Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/3

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tin Sâu Pháp Môn Tịnh Độ

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Lời Nói Đầu

Kinh Pháp Hoa dạy, đức Phật ra đời vì một đại sự nhân duyên lớn “khai thị chúng sinh ngộ nhập Phật tri kiến”.

Chính vì thế, sau khi thành Phật, bằng tất cả tấm lòng đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Ngài đã chu du khắp nước Ấn Độ để hoằng hóa độ sinh. Chỉ với mục đích là làm sao đưa hết thảy chúng sinh đang chìm đắm trong bể khổ vô minh trở về với đời sống đầy an lạc và giải thoát.

Tuy nhiên, trên bước đường hoằng hóa độ sinh đó, đức Phật đã nhận thấy rằng chúng sinh đời mạt pháp căn tánh không đồng, có kẻ thì căn tánh thượng, có kẻ thì căn tánh trung, có kẻ thì căn tánh hạ. Cho nên, đức Phật không chỉ dùng một phương tiện mà phải dùng vô số phương tiện để nhiếp hết thảy chúng sinh trở về với Phật tánh. Tuy có vô số phương tiện nhưng duy nhất chỉ có một vị giải thoát mà thôi, cũng giống như nước trong bốn biển tuy nhiều nhưng duy nhất chỉ có một vị mặn.

Pháp của đức Phật cũng giống như một trận mưa lớn xuống trần gian, tùy theo mỗi loại thích ứng tiếp nhận lượng nước của mình mà nuôi sống.

Hôm nay, là thời kỳ mạt pháp, với cách nhìn khách quan của mọi người, đại đa số chư Tăng, chư Ni và toàn thể tín đồ Phật tử ưa chuộng Pháp môn Tịnh độ. Chắc có lẽ Pháp môn Tịnh độ hợp thời và hợp căn cơ sao? Đúng vậy, Tịnh độ tông không chỉ dành riêng cho bậc hạ căn mà còn thâu nhiếp bậc trung, thượng căn nữa. Vì vậy, trong kinh Tượng Pháp Quyết Nghi cũng nói:

Chúng sinh ở thời Chánh pháp, tu Giới luật dễ thành tựu.

Chúng sinh ở thời tượng pháp, tu Thiền định dễ thành tựu.

Chúng sinh ở thời mạt pháp, tu Tịnh độ dễ thành tựu.

Trong kinh Niệm Phật Ba La Mật, phẩm thứ sáu, đức Bồ tát Quán Thế Âm nói rằng: “Đức Thích Ca trọn đời giáo hóa điều phục chúng sinh đã ban bố tám vạn bốn nghìn pháp môn tu tập nhưng trong đó niệm Phật là thù thắng đệ nhất”.

Sự thù thắng và phổ cập của Pháp môn Tịnh độ cho quảng đại quần chúng ngoài sự giới thiệu của đức Phật Thích Ca Mâu Ni, tiếp theo còn có các vị Bồ tát khuyên bảo mọi người nên nguyện vãng sinh về Tây phương Cực lạc như ngài Văn Thù, Phổ Hiền, Mã Minh, Long Thọ, các vị Tổ sư cả Thiền lẫn Tịnh như Vĩnh Minh, Trí Giả, Triệt Ngộ, Liên Trì, Thiện Đạo, Ngẫu Ích, đều là những vị Thiền sư nổi tiếng bên Thiền tông, sau khi tham thiền đạt ngộ, chuyển hướng niệm Phật cầu vãng sinh.

Ngài Vĩnh Minh Diên Thọ, Tổ thứ ba của Thiền Pháp Nhãn cũng là Tổ thứ sáu của tông Tịnh độ đã nói:

“Hữu Thiền hữu Tịnh độ

Du như đới giác hổ

Hiện thế vi nhân sư

Lai sinh tác Phật Tổ”

Nghĩa là:

“Có Thiền có Tịnh độ

Như hổ mọc thêm sừng

Hiện đời thầy trời người

Vị lai làm Phật Tổ”.

Chư Phật, chư Bồ tát, chư Tổ cực lực xiển dương Pháp môn Tịnh độ. Với sự lợi lạc thật lớn lao này, chúng tôi cũng không ngại gì với tài mọn, đức kém của mình, để viết lên đây cuốn sách với tựa đề: “Tin sâu Pháp môn Tịnh độ”, chỉ với tâm nguyện là đem lại lợi lạc cho mọi người, chứ không có ý cao ngạo, ngã mạn gì cả.

Đây là cuốn sách đầu tiên, chúng tôi không sao tránh khỏi những sai lầm trong lối hành văn. Nếu có, kính mong chư Hòa thượng, chư Thượng tọa, các thân giáo sư, các vị học giả góp ý dạy bảo để cho cuốn sách ra đời được tốt đẹp hơn.

Mùa An cư kiết hạ PL. 2547

Tâm Hải cẩn chí

Lời Giới Thiệu

Kính thưa quý vị!

Đề tài mà chúng tôi có duyên được trình bày cùng quý vị hôm nay thuộc một lãnh vực rất phổ thông, song cũng rất quan trọng, bởi vì nó liên hệ đến rất nhiều người theo đạo Phật. Đó là Pháp môn Tịnh độ, một pháp môn mà hầu hết các Phật tử đều quen biết. Đúng vậy, từ khi đạo Phật du nhập vào nước ta đến nay đã trải qua biết bao nhiêu sự thăng trầm nghiệt ngã của lịch sử. Đứng trước sự kinh hoàng đầy cay đắng đó Phật giáo Việt Nam vẫn mãi là một cây cổ thụ đứng vững để che mát cho nhân loại mà không hề bị tàn lụi. Dù trong mọi hoàn cảnh nào, Phật giáo Việt Nam luôn luôn sát cánh với dân tộc, hòa nhập với dân tộc như nước với sữa, thật là đúng như mấy câu thơ của thi sĩ Hồ Dzếnh:

“Trang sử Phật,

Đồng thời là trang sử Việt,

Trải bao độ hưng suy,

Có nguy mà chẳng mất”.

Và đây, Pháp môn Tịnh độ, cũng vậy, như một dòng suối trong lành, mát dịu cứ mãi tuôn chảy vỗ về đến từng trái tim son của người dân Việt Nam mà không hề ngưng nghỉ. Chắc có lẽ Pháp môn Tịnh độ đã trở thành một nguồn sống tinh thần ăn sâu vào tâm thức của mỗi người dân Việt Nam chúng ta.

Thậm chí, từ những em nhỏ cho đến những cụ già vẫn thường nở trên môi câu niệm “Nam mô A Di Đà Phật”. Không chỉ vậy, bây giờ câu niệm Phật đã trở thành một ngôn ngữ giao tiếp và cũng là món quà dễ mến cho toàn thể chư Tăng Ni và tín đồ Phật tử.

Thật phải nói, Pháp môn Tịnh độ là một pháp môn thích đáng, khế hợp mọi căn cơ, dễ tu, dễ chứng, chư Phật trong mười phương đã dùng pháp môn này để cứu vớt hết thảy chúng sinh xa rời nẻo khổ, chứng đắc Niết bàn ngay trong một đời.

Đức Phật quán thấy chúng sinh đời mạt pháp đa số là những hàng hạ căn, đầy dẫy phiền não, phước mỏng nghiệp dày. Vì lòng bi mẫn, Ngài đã thương tưởng đến chúng sinh, với lòng từ bi vô hạn, đức Phật đã giới thiệu một cảnh giới Tịnh độ của Phật A Di Đà, để cho chúng sinh nương nơi tha lực bản nguyện của Phật A Di Đà mà được vãng sinh.

Pháp môn Tịnh độ được hình thành trong ba bộ kinh Tịnh độ:

1. Phật Thuyết A Di Đà Kinh

2. Phật Thuyết Vô Lượng Thọ Kinh

3. Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Kinh

Bộ kinh Tịnh độ này được hình thành tại Ấn Độ do đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni nói ra chứ không phải do một ông Thần ông Thánh nào nói cả. Những ai đã theo và đang theo Pháp môn Tịnh độ, tin sâu, nguyện thiết, hành chuyên pháp môn này thì hãy lắng nghe đức Thế Tôn dạy: “Vô lượng Bồ tát ở mười phương thế giới muốn nghe thuyết về Pháp môn Tịnh độ mà không được toại nguyện. Giả sử khắp tam thiên đại thiên thế giới bị nạn hỏa thiêu, nếu ai được nghe giảng về Pháp môn Tịnh độ mà phải băng qua miền lửa cháy thì cũng cố nên vượt qua để được nghe diệu pháp này”.

Lời Phật đã dạy như vậy, đủ chứng tỏ giá trị siêu việt của Pháp môn Tịnh độ hay pháp môn niệm Phật cầu vãng sinh Cực lạc quốc cao tột đến mức độ nào.

Tiểu Sử Phật A DI Đà

A Di Đà là phiên âm từ chữ Phạn Amitabha, nghĩa là ánh sáng vô lượng (vô lượng quang), sống lâu vô lượng (vô lượng thọ). Sở dĩ chữ “A Di Đà” không dịch nghĩa mà chỉ phiên âm, vì theo Huyền Trang Tam Tạng Pháp sư, có năm loại danh từ không dịch nghĩa (ngũ chủng bất phiên):

1. Danh từ bí mật.

2. Danh từ nhiều nghĩa.

3. Danh từ không có ở Trung Quốc.

4. Danh từ đã có dịch từ xưa.

5. Danh từ khiến người tôn kính.

Vì Amitabha là danh từ nhiều nghĩa, bí mật và được người đời tôn kính nên không dịch. Trong kinh Tiểu Bản A Di Đà, đức Phật Thích Ca dạy: “Này Xá Lợi Phất! Ý ông nghĩ sao? Phật kia vì sao tên gọi A Di Đà? Xá Lợi Phất! Phật kia có ánh sáng vô lượng chiếu khắp cõi nước trong mười phương không chướng ngại, nên gọi A Di Đà. Lại nữa Xá Lợi Phất! Phật kia cùng nhân dân sống lâu vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp, nên gọi A Di Đà!”.

