hóa được hàng ngàn, hàng vạn chúng sanh. Lúc còn trẻ Ngài lên động núi sâu tu thiền. An hết thức ăn dự trữ, chỉ còn cách ăn trái cây, khoai rừng để duy trì mạng sống, ba bộ y phục vá thành một bộ, gần 60 năm nay chỉ ngồi chứ không nằm; về phương tiện vật chất nhu cầu của Ngài vô cùng ít ỏi. Hồi ở chùa Thừa Thiên bên Đại Lục, Sư phụ của Ngài, - Đại lão Hòa thượng thượng Chuyển hạ Trần dạy Ngài: “Ăn thức ăn người không muốn ăn, mặc cái người không muốn mặc, làm những việc người không muốn làm, về sau con sẽ biết”, đồng thời chỉ muốn Ngài tu khổ hạnh và niệm Phật. Ngài chất phác thuần thành thực hành đúng theo lời giáo huấn, một dạ dốc chí khổ tu, kết quả Ngài trở thành người siêu phàm thoát tục. Nhiều phật tử mỗi lần nhìn thấy Ngài, quá cảm động không cầm được nước mắt.

Lời dạy của Ngài thường chỉ là vài câu quan trọng cốt tủy, nếu chúng ta thực tâm tin tưởng nhất định chẳng uổng phí một đời. Như câu Ngài dạy trên đây: “Niệm Phật ! ăn chay ! “Nếu chúng ta mỗi niệm đều niệm Phật, ánh sáng trí tuệ từ bi của Đấng Giác Ngộ lúc nào cũng tràn đầy trong tâm, thì chẳng phải lúc nào cũng kiết tường sao? Không còn cái khổ tranh chấp ta người phải trái, không bị tham sân si thiêu đốt. Nếu bỏ được thị dục sướng miệng khoái bao tử, làm theo lời dạy “ăn chay”của Ngài, dần dần thể nghiệm cái nghĩa lý “chúng sinh vốn cùng một gốc mà ra”, chứng nghiệm được niềm an lạc của Từ Bi. Kiếp này ngày ngày sống với một tâm hồn thanh thản, thành tâm nguyện cầu vãng sanh Tịnh Độ, khi lâm chung ắt được Phật tiếp dẫn, chấm dứt nỗi thống khổ sinh tử đời đời, kiếp kiếp ! Bằng một hai câu Hòa thượng đã chỉ rõ con đường lớn tu hành trong một kiếp thành Phật. Người chân chính tin tưởng và phụng hành, được lợi ích vô cùng. Trái lại, người không chân chính thì chỉ thích nói chuyện cao siêu huyền bí, bày vẽ bao chuyện quái dị ly kỳ, khoa trương thần thông... mà xem thường lời dạy khẩn thiết liễu sanh thoát tử của Ngài.

Lúc Hòa thượng còn tại thế, ngày nọ có một người tay xách chiếc vali, vẻ đầy bí mật lên núi muốn xin gặp Hòa thượng, lại chỉ xin gặp riêng Ngài mà thôi. Vì trước kia từng có kẻ đến với ý đồ xấu nên đệ tử không cho anh ta một mình gặp riêng Hòa thượng. Anh ta bảo có việc rất cần thỉnh ý. Sau đó anh ta tới sát bên tai Hòa thượng trịnhh trọng nói: “Thưa Hòa thượng, nghe người ta đồn Ngài có thần thông, xin Hòa thượng nói thật cho con biết Ngài có thần thông hay không?”Hòa thượng cũng trịnh trọng nói nhỏ vẻ rất bí mật: “Tôi nói cho anh biết, tôi có ăn thì thông, không ăn thì không thông! “(Đài Loan ngữ) Câu nói ấy làm cho người ta phải suy ngẫm. Cái vi diệu của Phật pháp chính là cái bình thường, chứ chẳng phải thần thông khiến cho kẻ hiếu kỳ chạy theo, cũng chẳng phải là hiện tượng mơ hồ quái đản. Thần thông ai cũng có, nhưng chỉ vì bị các thứ phiền não tham, sân, si, mạn, nghi hoặc chôn vùi, làm cho không hiển hiện được. Có thần thông mà không giải quyết được vấn đề sanh tử thì cũng vô ích. Hướng ra bên ngoài để tìm cái gọi là “người có thần thông”giúp đỡ mình, như vậy là bỏ gốc tìm ngọn. Hòa thượng nói: “Cầu ở người là bỏ mất Phật Thích Ca nơi chính mình”.

Hậu học chúng tôi nhận thấy: “thần thông”vĩ đại nhất của Hòa thượng làm chấn động lòng người đó là công phu tu trì nhẫn nhục. Nhẫn cái mà người không thể nhẫn, làm cái mà người không thể làm.

Năm Hòa thượng từ trên núi trở về chùa Thừa Thiên bên Đại Lục, râu tóc đều mọc dài giống như người rừng, không ai nhận ra; sau nghe giọng nói mới nhận ra Ngài. Có thử lửa mới biết vàng thật hay giả. Một thời gian sau, sư trụ trì và sư hương đăng muốn kiểm nghiệm công phu của Ngài, cố ý đem tiền công đức trong thùng phước sương giấu đi rồi tỏ vẻ nghi Ngài lấy, thế là cả chùa đều cho Ngài là kẻ cắp, đối xử lạnh lùng và nặng lời nói xấu trong nhiều ngày. Ngài vẫn an nhiên tự tại như đang hứng gió xuân, như được úông cam lộ. Quả là một tâm hồn cao cả, một con người hoàn toàn tiêu dao tự tại ! Cái thần thông nhẫn nhục ấy so với thần thông “đi trên lửa, phóng hào quang”còn thần kỳ hơn nhiều. Vì đốt giấy cũng có thể “đi trên lửa”, đốt đèn có thể “phóng hào quang”, nhưng chúng ta hãy tự hỏi lòng, ai có thể bị vu oan là trộm cắp mà vẫn an nhiên như uống nước cam lộ, không một lời biện bạch ? Ai có khả năng khám phá cuộc đời như huyễn như mộng, đó là người đại trí tuệ đáng được cung kính đảnh lễ.

