Thần Tăng Thiên Trúc

Ngài Bát Lặt Nhã (Trí Huệ)

Ngài là người nước Ca Tất Thí ở bắc Thiên Trúc, tên tục là Kiều Đáp Ma Đề. Mới bảy tuổi mà phát tâm xa lìa gia đình, quy y Tam Bảo. Bấy giờ, với thiên tư đỉnh ngộ, Ngài thường y theo lời dạy của chư đại đức mà học một trăm ngàn câu kệ của bốn bộ kinh A Hàm, và ba mươi ngàn bài kệ của kinh A Tỳ Đạt Ma. Lúc đến tuổi trưởng thành, Ngài theo vị tôn sư đi qua nước khác để thọ giới cụ túc. Lúc ấy, Ngài tụng thuộc gần bốn mươi ngàn bài kệ của bộ Tát Bà Đa, và hai mươi bảy ngàn bài kệ của bộ Câu Xá. Ngài lại đọc tụng và thông suốt nghĩa lý bộ luận Đại Bà Sa. Trong bảy năm, Ngài trú tại đó để chuyên tu học giáo lý Tiểu Thừa, rồi đến tu viện Na Lan Đà ở trung Thiên Trúc. Nơi đó, Ngài học kinh luật giáo lý Đại Thừa như Duy Thức, Du Già, Kim Cang, Bát Nhã, Luật tạng, và ngũ minh. Ngài lại y chỉ theo học ba đại luận sư đương thời như Trí Hộ, Tiến Hữu, Trí Hữu. Sau này, Ngài đến chiêm lễ rừng Song Lâm (Ta La Song Thọ), nơi đức Phật nhập Niết Bàn, và tám tháp lớn thờ xá lợi của Phật. Trong mười tám năm ròng, Ngài thường qua lại chiêm ngưỡng lễ bái các thánh tích.

Nghe tiếng một danh sư tại nam Thiên Trúc, Ngài bèn đến đó để cầu học đạo. Nơi đó có quán đảnh sư là Đạt Ma Da Xá. Vừa thấy ngài Bát Lặt Nhã, ngài Đạt Ma Da Xá biết đây là pháp khí, nên dạy kinh Du Già Pháp Nhập Mạn Trà La Mật Hộ Thân Ngũ Bộ Ấn Khế. Trong một năm, Ngài học thuộc ba ngàn năm trăm kệ tụng. Nghe Bồ Tát Văn Thù đang trụ ở nước Chi NaẠ, nên Ngài chống tích trượng đi về hướng đông để truyền bá chánh pháp. Thế nên, Ngài theo thuyền sang Đông Độ. Thuyền vừa vào biên cảnh Quảng Châu thì bị gió thổi ngược lại miền đông nước Sư Tử. Ngài lại lên thuyền lớn, chu du khắp các nước ở Nam Hải. Vừa vào vùng duyên hải tỉnh Quảng Đông thì có một cơn gió lốc thổi đến, khiến thuyền bể người chết, duy chỉ còn một mình Ngài sống sót. Đến tối canh năm thì lặng gió. Bấy giờ, kinh luận mà Ngài đem theo cũng bị trôi dạt mất. Lúc Ngài lội được lên bờ thì thấy kinh luận nằm rải rác trên bãi biển. Do đó, Ngài bèn lấy cây trúc mà vạch tìm kinh luận dưới cát biển. Ngài tự bảo:

- Chắc là căn tánh của người Chi Na chưa thành thục để tiếp nhận kinh luận giáo lý Đại Thừa này.

Ngài bèn mang kinh, đi bộ nửa tháng thì đến Quảng Châu. Đương thời nhằm vào đời vua Đức Tông.

Niên hiệu Trinh Nguyên thứ tám (792), nhà vua ban sắc lịnh cho Ngài vào kinh thành, khởi sự phiên dịch kinh điển. Bấy giờ, chư danh tăng cũng hội tụ, đồng hành việc phiên dịch. Sa môn Bát Nhã (người nước Kế Tân), tụng kinh văn tiếng Phạn. Các sa môn ở chùa Quang Trạch chuyển ngữ. Sa môn Viên Chiếu ở chùa Tây Minh ghi chép.