Phật A Di Đà tượng trưng cho Phật tánh chúng sinh, vì tánh ấy vô thỉ đến nay chưa hề sinh diệt, nên đồng nghĩa sống lâu vô lượng. Tánh ấy trùm khắp mười phương, tuyệt nhiên yên lặng, chiếu sáng thời thời, nên đồng nghĩa ánh sáng vô lượng. Tóm lại, về tướng mà nói, Phật A Di Đà là vị giáo chủ của cõi Cực lạc Tây phương, hiện đang thuyết pháp; trên tánh mà bàn, A Di Đà chính là Phật tánh tất cả chúng sinh. Thường sống với Phật tánh chính là Đạo, là trở về với cái vô sanh, bất diệt. Từ vô lượng kiếp Phật A Di Đà thực hành Bồ tát hạnh, trang nghiêm diệu độ.

Rải rác trong các kinh, đức Phật Thích Ca thường nói đến điều này. Như kinh Pháp Hoa kể, vào thời Như Lai Đại Thông Trí Thắng hóa đạo, lúc ấy có 16 vị vương tử xuất gia, ưa giảng nói kinh Pháp Hoa, về sau đều thành Phật. Vương tử thứ chín hiện là Phật A Di Đà, vương tử thứ 16 chính là đức Phật Thích Ca.

Kinh Bi Hoa ghi, thuở xưa, có vua Vô Tránh Niệm và đại thần Bảo Hải, đồng đối trước Như Lai Bảo Tạng, phát tâm Vô thượng Bồ đề. Chuyển luân Vô Tránh Niệm phát nguyện: “Khi thành Phật, tôi nguyện ở nơi thế giới An Lạc, thanh tịnh, luôn nhiếp thọ chúng sinh trong mười phương thế giới”. Đại thần Bảo Hải nguyện: “Khi thành Phật, tôi nguyện ở vào thế giới năm trược (kiếp trược, kiến trược, phiền não trược, chúng sinh trược, mạng trược) để độ chúng sinh thoát khổ não”. Vua Vô Tránh Niệm ngày đó giờ là Phật A Di Đà, đại thần Bảo Hải chính là Phật Thích Ca. Hai vị tuy đồng đại nguyện nhiếp độ chúng sinh, nhưng một vị chỉ ra cõi khổ để chúng sinh nhàm chán, một vị bày mở cõi vui để khuyến dụ chúng sinh về.

Lại nữa, kinh Cổ Âm Vương viết, thời quá khứ, trong nước Diệu Hỷ, có vị quốc vương tên Kiều Thi Ca, ông nội là quốc vương Thanh Thới, cha là Chuyển Luân vương Nguyệt Thương, mẹ Thù Thắng Diệu Nhan, sinh ra ba quý tử: con cả tên Nguyệt Minh, con thứ tên Kiều Thi Ca và con út là Đế Chúng. Lúc ấy, có Đức Thế Tự Tại Vương Như Lai ra đời, Kiều Thi Ca bèn bỏ ngôi vua, theo Phật xuất gia, hiệu là Tỳ kheo Pháp Tạng. Một lần, Pháp Tạng tuyên phát bốn mươi tám nguyện hóa độ chúng sinh, thề nếu không thành, quyết không giữ ngôi Chánh giác. Khi ấy, mười nghìn thế giới chấn động mạnh, giữa không trung phát ra lời ngợi khen rằng: “Lành thay! Lành thay! Ngài nhất định sẽ thành Phật!”.

Trong kinh Vô Lượng Thọ, thuở Phật Thế Tự Tại Vương còn trụ thế, có vị quốc vương nghe Phật nói pháp, lòng thường vui vẻ, phát tâm Bồ đề, thôi làm vua, xuất gia thành Sa môn, hiệu Pháp Tạng. Ngài thông kinh điển, tài đức vượt hơn người. Phật Thế Tự Tại Vương, theo bản nguyện của Ngài, dạy cho cách trang nghiêm diệu độ. Về sau, Ngài thành Phật, hiệu A Di Đà, hiện là giáo chủ cõi Cực lạc Tây phương.

Phát Nguyện Nhân Duyên

1. Lòng đại từ

Tỳ kheo Pháp Tạng khi rời cung vua, phát tâm Vô thượng, tự nghĩ rằng: “Chúng sinh trong mười phương, muôn đời chịu khổ, không bao giờ dừng”. Ngài khởi đại bi, muốn lập một Tịnh độ, tiếp dẫn chúng sinh về đó tiến tu. Bèn đến bạch với Thế Tự Tại Vương Như Lai rằng: “Nay con phát tâm Vô thượng, muốn cứu khổ muôn loài, xin hãy vì con chỉ bày cách thực hành, trang nghiêm diệu độ, nhanh chóng viên mãn Bồ đề, nhổ bật gốc rễ đau khổ cho chúng sinh”.

Phật Thế Tự Tại Vương biết Pháp Tạng có lòng đại bi vô lượng, nên nhân đó dạy: “Như có biển lớn, một người muốn tìm của báu, bèn dùng đấu để lường, nhiều kiếp đi qua, biển có thể cạn. Nay ngươi có lòng đại nguyện muốn cứu khổ chúng sinh, ta sẽ vì ngươi, tuyên bày giảng nói!”. Xong, bèn dùng thần lực, hiện ra 200 ức quốc độ của chư Phật. Pháp Tạng thấy vậy, mừng rỡ vô cùng.

2. Quyết tâm tu hành

Sau khi nghe Phật Thế Tự Tại Vương giảng bày về các quốc độ thanh tịnh, Pháp Tạng ghi nhớ, tâm vô cùng tịch tịnh, tinh tấn, nghiêm mật tu hành qua năm kiếp dài. Ngài chọn những điểm thù thắng nhất trong các cõi Phật thù thắng, xây dựng thế giới Tịnh độ. Bạch điều này lên Phật Thế Tự Tại Vương, đức Phật hoan hỷ thọ ký và nói cùng đại chúng: “Trong tương lai không lâu, Bồ tát Pháp Tạng này sẽ thành tựu đại nguyện!”.

3. Cách thức trang nghiêm Tịnh độ

Trang nghiêm nghĩa là trang hoàng, làm thành, xây dựng. Cõi Tịnh độ an lạc là do ngài Pháp Tạng quyết tâm tùy theo nguyện mà thực hiện thành tựu. Khi mới phát tâm, cõi ấy vẫn có ba đường dữ, Ngài hiện thân tu Bồ tát hạnh, độ hết thảy chúng sinh dứt bặt tham sân si, tiến tu dự vào hàng bất thối.

Trên nền tảng 48 đại nguyện, Tỳ kheo Pháp Tạng xây dựng quốc độ của mình bằng ba phương diện nhiếp pháp hàng đầu: nhiếp Pháp thân nguyện, nhiếp Tịnh độ nguyện và nhiếp Chúng sinh nguyện.

a. Nhiếp Pháp thân nguyện: là nguyện xây dựng Phật thân. Bồ tát chọn quả Phật thân để đem công đức trang nghiêm, thệ nguyện trang nghiêm thành tựu Pháp thân chư Phật, ánh sáng vô lượng, thọ mạng vô cùng.

b. Nhiếp Tịnh độ nguyện: là nguyện xây dựng cõi Phật. Sau khi thành Phật, Bồ tát đem công đức trang nghiêm quốc độ, tất cả đều bằng thất bảo: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, xích châu, mã não…

c. Nhiếp chúng sinh nguyện: là tiếp độ và giáo hóa chúng sinh, gồm cả phàm phu và Thánh trí.

Giã từ quán trọ Trở về cố hương

Quán trọ ví cho cõi Ta bà đau khổ, ngắn ngủi, không bền chắc. Cố hương ví cho cõi Cực lạc thuần vui, bền lâu, chắc thật.

Nói về sự: chúng ta phải thật sự rời bỏ Ta bà để luôn nhớ nghĩ về cõi Cực lạc của Phật A Di Đà.

Nói về lý: chúng ta phải rũ bỏ tất cả những phiền muộn, lo âu, trăn trở, giả tạm trong tâm thức, để thảnh thơi trở về với chân như Phật tánh hằng thanh tịnh của chúng ta.

Chúng ta thường nghĩ: Cuộc đời này luôn đầy hoa bướm. Chúng ta say sưa đắm chìm trong tình yêu, danh vọng, tiền bạc, cứ ngỡ cuộc đời là những bài thơ, tiếp nối với những ngày vui bất tận, hoa sẽ không tàn, trăng sẽ không khuyết, cuộc vui dài kéo đến thiên thu. Nhưng có ngờ đâu, thân người như bóng chớp chiều hôm, mới trẻ rồi già, mới sống rồi chết, trong cuộc vui hội ngộ đã ươm mầm chia ly. Đời người thật vô thường, huyễn mộng như hoa sớm nở tối tàn, vui ít khổ nhiều, sống chết nối liền không ai tránh khỏi. Ai cũng biết đời ít người trăm tuổi, tuổi xuân thấy đó rồi chợt mất, buồn vô cùng và khổ cũng vô cùng.

