Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/2

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Thư Cho Người Em Tịnh Độ

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Lời Đầu Sách

Thư cho người em Tịnh độ là một bộ luận nhỏ, gom nhặt những yếu nghĩa của Tông Tịnh độ, chia thành từng bài nhỏ, mỗi bài là một chủ đề, nhằm giải quyết những thắc mắc, lo âu của hành giả mới phát tâm tu Tịnh nghiệp, để lòng tin được sâu chắc, phát nguyện, thực hành.

Toàn tập gồm có mười bài. Ba bài đầu gọi thức những khách mộng mê, chỉ cho pháp dễ làm và giải hết nghi để có lòng tin vững chắc. Hai bài kế là từ lòng tin đã vững, khởi tâm quyết định, nguyện rộng độ tất cả chúng sinh. Năm bài cuối nói về tin, nguyện đã đủ, liền gắng sức thực hành bằng cách đoạn ái dục để diệt hiện hành phiền não, tinh chuyên niệm Phật chánh hạnh, đồng thời cùng tu các trợ hạnh để phước huệ viên mãn, khi lâm chung chắc được vãng sinh.

Sách được trình bày theo hình thức đàm thoại thân mật giữa người anh và đứa em tu Tịnh độ. Đặc biệt nhất là những ý kiến mà người anh đưa ra để giải quyết vấn đề, không phải ý riêng mà đó là lời ân cần khuyên bảo của chư cổ đức. Chính các Ngài đã thân chứng và đã được vãng sinh Cực lạc. Do đó, những lời dạy của các Ngài sẽ đem lại cho hành giả một niềm tin vững chắc.

Tập luận này tuy lời ít nhưng chứa đựng tất cả ý nghĩa của pháp môn niệm Phật, nếu người xem để tâm suy ngẫm kỹ, có thể đi thẳng vào chỗ nhiệm mầu của môn niệm Phật. Đây là cánh sen nhỏ, chân thành kính tặng các bạn sen trong mùa kiết hạ an cư này.

Mùa an cư Nhâm Tuất, 1982

Hồng Nhơn cẩn bút

Chỉ Phương Pháp Dễ Làm — Ngày 29 Tháng 04 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Qua những lời dạy của cổ nhân, em như người vừa tỉnh mộng. Tất cả sự mê chấp cảnh trí phù du của cuộc đời lần lần tan biến như sương sớm gặp thái dương, lòng em cảm thấy lâng lâng không còn chút gì ràng buộc. Nhưng em rất lo ngại, vì Phật pháp cao siêu mầu nhiệm, nếu không phải là bậc thượng căn, có nhiều túc nghiệp thiện, sợ khó có thể thực hành. Lại nữa, em gần suốt cuộc đời, đắm chìm trong danh lợi, trong nghiệp khổ mộng mơ, tội nghiệp chất chồng, phúc duyên quá mỏng. Sợ rằng, dù có thật sự hồi đầu cũng khó có thể đến bờ kia. Mong anh vì thương đứa em sơ cơ này mà chỉ cho phương pháp thật dễ tu, dễ làm, để từ đó em có cơ hội trở về bến giác!

Em thân thương của anh!

Đường vào cõi Phật có rất nhiều lối, có ngõ tắt, đường cong. Có người ý chí kiên cường muốn tự mình chiến thắng tất cả ma quân phiền não để đi vào, dù phải vượt qua vô vàn nguy hiểm. Có người cảm thấy bóng quang âm thấp thoáng, ngày chết gần kề, cần nương vào đại nguyện của đức Từ phụ mà thoát qua bể khổ. Nhìn mái tóc em đã điểm sương, thân thể võ vàng tiều tụy, răng rụng mắt lờ, chứng tỏ thiệp mời vô thường đã nhiều lần gởi đến. Vì thế, anh trân trọng giới thiệu cho em một phương pháp thẳng tắt dễ tu, hợp thời cơ mà đức Thế Tôn đã ân cần khuyên bảo.

Trong Tịnh Độ Truyện, ngài Long Thơ nói: “Đức Phật A Di Đà và hai vị Bồ tát nương theo thuyền đại nguyện, vượt bể sinh tử đến cõi Ta bà, dẫn dắt chúng sinh lên thuyền từ, đưa về Tây phương Cực lạc, được sinh trong hoa sen, dự vào hàng bất thối”. Qua lời kể trên, chúng ta thấy Phật và Bồ tát thương nhớ chúng sinh chìm đắm trong bể khổ không bao giờ ra khỏi, nên dùng oai lực của thệ nguyện tiếp độ mọi người sinh về cõi tịnh, như vị thuyền trưởng đưa mọi người lên thuyền để thẳng đến bờ kia.

Hành giả nếu có lòng tin, muốn được vãng sinh, dù có nghiệp nặng cũng được vãng sinh. Lòng ham muốn vô cùng quan trọng trong hiện tại. Nếu tâm muốn đi, thân họ cũng phải đi theo. Tâm muốn đứng, thân vẫn đứng theo. Tất cả hành động của thân này đều do tâm niệm mà hành động. Vì thế, nếu người có tâm niệm vãng sinh, thân thoát được sự trói buộc, chỉ còn có tâm niệm, chắc chắn tâm niệm muốn chỗ nào sẽ sinh vào chỗ đó. Do đó, người có tâm niệm muốn sinh về Tịnh độ, chắc chắn được sinh, huống chi còn thêm sức Phật và Bồ tát tiếp dẫn, việc vãng sinh càng thêm chắc chắn.

Ngài Thừa Tướng Đặng Thanh nói: “Người học Phật đời nay thường nghiên cứu Thiền, Giáo, Luật. Nều nói về cứu cánh viên đốn không pháp nào bằng thiền, nhưng không phải là bậc thượng căn, thần lãnh, ý giải sẽ khó khỏi dẫn vào chỗ sai lầm ngoan không. Nghiên cứu Tam thừa không pháp nào bằng Giáo, nhưng không phải là người được cá quên nôm, theo ngón tay để thấy mặt trăng, vẫn chưa khỏi bị chê là con mọt đục giấy. Bỏ dữ làm lành không pháp nào bằng Luật, nhưng không phải người thân tâm hoàn toàn thanh tịnh, trong ngoài là một, vẫn chưa khỏi cái khổ tự trói buộc. Tóm lại, chỗ quy túc của Thiền, Giáo, Luật là Giới, Định, Huệ. Không do Thiền, Giáo, Luật mà được Giới, Định, Huệ chỉ có một pháp môn duy nhất là pháp môn Tịnh độ. Vì trong khi niệm Phật, miệng niệm, tâm dừng, các việc ác không làm, tức là Giới. Lòng nhớ cõi tịnh, mảy trần không còn tức là Định. Niệm Phật khi không niệm là niệm, ánh sáng thường chiếu tức là Huệ. Nếu có người trừ hết muôn việc nghĩ xằng, một lòng hướng về Tây phương, thời không cần lấy gậy đánh hoặc la hét (thiền cơ) mà thuộc về căn cơ viên đốn. Không cần xem hết Đại tạng kinh mà được chánh pháp nhãn tạng, không cần giữ tứ oai nghi mà đặng đại tự tại. Không nhơ, không sạch, không trói buộc, không giải thoát, trong lúc ấy hoàn toàn được Giới, Định, Huệ, hoàn toàn được công năng trọn vẹn Thiền, Giáo, Luật, tâm ta và tâm Phật không khác gì. Đây chính là chỗ rốt ráo của pháp môn niệm Phật. Chừng đó, nước tám công đức đầy trong ao báu, nghiễm nhiên ngồi đài sen, còn có ngại chi!

Liên Trì đại sư nói: “Người tu theo pháp môn niệm Phật là theo một con đường vô cùng thẳng tắt, thực hành rất giản dị nhưng thành công rất to lớn và mau chóng, nên Hòa thượng Thiện Đạo khuyên: “Chỉ có đường tắt tu hành, gắng niệm A Di Đà Phật”. Người tu hành có mục đích duy nhất là thoát ly sinh tử, như con mọt đục ống tre, mục đích làm thế nào thoát khỏi ống tre. Người học các pháp môn khác là phương pháp thoát ly sinh tử theo đường dọc, như con mọt đục theo chiều dọc phải qua 52 lóng mới thoát được ra ngoài thật vô cùng khó. Còn người niệm Phật cầu vãng sinh thoát sinh tử theo chiều ngang, như con mọt chỉ cần đục trong chốc lát là có thể ra ngay, khỏi cần trải qua nhiều thềm bậc. Do đó, pháp môn niệm Phật được coi là pháp môn thẳng tắt dễ tu hành nhất”.