Suốt những năm trú nơi đó, Ngài luôn tham dự việc phiên dịch kinh điển. Lời văn lưu loát, khiến nhà vua cũng phải ban sắc viết lời tựa cho những bộ kinh mà Ngài vừa phiên dịch xong.

Sau này, Ngài thị tịch tại Lạc Dương. Phần mộ được an táng tại Tây Võng của Long Môn. Tháp hiện nay vẫn còn tồn tại.

Ngài Liên Hoa

Ngài là người Thiên Trúc. Năm 784, chống tích trượng sang yết kiến Đường Đức Tông, xin một cái chuông, để mang trở về Thiên Trúc mà làm Phật sự. Vua ban sắc cho tiết độ sứ Lý Phục ở Quảng Châu đúc chuông đồng. Đúc xong, nhà vua ban sắc cho người mang sang nam Thiên Trúc để tại chùa Kim Đôi. Ngài lại mang cái chuông này đến nước Bảo Quân (Ratnasena), và an trí trong tháp Tỳ Lô Giá Na. Sau này, Ngài mang phần cuối của kinh Hoa Nghiêm đến kinh đô. Tam tạng pháp sư Bát Nhã tại chùa Sùng Phước phiên dịch thành bốn mươi quyển.

Ngài Mâu Ni Thất Lợi (Munisri, Dịch Là Tịch Mặc)

Ngài là người bắc Thiên Trúc, xuất gia thọ pháp tại tu viện Na Lan Đà. Năm 793, Ngài xuất phát từ tu viện Na Lan Đà, rồi đến Trường An vào năm 800. Sau đó, Ngài được vua ban sắc cho trú tại chùa Từ Ân, và cùng tam tạng pháp sư Bát Nhã dịch mười quyển Thủ Hộ Quốc Chủ Đà La Ni.

Ngài Mãn Nguyệt (Purnasoma)

Ngài là người ở Tây Vực, sang Chấn Đán, nhận trọng trách phiên dịch kinh điển. Ngài quán thông thấu triệt pháp môn Du Già, cùng có thần lực kỳ dị. Đời Đường Văn Tông, niên hiệu Khai Thành (836 840), Ngài mang kinh điển bằng tiếng Phạn đến Trung Thổ, và cùng với sa môn Kim Cang Tất Địa, v.v... dịch bốn quyển Đà La Ni Tập và một quyển Thú Đà Thiên Tử Thuyết Tôn Thắng Kinh. Bấy giờ ngài Tri Huyền, tức quốc sư Ngộ Đạt, tôn ngài Mãn Nguyệt làm thầy.

Ngoài ra, từ thế kỷ thứ nhất đến thế kỷ thứ mười, có rất nhiều nhà dịch giả từ Thiên Trúc, Đại Nhục Chi, Tây Vực, v.v... sang Trường An, Lạc Dương, Kiến Nghiệp, v.v... phiên dịch kinh điển như sau:

Ngài An Pháp Khâm, người nước An Tức, tại Lạc Dương từ năm 281 đến năm 306, dịch kinh Đạo Thần Túc Vô Cực Biến Hóa, kinh Văn Thù Sư Lợi Hiện Bảo Tạng, kinh A Xà Thế Vương, truyện A Dục Vương.

Ngài Chi Pháp Độ, người nước Đại Nhục Chi, dịch kinh Thệ Đồng Tử, v.v... tại Lạc Dương vào năm 301.

Ngài Nhã La Nghiêm, người Thiên Trúc, dịch kinh tại Lạc Dương vào khoảng năm 316.

Ngài Chi Đạo Căn, người nước Đại Nhục Chi, đến Kiến Nghiệp vào năm 335, dịch kinh Phương Đẳng, Pháp Hoa, v.v...

Ngài Trúc Đàm Vô Lan (Dharmaranya, dịch là Pháp Chánh), người nước Thiên Trúc, dịch kinh tại Kiến Nghiệp từ năm 381 đén năm 395.

Ngài Chi Thi Lôn, người nước Đại Nhục Chi, dịch hai quyển kinh Như Huyễn Tam Muội, Thượng Kim Quang Thủ, và hai quyển kinh Thủ Lăng Nghiêm vào đời Tiền Lương, năm 373.