Vì sao vậy? Vì quán trọ chỉ cho sự tạm bợ, ngắn ngủi, ví như những quán trọ ở ven đường, chỉ dành cho khách bộ hành dừng chân nghỉ mát, sau đó từ giã ra đi, chớ không ở mãi được. Cũng vậy, Ta bà chẳng khác gì quán trọ, nhân loại sống trong cõi này đều giả tạm, vô thường, không thật. Tại sao không thật? Vì suốt cả cuộc đời bị sinh, lão, bệnh, tử, tiền tài, danh vọng chi phối, bức bách thật là khổ não. Tất cả đời sống vật chất cho dù làm vua, làm quan, giàu sang đến cỡ nào đi nữa nhưng khi ra đi không mang được gì cả, cho nên mới gọi là không thật. Chúng ta là người hiểu đạo, phải sớm giác ngộ ngay chỗ này, sống có đạo đức để làm lợi ích cho mọi người. Có như vậy, mới không uổng phí đời người.

Ta bà thật là đau khổ, tại sao chúng ta không sớm giác ngộ để một lòng nhớ về cố hương Cực lạc? Cố hương là nơi chúng ta chôn nhau cắt rốn, là ngôi nhà vững chắc cho chúng ta ngơi nghỉ sau những ngày tháng vất vả với cuộc đời.

Ngày ấy, đức Phật Thích Ca, vì hiểu cuộc đời ngắn ngủi, kiếp phù sinh tạm bợ, mong manh nên đã quay mặt với vinh hoa, độc hành vào núi thẳm, rừng sâu tìm chân lý. Bao ngày tháng miệt mài tu tập, cuối cùng giác ngộ, đem đạo mầu soi tỏ cuộc đời. Giáo lý Ngài dạy rất nhiều, trong đó, vô thường (không thường còn, luôn đổi thay biến dạng) là một trong những giáo lý căn bản.

Phàm mọi pháp vô thường, theo sau là khổ. Ấy vậy, chúng sinh không tỉnh, lấy khổ làm vui, cam lòng nhận chịu, nên gọi là Ta bà. Ta bà là cõi uế trược đầy dẫy khổ đau. Trái lại, cõi Cực lạc là cõi thuần vui, nơi an lạc thanh tịnh cho tất cả chúng sinh. Vì thế, người Việt Nam ta, khi có người thân tạ thế, tất cả đều mong ước nguyện cầu vong hồn sớm tiêu diêu miền Cực lạc. Danh từ Cực lạc đối với dân tộc ta nó thân thiết đậm đà như một ngôi nhà ấm cúng, là nơi yên nghỉ an toàn, là quê hương đầy thắng cảnh cho những khách lãng tử viễn du mòn gót trên vạn nẻo đường đời. Để hết khổ được vui, chúng ta hãy hiểu rõ hai cõi Ta bà và Cực lạc.

Ta bà là gì? Ta bà là phiên âm từ chữ Saha của Phạn ngữ, có nghĩa là ráng chịu đựng, vì chúng sinh ở trong cõi này chịu các phiền não, tham sân si bức bách, làm các điều ác, xoay quanh trong ba nẻo sáu đường, lại cứ cam lòng nhẫn chịu không mong ngày ra khỏi. Ta bà không phải chỉ có một thế giới ta đang ở, mà nó gồm cả ba nghìn đại thiên thế giới, trong phạm vi hóa độ của Phật Thích Ca Mâu Ni.

Cực lạc là gì? Cực là rất, lạc là vui. Như vậy, Cực lạc là cõi thuần vui. Trong Kỳ Viên Hội, đức Phật gọi ngài Xá Lợi Phất dạy rằng: “Cõi đó vì sao gọi là Cực lạc? Vì chúng sinh trong cõi đó không có các điều khổ, chỉ hưởng thuần những sự vui, nên gọi là Cực lạc”.

Vậy, để giã từ quán trọ (Ta bà) một cách dứt khoát, thiết tha nhớ về cố hương (Cực lạc) thì chúng ta phải so sánh sự hơn kém giữa chánh báo và y báo của hai cõi.

Quy Hướng Tịnh Độ

Nay là thời mạt pháp, chính là lúc Pháp môn Tịnh độ đang cần hơn bao giờ hết cho nhân loại. Vì vậy, chúng ta nên tuân thủ nhiều hơn đối với Pháp môn Tịnh độ. Như ngài Thiên Như Thiền sư đã dạy: “Mạt pháp chi hậu chư kinh diệt tận, chỉ lưu A Di Đà Phật tứ tự cứu độ chúng sinh, kỳ bất tín giả, ưng đọa địa ngục”, nghĩa là: đời mạt pháp về sau, các kinh sách đều diệt hết, chỉ còn lưu lại bốn chữ A Di Đà Phật để cứu độ chúng sinh, nếu kẻ nào không tin, tức sẽ bị đọa địa ngục”.

Ngẫu Ích Trí Húc đại sư khi viết quyển A Di Đà Kinh Yếu Giải đã phải lên tiếng than rằng: “Đời mạt pháp ức vạn người tu hành ít có người đắc đạo. Chỉ còn nhờ pháp niệm Phật mới được độ thoát. Than ôi! Nay chính là đời mạt pháp rồi mà bỏ pháp môn niệm Phật này thì còn pháp môn nào tu học được nữa!”.

Tế Tỉnh đại sư (Triệt Ngộ) Liên tông thập nhị Tổ thường dạy rằng: “Ngài Vĩnh Minh Diên Thọ nguyên là bậc “tông tượng” trong chốn Thiền môn mà còn quy tâm về Tịnh độ thay, huống chi nay là thời kỳ mạt pháp, chúng ta lại càng phải nên tuân theo hơn nữa”.

Các vị Thiền sư còn phải lên tiếng nói rằng: “Nếu như chúng tôi khi mới xuất gia mà có túc căn sớm với Pháp môn Tịnh độ, thì chúng tôi không phải mất công, tốn sức chuyển pháp môn tu như thế này đâu”.

Chúng ta thấy, các vị Thiền sư còn quy tâm về Pháp môn Tịnh độ một cách dứt khoát, thì phải nói pháp môn niệm Phật là pháp môn vi diệu, bất khả tư nghì.

Hôm nay, thật là hữu duyên cho chúng ta sớm gặp được Pháp môn Tịnh độ ngay từ ban đầu, theo như chúng tôi nghĩ, chắc có lẽ từ vô lượng kiếp chúng ta đã từng gieo nhân niệm Phật, chính nhân niệm Phật này mà chúng ta có được quả niệm Phật hôm nay.

Nhờ nhân duyên lành đó, chúng ta được chư Phật, chư Bồ tát, chư Tổ trao tặng pháp môn này, chứ đâu phải dễ. Đây là một pháp môn mà các Ngài đã thực hành và đã chứng đắc.

Vậy chúng ta đi theo pháp môn tu của các Ngài chỉ dạy thì chúng ta cũng giống như các Ngài không hai không khác.

Chúng ta đã có duyên với Pháp môn Tịnh độ, thì chúng ta không sợ lạc đường, nếu nói lạc đường thì chư Tổ lạc đường trước. Ví dụ, nếu như pháp môn niệm Phật này không có ai tu theo mà ta tu một mình thì ta mới sợ lạc đường, huống hồ chư Tổ, nhiều vị tu theo pháp môn này, thì chắc chắn chúng ta không sợ lạc đường, chúng ta phải có lập trường và tin chắc như vậy, không có một ý nào mà hoài nghi cả.

Trong kinh Niệm Phật Ba La Mật, đức Phật dạy: “Trong quá khứ vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp nhẫn lại đến nay, mười phương chư Phật chỉ dùng pháp môn niệm Phật để cứu vớt hết thảy chúng sinh”.

Trong hiện tại cũng có vô lượng vô biên hằng hà sa số chư Phật cũng đang thuyết giảng giáo nghĩa này. Đức Phật còn nói thêm trong đời vị lai, tất cả mười phương chư Phật muốn cứu vớt chúng sinh thì không ngoài pháp môn niệm Phật này. Vì vậy, Như Lai bảo rằng: “Pháp môn niệm Phật là vua trong tất cả các pháp”.

Chư Phật, chư Tổ, chư Bồ tát luôn khen ngợi, tán thán, ra sức xiển dương Pháp môn Tịnh độ mà chúng ta không tin hay sao. Ví như có một người nào đó bị trúng đạn vào chân, thì chúng ta cũng cảm thấy họ đau như thế nào, khi chúng ta bắt gặp một người nào đó rạng rỡ nở nụ cười trên môi thì chúng ta cũng cảm thấy được họ hạnh phúc, họ vui như thế nào, huống hồ, biết bao nhiêu danh hạnh, biết bao nhiêu tấm gương sáng niệm Phật được vãng sinh. Tổ Tổ tương truyền cho đến bây giờ thì chúng ta cũng cảm thấy được pháp môn niệm Phật vi diệu, thù thắng, tuyệt vời như thế nào rồi.

Không phải chúng tôi theo Tịnh độ mà chúng tôi tự đề xướng, tự đưa pháp môn của mình lên tận trời cao đâu, mà phải hiểu như thế này, hôm nay, chúng tôi chỉ là người phụ họa thêm thôi, chỉ là người biết cầm bút để ghi lại những lời chư Phật, chư Tổ chỉ dạy mà thôi, chớ chúng tôi không bao giờ có ý bảo thủ, tự lập một pháp môn riêng cho mình đâu, đây là điều mà chúng tôi tối kỵ nhất.