Niệm Phật có 4 cách:

01. Thật tướng niệm Phật: Bản tánh chúng sinh có đủ thật tướng, nhưng bị nghiệp chướng nặng nề nên ít có người được giác ngộ.

02. Quán tượng niệm Phật: Khi tượng mất lại về không, do đó mỗi niệm trở thành giai đoạn.

03. Quán tưởng niệm Phật: Chúng sinh rất khó quán tưởng vì tâm thô mà Thánh cảnh rất vi tế, diệu quán khó thành.

04. Trì danh niệm Phật: Phương pháp này vô cùng giản yếu, thẳng tắt. Chỉ gắng niệm danh hiệu Phật không gián đoạn sẽ được vãng sinh. Khi được vãng sinh rồi, lo gì không tỏ ngộ. Lúc ấy, không cần thật tướng, mà thật tướng hiện rõ ra. Niệm Phật pháp môn là con đường tắt tu hành, mà trì danh là ngõ tắt nhất trong con đường tắt ấy.

Trong Liên Tôn Bửu Giám viết: “Ta bà là cõi trược, rất nhiều khổ và cầu đạo khó thành. Tịnh độ là cõi vui, các lành đều họp và vị lên bất thối. Người xưng hiệu Phật nhờ chư Phật hộ niệm mà được vãng sinh. Kẻ phát Bồ đề tâm đó, ánh sáng từ bi chiếu rọi mà luôn luôn tinh tấn. Bồ tát, La hán đều là bạn tốt; cây nước, chim rừng nghe rồi niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng. Bên tai thường nghe diệu pháp, trong lòng dứt hết tham sân. Vui vẻ vô biên, sống lâu vô lượng. Người vừa vãng sinh Cực lạc, liền được vào vị bất thối. Điều ấy, người trời không bao giờ dám nghĩ đến”.

“Trái lại, cõi trược mở mắt ra dẫy đầy thuận nghịch. Trên đường đến quyền thừa, người căn lành ít, khó được chu toàn. Ở quốc độ Tam thừa, trải qua muôn ngàn ức kiếp mà công hạnh khó thành, niệm Phật pháp môn chỉ trong khảy móng tay liền được sinh về An Dưỡng. Người sơ cơ học đạo không nương vào tha lực, khó có thể tiến tu. Đức Phật có nguyện rộng sâu, nếu người có duyên trì danh chắc được tiếp dẫn. Các pháp môn khác học đạo khó như con kiến bò lên núi cao, niệm Phật cầu vãng sinh dễ như buồm căng gặp nước thuận. Đức Phật A Di Đà tiếp dẫn thẳng vào quả Bồ đề, các Thánh dắt dìu mau ra ba cõi. Bậc thượng phẩm hoàn thành Phật quả, hạ sinh còn vui hơn thiên cung. Kính mong toàn thể đừng nghi, chắc sẽ chứng được quả bất thối”.

Trong Tây Phương Công Cứ dạy: “Làm lành ở thế gian có muôn ngàn cách, tại sao chỉ khuyên người niệm Phật? Ý niệm con người có nhiều quan hệ đến đời sống. Người có ý niệm lành sinh về thiên đường, có ý niệm ác sinh về địa ngục. Ý niệm ngay thẳng làm người, ý niệm tà vạy làm quỷ, súc. Ý niệm là động cơ chánh của đời sống. Ý niệm ma thành ma, ý niệm Phật thành Phật. Nếu muốn ra khỏi ba cõi sáu đường phải một lòng niệm Phật, để mất thân người muôn kiếp khó gặp lại. Đức Phật dạy người niệm Phật, Tổ sư khuyên niệm Di Đà, những lời ấy hoàn toàn là chơn thật. Sở dĩ niệm Phật không được thành Phật, vì người niệm Phật miệng niệm nhưng tâm không niệm, tuy nói là có niệm, nhưng hoàn toàn giống như người chưa niệm, uổng qua một đời, chưa niệm được một tiếng. Khi niệm, chữ mình niệm phải phát xuất từ tâm, gốc không phải từ miệng. Mỗi niệm từ tâm sinh, tiếng từ miệng phát ra. Tâm là Phật, miệng là Phật, cả hai hợp nhau đó gọi là niệm Phật”.

Có người nghi, trong mười phương có muôn ngàn vị Phật mà tại sao Phật, Tổ lại khuyên ta chỉ nên niệm Phật A Di Đà? Nguyên nhân do đức Phật A Di Đà có 48 đại nguyện, thệ nguyện độ hết tất cả chúng sinh trong mười phương. Trong ấy có nguyện: “Nếu tất cả chúng sinh trong các thế giới ở mười phương, có người xưng niệm danh hiệu ta, mà không được sinh về cõi nước ta, ta thề sẽ không làm Phật”. Cõi nước Cực lạc có chép đủ trong kinh A Di Đà.

Người đời giàu sang vinh hiển, trăm tuổi rồi cũng thành không! Cõi trời hoa trổ ngàn năm, rồi cũng dứt! Sao bằng vào được thế giới Cực lạc sống lâu vô lượng, và phương pháp vãng sinh chỉ có một câu Di Đà mà tựu thành! Ở thế gian có người dốc lòng tìm đạo, mòn gót phong trần. Nếu không phát thệ nguyện niệm Phật cầu sinh Tây phương là tự dấn thân mình vào con đường gian khổ nhiều ma lực. Ba tạng, mười hai bộ kinh nhường cho người khác. Thiền ngộ, tám muôn bốn ngàn pháp môn để cho người khác (giáo) thực hành. Ngoài câu Nam Mô A Di Đà Phật không dùng thêm một chữ.

Khi đã quyết tâm, ban đầu mỗi người cần một gian tịnh thất, một ảnh Phật, một lò hương, một bát nước, một ngọn đèn, một tờ giấy vẽ. Từ sáng đến chiều chí thành chí kính, xâu chuỗi chẳng rời tay, câu Phật hiệu không rời miệng. Niệm lớn, niệm nhỏ hoặc sáu chữ Nam Mô A Di Đà Phật, hoặc bốn chữ A Di Đà Phật. Niệm gấp, niệm hưởn, niệm chậm, niệm thầm, chấp tay niệm, quỳ gối niệm, nhìn tượng niệm, hướng phía Tây niệm, đánh mõ niệm, lần chuỗi niệm, kinh hành niệm, lễ bái niệm, một mình niệm, hòa chúng niệm, ở nhà niệm, ra ngoài niệm, rảnh niệm, bận rộn niệm, đi niệm, đứng niệm, ngồi niệm, nằm niệm, niệm lúc thức, niệm trong mộng… Niệm được như thế gọi là chơn niệm. Dần dần niệm đến nước mắt rơi đầy thất (chí thành), niệm đến lửa tắt lò lạnh (vọng niệm tan mất), niệm đến thần sầu, quỷ khóc (ma đều tiêu diệt), niệm đến trời vui đất cười (thiên nhân cung kính), vạc than xa lắc, ao sen báu gần kề. Dù có muôn ngàn áp lực bắt ta không niệm Phật cũng không thể được. Quyết chí như thế là chuyên tu. Ngàn người tu ngàn người được vãng sinh.

