Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tin Sâu Pháp Môn Tịnh Độ
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tín - Hạnh - Nguyện
Pháp môn Tịnh độ, niệm Phật cầu vãng sinh Cực lạc, cần phải đầy đủ ba điều kiện: Tín, Nguyện, Hạnh.
Tín là chúng ta phải tin sâu, nguyện là phải thiết tha, hạnh là phải hành chuyên.
Đối với niềm tin là phải tin ở 6 điều: Tin tự, tin tha, tin nhân, tin quả, tin sự, tin lý.
1. Tin tự (tin ở nơi mình): tức là tin tất cả đều do ở nơi tâm của mình tạo ra cả “nhất thiết duy tâm tạo”. Vì thế, nếu mình niệm Phật ắt sẽ được Phật A Di Đà tiếp dẫn không sai.
2. Tin tha (tin ở nơi người): tức là tin Phật Thích Ca không bao giờ nói dối. Phật A Di Đà chẳng thệ nguyện suông. Như chúng ta thường biết, đức Phật chế giới răn dạy chúng ta là đừng nói dối thì làm sao mà Ngài nói dối chúng ta, đây là cái điều không có.
Kinh Dược Sư ghi: “Trăng sao còn có thể rơi, núi cao còn có thể mòn, biển sâu còn có thể cạn, nhưng lời đức Phật nói ra thì trăm nghìn muôn kiếp không sai chạy”.
Kinh Đại Tập có ghi: “Mãnh phong khả thuyết tác hệ phược, Tu di khả thuyết khẩu xuy động, bất khả thuyết Phật hữu nhị ngữ, thực ngữ như ngữ cập tịnh ngữ” (có thể bảo: buộc luồng gió mạnh thổi lung lay hòn núi Tu di, nhưng không thể bảo Phật nói trước sau khác nhau, bởi vì Phật bao giờ cũng nói toàn là sự thật, chân chính và trong sạch). Như vậy, chúng ta phải tin chắc Pháp môn Tịnh độ do đức Phật Thích Ca nói ra, tin chắc 48 lời nguyện của Phật A Di Đà là như đinh đóng cột, cho nên, nếu như y theo Pháp môn Tịnh độ mà hành trì tất sẽ cảm được đức Phật A Di Đà tiếp dẫn sinh về Cực lạc.
3. Tin nhân: tức là tin niệm Phật chính là nhân vãng sinh, giải thoát.
4. Tin quả: tức là tin sự vãng sinh và thành Phật là kết quả.
5. Tin sự: tức là tin cảnh giới Tây phương Cực lạc và tất cả các sự tướng ở nơi cõi ấy, đều là có thật.
6. Tin lý: tức là tin điều “lý tánh duy tâm” nghĩa là một tâm của mình bao trùm khắp cả mười phương quốc độ của chư Phật.
Để phát khởi tín tâm vững chắc đối với Pháp môn Tịnh độ, chúng tôi xin giới thiệu mười niềm tin trong cuốn Luận Tịnh Độ Chỉ Quy.
1. Tin Phật thuyết pháp.
2. Tin hàng phàm phu trong cõi mê, thần thức không bao giờ tiêu diệt.
3. Tin rằng nếu trong cõi này tu hành không đắc đạo quả thì không thể tránh khỏi luân hồi.
4. Tin rằng cho dù sinh lên cõi trời cũng không tránh khỏi bị đọa lạc (kinh Niết Bàn, quyển 38, đức Phật dạy: “Dầu ai có làm bậc Tứ Thiên Vương, lần lên bậc Tha Hóa Tự Tại Thiên, rồi khi mạng chung cũng có thể rơi vào loài súc sinh, mang lốt sư tử, cọp, beo, voi, ngựa v.v…”.
5. Tin rằng chúng sinh đã về thế giới Cực lạc thì vĩnh viễn không còn thối chuyển. Kinh A Di Đà nói rằng: “Những người sinh về đó, đều là A bệ bạt trí, bất thối chuyển, không còn bị rơi rớt nữa”.
6. Tin rằng chúng sinh phát nguyện sinh về thế giới Tịnh độ, thì chắc chắn sẽ vãng sinh.
7. Tin rằng chỉ cần xưng niệm một danh hiệu Phật thì sẽ tiêu diệt được trọng tội sinh tử trong 81 kiếp (kinh Niệm Phật Ba La Mật, đức Phật dạy: “Muốn vãng sinh Cực lạc chỉ cần xưng niệm danh hiệu Phật là đủ. Vì danh hiệu chính là biểu tướng của Pháp thân, cho nên niệm danh hiệu tức là niệm Pháp thân Phật vậy. Vì sao người niệm Phật khỏi phải kiêm thêm pháp tu nào khác? Vì ngay nơi danh hiệu Nam mô A Di Đà Phật luôn luôn chứa đựng vô lượng vô biên công đức, vô lượng vô biên diệu dụng, vô lượng vô biên quang minh, tướng hảo, uy lực không thể nghĩ bàn”.
8. Tin rằng người niệm Phật sẽ được Phật A Di Đà vận dụng thần thông chiếu sáng nhiếp thủ mà không hề xả bỏ.
Trong kinh Thập Vãng Sinh giảng rất rõ rằng: “Không những Phật A Di Đà dùng bản nguyện nhiếp thọ oai lực gia trì, mà Ngài thật sự từ bi đến cực điểm, còn phái 25 vị Bồ tát ngày đêm bảo hộ. Người niệm Phật là người ít có ở thế gian, người niệm Phật được mười phương tất cả chư Phật khen ngợi, hộ niệm, 25 vị Bồ tát ngày đêm hộ vệ, tuyệt không cho đó là lỗi”.
9. Tin rằng người niệm Phật có hằng hà sa chư Phật trong mười phương dùng thần thông hộ niệm người ấy (kinh A Di Đà, đức Phật dạy rằng: “Nhữ thị đẳng hằng hà sa số các ư kỳ quốc, xuất quảng trường thiệt tướng, biến phú tam thiên đại thiên thế giới, thuyết thành thiệt ngôn, nhữ đẳng chúng sinh đương tín thị xưng tán bất khả tư nghị công đức, nhất thiết chư Phật sở hộ niệm kinh”. Nghĩa là: còn nhiều Phật khác như cát sông Hằng, cũng như thế nữa, đều ở nước mình, và đều hiện ra tướng lưỡi rộng dài, che khắp ba nghìn, đại thiên thế giới, nói lời thành thật, rằng chúng sinh ngươi, nên tin kinh này, là bản kinh: tán thán công đức, chẳng xiết nghĩ bàn, và được hết thảy chư Phật hộ niệm).
Khi đức Phật Thích Ca nói ra pháp môn này, sợ chúng sinh đời mạt pháp không tin (nan tín chi pháp) pháp khó tin. Cho nên chư Phật mười phương mới xuất tướng lưỡi rộng dài che khắp tam thiên đại thiên thế giới để cùng hộ niệm với lời nói của đức Phật Thích Ca. Các đức Phật mười phương nói rằng: “Này các chúng sinh ơi! Các ngươi phải tin đi, những lời đức Phật Thích Ca nói ra đều là sự thật, các ngươi nên tin chắc mà y giáo phụng hành”. Lúc này chúng sinh nghe vậy liền tin. Chúng tôi lấy ví dụ: khi tôi nói một điều gì cho một Phật tử, thì vị Phật tử này chưa chắc tin trọn vẹn lời nói của tôi, Phật tử này còn nghi ngờ rằng: Không biết ông thầy này nói đúng hay sai, Phật tử này cứ đắn đo hoài, lúc này có khoảng mười thầy đến nói rằng, này vị Phật tử, Phật tử nên tin lời nói của thầy đó đi, thầy ấy nói toàn sự thật, không bao giờ nói dối Phật tử đâu, lúc này người Phật tử mới tin chắc.
Chư Phật xuất tướng lưỡi rộng dài che khắp tam thiên đại thiên thế giới có nghĩa là gì? Tướng lưỡi rộng dài nhằm chỉ cho biết là chư Phật mười phương ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai đều là nói chân thật, không bao giờ nói dối. Chúng ta không nên hiểu sai “tướng lưỡi” là cái lưỡi bằng xương bằng thịt như của chúng ta đâu.
10. Tin rằng khi sinh về đó sẽ chứng quả Vô thượng Bồ đề. Triệt Ngộ đại sư có bài kệ:
“Nhất cú Di Đà
Chứng tam bất thối
Chỉ thử nhất sinh
Tiên bổ Phật vị”.