Chúng tôi xiển dương ca ngợi pháp môn Tịnh độ là đều y cứ vào sử sách, chớ không bao giờ nói một cách suông, như chúng ta đã từng biết đạo Phật không chỉ nói lý thuyết suông không, mà còn phải đòi hỏi hành nữa, cho nên có câu “Học đạo chưa phải là đắc đạo. Hành đạo mới gọi là đắc đạo”. Đúng vậy, những điều chúng tôi nói đều y cứ vào sử sách chứ không bao giờ tự nói, để cho quý vị có được tín tâm đối với pháp môn này, chúng tôi xin giới thiệu một số sách nói về Pháp môn Tịnh độ. Đó là: kinh A Di Đà, kinh Quán Vô Lượng Thọ, kinh Vô Lượng Thọ, kinh Niệm Phật Ba La Mật, kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác, Niệm Phật Thập Yếu, Những chuyện vãng sinh lưu xá lợi v.v…

Đã là một hành giả tu theo Pháp môn Tịnh độ thì chúng ta nên cần tìm đọc những cuốn sách Tịnh độ, có như vậy mới giúp cho tín tâm của chúng ta vững chắc thêm. Ngoài những cuốn sách Tịnh độ trên, chúng ta nên tìm đọc ngay cuốn “Liên Tông Thập Tam Tổ”, đây là một cuốn sách gối đầu, nói rất rõ ràng về phương pháp tu và những công hạnh đẹp của 13 vị Tổ sư của Pháp môn Tịnh độ.

Để chúng ta có niềm tin sâu, nguyện thiết, hành chuyên, đối với Pháp môn Tịnh độ, chúng tôi xin dẫn chứng một vị Tổ trong Liên tông thập tam Tổ cho quý vị biết: đó là Sơ Tổ Huệ Viễn. Trong 10 năm ròng rã niệm Phật, Ngài đã thấy Phật A Di Đà xoa đầu Ngài ba lần. Khi lâm chung Ngài biết được ngày giờ ra đi, an nhiên thị tịch một cách tự tại. Từ Sơ Tổ Huệ Viễn lần đến vị Tổ thứ 13 là Ấn Quang đại sư đều niệm Phật, khi lâm chung các Ngài đều biết ngày giờ ra đi một cách tự tại.

Thật phải nói, pháp môn niệm Phật là pháp môn thù thắng. Như vậy thử hỏi Pháp môn Tịnh độ có phải dành riêng cho những người thấp hèn, bất học tu không?

Chúng tôi xin mạnh dạn trả lời thật là không phải chỉ dành riêng cho những kẻ thấp hèn mà còn cho đến các vị đại sĩ Pháp thân Bồ tát, chư Tổ cũng đều tu theo.

Thế mà nay, chúng tôi vẫn còn nghe văng vẳng bên tai pháp môn niệm Phật chỉ dành cho những kẻ không học, những kẻ ngu phu ngu phụ, những người đầu làng cuối xóm tu theo thôi, còn những bậc có học, thượng căn ai mà tu theo làm gì!

Hôm nay, chúng tôi viết đề tài này là thiết tha kêu gọi những ai mà đã có ý chê bai hủy báng Pháp môn Tịnh độ thì nên lập tâm sám hối, chớ không thì chúng ta tự hủy báng chư Phật, chư Bồ tát, chư Tổ đấy, thật là tội nặng đáng đọa vào tam đồ.

Cho nên Ấn Quang đại sư đã phải lên tiếng cảnh cáo người đời rằng: “Pháp môn niệm Phật cao thâm huyền diệu mà vẫn có nhiều kẻ còn dám khinh chê cho là chỉ có những người già nua, tuổi tác yếu đuối, dốt nát mới theo Pháp môn Tịnh độ thì quả là họ đã dám coi thường, khinh chê cả các vị đại Bồ tát như Di Lặc, Văn Thù, Phổ Hiền, Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, Mã Minh, Long Thọ rồi vậy”.

Đối với quý vị nào mà đã phạm vào thiển ý chê bai, hủy báng Pháp môn Tịnh độ, thì quý vị không nên run sợ gì cả. Như chúng ta thường nghe đức Phật dạy:

Có hai hạng người mạnh:

1. Hạng người có lỗi mà biết sám hối.

2. Hạng người không tạo lỗi.

Vậy quý vị cứ y theo lời Phật dạy thì sẽ trở thành người tốt mà thôi.

Ngài Trí Húc đại sư, lừng danh trong chốn Thiền môn thuở xưa, đã lên tiếng trước hàng đệ tử: “Khi mới xuất gia, tôi tập ngồi thiền, tự phụ đã tu theo đốn pháp dễ ngộ và tỏ ý chê bai Pháp môn Tịnh độ, cho là tiệm pháp lâu chứng. Khi ấy còn ít tuổi, tôi dám cả gan nói những điều thiếu suy xét rằng: “Pháp môn Tịnh độ chỉ dành riêng cho hạng người hạ căn ít học mà thôi. Chẳng dè, nhân bị một cơn ốm nặng, tưởng khó qua khỏi, tôi mới chịu phát tâm niệm Phật A Di Đà, sau đó khỏi bệnh, tôi được đọc nhiều sách nói về Tịnh độ, lúc này tôi mới bừng tỉnh, bừng tỉnh cái gì? Là thấy chư Bồ tát, chư Tổ đều niệm Phật cầu vãng sinh, kể từ đây tôi mới nhất tâm niệm Phật A Di Đà cầu vãng sinh Tây phương Cực lạc, ngày đêm không ngừng với một sức tinh tiến ít người nào sánh kịp”.

Chúng ta đã thấy tận tường chưa? Ngài Trí Húc đại sư là bậc tông tượng trong chốn Thiền môn, khi mới xuất gia theo Thiền tông, Ngài có ý chê bai hủy báng Pháp môn Tịnh độ, nhưng khi bừng tỉnh, Ngài thấy mình có lỗi liền lập tâm sám hối, quy hướng về Pháp môn Tịnh độ niệm Phật cầu vãng sinh để giải quyết sinh tử.

Chư Phật, chư Tổ vì thương chúng sinh đời mạt pháp cứ mãi trôi lăn trong vòng sinh tử, với lòng từ bi vô điều kiện, các Ngài đã khuyên chúng ta nên theo Pháp môn Tịnh độ vì dễ tu, dễ chứng như đi thuyền buồm xuôi dòng, gặp gió thuận, lướt nhẹ trên mặt nước, tiến mau như mũi tên, còn tu theo các pháp môn khác sẽ gặp nhiều điều khó khăn.

Cho nên trong Liên Tông Thập Tam Tổ, Ấn Quang đại sư nói rằng: “Bỏ đường tắt Tây phương, chín giới chúng sinh trên khó thể viên thành quả giác. Lìa cửa mầu Tịnh độ, mười phương chư Phật, dưới không toàn độ khắp quần mê. Pháp môn cao cả lợi khắp ba căn nhân đây: Chín cõi đồng về, mười phương khen ngợi. Phật nguyện rộng sâu không từ một vật nên được: nghìn kinh đều chỉ, muôn luận tuyên bày”.

Mỗi niệm danh hiệu Phật tức là mỗi niệm thành Phật, không đợi nhiều kiếp tu chứng, vì nó gồm cả Thiền, Giáo, Luật, Mật, phổ cập đến các bậc thượng, trung, hạ, như mưa thấm nhuần đủ muôn vật, như biển cả dung nạp trăm sông, Đại thừa, Tiểu thừa, Đốn giáo, Tiệm giáo, tất cả tu theo pháp môn này đều được thành tựu Phật quả.

Sự Lựa Chọn Pháp Tu

Theo Đạo Xước Thiền sư, trên bước đường tu tập, Ngài đã chia ra hai phương pháp tu:

1. Thánh giáo môn.

2. Tịnh độ môn

Như thế nào gọi là Thánh giáo môn? Thánh giáo môn là tự mình dùng giới, định, huệ, diệt tham, sân, si. Ắt hẳn suốt cả cuộc đời này, chúng ta tự tu một mình liệu có diệt hết tham, sân, si không, chắc chắn là không rồi.

Thử hỏi, trong đời mạt pháp này có ai tu mà đạt được cảnh giới Phi tưởng phi phi tưởng xứ định chưa, thật sự chưa có một ai đạt được. Nhưng cho dù đạt được đi nữa cũng không diệt hết tham, sân, si và đây, chúng tôi xin lấy một ví dụ để chứng minh.

Như ông Uất Đầu Lam Phất tu đạt được cảnh giới cao nhất của cõi trời Vô sắc, đó là Phi tưởng phi phi tưởng xứ định nhưng cũng chưa làm chủ được phiền não. Là thế này, nhân một buổi ông ta ngồi thiền tại một gốc cây, trong lúc đang hành thiền, thì có những chú chim bay nhảy, kêu hót trên cây rộn rã, lúc này, ông ta tỏ ý sân hận với mấy chú chim, liền bỏ gốc cây đi xuống gần một dòng suối để ngồi thiền. Không ngờ ông ta tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa, trong lúc ngồi thiền tại dòng suối thì những chú cá bơi lui bơi lại làm động nước phát ra tiếng ồn, lúc này, ông ta nổi sân hận hơn lúc trước, liền khởi ý ác là sau này đầu thai làm một con gì mà ăn hết các loại chim và cá, vì tham sân si này nổi lên, sau khi chết ông ta đầu thai làm con phi ly (là con chồn biết bay).

Qua câu chuyện này chúng ta thấy rằng: cho dù tự lực tu mà đạt được cảnh giới Phi tưởng phi phi tưởng xứ định đi nữa cũng không bao giờ diệt hết tham sân si, huống hồ chúng ta là chúng sinh đời mạt pháp, phước mỏng nghiệp dày mà một mình tự lực tu thì chúng ta không bao giờ giải quyết được sinh tử. Như vậy, theo “Thánh giáo môn” thì chúng ta không kham nổi.

Vậy, chúng ta tiếp tục phân tích, mổ xẻ phương pháp thứ hai: “Tịnh độ môn”.

Tịnh độ môn chia ra hai phương pháp: Yếu chỉ Tịnh độ và Tha lực Tịnh độ.

Như thế nào gọi là Yếu chỉ Tịnh độ? Là tự mình sách tấn, tu hành để tạo một cõi Tịnh độ ngay trong hiện tại, như vậy phương pháp này chỉ dùng cho bậc thượng căn mà thôi.