Chúng ta lại chẳng may thường tự biến mình thành cái mà Hòa thượng hình dung: “con chó chạy theo cục đá”. Người ta muốn cho mình chạy thật giản dị, chỉ cần nhậm ý quăng một cục đá chúng ta lập tức đuổi chạy theo nó, chạy đến sức cùng lực tận, rốt cuộc chỉ vớ được một cái khối không ăn được. Hòa thượng trợn mắt bảo: ”Như vậy là không có chủ trương, định hướng làm sao đi Tây phương được?”

Hòa thượng làm chủ chính mình, tự tại trong sanh tử, chẳng lạ gì được trẻ già đều kính ngưỡng. Ngài vốn không mưu cầu tiếng tăm, lợi lộc, chỉ nhờ chân chính thực tu mà cảm phục được lòng người.

Có một hôm, một phóng viên nhà báo lên núi định “tống tiền”, tỏ vẻ hăm dọa uy hiếp Ngài: “Ngòi bút của tôi rất lợi hại, nếu sư không đưa tiền, tôi sẽ viết một bài về sư”. Hòa thượng bình thản nói: ”Anh cứ mặc tình đăng báo, tùy anh viết gì cũng được, tôi không cần ai cung kính. Người cung kính tôi, ngày ngày tôi vẫn niệm chú Đại Bi, trì chú vào Đại bi thuỷ; người không cung kính tôi, tôi cũng vẫn thanh tịnh niệm Phật A Di Đà”. Anh nhà báo chỉ còn biết tán thán Hòa thượng không giống như người thường, đúng là “Sự đáo vô tâm giai khả lạc, nhân đáo vô cầu phẩm tự cao”(Việc đến, vô tâm vẫn an vui; người đến không cầu, phẩm cách tự nhiên cao).

Lại có một lần, một số đệ tử đi nghe thuyết Pháp, nhận thấy giảng sư có ẩn ý phê bình Hòa thượng, họ bất bình lên núi thưa lại với Ngài, nào hay Ngài không những không hề có ý khó chịu mà còn bảo các đệ tử ấy phải sám hối về cái lỗi đã “hiểu lầm lời giảng của Pháp sư”, đồng thời còn giải thích hàm ý Phật pháp trong lời giảng sư, và khuyên răn các đệ tử: “Giả sử có người nêu danh tánh mình ra để mắng mình còn phải thành tâm biết ơn họ thay, huống hồ người ta không nêu tên mình ra! “Hòa thượng nghiêm túc nêu ra cho thấy đại nghĩa: ”Muốn cho Phật pháp hưng vượng, thì tăng phải biểu dương tăng”. Rồi Hòa thượng tán dương vị Pháp sư ấy là “Ở trong thế giới phù hoa huyễn hóa này mà độ được chúng sanh, thật là một vị Bồ Tát”và Ngài khiêm tốn: ”Tôi vẫn không dám đi thuyết pháp !”

Công đức tu trì của Hòa thượng chúng ta không thể hiểu thấu, tuy nhiên qua vài sự việc nhỏ bất chợt diễn ra trong sinh hoạt hằng ngày cho thấy tâm hồn cao cả của Ngài; mỗi sự việc đều làm cho kẻ hậu học như tôi vô cùng cảm động ! Hòa thượng như ánh mặt trời hiền hoà chiếu khắp từng thân cây bụi cỏ; nhưng cũng có lúc Ngài dùng gươm dao, búa rìu trí tuệ chặt đứt chi nhánh phiền não, đẵn hết dây mơ rễ má danh lợi làm chướng ngại Đạo; giúp cho thân vây vươn thẳng lên cõi Tịnh độ. Ngài thường phát ra những khảo đề trắc nghiệm bất ngời, “cực kỳ kích thích”, diễn bày rất sát với thực tế. Người chịu khảo nghiệm vốn thường bị hoàn cảnh chi phối, ngay lúc đó không hiểu ra, mãi về sau mới vỡ lẽ, mới biết Ngài dùng phương pháp “thuốc đắng đã tật”. Có lúc Ngài giáo dục bằng phương pháp “tôi luyện”khắc nghiệt, “nghiền cho tróc vỏ, xay cho nát vụn, nhồi cho nhuyễn, sấy cho đen”. Ai thực tâm phát nguyện tu hành sẽ trở thành”đạo lương cúng dường tất cả chúng sanh, cúng dường khắp mười phương chư Phật”, -- như thế thường là quá trình “máu và nước mắt”.

Có lúc Hòa thượng từ bi rơi nước mắt nói với đệ tử đang chịu thử thách: ”Điều thầy dạy con, con có thật hiểu được không? Thầy sợ rằng con oán thầy, chẳng qua thầy muốn giúp con phá chấp; nhưng nếu như con không hiểu được dụng ý đích thực, sẽ trở thành oán hận thầy. Thầy tạo cho con nghịch cảnh là để rèn luyện con”.

