Thư Cho Người Em Tịnh Độ

01. Pháp môn vô trụ ly tướng niệm Phật tam muội.

Ngài Tông chủ Từ Chiếu dạy: “Người lìa tướng niệm Phật tam muội là bậc thượng căn. Ngộ được lý ấy, thường vận dụng tâm bình đẳng như hư không, không có tướng của người, ta, chúng sinh và thọ giả”. Trong kinh viết: “Lìa tất cả tướng gọi là chư Phật”. Do đó, mỗi niệm là Phật Di Đà hiện thế, mỗi chỗ là Cực lạc rõ bày. Người được như thế, lìa tướng là không tướng, không tướng thời không trụ, không trụ là vào cảnh giới Phật. Đây là chính đạo vô thượng chơn chánh của bậc đại Bồ tát.

02. Pháp môn vô niệm không quán niệm Phật tam muội.

Người tu theo không quán niệm Phật tam muội phải theo phương pháp ba chỉ, ba quán của ngài Trí Giả đại sư dạy. Trước tiên quán không, kế đó quán giả, kế đó trung quán làm cho hành giả bỏ vọng về chơn. Trước tiên quán tất cả pháp là giả, như bốn đại, năm uẩn, sáu căn, sáu trần, sáu thức; núi sông, đất liền của mười phương thế giới đều không có một vật. Hiểu biết được cái giả tức là rõ biết được cái chơn. Người tu Tam quán trước cần phải nhiếp tâm tịnh tọa, đem tất cả cảnh giới hư vọng không thật của thế gian để gội rửa cho sạch hết, không đắm nhiễm một vật gì. Quán ở nơi không, cái không cũng không thể được, như thế hành giả đã vào thẳng được bể không sáng suốt của Như Lai. Tánh hiểu được lý chơn không tức là Như Lai tạng.

03. Pháp môn cứu cánh tham thiền niệm Phật tam muội.

Trong Thiền Kinh Tự, đức Sơ Tổ Huệ Viễn nói: “Thiền mà không trí thì không thể hiểu hết sự yên lặng (tịch), có trí mà không thiền không thể chiếu được sâu xa. Thiền và trí gọi là yên lặng (tịch) soi sáng (chiếu)”. Người niệm Phật muốn tham thiền thấy tánh, chỉ nương theo phương pháp sau đây: “Cần yếu ở trong tịnh thất, thân ngồi ngay ngắn, dẹp hết duyên trần ràng buộc, dứt hết ái tình. Ngoài không chấp cảnh, trong không trụ nơi định. Ánh sáng chiếu lại, trong ngoài đều vắng lặng, sau đó từ từ niệm Nam Mô A Di Đà Phật từ ba đến năm câu, bỗng nhiên tỏ ngộ, chính mình thấy được Di Đà, trong tâm ngoài thân, tức khắc thông suốt. Tất cả vũ trụ, đại địa đều là Tây phương; muôn vật sum sê đều ở chính mình. Thường lặng, thường chiếu, động không rời tịnh, động không rời chiếu, được sinh vào thượng phẩm gọi là Thật Báo Trang Nghiêm Độ”.

04. Pháp môn điều tức nhiếp tâm niệm Phật tam muội.

Kinh Tọa Thiền Tam Muội viết: “Bồ tát tọa thiền không niệm tất cả, chỉ niệm một hiệu Phật liền đặng tam muội”. Người mới tu tập thường bị hai bệnh hôn trầm và tán loạn. Trong Nhân Thiên Bảo Giám nói: “Người muốn tu thiền định cần vào tịnh thất, ngồi ngay ngắn, đếm hơi thở ra vào từ một đến mười, từ mười đến trăm, đến ngàn, đến muôn. Tâm ấy thơ thới, tâm ấy vắng lặng đồng với hư không, không cần ngăn giữ, tự nhiên tỏ ngộ. Đời nay, phương pháp nhiếp tâm niệm Phật này, muốn mau được thành tựu tam muội, phương pháp đếm hơi thở là cốt yếu”. Khi muốn tịnh tọa, trước tiên tưởng thân mình ở trong vùng ánh sáng, thầm quán mũi, tưởng hơi thở ra vào, mỗi một hơi thở ra vào đều niệm một câu Nam Mô A Di Đà Phật. Cách thức đều hòa hơi thở, không chậm không mau, tâm và hơi thở nương nhau, đừng cho gián đoạn. Cho đến khi đi sâu vào thiền định, hơi thở và niệm đều quên, tức là thân này đồng với hư không, lần lần thuần thục, tâm và mắt mở tỏ, tam muội bỗng nhiên hiện ra. Đó chính là duy tâm Tịnh độ.

05. Pháp môn chuyên niệm nhất tướng niệm Phật tam muội.

Kinh Đại Bát Nhã chép: “Phật bảo ngài Mạn Thù Thất Lợi rằng: “Bồ tát cần tu hành nhất tướng trang nghiêm tam muội, mau chứng quả vô thượng Bồ đề”. Tu hành này phải xa lìa chỗ bận rộn, không nghĩ đến các tướng, chuyên niệm danh hiệu một đức Phật. Từ những danh tự đó, khéo nghĩ đến dung nhan, tức là quán đủ chư Phật ra đời, sẽ được tất cả trí huệ của chư Phật”.

Trong Thiên Thai Thập Nghi Luận nói: “Chúng sinh căn tánh chậm lụt, nhiều phiền não tán loạn. Nếu không chuyên tâm niệm một hiệu Phật, chắc chắn tâm sẽ càng bị tán loạn hơn, không thể thành tựu được tam muội. Vì thế, chuyên niệm Phật A Di Đà chắc chắn sẽ được nhất tướng tam muội”.

Hám Sơn đại sư nói: “Đức Phật vì cứu độ chúng sinh khổ não ở thế giới Ta bà nên chuyên nói pháp môn Tây phương Tịnh độ, khuyên mọi người chuyên niệm Phật A Di Đà phát nguyện vãng sinh”. Trong kinh Di Đà, đức Phật nói rõ sự thật của cảnh giới Cực lạc. Người tu theo pháp môn Tịnh độ, lấy việc niệm Phật làm chủ yếu. Mỗi ngày, sáng sớm khi mới thức dậy, tụng một quyển kinh Di Đà hoặc kinh Kim Cang, rồi lần chuỗi niệm danh hiệu Phật từ hai ngàn đến năm ngàn hoặc muôn, sau đó hồi hướng phát nguyện vãng sinh Cực lạc. Sáng và tối đều thực hiện công khóa như thế, quyết định thực hiện đúng giờ đã chọn, không trễ nãi hoặc chậm lui. Mỗi ngày, trừ hai thời công khóa ra, các giờ khác luôn luôn giữ danh hiệu Phật A Di Đà, trong lòng không bao giờ quên. Mỗi niệm tâm không mờ, dẹp hết các duyên đời không còn nhớ nghĩ. Lấy một câu A Di Đà làm mạng sống chính mình, giữ luôn trong tâm, quyết không buông bỏ. Cho đến lúc ăn cơm, uống nước, đi đứng, nằm ngồi, tới lui, câu hiệu Phật lúc nào cũng có mặt. Nếu khi gặp những cảnh thuận nghịch, vui buồn, phiền não, tâm không được an ổn, chỉ cần đem câu Phật hiệu ra điều phục, chắc chắn phiền não sẽ bị tiêu diệt. Lấy “một niệm” để niệm phiền não là nguồn gốc của sinh tử, lấy “một niệm” để niệm hiệu Phật, diệt phiền não là cách hay nhất để thoát sinh tử, điều đó không có gì lạ.