Như thế nào gọi là Tha lực Tịnh độ? Là mình nương nơi bản nguyện của Phật A Di Đà để được vãng sinh, phương pháp này khế hợp với ba căn cơ, hạ căn, trung căn, thượng căn. Tha lực Tịnh độ cũng giống như đi thuyền qua sông, còn Thánh giáo môn tự lội qua sông. Như vậy, người mà có thuyền chở qua sông và người tự lội qua sông, thử hỏi trong hai người cùng đi qua sông, người nào khỏe nhất? Chắc chắn là người có thuyền chở qua.

Qua sự phân tích, mổ xẻ phương pháp tu trên đây, chúng ta chọn phương pháp tu nào là hợp nhất? Theo chúng tôi nghĩ, chắc chắn ai cũng đều đồng ý chọn “Tha lực Tịnh độ”. Tại sao ta chọn phương pháp này? Là vì hợp với căn cơ của chúng ta, cho nên ta không dại khờ gì mà chọn “Thánh giáo môn”.

Chúng ta là một hành giả tu theo đạo Phật, trước khi chọn một việc gì thì phải đầy đủ tam huệ: Văn huệ, tư huệ và tu huệ.

Văn huệ: là mình nghe rõ ràng.

Tư huệ: là mình tư duy, suy nghĩ chọn lựa cái nào đúng cái nào sai một cách rõ ràng.

Tu huệ: là mình áp dụng tu hành cái mình đã chọn lựa tư duy một cách đúng đắn.

Như vậy, tam huệ rất quan trọng, nó cũng giống như nấc thang đầu tiên, hay là chìa khóa để chúng ta bước vào ngưỡng cửa Phật pháp. Nếu như ban đầu, chúng ta nghe một cách lập chập, tư duy một cách hời hợt, sai lệch, thì khi chúng ta tu, dễ bị lệch lạc. Ngược lại, chúng ta nghe một cách rõ ràng, tư duy và áp dụng đúng đắn, thì khi tu ta cảm thấy an lạc vô cùng, vì vậy, chúng ta phải hết sức cẩn trọng ở chỗ này.

Đức Phật Thích Ca trọn đời giáo hóa, điều phục chúng sinh, Ngài đã ban ra tám vạn bốn nghìn pháp môn tu. Nhiều pháp môn tu như vậy, chúng ta thấy mình hợp căn cơ nào thì theo căn cơ đó, chớ không nên chê bai một pháp môn nào cả. Là đệ tử Phật chúng ta hết sức để ý ở chỗ này, không nên có một ý nào hủy báng cả, mà chúng ta phải luôn tán thán, ca ngợi, pháp môn nào cũng tốt cả, Thiền cũng tốt, Tịnh cũng tốt, Mật tông cũng tốt. Tại sao chúng ta phải ca ngợi, tán thán như vậy? Là bởi vì đều là đức Phật chỉ dạy cả. Nếu chúng ta không khéo lại chê pháp này hay, pháp kia dở là chúng ta tự chê trách đức Phật, nếu sơ sẩy một chút thôi là rơi vào tội hủy báng pháp, tội này rất chi là nặng.

Trong Tứ hoằng thệ nguyện có dạy: “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”.

Chúng ta hợp căn cơ nào thì theo căn cơ đó. Nếu chúng ta sốt thì uống liều thuốc sốt, chúng ta cảm thì uống liều thuốc cảm, chứ không nên điên dại, sốt mà lấy thuốc cảm uống. Như chúng ta thấy, nước trong bốn biển duy nhất chỉ có một vị mặn. Pháp của đức Phật dạy vô lượng chỉ có một vị giải thoát mà thôi. Xin lấy một ví dụ. Chúng ta đi ra Hà Nội, đâu phải có một đường đi, mà có nhiều đường để đi, chúng ta có thể đi xe, có thể đi máy bay, có thể đi tàu lửa, có thể đi bộ v.v… đường nào cũng tới Hà Nội, tuy lâu hay mau mà thôi. Cũng vậy, muốn đạt được quả vị Phật thì chúng ta cũng có rất nhiều phương pháp tu như là Thiền, Tịnh, Mật, Giáo v.v… Chúng ta phải hiểu tường tận như vậy, thì mới không mắc kẹt vào tội chấp pháp, Thiền cũng tốt, Tịnh cũng hay, Mật cũng tuyệt vời.

Trong kinh Kim Cang, đức Phật dạy: “Chánh pháp ta còn bỏ, huống gì là phi pháp”. Chúng ta muốn qua sông thì cần thuyền, khi qua sông rồi thì bỏ thuyền lại, cho nên chúng ta phải biết tất cả chỉ là phương tiện mà thôi. Nếu chấp phương tiện là chúng ta khổ hay nói cách khác là sự và lý phải viên dung.

Sinh Tử Việc Lớn

Nỗi thao thức trong mỗi chúng ta là làm sao giải quyết được sinh tử bởi vì còn sinh tử thì chúng ta cứ mãi trôi lăn trong vòng luân hồi của lục đạo hết sức khổ sở. Vì sinh tử, chúng ta cứ mãi vô ra trong bào thai đầy hôi tanh máu mủ, nhơ nhớp của người mẹ, có khi nằm trong bào thai của con chó, con heo, con cá v.v… cứ mãi quay đi lộn lại trong vô lượng kiếp như vậy, thật là ghê rợn. Vì sinh tử mà làm đảo lộn luân thường đạo lý, ví dụ như cha lấy con, con lấy cha, mẹ lấy con, con lấy mẹ, chị lấy em, cầm dao giết con vật để ăn, không ngờ ta giết cha mẹ, anh, chị, em, thân bằng quyến thuộc của ta nhiều đời nhiều kiếp mà không hay không biết.

Vì sinh tử, chúng ta không chỉ làm khổ cho mình mà còn làm khổ đến cho tất cả mọi người như là làm khổ vợ, khổ chồng, khổ con, khổ cha mẹ v.v… trong vô lượng kiếp như vậy.

Ôi! Nghĩ đến sinh tử thật là kinh hoàng, mà chúng ta không giác ngộ tu hành hay sao, chúng ta không gấp rút hay sao, đợi đến chừng nào đây?

Thật là may mắn thay, chúng ta được làm thân người, sớm lại được gặp Phật pháp. Đặc biệt, chúng ta lại gặp được Pháp môn Tịnh độ, nhờ tha lực bản nguyện của Phật A Di Đà mà chúng ta được liễu sinh thoát tử vãng sinh về thế giới Cực lạc.

Để cho chúng ta luôn thức tỉnh, tu hành một cách nghiêm mật, thì chúng ta phải luôn nghĩ đến sự vô thường, sự trống vắng, ngắn ngủi của kiếp người.

Khi đề cập đến việc được làm thân người, được gặp Phật pháp là khó hay dễ, thật là khó vô cùng. Như chúng ta thường nghe: “Nhân thân nan đắc, Phật pháp nan văn”, nghĩa là: thân người khó được, Phật pháp khó nghe.

Thật là khó được gặp mà hôm nay chúng ta đều gặp được cả.

Chúng tôi thầm nghĩ, chắc có lẽ chúng ta từ vô lượng kiếp đã từng tu tạo phước đức cho nên hôm nay mới gặp được quả tốt như thế này, bằng ngược lại thì chúng ta không dễ gì mà gặp được đâu.

Vì vậy, chúng ta phải luôn thường xuyên nghĩ đến sự vô thường, trống vắng, mỏng manh của cuộc đời mà tinh tấn tu hành, chứ trong thời gian ngắn ngủi này, chúng ta không chịu tu sửa thì thật uổng phí cả một kiếp người.

Đức Phật đã dạy: “Mỗi khi chúng ta đánh mất thân này, thì trăm nghìn muôn kiếp khó mà kiếm lại được”. Cũng giống như đức Phật ví con rùa mù hai mắt, sống tận dưới đáy biển, cứ một nghìn năm khúc gỗ trôi qua biển thì con rùa mù hai mắt nổi lên liền chui vào đúng bọng cây. Phật mới bảo các vị Tỳ Kheo, các thầy thấy con rùa mù hai mắt chui được vào bọng cây khó hay là dễ? Các thầy Tỳ kheo trả lời: “Kính bạch Thế Tôn, thật là khó vô cùng”. “Cũng vậy, được làm thân người lại là khó gấp mấy lần con rùa mù hai mắt chui vào bọng cây”.

Có vị Tổ dạy rất độc đáo: “Thiên niên thiết thọ khai hoa dị, nhất thất nhân thân vạn kiếp nan”, nghĩa là: nghìn năm cây sắt nở hoa còn dễ hơn, mỗi khi chúng ta đánh mất thân người thì trăm nghìn muôn kiếp khó mà kiếm lại được.

Như chúng ta đã biết, có khi nào cây sắt nở hoa không? Không bao giờ có chuyện đó, khó như vậy đó, được làm thân người còn khó hơn cây sắt nở hoa nữa.

Trong kinh Đại Bát Niết Bàn, có đoạn ghi: “Đức Phật lấy ít đất để lên móng tay, rồi bảo Ca Diếp Bồ Tát rằng:

- Đất ở mười phương thế giới nhiều hay đất ở móng tay ta nhiều?

- Bạch Thế Tôn, đất ở móng tay không thể nào sánh bằng đất ở mười phương thế giới.

- Đúng thế, này thiện nam tử! Có người đã chết trở lại được thân người, bỏ thân trong ba đường ác mà được thân người, căn thân đầy đủ, được sinh nơi trung quốc, có đủ chánh tín, có thể tu tập đạo hạnh, có thể tu tập chánh đạo, có thể được giải thoát, có thể nhập Niết bàn, được như trên đây thật là hy hữu, như số lượng đất trên móng tay”.