Tổ Sư dạy chúng ta, muốn vãng sanh Tây phương cần phải có ba điều “tín, nguyện, hành”. Nguyện là chán bỏ cõi Ta bà, vui tìm Cực lạc ( Ta bà do tâm xấu bẩn cảm ứng sinh ra, Cực lạc do tâm thanh tịnh hiển hiện).

Ân Sư Tuyết Công cũng nhấn mạnh tâm vui thích và tâm nhàm chán là pháp môn an tâm chính của tịnh độ. Nhưng phàm phu chúng ta trong thuận cảnh rất khó phát tâm vui thích hay nhàm chán. Bất đắc dĩ, Hòa thượng hay Phật và Bồ Tát mới tạo cho chúng ta nhiều nghịch cảnh để chúng ta”lấy khổ làm thầy”, dũng mãnh phát tâm”vui thích – nhàm chán”, kiên trì niệm Phật để thoát vòng sanh tử. Đem sự tinh tấn lao khổ đời này đổi lấy hạnh phúc tự tại vĩnh hằng. Thật ra, đó là ân tứ cao quý nhất chẳng còn gì hơn. Chỉ có điều là chúng ta thường vui thích”những quả bom định giờ bọc trong bao bì xinh đẹp”, truy cầu khoái lạc và danh lợi nhất thời mà hy sinh cái an vui vĩnh cữu. Chư Phật và Bồ Tát hằng xót thương rơi lệ vì tai hoạ ngút ngàn ấy của chúng ta. Hòa thượng thường nghiêm ngặt dạy rằng “Ở cõi Ta bà chỉ cần tham lam một cọng cỏ cũng phải trở lại luân hồi ! “Cũng vì lẽ đó, mắc dầu con người ở cõi Ta bà này tôn kính Ngài như thế, Ngài vẫn tiêu dao thoát ly.

Công trình xây dựng quy mô hoành tráng trên núi đối với Ngài chẳng qua là “một giáo cụ bé nhỏ nhất thời”; dựa vào một số nhân duyên trần cảnh để thông cảm và dẫn dắt những chúng sinh có duyên với Ngài. Và ai thật sự thản nhiên trút bỏ, thành tâm niệm Phật cầu vãng sanh mới là đệ tử chân chính của Ngài. Trong mấy ngày trước vãng sanh, Hòa thượng nhiều lần dạy đệ tử: “Tai nạn càng lúc càng nhiều, phải gấp rút tu hành; tu một phần thì được một phần công đức, tu mười phần thì được mười phần công đức, tu trăm phần thì được trăm phần công đức, tu ngàn phần thì được ngàn phần công đức”Hòa thượng ân cần nói rõ từng câu, đó là những lời khích lệ khẩn khiết nhất. Tin theo lời Ngài, hãy thành tâm niệm Phật, vào ngày pháp môn giải thoát, không còn chần chờ gì nữa !

Có một nhà giáo kể với chúng tôi rằng ông ta đến xin hỏi Hòa thượng”nên niệm Phật như thế nào? “Hòa thượng hỏi lại: “Ông niệm Phật như thế nào?”Ông ta nói: ”Khi nào rãnh thì con niệm Phật”. Hòa thượng lại hỏi: ”Như vậy, có rãnh thì ông niệm Phật còn không rãnh thì không niệm Phật, thế thì ông chỉ cúi đầu chào Phật, chào cho có chào! Làm sao hy vọng Phật cứu ông khỏi cảnh sống chết ? Lại đây! Lại đây! Ta cùng đưa chân ra xem! … Chân nào là chân Phật ? Ông có nhận ra không? … Ủa! muốn ôm chân Phật mà ngay cả chân Phật là chân nào cũng không biết sao? Phải ôm chân nào đây? Vậy thì ông có nhận ra hay không nhận ra Phật?”

( Ngài thật khéo dùng ẩn dụ, làm cho người đối thoại hốt nhiên tỉnh ngộ ). Nhà giáo ấy kể rằng Hòa thượng nhắp một tí trà rồi đưa mắt hỏi:

Ông xem tôi có bị sặc không?

- Dạ thưa không.

Tôi vừa niệm Phật, ông có biết không?

Lão Hòa thượng có lối giáo dục rất sinh động: uống trà, ăn cơm,

đi, đứng, nằm, ngồi đều tu niệm Phật.

Nhà giáo ấy lại một phen gợi ý cho tôi:

Dù nửa đêm không đèn nhưng chỉ cần nghe vài tiếng ho thì anh cũng biết đó là cha mình về. Này nhé bây giờ là nửa đêm, đức Phật A Di Đà đến! … Bạn có biết Phật đến chăng? Chúng ta hãy tự hỏi lòng mình, chúng ta đã niệm Phật đến độ nhận ra được Phật, thân thiết với Phật chưa? Hòa thượng đã thân thiết với Phật rồi. Ngài từng nói với một tiến sỹ Mỹ từ Hoa Kỳ đến yết kiến Ngài: “Tiếng chim kêu, tiếng xe chạy và mọi tạp âm khác đều là tiếng niệm Phật”. Người Mỹ ấy hỏi trạng thái ấy kéo dài được bao lâu. Hòa thượng đáp: Ngày đêm sáu thời”( tức là lúc nào cũng như vậy). Mười năm về trước Hòa thượng có nói với đệ tử rằng “Sau này lúc nào ra đi Thầy sẽ hiện tướng bệnh mà đi, nhưng ba chúng con đều không có mặt để tiễn Thầy”. Ba người đệ tử lớn ấy của Hòa thượng đều cho rằng điều ấy không thể x ảy ra, vì trong ba người bao giờ cũng có một người hầu cận Hòa thượng, làm sao mà có cái cảnh “không đưa tiễn được?! “Nhưng quả không sai, ngày hôm ấy nhân vì có công việc đặc biệt ba vị đệ tử lớn đều vắng mặt đúng vào lúc Sư Phụ viên tịch !