Nếu niệm Phật làm chủ được phiền não tức là làm chủ được giấc ngủ, làm chủ được giấc ngủ tức làm chủ được bệnh khổ. Nếu làm chủ được bệnh khổ thì khi lâm chung sẽ biết được rõ ràng nơi nào mình đến. Việc ấy không khó, chỉ cốt yếu là khi niệm Phật phải chí thành tha thiết vì muốn thoát sinh tử. Hết lòng chuyên niệm như con nhớ mẹ, không nghĩ gì đến việc khác, lâu dần thuần thục, tự nhiên được thọ dụng đại an lạc, đại tự tại và đại hoan hỷ.

Trong Niệm Phật Thuyết của ngài Trương Quang Vi, có ghi: “Bài kệ của Thạch Nam Hòa thượng dạy: “Niệm Phật không nhất thiết phải tham niệm cho nhiều, mà cốt yếu ở chỗ tâm không loạn”. Trong một trăm câu niệm, niệm đến chín mươi chín câu mà có một câu sai thì cũng không tính. Niệm như thế từ trăm đến ngàn, muôn, khít khao như hạt châu luân chuyển không dứt, chừng đó thì tên bắn không vào, đao chém không đứt, trăm ngàn quân ma đều bỏ chạy. Ta từ trước niệm Phật cũng chỉ niệm suông, nay mới biết niệm Phật cần phải mỗi chữ lưu xuất từ tâm, lại mỗi chữ phải từ tâm mà vào. Khi niệm Phật, cần nhất nhắm mắt, ngồi ngay thẳng lắng thần. Đình hết lo nghĩ, không cho lòng tạp loạn xen vào. Ngăn lòng tranh đua, lòng say đắm tình cảm. Mở miệng niệm hiệu Phật, hiệu Phật khởi từ tâm ra miệng, hơi thở đều hòa. Không gấp không chậm, từng chữ rõ ràng nối tiếp nhau; từng câu cũng nối tiếp nhau, duyên khít khao, một câu cũng thế. Từ một phút đến suốt 24 giờ gắng niệm không dứt, không thiếu, lâu ngày thuần thục, hoa nở thấy Phật”.

Trong Niệm Phật Trực Chỉ, ngài Đạo Thạnh thiền sư dạy: “Những phương pháp cốt yếu chứng được tam muội của Phật dạy, đều từ tham thiền, niệm Phật, trì chú, tu quán, trì giới, tu phước. Nhưng trong tất cả tam muội, niệm Phật tam muội là cao hơn hết. Vì người niệm Phật có được nhất tâm, trong nhất tâm ấy hoàn toàn có chủng tử Phật. Tất cả vọng niệm, tạp niệm đều về chánh niệm; các chủng tử nghiệp thức từ vô thỉ đến nay, đều bị dung hóa nhiệm mầu của chơn tâm, vì chính lúc niệm hoàn toàn đề xướng tâm Phật mà đức Phật là pháp vương, muôn pháp quy y, không cần phương tiện khác, tự mình được thoát sinh tử.

Pháp môn niệm Phật này, từ ngày thiền sư Huệ Viễn khai thị, kết liên xã ở Lô Sơn, các vị xã viên tiền bối đều có cảm ứng trong lúc tu hành, khi lâm chung thấy Phật và Thánh cảnh hiện ra, được vãng sinh không thể kể hết. Chỉ một đời được thoát sinh tử, không phải đợi đến kiếp sau. Vì thế, nên tôi (Đạo Thạnh thiền sư) viết quyển Niệm Phật Trực Chỉ này để hiển minh tôn chỉ tức tâm là Phật của Mã Tổ thiền sư”.

Thiền sư Thạch Võ Phương dạy: “Niệm Phật có nhiều loại. Có chậm, có mau, có mau trong chậm, có chậm trong mau. Người chậm là thường ngày miệng chỉ niệm Phật, dù không biết nhiếp tâm, không biết quán tưởng, không biết Tây phương. Sau khi nghiệp thiện ác đã hết, chỉ còn miệng niệm Di Đà cũng được. Nếu người niệm mau, quyết lòng trì danh hiệu hoặc một ngày cho đến bảy ngày được nhất tâm bất loạn, không cần sau khi chết mới được vãng sinh, mà ngay cả hiện tại cũng thấy được toàn thân của đức Phật A Di Đà, chừng đó biết rõ người niệm Phật là ai. Tùy mỗi niệm mỗi lần gõ, gõ đến chỗ không chỗ gõ, tự nhiên được nhất tâm, đó là mau trong chậm. Người chậm trong mau là người niệm Phật không biết được cảnh trí Tây phương, không biết được tịnh niệm, tán niệm, chỉ biết niệm một câu Phật mà thôi, cứ như thế mà thực hành. Nên trong kinh Pháp Hoa viết:

“Nếu người tâm tán loạn

Vào ở trong tháp miếu

Chỉ niệm Nam Mô Phật

Sẽ thành được Phật đạo”.

Em thân thương của anh!

Pháp môn Tịnh độ là một pháp môn thẳng tắt để chúng sinh trong thời mạt pháp thoát khỏi sinh tử luân hồi, mà phương pháp trì danh hiệu Phật là phương pháp thẳng tắt nhất trong pháp môn thẳng tắt ấy. Chúng ta còn ngần ngại gì mà không hạ thủ công phu ngay để trong hiện đời được vãng sinh Cực lạc!

Kiêm Tu Quán Niệm — Ngày 29 Tháng 06 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Qua những phương pháp niệm Phật của cổ đức nêu ra, em thấy phương pháp trì danh hiệu Phật rất phù hợp với căn cơ của em, do đó em quyết tâm thực hành. Nhưng trong ba kinh lập tông pháp môn Tịnh độ, đức Phật chỉ cho bà Vi Đề Hy phương pháp quán tưởng mà được vãng sinh Cực lạc. Như thế khi niệm Phật, chúng ta có cần quán tưởng để hỗ trợ định lực mau thành công chăng? Mong anh cho vài lời chỉ giáo!

Em thân thương của anh!

Liên Tông Nhị Tổ, ngài Thiện Đạo Hòa thượng viết Quán Kinh Tứ Thiếp Sớ, Ngài chú giải phương pháp quán vô cùng tường tận. Nhưng hằng ngày, Hòa thượng vẫn khuyên mọi người trì danh hiệu Phật. Có người hỏi tại sao Ngài không chỉ cho mọi người tu pháp quán. Ngài nói: “Thánh cảnh rất tinh vi mà tâm chúng sinh thì thô phù tạp nhiễm, vậy e diệu quán khó thành”. Dù vậy, đó cũng là một phương pháp chính trong hai phương pháp có thể vãng sinh Cực lạc. Em cũng cần nên biết qua, biết đâu nhờ quán tưởng làm trợ duyên mà niệm Phật tam muội của em mau thành tựu. Hãy lắng nghe những lời vàng ngọc sau đây!...