(Một câu Di Đà
Chứng tam bất thối
Chỉ trong một kiếp
Lên ngôi vị Phật).
Trong kinh A Di Đà dạy: “Những người vãng sinh về thế giới Cực lạc đều trở thành A bệ bạt trí”. Chữ A bệ bạt trí nguyên tiếng Phạn đọc là Avaivarti, chữ Hán là dịch bất thối (chẳng lui sụt). Có ba nghĩa:
- Vị bất thối: đã dự vào địa vị Tứ Thánh rồi, chẳng sa đọa xuống địa vị lục phàm nữa.
- Hạnh bất thối: đã tu hạnh Bồ tát thường hóa độ chúng sinh, chẳng sa đọa xuống địa vị Nhị thừa nữa.
- Niệm bất thối: tâm tâm, niệm niệm, giờ phút nào cũng như dòng nước chảy vào bể Tát bà nhã (bể Nhất thiết trí).
Theo Thiên Thai giáo thì khi tới Đệ nhất trụ mới đến ngôi vị bất thối, khi chứng Thập hồi hướng mới lên ngôi hạnh bất thối, và khi chứng ngôi Sơ địa Bồ tát mới đạt được niệm bất thối.
Theo quan niệm của Phật giáo Đại thừa, thì khi trừ được tư hoặc và kiến hoặc mới lên ngôi vị bất thối; phá được trần sa hoặc mới lên ngôi hạnh bất thối; và trừ được vô minh hoặc mới lên ngôi niệm bất thối. Nghĩa là phải tu a tăng kỳ kiếp mới chứng được tam bất thối, nhưng đối với Pháp môn Tịnh độ, chỉ cần vãng sinh Cực lạc quốc là vĩnh viễn không bị thoái chuyển nữa và chắc chắn đạt được quả vị Phật.
Qua mười niềm tin trên đây, chúng ta phải tin chắc không có một ý nào mà ta không tin. Chỉ có tin thì chúng ta mới đạt được tất cả, bằng không thì chúng ta sẽ mất tất cả. Vì thế trong kinh Hoa Nghiêm nói rằng: “Lòng tin là mẹ đẻ các công đức, lòng tin hay nuôi lớn căn lành, lòng tin hay tựu quả Bồ đề của Phật”.
Chúng ta có tin chắc là có cảnh giới Cực lạc không? Để trả lời câu hỏi này một cách chính xác, chúng tôi sẽ đưa ra một vài dẫn chứng, sự kiện để chứng minh.
Trước tiên, chúng tôi xin dẫn chứng kinh A Di Đà, đức Phật dạy: “Xá Lợi Phất! Tùng thị Tây phương quá thập vạn ức Phật độ, hữu thế giới danh viết Cực lạc, kỳ độ hữu Phật hiệu A Di Đà, kim hiện tại thuyết pháp”, nghĩa là: Xá Lợi Phất ơi! Từ đây đi về bên Tây phương kia trải qua hết mười muôn ức cõi Phật, có một thế giới gọi là Cực lạc, cõi ấy có Phật hiệu A Di Đà, hiện đang thuyết pháp.
Qua đoạn kinh trên đây cũng đủ ý cho ta tin là có cảnh giới Cực lạc. Tại sao chúng ta tin? Tại vì cảnh giới Cực lạc chính đức Phật Thích Ca nói ra. Ngay tựa kinh cũng đủ cho chúng ta tin, “Phật Thuyết A Di Đà Kinh” là Phật nói kinh A Di Đà.
Xin đơn cử một ví dụ: thời vua Tự Đức, có ông Nguyễn Trường Tộ qua Pháp để du học. Sau khi trở về nước kể lại những văn minh của nước Pháp như là: đèn treo ngược không có dầu cũng cháy, xe không người lái cũng chạy cho vua nghe, thì vua bác bỏ không tin, cho ông Nguyễn Trường Tộ là nói láo, vua tức giận đòi chém đầu.
Qua câu chuyện này cho ta thấy những lời ông Nguyễn Trường Tộ nói đều là sự thật, bởi vì ông đã trực tiếp sang Pháp về. Vì sao vua Tự Đức bác bỏ và không tin những văn minh của nước Pháp? Là vì vua chưa thấy cho nên không tin, nhưng thật sự là có nước Pháp có những điều đó. Cũng vậy, đức Phật của chúng ta cũng đã từng dạo chơi ở cõi Tây phương Cực lạc, thấy cõi Cực lạc rõ rõ ràng ràng, như thấy trái chanh trong lòng bàn tay. Cho nên, Ngài mới thuật lại cho chúng ta nghe. Vì thế mà chúng ta phải tin chắc là có cõi Cực lạc của Phật A Di Đà, một lòng niệm Phật cầu vãng sinh, thì có lợi vô cùng. Ấn Quang đại sư đã dạy rằng: “Nên để ý, đừng đem trí hiểu biết của phàm phu suy độ, nhận lầm rằng: bao nhiêu sự mầu lạ không thể nghĩ bàn ở Tây phương đều thuộc về ngụ ngôn để thí dụ cho tâm pháp, chớ không phải cảnh thật”. Nếu có sự hiểu biết lầm lạc ấy, tất sẽ mất điều lợi ích vãng sinh Tịnh độ, mối hại này lớn phải nên cẩn thận.
Tâm trí của các đức Phật thật là sáng suốt không có gì ngăn ngại cả, cũng giống như một hồ nước trong thật trong, khi ta nhìn vào hồ thì ta sẽ thấy rõ ràng những vật nằm trong đó. Các đức Phật mười phương đặc biệt có được Phật nhãn, cho nên khi các Ngài nhìn thì không có chỗ nào mà các Ngài không thấy cả. Còn con mắt phàm phu của chúng ta thì chỉ nhìn được xa nhất là 1 cây số thôi, với cách nhìn kém cỏi như vậy thì làm sao chúng ta thấy được những thế giới hiện đang hiện hữu ở trong vũ trụ này.
Chúng ta tin có lục đạo (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, A tu la, nhân, thiên) thì tất nhiên chúng ta phải tin chắc là có cõi Cực lạc không sai chạy.
Khoa Học Biện Chứng
Ngày nay, nền khoa học đã phát triển cực nhanh, các nhà khoa học đã dùng phi thuyền và nhiều phương tiện hiện đại để khám phá, tìm hiểu vũ trụ. Sau nhiều lần thực nghiệm, họ đã chứng minh rằng ngoài hành tinh của chúng ta, còn có vô số hành tinh khác nữa, trong đó có những hành tinh có sự sống.
Nhà Thiên văn học Melvin Berger ước tính rằng: Vũ trụ có hàng tỷ tinh vân, hàng triệu thiên hà cùng thiên thể đủ loại. Nếu có người nào diễm phúc ngồi trên một phi thuyền không gian, bay với vận tốc ánh sáng thì có thể dạo chơi vòng quanh vũ trụ, rồi trở lại về điểm xuất phát sau một thời gian chừng 200 tỷ tỷ năm!
Thời Phật còn tại thế, bằng thiên nhãn siêu việt, Ngài nhìn thấy trong một bát nước có tám vạn bốn nghìn vi trùng. Những người sống cùng thời đức Phật cho đó là chuyện hoang đường và không tin. Ngày nay, khoa học tiến bộ, đem lời dạy của đức Phật xác chứng lại, thấy đúng vô cùng, trong một bát nước có hàng vạn vi trùng tồn tại. Chúng ta thấy, các nhà khoa học đã tin như vậy, thì làm sao chúng ta lại không tin.
Thật may mắn cho đạo Phật của chúng ta, ra đời gặp được nền khoa học phát triển cực nhanh, nhờ sự phát triển đó, mà đã chứng minh được những lời đức Phật dạy là thực tế, không viễn vông.
Ngược lại, nếu nền khoa học không phát triển, không dùng kính hiển vi nhìn vào nước thấy có vi trùng, không dùng phi thuyền khám phá vũ trụ, thì những lời đức Phật dạy trong nước có vi trùng, trong vũ trụ có vô số tam thiên đại thiên thế giới, chỉ là hư vọng mà thôi.
Nhưng các nhà khoa học chỉ mới tìm thấy một số thế giới, còn vô số thế giới khác nữa chưa tìm thấy được.
Trong kinh A Di Đà, đức Phật dạy: “Từ đây đi sang cõi Cực lạc kia thì phải trải qua mười muôn ức Phật độ, mới đến được cõi Phật A Di Đà”. Theo như các nhà khoa học tính:
“Ức” ở đây là mười triệu, vậy mười vạn ức, thành một nghìn nghìn triệu.