Trước khi vãng sanh, một lần nữa Hòa thượng dạy chúng đệ tử:

“Cõi Ta bà này rất khổ, các con hãy mau sớm niệm Phật để vãng sanh về Thế giới Cực lạc của đức Phật A Di Đà”

Sau đó chúng đệ tử nhận thấy động mạch nơi cổ Sư Phụ từ từ ngừng đập trong tiếng niệm Phật, và lời nói cuối cùng của Người:

“Không đến cũng không đi, không có sự tình gì!”

Thật là thanh thoát !

Vô hình trung chúng ta”đến đến đi đi, toàn là sự tình”, không ngày nào ta không mang tạp sự trong tâm. Tiếng Đài Loan”sự tình”hay “đãi sự “hàm ý “không được cát tường cho lắm”. Đúng là:

“Bất thị nhàn nhân nhàn bất đắc, nhàn nhân bất thị đẳng nhàn nhân”

不是闲人闲不的,闲人不是等闲人

( Không phải người nhàn nhàn chẳng được; người nhàn đâu phải kẻ tầm thường )

Trong tâm hồn chúng ta nếu quả thực không có “đãi sự “( sự chẳng lành) mà có cái nhàn địch thực, hẳn phải biết bao công phu mới đạt được !

Khoảng một tuần lễ trước khi Hòa thượng viên tịch, ngày đêm Ngài vận hết khí gọi đức Phật A Di Đà”, người thường không thể làm nổi. Đại chúng luân phiên niệm lớn theo Ngài còn cảm thấy khan cổ, đau ngực, tắt hơi huống hồ một cụ già 95 tuổi.

Thông thường người ta khi lâm chung hơi thở rất khó khăn, không tự chủ được gì cả, mà Ngài thì giống như vị tướng đột phá vòng vây ngũ trược. Có đệ tử sợ cơ thể Ngài không chịu đựng nỗi, do không ăn gần cả tháng, kiến nghị: “Bạch Thầy, để chúng con niệm Phật Thầy nghe cũng được”. Hòa thượng mở to đôi mắt nhìn … rồi nói một câu kiên quyết: ”Mỗi người niệm cho mình, mỗi người giải quyết sanh tử cho mình”, nói xong lại khẩn khiết niệm lớn tiếng.

Thế rồi trước hôm vãng sanh sáu ngày, bỗng nhiên Hòa thượng”trình diễn một màn”, thể hiện tuyệt vời tính hài hước mà dư âm còn vang vọng sâu xa. Kẻ hậu học như tôi mỗi khi nghĩ đến cảm thấy cảnh tượng ấy có tác dụng làm cho các nhà tu hành, dù môn phái khác nhau, phải lấy đó mà cảnh tỉnh. Hòa thượng thường ngày dạy đại chúng chuyên tâm niệm Phật A Di Đà, đột nhiên hôm đó Ngài khẩn cấp bảo đại chúng tụng Kinh Đại Tạng, mà bộ Đại Tạng thì mênh mông như biển cả, chẳng biết bắt đầu tụng từ chỗ nào, chúng đệ tử bèn đến thỉnh ý Hòa thượng, Ngài bảo: ”Tống tụng!”Đại chúng vội vàng đem Đại Tạng Kinh ra, hết bộ này đến bộ khác …, bê đến mệt thở. Nhìn thấy Sư Phụ sắp đến giờ phút vãng sanh, trong lòng ai nấy vừa bức xúc vừa đau xót, lại chẳng biết bất đầu tụng từ đâu, Hòa thượng nói: ”Xem các con biết kinh gì, tụng lên cho Thầy nghe!”

Thế là đem từng bộ ra tụng: Tâm Kinh, Kinh Kim Cang, Kinh Dược Sư, Kinh Địa tạng … Tới giờ phút quyết định sống chết mới hay bài Tâm Kinh chỉ có trên hai trăm chữ mà tụng cũng không xuôi, miệng tụng mà tâm trí rối bời. Giữa lúc đại chúng đem tụng từng bộ kinh, Hòa thượng chỉ mỉm cười u mặc, liền đó Ngài niệm:

“Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! ….”; tiếng tụng kinh xung quang chẳng chút ảnh hưởng gì đến Ngài. Hậu học cảm thấy nụ cười của Ngài thật như”gậy gõ lên đầu “!

Xin hỏi: trong “buổi trình diễn đột xuất “ai là người “tống tụng”hết bộ Đại Tàng Kinh? Duy nhất chỉ có Hòa thượng niệm niệm trong sáng rõ ràng, mỗi tiếng Nam mô A Di Đà Phật “đều thành khẩn có thần. Ấy mới thật là Tổng Tụng Đại Tạng Kinh ! Chúng ta đừng thắc mắc: tại sao Hòa thượng lúc lâm chung thay đổi đề mục ? Ngài là người rất giỏi dùng phép phản diện làm cho người ta thức tỉnh, tự mình thể nghiệm lấy ý vị và khắc dạ ghi tâm.