Trong Long Thơ Tịnh Độ Văn viết: “Người tu Tịnh nghiệp phải trai giới sạch sẽ, lắng lòng dứt lo nghĩ. Ngồi mặt phải hướng về phương Tây, nhắm mắt yên lặng, quán tưởng thân chơn kim sắc của Phật A Di Đà ngồi trên hoa sen lớn, trong ao bảy báu ở Tây phương. Thân Ngài cao một trượng sáu, phía trên giữa chân mày có một luồng hào quang trắng tỏa vào hư không. Tay mặt phóng năm luồng ánh sáng, ánh sáng tỏa khắp. Thân mặt đều màu ánh vàng. Sau đó, lắng lòng tưởng hào quang trắng ở giữa chân mày và không được móng chút nào khác. Khi ấy, nhắm mắt, mở mắt đều thấy rõ. Cần yếu là mỗi niệm không quên. Như thế, lần lần tâm niệm thuần thục, tự nhiên có cảm ứng được toàn thân Phật. Thân này tức là Phật, còn hay hơn miệng niệm, thân sau chắc được thượng phẩm thượng sinh. Đời Đường, hai vị Khải Vương và Viên Quả làm theo phép quán tưởng này, chỉ năm tháng sau, trong lúc quán tưởng, tự biết mình đến cõi Tịnh độ, thấy Phật, nghe pháp”.

Trong Vãng Sinh Tọa Thiền Quán Pháp, ngài Tuân Thức nói: “Người muốn tu theo phương pháp quán tưởng vãng sinh, thân phải ở một chỗ. Giường ngủ, chỗ ngồi đều quay về hướng Tây. Ngồi ngay ngắn, tự nghĩ việc tu của mình, tất cả đều hồi hướng vãng sinh Cực lạc. Luôn luôn có ý tưởng muốn vãng sinh về cõi Tịnh độ. Thấy mình ngồi kiết già trong hoa sen, tưởng hoa chưa nở, rồi tưởng hoa nở, đương khi hoa nở, tưởng có năm trăm ánh sáng chiếu vào thân mình, tưởng mình mở mắt, tưởng thấy Phật, Bồ tát và quốc độ, liền ở trước Phật ngồi nghe pháp mầu, và nghe tất cả âm thanh, đều diễn nói chánh pháp. Khi tưởng như thế, tâm thần chăm chú, làm tâm không tán loạn, tâm tưởng rõ ràng, như mắt thấy rõ. Khi đứng dậy, tưởng thân Phật ánh vàng, cao một trượng sáu, ngồi trên hoa sen. Chuyên tâm vào luồng hào quang trắng giữa chân mày, hào quang dài một trượng năm thước, chu vi năm tấc, ngoài có tám cạnh tỏa khắp hư không. Ở trong ánh sáng giữa chân mày sáng ngời, hiện rõ mặt Phật… Khi thực hiện tưởng này, phải dùng lòng chăm chú quán tưởng, thật kiên cố không được lay động. Như ảnh hiện trong gương, như nước trong trăng hiện. Tâm tưởng yên lặng, chắc được thành tựu niệm Phật tam muội”.

Cảm Sơn đại sư dạy: “Một lòng trì danh hiệu là chánh hạnh, nhưng phải cần nhờ vào trợ duyên quán tưởng mới dễ dàng thấy được nhiệm mầu. Phương pháp ấy dùng trong thời gian niệm Phật, trong tâm mỗi giờ đều quán tưởng. Tưởng trước mắt mình có một hoa sen lớn. Không cần màu xanh vàng đỏ trắng, lớn như bánh xe. Quán tưởng hình trạng hoa thật rõ ràng và tưởng thân mình ngồi trên hoa sen, yên lặng không động. Tưởng ánh sáng Phật chiếu vào thân mình. Khi có tưởng ấy, bất luận đi đứng, nằm ngồi, cũng không kể tháng năm ngày giờ, cốt yếu cảnh quán tưởng phải rõ ràng không mờ. Cho đến trong lúc chiêm bao cũng thấy Phật A Di Đà và Quán Âm, Thế Chí đồng ngồi trên hoa sen đến tiếp dẫn. Trong chừng một niệm, liền được vãng sinh về Tây phương Cực lạc, ở quả vị bất thối, vĩnh viễn không còn trở lại chịu khổ sinh tử luân hồi”.

Ngài Đường Nghi nói: “Hằng năm, các pháp sư thường giảng Thiền, Luật. Chỉ có phương pháp quán tưởng cầu sinh Tịnh độ là ít người giảng đến. Họ đâu biết rằng, số người miệng niệm Phật rất nhiều, nhưng sinh về Tịnh độ lại ít, là vì không có quán tưởng trợ duyên, vì chỉ có tâm mới có thể vãng sinh, còn miệng thì không thể vãng sinh được. Người tu quán bất cứ lúc nào, kể cả lúc mặc áo, ăn cơm, tâm phải thường ở trong quán. Hoặc thần đến liên hải trong hoa sen lễ Phật, hoặc ngồi thấy Phật thân, ánh sáng chiếu ra. Hoặc mắt thấy Di Đà thân khắp hư không, hoặc thấy Bồ tát đồng là bạn lữ, đồng ở trong ao báu. Tịnh tưởng đã thành, lo gì không được vãng sinh”.

Trương Thứ Dân nói: “Phương pháp niệm Phật cần thêm quán tưởng. Nhắm mắt hướng về phía Tây, ngồi yên tưởng thầm, thần lìa thân thể, bay thẳng phía Tây. Tạm thấy cây rừng và các thứ nước, chim, dây vàng, lưới ngọc bao phủ, đi nhiễu quanh ao báu, các đài sen, lầu gác, các thứ đều hiện ra trước mắt. Đức Phật thân cao trượng sáu, đức Quán Âm hầu bên tả, đức Thế Chí hầu bên hữu. Phóng hào quang giữa chân mày, đưa tay tiếp dẫn ta và hải chúng, đồng được ở trong ánh sáng, theo sự tiếp dẫn về Cực lạc. Tất cả lễ dưới chân Phật, liền được thấy Phật xoa đầu thọ ký, thân tâm an lạc. Mỗi khi quán tưởng, đều dạo Cực lạc một lần, đường vãng sinh quen thuộc, lâm chung không mê. Dám mong những người niệm Phật nên lấy pháp quán làm trợ duyên, dùng tâm niệm, đừng chỉ có khẩu niệm. Vào pháp môn quán tưởng, cách Phật sẽ không xa”.

Trong Kinh Di Đà Sớ Sao viết: “Người tu Tịnh độ khi lễ Phật, nên tưởng mình đang ở trong hoa sen làm lễ, Phật ở trong hoa sen làm lễ thọ ký ta đảnh lễ. Khi niệm Phật, nên tưởng thân mình ngồi kiết già trong hoa sen và Phật cũng đứng trong hoa sen tiếp dẫn ta. Sau đó, mới một lòng chuyên trì danh hiệu. Xưa, có hai vị tăng tưởng hoa sen búp, hoa sen nở liền được vãng sinh, huống chi chúng ta lại một lòng trì danh mà không được vãng sinh sao? Người chuyên chú nhiều quán tưởng, ít thời giờ trì danh; người chuyên chú trì danh, ít thời giờ quán tưởng. Tùy theo hành giả, phân chia theo ý mình”.

Em thân thương của anh!

