Chăn Trâu Toát Yếu

PL. 2559 – 2015

Tỳ-kheo-ni HẢI TRIỀU ÂM tốt yếu Tái bản lần thứ 2 NHÀ XUẤT BẢN TƠN GÎ́O CỐ ĐẠI LÃO SƯ TRƯỞNG

Sư Trưởng pháp húy Hải Triều Âm, tự Đại Thành, hiệu Bác Tế Từ Hòa, thế danh Nguyễn Thị Ni, sinh năm 1920 tại tỉnh Hà Đông, nay thuộc thủ đô Hà Nội.

Thân phụ là một công chức người Pháp, cụ ông Etienne Catallan. Thân mẫu là một y sĩ người Việt, cụ bà Nguyễn Thị Đắc. Vì thế Sư Trưởng còn có tên thế tục tiếng Pháp là Eugénie Catallan.

Thầy sanh trưởng trong gia đình nề nếp gia phong, được huân ướp một đời sống đạo đức, lễ nghi của người châu Á. Kiến thức Tiểu sử 5 văn hóa, trí tuệ sâu rộng từ trường học Tây phương. Thầy đã có một lối sống khuôn phép nhưng khoáng đãng, lịch sự nhưng cương trực.

Lấy xong bằng tốt nghiệp Diplôme D’étude Primaire Suprieur Thầy đi dạy học. Ngay khi còn tại gia, Thầy đã biểu lộ lòng từ bi. Ngày ngày dạy học, ngoài thời giờ Thầy vào các bệnh viện, trại mồ côi, dưỡng lão để giúp đỡ an ủi động viên những mảnh đời bất hạnh.

Cơ duyên được biết Phật pháp là do Sư cụ Thích Tuệ Nhuận. Bài pháp đầu tiên được nghe Sư cụ giảng tại chùa Quán Sứ là kinh Lăng Nghiêm, phẩm Quán Âm Quảng Trần và chương Đại Thế Chí niệm Phật. Lãnh hội được sự vi diệu của Phật pháp đem lại niềm an vui cho mọi người. Sau đó, Thầy thường in những cuốn kinh nhỏ phát cho các Phật tử tới chùa tụng kinh hàng ngày.

6 Tiểu sử Quy y với Hòa-thượng Pháp chủ đương thời là ngài Thích Mật Ứng, được Ngài đặt cho pháp danh là Hải Triều Âm.

Thầy sáng lập gia đình Phật tử, mở các hội trưởng lão, thanh thiếu niên, nhi đồng ở Hà Nội, Hải Phòng. Ngoài ra Thầy còn viết bài cho tòa báo Bồ Đề của Sư cụ Thích Tuệ Nhuận, dưới bút hiệu là Thích Nữ Cát Tường Lan. Các bài pháp rất thực tế, đưa Phật pháp vào tư tưởng thanh thiếu niên trong thời đại giao thoa giữa Nho giáo và Tây học ở những năm cuối của thập niên

49 thế kỷ 19.

Năm 29 tuổi, thâm ngộ lẽ vô thường, phước thiện thế gian không thể đưa đến giải thoát. Thầy xuất gia với Hòa-thượng Thích Đức Nhuận, ở Hà Nội (Người sau này là đức Đệ Nhất Pháp Chủ GHPGVN). Hòa-thượng cho y chỉ và thọ giới với Hòa-thượng Ni Tịnh Uyển, chùa Thanh Xuân, làng Phùng

Khoang, Hà Nội.

Tiểu sử 7 Đến năm 1952, vâng lời Hòa-thượng Bổn Sư di cư vào Nam. Nhập chúng tại Ni trường Dược Sư, Gia Định, Sàigòn. Vừa lo tu học, vừa hầu mẹ già bị bệnh bán thân, vừa lãnh việc chuyên giảng dạy cho Phật tử. Thầy tinh trì giới luật, nghe kinh Kim Cang lãnh ngộ được tông chỉ niệm Phật. Thầy tu quán Tứ Niệm Xứ để khai tuệ giác tỉnh, sở đắc về bộ kinh Lăng Nghiêm để khai tri kiến Phật. Khoảng năm 1962, sau khi mẹ mất, vì muốn báo hiếu công ơn mẹ, Thầy nhập thất 5 năm ở chùa Vạn Đức, Thủ Đức, TPHCM.

Những mong nhập Niệm Phật tam muội.

Năm 1968, Hòa-thượng Thích Thiền Tâm khai mở tông Tịnh-độ ở thôn Phú An, Đức Trọng, Lâm Đồng. Mời Thầy về để cùng một số Ni chúng thành lập xã Hoa Sen, noi gương Tổ Huệ Viễn. Nơi đây, Thầy nhập thất tại tịnh thất Linh Quang, chuyên tâm niệm Phật.

8 Tiểu sử Năm 1970, Hòa-thượng Thích Thanh Từ mở lớp tu thiền 3 năm ở Thiền viện Chơn Không, Vũng Tàu. Thầy là một trong 10 vị khóa đầu được Hòa-thượng chiêu sinh. Thầy theo khóa học thiền để hỗ trợ cho công hạnh tu Tịnh-độ. Sau thời gian tu tập, Thầy ngộ được tôn chỉ “Tri vọng vọng tan, chính là quán hạnh Tứ Niệm Xứ”.