Thiền sư Hán Nguyệt dạy: “Cầu sinh Tịnh độ phương pháp rất nhiều, không cần ham hố, chỉ chọn một pháp. Chúng ta có thể hằng ngày phân thời khóa, mỗi thời tụng kinh A Di Đà, trì chú vãng sinh, rồi niệm danh hiệu Phật. Niệm ra tiếng nên niệm sáu chữ Nam Mô A Di Đà Phật, khi niệm thầm nên niệm bốn chữ A Di Đà Phật, vì bốn chữ dễ niệm, dễ thành công. Dù vậy, trong thời khóa tụng, để việc niệm Phật càng ngày càng tinh tiến, cần nên lần chuỗi, thiết niệm. Đọc không luống theo hơi, tuy có niệm mà không khít khao, khó được thành tựu. Khi niệm cần phải hết lòng, câu trước đuổi theo câu sau, một tiếng khít một tiếng. Gắng niệm từ một ngày đến bảy ngày, niệm đến hư không tan hết (hết vọng), năm uẩn đều tiêu (dứt hết bỉ thử), gọi là nhất tâm bất loạn. Chừng đó, Tịnh nghiệp đã thành, chỉ chờ ngày vãng sinh Cực lạc”.

Em thân thương của anh!

Qua dẫn chứng trên, chúng ta thấy, Phật pháp có nhiều pháp môn, nhưng tất cả đều phải tự mình diệt trừ vọng nghiệp để vượt qua bể khổ sinh tử, thật vô cùng khó đối với chúng sinh trong thời mạt pháp nghiệp chướng nặng nề. Duy có pháp môn niệm Phật nương vào sức mình và sức Phật để được vãng sinh. Khi về Cực lạc rồi, pháp nào không ngộ, quả nào không tròn! Chỉ cần một danh hiệu Phật, do đó việc làm dễ mà thành công cao, dùng sức ít mà công hiệu nhanh chóng, mà cũng là pháp môn duy nhất để những người nhiều trần ai hệ lụy có cơ hội quay về. Khuyên em nên nghe theo ngài Đại Trí luật sư khuyên:

“Cực lạc Tây phương thật dễ cầu

Cuối thu lá đổ, nghiệp còn đâu

Lần châu lần mãi không ra mối

Mới biết Di Đà ước nguyện sâu!”.

Giải Quyết Căn Bản Nghi Vấn — Ngày 15 Tháng 05 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Qua những lời dạy bảo chân thành của chư Phật Tổ, cho thấy pháp môn niệm Phật thật dễ thành công. Chính vì sự dễ dàng đó đã làm cho em nhiều nghi hoặc:

Thứ nhất, có phải pháp môn Tịnh độ chỉ độ cho kẻ độn căn, tội nặng không?

Thứ hai, niệm Phật tức gọi tên Phật có mang tội bất kính không?

Thứ ba, kinh nói “duy tâm Tịnh độ”. Vậy cõi Tịnh độ có thật không?

Thứ tư, niệm Phật hiện đời có lợi ích gì?

Mong anh vui lòng giải quyết để lòng tin của em thêm sâu chắc và quyết chí thực hành!

Em của anh!

Lời phát biểu thành thật của em, chứng tỏ em quyết tâm trong việc lựa chọn một hướng đi. Khi đức Phật còn trụ thế, Ngài thường dạy: “Nghe ta thuyết pháp các ngươi đừng vội tin ngay, mà cần suy ngẫm để thấy có lợi ích thật sự rồi mới thực hành”. Sự nghi hoặc của em vô cùng chính đáng. Không phải chỉ một mình em mà từ xưa đến nay, hầu hết những người quyết tâm tìm đạo cũng đều có nghi vấn như thế. Em hãy gắng nghe những lời quyết nghi của chư Tổ dạy!

Thiền sư Huệ Giác Ngọc dạy: “Có người cho rằng pháp môn niệm Phật là phương pháp tạm thời của đức Phật để tiếp dẫn những kẻ độn căn, chứ đâu có thể nhờ tha lực mà có thể vào địa vị của Như Lai được? Thật ra, họ đâu biết rằng khi đức Phật còn tại thế, ngài Văn Thù, Phổ Hiền là những bậc đại trí. Sau khi Phật diệt độ, Tổ Mã Minh, Long Thọ và hầu hết các tông chủ của các tông đều phát nguyện cầu sinh Cực lạc. Không lẽ, các vị ấy đều là những kẻ độn căn sao? Trong kinh Đại Bảo Tích, đức Phật khuyên vua cha Tịnh Phạn cùng bảy muôn người họ Thích đều nên phát nguyện cầu sinh Cực lạc, đó lại là phương pháp tầm thường sao? Nếu các bậc Bồ tát, Tổ sư là độn căn thì đời này ai là người lợi căn? Nếu pháp của Bồ tát, Tổ sư tu hành mà cho là quyền thì pháp nào là thật? Điều đó không cần trả lời, ta tự suy ngẫm cũng có thể biết được”.

Ngài Vương Long Thơ nói: “Có người nghi rằng, người đời niệm Phật làm sao sinh vào được hoa sen trên ao thất bảo ở Tây phương? Thật ra, điều này cũng không khó biết, vì mỗi chủng loại có một cách thọ sinh khác nhau. Ao thất bảo như một tấm gương lớn, nếu có vật đến thì ảnh hiện ra, tấm gương cần gì biết đến. Việc ảnh hiện trong gương là điều tự nhiên. Cõi đức Phật A Di Đà sáng suốt trong sạch, tự nhiên ảnh mười phương thế giới hiện ra, cũng như gương sáng có thể soi mặt. Do đó, những người niệm Phật, trong ao thất bảo sẽ sinh một đóa sen, đó là điều tự nhiên, không có gì đáng nghi ngại”.

Trong kinh nói: “Người niệm chú vãng sinh, đức Phật A Di Đà thường đứng trước mặt để hộ vệ người đó”. Nếu có vô lượng chúng sinh trong các thế giới đồng niệm chú vãng sinh, đức Phật làm sao đứng trước mặt hết các người ở các thế giới đó để hộ vệ? Thật ra, điều ấy rất tự nhiên. Như ở trên bầu trời có một vầng trăng, tất cả chỗ đều có trăng hiện. Trăng hiện ở đại dương, ở sông rạch, và cả trong bát nước đâu có gì là lạ.

Cũng có người nghi rằng: “Trong mười phương thế giới có vô lượng chúng sinh tinh tấn niệm Phật, cùng lâm chung một giờ, chỉ có một mình đức Phật làm sao có thể cùng một lượt tiếp dẫn hết chúng sinh đó về Cực lạc?”. Thật ra, việc ấy cũng tự nhiên thôi. Như trên vòm trời chỉ có một mặt trời, có thể chiếu sáng tất cả cảnh giới trên trái đất, đâu có chi lạ. Huống chi, oai thần của Phật vô biên, mặt trời, mặt trăng làm sao có thể so sánh được! Dĩ nhiên, đức Phật biết rõ tâm niệm của vô lượng chúng sinh, nên Ngài luôn ở bên người niệm Phật để hộ vệ và biết rõ kỳ hạn khi người ấy sắp lâm chung để đến tiếp dẫn, đâu còn gì để nghi ngại.

Có người nghe nói cảnh giới Cực lạc quá thù thắng lại không tin. Thật cũng không có gì lạ. Như người ở quê, suốt đời với chòi tranh nghèo nàn. Khi nghe người đi thủ đô về kể lại lâu đài nguy nga tráng lệ, họ sẽ không tin vì chính mắt họ không thấy. Nhưng xét vào tư cách người kể, ta có thể tin là có. Chúng ta thấy, đức Phật cấm mọi người không được vọng ngữ, có lý gì Ngài lại nói dối để gạt mọi người làm gì? Người đời nói dối phần nhiều để hưởng lợi hoặc tránh tai họa. Đức Phật bỏ tất cả việc đời, đâu cần hưởng lợi lộc; Ngài xem việc sống chết như dao chém vào hư không, đâu cần gì tránh tai họa. Như thế, Ngài cần gì nói dối! Ở đời, những người có chút tự ái còn không bao giờ nuốt lời để mang tiếng xấu, huống gì là đức Phật ư!

Lời đức Phật nói ra đáng được tin tưởng, không có gì phải nghi ngờ. Huống chi từ xưa đến nay, những người tu theo pháp môn này được chứng quả rất nhiều, chính các Ngài đã thân chứng xác nhận, đâu không thể không tin!