Giọt nước cành dương có thể làm cho hạt giống đâm chồi nẩy lộc, nhưng đó chỉ là một trợ duyên trong trăm ngàn trợ duyên khác để hạt giống có thể đơm hoa kết quả. Lại nữa, mỗi hạt giống có một sự phù hợp với những trợ duyên khác nhau, nếu thiếu sự trợ duyên thì kết quả sẽ bị chậm trễ. Người tu Phật cũng thế, cùng trong một thời gian, nhưng pháp môn này thích hợp với người này mà không thích hợp với người khác. Vì thế, biết thêm một phương pháp là được thêm một phần lợi ích. Nếu phương pháp ấy không trái ngược với tông chỉ mà chúng ta theo đuổi, dám khuyên mọi người hãy gắng thực hành, biết đâu đó là phương pháp trợ duyên tốt cho Tịnh nghiệp!

Đoạn Lòng Ái Dục — Ngày 15 Tháng 07 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Chiều nay, nhận được thư nhà do một người bạn trao lại, em xúc động bàng hoàng. Những tình cảm khô cằn tưởng đã chết hẳn trong lòng em, giờ đây bỗng dưng sống lại vô cùng mãnh liệt. Hình ảnh người vợ gầy gò, ngày ngày mỏi mắt trông chồng ra đi không bao giờ trở lại, và những đứa con nheo nhóc bên nồi bo bo mong mỏi cha về. Tiếng khóc nỉ non của những đứa trẻ mất cha, tiếng thở dài não nuột của người cô phụ như luôn luôn văng vẳng bên tai em. Chính vì thế, những ý tưởng thoát tục thanh cao, quyết trọn đời phục vụ đạo pháp trước đây, giờ đã bị lung lạc. Những khung cảnh êm đềm tịch mịch làm lắng dịu tâm hồn ngày nào. Giờ đây, vọng niệm mịt mờ phủ đầy ký ức. Em mong anh xót thương hoàn cảnh em mà cho vài lời chỉ giáo!

Em thân thương của anh!

Tình ái vốn là nguồn gốc của sinh tử, mà cũng là điều kiện tất yếu để chúng sinh hiện hữu trong cõi khổ Ta bà này. Những khung cảnh trần ai, thoáng nhìn ta cảm thấy như là một bổn phận thiêng liêng, nhưng đó chỉ là tà kiến. Giả sử, trong chuyến vượt biên đầy nguy hiểm vừa rồi, nếu chẳng may em hóa thành người thiên cổ, thì bổn phận về ai? Hay cuộc đời cứ vẫn xuôi dòng, mong em hãy bình tâm nghe lời cổ đức dạy!

Bồ tát Giác Minh Diệu Hạnh dạy: “Có người hỏi: “Người học đạo làm thế nào thoát ly được lòng trần ái dục, được không chướng ngại?”. Đáp: “Ta chỉ cần đem việc nhỏ mà so sánh với việc lớn, việc ở ngoài để biết được ở trong. Cần phải khéo léo để hiểu nghĩa này. Giả sử có người vô cớ nói xấu ông một câu, ông có giận chăng? Một lời nói xấu tuy nhỏ, nhưng nghe nói xấu mình là sinh lòng giận. Có người vô cớ khen ông một câu, ông có vui không? Một lời khen tuy nhỏ, nhưng nghe khen liền sinh lòng vui. Thật ra, một lời khen hay chê quá nhỏ, không có đủ lợi ích hay tai hại gì để vui hay giận! Nếu biết được như thế, tâm các ông đã thanh tịnh lâu rồi, đâu đến nỗi tới ngày nay vẫn còn nhiều cấu trược!

Quý vị nên biết, người học Phật thấy có, thấy không, chỗ nào cũng chấp, mỗi niệm đều tham. Muốn dứt tham trước, ban đầu từ một đồng tiền khen chê đều quyết dứt bỏ. Nghĩ tất cả đều không phải là của ta có, do đó chê không sinh lòng sân, khen không sinh lòng thích. Như thế, lần đến có trăm ngàn tiền, muôn ức tiền, cho đến thân thể, xương tủy, vợ con, tài sản, cho đến tâm thức trong quá khứ, hiện tại, vị lai, nghiệp báo, sinh tử, Bồ đề, Niết bàn… tất cả đều như đồng tiền khen chê, tự nhiên tập quán hữu lậu tiêu mất, chướng duyên không còn, tâm lần thanh tịnh, thành tựu đạo quả. Quý vị nên y theo đó mà tu hành, đừng sinh nghi ngại. Đó là phương pháp mầu nhiệm từ ít đến nhiều, xem nhiều thành ít, tự nhiên tham sân đều mất.

Quý vị lo thân mình bị nhiều ràng buộc, niệm đầu khó được thanh tịnh. Ta có một phương pháp làm cho quý vị được thanh tịnh, là tất cả phải có ý nguyện lìa bỏ Ta bà, cầu sinh Cực lạc. Hết lòng mong về Tịnh độ thấy Phật A Di Đà, bỏ hết lòng đua chen danh lợi, chắc chắn sẽ khỏi cảnh trần lao mà quay về nẻo giác”.

Trong Tịnh Độ Pháp Ngữ, ngài U Khê đại sư nói: “Lòng ái không nặng không sinh cõi Ta bà, niệm không nhất tâm không sinh về Cực lạc”. Nếu người ở cõi Ta bà lòng ái không nhẹ, khi lâm chung cái ái ấy sẽ lôi kéo ta vào con đường tình ái. Còn người niệm không chuyên nhất, khi lâm chung sẽ chuyển thành nhiều niệm không thể sinh về Cực lạc. Ái là lòng yêu thương từ cha mẹ, vợ con, anh em, bằng hữu, công danh, phú quý, văn chương, thi phú, đạo thuật, kỹ nghệ, quần áo, ăn mặc, nhà cửa, ruộng vườn, rừng suối, hoa cỏ, phong cảnh đẹp đẽ v.v… Có một vật không thể quên đó là ái. Nhất niệm trái ngược với ái. Còn một chút ái ở trong lòng là niệm không nhất. Nếu niệm không được nhất, sẽ không được sinh về Cực lạc. Vì thế, sự quan trọng là làm cho lòng tham ái nhẹ đi. Vì muốn diệt lòng tham ái cần phải có nhất niệm, vì nhất niệm là phương pháp cốt yếu để làm lòng tham ái nhẹ dần rồi dứt hẳn.

Người muốn dứt lòng tham ái thì đừng xem cảnh ấy. Nếu cảnh không thấy, các duyên đều vắng bặt, nhất niệm đương nhiên được tựu thành, các ái duyên cũng bị tiêu diệt. Ta không thấy cảnh vì biết vạn pháp không có, sở dĩ có là do tình. Tình ở thì vật ở, tình không vật cũng không. Nếu vạn pháp không là bản tánh hiện, bản tánh hiện thì tình niệm sẽ dứt. Muốn xem cảnh phải biết bản thể của vật là không, tình niệm sẽ dứt. Tình dứt thì lòng ái không sinh, chỉ còn tâm hiện, nhất niệm sẽ thành. Kinh Viên Giác viết: “Biết huyễn là xa lìa, không cần phương tiện. Lìa huyễn là giác, không cần thứ lớp. Công hiệu nhanh chóng, Phật đạo viên thành”.