Năm 1973, Thầy trở về Tịnh thất Linh Quang, Lâm Đồng nối tiếp công phu tu niệm. Nhưng từ hoài bi nguyện độ sanh không bỏ, Thầy bắt đầu độ chúng, lúc đó chỉ có vài chục người. Đến nay đã thành lập 9 chùa Ni Liên, Linh Quang, Liên Hoa, Viên Thông, Hương Sen, Dược Sư, Lăng Nghiêm, Bát Nhã và Dược Sư 2. Đủ các căn cơ, già trẻ, lớn bé cho đến người tàn tật, trẻ mồ côi Thầy đều đưa tay tế độ, mong họ được kết duyên với Phật pháp. Phật tử quy y thì không biết bao nhiêu mà kể. Tiểu sử 9 Mặc dù giác biết chúng sanh huyễn có, vẫn dùng pháp huyễn để độ chúng sanh. Ngày ngày lên lớp giảng dạy, từ sáng đến trưa, từ trưa đến chiều, lời lẽ uyên bác, chỉ mặt phải, răn mặt trái. Nhắc đi nhắc lại, cặn kẽ từng lời, mong sao cho các con thấm nhuần kinh pháp. Lời giảng dạy của Thầy ai nghe cũng thấy đúng với tâm trạng của mình, hợp thời, hợp cơ, giản dị dễ hiểu, lại rất thực tế.

Đối với đại chúng, Thầy khiêm cung, giản dị, từ hòa. Nhưng nghiêm khắc đưa đại chúng vào khuôn khổ giới luật, nội quy. Sửa trị những xấu ác, nhưng bao dung những lồi lầm chỉ cốt cho đại chúng thành những bậc pháp khí trong Phật pháp. Thầy một lòng lo cho đại chúng, từ tinh thần đến vật chất, hy sinh sức khỏe thời giờ, tận tình từ đời sống tạm thời đến rồi đi, tới đời sống đạo vị lợi ích vĩnh viễn trong kiếp tương lai. Suốt ngày trọn đêm không giờ phút 10 Tiểu sử nào Thầy ngơi nghỉ trong bổn phận tự giác giác tha.

Tấm gương vô ngã vị tha của Thầy, không lời lẽ nào kể hết được. Hạnh đức của Thầy đã gieo vào tâm thức chúng con những ấn tượng khó phai. Lúc Thầy ở Chùa Liên Hoa, Bình Thạnh, TPHCM, học chúng đổ về học pháp rất nhiều, không đủ chỗ, Thầy sửa lại phòng tắm làm chỗ nghỉ cho mình, nhường phòng mình làm chỗ ở cho đại chúng. Còn nhớ những ngày đông giá rét ở xứ lạnh cao nguyên, ai ai cũng co ro lo tìm sự an ổn cho mình. Riêng Thầy, áo mền ấm áp nhường tất cả cho các con, ráp những tấm vải thô vừa nặng vừa chẳng đủ ấm làm phần của mình. Thấy đàn hậu lai trí kém tuệ ít, Thầy toát yếu lại những bộ kinh Hoa Nghiêm, Bát Nhã, Lăng Nghiêm, Pháp Hoa, luật Tỳ-kheo-ni v.v… lời văn giản dị, xác thực để học chúng dễ nắm được yếu chỉ của kinh luật. Mắt đeo kính, dưới ánh đèn dầu, Thầy miệt mài đọc Tiểu sử 11 sách dịch kinh. Từng bộ kinh hán văn dày cộm đầy những chữ với bộ óc tuổi già thật mỏi nhọc, Thầy vẫn hết sức cố gắng cặm cụi dịch sang việt ngữ để đàn hậu lai có sách học tập. Thầy đã biên dịch, biên soạn, toát yếu hơn 100 đầu sách và in ấn không biết bao nhiêu mà kể. Bậc chân tu liễu đạo thường ẩn danh nên mỗi một cuốn sách viết ra Thầy không để tên mình bao giờ, mà lấy tên của các đệ tử đặt vào sách (sau này khi tái bản, chúng con đã mạn phép ghi tên Tôn Sư vào sách). Ấn tống các kinh Di Đà, Phổ Môn, Dược Sư gởi khắp Bắc Trung Nam, để các Phật tử có kinh tiếng Việt. Mang bệnh giựt cơ trên đầu mấy chục năm nhưng chưa từng vì đó mà nghỉ ngơi. Năm 1983, vì muốn làm cuốn Hai Cánh Nhà Ni cho các Tỳ-kheo-ni mới thọ giới nắm vững giới điều, Thầy đã thức suốt cả tháng.

Một lòng tôn kính Phật Pháp Tăng, gặp bất cứ hình tượng Phật nào Thầy đều thành kính đảnh lễ. Tận tình học pháp, nghiên 12 Tiểu sử cứu pháp, truyền bá giáo pháp, cả đời Thầy nêu cao tấm gương vì pháp quên thân. Đối với Tăng Ni, Thầy khiêm cung, kính trọng, dạy hàng đệ tử chúng con suốt đời phải thực hành Bát Kính Pháp. Dạy chúng con nếp sống lục hòa, trên kính dưới nhường, lấy Giới Định Tuệ làm sự nghiệp chính của mình.