Phật độ: là một khu vực của một vị Phật hóa độ, trong kinh Phật gọi là một tam thiên đại thiên thế giới, danh từ khoa học gọi là một tỷ thái dương hệ.
Nay hãy nói, thế nào là một Phật độ (hay là một tam thiên đại thiên thế giới). Ta lấy ngay quả đất của chúng ta đang sống, quả đất của chúng ta có một hòn núi Tu di cao nhất, bốn bên Đông, Tây, Nam, Bắc, mỗi bên là một châu, chung quanh có Thiết Vi bọc lấy, châu nào cũng cùng chung ở dưới một mặt trời, một mặt trăng soi vào, mỗi châu là một thiên hạ; quả đất có bốn thiên hạ. Cho nên gọi là “quả tứ thiên hạ”.
Một nghìn quả tứ thiên hạ gọi là một tiểu thiên thế giới.
Một nghìn tiểu thiên thế giới gọi là một trung thiên thế giới.
Một nghìn trung thiên thế giới gọi là một đại thiên thế giới.
Vậy chữ “tam thiên” ở đây có nghĩa là một nhân với ba lần một nghìn, chứ không phải là ba nghìn. Tức là: 1 x 1000 = 1000 (tiểu thiên); 1000 x 1000 = 1.. (trung thiên); 1.. x 1000 = 1... (đại thiên).
Nay Phật bảo: “Phải đi qua mười vạn ức Phật độ, như thế về phía Tây, đến đấy là thế giới Cực lạc”.
Thế mới biết vũ trụ quanh ta huyền bí chừng nào và sự hiểu biết của loài người còn rất nông cạn, sao dám phủ nhận điều mà Phật Thích Ca, đấng giác ngộ hoàn toàn đã trông thấy rõ.
Quả thật, lời nói của đức Phật cách đây hơn 2500 năm không hề sai chạy. Chính vì chỗ này, các nhà khoa học rất kính phục đức Phật, xem đức Phật là một bậc thầy, là một kết quả, là một đáp số đúng nhất để họ tham khảo. Vì thế, nhà bác học thiên tài Albert Einstein đã nói rằng: “Nếu có một tôn giáo nào đáp ứng mọi nhu cầu của khoa học hiện đại, đó là Phật giáo”.
Hôm nay, sự thành tựu vượt bậc của khoa học cùng với tư tưởng tiến hóa của nhân loại, đòi hỏi thẩm định lại giá trị của nhiều tư tưởng triết học xưa nay; và đương nhiên, những triết học mang tính phi lý lạc hậu, phản khoa học đều phải tự đào thải trước sự phát triển văn minh của loài người.
Đức Phật đã nhận thấy rằng: Ngài đã làm việc rất khó, là giới thiệu cảnh Cực lạc thế giới xa lạ cho người phần đông mắc chứng đa nghi. Nhưng vì nặng tâm từ, thương chúng sinh phải trôi lăn mãi trong bể khổ, nên dù biết là việc rất khó nhưng Ngài vẫn cứ làm (nan tín chi pháp–kinh A Di Đà).
Như chúng ta biết khi đức Phật chứng được quả vị Bồ đề, Ngài muốn đem pháp tối thượng thừa để dạy chúng sinh, nhưng khổ nỗi, chúng sinh đời mạt pháp này đa số là căn tánh chậm lụt, cho nên Ngài không truyền trao pháp tối thượng thừa được. Ngài tùy theo căn cơ của chúng sinh, mà thiện xảo phương tiện, phương tiện trì danh niệm Phật nguyện vãng sinh là một trong những phương tiện dễ tu dễ chứng cho chúng sinh đời mạt pháp. Chúng ta biết rằng: thuốc không quý tiện, lành bệnh là hay, pháp không thấp cao, hợp cơ là đúng.
Cho dù pháp tối thượng thừa liễu nghĩa là quý, nhưng nếu chúng ta truyền trao không đúng thời, không đúng lúc, thì sẽ trở lại bình thường không quý.
Xin đơn cử một ví dụ: đứa bé học lớp 1 mà ta đem trình độ lớp 12 dạy cho nó thì quá ư là sai lệch, chúng ta phải lấy kiến thức lớp 1 dạy cho nó, có như vậy mới đưa đến lợi lạc cho đứa bé. Ngược lại chúng ta lấy kiến thức lớp 12 dạy cho đứa bé, đứa bé không hiểu gì cả, chỉ là vô ích mà thôi. Qua ví dụ này cho ta thấy được, cái quý, cái tối thượng thừa là ở chỗ phải hợp thời cơ, thực tế, chúng sinh tu được, học được ấy mới gọi là quý, là tối thượng thừa. Còn nếu chúng ta nói lý cao siêu mà mọi người không hiểu, không thực tế chỉ là đầu môi chót lưỡi, viễn vông, vô ích.
Các đức Phật trong quá khứ, khi thành Phật các Ngài nói toàn là pháp tánh, nhưng đặc biệt riêng đức Phật Thích Ca chúng ta nói pháp tánh lẫn pháp tướng. Vì vậy, mà chúng sinh đời mạt pháp có vô số phương tiện để tu tập, tuy nhiều như vậy nhưng chỉ có một mà thôi, đó là thành Phật. Phương tiện của đức Phật dạy cũng giống như một trận mưa lớn xuống trần gian, tùy theo mọi loài mà nhận lượng nước của mình để nuôi sống.
Như vậy, qua những dẫn chứng, sự kiện trên đây đủ chứng minh cho ta thấy được cõi Cực lạc là có thật. Chúng ta đã có tín tâm vững chắc rồi thì một lòng chuyên niệm danh hiệu của Ngài, thiết tha nguyện rằng: “Sau khi lâm chung cho con dứt hết mọi phiền não, tận mặt được thấy Phật A Di Đà và Thánh chúng liền được vãng sinh về thế giới của Ngài”.
Chúng ta đã theo pháp môn tha lực Tịnh độ, bên sự tự lực, nguyện lực của chúng ta, thì ta cần phải nương vào tha lực của Phật A Di Đà, nhờ tha lực của Phật mà sự vãng sinh của chúng ta dễ dàng hơn.
Vào thời đức Phật Thế Tự Tại Vương, có quốc vương Vô Tránh Niệm xuất gia trở thành Pháp Tạng Tỳ kheo, trên bước đường tu tập hành Bồ tát đạo, vì muốn cứu độ hết thảy chúng sinh cho nên Pháp Tạng Tỳ kheo đã phát ra 48 lời nguyện để cứu độ chúng sinh, và đây xin đọc lời nguyện thứ 18 của Ngài:
“Giả sử khi tôi thành Phật, nếu có chúng sinh trong mười phương tin ta, niệm ta, khi lâm chung chỉ nhớ một niệm cho đến mười niệm, nếu không sinh về nước tôi, tôi thệ không lấy ngôi Chánh giác”.
Căn cứ theo lời nguyện thứ 18, đức Phật yêu cầu chúng ta rằng: Chỉ cần chúng ta tin Ngài, niệm Ngài, khi lâm chung chỉ nhớ một cho đến mười niệm thì chúng ta sẽ được sinh về thế giới của Ngài ngay tức khắc.
Chư Phật ba đời, quá khứ, hiện tại, vị lai không có vị Phật nào mà nói dối chúng sinh cả, mỗi khi các Ngài đã phát ra một lời nguyện nào thì như đinh đóng cột. Đức Phật dạy chúng ta không được nói dối thì làm sao các Ngài nói dối chúng ta được. Chúng ta phải có lập trường vững chắc như vậy, thì chúng ta mới thiết tha niệm Ngài, thì công phu tu tập của chúng ta tinh tấn hơn. Còn ngược lại chúng ta đa nghi, không biết Phật A Di Đà phát nguyện thật hay không, chúng ta cứ nghi nghi, ngờ ngờ như vậy, đánh mất đi lòng tin đối với đức Phật, khi đánh mất đi lòng tin rồi thì sự công phu tu tập niệm Phật của chúng ta không thiết tha, không nghiêm mật thì hỏi làm sao cảm ứng đạo giao được với bản nguyện của Phật A Di Đà.
Chúng ta muốn đi đâu xa, thì cần phải có tư lương như là tiền tài, vật thực, thuốc men v.v… thì chúng ta mới đi được chớ. Còn ngược lại chúng ta không có tiền tài, vật thực, thuốc men thì làm sao chúng ta đi được.