Qua những dẫn chứng trên, chư Phật, chư Tổ thường nhắc nhở chúng ta có được thân người thật là khó vô cùng. Khi đã có rồi thì chúng ta phải biết quý trọng, bảo vệ nó, mượn nó để tu hành, chớ không nên buông lung, để rồi chúng ta đánh mất nó, trăm nghìn muôn kiếp khó mà kiếm lại được.

Chúng ta phải luôn thức tỉnh cái chết đến cận kề bên ta. Thân này thật là mỏng manh, giả hợp, chỉ cần chúng ta hít vào mà không thở ra thì ta đã qua đời khác rồi, như bông hoa sớm nở tối tàn, có gì mà vui đâu. Cho nên, vào một hôm, đức Phật hỏi các vị Tỳ kheo rằng: “Mạng người sống trong bao lâu?”.

- Có vị trả lời là mạng sống con người trong khoảng vài ngày, bị đức Phật chê trách, ông chưa hiểu đạo, ông chỉ hiểu cái da của Phật pháp.

- Có vị trả lời: Mạng sống con người trong khoảng bữa ăn, bị đức Phật chê trách, ông mới hiểu được cái xương của Phật pháp.

- Có vị trả lời: Mạng sống con người trong một hơi thở. Vị này được đức Phật ca ngợi và tán thán là ông đã hiểu tận xương tủy của Phật pháp.

Vì thế đức Phật thường dạy: “Tất cả vạn vật hiện hữu trên vũ trụ này đều là giả tạm vô thường, không có gì là bền chắc đâu, chỉ có tu nhân tích đức mới là cái thật để cho chúng ta mang theo”.

Khổng Tử cũng nói: “Thế thượng vạn ban đô thị giả, nhân sinh đạo đức quả duy chân”, nghĩa là: tất cả vạn vật hiện hữu trên thế gian này đều là vô thường, duy chỉ có đạo đức mới trường tồn vĩnh cửu.

Chúng ta thường biết được thân này là vô thường, là giả tạm, không có cái gì là ta cả, nghĩ như thế chúng ta mới quên mình tu được, còn ngược lại chúng ta không hay không biết, cứ cho cái thân này là thường còn, cuộc đời này là đẹp đẽ, chấp cái ta này là thật có thì quý vị cứ mãi tham đắm bả ngũ dục giả tạm ở thế gian, suốt cả cuộc đời làm nô lệ cho cái giả, suốt cả cuộc đời làm nô lệ cho ăn, uống, ngủ nghỉ, mà không hay không biết, thật là khổ đau vô cùng.

Để đối trị lại những dục vọng tham muốn ở đời, đức Phật đã chỉ dạy chúng ta trong “Tứ niệm xứ” là phải luôn quán thân này là bất tịnh, là hôi thối.

Kinh Trung Bộ I có đoạn ghi: “Này các vị Tỳ kheo, hãy quán thân này từ gót chân cho đến đỉnh đầu là một bọc da chứa đựng toàn là những đồ bất tịnh hôi thối như là: tóc, lông, móng, máu, mủ, đờm, nước miếng, nước tiểu, phân v.v…”.

Đức Phật muốn cho chúng ta thấy được thật tướng của thân thể này, để chúng ta khỏi phải mê lầm về nó. Như quý vị thường thấy, hằng ngày trong thân thể của chúng ta có chín cái lỗ thường chảy ra những đồ bất tịnh hôi tanh. Vì thế, các vị Tổ ví chín cái lỗ này chảy ra những đồ bất tịnh hôi thối gấp mấy lần mùi hôi ở những cống rãnh của thành phố chảy ra. Chín lỗ đó là gì? Hai tai chảy ra ráy, hai mũi chảy ra nước mũi, miệng chảy ra nước miếng, hai mắt chảy ra ghèn, đường tiểu tiện chảy ra nước tiểu, đường đại tiện thải phân.

Khi chúng ta đi ngang qua những cống rãnh ở thành phố, thì chúng ta cảm thấy thế nào? Thối hay thơm? Thật là thối vô cùng, các cống rãnh đã thối như thế, chư Tổ ví thường ngày thân thể chúng ta chảy ra những đồ bất tịnh hôi thối gấp mấy lần mùi hôi ở cống rãnh.

Chúng ta tu hành thì phải thấy được thật tướng của thân thể này là vô thường, là giả tạm, là bất tịnh. Khi chúng ta nhận chân được thực tướng rồi, chúng ta không dại gì làm nô lệ cho nó nữa, mà chúng ta chỉ biết mượn nó làm phương tiện để tu tập. Cho nên chúng ta không khổ vì nó. Còn ngược lại, đối với những người không nhận chân được thực tướng của thân thể này là bất tịnh, là vô thường, là giả có, thì người ta cứ mải mê làm nô lệ cho cái thân này hoài. Cứ cho thân này là có thật, là trong sạch, người ta cứ vỗ béo, ăn cho ngon, mặc cho đẹp, đánh phấn son cho cái thân này, chải chuốt cho cái thân này, không ngờ họ đã đánh phấn son, vỗ béo, chải chuốt cho bọc da hôi thối mà họ không hay không biết, thật là đáng thương tâm cho họ.

Trong cuốn Sa Di Luật Giải, đức Phật dạy: “Cái khổ của con lừa, con lạc đà chở nặng, cái khổ của những kẻ trôi lăn trong sinh tử luân hồi chưa gọi là khổ. Ngu si không nhận chân được thực tướng, không biết được hướng đi ấy mới gọi là khổ”.

Tại sao đức Phật nói cái chở nặng của con lừa, con lạc đà và những kẻ trôi lăn trong sinh tử chưa gọi là khổ? Là bởi vì con lừa, con lạc đà và những kẻ trôi lăn trong sinh tử chỉ khổ một đời thôi, còn đối với những người ngu si không nhận chân được thực tướng, không biết được hướng đi thì họ sẽ bị trôi lăn mãi mãi trong vòng sinh tử luân hồi mà không khi nào ra khỏi.

Đạo Phật chúng ta cho thân này là vô thường, là giả hợp, là bất tịnh, hiểu như vậy có phải một cách yếm thế hay không? Thưa là không phải. Nhờ chúng ta biết được thân này là vô thường, là bất tịnh, là giả có cho nên ngày nào còn sống thì ngày đó ta nên sống đẹp và sống tốt, làm lợi ích cho mọi người.

Chúng ta không nên hiểu một cách yếm thế, cho thân này là vô thường, là bất tịnh, là giả có rồi chúng ta chán đời, ưng làm gì thì làm, bỏ bê thân này, chích xì ke, ma túy, quấy phá xã hội. Những ai mà hiểu như vậy hoàn toàn sai lệch với ý của chư Phật dạy. Chúng ta là những Phật tử đã hiểu đạo, thì phải luôn tỉnh thức sự sống chết đến với chúng ta rất mau, cái chết nó không hẹn một ai hết, nó đến với chúng ta một cách bất đắc kỳ tử.

Có khi nào cái chết đến với chúng ta mà ta hẹn là cho tôi sống thêm khoảng 5, 6 ngày nữa rồi tôi chết, không bao giờ có hẹn như vậy được.

Bình nhật thường ngày chúng ta cũng đã từng chứng kiến biết bao nhiêu là sự chết chóc của mọi người, có người thì chết trẻ, có người thì chết già v.v…, đã từng chứng kiến như vậy mà tại sao chúng ta không chịu giác ngộ để sớm tu hành, còn đợi đến chừng nào nữa đây. Chúng ta nên biết rằng: mỗi khi đánh mất thân người thì trăm nghìn muôn kiếp khó mà kiếm lại được. Cho nên chúng ta phải thương mình lo tu hành đi, đừng có ham gì bả danh lợi giả tạm của thế gian.

Kinh Tạp A Hàm, đức Phật đưa ra bốn hình ảnh con ngựa để ví dụ bốn hạng người như sau:

- Con ngựa thứ nhất chỉ thấy bóng roi đã chạy.

- Con ngựa thứ hai, nhịp roi lên lưng mới chạy.

- Con ngựa thứ ba, đánh cho thật đau mới chạy.

- Con ngựa thứ tư, đánh chết bỏ, lúc lắc chớ không chịu chạy.

Qua hình ảnh bốn con ngựa, đức Phật chỉ rõ cho chúng ta thấy được bốn hạng người:

- Hạng người thứ nhất, chỉ nghe tiếng đồn có người chết là giác ngộ tu ngay.

- Hạng người thứ hai, chỉ chứng kiến một người chết thôi là giác ngộ tu liền.

- Hạng người thứ ba, đã chứng kiến khoảng 1, 2, 3 người chết, lúc đó mới chịu tu.

- Hạng người thứ tư, tuy đã chứng kiến vô số người chết mà không hề nhúc nhích, họ cứ cho là cái chết của người ta chớ đâu phải cái chết của mình.

Qua bốn con ngựa trên, đa số chúng ta rơi vào con ngựa thứ tư, ít có ai mà rơi vào con ngựa thứ nhất, hai, ba.

Vậy, chúng ta sớm tỉnh giác, thân mạng của chúng ta vô thường, ngắn ngủi, thật chi là trống vắng không có gì là chắc đâu.

Cho dù làm vua, làm quan đi nữa, khi chết cũng để lại đống tro nhơ mà thôi. Như chúng ta đã biết, sống lâu như ông Bành Tổ là 800 năm, nay đâu còn, giàu sang như Vương Khải, Thạch Sùng rồi cũng xuôi tay mà thôi.

“Bao bì cốt nhục nung huân huyết

Cưỡng tác kiều yêu cuống hoặc nhân,

Thiên cổ anh hùng giai nhân tận

Bách niên đồng tác nhất khanh trần”.