Thầy thường răn nhắc chị em phải tinh tấn tu hành để đền ơn thí chủ. Đời sống giản dị, tiết kiệm từng hạt gạo, tấm vải. Thường răn dạy chúng con không được phung phí vật dụng Tam-bảo, phải biết yêu tiếc như giữ tròng con mắt. Thầy kiệm đức kiệm phước trong từng hành động, 70 tuổi vẫn tự giặt áo, giăng mùng, không phiền nhọc một người hầu hạ. Mãi đến 80 tuổi, Phật sự đa đoan, tuổi già mỏi nhọc, Thầy mới cho hàng đệ tử chúng con trợ giúp. Đến nay già lão, thân suy yếu lại bệnh nhưng chưa bao giờ Thầy hiện tướng mỏi nhọc buồn phiền, gặp ai cũng nở nụ cười từ ái. Ai đến gần Thầy Tiểu sử 13 đều cảm nhận được sự mát mẻ từ bi, tất cả bao phiền não đều tiêu tan.

Bởi vì thấu đạt được chân lý “nhất thiết chúng sanh giai hữu Phật tánh”, nên con sâu cái kiến, hàm linh bão thức, các loài chúng sanh, đã có duyên với Thầy đều được thừa hưởng ân đức Thầy ban bố, được thấm nhuần pháp vị. Lòng từ bi của Thầy không chỉ nhân loại được hưởng mà thấm nhuần đến từng cỏ cây, loài vật. Với chúng sanh, đói Thầy cho ăn, khát Thầy cho uống, rét Thầy cho áo mặc, niệm Phật để nó kết duyên với Phật pháp từ đời này đến đời sau. Thầy răn dạy chúng con “đó chính là những huynh đệ chúng ta từ kiếp trước, chỉ vì một chút lỗi lầm phải đọa làm thân chó, nên các con phải tận tình thương xót”.

Xếp đặt cho các con trong hiện tại đã đủ mọi bề khó khăn, lại còn lo mai này, Thầy về cõi Phật, các con nương tựa vào đâu ?

Thầy làm chùa, xây dựng cho hậu lai nơi ăn chốn ở. Nhưng thế sự vô thường, không bền 14 Tiểu sử chắc, chỉ có Phật pháp mới là nơi nương tựa vững vàng nhất. Thầy vì đàn hậu lai mở ra một đường lối tu hành rõ ràng. Năm 1988, Thầy viết một bài Di Chúc, để lại cho đàn hậu lai chúng con. Đó vừa là lời dặn dò, vừa là con đường tu hành của bản thân Thầy và cũng là kim chỉ nam chỉ lối đưa đường cho đàn hậu lai chúng con trên bước đường tu học.

aĩb Qua bao thăng trầm thế sự, Thầy vẫn như núi kia bất động trước cảnh đời dâu bể, vẫn cúi xuống tận lực đùm bọc che chở, nuôi dưỡng thánh chủng cho hàng đệ tử chúng con. Sức an định của Thầy như núi cao bất động trước phong ba của tám gió.

Trí tuệ của Thầy như trăng sáng chiếu soi, phá tan bao hắc ám của đời sanh tử. Dù nói bao nhiêu cũng không đủ lời để tán dương hạnh đức Tôn sư.

Tiểu sử 15 Năm 2009 ngày 6 tháng 7 âm lịch: Thầy để lại bút tích như sau:

Ký ca ký cóp Đóng góp nên công Nhẹ như lông Hồng Bay về cực lạc Hào quang sáng quắc Vẫy gọi muôn phương Cái bướm con mèo Trời người muôn loại

Mau mau tỉnh giấc Thoát xác vô minh Giải nghiệp hữu tình Lên đường giải thoát.

Ba năm sau ngày Sư Trưởng để lại bút tích. Mùng 4 tháng 4 năm Quý Tî (13/5/2013)

là ngày Vía đức Văn Thù Bồ-tát, cũng là ngày Kỷ niệm xuất gia lần thứ 64 của Thầy, một vầng hào quang rực rỡ xuất hiện trên đỉnh tháp khoảng từ 8 đến 12 giờ trưa.

Trước ngày vãng sanh, Thầy cho biết đã nhìn thấy đức A Di Đà, đức Văn Thù Bồ- 16 Tiểu sử tát, Phổ Hiền Bồ-tát cùng các thánh chúng đến đón.

11 giờ 56 phút, ngày 31 tháng 7 năm 2013 (nhằm ngày 24 tháng 6 năm Quý Tî): Thầy thu thần thị tịch, hoa sen trắng thẳng vãng trời Tây. Thượng thọ 94 tuế thế, 60 hạ lạp. Thí chủ xây Kim Quang tháp cúng dường tại Ni viện Dược Sư, Đức Trọng, Lâm Đồng, nơi an nghỉ cuối cùng của nhục thân trần thế.

Thần thức lên miền An Dưỡng, Nghiệp chướng bỏ lại trần lao.

Hoa khai chín phẩm sen vàng, Phật rủ nhất thừa thọ ký.

Trong suốt những ngày tang lễ đều có vầng hào quang xuất hiện trên đỉnh tháp, dưới sự chứng kiến của những người tham dự.

Liên tiếp các ngày tuần thất cho đến tuần chung thất, cũng đều có hào quang xuất hiện và mây ngũ sắc trên bầu trời. Tiểu sử 17 Sư trưởng đã thị hiện vô thường, để lại niềm nuối tiếc khôn nguôi cho hàng trăm, hàng ngàn đệ tử xuất gia và tại gia trên khắp thế giới.

Chúng con mạo muội viết lên ít dòng để nêu lên một phần nào công hạnh của Tôn sư, mong rằng những người hữu duyên được mông ân pháp vũ.