Cũng vậy, nếu chúng ta vãng sinh về thế giới Cực lạc của Phật A Di Đà thì chúng ta phải gieo nhân niệm Phật, nhân niệm Phật chính là tư lương, hành trang cho chúng ta được vãng sinh. Còn bằng không, thì không bao giờ sinh về thế giới của Ngài được. Cũng giống như chúng ta muốn qua sông thì cần phải có thuyền, nếu chúng ta bỏ thuyền thì không bao giờ qua bên kia sông được.
Các đức Phật trong mười phương thương chúng sinh như mẹ thương con, mẹ thương con, trông ngóng con mà con không thương mẹ, không nhớ mẹ thì cái thương cái nhớ của mẹ chỉ là vô ích. Vậy để cho cái nhớ của mẹ có ích thì người con thường luôn nhớ mẹ, thương mẹ, trông ngóng về mẹ, nhờ như vậy, giữa mẹ và con mới có luồng điện cảm ứng đạo giao.
Vậy, để được vãng sinh sau khi lâm chung thì chúng ta phải thường xuyên tưởng Phật, nhớ Phật, niệm Phật, không gián đoạn, có như vậy khi bỏ thân này thì đức Phật A Di Đà sẽ từ bi tiếp dẫn chúng ta ngay.
Tôi xin lấy một ví dụ: có hai người bạn chơi thân với nhau từ nhỏ đến lớn. Nhưng sau này vì hoàn cảnh sống, cho nên hai người bạn này chia tay nhau, một người ở lại chốn đồng quê, một người đi vào thành phố. Trải qua thời gian xa cách cũng khá lâu, một hôm, người bạn ở thành phố nhận được tin người bạn ở đồng quê bệnh nặng sắp chết, lúc này anh ta hốt hoảng lo lắng, nhớ nghĩ về bạn và nhanh chóng thu xếp công việc, anh ta về liền.
Qua câu chuyện này cho ta thấy rằng: nếu hằng ngày chúng ta thường luôn nhớ nghĩ niệm Phật A Di Đà thì khi chúng ta có xảy ra sự cố gì như là bệnh hay chết thì Ngài sẽ hiện ra trước mặt tiếp dẫn ta ngay. Cũng giống như anh bạn ở thành phố nghe bạn mình sắp chết liền về ngay không chậm trễ.
Khi lâm chung chúng ta nhớ một niệm cho đến mười niệm, hay nhất tâm bất loạn thì đâu phải dễ. Vậy, để đạt được một niệm hay mười niệm thì ngay lúc trẻ, chúng ta phải nỗ lực niệm Phật một cách miên mật, không bao giờ xao lãng, có như vậy, khi lâm chung chúng ta mới nhớ niệm Phật được.
Từ vô lượng kiếp chúng ta bị trôi lăn mãi trong vòng sinh tử cho nên tàng thức hay A lại da thức của chúng ta cũng chứa biết bao nhiêu là điều tội lỗi. Để cho tàng thức của chúng ta mỗi ngày được bào mòn đi, thì chúng ta phải nên siêng năng niệm Phật liên tục không ngừng nghỉ. Cũng giống như một ly nước đục, muốn cho nó trong, thì chúng ta phải dùng nguồn nước sạch đổ vào liên tục, có như vậy mới đẩy hết chất cặn bã, cáu bẩn trong ly nước ra, và để lại cho chúng ta một ly nước tinh khiết.
Trái lại, nếu chúng ta chỉ giọt một giọt nước sạch vào ly nước đục thì làm sao làm cho ly nước đục trong sạch được.
Tâm thức của chúng ta cũng giống như ly nước đục đó vậy. Để cho tâm thức được tẩy trừ sạch hết phiền não tham, sân, si từ vô lượng kiếp thì chúng ta phải mau mau dùng nguồn nước trong lành “Nam mô A Di Đà Phật” tưới mãi, tưới mãi vào tâm thức, liên tục không gián đoạn như vậy, thì mới đẩy hết những tạp nhiễm xấu xa trong tâm thức của chúng ta ra được. Lúc này chỉ để lại trong tâm thức một câu niệm Nam mô A Di Đà Phật mà thôi.
Khi chúng ta đã huân tập được câu niệm Phật vào A lại da thức rồi, thì khi lâm chung ta có thể niệm hàng tỷ, hàng tỷ nữa kìa, còn nhớ một cho đến mười niệm là chuyện nhỏ. Chúng ta phải hiểu rằng nhớ một niệm cho đến mười niệm là con số tượng trưng thôi. Bằng ngược lại, chúng ta niệm Phật một cách lơ là không chú tâm, một ngày niệm mười ngày nghỉ. Hỡi ơi! Làm sao mà tẩy trừ được hoặc nghiệp tham sân si từ vô lượng kiếp, thì làm sao khi lâm chung chúng ta nhớ niệm Phật được.
Phương Pháp Niệm Phật
Như vậy, chúng ta hành trì Pháp môn Tịnh độ như thế nào đây? Có nhiều cách:
1. Quán tưởng niệm Phật
2. Quán tướng niệm Phật
3. Quán tượng niệm Phật
4. Trì danh niệm Phật (mặc niệm hoặc cao thanh niệm Phật)
5. Quán sổ tức niệm Phật (nương sáu chữ Nam mô A Di Đà Phật vào hơi thở vô ra)
6. Sổ châu niệm Phật (nương câu Nam mô A Di Đà Phật vào từng hạt chuỗi).
Đối với Pháp môn Tịnh độ, thì có nhiều phương pháp tu, nhưng chúng tôi chỉ đơn cử sáu phương pháp phổ thông này.
Trong sáu phương pháp niệm Phật trên đây, đa số chúng ta theo phương pháp trì danh, quán sổ tức, sổ châu v.v… là nhiều nhất; còn phương pháp quán tưởng, quán tượng, quán tướng niệm Phật thì rất khó cho bậc hạ căn, ba phương pháp này chỉ dùng cho bậc thượng căn mà thôi.
Trên bước đường tu tập theo Pháp môn Tịnh độ, chúng tôi đã chọn phương pháp “quán sổ tức niệm Phật”. Tại sao chúng tôi chọn phương pháp này? Là bởi vì, khi phát nguyện tu theo Pháp môn Tịnh độ thì chúng tôi đã suy nghĩ rằng: “Nếu mình theo pháp môn này thì mình phải chọn phương pháp nào để trong mọi hoàn cảnh luôn luôn tưởng Phật, nhớ Phật, niệm Phật”. Đắn đo suy nghĩ mãi, cuối cùng chúng tôi chọn phương pháp “quán sổ tức niệm Phật”.
Nhân đây, chúng tôi xin trình bày cặn kẽ phương pháp này.
Như thế nào gọi là “quán sổ tức niệm Phật”? Là chúng ta nương câu Nam mô A Di Đà Phật vào hơi thở ra vô.
Như thế nào gọi là nương câu niệm Nam mô A Di Đà Phật vào hơi thở ra vô?
Thế này: khi hít vô nhẹ nhàng và thật dài thì chúng ta niệm “Nam mô A”, thở ra thật dài và nhẹ nhàng ta niệm “Di Đà Phật”. Khi hơi thở vô ra cùng câu niệm Phật vừa dứt chúng ta đếm 1, cứ lần lượt như vậy đếm đến 10, đến 10 rồi thì chúng ta đếm trở lại 1.
Trong lúc ta đang hành trì mà ta đếm từ 1 mà nhảy lên số 5, 6 thì ta phải biết ngay, ta bị vọng tưởng xen vào. Lúc này ta lập tức bỏ ngay, rồi đếm lại 1. Chúng ta nên nhớ phải đếm theo thứ tự từ 1 đến 10, đến 10 ta ngưng lại, rồi đếm lại từ 1 đến 10, cứ mãi như vậy.
Phương pháp này chúng ta phải sắp xếp một thời gian cố định để mà hành trì. Khi hành trì có thể ngồi kiết già hay bán già cũng được. Hành trì trải qua thời gian khoảng 2, 3 tháng cho đến một năm, đã tạo thành thói quen. Khi đã thuần thục rồi, có thể ngồi hay không ngồi chúng ta cũng vẫn nhớ niệm Phật trong mọi hoàn cảnh.
Trước kia hơi thở nuôi sống chúng ta, nhưng sau này ta biết gán câu Nam mô A Di Đà Phật vào hơi thở một cách thuần thục, thì chính câu Nam mô A Di Đà Phật này thay hơi thở nuôi sống ta hằng ngày. Thật là tuyệt diệu vô cùng.