Nghĩa là:

“Máu mủ thịt xương một túi nhơ

Tô điểm chi mong gạt tình hờ

Vạn thuở anh hùng giai nhân tận

Trăm năm để lại đống tro nhơ”.

Chúng ta đã hiểu rõ được thật tướng của thân thể mình rồi. Ngày nào còn sống thì chúng ta phải tinh tấn tu hành ngày đó, chớ đừng hẹn lần hẹn lữa. Chớ để cơn vô thường đến cướp ta đi thì trăm nghìn muôn kiếp không có cơ hội để tu.

Ngày xưa các vị Tổ trong lúc tu hành các Ngài thường luôn để ý đến sự vô thường và luôn xem sinh tử là sự đại. Khi một ngày trôi qua, các vị Tổ thường than rằng: “Ôi! Một ngày đã trôi qua rồi mà ta chưa làm được gì cả!”. Quý Ngài rất quý thời gian tu vô cùng. Để cho sự tu tập một cách nghiêm mật, các vị Tổ làm một cái hòm nhỏ để bên gối nằm. Khi nào các Ngài cũng liếc mắt nhìn cái hòm, ám chỉ là cái chết kề cạnh bên ta, chỉ cần sơ suất một chút thôi là ta nhảy vào đó liền. Chính cái hòm nhỏ này có một tác dụng lớn lao, nhờ nó mà giúp cho các vị Tổ tinh tấn tu hành một cách nghiêm mật, không bao giờ xao lãng.

Như chúng ta đã biết, trong kinh công phu chiều có đoạn:

“Thị nhật dĩ quá,

Mạng diệc tùy giảm

Như thiểu thủy ngư

Tư hữu hà lạc

Đại chúng đương cần tinh tấn

Như cứu đầu nhiên

Đản niệm vô thường

Thận vật phóng dật”.

Nghĩa:

“Ôi! Một ngày đã trôi qua rồi,

Mạng sống theo đó mà giảm dần

Như cá ở ao cạn nước

Có gì vui đâu

Đại chúng nên cần tinh tấn

Như cứu lửa cháy trên đầu

Luôn nhớ nghĩ vô thường

Chớ nên phóng dật”.

Chúng ta sống cao nhất là khoảng 50 tuổi đến 100 tuổi, đây là số tượng trưng thôi, cũng có người 1 tuổi chết, có người sống đến 10 tuổi chết, có người sống 20, 30 tuổi… là chết.

Ví dụ tuổi thọ của chúng ta là 50 tuổi, cứ một ngày trôi qua thì tuổi thọ giảm còn lại 49 tuổi, cứ như thế mà giảm dần, cho đến khi ta mất mạng. Tục ngữ có câu: “Nước chảy đá mòn”, cũng giống như cá ở ao mà cạn nước, như chúng ta đã từng thấy trong các ao hồ, cứ mỗi ngày mặt trời lên, thì nước trong ao hồ đều bốc hơi, nước cứ mỗi lần bốc hơi như vậy làm cho nước ở ao hồ cạn dần, thì mạng sống của những con cá ở trong đó cũng theo đó mà giảm dần.

Qua bài thơ trên đây, cho chúng ta thấy được mạng sống của kiếp người thật là ngắn ngủi, thật là trống vắng vô cùng. Vì vậy, chúng ta nên sớm tỉnh ngộ đến sự vô thường, xem sinh tử là việc lớn mà một lòng siêng năng, tinh tấn, gấp rút tu hành, chớ nên buông lung giải đãi mà bỏ phí qua một kiếp người thật là oan uổng vô cùng.

Chúng ta phải luôn tỉnh giác, gấp rút tu hành như hình ảnh cứu lửa cháy trên đầu.

Có khi nào lửa đang cháy trên đầu mà chúng ta hẹn là hãy đợi tôi một hai phút rồi tôi dập tắt sau. Không bao giờ hẹn được, lửa vừa cháy là chúng ta nhanh chóng dập tắt liền, còn nếu chậm trễ một chút thôi thì nó thiêu đốt chúng ta ngay. Cũng vậy, qua hình ảnh này ngụ ý cho ta thấy được: nếu chúng ta không chịu gấp rút tu hành thì quỷ vô thường đến cướp ta ngay. Lúc này, cho dù chúng ta than van, kêu trời kêu đất, cầu khẩn một cách tha thiết đi nữa thì cũng đã muộn màng lắm rồi. Cổ đức dạy rằng: “Khuyên niệm Phật than rằng chưa rảnh, quỷ sứ đòi khóc một khóc hai”, hay là: “Mạc đãi lão lai phương niệm Phật, cô phần đa thị thiếu niên nhân”, nghĩa là: chớ để tuổi già mới niệm Phật, mồ hoang lắm kẻ tuổi còn xanh. Vì vậy, chúng ta nên sớm giác ngộ vô thường mà gấp rút tu hành, chớ đừng để luống qua một kiếp người thì trăm nghìn muôn kiếp khó mà kiếm lại được. Chúng ta đã hiểu như thế nào là vô thường, cũng đã thấy rõ được thật tướng của thân thể mình, thì chúng ta phải sống như thế nào đây, để chuẩn bị cho ngày ra đi của mình một cách êm đẹp. Phải hiểu rằng, chúng ta sống hôm nay là để chuẩn bị cho ngày ra đi, chớ ta không nên ham sống mà bỏ quên đi ngày nhắm mắt xuôi tay, đây là điều tối quan trọng, chúng ta nên nhớ mãi.

Sống như thế nào để trở thành một người lương thiện có đạo đức, có tu tập. Trước hết, chúng ta phải nên quy y Tam bảo.

Theo tư tưởng của kinh Quán Vô Lượng Thọ nói: “Muốn sinh về Cực lạc, phải tu ba phước:

Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng thờ sư trưởng, tâm từ bi không giết hại, tu mười nghiệp lành.

Thọ trì Tam quy, giữ kỹ các giới, không phạm oai nghi.

- Phát lòng Bồ đề, tin lý nhân quả, đọc tụng kinh điển Đại thừa, khuyến tấn người tu hành”.

Ba thứ phước này là chánh nhân Tịnh nghiệp của chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai. Đây là nói về dùng phước lực để vãng sinh.

Quy Y Tam Bảo

Muốn trở thành một người Phật tử trước hết chúng ta phải quy y Tam bảo. Cho nên, việc quy y Tam bảo là việc cần thiết không thể thiếu được.

Như thế nào gọi là quy y Tam bảo?

Chúng tôi xin giải nghĩa bốn chữ “Quy y Tam bảo”.

- Quy: quay về

- Y: nương tựa.

Tam bảo: ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng.

Vậy, “Quy y Tam bảo” là quay về nương tựa với Phật, Pháp, Tăng.

Tại sao chúng ta phải quy y Phật? Phật là đấng giác ngộ sáng suốt, là bậc “thiên nhân chi đạo sư, tứ sinh chi Từ phụ”. Vì vậy, chúng ta nên quy y Phật.

Tại sao chúng ta phải quy y Pháp? Bởi vì pháp là chân lý do đức Phật nói ra, nhờ pháp mà chúng ta có được cuộc sống an lạc, giải thoát, cho nên chúng ta phải quy y Pháp.

Tại sao phải quy y Tăng? Tăng là hòa hợp, là trang nghiêm thanh tịnh, chư Tăng là những người thay thế đức Phật hoằng truyền Chánh pháp, cho nên chúng ta phải quy y Tăng. Đây là nói về sự quy y Tam bảo. Còn lý quy y Tam bảo là sao? Là chúng ta quy y (nương tựa) tự tánh Tam bảo trong ta, trong ta cũng sẵn có đủ Phật, Pháp, Tăng. Nhưng muốn đạt được tự tánh Tam bảo, điều cần thiết chúng ta phải quy y sự Tam bảo. Tại sao chúng ta cần phải quy y sự Tam bảo? Là vì thế này, nhờ ông Phật bằng gỗ, bằng xi măng mà chúng ta lễ lạy, mới đánh thức được ông Phật bên trong của chúng ta. Nhờ sự quy y Pháp là những lời đức Phật dạy, qua những lời dạy đó, giúp chúng ta nhận ra được, hiểu ra được đâu là chánh đâu là tà, rồi áp dụng tu hành thì lúc đó chúng ta mới thức tỉnh được pháp tánh trong ta. Sự quy y Tăng, là nhờ hình bóng của chư Tăng hiện tại mà ta khởi được lòng tôn kính, nhờ sự tôn kính này mới giúp ta thấy được bản thể thanh tịnh hòa hợp trong ta. Như vậy chúng ta cũng đã hiểu được như thế nào là sự, lý quy y Tam bảo.

Khi quy y thì chúng ta lãnh thọ năm giới:

1. Không sát sinh.

2. Không trộm cắp.

3. Không tà dâm.

4. Không nói dối.

5. Không uống rượu.

Năm giới này rất quan trọng, không chỉ riêng người Phật tử thọ trì mà hàng xuất gia cũng lấy năm giới này làm gốc. Muốn đạt được quả vị Phật thì cũng không ngoài năm giới này.

Năm giới này là nền tảng sống, là chân hạnh phúc cho chúng ta, nếu chúng ta tu tiến hơn nữa là chúng ta tu thêm thập thiện: Thân có ba, khẩu có bốn, ý có ba.

Thân có ba: Không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm.

Khẩu có bốn: Không nói dối, không nói lưỡi đôi chiều, không nói lời thêu dệt, không nói lời hung ác.

Ý có ba: Không tham, không sân, không si

Nếu như toàn thế giới ai ai cũng biết giữ năm giới, tu thập thiện thì ắt hẳn thế giới đó sẽ có tràn đầy hạnh phúc, người với người sống trong tình đạo, luôn sống trong tình huynh đệ, biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, người mạnh thì biết nâng niu người yếu, biết tôn trọng lẫn nhau, biết kính trên nhường dưới, biết hoan hỷ xả bỏ cho nhau. Ôi! Nhân quả không sai chạy. Nếu chúng ta biết gieo nhân lành thì chúng ta sẽ hưởng quả lành, đây là một chân lý từ muôn thuở không bao giờ sai chạy.