Hám Sơn đại sư dạy: “Người niệm Phật cầu sinh Tịnh độ, cốt yếu là thoát khỏi việc lớn sinh tử”. Làm thế nào thoát khỏi sinh tử? Cội gốc của sinh tử là gì? Người xưa nói: “Nghiệp không nặng không sinh vào cõi Ta bà, lòng tham ái không dứt không sinh vào Tịnh độ”. Nên biết, ái là nguồn gốc của sinh tử. Người không biết nguồn gốc của sinh tử, chỉ niệm Phật một bên, còn nguồn gốc sinh tử mỗi lúc thêm nhiều. Niệm Phật như thế, niệm đến khi lâm chung chỉ thấy toàn nguồn gốc tham luyến sinh tử hiện ra, chừng đó mới biết sự niệm Phật hoàn toàn bất lực thì đã muộn. Vì thế, dám khuyên những người niệm Phật, trước tiên, cần yếu phải biết lòng luyến ái là nguồn gốc của sinh tử. Hôm nay, niệm Phật mỗi niệm cần phải đoạn cái nguồn gốc tham ái ấy. Như trước mặt chúng ta thấy vợ con, gia nghiệp, tài sản, ta phải nghĩ rằng: “Hiện ta đang ở trong nhà lửa bao phủ, sắp chết đến nơi, thân mạng còn không kể, kể gì đến tài sản, vợ con!”. Ta nhất tâm niệm Phật mong được thoát chết, chắc chắn sẽ dứt được lòng ái. Nếu dứt không được lòng tham ái, làm sao thoát khỏi sinh tử. Mong các hành giả niệm Phật lưu tâm, việc quan trọng thứ nhất là mỗi niệm phải nhất quyết dứt hẳn căn bản sinh tử, như thế mỗi niệm mới được thoát ngoài vòng sinh tử.

Trong Tịnh Độ Thần Chung, ngài Châu Khắc Phục nói: “Phật cho tham, giận, si mê là ba món độc hại. Tham độc ở trong tâm mà hiện ra ngoài thân là hành vi trộm cắp”. Trong năm món dục, lòng tham sắc đẹp là nguy hại hơn hết, nên Kinh Viên Giác nói: “Tất cả chúng sinh đều lấy dâm dục làm mạng sống”. Kinh Lăng Nghiêm nói: “Lòng dâm không trừ, không thể ra khỏi cõi trần”, hoặc: “Lấy lòng dâm mong được diệu quả, dù được diệu ngộ nhưng cũng là gốc dâm luân chuyển trong ba cõi, không bao giờ ra khỏi”. Kinh Lăng Nghiêm ban đầu mượn phòng dâm để lập ngôn, vì muốn nói thẳng đến nguồn gốc vô minh của chúng sinh.

Trong Tứ Thập Nhị Chương nói: “Phật bảo các thầy Tỳ kheo, cẩn thận đừng nhìn người nữ, cũng không nói chuyện với họ. Nếu có việc cần nói, phải hết lòng nhớ nghĩ: “Ta là sa môn, ở trong đời trược, cũng như hoa sen, không bị bùn nhơ. Tưởng người già như mẹ, người lớn hơn như chị ruột, nhỏ hơn như em ruột, nhỏ nữa như con. Phải sinh lòng độ thoát, dứt hết những ý nghĩ sai lầm”. Xem lời kinh trên, thật là những lời vàng ngọc, không những dạy cho các bậc sa môn mà cho tất cả những người niệm Phật.

Em thân thương của anh!

Sông ái trùng trùng sóng dập, biển khổ điệp điệp gió nhồi. Nghiệp trần thăm thẳm mù khơi, tình trường chôn biết bao đời trầm luân, khổ ải. Sắc dục không phải là làn sóng dữ, nhưng dễ dàng nhận chìm bao khách anh hùng. Sự sum hợp hoặc chia lìa của cuộc đời chỉ là huyễn kịch trên sân khấu, như đàn chim ngủ tạm chung cây một đêm, đến sáng ra rồi đường ai nấy dong ruổi. Chúng ta khi vô thường đến, tất cả vợ chồng, con cái mỗi người đều theo nghiệp đã tạo mà đi, dù cho lưu luyến khóc than, nghiệp ai tạo ra đều nhận lấy. Anh chân thành khuyên em, từ nay hãy:

“Bể ái ngàn trùng mau tát cạn

Thuyền ân muôn trượng dễ khơi vơi

Kìa kìa Cực lạc là đâu tá

Cực lạc là đây chín rõ mười”.

Trang Bị Lúc Lâm Chung — Ngày 29 Tháng 07 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Đã một lần “đứng bên bờ vực thẳm của hư không”, em nhận thấy rằng, chết là một cái khổ mà trước khi lâm chung là giai đoạn đau khổ nhất, thân thể rã rời, đau nhức ép ngặt, tâm ý kinh hoàng, tinh thần dao động. Nếu không có một ý chí sắt đá, một định lực vững chãi, chắc chắn chúng ta sẽ không làm thế nào có thể giữ vững được chánh niệm. Mong anh hãy chỉ cho em làm thế nào để khỏi bị dao động khi lâm chung sắp đến, và cần trang bị những tư lương gì cho việc lâm chung!

Em thân thương của anh!

Lâm chung là một giai đoạn vô cùng quan trọng cho người tu Tịnh nghiệp, vì chỉ một sơ xuất nhỏ, một ý tưởng sai lầm sẽ phải ân hận đến thiên thu. Vì thế, chúng ta phải biết rõ ràng việc gì sắp xảy ra khi người tu Tịnh nghiệp sắp lâm chung. Một tiếng khóc nhỏ, một chút lay gọi, một lời hỏi han, cũng có thể làm tan đi công đức tu tập trọn đời. Em hãy nghe lời chư Tổ dạy…

Hòa thượng Thiện Đạo nói: “Tất cả những người niệm Phật, khi lâm chung cần phải không sợ chết. Thường nghĩ đời này nhiều khổ, nếu được bỏ thân này, vãng sinh Tịnh độ, nhận vô lượng khoái vui, đó là một việc vừa ý, như cởi bỏ áo rách để mặc áo gấm, đâu có ai còn luyến tiếc áo cũ làm gì! Vì thế, khi bị bệnh, thường nghĩ thân này vô thường, một lòng niệm Phật chờ chết. Căn dặn người nhà hoặc người thăm bệnh, đừng đem những việc lộn xộn thế tục nói trước mặt mình, cũng đừng đem những lời quá lưu luyến để an ủi, cầu nguyện an lành. Những lời nói ấy đều là giả dối không ích lợi gì”.

Nếu bệnh nặng sắp chết, bà con quyến thuộc không đặng kêu khóc, than vãn, buồn rầu làm loạn tâm thần người bệnh. Cần phải cùng nhau niệm Phật, trợ niệm vãng sinh. Đợi khi hơi dứt đã lâu (chừng hơn tám giờ sau), sau đó buồn khóc cũng chưa muộn. Nếu biết sống tạm, thác về, nên không cần than khóc. Huống chi, được vãng sinh Tịnh độ, còn thương tiếc làm gì, để làm người bệnh phải loạn tâm!