Dù trong mọi hoàn cảnh nào, nếu hơi thở chúng ta còn thì câu niệm Phật hằng tuôn chảy. Thậm chí nhiều khi chúng tôi cố quên đi câu niệm Phật mà không quên được. Tại sao chúng tôi không quên được? Tại vì chúng tôi đã cột chặt câu Nam mô A Di Đà Phật vào hơi thở vô ra của mình rồi. Nếu hơi thở còn vô ra thì câu niệm Phật theo đó mà vô ra, cứ liên tục như vậy không bao giờ gián đoạn. Cũng giống như đã tạo thành cái nghiệp giữa hơi thở và câu niệm Phật. Chính vì thế mỗi lần hơi thở rung động thì câu niệm Phật khởi lên.
Khi chúng ta đã gắn câu niệm Phật vào hơi thở vô ra một cách thuần thục hay đã tạo thành nghiệp. Cho dù chúng ta đi trên máy bay, đi tàu, đi bộ, đi xe đạp v.v… thì câu niệm Phật hằng tuôn chảy trong tâm thức của chúng ta.
Cũng giống như một đứa bé ban đầu không biết hút thuốc, nhưng sau này, vì bạn bè rủ rê hút, cho nên em bé mới tập hút, cứ mỗi ngày mỗi hút như vậy, thì tạo cho em bé đó nghiệp ghiền, khi mà đã tạo thành nghiệp ghiền rồi thì em bé này luôn luôn nhớ nghĩ đến thuốc, không bao giờ bỏ được.
Như vậy, khi chúng ta đã gắn câu niệm Phật vào hơi thở, tạo thành nghiệp quen, thì ta không bao giờ bỏ được câu niệm Phật. Cũng giống như đứa bé khi đã ghiền thuốc rồi thì không thể bỏ được thuốc. Phương pháp này chính chúng tôi đã thực hành nó một cách thuần thục, cho nên chúng tôi mới dám trình bày.
Vậy, trên bước đường tu tập, chúng ta nên chọn cho mình một pháp tu thích hợp, chỉ có thích hợp thì nó mới giúp mình dễ đạt được quả vị mong muốn.
Chúng ta đã có niềm tin sâu đối với Pháp môn Tịnh độ này rồi, bên cạnh đó chúng ta phải một lòng thiết tha phát nguyện: “Cho con sau khi lâm chung được sinh về thế giới của Ngài”. Mình có nguyện thì mới có tới được và ngược lại chúng ta không nguyện sinh về nước Ngài thì không bao giờ tới được. Cũng giống như chúng ta muốn đi Hà Nội thì trước đó chúng ta đã có ý nguyện là sẽ đi Hà Nội, nhờ ý nguyện như vậy chúng ta mới đi đến Hà Nội được. Cũng vậy, chúng ta muốn sinh sang thế giới Cực lạc thì chúng ta phải có ý nguyện cầu sinh về đó.
Chúng ta đã đặt trọn niềm tin rồi, thì chúng ta phải phát nguyện vãng sinh, nếu chúng ta tin rồi mà không có phát nguyện, thì niềm tin ấy cũng chỉ là vô ích. Tín, hạnh, nguyện cũng giống như cái kiềng ba chân nếu thiếu một trong ba cái thì hỏng. Vì thế, Ngẫu Ích đại sư là một bậc tôn túc về Tịnh độ đã dạy: “Được vãng sinh cùng chăng toàn do tín nguyện có hay không, phẩm vị thấp cao đều bởi hành trì sâu hoặc cạn”. Ngài lại bảo: “Nếu không tín nguyện, dù trì niệm câu hồng danh cho đến gió thổi không vào, mưa sa chẳng lọt, vững chắc như tường đồng vách sắt, cũng không được vãng sinh”.
Kinh A Di Đà, đức Thích Tôn của chúng ta cứ mãi nhắc đi nhắc lại điểm ấy, qua các đoạn văn như sau: “Lại nữa Xá Lợi Phất! Chúng sinh về cõi nước Cực lạc đều là hàng A bệ bạt trí. Trong số ấy có nhiều bậc Nhất sinh bổ xứ số lượng rất đông, không thể dùng toán số tính biết được, chỉ có thể lấy số không lường không ngằn A tăng kỳ để nói mà thôi.
Xá Lợi Phất! Chúng sinh nghe rồi, phải nên phát nguyện cầu sinh về cõi kia. Bởi tại sao? Vì được cùng các bậc thượng thiện nhân như thế đồng họp một chỗ.
Xá Lợi Phất! Ta thấy sự lợi ích đó nên nói lời này, nếu có chúng sinh nào nghe lời nói đây, phải nên phát nguyện cầu sinh về quốc độ ấy.
Xá Lợi Phất! Nếu có người đã phát nguyện, đang phát nguyện, sẽ phát nguyện, muốn sinh về nước Phật A Di Đà, những người đó hoặc đã sinh, hoặc đang sinh, hoặc sẽ sinh, đều được không thối chuyển nơi quả A nậu đa la Tam miệu Tam Bồ đề. Thiện nam tử, thiện nữ nhân, nếu có lòng tin phải nên phát nguyện cầu sinh về quốc độ ấy”.
Đoạn kinh này, đức Phật thương chúng sinh như con đẻ, lúc nào cũng muốn cho chúng sinh sớm được thành Phật, suốt cả cuộc đời sống vì chúng sinh. Vậy để nhớ đến công ơn cao cả đó, chúng ta phải làm gì? Chúng ta chỉ cần đăït trọn niềm tin vào lời dạy của chư Phật, phát tâm Bồ đề niệm Phật nguyện cầu vãng sinh, đây mới là yếu chỉ tâm nguyện độ sinh của chư Phật ở cõi Ta bà này.
Khi sinh về đó rồi thì sung sướng đời đời, không bao giờ gặp những điều khổ, muốn gì thì có nấy. Muốn ăn thì cơm liền hiện ra, muốn uống nước thì nước liền hiện ra, muốn có chiếc áo đẹp để mặc thì áo đẹp liền hiện ra. Ở cõi Cực lạc chúng ta chỉ cần khởi ý muốn thì có liền, còn ở cõi Ta bà của chúng ta đây làm lụng hết sức cực nhọc, nhưng không được như ý, tại sao chúng ta không nguyện sinh về thế giới Cực lạc?
Ở cõi Cực lạc đất đai thì bằng phẳng êm dịu, khí hậu ôn hòa, thường ngày nghe chim hót ra những điều diệu pháp. Quang cảnh xung quanh hết sức là trang nghiêm thanh tịnh, có như vậy mới gọi là Cực lạc được chớ.
Kinh A Di Đà, đức Phật dạy: “Xá Lợi Phất, bỉ độ hà cố danh vi Cực lạc, kỳ quốc chúng sinh vô hữu chúng khổ, đản thọ chư lạc, cố danh Cực lạc” (Xá Lợi Phất ơi! Cõi ấy sao gọi là Cực lạc, bởi vì chúng sinh trong cõi ấy không gặp điều khổ mà chỉ hưởng toàn là những điều vui không à, cho nên mới gọi là Cực lạc).
Kinh A Di Đà diễn tả rất rõ ràng về y báo và chánh báo ở cõi Cực lạc:
“Đã sinh về cõi Tây phương
Có ao thất bảo có hương ngũ phần
Lưu ly có đất sáng ngần
Ma ni có nước trong ngần chảy quanh
Thất trân có bảy lớp thành
Bảy hàng cây báu, bảy vòng lưới châu
Có ngân các, có kim lâu
Có chim nói pháp nhiệm mầu dễ nghe
Nghe rồi tỏ đạo Bồ đề
Bao nhiêu nghiệp chướng hồn mê dứt liền
Đã sinh về chín phẩm sen
Mấy tai cũng sẩy, mấy duyên cũng tròn
Phật như thể mẹ tìm con
Con mà gặp mẹ lại còn lo chi
Lầu vàng đài các thiếu gì
Ăn thì cơm ngọc, mặc thì áo châu
Không ơn, không oán không sầu
Không già không chết có đâu luân hồi”.
Kinh A Di Đà diễn tả cõi Cực lạc hết sức sung sướng như vậy, tại sao chúng ta còn chần chờ chi nữa, hãy mau mau nhất tâm niệm Phật cầu vãng sinh.
Chúng ta có hiểu được y báo và chánh báo ở cõi Cực lạc như thế nào chưa? Là thế này:
Chánh báo: đức Phật A Di Đà.
Y báo: các cảnh giới sự tướng bên ngoài. Chánh báo như thế nào thì y báo như thế đó.
Đức Phật A Di Đà trang nghiêm thanh tịnh cho nên mới chiêu cảm được cảnh giới, sự tướng ở cõi Ngài cũng trang nghiêm thanh tịnh theo.