Nam mô Kim Quang tháp, Tào Động phái, pháp húy Hải Triều Âm, tự Đại Thành, hiệu Bác Tế Từ Hòa, đại lão Sư trưởng giác linh. Chùa Dược Sư, ngày 7-7-2014 Trân trọng kính ghi đền ơn pháp nhũ 18 Tiểu sử

Chăn trâu

Kinh Viên Giác, Văn Thù hỏi Phật : Thế nào là vô minh ?

– Chấp nhận bốn đại hòa hợp là thân mình thật. Chấp tâm suy nghĩ tính toán theo sáu trần là tâm mình thật. Chúng sanh vì vô minh nên chịu luân hồi sanh tử. Đức Thích Ca đại bi xuất thế, thuyết pháp khai thị, tuyên bố : Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh. Kinh Tứ Thập Nhị Chương dạy các Phật tử phải chăn trâu.

Tổ Đạt Ma dạy Huệ Khả pháp an tâm. Chỉ có việc quay về mình, nhận cho ra vọng tâm là thứ không thật. Không để cho nó ngự trị liền tự an. Mười bức tranh chăn trâu, không rõ tác giả là ai. Thiền sư Phổ Minh làm 10 bài tụng dẫn nghĩa rất hợp với kinh giáo. Thật là ân huệ lớn cho hậu học. Tỳ-kheo Quảng Trí hiệu Pháp Thông luận giải, chỉ ra tánh giác viên minh. Đỉnh lễ bậc viên mãn chánh biến tri giác. Quy y 12 bộ kinh Tu đa la Nam mô mười phương Hiền Thánh Chúng.

Thuốc chữa khỏi bệnh là thuốc hay.

Pháp môn khai mở được tâm mê là diệu pháp. Mỗi người y đây định tỉnh tinh thần. Một niệm hồi quang. Một cái nhìn quay lại, rỗng toang tự soi sáng, khác chi vầng mặt trời tự tại giữa hư không. Ngay đây mà không chịu quan sát tột cội nguồn, còn đợi đức Di Lặc ra đời, e rằng quá chậm.

Những bài tụng tranh chăn trâu chính là bổn phận của mình. Cần phải giúp cho đồng học cùng biết.

Tình mê đều do kiến chấp. Dẫm vào đó khác chi rừng rậm. Chìm vào đó khác nào biển nước sôi. Như tằm kéo kén, cái ổ tốt là nhân mất mạng. Thiêu thân lao mình vào đèn, ánh sáng lại là gốc hủy xác. Những chỗ thấy này phải quở trách. Hãy thuận lời Phật dạy. Cẩn thận tránh xa đường ma. Nay tạm nêu trong hàng Tăng có 5 đọa 5 lười, cộng thành 10 loại phải chăn trâu ngay.

1/- Cuồng vọng buông thả Chẳng chịu trì giới tu hành. Kinh dạy : “Phiền não tức Bồ-đề. Dâm nộ si tức phạm hạnh”. Họ hiểu thành “tu chứng là tiểu thừa, là chấp tướng”. Y theo kiến chấp độc hại này, mặc tình nói năng sinh hoạt ngông cuồng. Thừa và giới mất cả, hoàn toàn chẳng tu hành.

Hòa-thượng Vĩnh Minh dạy : “Còn tập khí là còn bị nghiệp cảnh lôi đi”. Cho nên chẳng thể rời giới luật.

Chúng ta cẩn thận dè dặt. Học nhiều được văn tuệ nhưng chớ đem lời Phật để bao che lỗi mình, dùng kinh sách để lòe thiên hạ. Đây là bọn tham hư danh trong ngữ giải mà nhận thật họa nơi địa ngục. Lừa người dối mình, sủa ngông cuồng, cam chìm đắm, thật là đáng thương !

2/- Học mà không hành Thông minh, chăm học, cẩn thận ghi chú, chia chẻ danh tướng rành mạch, gom góp chỗ này vá víu chỗ kia. Suốt cả năm tháng. Không ngờ tăng trưởng ngã mạn. Kẻ này viết ra. Người kia chống lại. Mải bút chiến quên tu hành. Tranh giành kiến chấp mà không thực hành lời Phật. Nói ăn mà không ăn hẳn bụng phải đói.

Chư Tổ tu học đến nơi đến chốn, thấy được lẽ thật nên nói ra để phá tà hiển chánh. Chúng ta học lại lời các ngài nhưng mỗi khi bị chống đối liền nổi sân. Thành ra nói đạo mà chính mình không có đạo. Đem chỗ học rộng biết nhiều để chê người này chỉ trích người kia, tự chuốc lấy khẩu nghiệp đọa lạc.

3/- Si không Chấp thuốc thành bệnh. Học Bát Nhã hiểu nghĩa ngã không, pháp không. Biết tụng kinh lễ Phật là quyền giáo, liền chấp không phá tướng, trở thành quyến thuộc nhà ma. Một khi sanh không, tử cũng không nhưng vua Diêm La chưa không thì làm sao?

Kinh Lăng Nghiêm dạy : Ở trong định, sắc ấm tiêu, thọ ấm tỏ lộ mà tự cho mình là đã đủ liền có ma ngã mạn nhập tâm, bỏ cả lễ Phật tụng kinh, làm nghi lầm người khác, đọa vô gián ngục.