Có người cho rằng, tụng hiệu Phật như kêu tên một người, kêu mãi sẽ trở thành bất kính, do đó niệm hiệu Phật không tốt. Thật ra, chúng sinh từ vô thỉ đến nay, khẩu nghiệp tạo ác nhiều như núi. Chủ yếu miệng niệm Phật là để dứt trừ khẩu nghiệp. Hết lòng niệm liên tục còn sợ không đủ, đâu thể lấy tên của người mà so sánh được! Phật tự khai pháp môn niệm Phật để chúng sinh diệt được khẩu nghiệp, thân nghiệp, ý nghiệp. Hết lòng niệm danh hiệu Phật e rằng chưa đủ để tịnh tam nghiệp. Lại nữa, lời kêu còn định được thái độ của người kêu. Kêu để khinh mạn thì gây cho người khác tức giận. Trái lại, lời thiết tha của đứa con kêu mẹ, càng kêu lòng thương mẹ càng nhiều, quyết lòng dìu dắt. Chúng sinh niệm Phật như con kêu mẹ, cầu xin giúp đỡ nào có lỗi gì?

Liên Trì đại sư dạy: “Có chỗ nói duy tâm Tịnh độ, không phải ngoài mười muôn ức cõi mà có cõi Cực lạc. Đây chỉ nói trong tâm mà thôi. Ý này rút từ trong kinh hoàn toàn là thật, nhưng người đem ra dẫn chứng lại hiểu lầm ý ấy. Ý ấy nói, tâm tức là cảnh, hoàn toàn không có cảnh ở ngoài tâm. Đã nói cảnh toàn là tâm, làm sao lại định chấp tâm mà bỏ cảnh? Bỏ cảnh nói tâm là người chưa hiểu được tâm. Hoặc có người nói, khi lâm chung thấy cõi Tịnh độ đều là từ trong tâm, thật không có cõi Tịnh độ. Họ không biết từ xưa đến nay, những người niệm Phật được vãng sinh, khi lâm chung Thánh chúng đến rước, nhạc trời, hương lạ, tràng phang, lầu các đâu phải chỉ người vãng sinh thấy được mà nói cảnh ở tâm. Chính lúc ấy, mọi người đều được thấy tràng phang, lầu các; tai đều nghe thấy nhạc trổi đi lần về hướng Tây, mùi thơm ở trong thất nhiều ngày chưa dứt. Như thế, sao gọi là không có cõi Tịnh độ?”.

Viên Chiếu Bổn thiền sư dạy: “Có người nghi rằng ai có thể thấy được nêu tên trên đài sen, vì đâu ai có thể biết được tâm người khác? Ta thử hỏi người ấy, có người lâm chung tướng địa ngục hiện ra, có phải ở ngoài tâm chăng? Họ sẽ đáp trong tâm. Người ấy có đọa địa ngục chăng? Có. Nếu nói bị đọa vào địa ngục là phải có địa ngục để đọa chứ! Nếu tâm hiện tướng địa ngục thì bị đọa vào địa ngục thật. Tâm hiện tướng Tịnh độ lại không sinh về Tịnh độ thật sao? Điều đó không còn gì đáng nghi nữa”.

Trong Thiên Như Tịnh Độ Văn có viết: “Có người hỏi, mọi người đều nói Tịnh nghiệp chỉ có ích cho thân sau, vậy hiện thân đâu có lợi ích gì? Thật chỗ thấy ấy còn quá hạn hẹp. Quý vị không thấy kinh chép người thọ trì danh hiệu Phật sẽ được mười sự lợi ích lớn đó sao:

01. Thường được tất cả thiên thần ẩn hình theo giúp đỡ.

02. Thường được các Bồ tát giúp đỡ.

03. Thường được chư Phật ngày đêm hộ niệm. Phật A Di Đà thường phóng hào quang giữ gìn người ấy.

04. Tất cả quỷ dữ không thể làm hại, tất cả nọc độc của rắn rồng đều không thể trúng.

05. Tất cả nước, lửa, giặc, đao, tên, lao ngục, chết ngang, chết yểu… đều không bị hại.

06. Nghiệp của đời trước tất cả đều tiêu diệt, nếu lỡ giết oan mạng người, họ sẽ được giải thoát không còn gặp lại.

07. Đêm chiêm bao thấy việc tốt, hoặc thấy được thân tốt trang nghiêm của Phật A Di Đà.

08. Tâm thường vui vẻ, làm việc gì cũng có lợi ích.

09. Thường được mọi người kính trọng.

10. Khi mạng chung, lòng không sợ sệt, chánh niệm vững vàng, được thấy Phật A Di Đà và các Thánh chúng tay cầm đài sen vàng, tiếp dẫn về cõi Cực lạc.

Mười điều lợi ích trên đây, trong kinh có chép, chính lời Phật nói ra. Như thế, niệm Phật đời này hoặc đời sau đều có lợi ích. Đó là phương pháp khẩn yếu để thoát khỏi sinh tử. Tất cả pháp môn không pháp nào bằng pháp môn niệm Phật. Mong quý vị cần tinh tấn niệm Phật đừng hoài nghi”.

Trong Tịnh Độ Thập Môn, ngài Từ Chiếu Tông Chủ dạy: “Người niệm Phật không sinh được về Tịnh độ vì có ba điều nghi:

01. Nghi ta từ nhỏ đến giờ tạo nghiệp quá nhiều, tu hành quá ít, e không được vãng sinh.

02. Nghi ta tuy có niệm Phật A Di Đà nhưng tâm nguyện chưa được chí thành, lòng tham, sân, si, ái chưa dứt, e không được vãng sinh.

03. Nghi ta tuy niệm Phật A Di Đà, đến khi mạng chung, e Phật không đến rước.

Do ba điều nghi này, vì nghi thành ra chướng, mất hết chánh niệm, không được vãng sinh. Vì thế, người niệm Phật cần thiết tin chắc lời Phật dạy trong kinh, đừng sinh lòng nghi. Trong kinh dạy: “Niệm một câu A Di Đà Phật diệt được tám mươi ức kiếp tội nặng sinh tử”. Những người bậc thượng căn được nhất tâm bất loạn; kẻ bậc hạ chỉ mười niệm thành công, được Phật tiếp dẫn về Cực lạc. Nếu muốn thoát khỏi đời trược, phải có lòng tin chắc, mỗi niệm không rời hiệu Phật, chắc chắn lòng nghi chấm dứt, quyết định sẽ được vãng sinh”.

Trong bài Nhất Ý Tịnh Nghiệp, tiến sĩ Trần Tán nói: “Có người hỏi rằng: “Ông không nghe trong luận Đại Giám nói tất cả đều duy tâm, sao ông lại chán cõi uế để ưa cõi tịnh làm gì?”. Thật ra, họ nghe nói duy tâm Tịnh độ tự cho mình là hiểu, nhưng thật họ không hiểu nguồn gốc của câu nói. Đức Phật nói: “Tâm ấy làm Phật, tâm ấy là Phật”, vì khuyên những người đem lòng bất tịnh để cầu sinh Tịnh độ, chứ không phải nói cõi nước không có cấu tịnh. Lại nữa, cái vui của Cực lạc không phải vui vì có hoa, có ao, có lầu ngọc, chim nói, gió rung cây, mà chính là vui vì được ở với các bậc thượng thiện, thấy Phật A Di Đà, gặp vô số Phật, chứng vô sinh nhẫn, thành vô thượng đạo, độ khắp tất cả chúng sinh, đó mới là cái chính. Ông chỉ thích cái vui ở cấu độ, còn ta chỉ thích cái vui ở Tịnh độ, ông cần gì quở ta!”.

Em thân thương của anh!

Qua dẫn chứng trên với những lời quyết nghi sắc bén của chư Tổ, chúng ta thấy pháp môn Tịnh độ dung thông cả ba căn, là nơi quy ngưỡng của các bậc thượng trí. Vì thế, các Tông chủ, Tổ sư một lòng niệm Phật cầu vãng sinh Cực lạc. Đức Đại Thế Chí dạy: “Người niệm Phật phải như con nhớ mẹ. Lòng thiết tha kêu mẹ, thì mẹ càng mến thương tiếp dẫn nên nào có hại gì!”. Cõi Tịnh độ do lời kim khẩu của đức Phật nói ra đều là có thật, người niệm Phật hiện đời cũng như kiếp sau được lợi ích không thể nghĩ bàn. Những lời quyết nghi như mặt nhật, làm tan hết phù vân sau cơn mưa. Chúng ta hãy sớm quyết định trở lại cố hương, như Sở Thạch thiền sư dạy:

“Cha lành Cực lạc hiệu A Di

Tiếp dẫn chúng sinh đến bảo trì

Đường cũ phẳng phiu, nhàn nhã bước

Quê xưa, Từ phụ ngại ngùng chi!”.