Tu hành là phải “hành “, chớ đâu phải nói nghe là xong, ví như lúc học lý thuyết ở Viện Y Học “dàn binh bố trận trên giấy “nhất định khác xa khi đối diện với bệnh nhân máu me đầy minh! Chúng ta có thể hiểu rằng cách diễn bày của Hòa thượng và câu “Tinh hoa vạn pháp gồm trong sáu chữ “của pháp sư Tuyết Vân tuy hai mà một, thật là vi diệu.

Nhiều người khi lâm chung vô cùng khổ sở, chỉ bốn chữ A Di Đà Phật còn niệm không nổi, huống gì tụng kinh – mà lại tụng Đại Tạng Kinh ! Chúng ta một lònh thành kính tin theo lời dạy “thành tâm niệm Phật, không gì thay đổi”, ngõ hầu tránh tình trạng”luyện xong mừơi tám môn võ nghệ đến khi gặp nạn không biết dùng chiêu nào”. Ngày ngày tụng hết kinh này đến kinh khác, tựa hồ như có duyên với rất nhiều Phật nhiều Bồ Tát, lúc sắp lìa đời tâm trí lại rối như tơ vò, không biết nên niệm Phật nào, kỳ thực trong kinh A Di Đà nói rằng Chư Phật sáu phương đều hiện tướng lưỡi rộng dài ( quảng trường thiệt tướng ) tán thán đức Phật A Di Đà, khuyên chúng sanh tin và niệm Phật cầu vãng sanh Tây phương. Hiển nhiên, khi chúng ta niệm “A Di Đà Phật”thì tất cả chư Phật và Bồ Tát đều hoan hỷ, - ấy gọi là “tống tụng”.

Trước vãng sanh hai ngày, Hòa thượng tự mình gõ mõ cho chúng đệ tử niệm Phật, trong cử chỉ đó hàm chứa ý vị rất thâm thúy. Trước những danh hiệu Phật, Bồ Tát Ngài đều niệm “Nam mô Tây phương Cực Lạc Thế Giới”, như:

Nam mô Tây phương Cực Lạc Thế Giới Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát

Nam mô Tây phương Cực Lạc Thế Giới Phổ Hiền Bồ Tát

Nam mô Tây phương Cực Lạc Thế Giới Di Lặc Bồ Tát …

Theo chỗ tôi hiểu, Hòa thượng bảo cho chúng ta biết có thể gặp các vị Đại Bồ Tát ấy ở Tây Phương, chỉ cần chuyên tâm niệm Phật A Di Đà như Ngài thì có thể cùng với các bậc Bồ Tát đồng hành !

Có lần tôi đi với một bác sỹ lên núi xin thỉnh giáo Ngài. Vị bác sỹ hỏi: “Thưa Ngài, ngồi thiền như thế nào thì mới thông khí mạch? “Hòa thượng trả lời: Đâu cần đả thông khí mạch, nhất tâm niệm Phật, chứng niệm Phật tam muội thì tất cả khí mạch đều thông”. Đây là lời chỉ dạy trung thực của một người đạt đến chỗ tự tại dành cho chúng ta. Ai thông minh ắt không trở lại con đường quanh co oan uổng, ngõ hầu tránh khỏi cái cảnh “sắp chết hối tiếc thì đã muộn”. Hãy sớm chuẩn bị hành trang, như Hòa thượng đã tuyên bố từ trước:

“Tôi đã mua vé xe rồi, và đúng số xe!”

Xin hỏi, vé xe của quý vị tu học đàn anh đã mua chưa? có đúng số xe không? hay là không muốn có chỗ ngồi? hoặc chẳng muốn lên xe? Cũng có thể quý vị đã sớm chuẩn bị tốt rồi, để khỏi phải như chúng tôi đợi sau khi Hòa thượng nhập diệt mới lên núi niệm Phật ! Niệm được một vài tiếng đồng hồ nước mắt tuôn trào …. Niệm không thành câu để cúng dường Hòa thượng ! Cúi đầu chẳng dám ngẫng lên vì cảm thấy không xứng đáng với lời giáo huấn, dặn dò của Người! Thật xót xa đau khổ vì xấu hổ ân hận ! Nguyện cầu các bậc tu học đàn anh sớm mua vé đúng xe “Kim Đài Thượng Phẩm Thượng Sanh”!

Nam mô A Di Đà Phật

Pháp Thân Hòa Thượng QUẢNGKHÂM thị hiện linh hiển

Phùng Phùng

( Thiên Hoa Nguyệt San – ngày 01/05/1986 )

1. Hiện pháp thân

Chiều tối ngày mồng 03 tháng Giêng năm Bính Dần (11/02/1986), khóa công phu tối vừa xong, tôi đang ngồi tĩnh lặng bỗng thấy một vừng ánh sáng vàng xoay vần, hiện ra một vị Bồ Tát pháp tướng trang nghiêm, toàn thân tỏa phát ánh sáng vàng trên đầu có vòng hào quang thật lớn, nhưng trên mình không trang sức gì, rất đơn giản, cổ mang tràng hạt bồ đề lớn. Nét mặt từ ái hiền hoà mĩm cười với tôi, nhưng tôi không nhận ra Ngài là ai.

Tôi hoảng hốt vội vàng đảnh lễ và thưa: “Kính lạy Bồ Tát xá tội cho đệ tử mắt phàm ngu muội. Xin cho con được biết Ngài là đấng Bồ Tát nào giáng lâm ?”