4/- Tùy duyên Tổ Lâm Tế nói : “Tùy duyên tiêu nghiệp cũ, hồn nhiên mặc áo xiêm”. Nghĩa là những kiếp xa xưa lỡ đã tạo nghiệp không lành. Nay trả quả thì cứ tùy duyên mà nhẫn cho qua. Giải quyết mọi việc một cách đơn giản nhanh chóng để sớm trở lại an bình. Không phải nghĩ ngợi suy tính gì. Đó là ngài đang tùy duyên mà tu hành.

Các Bồ-tát đã ngộ đạo, sạch vọng tưởng, tùy duyên độ chúng sanh như đức Quán Thế Âm hiện thân cô hàng bán cá.

Phật tử gặp người mời uống rượu liền uống. Bị cử tội phạm một trong năm giới, liền đáp : Tùy duyên mà ! Đây là thứ tùy duyên để xuống địa ngục.

Mã Tổ nói “tức tâm tức Phật” để dạy người nhận ra Phật tánh. Phật tử tự cho tâm mình là Phật rồi, không cần tu hành, mặc tình bừa bãi. Lời của Tổ là hòn ngọc mà chỗ mình nắm được lại hóa ra đá sỏi.

5/- Đua theo danh lợi Vì chẳng nhận rõ gốc đạo nên buông lung theo tình riêng. Có quan niệm : Thật thà chất phác là quê mùa. Huênh hoang hoạt bát mới là lanh khôn. Nương gá thế gian, mưu cầu danh lợi, mất chừng mực, bỏ pháp tắc luật nghi. Ở trong chùa mà sống theo thế tục. 5 hạng trên đây cần tỉnh ngộ, cố gắng nhảy cho ra khỏi chỗ mắc kẹt. Phải chăn trâu ngay ! Dưới đây là 5 hạng lười biếng.

6/- Không học kinh giáo Vào chùa chỉ mong cơm no áo ấm. Có chỗ an thân rồi trở lại mong cầu năm dục.

Sadini Luật Nghi dạy : Bỏ 5 dục như hỷ mũi khạc đờm. Nay người xuất gia này lại ao ước được liếm lại. Kinh Bảo Tích dạy quán thân :

– Ngục tù tham dục hằng bị phiền não xiềng xích.

– Hố nhơ đựng phân tiểu máu tanh.

– Các thứ trùng bọ rúc tỉa (vi trùng bệnh hoạn).

– Chín lỗ thường bài tiết những thứ nhơ bẩn.

– Rắn độc nóng giận thương tổn tuệ mạng.

– La-sát ngã si, ngã ái nhai nuốt trí thân.

– Là chỗ ẩn náu của ngã quỷ tham ăn, tham tiền.

– Thân là rừng tội nên Thánh Hiền chán bỏ.

– Vô ngã như cây chuối không lõi.

– Vô thường, một hơi thở không vào liền tan vỡ.

– Nuôi dưỡng thân vất vả mà rốt cuộc là già bệnh chết.

7/- Tin vào số phận Mặc cho bánh xe nghiệp báo đưa theo dòng đời. Gần gũi người tại gia, sống theo tại gia. Gần mực thì đen, tay cầm cá phải tanh.

8/- Xã giao qua lại Như con chó ngoắc đuôi cầu xin thương xót. Phô tài nói khéo chỉ mong lấy lòng thiên hạ. Đâu có biết địa vị mình là con đấng pháp vương. 9/- Tự ti, tự khinh Người ta rủ nhau đi nghe pháp. Mình tự nghĩ : “hiểu gì mà nghe”, rồi vui vẻ đi làm vườn, lo thổi cơm. 10/- Không chịu lo xa Cho rằng đời sống hàng ngày còn chưa lo xong, nghĩ làm gì đến chuyện sanh tử viễn vông.

5 hạng lười biếng không học không tu nên tâm vượn ý ngựa tha hồ rong ruổi. Sống tiêu hao tín thí vô ích, chết bơ vơ trong sáu nẻo luân hồi.

Cả 10 hạng trên tuy xuất gia mà không thật trượng phu. Mặc áo cà sa mà không giải thoát. Vẫn y nhiên ở hầm vô tri, ngục hắc ám, trong biển vô minh.

Mong tất cả Tăng Ni bước theo dấu vết Thánh hiền, cùng chung lãnh nhận lời đức Phật, không trái khuyết bổn chí, không cô phụ bốn ân, cùng nhau tiến lên cửa chân thật, thành tựu đạo nghiệp Bồ-đề. Ngăn bịt nẻo tà, mở ra chánh đạo, vượt khổ ba cõi, vào nguyện hải Phổ Hiền.

Ngưỡng mong mắt Phật chứng chút lòng thành. Khắp vì tất cả, xin kính dẫn đường đi như sau :

Chuẩn bị a) Ba nghiệp thanh tịnh.

b) Lập chí thật vững.

c) Giữ đúng kỷ luật.

d) Kính trọng Thầy bạn. đ) Trừ bỏ tâm kiêu sa (kiêu : mạn; sa :

xa xỉ, phung phí thời giờ sức khỏe tiền bạc vô ích).

Giải thích danh từ Trâu : Năm thức trước (nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân).

Người chăn : Thức 6. Diệu quan sát trí. Lúa mạ : Năm dục ở trong năm trần. Dây thừng : Giới luật.

Roi : Lời răn nhắc cảnh tỉnh, tự quở trách.

Trâu đen : Ô nhiễm năm dục. Năm căn đuổi theo năm dục.

Trâu trắng : Màu bổn gốc chân thật hiển bày.