Quyết Định Một Đời Vãng Sinh

Thưa anh!

Qua những lời giải nghi, tâm hồn em tự nhiên bừng sáng, như nhà tối ngàn năm, nay nhờ một ngọn đuốc, làm tiêu tan bóng tối. Em cảm thấy lòng tin đã vững chắc, sẽ quyết định thực hành. Nhưng lý tưởng mà em đeo đuổi, đó là ý nguyện thoát ly sinh tử, về Cực lạc để thành nguyện độ sinh. Ước nguyện như thế có phù hợp với khả năng hoàn cảnh hay quá cao? Có thể thành tựu được chăng, hay trở thành không tưởng? Mong anh hãy xót thương mà cho em vài lời chỉ giáo!

Em thân thương của anh!

Tin mà không ước nguyện, sự tin ấy trở thành vô nghĩa. Nhưng tất cả sự ước mong muốn có kết quả cần phải phù hợp với khả năng và hoàn cảnh. Đức Phật ra đời chỉ có một hoài bão duy nhất là làm sao cho mọi người thoát ly sinh tử, chứng thành Phật quả vì tất cả chúng sinh đều có Phật tánh, có khả năng thành Phật. Pháp môn Tịnh độ hoàn toàn thích hợp với mọi căn cơ, hoàn cảnh chúng sinh thời mạt pháp. Như thế, những ước nguyện của em hoàn toàn phù hợp với hoài bão của chư Phật, chư Tổ. Em hãy nghe kỹ những lời vàng ngọc sau đây để làm tiêu chuẩn cho sự quyết định thực hành.

Ngài Liên Tông Ngũ Tổ, Vĩnh Minh Diên Thọ thiền sư dạy: “Trong kinh nói quả vị của chín phẩm không ngoài hai tâm: định tâm và chuyên tâm. Người tu theo định tâm thực hành theo định quán trong 16 phép quán sẽ được thượng phẩm thượng sinh. Người tu chuyên tâm chỉ niệm danh hiệu Phật. Các thiện đồng về, hồi hướng phát nguyện được vào hạ phẩm. Người niệm Phật phải một đời nương về đức Phật, chuyên tu hết lòng. Nằm hay ngồi mặt phải thường hướng về phương Tây. Khi đi, đứng, kính lễ hoặc niệm Phật phát nguyện, phải khẩn thiết chí thành, không có niệm khác như đến hình ngục đề lao, hoặc oan gia theo đuổi, nước lửa ép ngặt. Nên hết lòng cầu cứu, mong được thoát vòng nguy khổ, mong mau chứng được vô sinh, rộng độ các loài, làm hưng thạnh Tam bảo, thề trả bốn ơn. Chí thành được như thế chắc chắn sẽ được vãng sinh, khỏi uổng phí một đời. Như có người hoặc nói thực hành mà không làm, sức tin rất ít, mỗi niệm không nối tiếp nhau, ý thường bị gián đoạn. Giải đãi như thế, khi lâm chung mong được vãng sinh, chỉ e nghiệp chướng ngăn che, sợ khó gặp bậc thiện tri thức, bị gió lửa (trong thân) bức bách, chánh niệm khó thành. Vì sao? Vì hiện đời là nhân, lâm chung là quả. Nên biết rằng, hạt giống chắc, quả sẽ tốt. Tiếng hòa thời vang thuận, hình thẳng thì bóng ngay”.

Đại sư Ưu Đàm dạy: “Người chơn chánh tu hành cốt yếu phải cầu sinh về thế giới Cực lạc, phải chuyên ý vào một niệm Nam Mô A Di Đà Phật. Một niệm là bổn sư, một niệm là hóa Phật. Một niệm có khả năng phá tan sự kiên cố của địa ngục, một niệm là kiếm báu chém hết các tà. Một niệm là đèn sáng chiếu vào đêm tối, một niệm là thuyền lớn qua biển mê. Một niệm là liều thuốc hay trị lành bệnh sinh tử, một niệm là con đường tắt ra khỏi ba cõi. Một niệm là bản tánh Di Đà, một niệm là duy tâm Tịnh độ. Muốn được một niệm này, chỉ cần giữ câu Nam Mô A Di Đà Phật ở một chỗ đừng cho thất lạc, mỗi niệm thường hiện tiền, mỗi niệm không lìa tâm. Rảnh cũng niệm như thế, bận rộn cũng niệm như thế. An vui cũng niệm như thế, bệnh cũng niệm như thế. Sống cũng niệm như thế, chết cũng niệm như thế. Một niệm được rõ ràng không trại, không mờ, cần gì hỏi ai để tìm đường về!”.

Người tu Tịnh độ, cốt yếu phải thoát khỏi sinh tử. Đó là việc lớn, không phải nói rồi bỏ qua. Phải nhớ vô thường mau chóng, thời gian không hẹn cùng người, phải quyết tâm làm cho thành công. Nếu bán tín, bán nghi, nửa tiến, nửa lùi, rốt cuộc không làm được việc gì, làm sao thoát luân hồi sinh tử! Nếu lòng tin được chắc, mau phát lòng đại dõng mãnh, đại tinh tấn. Không cần thấy tánh hoặc đại triệt đại ngộ, chỉ cần giữ kỹ một câu Nam Mô A Di Đà Phật, không ai làm lay chuyển nổi. Chuyên lòng nhất chí hoặc tham niệm, quán niệm, nhớ niệm, mười niệm, hoặc mặc niệm, chuyên niệm, lễ niệm, hệ niệm. Mỗi niệm ở lòng thường nhớ thường niệm. Đứng niệm, đi niệm, ngồi niệm, tâm niệm không cho luống qua. Hiệu Phật không rời tâm, mỗi ngày mỗi giờ không cho xen hở. Niệm liên tục khít khao như gà ấp trứng cần hơi ấm đều đặn mới có thể nở con. Niệm được như thế mỗi niệm kế nhau, lại lấy trí huệ để quán chiếu, mới biết Tịnh độ ở trong tâm mình, đó là công phu tiến tu của bậc thượng trí. Như thế là giữ được tâm định, làm chủ được tâm mình. Lúc ấy, dù ở trong hoàn cảnh thuận nghịch hay khổ vui, trước mắt chỉ có một câu A Di Đà Phật, không còn một niệm nào khác thay đổi trong tâm, không còn tạp tưởng thụt lui, chắc được vãng sinh về thế giới Cực lạc. Nếu quyết dụng công như thế, tất cả nghiệp chướng sinh tử nhiều đời nhiều kiếp tự nhiên tiêu diệt, những tập khí trần lao tự nhiên hết sạch. Chính mình thấy Phật A Di Đà, không lìa bổn niệm. Công thành hạnh đủ, nguyện lực giúp nhau, đến khi lâm chung chắc sinh thượng phẩm.

Người đời nay quy y đầu Phật, phần nhiều hoặc vì bệnh khổ mà phát tâm, hoặc vì báo đáp ơn song thân mà niệm Phật, hoặc vì bảo vệ gia đình, sợ tội đọa địa ngục mà trì trai. Tuy họ có lòng tin nhưng không có ý nguyện thoát khỏi sinh tử, niệm Phật cầu sinh Tịnh độ, do đó không phù hợp với kinh, với bản nguyện của chư Phật.