Chúng ta hãy nhìn kỹ lại y báo và chánh báo của chúng ta. Chánh báo chúng ta là một phàm phu đầy dẫy nghiệp chướng cho nên mới chiêu cảm y báo đầy dẫy sự khổ đau, nào là động đất, thiên tai lũ lụt, nào là xì ke ma túy, đất đai thì gồ ghề, khí hậu ô nhiễm, kẻ cao người lùn, kẻ điếc người đui, đâm chém lẫn nhau. Như vậy, chúng ta đã hiểu được như thế nào là y báo và chánh báo rồi.
Một hành giả tu theo Pháp môn Tịnh độ thì phải phân biệt được một cách rõ ràng về y báo và chánh báo, giữa cõi Cực lạc và cõi Ta bà, có phân biệt một cách tận tường như vậy thì chúng ta mới chán bỏ được cõi Ta bà này để một lòng thiết tha niệm Phật cầu vãng sinh, bằng ngược lại nếu ta không hiểu được sự nhiệm mầu, sự sung sướng ở cõi Cực lạc gấp bội lần ở cõi Ta bà thì lòng phát nguyện vãng sinh của chúng ta rất chi là yếu ớt. Không hiểu được sự thù thắng ở cõi Cực lạc thì chúng ta cứ mãi đắm chìm trong Ta bà ngũ trược ác thế đầy đau khổ này. Ở trong nhà lửa đang cháy cứ cho là sung sướng, hay nói rộng hơn là chúng ta đang bị nhốt trong nhà lửa tam giới. Cho nên, đức Phật diễn tả sự khổ đau của con người ở cõi Ta bà như một sự bùng cháy đổ vỡ của toàn thể thế giới: “Toàn thể thế giới bốc cháy, toàn thể vũ trụ đắm chìm trong khói lửa, toàn thể vũ trụ làm mồi cho lửa, toàn thể vũ trụ run lập cập” (kinh Tương Ưng Bộ, tr.133).
Đặc biệt ở Pháp môn Tịnh độ, niệm Phật được đới nghiệp vãng sinh, có nghĩa là mình mang cả nghiệp thức đầy dẫy của mình về bên đó. Ta được đới nghiệp vãng sinh là nhờ tha lực của Phật A Di Đà. Nếu chúng ta được sinh về thế giới Cực lạc rồi thì không còn bị đọa lạc, rơi rớt vào lục đạo nữa. Trong kinh A Di Đà nói: “Những người sinh về thế giới Cực lạc đều là A bệ bạt trí”, có nghĩa là bất thối chuyển, không còn lui sụt nữa, ở đó gặp thắng duyên, ta cứ tu riết, tu riết khi nào đạt đến quả vị Vô sinh mà thôi.
Cái Mỗi Nghi Về Tịnh Độ
Có người hỏi rằng: Kinh thường nói người niệm Phật đới nghiệp vãng sinh, liền dự vào hàng Thánh chúng, đạt được bất thối chuyển tâm. Còn mang thân phàm phu, còn nghiệp lực làm sao đạt được bất thối tâm nơi đạo Bồ đề?
Đáp: Kinh A Di Đà, Phật Thích Ca có dạy: “Cõi Cực lạc kia sau khi chúng sinh đã sinh về đều là bậc A la hán và Bồ tát bất thối chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ đề. Có năm nhân duyên khiến cho chúng sinh ở cõi kia được tâm bất thối chuyển nơi đạo quả Bồ đề.
- Do nguyện lực từ bi rộng lớn độ chúng sinh của Phật A Di Đà.
Chúng sinh ở nơi cõi kia thường gặp ánh sáng của chư Phật và Bồ tát chiếu đến, làm cho tâm Bồ đề tăng trưởng.
Cảnh giới Cực lạc trang nghiêm, ngày ngày có tiếng chim kêu, nhạc trỗi, gió thổi, những âm thanh này phát ra, nếu có chúng sinh nghe được liền phát tâm nghĩ nhớ tới Phật, Pháp, Tăng. Cho nên tâm Bồ đề không bị thối lui.
- Cõi Cực lạc toàn là thiện hữu tri thức đồng tu, luôn giúp đỡ nhau trên bước đường tu học, không có ác hữu tri thức ngăn cản, ngoài cảnh không có quỷ thần tà ma, ngoại đạo quấy nhiễu, nội tâm không tham sân si, tình ái phiền não rối loạn, nên tâm Bồ đề không bị thối lui.
Chúng sinh cõi kia thọ mạng lâu dài đồng với chư Phật, Bồ tát nên đủ thì giờ tu tập cho đến ngày chứng đạo, không phải sống chết nhiều phen như chúng sinh nơi Ta bà, mê mờ trong lúc thọ thai chuyển thân, quên đi bản nguyện ban đầu, do đó tâm Bồ đề dễ bị thối lui. Trái lại chúng sinh ở Cực lạc luôn tăng trưởng theo thọ mạng”.
Vì những nhân duyên thù thắng như thế, nên chúng sinh ở mười phương thế giới sau khi vãng sinh về cõi kia, bao gồm những vị đới nghiệp vãng sinh nơi hạ phẩm hạ sinh cũng được liệt vào hàng Thánh chúng và đạt được tam vị bất thối.
Chỉ cần quay đầu lại quy y với Phật A Di Đà mà chuyên tâm niệm Phật cầu vãng sinh Cực lạc để đạt được ba quả vị bất thối chờ ngày thành Phật, trong khi nếu ở thế giới Ta bà, muốn đạt được thì phải trải qua ba đại a tăng kỳ kiếp tu tập trong sinh tử. Trái lại, bây giờ chỉ một lòng nhất tâm niệm Phật trong đời này, thì ta sẽ được vãng sinh, đạt được tam bất thối và Phật quả nhất định sẽ viên thành.
Không còn thối chuyển, không còn bị đọa lạc thì chúng ta đã giải quyết được bọn giặc sinh tử rồi đấy. Chúng ta thấy pháp niệm Phật dễ tu, dễ chứng, dễ giải quyết sinh tử trong một đời mà tại sao chúng ta không gấp rút niệm Phật ư!
Ấn Quang đại sư dạy rằng: “Thời mạt pháp, chúng sinh nghiệp nặng, tâm tạp, nếu ngoài pháp môn niệm Phật mà tu các pháp môn khác, chỉ gieo được phần trí tuệ, phước đức căn lành thì có, nhưng phần liễu thoát sinh tử luân hồi trong hiện thế thì không. Tuy có một vài vị cao đức phi thường, song đó chỉ là những bậc Bồ tát hiện thế làm mô phạm cho chúng sinh như kinh Lăng Nghiêm đã nói, nhưng các vị ấy cũng chỉ là nương theo trình độ chúng sinh mà thị hiện ngộ đạo chứ không phải chứng đạo. Pháp môn Tịnh độ thời nay tuy ít người được Tam muội như xưa, nhưng cũng có thể nương theo nguyện lực của mình và bản nguyện của Phật A Di Đà mà đới nghiệp vãng sinh về cõi Cực lạc, từ đây không còn sinh tử luân hồi, mà lần tu tập cho đến lúc chứng quả Vô sinh”.
Sự thù thắng và phổ cập của Pháp môn Tịnh độ cho quảng đại quần chúng ngoài sự giới thiệu của đức Phật Thích Ca Mâu Ni, còn có các vị Bồ tát khuyên bảo mọi người nên nguyện vãng sinh về Tây phương như Văn Thù, Phổ Hiền, Mã Minh, Long Thọ, các vị Tổ sư cả Thiền lẫn Tịnh như Vĩnh Minh, Trí Giả, Triệt Ngộ, Liên Trì, Thiện Đạo, Ngẫu Ích, đều là những vị Thiền sư nổi tiếng bên Thiền tông, sau khi tham thiền đạt ngộ, chuyển hướng niệm Phật cầu vãng sinh. Thật phải nói pháp môn niệm Phật là vua trong tất cả các pháp. Trong kinh Niệm Phật Ba La Mật phẩm thứ 6, đức Quán Thế Âm nói rằng: “Trọn đời đức Phật Thích Ca giáo hóa điều phục chúng sinh, Ngài đã ban ra tám vạn bốn nghìn pháp môn để cho chúng sinh tu tập, nhưng trong đó pháp môn niệm Phật là thù thắng đệ nhất”.
Tại sao trong mười phương thế giới đều có cõi Tịnh độ, mà sao chư Phật, chư Bồ tát, chư Tổ chỉ khuyên chúng sinh niệm Phật để nguyện về cõi Tịnh độ của Phật A Di Đà mà không khuyên chúng sinh phát nguyện về cõi Tịnh độ khác?