Nhân gió thổi động nên sóng nổi dậy. Sóng và nước không hai nhưng nước chở thuyền, sóng lật thuyền. Hai công dụng khác nhau tuy đồng một thể.

Căn gặp trần phát sanh ra thức. Nếu ý thức chuyển thành diệu quan sát trí thì năm thức sẽ là thành sở tác trí.

Sóng tham sân si đem đau khổ cho mình và người. Ý a dua theo năm căn chạy theo năm trần hay ý biết chăn giữ năm căn. Chỉ bao nhiêu đó để biết đạo đức con người cao hay thấp.

Thế nào là chăn ? Năm căn gặp năm trần đừng cho yêu hay ghét. Ngăn đón canh chừng không cho năm căn dính năm trần.

Nếu lỡ có dính thì phải gỡ cho ra. Năm căn rất thích chạy rông. Tỳ-kheo đi, mắt phải ngó xuống. Tỳ-kheo phải ở nơi thanh vắng. Việc chăn năm căn đỡ nhọc. Thả năm căn ra chợ. Mắt tai buông lung tứ phía thì người chăn sẽ không nổi. Về nhà rồi, con trâu vẫn còn lồng lộn đâu chịu đứng yên.

Tâm vốn không, cảnh vốn tịch. Chỉ vì vọng tập dấy niệm. Không tỉnh giác, nhận niệm này là ta, theo nó tạo nghiệp thành có luân hồi. Thấy cảnh khởi tâm liền thành năng sở đối đãi. Không dính mắc mới vào cảnh bất nhị. Thể và dụng không trái mới về chân như. Mỗi người hãy tự xét xem trâu của mình đen hay trắng !

I. Chưa chăn 1- Đầu sừng dữ tợn quá hung hăng.

2- Vượt suối băng rừng mãi mãi xa.

3- Một mảnh mây đen ngang cửa động. 4- Bước bước phạm vào mạ người ta.

1. Ngang ngạnh ngu dốt.

2. Rong ruổi trần cảnh.

3. Vô minh lấp tâm, tội chướng trí tuệ. 4. Mở lời, động tay là đã trái pháp, thương tổn đến người khác. Bạo ngược mà cứ tự cho là anh hùng.

Bậc tiên thánh dạy răn như sau, người có trí phải ghi nhớ : Trượng phu một dao cắt đứt, tu hành dứt khoát không dây dưa ái luyến hay thù oán. Mặt người dạ thú, tướng mạo tu sĩ mà lòng dạ cứ ôm ấp những xấu ác thì sẽ tạo nghiệp không cùng. Ăn ngon, mặc đẹp, ngủ nhiều là từng bước phạm mạ non. Học kinh, nghe pháp, tụng giới, sám hối là phương pháp tẩy dần cho con trâu trở về trắng.

II. Mới chăn 1- Ta có dây thừng xỏ mũi rồi.

2- Mỗi lần rong chạy quất thêm roi.

4- Mục đồng còn phải ráng sức lôi. 1. Giới luật nghiêm trì. 2. Tâm động, tình sanh liền quán chiếu. 3. Hôn trầm tán loạn.

4. Lập chí quyết tu hết sức mình.

Nghiệp lực đưa vào luân hồi sanh tử. Định và tuệ lực mở cửa giải thoát. Dùng các phương tiện huân tu, tận lực chinh phục nội tâm. Nhờ giới luật điều chế thói buông lung phóng túng. Mỗi niệm khởi, trí liền dừng, đó là đánh một roi. Dũng mãnh tinh tấn là thiết yếu. Con trâu mà không có sợi dây mũi thì 3 chú mục đồng cũng phải thua. Dù có Phật tánh, nếu không phương tiện dũa mài, trọn không trở về thanh tịnh. Các tập khí rất khó bỏ, rất mạnh, rất đáng sợ. Thật chiến thắng phiền não, chỉ khi nào đã vĩnh đoạn hết tập khí. Người tu hành phải dè dặt đề phòng cẩn thận. Giặc vẫn ngủ ở trong tâm mình, luôn luôn phải theo dõi, làm chủ, đừng để tham sân si lôi cuốn.

III. Chịu phục 1- Dần dà chịu phục hết chạy rông.

2- Lội nước, lên non, bước bước đồng.

3- Tay nắm dây thừng không nới lỏng. 4- Tay roi chăm chỉ, đúng mục đồng !

1. Dù ở chỗ huyên náo hay tĩnh vắng, thể vẫn an nhiên. Như ngu tợ ngốc. 2. Dù có khi lăng xăng nhưng công phu đã thành thói quen. Dù vội vàng cũng chẳng rời. Tập lâu thành tánh. 3 + 4. Tuy đã thắng vọng tưởng mà càng sấn tới chỗ chí đạo. Hòa-thượng Dũng Tuyền 40 năm chăn trâu mà còn có lúc tuột tay. Hòa-thượng Đàm Hối nói :

Việc này không dễ, phải biết hổ thẹn. Cần có chí hướng cao thượng. Lấy xuất thế làm bản hoài, lấy minh tâm làm cứu cánh. Quyết liệt tu đến thành Phật, không một phút lơi lỏng. Trâu đã trắng cái đầu.

IV. Hồi đầu Lâu ngày dày công mới chuyển đầu. Dần dần thuận nhu tâm điên cuồng. Mục đồng chưa dám toàn tin tưởng.

Dây thừng vẫn nắm, giữ chừng nhau.