Người tu Tịnh độ cần phải một lòng cương quyết, tu theo pháp môn ra khỏi Tam giới, nguyện bỏ Ta bà, vãng sinh Tịnh độ, tha thiết như người khách lạ bơ vơ nơi xứ người muốn mau được về quê cũ. Người cầu sinh Tịnh độ nguyện lực phải mạnh mẽ mới mong tựu thành. Kinh Hoa Nghiêm dạy: “Người sắp đến giờ lâm chung các căn đều hư hoại, chỉ có sức nguyện kiên cố không bao giờ mất, ý nguyện sẽ dẫn dắt chúng ta, chỉ trong chốc lát đến nơi mình mong muốn”.

Ngài Ngẫu Ích đại sư nói: “Pháp môn niệm Phật thật không có gì đặc biệt, kỳ lạ. Chỉ cần tin sâu, nguyện thiết, niệm Phật liên tục. Rất tiếc đời nay, có một số người thấy phương pháp niệm Phật thực hành được dễ dàng, cho là thiển cận, để dành cho kẻ quê mùa. Chính vì thế, lòng tin của họ không sâu, việc làm không gắng sức. Suốt ngày rong ruổi, Tịnh nghiệp khó thành. Người niệm Phật chỉ quý ở lòng tin sâu, phát nguyện vãng sinh, luôn luôn hết lòng niệm Phật. Ngày đêm có thể mười muôn, năm muôn, ba muôn câu Nam Mô A Di Đà Phật. Cần phải lấy quyết định không bao giờ thiếu làm tiêu chuẩn, suốt đời không bao giờ đổi thay. Nếu làm được như thế, người đó quyết sẽ được vãng sinh. Nếu được vãng sinh, vĩnh viễn không bao giờ thối chuyển”.

Người niệm Phật không trụ tâm, buông bỏ thân và thế giới là đại bố thí. Niệm Phật không khởi tâm sân si là đại trì giới. Niệm Phật lòng không còn tính thị phi, nhân ngã, là đại nhẫn nhục. Niệm Phật thuần nhất tâm không gián đoạn là đại tinh tấn. Niệm Phật không theo đuổi vọng tưởng là đại thiền định. Niệm Phật có tâm tịch chiếu, không bị mê hoặc lôi cuốn là đại trí tuệ. Cốt yếu là một lòng không loạn động chứ không có gì lạ cả.

Ban đầu, khi niệm Phật cần phải lần chuỗi, ghi được rõ ràng, định rõ thời khóa, quyết định không thiếu. Lâu dần thuần thục, không niệm cũng thành. Tự niệm được như thế dù có ghi số hay không cũng được. Nếu mới phát tâm, lại muốn không chấp tướng, muốn được viên dung tự tại, đều do lòng tin không sâu, việc làm không gắng hết sức, đều là việc đứng bên bờ sinh tử, đến khi lâm chung không thế nào vãng sinh được.

Liên Trì đại sư dạy: “Hoặc có người hỏi, ngày nay người niệm Phật cũng nhiều, tại sao người thành Phật lại ít?”. “Vì có ba nguyên nhân:

01. Có người miệng tuy niệm Phật, nhưng trong lòng không làm điều thiện, nên không được vãng sinh. Dám mong mọi người đã niệm Phật, cần yếu phải y theo lời Phật dạy. Phải chứa đức tu phước, phải hiếu thuận với mẹ cha, trung với vua, anh em hòa thuận, vợ chồng cung kính. Cần phải chí thành tin thật, ngọt dịu nhẫn nại, công bình chính trực, phương tiện giúp người. Cần phải lấy lòng từ bi đối với tất cả, không sát hại sinh mạng, không làm nhục kẻ dưới, không khinh chê người kém hơn mình. Nếu người có lòng không tốt, dù có niệm Phật, chắc chắn niệm bị thối lui. Trái lại, người tích đức, tu phước, luôn làm việc lành, niệm Phật chắc được thành Phật.

02. Có người miệng tuy niệm Phật, trong lòng tạp nghĩ loạn tưởng, do đó không được vãng sinh. Dám mong mọi người khi niệm Phật, cần phải an định tâm vượn, ý ngựa. Niệm mỗi chữ được rõ ràng, mỗi tâm thường chiếu sáng như chính mình đối với Phật ở Tây phương không dám tán loạn. Nếu niệm Phật được như thế, chắc chắn sẽ được thành Phật.

03. Có người tuy miệng niệm Phật, trong lòng chỉ cầu sinh về chỗ giàu sang. Hoặc nghĩ ta là phàm phu không thể về Thánh địa được, chỉ mong khỏi mất thân người là tốt rồi. Những ý tưởng ấy hoàn toàn không phù hợp với tâm Phật, vì đức Phật chỉ hướng dẫn chúng ta vãng sinh Cực lạc, trái lại chúng ta từ chối không muốn sinh. Tâm mình trái với tâm Phật, vì thế không được vãng sinh. Dám mong tất cả mọi người, nếu niệm Phật phải quyết chí cầu sinh Cực lạc, không nên nghi ngại. Người ở cung trời giàu sang tột bậc, phúc hết còn bị đọa lạc, huống chi người giàu ở đời này có được bao lâu! Nếu sợ ta là phàm phu không được vãng sinh, song tất cả phải đều từ phàm phu mới tiến lên Thánh quả. Ai dám nói chúng ta không được vãng sinh? Vì thế, chúng ta cần phát tâm rộng lớn, lập chí kiên cố thệä nguyện vãng sinh, thấy Phật nghe pháp, chứng quả vô thượng, độ thoát tất cả chúng sinh. Niệm Phật như thế chắc sẽ được thành Phật.

Em thân thương của anh!

Có câu: “Đường tuy khó, không khó vì ngăn sông cách núi, mà chỉ khó vì lòng người ngại núi e sông”. Sự quyết định là động cơ chính để tiến đến thành công, vì trên đường lý tưởng, không phải lúc nào cũng đầy hoa thơm cỏ lạ, mà thường lắm chông gai. Nếu chúng ta không quyết chí tiến lên, chắc sẽ bị rơi vào vực thẳm. Vì thế, chư Tổ thường khuyên chúng ta phải quyết chí đi theo con đường của ta đi, chậm hay mau thế nào cũng có ngày đến đích. Huống chi, đường về Cực lạc đã có đức Bổn sư chỉ dạy, chỉ cần chúng ta cố gắng một chút là có thể thành công, như Triệt Ngộ Thiền Sư dạy:

“Sáu chữ Di Đà phải khắc ghi

Đứng bờ vực thẳm gắng từng ly,

Cảnh trần như ngựa qua song cửa

Tịnh độ không còn lệ rớm mi”.

Phát Tâm Độ Khắp — Ngày 29 Tháng 05 Nhâm Tuất 1982.

Thưa anh!

Đường trần nhiều gian khổ, bể trần thăm thẳm mù khơi. Trong ấy, biết bao chúng sinh đang còn lặn ngụp! Dù em đã quyết chí tu hành, nhưng nhìn lại những người thân, những bạn bè đang vui chơi trong nhà lửa, vẫn chưa biết hiểm nguy sắp đến. Từ đó, em muốn có một tâm hồn rộng mở, đứng ra kêu gọi những người còn mê hãy quay về nẻo giác như mình. Nhưng em tự nghĩ mình chưa tự độ mà muốn độ tha, cả hai sẽ cùng bị hại. Nhưng nếu chỉ tự độ riêng mình e sẽ lạc vào thiển kiến của Nhị thừa. Dám mong anh cho vài lời vàng ngọc!

Em thân thương của anh!