Ngài mĩm cười không trả lời. Tôi nhìn kỹ pháp tướng Ngài, nhận thấy Ngài là một cụ già rất gầy, tuổi khoảng trên 90 hay 100, có điều là diện mạo không có vẻ già như tuổi, trông như chừng 6, 7 mươi tuổi và rất thanh tú. Sống mũi cao dài và đầy đặn, hao hao giống mũi người Hy Lạp, cằm dài và hơi hướng ra trước, đôi mắt sáng ngời tinh thần của bậc đại trí tuệ, đôi vành tai rất dài và lớn, đầu cạo nhẵn tóc, hai bờ dưới mí mắt đầy, mọng và hơi sa xuống, nhân trung rất sâu, đôi mày rậm bạc trắng điểm vài sợi đặc biệt dài; toàn thân Ngài toả ra hương vị trái cây, phảng phất mùi hương hoa quít. Ngài là ai mà pháp tướng trang nghiêm từ tứơng đến như vậy?! Rõ ràng là một vị Bồ Tát với đầy đủ tứơng đẹp của một vị La Hán. Ai đây mà tôi vừa nhìn thấy liền sinh lòng cung kính và vui mừng vô hạn? Từ trước đến giờ tôi chưa hề thấy vị Bồ Tát ấy, mà cũng không thể đoán được là ai. Tôi biết Ngài hiển hiện không phải là do ảo giác của tôi. Ngài đang ở trước mắt tôi rõ ràng chân xác. Tôi biết mình chẳng chiêm bao vì tai vẫn nghe tiếng xe chạy xa xa bên ngoài; tiếng chim báo canh đêm trên cây sau vườn cũng rõ ràng mồn một bên tai. Tôi không thể nào hiểu nổi, nên cung kính hỏi pháp hiệu Bồ Tát một lần nữa.

Ngài mĩm cười, môi mấp máy: “Ta là Quảng Khâm !”

Ngài nói tiếng Đài Loan chứ không nói tiếng Phổ thông. Tôi nghe được tiếng Mân Nam (Tiếng Phúc Kiến Nd) và cũng nói được chút ít. Hơn hai mươi năm xa quê hương Tổ Quốc rồi! Lúc nhỏ ở Đài Loan tôi nói tiếng Đài Loan lưu loát, nay đã quên gần 8 9 phần mười; tuy vậy tôi vẫn còn nghe hiểu được Đài ngữ căn bản, nhưng phải cố gắng mới hiểu được người khác nói gì. Thế mà lúc này, Ngài Hòa thượng vừa mở lời tôi hiểu ngay, duy ngữ âm của Ngài hơi khác với người Đài Loan.

Tôi buột miệng la lên: “A! Ngài là Pháp sư Quảng Khâm !”

Tôi vừa kinh ngạc vừa vui mừng khôn xiết vội quỳ xuống lạy, thưa:

- Kính bạch Pháp sư, Pháp sư đến đây bằng cách nào?

- Muốn đến thì đến! – Ngài mĩm cười nói tiếp: “Chẳng phải là con đã mong có một ngày gặp Thầy sao? Bây giờ Thầy đến để đáp ứng tâm nguyện của con”

- A! Dạ đúng! Dạ đúng rồi! Bạch Pháp sư !

Tôi vui mừng không thể tả, nói: “Con kính ngưỡng Ngài đã từ lâu rồi, không có duyên gần gủi, tối nay được gặp Ngài, thật là vui mừng hạnh phúc, đệ tử vô cùng sung sướng !”

Con là một thanh niên tốt, Ngài nói – con nên cố gắng hộ pháp nhiều hơn! Con đã làm điều phải, đừng sợ dèm pha!

Đa tạ Pháp sư ! Tôi cảm động quá không biết nói gì thêm.

Con nói không có duyên là không đúng! Có nguyện thì có duyên, duyên là do nguyện mà phát sinh.

Pháp sư chỉ dạy thật đúng! Hồi con còn ở Đài Loan, tuổi nhỏ tánh ương ngạnh chẳng có y nguyện lên núi đảnh lễ các bậc Trưởng Lão Đại đức, bây giờ con rất hối hận đã để lỡ mất bao nhiêu cơ hội tốt học Phật pháp !

Điều đó không sao, chỉ cần thành tâm tin Phật học Phật và tu hành; tương lai chúng ta đều sẽ gặp nhau. Ai ai cũng có duyên với Phật, cũng đều là người trên Đại Hội Long Hoa !

Tôi bỗng giật mình hiểu ra, trước mặt tôi không phải nhục thân do cha mẹ sinh ra của Hòa thượng Quảng Khâm mà là Pháp thân của Ngài! Tôi nói lớn:

Hòa thượng ! Ngài thành Bồ Tát rồi! Thật là tuyệt diệu !

Hòa thượng mỉm cười:

Ai cũng có thể thành Bồ Tát. Đâu có gì lạ, đi đi … lại lại … tất cả chẳng qua do nguyện mà thôi.

Tôi không nén được lòng bồn chồn lưu luyến:

- Vậy thưa Ngài, bây giờ Ngài đi đâu?

Ra đi rồi trở lại ! đi rồi lại!

- Kính bạch Pháp sư, Ngài có pháp huấn gì chỉ dạy cho đệ tử ?

Không! – Ngài lắc đâu mỉm cười: ”Không có !”

- Kính xin Pháp sư khai thị cho con! - Ngài vẫn mỉm cười:

Không có !

Pháp thân Ngài dần dần mờ nhạt … hào quang dần dần tan biến …

Một sát na sau khi Ngài biến mất hào quang vụt tắt, bỗng nhiên ra hàng ngàn viên xá lợi bảy màu chiếu sáng, vô cùng rực rỡ trang nghiêm, trong khoảnh khắc quang hoa cũng tắt lịm.