Đúng vậy, không chỉ có một cõi Tịnh độ của Phật A Di Đà đâu mà trong mười phương đều có cõi Tịnh độ như là: cõi Tịnh độ của Phật Di Lặc ở trời Đâu Suất; ở Đông phương có cõi Tịnh độ của Phật Dược Sư v.v… Tuy có nhiều cõi Tịnh độ nhưng cũng tùy theo cơ cảm nhân duyên của một chúng sinh có duyên với đức Phật nào thì nguyện về với đức Phật ấy. Chúng ta phải biết rằng một Phật là tất cả Phật, tất cả Phật là một Phật.
Tại sao lại nói như vậy? Các đức Phật đồng chung một thể tánh thanh tịnh, thể tánh thanh tịnh này là bất cấu, bất tịnh, bất tăng, bất giảm, không cao, không thấp, không dài, không ngắn, bình đẳng vắng lặng cho nên mới nói là một Phật là tất cả Phật, tất cả Phật là một Phật là vậy đó. Cũng giống như một mặt trăng in hình bóng vô số mặt trăng trong các ao hồ, tuy vô số hình bóng mặt trăng trong các ao hồ nhưng duy nhất chỉ có một mặt trăng mà thôi. Chính vì vậy, chúng ta chỉ cần niệm một đức Phật là chúng ta đã niệm tất cả chư Phật rồi. Chúng ta không cần niệm nhiều Phật, qua sự lập luận trên cho ta thấy được, chư Phật, chư Bồ tát, chư Tổ rất khéo léo phương tiện để độ chúng sinh trở về với Phật tánh chân tâm của mình. Cái việc chư Phật, chư Bồ tát, chư Tổ khuyên chúng sinh nguyện về cõi Tịnh độ của Phật A Di Đà là quá đúng, quá hay. Tại sao đúng? Là khi chúng ta tập trung vào một đề tài hay chuyên nhất niệm một đức Phật, thì chúng ta dễ đạt đến nhất tâm. Còn nếu chúng ta chọn nhiều đề tài hay là ham niệm nhiều Phật thì chỉ đưa đến cho chúng ta loạn tưởng tạp niệm, không bao giờ nhất tâm được. Người ta thường nói rằng: “Một nghề không chín, chín nghề không nên”. Xin đơn cử một ví dụ: một cậu học trò luôn nuôi dưỡng cho mình một ý nguyện trong tâm là sau này cố gắng học để làm bác sĩ, với ý nguyện trung thực trong sáng như thế này, thì trước sau gì cậu học trò cũng làm bác sĩ. Và ngược lại, nếu cậu học trò này không chọn cho mình một nghề duy nhất, khi thì chọn bác sĩ, khi thì mơ tưởng đến kiến trúc v.v… với ý loạn tưởng này, mà cậu học trò không chọn cho mình một nghề duy nhất, thì chỉ đưa đến nhọc công tốn sức mất thời gian mà thôi. Chẳng khác gì người bộ hành đứng giữa ngã ba đường, không biết đường nào để đi. Có nhiều người hiểu như thế này: niệm một Phật không đủ, phải niệm nhiều Phật, khi lâm chung Phật này không rước thì có Phật khác rước, niệm như vậy là tạp niệm không phải là chánh niệm. Vì thế, mà đức Phật khuyên chúng ta hãy đặt trọn niềm tin vào đức Phật A Di Đà, nhất tâm niệm Ngài, một lòng phát nguyện vãng sinh.
Trong kinh Tùy Nguyện Vãng Sinh nói rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Mười phương đều có Tịnh độ, tại sao Thế Tôn lại riêng khen ngợi cõi Tây phương Cực lạc và khuyên chúng sinh nên chuyên niệm Phật A Di Đà để cầu về cõi ấy?”.
Phật bảo ngài Phổ Quảng: “Chúng sinh ở cõi Nam Diêm phù đề (là cõi nước chúng ta đang ở) phần nhiều tâm trược loạn, vì thế Ta chỉ tán thán một Tịnh độ ở Tây phương, khiến các hữu tình chuyên tâm vào một cảnh, để cho sự vãng sinh được dễ thành tựu, nếu nhớ niệm tất cả chư Phật, vì niệm cảnh quá rộng, nên tâm mênh mang tán loạn, Tam muội khó thành, không được vãng sinh”.
Có người đặt câu hỏi như thế này: đức Phật dạy tất cả các pháp hữu tướng đều là như huyễn, Ta bà cũng huyễn, Cực lạc cũng huyễn vậy ta cần chi phải niệm Phật để cầu sinh Cực lạc có ích lợi gì?
Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi xin lấy một ví dụ về “giấc mộng” để làm đáp số.
Giấc mộng thì có mộng ác và mộng lành, trong giấc mộng ác chúng ta thường mơ thấy ma quỷ đủ loại rất ghê sợ hãi hùng, đôi khi cũng thấy có người lấy dao rượt chém mình, có khi thấy mình bị rơi từ núi cao xuống v.v… Những hình ảnh trong giấc mộng ác này luôn làm cho chúng ta thất kinh, thất hồn, hoang mang, sợ sệt không khi nào mà an tâm được trong giấc ngủ.
Trong giấc mộng lành, chúng ta thường thấy những điều tốt đẹp, như là thấy Phật, thấy chư Bồ tát, chư Tổ, khi thì chúng ta thấy mình trúng số độc đắc, thấy những người bạn tốt đến dùng những lời hay ý đẹp khuyên mình tu hành, mơ thấy mình làm vua, làm quan, mơ thấy mình thi đỗ Đại học v.v… những hình ảnh đẹp trong giấc mộng lành luôn luôn đem lại cho chúng ta một đời sống tinh thần an lạc hơn, vui tươi hơn, tâm được an tịnh hơn.
Như vậy qua hai giấc mộng trên, chúng ta chọn giấc mộng nào? Tức nhiên chúng ta phải chọn giấc mộng lành, mộng đẹp chứ không ai dại khờ gì chọn giấc mộng ác.
Cũng vậy, giấc mộng ác ví như cõi Ta bà ngũ trược ác thế, còn giấc mộng đẹp ví như cõi Cực lạc. Vậy thì Ta bà và Cực lạc cũng đều huyễn mộng, nhưng hai cái huyễn mộng này hoàn toàn là khác nhau.
Ở trong cảnh mộng khổ của Ta bà chúng sinh luân chuyển sinh tử không ngừng để chịu khổ trong cảnh mộng, từ mộng cảnh này sang mộng cảnh kia không bao giờ dứt. Càng đi sâu trong mộng thì càng mê càng khổ. Chi bằng ta nguyện sinh Cực lạc, tuy là cũng cảnh mộng, nhưng ra khỏi mộng thì liền thành bậc Đại giác. Uế và tịnh tuy đồng cảnh mộng nhưng bậc Bồ tát từ Thất địa trở xuống vẫn còn cảm thọ khác nhau; còn nóng, còn lạnh, còn xúc, còn cảm, nên thà rằng ta cảm nhận cảnh giới an lạc để bước vào Phật quả, hơn là chấp sự thọ cảm khổ bức để cho tâm Bồ đề bị thối chuyển.
Kinh dạy: “Từ bậc Nhị thừa, sơ phát tâm Bồ tát, cho đến Bồ tát đệ thất địa Viễn Hành, đều ở trong huyễn mộng mà tu, chỉ trừ bậc Bồ tát đệ bát địa trở lên bậc Đẳng giác và Phật quả mới an tịnh trong Phật quốc Tịnh độ”.
Như vậy, chư Phật đã dạy, chư Bồ tát, chư Tổ đã hành pháp môn này thì quý vị nên an tâm niệm Phật chớ đừng có mối hoài nghi gì cả.
Thật là thiện căn phước đức nhân duyên cho chúng ta từ nhiều đời nhiều kiếp đã có đủ nên chúng ta mới gặp được pháp môn niệm Phật này. Nhờ đầy đủ phước đức nên chúng ta dễ tin sâu, nguyện thiết, hành chuyên đối với pháp môn này. Vì thế, trong kinh A Di Đà nói rất rõ: “Bất khả dĩ thiểu thiện căn phước đức nhân duyên đắc sinh bỉ quốc”, nghĩa là: không thể đem một ít thiện căn phước đức nhân duyên mà được sinh về nước đó đâu.