Phát Bồ đề tâm là một trong những yếu tố quan trọng để thành tựu Tịnh nghiệp, tâm niệm lợi tha sẽ làm cho hạnh tu của con người trở nên cao cả hơn. Do đó, người tu theo pháp môn Tịnh độ phải mở rộng lòng thương, muốn cho mình và người đều được lợi ích, để phù hợp ý muốn Đại thừa của Phật Tổ. Vì thế, nguyện vọng lợi tha của em rất thù thắng, như ngọn đuốc càng mồi nhiều ngọn đuốc, ánh sáng càng to lớn, mà ngọn đuốc gốc chẳng có hại gì, lại còn thêm tăng tấn là khác. Em hãy nghe kỹ những lời dạy của cổ đức…

Long Thơ Tịnh Độ Văn viết: “Những lời nói về Tịnh độ này, chúng tôi muốn khuyên tất cả mọi người nên phát tâm rộng lớn, lấy tâm Phật làm tâm mình, làm cho tất cả mọi người đều được sinh về Tịnh độ. Nếu chỉ tu cho riêng mình là tâm niệm của hàng Thinh văn Tiểu thừa, như một chiếc xe nhỏ có thể chở một mình, không đem lợi ích gì cho kẻ khác. Nếu người đem pháp môn Tịnh độ rộng truyền cho người khác, gọi là Bồ tát Đại thừa, như một cỗ xe lớn, có thể chở được nhiều người. Mình và người đều có lợi ích, phước đức ấy thật vô lượng, thẳng đến Phật quả. Khuyên người đọc phải tu hành gọi là pháp thí. Pháp môn Tịnh độ lấy pháp thí làm chính, làm con đường siêu xuất luân hồi, phước đức của nó không pháp nào có thể so sánh được. Ngài Đại Từ Bồ Tát dạy: “Khuyên được hai người niệm Phật tu hành, tự mình đã tinh tấn. Khuyên được hơn mười người tu hành, công đức sẽ vô lượng. Khuyên trăm người đến ngàn người tu hành, gọi là Bồ tát. Nếu khuyên được số muôn, tức là Phật A Di Đà”. Xem lời dạy trên, chúng ta thấy một trong những điều kiện sinh về Tây phương là phải phát tâm rộng lớn, làm cho mọi người hiểu được pháp môn tu hành, tức là chứa được vô lượng phước đức”.

Người đói ta cho một bữa ăn, người lạnh ta cho một chiếc áo. Điều đó đã là một ân huệ lớn. Huống chi, người bị chìm đắm trong sáu nẻo không bao giờ ra khỏi, chúng ta đem pháp môn niệm Phật chỉ bày, làm họ thoát khỏi sinh tử luân hồi, nhận được sự sống lâu và vui vẻ không cùng tột, ân huệ ấy thật to lớn vô cùng. Lại nữa, khi về được Cực lạc là không còn luân hồi, được vào địa vị bất thối, thẳng đến thành Phật. Dù rằng mới sinh về Tịnh độ chưa thành Phật ngay, nhưng nó là nền tảng chắc chắn để thành Phật. Vì thế, khuyên một người tu Tịnh độ là giúp một chúng sinh thành tựu Phật quả. Nhờ sự giúp đỡ của ta mà một chúng sinh được thành Phật, công đức bố thí pháp ấy to lớn không thể kể xiết.

Đại sư Ưu Đàm nói: “Học Phật có nhiều cách. Mở lòng từ bi rộng lớn là chánh hạnh của Bồ tát. Việc làm cốt yếu của lợi tha là khuyên mọi người nên gắng sức gây nhân tốt Tịnh độ. Kinh viết: “Nếu có người lấy hết bảy món báu trong thiên hạ cúng dường chư Phật, Bồ tát, Duyên giác, Thinh văn được phước rất nhiều, nhưng không bằng khuyên người niệm Phật được một tiếng, phước đó còn hơn phước cúng dường”. Thật ra, dùng tài vật để bố thí, giúp cho người khác khỏi đói nghèo một đời; dùng thực phẩm bố thí, giúp cho người nuôi mạng sống một vài năm; dùng pháp thí làm cho người khác thoát khỏi sinh tử, công đức rất lớn đâu gì có thể so sánh được!”.

Đem tiền của bố thí như ngọn đèn chỉ sáng một gian nhà, còn pháp thí như mặt trời soi khắp thế giới. Biết chánh pháp mà không khuyên người khác tu, nhiều kiếp sẽ rơi vào ngục tối. Biết niệm Phật và luôn khuyên dạy người khác niệm Phật, đời này chính thật là Di Đà. Giăng khắp mây lành, hết lời răn nhắc, đem lòng bi nguyện, kết hết Tịnh duyên. Vớt hết kẻ trầm luân trong biển ái, đem kẻ luân hồi ra khỏi sông mê. Tất cả đồng về Cực lạc, trả Phật ơn sâu.

Phật dạy tuy tự mình chưa được độ, song trước muốn độ người, đó là điều phát tâm của bậc Bồ tát. Mình giác ngộ chưa tròn, lại muốn đem giáo pháp giác ngộ cho người khác, đó là lời huấn thị của đức Như Lai và liên tôn chư Tổ. Sáng lập pháp môn Tịnh độ để hạnh giải hợp nhau, lợi mình lợi người đầy đủ, chỉ bảo không mỏi gọi là Đạo sư. Pháp môn niệm Phật dùng nhiều phương tiện độ sinh, làm cho mình và người đều được độ thoát. Như có người thân thuộc bị rơi vào sông sâu, nếu hai người không biết lội vội vàng đến cứu sẽ chết cả đôi. Trái lại, người biết cách, tìm thuyền đến cứu cả hai đều thoát chết. Người tu Tịnh nghiệp tự mình phải cố gắng tu trì. Khi đã được tự lợi, phải đem lợi ấy giúp người. Đó chính là người nương theo thuyền đại nguyện của đức Phật A Di Đà ra bể khổ cứu vớt chúng sinh đang trầm luân. Công đức ấy thật là vô lượng.

Khổ trước cái khổ của mọi người, vui sau cái vui của kẻ khác, đó là tâm niệm của Bồ tát. Lòng yêu thương nhân loại thiết tha, lấy tình yêu làm động lực cho việc dấn thân, hành động ấy phù hợp với ước mong của chư Phật. Thuở xưa, thái tử Sĩ Đạt Ta đã rời bỏ thê nhi, phụ hoàng và xã tắc chỉ vì muốn đem ánh sáng nhiệm mầu cho nhân thế. Ta hãy nghe cuộc đối thoại giữa Thái tử và Sa Nặc:

“Trời tối, nhân gian mờ mịt quá

Giờ này thái tử định đi đâu?

Chính đời mờ mịt nên ta phải

Đi để tìm ra ánh đạo mầu”…

Vì thế, chúng ta hãy mau mở rộng lòng vị tha, quyết tâm thực hành, tự tạo cho mình và cho người một cuộc sông yên vui dưới ánh đạo. Phải biết hy sinh thì đời ta mới có nghĩa cao thượng.

Tinh Thần Trì Danh — Ngày 15 Tháng 06 Nhâm Tuất 1982

Thưa anh!

Hôm nay, lòng tin em đã sâu, ý nguyện em đã thiết, em quyết sẽ thực hành. Với tâm hồn quá khổ đau cằn cỗi, cứ ngỡ tâm em đã chai đá, không còn gì để nghĩ. Nhưng khi em bắt đầu chí thành niệm Phật, tự nhiên em cảm thấy vọng niệm nổi lên quá nhiều. Tâm như vượn chuyền cây dứt, ý như ngựa chạy mãi không cương, thật khó có thể điều phục. Càng cố gắng diệt trừ, vọng niệm lại càng loạn động hơn, lúc tế lúc thô thật không kể xiết. Em nghĩ, đây là một cuộc chiến vô cùng khó khăn như cổ nhân nói: “Chiến thắng một vạn quân không bằng tự chiến thắng mình, tự chiến thắng mình là chiến công oanh liệt nhất”. Dĩ nhiên, trước cuộc chiến phức tạp và vô cùng khó khăn như thế, chúng ta phải có bí quyết của binh pháp để chiến thắng. Mong anh chỉ cho em bí quyết để chiến thắng được vọng niệm ma quân!

Em thân thương của anh!

Người mặc áo đen bị dính nhiều vết mực, ngỡ như chẳng có gì xâm phạm. Trái lại, người mặc áo trắng chỉ một đốm đã thấy rõ ràng. Cũng thế, chúng ta ở trong đời mạt pháp, nghiệp chướng quá dày, phước duyên rất mỏng, hôn mê tăm tối, vọng niệm đan xen. Vì thế, khi tâm có một chút phản chiếu là vọng niệm liền hiện ra. Do đó, trước khi hạ thủ công phu, chúng ta phải biết rõ phương pháp diệt trừ vọng niệm. Em hãy nghe phương pháp nhiệm mầu của chư Tổ dạy!