Ngài Cưu Ma La Bồ Đề (Kumarabodhi, dịch là Đồng Giác), là người nước Thiên Trúc, dịch kinh tại Trường An từ năm 369 đến năm 371.

Ngài Đàm Ma (Dharmapriya, dịch là Pháp Ái), dịch kinh tại Trường An vào năm 382.

Ngài Ca Lưu Đà Gia (Kalodaka, dịch là Thời Thủy), là người nước Thiên Trúc, dịch kinh tại Kiến Nghiệp vào năm 392.

Ngài Khương Đạo Hòa, người nước Khương Cư, dịch kinh tại Kiến Nghiệp vào năm 396.

Ngài Tăng Già Đà (Sanghata, dịch là Nhiêu Thiện) là người Tây Vức, dịch kinh tại Bắc Kinh từ năm 402 đến 412.

Trúc Nan Đề (Nandi, dịch là Vân Hỷ) cư sĩ người Thiên Trúc, dịch kinh tại Kiến Nghiệp vào năm 419.

Ngài Chi Đa Mật (Gitamita, dịch là Ca Hữu) người Tây Vực, dịch kinh tại Kiến Nghiệp vào năm 420.

Ngài Công Đức Trực (Gunaila) là người ở Tây Vực, đến Kinh Châu dịch kinh vào năm 462.

Ngài Phật Đà Bạt Di (Sanghavarman) người nước Sư Tử, dịch kinh tại Kiến Nghiệp vào năm 478.

Ngài Vật Đề Đề Sạn Ngư (dịch là Liên Hoa Thanh Tịnh) người nước Quy Từ. Ngộ Không từ Thiên Trúc đi ngang qua nước Quy Từ, gặp ngài Vật Đề Đề Sạn Ngư tại chùa Liên Hoa, nên cung thỉnh dịch kinh Thập Lực.

Ngài Bát Nhã là người nước Kế Tân. Năm 795 dịch ra mười quyển thuộc phần cuối của kinh Hoa Nghiêm là Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện, do Ngài mang từ nước Ô Trà sang Đông Độ.

Ngài Vô Năng Thắng là người A Chất Đạt Tản ở Thiên Trúc, cũng phiên dịch kinh điển vào cuối đời Đường.

Y cứ theo quyển ‘Khai Nguyên Thích Giáo Lục Tải’, thì từ đời Hậu Hán đến đời Đường niên hiệu Khai Nguyên, các nhà dịch giả, gồm chư tăng lẫn cư sĩ, có khoảng 171 vị, dịch được 2278 bộ và 7046 quyển kinh. Những kinh điển này bao gồm những bộ kinh chân chánh và ngụy tạo. Theo quyển ‘Khai Nguyên Thích Giáo Lục Tải’ thì những bản kinh chân thật, hiện còn tồn tại là 968 bộ và 4507 quyển. Vào đời Tống dịch thêm được hơn năm trăm quyển. Tổng cộng khoảng năm ngàn quyển kinh luật luận. Từ năm 67 đến năm 789 là thời gian mà đại đa số các kinh điển đã được phiên dịch. Trước và sau thời gian đó, đều là những phần phụ.

Y cứ theo quyển ‘Khai Nguyên Thích Giáo Lục Tải’, thì từ đời Hậu Hán đến đời Đường niên hiệu Khai Nguyên, các nhà dịch giả, gồm chư tăng lẫn cư sĩ, có khoảng 171 vị, dịch được 2278 bộ và 7046 quyển kinh. Những kinh điển này bao gồm những bộ kinh chân chánh và ngụy tạo. Theo quyển ‘Khai Nguyên Thích Giáo Lục Tải’ thì những bản kinh chân thật, hiện còn tồn tại là 968 bộ và 4507 quyển. Vào đời Tống dịch thêm được hơn năm trăm quyển. Tổng cộng khoảng năm ngàn quyển kinh luật luận. Từ năm 67 đến năm 789 là thời gian mà đại đa số các kinh điển đã được phiên dịch. Trước và sau thời gian đó, đều là những phần phụ.