Có người bình thường niệm Phật, lễ sám, phát nguyện cầu sinh Tây phương, nhưng đến khi bệnh lại sợ chết, không nghĩ đến chuyện vãng sinh. Đợi đến hơi tiêu, mạng mất, thần thức bị lôi về cõi khác, mới thực hành thập niệm nào có ích gì? Sinh tử là việc lớn, cần phải hết lòng gắng sức mới được. Nếu một niệm sai lầm, muôn đời chịu khổ. Điều này, người niệm Phật cần phải ghi nhớ.

Trong Long Thơ Tịnh Độ có ghi: “Có người hỏi: “Kẻ hạ phẩm hạ sinh, khi lâm chung tướng địa ngục đã hiện, có thể chí tâm niệm mười câu Nam Mô A Di Đà Phật thì biến tướng địa ngục thành hoa sen vãng sinh về Tịnh độ được chăng?”. Thật ra, lòng từ bi của Phật rất sâu, oai lực của Phật rất lớn, nên có thể biến địa ngục thành hoa sen. Như một người suốt đời làm ác, nhưng một ngày bỏ tà làm chánh trở thành lương dân. Nhờ vào Phật lực tiêu diệt tội ác cũng như thế. Con côn trùng muôn kiếp ngàn đời không thể đi xa một trượng, nhờ đeo mão người mà có thể đi được ngàn dặm. Nương Phật lực vãng sinh Tịnh độ cũng như thế. Có vô tình khi lâm chung niệm Phật cũng được vãng sinh. Người giết hại làm khổ cho chúng sinh, luôn luôn mang theo những điều oan ức trong lòng, làm sao mà được giải thoát? Thật ra, người sinh Tịnh độ đới nghiệp vãng sinh, sau khi tu hành đắc đạo, phát Bồ tát tâm độ thoát tất cả chúng sinh. Huống chi, những kẻ oan thân không được độ thoát, đâu còn oan oan tương báo nữa!

Trong Thiên Như Hoặc Vấn nói: “Một đời tạo ác, lâm chung niệm Phật, đới nghiệp vãng sinh. Như thế thì suốt đời chỉ lo việc thế tục, đến khi lâm chung niệm Phật cũng được vãng sinh, cần gì phải khổ sở ăn chay niệm Phật?”. Thật khổ, thật khổ! Kẻ nghịch ác phàm phu, khi lâm chung mà niệm Phật là kẻ đã có nhiều căn lành, nên gặp được bậc thiện tri thức mà được niệm Phật, đó là một điều may mắn trong ngàn người không được một. Trong Quần Nghi Luận nói: “Có mười hạng người khi lâm chung không thể niệm Phật được:

01. Chưa chắc gặp được bạn lành, không người khuyên niệm Phật.

02. Nghiệp khổ trói thân, không rảnh rang niệm Phật.

03. Bị kinh phong không nói được.

04. Bị cuồng loạn tâm ý.

05. Gặp nạn nước lửa.

06. Gặp cọp sói.

07. Bạn ác phá hoại lòng tin.

08. Hôn mê đến chết.

09. Chết ngoài trận.

10. Bị rớt từ trên cao. Những cái chết không kịp trối, không kịp trở tay, do đó không thể có chánh niệm”.

Ngoài những ác duyên kể trên, bị bệnh mà chết cũng chưa khỏi gió đao cắt thân, bốn đại chia lìa, đau khổ ép ngặt, run rẩy sợ sệt không niệm Phật đặng. Hoặc không bệnh mà chết, duyên đời chưa hết, rối loạn lo âu; lại thêm vợ khóc, con kêu, trăm vạn thứ lo, niệm Phật không được. Khi chưa chết nhận ốm đau khổ não, kêu la rên rỉ suốt ngày; chạy chữa thuốt men, tạp niệm nổi lên, không niệm Phật được. Khi chưa bị bệnh, nhưng tuổi già sức yếu, tướng suy hiện ra, lụm cụm khó khăn, sầu than lo buồn, không niệm Phật được. Khi chưa già, việc đời chồng chất, lòng lo mệt trí, nghĩ ngợi lung tung, ý thức mờ mờ, không niệm Phật được. Hoặc có người thanh nhàn tự tại, có chí tu hành, nhưng không chịu cực cố gắng tu hành, việc làm không quyết. Khi cảnh giới hiện ra, theo nó mà điên đảo, thiếu nghị lực khắc phục, không niệm Phật được. Chúng ta thấy, khi già, bệnh, những ngày còn trẻ, thanh nhàn… vẫn còn những việc đè nặng trong lòng, còn không niệm Phật được, huống chi, lúc lâm chung làm sao có thể niệm Phật được!

Cuộc đời là một giấc mơ, sinh tử chỉ trong chốc lát. Cửa thiên đường chưa mở, địa ngục sớm đã thành. Sống chết chưa rõ ràng, phút giây liền thành gốc khổ. Mắt vừa nhắm lại là lúc chịu khổ bắt đầu, mới biết việc làm hằng ngày là tạo nhân cho khóa sắt, vạc dầu nơi địa ngục. Nếu để mất thân người, muôn kiếp e sẽ khó gặp! Dù người sắt nghe qua cũng phải sợ sệt, sao ta không quyết tâm niệm Phật để đợi đến lâm chung? Người sinh ở đời, sống được bao lâu? Khác gì điện chớp, lửa nháng, nhắm mắt là qua đời khác. Sao chúng ta không quét dọn thân tâm, bỏ hết việc đời, được một ngày sáng suốt, niệm một ngày hồng danh? Được một giờ công phu, tu một giờ Tịnh nghiệp? Tu được như thế, khi lâm chung, chết tốt, chết xấu ta đều đã lo sẵn, đường về của ta sáng sủa rõ ràng. Nếu không chuẩn bị sẵn sàng, đến khi lâm chung, ăn năn không còn kịp nữa.

Ưu Đàm đại sư dạy: “Người tu Tịnh độ, mỗi niệm đều nghĩ cõi đời là vô thường, có thành ắt có hoại, có sinh ắt có tử. Nếu không nghe được Phật pháp, luân chuyển trong ba cõi, bỏ thân này lại bắt thân kia, trong sáu ngõ bốn loài không bao giờ ra khỏi. Hôm nay, ta có duyên lành được nghe chánh pháp, được tu Tịnh nghiệp, chỉ hết lòng niệm Phật lìa bỏ báo thân này sẽ sinh về Tịnh độ, vào trong liên hoa nhận các sự vui, vĩnh viễn thoát khỏi sinh tử, không còn luân hồi. Đây chính là một việc rất lớn cho những bậc trượng phu phải hoàn thành trong một đời. Nên khi vừa có bệnh tật, chính yếu phải quyết tâm niệm Phật, gội rửa thân tâm, đừng cho lo nghĩ. Thân ngồi ngay ngắn, mặt hướng về Tây, chuyên tưởng niệm Phật A Di Đà, Quán Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát và vô số hóa Phật hiện ở trước mặt mình. Nhất tâm xưng niệm Nam Mô A Di Đà Phật, mỗi tiếng tiếp nối khắn khít không bao giờ dứt. Không nên nghĩ nhớ việc đời, tham luyến thế tục. Nếu có lòng luyến ái khởi lên, phải chí thành cấp thiết niệm Phật. Ở trong mỗi niệm sẽ diệt trừ tội chướng, chỉ một niệm Phật liên tục, quyết định vãng sinh”.