Trong Tây Phương Xác Chỉ, Bồ tát Giác Minh Diệu Hạnh nói: “Người tu Tịnh độ tối kỵ là tạp hạnh. Tạp hạnh là đọc kinh, trì chú, làm việc hội, nói đạo, thiền, nói việc họa phước, thấy thần thấy quỷ… Nếu đã tạp hạnh là tâm không chuyên nhất, tâm không chuyên nhất thời việc thấy Phật vãng sinh thật vô cùng khó. Nếu muốn khỏi phí một đời, phải một niệm chuyên nhất đừng nghĩ gì khác. Chỉ cần khẩn thiết giữ một câu A Di Đà Phật cầu sinh Cực lạc, lâu ngày thành công, không thể nhầm lẫn”. Có bài kệ rằng:

“A Di Đà một câu

Muôn pháp đều tóm thâu

Tâm và tiếng phù hợp

Niệm đầu ở trong đầu

Khó nghĩ bàn cảm ứng

Hoa nở ao báu sâu”.

Lại có bài kệ:

“Ít nói một câu chuyện

Niệm nhiều một câu Phật

Đánh chết hết vọng niệm

Pháp thân người hiển lộ”.

Người tu Tịnh nghiệp, khi đi đứng, nằm ngồi, tới lui, ăn uống, đều nên hướng mặt về phía Tây, cơ cảm tất sẽ dễ thành. Trong nhà, nên có một bàn Phật, một lư hương, một quyển kinh, một bàn, một ghế, không nên có nhiều đồ quý. Trong nhà phải dọn sạch sẽ trống trải để đi chung quanh không bị trở ngại, cốt yếu để cho mình khỏi bận rộn những lo nghĩ đầu tiên. Trống không thấu suốt, không biết có thân, không biết có cảnh, không biết luôn cả những việc tu hành trong ngày. Có như thế, đạo mỗi ngày mỗi gần, việc trần mỗi ngày mỗi xa, có thể thành công Tịnh nghiệp. Lúc sinh thời không còn một niệm trần tục, đầu mối khởi vọng không còn. Đến khi lâm chung, không còn nhớ luyến vợ con, bỏ hết tình ái. Đó chính là cử động của bậc đại trượng phu vậy.

Có người hỏi: “Niệm Phật không được nhất tâm, cần phải làm thế nào?”. Bồ tát Giác Minh Diệu Hạnh đáp: “Chỉ dứt hết lo nghĩ. Chậm chậm mà niệm, cốt yếu làm cho tiếng hợp với tâm, tâm duyên theo tiếng. Niệm lâu vọng niệm tự nhiên lắng trong, tâm cảnh vắng bặt, chứng được niệm Phật tam muội. Tuy vậy, hằng ngày phải niệm thật nhiều, từ ngàn đến muôn, tâm không gián đoạn thời căn khí rất dễ thuần thục. Nếu chỉ gắng gượng niệm ít câu, khi lâm chung e khó thành tựu”.

Kinh A Di Đà ghi: “Nếu người niệm Phật, đến khi lâm chung, chắc được sinh về nước Cực lạc”. Và Quán Kinh cũng chép: “Người niệm Phật chắc được sinh về nước Cực lạc, sen chia làm chín phẩm”. Như thế, pháp môn niệm Phật không luận trai, gái, tăng, tục; chẳng luận giàu, nghèo, hiền, ngu, chỉ cần niệm Phật nhất tâm bất loạn, tùy theo công hạnh của người ấy nhiều hay ít mà vãng sinh lên chín phẩm. Nên biết rằng: “Trong đời, người nào cũng niệm Phật được”. Người giàu sang, thọ dụng đầy đủ, cần nên niệm Phật. Kẻ nghèo hèn, nhà nghèo ít bận rộn, cần nên niệm Phật. Nếu người có con cháu, thờ phượng ông bà, cần nên niệm Phật. Kẻ không có con, một mình tự do, cần nên niệm Phật. Nếu người có con hiếu, sắm sửa đầy đủ, cần nên niệm Phật. Kẻ có con nghịch, khởi lòng thương mến, cần nên niệm Phật. Nếu người không bệnh, thân thể khỏe mạnh, cần nên niệm Phật. Kẻ có bệnh, cảm thấy thân vô thường, cần nên niệm Phật. Nếu người tuổi già, thời gian không lâu, cần nên niệm Phật. Kẻ thiếu niên, tinh thần minh mẫn, cần nên niệm Phật. Nếu người có hoàn cảnh nhàn nhã, lòng không chút lo, cần nên niệm Phật. Kẻ có hoàn cảnh bận rộn, mong muốn thanh nhàn cần nên niệm Phật. Kẻ ở tại nhà, khác gì nhà lửa, cần nên niệm Phật. Kẻ quê mùa, không có tài giỏi, cần nên niệm Phật. Nếu có người trì luật, luật do Phật chế, cần nên niệm Phật. Có người xem kinh, kinh do Phật nói, cần nên niệm Phật. Nếu có người tham thiền, thiền là tâm Phật, cần nên niệm Phật. Có người ngộ đạo, ngộ cần Phật chứng, cần nên niệm Phật… Khắp khuyên người đời mau mau niệm Phật, vãng sinh về chín phẩm, hoa nở thấy Phật, nghe pháp, hoàn toàn thành Phật mới biết tâm mình xưa nay là Phật.

Niệm Phật có thể niệm thầm, niệm cao tiếng, hoặc niệm hòa hoãn. Nếu niệm quá cao sẽ bị hao nhiều sức lực, niệm thầm dễ bị hôn trầm. Chỉ cần niệm hòa hoãn, không lớn không nhỏ, tiếng phát từ trong răng lưỡi gọi là kim cang. Dù vậy, vẫn không định chắc vào từng cách. Nếu biết mình thường bị hôn trầm, phải niệm lớn tiếng; biết hao phí sức, cần nên niệm thầm. Ngày nay, có người niệm Phật, tay đánh mõ, miệng đọc theo hơi, không chú tâm nhiếp niệm nên không có lợi ích. Khi niệm, cần nên mỗi câu từ miệng vào tai, mỗi tiếng đánh thức tự tâm, như một người ngủ say một người lay gọi, chắc chắn người ngủ sẽ thức dậy. Vì thế, cốt yếu của pháp môn niệm Phật là phải nhiếp tâm.

Người niệm Phật không cần phải sửa sang hình tướng, chỉ quý ở chỗ chân thật tu hành. Người cư sĩ tại gia không cần phải sắm áo lễ, khăn đạo. Người cư sĩ tự mình có thể mặc thường phục niệm Phật, không cần phải đánh mõ hoặc khánh. Người ưa vắng lặng, tự mình có thể niệm Phật thầm, không cần phải kết đàn, lập hội. Người sợ công việc buộc ràng, tự mình có thể đóng cửa niệm Phật, không phải khó nhọc đến chùa. Người biết chữ, tự mình có thể y lời dạy trong kinh để niệm Phật. Đốt hương ngàn dặm không bằng ngồi nhà niệm Phật. Cúng phụng thầy tà không bằng hiếu thuận mẹ cha, y theo giáo pháp niệm Phật. Giao thiệp nhiều với bạn bè không bằng một mình thanh tịnh niệm Phật. Gởi kho đời sau không bằng hiện tại làm phước, niệm Phật. Ước nguyện bình an không bằng sám hối niệm Phật. Học tập văn thơ ngoại đạo không bằng người không biết một chữ niệm Phật. Không biết mà nói dối về thiên lý không bằng cụ già thành thật trì giới, niệm Phật. Mong cầu phép lạ của ma quỷ không bằng tin nhân quả niệm Phật… Trên đây là những điều cốt yếu cần phải nhớ. Nếu người lòng dạ thẳng ngay, diệt ác niệm Phật, gọi là thiện nhân. Nhiếp tâm trừ tán loạn niệm Phật gọi là hiền nhân. Ngộ tâm dứt hoặc nghiệp niệm Phật là bậc Thánh nhân.

Trong Liên Tông Bửu Giám, ngài Ưu Đàm đại sư dạy: “Niệm Phật là phương pháp thù thắng, cao siêu”. Có nhiều pháp môn:

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.