Chúng ta đã có đủ thiện căn phước đức nhân duyên cho nên chúng ta y giáo phụng hành Pháp môn Tịnh độ một cách nghiêm mật như thế này. Còn ngược lại chúng ta không có đủ thiện căn phước đức thì khó mà gặp được pháp môn này, khó mà sinh về thế giới Cực lạc.
Chúng ta thử nghĩ, ngài Văn Thù, Phổ Hiền tu vô lượng kiếp mới đến thế giới Hoa Tạng, mới gặp được Pháp môn Tịnh độ. Còn chúng ta ngày nay, vừa mới học Phật mà đã tìm được pháp môn này. Hoa Tạng hải hội có 41 vị Pháp thân đại sĩ Bồ tát gặp quý vị, không một vị nào mà không bội phục. Tại sao các Ngài lại bội phục? Là vì các Ngài tu vô lượng kiếp mới tìm được pháp môn này, còn chúng ta không hao một chút sức nào cũng gặp được. Các Ngài đầy đủ “tín, nguyện, hạnh” cầu vãng sinh về thế giới Cực lạc thấy Phật thành Phật. Ngày nay, chúng ta cũng áp dụng phương pháp như thế, lý luận như thế, vãng sinh Tây phương, thấy Phật thành Phật cùng với các Ngài không hai không khác.
Đa số người phàm phu chúng ta không tin Phật A Di Đà là có thật mà cứ nhận cái giả làm cái thật? Cái gì là giả? Tiền tài, danh vọng, đối với người trí là người ta vứt bỏ nó ngay, không cần ngó ngàng gì đến nó, tại sao người trí vứt bỏ cái giả ngay? Là vì người ta hiểu rõ khi chúng ta chết, chúng ta đâu mang cái giả, của cải vật chất đi theo đâu, mà chúng ta chỉ mang đi theo được sự công phu tu tập của chúng ta mà thôi.
Có ai đó hỏi chúng ta: “Tu theo Pháp môn Tịnh độ là tu cái gì?”.
Trả lời: Tu “Thanh tịnh, bình đẳng giác”.
Tại sao phải tu thanh tịnh, bình đẳng giác?
Trả lời: Vì có đầy đủ Tam bảo và tam vô lậu học, đây là cốt lõi của đạo Phật.
Thanh tịnh: Tăng bảo – Giới
Bình đẳng: Pháp bảo – Định
Giác: Phật bảo – Tuệ
Vậy tu phương pháp nào để đạt được tam học và Tam bảo?
Trả lời: Chỉ cần dùng tín nguyện trì danh hiệu Phật A Di Đà là đủ. Sáu chữ Nam mô A Di Đà Phật mà chứa đủ tam học và Tam bảo. Thật phải nói pháp môn niệm Phật thù thắng vi diệu, bất khả tư nghì vô cùng.
Trong kinh Niệm Phật Ba La Mật, đức Phật dạy: “Đây là môn tu thích đáng khế hợp mọi căn cơ mà chư Phật dùng để đưa hết thảy muôn loài xa rời nẻo khổ, chứng đắc Niết bàn tại thế, thành Phật trong một đời”.
Niệm Phật cứu độ khắp hết thảy chúng sinh muôn loài.
Niệm Phật có ba điều lợi ở địa ngục.
1. Hồi hướng công đức cho ông bà cha mẹ từ tiền kiếp.
2. Các tội nhân nghe tiếng niệm Phật đều được giải thoát.
3. Được vãng sinh Tây phương Tịnh độ.
Chúng tôi lấy ví dụ để chứng minh một trong ba điều lợi trên.
Có hai vợ chồng, người vợ rất hiền lành, mỗi ngày chị ta rất siêng năng niệm Phật, chồng thì không thích niệm Phật, nghe niệm Phật là anh ta khó chịu. Để cho chồng mình có sự lợi lạc sau khi chết, cho nên mỗi ngày chị ta bắt chồng đánh trống cho chị niệm Phật. Người chồng này rất khờ khạo cho nên vợ sai gì làm nấy. Vì vậy, cứ mỗi ngày anh ta đánh trống cho vợ niệm Phật. Sau khi lấy nhau ba năm, anh ta chết, liền rơi vào địa ngục rất chi là kinh ngạc. Đến giờ hành hình tội nhân, có một con quỷ cầm một cây sắt đánh vào tội nhân, con quỷ đánh trật, cây sắt va chạm vào một vạc dầu kêu lên một tiếng giống tiếng trống. Lúc này anh ta nhớ lại sao tiếng kêu này giống mình đánh tiếng trống cho vợ mình niệm Phật quá vậy. Lúc này duyên niệm Phật đã khởi dậy, anh liền niệm A Di Đà Phật. Nhờ niệm Phật, anh ta thoát khỏi cảnh địa ngục trở về nhân gian, các tội nhân ở trong đó nghe tiếng niệm Phật đều được vãng sinh hết thảy.
Chúng ta chỉ cần gieo nhân niệm Phật thì đời đời kiếp kiếp chúng ta không bao giờ gặp quả khổ. Vì thế, trong kinh Pháp Hoa nói rằng: “Nếu có người nào đi vào tháp miếu có thờ tượng Phật, miệng chỉ cần xưng lên Nam mô Phật, hay đưa tay lên tỏ lòng cung kính thì cũng được thành Phật”.
Như chúng ta thấy, ông Tu Bạt Đà La là vị đệ tử cuối cùng của đức Phật. Tại sao ông Tu Bạt Đà La được đức Phật xuất gia và chứng quả A la hán? Là vì thế này, trong nhiều kiếp quá khứ ông ta là một người đi đốn củi ở rừng. Một hôm, bị cọp rượt, ông ta hoảng hốt leo lên một cây lớn, con cọp cứ hung dữ, cắn xé dưới gốc cây hết sức ghê gớm, ông ta rất sợ, liền lớn tiếng niệm “Mô Phật” thì con cọp liền bỏ đi xa.
Chúng ta thấy chỉ cần niệm một tiếng Mô Phật thôi mà được gặp Phật xuất gia chứng quả vị A la hán. Huống hồ chúng ta niệm Phật ròng rã suốt ngày đêm, chắc chắn chúng ta sẽ được thành Phật sớm.
Chính vì sự lợi lạc số đông cho chúng sinh, hiện nay trên khắp thế giới biết bao nhiêu vị cao tăng xiển dương Pháp môn Tịnh độ.
Chúng tôi xin đưa ra một vị cao tăng đang xiển dương Pháp môn Tịnh độ là Pháp sư Tịnh Không, là người Trung Hoa, hiện đang sống tại Úc Châu, tài đức và công năng tu tập của Ngài về Pháp môn Tịnh độ cũng đã vang vọng khắp toàn thế giới mà ai ai cũng biết cả.
Pháp sư Tịnh Không đã thuyết giảng rất rõ ràng trong kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác: “Tôi tin Tịnh độ là vì giảng kinh Hoa Nghiêm 17 năm, tôi từ kinh Hoa Nghiêm khai ngộ đại triệt đại ngộ. Ngộ cái gì? Ngộ vì thấy mười phương chư Phật niệm Phật mà thành Phật, vì thế tôi quyết tâm học pháp môn này mà không cần đến kinh Hoa Nghiêm nữa. Tôi xem kinh Hoa Nghiêm là công cụ đưa tôi vào Tịnh độ cũng giống như qua sông rồi không cần đến thuyền nữa”.
Lời cuối cùng, chúng tôi thiết tha kêu gọi toàn thể mọi người hãy sớm bừng tỉnh tin ngay lời đức Phật dạy mà một lòng thiết tha niệm Phật A Di Đà cầu vãng sinh về thế giới của Ngài. Tóm lại, pháp môn niệm Phật A Di Đà đã hợp thời cơ, khế lý, lại còn nhiếp cả Thiền, Giáo, Luật và Mật, thật là viên mãn. Mỗi câu “A Di Đà Phật” là tâm yếu của chư Phật, dọc thì quán suốt năm thời, ngang lại gồm thâu tám giáo và điểm son của Pháp môn Tịnh độ là từ phàm phu nặng nghiệp quả mà liền thẳng đến ngôi bất thoái, không như các pháp môn khác dù phá được phiền não, nhưng khi lâm chung, tinh thần hôn mê, lại quên mất sở tu, sở chứng, làm cho tâm thoái chuyển, lại phải đọa vào bát nạn tam đồ. Do đó, Pháp môn Tịnh độ được đại đa số Phật tử tu trì. Thế mà đến nay vẫn còn nhiều điều nghi vấn thì thực cần phải lưu tâm nghiên cứu để làm sáng tỏ những điểm còn mờ ám, mới mong thoát khỏi mê đồ đáng tiếc.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