Dụng công đã thuần. Hai ma hôn trầm và tán loạn đã chịu phép. Mục đồng càng tinh tấn. Xả vọng thân, vọng tâm, vọng cảnh. Tâm Bồ-đề, trên cầu Phật đạo dưới độ chúng sanh, lúc nào cũng hiện tiền.

Trâu trắng thêm 2 vai và 2 chân trước.

Học đạo phải như người sắt Nắm thẳng đầu tâm, liền chặt Vượt lên Vô thượng Bồ-đề

Tất cả thị phi không quản.

Học đạo như dùi lửa, thấy khói chưa thể dừng. Lòng dạ như sắt đá. Chỉ giữ chánh niệm, ngoài ra niệm thiện niệm ác, vừa dấy lên liền dứt ngay không thương tiếc. Nhập định cho bằng được. Hơn thua phải quấy không quản ngại thì được Bồ-đề. Nếu còn quản ngại thì tuột xuống địa ngục.

V. Thuần phục Dưới bóng liễu xanh, bên suối xưa Cỏ thơm mây biếc, chiều xế bóng.

Thả đi, giữ lại, đã tự nhiên Mục đồng nhàn nhã chẳng phải chăn.

Chẳng hệ lụy ngoại trần. Trước mắt muôn ngàn sai khác. Tâm vẫn một cảnh.

Tán loạn đã hết, tùy thuận định môn. Sức tinh tấn sau nối tiếp sức tinh tấn trước, một mạch tâm hoàn toàn trống lặng thanh tịnh. Công phu nỗ lực lắm lắm mới tới chỗ này.

Tâm an nhiên, vua quan tới thăm không mừng, ma quái chọc phá không giận. Tu hành khẩn thiết khiến tâm có sức mạnh. Hòa-thượng Kiếm Nam nói : Từ khi nhận ra hòn minh châu, coi Đế Thích Phạm Thiên cũng như người thường. Trâu đã trắng hết cái bụng.

VI. Vô ngại Giữa trời trâu ngủ, còn lo chi ?

Giây mũi, roi đánh, đâu cần gì ?

Mục đồng ngồi chơi, tùng xanh biếc Khúc sáo thanh bình, vui quá đi !

Lòng dạ thênh thang, tùy duyên phóng khoáng, không câu nệ chi tiết. Việc cần làm thì làm, không cần phải giữ gìn, không có gì phải bận lòng, tâm an nhiên tự tại.

Nơi khác gọi mục này là Thõng tay vào chợ. Trâu chỉ còn cái đuôi đen.

Tam Tổ dạy : Chẳng trụ có không, một lòng bằng phẳng. Triệu Luận nói : Thánh nhân hòa quang đồng trần, vào khắp năm thú. Lặng lẽ ra đi (tịch) tự tại đến (sanh). Điềm đạm như không làm gì mà chẳng gì không làm.

Cửa sâu kín đã mở. Sự ứng hiện của các bậc Thánh không đồng. Đức Lục Tổ lúc nhỏ phải đi kiếm củi nuôi mẹ. Đức Thích Ca sanh vào nhà vua. Ngài Phật Quả giản dị mà đoan trang. Ngài Diệu Hỷ kỹ lưỡng tỉ mỉ từng sự tướng mà tâm rộng rãi bao la.

Ngài Cao Phong tinh nghiêm. Ngài Huyễn

Trụ sáng ngời.

Chẳng có gốc do đâu hiện dấu. Cũng nhờ dấu nay mà hiển bày gốc xưa. Tu đến vô ngại rồi, đời này đời sau liên tục giáo hóa chúng sanh, dù hoàn cảnh nào, ở chỗ nào cũng tự tại không ngại.

Phật giáo Nhật Bản kể chuyện : Hai vị sư cùng đi tới một con suối. Một cô gái y phục sang trọng đang bối rối không biết làm sao qua suối. Một vị sư bế phăng cô bé qua suối, đặt lên bờ rồi tiếp tục theo bạn đi về chùa. Vị kia nghiêm nghị cử tội vị này đã xúc chạm đến nữ thân.

– Tôi đã đặt cô ấy ở bờ suối rồi. Làm sao sư huynh còn đa mang cô ấy mãi tới đây ?

Vậy trong hai người, ai thảnh thơi ? Vì câu nệ tiểu tiết, có những việc chúng sanh cần mà ta không giúp. Nhưng cần phải tự xét, có thật tâm mình đã vô ngại mới có thể noi gương quý ngài. VII. Mặc tình (nhậm vận)

(Trâu hoàn toàn trắng, hướng về mục đồng.)

1- Liễu xuân lặng lẽ soi bóng trong nước.

2- Khói nhạt cỏ thơm, một màu nhung xanh. 4- Mục đồng ngủ ngon trên hòn đá. 1. Nơi phồn hoa huyên náo hàng ngày không mê.

2. Cảnh sắc yên vắng, nhận được tự tánh. 3. Sống với chân tánh không tạo nghiệp. 4. Hồn nhiên ăn ngủ, thuận thiên chân. Mê là quên mình chạy theo vật. Tỉnh là nhớ sống với chân tâm. Chạy theo cảnh là mê. An tĩnh yên tu là ngộ. Dù có bao nhiêu việc phải làm vẫn tỉnh giác. Lăng xăng bao nhiêu vẫn không mê.