Liên Trì đại sư dạy: “Chết sống có mạng, nên người trong lúc bệnh, nên sinh lòng giải thoát, dù có sống hoặc chết cũng không tỏ lòng sợ sệt. Lại nữa, quá khứ, hiện tại và vị lai đều như huyễn, hết lòng dứt bỏ, gắng giữ chánh niệm”. Ngài Đại Trác nói: “Giàu sang vinh hiển là việc ở ngoài thân, cho đến tay chân, xương cốt cũng thế. Cần phải tận tình buông bỏ, không còn một vật. Nếu còn một chút là tâm không chí thành niệm Phật, ắt sẽ theo nghiệp lôi đi. Khi niệm Phật, vọng tưởng không ngăn được, phải niệm chậm, rõ ràng, tha thiết để điều phục. Ta phải nghĩ: “Giàu sang vinh hiển, cùng khổ gian nan chỉ là nửa giấc mộng buồn, tất cả đều thuộc về duyên đời trước. Sức người không thể làm được, quyết định dứt bỏ, một lòng niệm Phật sẽ được vãng sinh”.

Trong Tịnh Độ Thần Chung dạy: “Tư lương trang bị cho Tịnh độ phải thực hiện đủ hằng ngày. Nếu không biết lo xong việc lớn, làm ràng buộc lúc lâm chung, chỉ trong khoảnh khắc thật khó vô cùng. Lúc sinh tiền chỉ dong ruỗi, khi vô thường đến xin chậm lại không đặng. Lúc sống mê đắm, khi lâm chung tâm ý mơ màng không tỉnh ngộ đặng. Lúc sống giàu sang vui chơi, đến khi lâm chung không mượn nhờ ai được. Lúc sống tìm đường chạy trốn, khi lâm chung không thể trốn lánh được. Tất cả đều do tâm tạo ra. Người tỉnh sẽ lên liên đài, kẻ mê sẽ theo ba đường sáu nẻo; uế tịnh chỉ trong chốc lát phân chia, theo mỗi con đường thật là nguy hiểm. Cứu cánh của sự giải thoát sinh tử không ngoài bốn chữ nhất tâm chánh niệm. Trong đạo nhập thế như Nho học, còn phải vận dụng công phu hằng ngày để dùng khi có việc gấp, chính là ý này. Nếu không lo sẵn lúc bình yên mà muốn trong giây lát thành công, như nói người chỉ cần mười niệm được vãng sinh, nhưng duyên trần trói buộc, tứ đại rã tan, đau nhức bức bách, muốn có đủ mười niệm thật là khó. Mười niệm vãng sinh, trong kinh nói rõ và đức Như Lai nhiều kiếp đưa tay tiếp dẫn, nhưng ta không bỏ dữ làm lành, tập tu để tội diệt phước sinh, khi lâm chung muốn được nhất tâm thật là vô cùng khó”.

Vĩnh Giác Ngươn Hiền thiền sư dạy: “Công phu của người tu Tịnh nghiệp cần phải chứa nhóm lúc bình thời, đợi khi lâm chung cuối cùng còn lại nhất niệm rất cần thiết. Vì người sinh về cõi uế, cõi tịnh, vào Thánh, vào phàm đều từ một niệm này mà luân chuyển. Phần nhiều, ta thấy những người niệm Phật, bình thường đều nói cầu sinh Tịnh độ, nhưng khi lâm chung lại không có chánh niệm. Hoặc tham sống sợ chết, lưu luyến thịt da. Mắt thấy vợ con không đành dứt bỏ, hoặc nghĩ nhớ gia tài không thể buông bỏ, cảnh giới không thuận, nuốt hận lâm chung. Hoặc bệnh khổ bức bách, đau khổ mà mất. Nếu mất chánh niệm đành chịu luân hồi. Dám khuyên mọi người, cần phải nghe theo lời kinh, giữ chắc chánh niệm. Mọi việc phải buông bỏ, chỉ nhất tâm niệm Phật. Than ôi! Chết là một việc lớn, giây lát qua đời, một niệm lẫn nhầm, muôn kiếp chịu khổ, cần phải đề phòng!”.

Em thân thương của anh!

Một học sinh muốn thành danh cũng phải vất vả mười năm đèn sách. Một võ sĩ muốn nổi tiếng cũng phải khổ công luyện tập cả đời. Đó chỉ là một chút hư danh còn phải khổ công như thế, hà tất chúng ta quyết chí tu hành, một đời thoát khỏi sinh tử, chứng quả thành Phật, không quyết tâm gia công làm sao có thể thành tựu được! Thật ra, đúng như lời Phật dạy: “Khi lâm chung chỉ cần nhất tâm niệm Phật là được vãng sinh Cực lạc”. Nhưng trong hoàn cảnh đứng bên bờ vực thẳm, ngàn cân treo sợi tóc, nếu chúng ta không có một công phu vững chãi, một lòng tha thiết niệm Phật, một định lực thâm hậu, chắc chắn khó có thể thành tựu. Hãy đọc kỹ lời dạy trên để cố gắng thực hành!

Các Môn Trợ Hạnh — Ngày 15 Tháng 08 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Xuân năm nay, vốn là người yêu cây cảnh, lục lọi mãi em mới tìm được một cây cảnh vừa ý. Đem về em đã chăm sóc cẩn thận theo phương pháp chỉ dẫn, từ cách bón phân, tưới nước, nhưng chỉ cần nửa tháng sau, cây trở nên vàng úa, héo hắt, tìm mãi em mới tìm ra được nguyên nhân. Thì ra, cây bị thiếu một trợ duyên đó là ánh sáng. Em nghĩ, dù có một chánh nhân tốt, nhưng thiếu một trợ duyên cũng có thể làm kết quả bị chậm lại, đôi khi trái ngược. Em mong anh hãy chỉ cho em những trợ duyên cần thiết để cho cây Tịnh nghiệp sớm đơm hoa kết quả!

Em thân thương của anh!

Người niệm Phật là làm tâm mình và Phật hợp nhau, việc cảm ứng sẽ được dễ dàng. Lòng chư Phật là toàn thiện, luôn thương xót mọi loài chúng sinh. Ngoài việc chuyên trì chánh niệm, chúng ta cần phải giữ giới, làm tròn đạo nhân luân. Mở rộng lòng thương, cứu mạng sống. Ghét sự giết hại, lánh dữ làm lành, tâm ta sẽ phù hợp với tâm Phật, Tịnh nghiệp sẽ dễ thành. Em hãy nghe các trợ duyên của Tổ dạy!

Ngài Vương Long Thơ nói: “Người niệm Phật toàn trì trai giới và lễ Phật, niệm Phật, đọc tụng kinh điển Đại thừa, hiểu nghĩa thứ nhất, đem công đức ấy hồi hướng nguyện sinh về Tây phương chắc được sinh về bậc thượng. Người ăn chay là không ăn thịt, không uống rượu, không dâm dục, không ăn ngũ tân. Người giữ giới không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, đó là dứt được ba nghiệp thân. Không nói dối, không nói lời thêu dệt, không nói lưỡi đôi chiều, không nói lời hung ác là dứt được bốn nghiệp miệng. Không tham dục, không sân hận và không tà kiến là dứt được ba nghiệp ý. Gọi chung là mười giới. Nếu giữ không phạm gọi là mười điều lành, nếu phạm là mười điều ác. Giữ được mười giới sẽ sinh về cõi trời. Giữ được năm giới thường không mất thân người. Người tu Tịnh nghiệp giữ được mười giới, thêm dùng công đức tu tập, sẽ được sinh bậc thượng. Nếu chỉ giữ năm giới, tu Tịnh độ cũng được trung phẩm. Nếu không giữ hết năm giới, chỉ giữ được giới sát. Giới này là đầu năm giới, đó là giới đại ác. Không sát sinh sẽ có phước báo trường thọ, sát sinh sẽ bị quả báo đoản mạng. Nếu chỉ giữ được giới sát mà chuyên tu Tịnh nghiệp cũng được sinh vào bậc hạ.