Trước mắt tôi vẫn một màn đen bao trùm gian phòng tĩnh mịch, ngoài khung cửa sổ bầu trời bàng bạc trắng, chim báo canh đã im tiếng. Tôi biết vừa qua không phải là cảnh trong mộng, tuyệt nhiên không phải! Tôi rời khỏi giường chuẩn bị công phu khóa sớm. Mẹ tôi ở phòng bên cũng đã thức dậy, tôi biết người đang tụng kinh.

Ngày hôm đó tôi thưa với mẹ tôi: “Hòa thượng Quảng Khâm chín mươi lăm tuổi ở Đài Loan đã qua đây, có lẽ Ngài đã viên tịch hay sắp viên tịch ! Dường như Ngài muốn con trao truyền một cái gì đó, có thể là Ngài bảo con nhắc cho người đời câu”Bản lai vô nhất vật”, hoặc là cho con nhìn thấy trên thân Ngài có hàng ngàn viên xá lợi lóng lánh !”

2. Mọi người chấn động

Đầu năm có rất hiều bạn phật tử đến nhà tôi mạn đàm, ngày nào cũng đông. Tôi đem điều mình thấy trong định kể lại với họ, ai nấy đều kinh ngạc nói: “Hòa thượng Quảng Khâm nhất định đã nhập diệt rồi! “

Trong đám khách có bà L … một nữ phật tử rất thuần thành. Bà là Hoa kiều sống ở Inđônêsia, từng có duyên lành được quy y với Hòa thượng Quảng Khâm. Trước hết bà ta đến thăm tôi, nói sẽ về nước chiêm bái các danh sơn Phật tự. Bà hỏi tôi có cần nhờ bà việc gì không? Lúc ấy tôi trả lời: “Bà là đệ tử của Hòa thượng Quảng Khâm, lần này đi Đài Loan nên thường lên núi thăm Hòa thượng, vì Ngài sắp nhập Niết–bàn rồi, sau này có trở lại Đài Loan cũng không còn được trông thấy Ngài nữa! “Nhiều người kinh ngạc hỏi:

- Cư sỹ Bồi Đức! Anh thấy trước Ngài Quảng khâm nhập diệt? Nhập diệt vào lúc nào? – Tôi nói:

Hòa thượng đã 94 tuổi, ai mà chẳng đoán được Ngài sẽ nhập diệt nay mai? Tôi chỉ suy đoán vậy thôi! Không dám tự cho là thấy trước.

Ai cũng đồng ý với quan điểm của tôi, nhưng lại có người bảo: “Hòa thượng Hư Vân 120 tuổi mới nhập diệt, Ngài Quảng Khâm có thể thọ trên trăm tuổi!”. – Tôi nói:

- Chỉ cầu mong sao được như vậy! Chẳng qua tôi linh cảm dường như Hòa thượng sắp hết nhân duyên với thế gian, tôi dự đoán độ khoảng giữa năm, hoặc là trong mùa xuân năm 1986 Ngài sẽ viên tịch. Mọi người nói: “Mong rằng lần này anh thấy không đúng! “

Bà L. trở về nước hành hương. Và đúng thật, bà làm theo lời tôi, lên núi hầu thăm Hòa thượng, bà có phước duyên lớn được cùng chúng đệ tử hầu cận Ngài trong 10 ngày. Sau khi trở lại Canađa bà liền đến gặp tôi và có mặt trong đám đạo hữu, hôm đó nhằm ngày mồng bốn.

Bà nói: “Sư phụ tinh thần rất tốt, Ngài rất hiền từ, anh bảo rằng Ngài sắp nhập diệt, chắc là anh nói sai đấy. “– Tôi nói:

“Tôi cũng không dám chắc điều tôi nói đúng hay sai, tôi chỉ mong những gì tôi thấy là không đúng; tôi nguyện cầu Ngài Quảng Khâm cũng giống như Hòa thượng Hư Vân, thọ trên trăm tuổi để dìu dắt chúng ta. Dù sao, điều tôi thấy đêm qua là điềm chẳng được cát tường cho lắm, có thể là vào lúc này Ngài đã ….”- Tôi giật mình la lên:

- Ôi thôi! Ngài viên tịch rồi! Ngài viên tịch rồi!

Mọi người kinh ngạc hỏi dồn lớn tiếng:

Vì vậy ? vì vậy ? – Tôi đáp:

- Hình như ba bốn tiếng đồng hồ trước đây Ngài đã nhập diệt rồi!

Tôi nói tiếp:

- Quý vị nên ghi nhớ thời địểm này, hôm nay là ngày 12 tháng 3 năm 1986, tức là ngày mồng 4 tháng Giêng âm lịch, vào lúc 11 giờ 15 phút buổi sáng; Đài Loan hiện giờ khoảng 3, 4 giờ chiều ngày mồng 5. Tôi thấy Hòa thượng Quảng Khâm nhập diệt, toàn thân Ngài có xá lợi lóng lánh chiếu sáng.

3. Nhập Niết bàn

Bạn bè trong buổi họp dần dần im lặng nghiêm trang, có vài người cúi đầu nức nở. Một vị lên tiếng:

Nhất định anh thấy sai rồi! Bội Đức, nhất định là anh thấy không đúng! – Tôi bức rức trong lòng:

- Cầu mong sao tôi đã thấy sai!

- Đợi một hai ngày nữa xem sao ! – Một vị khác góp ý – Hay là chúng ta gọi điện thoại qua Cao Hùng hỏi thử? – Có người can:

- Như vậy không nên! Gọi điện thoại mà hỏi Hòa thượng còn hay mất thì sao được!