Khi đức Phật còn tại thế, có Bà la môn hỏi Phật: “Con đã thọ trì năm giới, tu thập thiện, hằng ngày con luôn sống là một người hiền lành đạo đức thì sau này con chết con sẽ đi về đâu, xin Ngài hãy chỉ dạy cho con được rõ”.

Đức Phật dạy: “Này Bà la môn, có một cây nghiêng về hướng Tây, khi nó ngã, thì nó sẽ ngã về hướng nào?

– Bạch đức Thế Tôn, tất nhiên nó phải ngã về hướng nó đã nghiêng.

– Cũng vậy, cả cuộc đời Bà la môn biết sống là một người hiền lương thì sau khi chết sẽ sinh vào một thế giới an lành”.

Chúng ta phải biết rằng, theo đạo Phật là phải tin chắc nhân quả.

Nếu chúng ta gieo hạt ớt thì cho ra quả ớt. Nếu chúng ta gieo hạt chanh thì sẽ cho ra quả chanh. Chớ không ai mà gieo hạt ớt cho ra quả chanh bao giờ. Ở hiền thì gặp lành, ở ác thì gặp ác, niệm Phật thì sẽ thành Phật, chúng ta phải hiểu nhân quả một cách rõ ràng như vậy thì sự tu hành của chúng ta mới phát triển được.

Trong sách này chúng tôi chỉ đề cập đến giới thứ nhất: “Không sát sinh”.

Khi chúng ta chưa quy y Tam Bảo, chưa thọ trì năm giới thì chúng ta sát sinh vô tội vạ, gặp con vật nào mà thích ăn là giết nó chớ không hề có lòng từ gì cả. Chỉ vì món ăn ngon, vì vỗ béo cho thân thể mình mà mình tàn nhẫn cầm dao cướp mất đi mạng sống của mọi loài. Thử hỏi quý vị, có ai đó cầm dao cắt cổ mình, mình có biết đau không? Đau lắm phải không quý vị. Cũng vậy, khi chúng ta cầm dao cắt cổ con vật thì nó cũng biết đau như chúng ta vậy đó, chúng ta cũng biết ham sống sợ chết, thì con vật nó cũng vậy, nó cũng biết ham sống sợ chết, tuy hình hài của nó khác chúng ta, nhưng đời sống tâm thức của nó cũng không khác ta.

Thượng tọa Chơn Thanh có kể một câu chuyện như sau: Có một anh chàng nọ, nhà ở gần chùa, chuyên làm nghề đồ tể. Mỗi ngày vào khoảng 4 giờ khuya, chùa đổ chuông, anh đều thức dậy mổ lợn. Một hôm, chùa không đổ chuông nên anh ngủ luôn tới sáng. Tức giận vì hôm nay không có thịt để ra chợ, anh lăm lăm cầm dao qua chùa quát tháo inh ỏi, chửi bới lung tung. Nghe ồn ào, Hòa thượng bước ra ngoài xem sao. Anh ta thấy Hòa thượng lại càng hung hăng, quơ dao chửi bới, bộ dạng đáng sợ vô cùng: “Tu hành gì mà ham ngủ, khuya không chịu dậy đổ chuông, làm cho tôi mất một buổi chợ…”. Với thái độ điềm tĩnh và lời lẽ từ hòa, Hòa thượng ôn tồn giải thích: “Đêm qua tôi nằm mộng thấy một người đàn bà dẫn theo 12 đứa nhỏ đến van xin tôi hãy mở lòng từ bi cứu lấy mạng sống của họ, bằng cách khuya nay đừng đổ chuông”. Nghe Hòa thượng giải thích, anh ta ngạc nhiên và dịu dần cơn giận. Trở về nhà, ra chuồng lợn coi, thì anh thấy con lợn mà anh chuẩn bị giết đã đẻ ra 12 con lợn nhỏ. Quá sợ hãi, anh vội vàng qua chùa xin gặp Hòa thượng kể lại sự tình. Nhân đó, Hòa thượng giảng cho anh nghe về hậu quả của nghiệp sát sinh. Nghe xong, anh tự thấy tội lỗi tày trời, gục đầu dưới chân Hòa thượng, cầu xin sám hối, nguyện buông dao, dứt nghiệp sát, chuyển sang nghề lành để sinh sống.

Trong kinh Tạp A Hàm nói: “Nếu có người nào muốn giết hại ta, ta không vui, thì tất nhiên kẻ khác cũng vậy, không vui cho ta giết hại họ. Tại sao mình muốn mạng sống mình còn mà lại giết hại mạng sống của kẻ khác? Như vậy là trái ngược, con người cần phải sửa chữa”.

Đức Phật dạy: “Nhất thiết chúng sinh giai hữu Phật tánh”. Nếu chúng ta giết một con vật, là ta tự giết Phật tánh của nó, tội rất nặng.

Nếu hôm nay chúng ta ăn 1 ký thịt thì mai sau sẽ phải trả 10 ký thịt, nếu giết người bằng một viên đạn thì sau này sẽ nhận lãnh bằng một viên đại bác, không bao giờ nằm ngoài luật nhân quả.

Khổng Tử than rằng: “Sinh tiền bất tri thiên đường lộ, tử hậu nan ly địa ngục môn”, nghĩa là: lúc sống mà không biết làm việc lành, thời sau khi chết khó mà thoát khỏi cửa địa ngục. Đây là một chân lý không bao giờ sai chạy được.

“Nhất thiết chúng sinh vô sát nghiệp,

Thập phương hà xứ động đao binh.

Gia gia, hộ hộ đồng tu thiện,

Thiên hạ hà sầu bất thái bình”.

Nghĩa là:

“Hết thảy chúng sinh không nghiệp giết,

Mười phương nào có nổi đao binh.

Mỗi nhà, mỗi chốn đều tu thiện.

Lo gì thiên hạ chẳng thái bình”.

Bởi vì chúng sinh do vô minh che lấp mà cứ hơn thua, đố kỵ đâm giết lẫn nhau, chính vì nhân vô minh này khiến cho chúng sinh cứ mãi trôi lăn trong vòng sinh tử không khi nào ra khỏi. Khi thì đầu thai thành người, khi thì đầu thai làm con vật, cứ thay nhau đầu thai như vậy để mà trả vay, vay trả cho nhau không khi nào ngừng nghỉ.

Chúng ta hãy lấy lời đức Phật dạy mà suy rộng ra, mỗi ngày chúng ta giết những con cá, con gà, con vịt, con bò v.v… không ngờ là chúng ta cầm dao giết cha mẹ anh em, con cái của ta nhiều đời nhiều kiếp mà ta không hay không biết. Nhất là những bữa ăn, những đĩa thịt, những đĩa cá tràn đầy. Không ngờ những đĩa thịt, đĩa cá đó là thịt của cha mẹ, anh em, con cái của ta đó. Quý vị thấy kinh hoàng không, tại sao không ngưng ngay nghiệp sát ư?

Trong kinh Vu Lan có đoạn ghi: “Ta lễ bái những bậc tiền bối và ngậm ngùi vì nhớ kiếp xưa. Đống xương hỗn tạp chẳng vừa, không phân trai gái bỏ bừa khó coi, chắc cũng có ông bà, cha mẹ hoặc thân ta hoặc kẻ ta sinh, luân hồi sinh tử lộn quanh, lục thân đời trước thi hài còn đây”.

Phật dạy từ vô lượng kiếp cho đến nay, chúng ta lang thang mãi trong vòng sinh tử luân hồi bất tận đến nỗi tất cả chúng ta đều là thân bằng quyến thuộc của nhau, dưới hình thức này hoặc hình thức khác. Vì thế Phật nói: “Này các Tỳ kheo, thật khó mà tìm được kẻ nào trong đời quá khứ chưa từng là cha mẹ, anh em, chị em, con cái của các ngươi”.

Chúng ta là người Phật tử, là con Phật, phải thấu hiểu lời Phật dạy, không chỉ chúng ta có cha mẹ, anh em, con cái trong một kiếp này đâu, mà phải hiểu rằng, vì sinh tử luân hồi hiện bây giờ cha mẹ, anh em, con cái của chúng ta đang ở cảnh giới súc sinh, ngạ quỷ, A tu la, nhân, thiên, nói tóm lại là ở trong lục đạo.

Kinh Phạm Võng, phẩm Bồ Tát Giới, đức Phật dạy: “Tất cả người nữ là mẹ ta, tất cả người nam là cha ta, mỗi đời ta từ đó sinh ra, chúng sinh trong lục đạo đều là cha mẹ của ta, nếu ta giết mà ăn chính là ta giết cha mẹ của chúng ta”.

Chúng ta đã nhiều đời nhiều kiếp có tu rồi, nên hôm nay chúng ta biết quy y Tam bảo, gặp được Chánh pháp, nghe được lời Phật dạy, biết được trong vô lượng kiếp ai ai cũng là thân bằng quyến thuộc của ta cả. Chúng ta đã hiểu một cách tường tận như thế rồi thì phải mau mau lập tâm sám hối, ngưng ngay việc sát sinh, bên cạnh đó, chúng ta phải thường xuyên mua vật phóng sinh để chuộc lại những tội lỗi mà mình đã tạo từ vô lượng kiếp cho đến bây giờ.

Như vậy, đã quy y Tam Bảo, cũng đã hiểu rõ lời Phật dạy rồi, thì chúng ta nên phát khởi cái tâm Bồ đề rộng lớn.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.