Trai Tăng, cúng Phật, đốt hương, dâng hoa, treo phang, dựng tháp, niệm Phật, lễ sám, các thứ cúng dường Tam bảo… Đem các việc ấy hồi hướng, nguyện sinh Cực lạc cũng được. Hoặc vì các thứ lợi ích của thế gian như làm con trọn hiếu, là em trọn để, trong nhà hoàn toàn, giúp đỡ bà con, làng xóm, ân tình thâm hậu, cho đến thờ vua, hết lòng vì nước, làm quan có lòng từ ái với nhân dân. Hoặc thương người côi cút, hoặc giúp đỡ kẻ bần cùng, hoặc khuyên người làm lành, hoặc ngăn người làm dữ… Tất cả việc lành tùy theo sức mình mà làm, tất cả đều hồi hướng vãng sinh Cực lạc. Hoặc vì lợi ích cho tất cả người đời, không cần nhiều ít. Như cho người một tiền, hoặc cho người một chén nước đỡ khát cũng nghĩ rằng: “Nguyện đem duyên lành này hồi hướng nguyện sinh về Cực lạc”. Thường nhất niệm không gián đoạn, mỗi niệm hướng về Tây phương, chắc được sinh vào thượng phẩm”.

Ưu Đàm đại sư dạy: “Các loài thai, noản, thấp, hóa, bò bay, máy cựa… đều là chư Phật ở tương lai. Nó cũng tham sống sợ chết như người không khác gì. Tại sao chúng ta đành lòng giết mạng sống của nó để lấy thịt nhiều như núi, bào thai cũng như cây rừng để muốn no bụng, ngon miệng chúng ta? Không biết rằng, giết mạng nó là làm máu chảy ở thân Phật vậy. Càng tạo nhiều giết hại, càng làm mất hạt giống từ bi. Nên biết, chúng ta cần làm cho tâm mình giống như tâm Phật, mới xứng đáng là người Phật tử”.

Muốn vào đạo Bồ đề, lấy lòng lành làm gốc. Người tu theo Tịnh nghiệp, phải cứu vật trước tiên. Chúng ta thử xét những loài cầm bay, thú chạy, cá trạch, tôm cua v.v… Hoặc bị lưới bẫy, hoặc bị câu, lồng; bị cột cánh, trói chân kề bên nước sôi lửa cháy. Cắt cổ, xẻ thân, chúng lo sợ kinh hoàng, kêu la thảm thiết. Hoặc mong được tung cánh trên trời rộng, hoặc hy vọng được vùng vẫy nơi bể khơi. Tuy biết khó thoát nhưng vẫn kêu rên mong được toàn mạng. Việc ta thấy trước mắt sao chẳng động lòng thương, mở trói, xổ lồng cho chúng toàn mạng? Sao chúng ta không theo lòng từ bi của Phật ra sức phóng sinh, hồi hướng Tây phương, khắp nguyện chúng sinh đồng thành Phật đạo?

Ngài Liên Trì đại sư dạy: “Người niệm Phật không thể sát sinh, vì niệm Phật lấy lòng từ bi làm gốc. Như không giữ giới sát sinh, công hiệu rất ít. Vì tất cả chúng sinh đều có Phật tánh, nhiều kiếp từ trước đến nay, cùng chúng ta là quyến thuộc. Giết chúng nuôi mình, ta nỡ lòng nào? Dám khuyên, những người niệm Phật, luôn luôn có lòng trắc ẩn. Ý tưởng thương người, thương vật như thế sẽ mau thành Tịnh nghiệp. Nếu không thể trường trai, có thể ăn sáu ngày cũng được. Nếu sát sinh, sẽ mất chủng tử từ bi, khó có thể thành tựu đạo nghiệp!

Lời Cuối Sách

Em thân thương của anh!

Từ ngày Liên Tông Sơ Tổ Huệ Viễn đại sư chấn hưng đến nay, bất cứ kẻ tăng người tục, giàu nghèo, nếu tin Phật A Di Đà, chuyên lòng xưng niệm, không có một người nào chẳng được vãng sinh. Trong kinh Vô Lượng Thọ, đức Từ phụ có nguyện: “Chúng sinh trong mười phương, hết lòng tin vui, muốn sinh về nước ta, chỉ niệm được mười niệm. Nếu người đó không được sinh về cõi Cực lạc, ta thề không làm Phật”. Theo đại nguyện đó, đức Từ phụ A Di Đà luôn luôn nhớ đến ta, hết lòng tiếp độ. Nếu chúng ta tin Phật, muốn về, cảm ứng phù hợp nhất định sẽ được vãng sinh. Qua những điều hoài nghi của em vừa qua là tâm yếu của pháp môn Tịnh độ, và cũng là điều kiện thiết yếu để thoát ly sinh tử luân hồi.

Phải biết cõi Ta bà khổ não, thân người vô thường. Tâm vô thường, hoàn cảnh vô thường, luôn luôn sống khổ đau, không bao giờ được yên ổn. Phải biết được việc làm của mình, khả năng của mình có thể đạt được như ý muốn. Những hoài nghi phải được quét sạch không còn chút bụi, tức là lòng tin ta được kiên cố.

Một học sinh muốn tương lai mình bảo đảm, cũng phải gắng chí đèn sách mười năm. Một danh nhân muốn được tiếng là anh hùng, phải vượt qua muôn vạn hiểm nguy mới đến đích. Chàng nông dân muốn thu hoạch được kết quả, phải dãi nắng dầm mưa. Như thế, ước muốn là một động cơ chính thúc đẩy hành giả đi đến thành công. Người tu Tịnh nghiệp cũng thế. Chúng ta đã tin vào đức Phật, tin vào khả năng của chính mình. Nếu thiếu lòng ham muốn thoát khỏi nghiệp khổ sinh tử, về cõi Cực lạc yên vui, chắc chắn lòng tin sẽ bị lui thụt. Do đó, ta phải có lòng nguyện thiết tha, mong được về Cực lạc.

Sau khi lòng tin đã sâu, ý nguyện đã thiết, chúng ta phải thực hành. Trước hết, chúng ta phải thực hiện những trợ hạnh như đoạn ái dục, giữ giới, trường trai. Phải biết sự quan hệ trọng yếu khi lâm chung, sau đó mới chuyên chấp trì danh hiệu hoặc quán tưởng chắc chắn sẽ có kết quả. Nếu trường hợp tâm khó định, ta có thể dùng phương pháp Thập niệm ký số, lần lần vọng niệm đình chỉ. Chừng ấy:

“Nước lặng ngàn trùng không còn sóng gợn

Trời trong xanh biếc chẳng chút mây lồng

Thuyền không thênh thang chở ánh trăng về

Phật chính là tâm và tâm chính là Phật”