Vậy thì hãy đợi thêm vài ngày nữa thế nào, xem bên Đài Loan có tin tức gì không? – Và đây là quyết định chung của mọi người.

Tôi liền gọi điện thoại cho bác La Ngọ Đường và bác ruột tôi – Phùng Công Hạ, kể lại hiện tượng bất thường như tôi đã thấy, cả hai vị cùng khuyên tôi nên chờ tin.

Chiều ngày mồng 6, vào lúc bảy giờ chuông điện thoại reo … có tiếng cô nhân viên trực tổng đài viễn thông Đài Bắc nói qua máy:

- Mời ông Phùng Phùng nghe điện thoại.

- Tôi đây! – Tôi khẩn trương nói qua máy: … “Tôi biết, đó là ông Lý Vân Bằng thuộc Thiên Hoa Công ty gọi điện cho tôi, xin nối điện thoại”… - Tôi nói ngay:

- Lý tiên sinh !

- Tôi là Lý Vân Bằng đây. ( Đúng là tiếng ông Lý Vân Bằng gọi từ Đài Bắc ) Anh có biết Hòa thượng Quảng Khâm …

Ông Lý nói ngay về Ngài Quảng Khâm, chưa hết câu tôi biết liền điều tôi thấy chứng thực. Tôi ngắt lời ông:

- Tôi đã biết rồi. Hòa thượng Quảng Khâm nhập diệt hôm qua! Trước khi nhập diệt, Pháp thân Ngài xuất thần thị hiện ở bên này, toàn thân Ngài là hào quang, xá lợi chiếu sáng …

Ông Lý nói:

Hòa thượng nhập diệt hôm qua, ngày mồng 5 lúc hơn 2 giờ chiều. Bây giờ tôi muốn hỏi anh, Ngài có để lại xá lợi không?

- Ngài Quảng Khâm có rất nhiều xá lợi! Có đến vài ngàn viên bảy màu phát ra ánh sáng; rất nhiều xá lợi, nhiều lắm! Tuy vậy, cũng phải dặn họ xử lý cẩn thận khi làm lễ trà tỳ!

- Như thế là tôi đỡ lo! – Ông Lý nói – Được mấy lời của anh tôi yên tâm, tôi sẽ thông báo cho họ biết. – Tôi an ủi ông:

- Lý tiên sinh chớ quá thương tâm về Hòa thượng, vì Ngài đã về cõi Niết bàn, Ngài đã thành Phật rồi!

- Vâng, chúng ta nên vui mừng mới phải.

Tất cả chúng ta nên vui mừng mới phải. Hòa thượng Quảng Khâm đã thành Phật thành Bồ Tát sao chúng ta không vui mà lại bi thương than khóc? Chúng ta mang cái thân thể vật chất này, cuối cùng rồ cũng trở về với cát bụi. Còn như Hòa thượng là bậc siêu phàm nhập thánh đã vào Niết bàn, đắc chứng Chân Như, cùng với Chư Phật Chánh đẳng Chánh giác vĩnh hằng trong vũ trụ. Vả lại Ngài còn vì nguyện đại bi sẽ trở lại cứu độ chúng sanh.

Chúng ta phải nên vui mừng mới đúng!

Trước giờ tôi chưa từng được gặp Hòa thượng, và cũng chưa từng thấy Ngài qua hình ảnh. Lần ấy thấy Ngài trong định là lần duy nhất.

Tôi kể lại về hình dáng Ngài, các vị đệ tử của Ngài và các đệ tử thế hệ dưới có mặt trong buổi họp đều nhận rằng hình ảnh miêu tả chính là Hòa thượng Quảng Khâm. Nghe tôi nói như vậy, ai nấy đều đổi buồn làm vui, niệm Phật liên tục.

Hòa thượng Quảng Khâm và tôi chưa từng gặp gỡ nhau. Tôi không có phước duyên được làm đệ tử Ngài, Vì sao Ngài thị hiện cho tôi thấy? Sự việc có vẻ như không hợp lý lắm, phải chăng Ngài vì từ bi, nguyện hoằng pháp độ sanh mà thị hiện khắp nơi, và không nỡ bỏ đứa bé căn cơ thấp kém như tôi? Tôi tin như thế. Nhất định không chỉ riêng mình tôi được nhìn thấy Pháp thân Ngài thị hiện, chắc chắn còn có nhiều người khác cũng được thấy Pháp thân Kim quang của Ngài trong mộng hoặc trong định. Tôi tin rằng Ngài ban bố Pháp ân như mưa móc rải khắp bầu trời. Có người cho rằng vì tôi thường nghe người ta nói về Hòa thượng, ngày nghĩ tưởng điều gì đêm nằm mơ thấy điều ấy; vì tôi hằng ngưỡng mộ Ngài nên sinh ra ảo giác.

Huyễn cũng được mà chân cũng được. Huyễn cũng là chân, chân cũng là huyễn, - quan điểm của tôi là vậy. Tâm linh cảm ứng thì ngàn đặm không là xa, âm dương không cách biệt, - đó là sự thực mà khoa học ngày nay đã chứng minh. Tôi tin rằng lần ấy Hòa thượng Quảng Khâm dùng huyễn để thị hiện chân.

Được tin sau cùng:

Sau khi hỏa táng Ngài, quả nhiên có mấy ngàn hạt xá lợi bảy màu!

Chúng ta hãy tu hành tinh tấn hơn! Niệm Phật nhiều hơn!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.