Mọi người mê theo cảnh. Người tu không quên mình, nương cảnh thấy mình (kiến sắc minh tâm). Đức Phật cầm cành hoa. Tổ Ca Diếp mỉm cười vì nhớ đến tánh thấy. Hòa-thượng Vô Nghiệp đạt ý rồi, ở nhà tranh thất đá 30 năm, trong dừng ý ngoài quên duyên, chuyên ròng nơi chí đạo.

Tổ Vĩnh Gia nói : “Thân nghèo mặc áo vá. Tâm giàu đầy đạo báu”. Cùng Thích Ca một mắt thấy. Đồng Di Lặc một tai nghe. Với Tịnh Danh một thọ dụng. Với Lão Bàng cùng ra vào. Thiên đường địa ngục, mặc tình tiêu dao. Hang cọp cung ma, dọc ngang tự tại. Giữa trời làm nhàn khách Hình tướng như Tăng quê Chê khen không quản ngại Thanh thản như mây bay.

(Hòa-thượng Thanh Từ nhắc : Thanh nhàn không có nghĩa là biếng lười. Tùy duyên không có nghĩa là bừa bãi.)

Bồ-tát độ chúng sanh không chấp có tướng chúng sanh được độ nên tâm rỗng lặng như hư không.

VIII. Quên nhau (tương vong) 1- Trâu và người cùng ở trên mây 2- Người vô tâm, trâu cũng vô tâm.

sáng.

4- Trăng trong mây bạc khắp tây đông. 1. Cảnh và trí, một màu rỗng lặng. 2. Cảnh và trí đều không, tâm an nhiên. 3. Cảnh và trí thầm hợp, sắc không chẳng hai. 4. Dù ứng dụng với ngàn sai vạn biệt, tánh chân như vẫn lặng trong bất động.

Luận rằng : Tâm không dấy niệm nên như như. Tâm cảnh không nên trí giác sáng ngời. Diệu dụng không thể nghĩ bàn, gần kề Phật Tổ. Mỗi hành động đều từ Bồ-đề. Vọng thân nay chính là pháp thân. Vọng cảnh nay là Huyền Hoa Tạng thế giới.

Không một hạt bụi tí nào không thấu rõ. Tất cả vận dụng đều phi thường. Vọng tâm của thế gian còn tạo được máy bay xe hơi.

Huống chi chân tâm diệu dụng hẳn không thể nghĩ bàn nên nói đạp nhào biển cả, đá ngã Tu-di. Người tu đừng sợ vô phân biệt thành ngu. Vân Môn kệ rằng :

Cái thấy nghe này chẳng thấy nghe.

Sắc thanh hư vọng đâu thật có Vì thế trong đây toàn vô sự.

Thể dụng ngại gì phân chẳng phân.

Không còn đối đãi năng sở, phân chia tâm cảnh nên tranh tên là cùng quên (tương vong).

Ngũ Tổ dạy :

Một Phật, hai Phật, ngàn muôn Phật, Đều chính là mình, không chi khác.

Năm trước căn lành, gieo sẵn rồi.

Ngày nay sức lớn hẳn liễu đạt. Xoay lại nhận được tánh giác của mình thì tất cả ba đời mười phương Phật đều hiện đủ tại đó. Vì tánh giác đồng thể với Phật nên đã tu hẳn phải có kết quả.

IX. Độc chiếu Trâu đã vắng, mục đồng nhàn Đường về ánh trăng soi tỏ Một mảnh mây còn chắn ngang Tay vỗ nhịp tiếng hát vang.

Độc chiếu : Một trí độc lập không phân chia tâm cảnh. Được pháp không, Bồ-tát hạnh đã cao. Hoặc vi tế đã hết nhưng lý tinh diệu chưa tròn. Mọi việc đều trong sáng. Chỉ còn một bước nhảy cuối cùng.

X. Song dẫn (bặt cả 2)

1- Cả người lẫn trâu bặt tung tích 2- Vầng trăng vằng vặc, vạn tượng không.

3- Nếu hỏi trong đây đoan đích ý 4- Cỏ thơm hoa dại tự um tùm.

1. Tâm và pháp cùng bặt.

2. Chỉ một thể linh diệu sáng 3. Hỏi cảnh giới viên giác đâu ?

4. Đáp : Ở ngay trước mắt.

Núi sông vạn vật đồng thể, đâu có chi khác. Công phu đến tột mức. Một phen được là được mãi. Thấy được bản lai diện mục. Đến chỗ đại an lạc này, làm một việc vô vi vô sự này chính là bậc đạo nhân chân thật xuất cách. Nên nói : Việc tham học một đời đã xong.

Năm ấm ba độc đã giải quyết. Không năng sở chỉ một tâm trong sáng. Cảnh giới tự tu tự chứng không dùng lời nói ý nghĩ mà suy luận được. Tất cả chúng sanh vẫn ở trong đó mà không tự biết. Chạm mắt, gặp duyên, thế giới, núi sông, đều đồng một thể, trọn không có vật chi khác. Tất cả đều là cảnh giới Phật.

Cho nên với người ngộ thì Phật rất gần.

Với người mê thì Phật thật xa.

Chăn Trâu 45

NGÀI QUẢNG TRÍ TỔNG LUẬN

Yếu chỉ tu hành là sống với chân tâm. Làm chủ được mình. Không để vọng tâm đánh lừa và chi phối.

HỊA-THƯỢNG THANH TỪ

TỔNG KẾT

Chăn trâu có nhiều bản khác nhau. Theo ngài Quảng Trí, mục đồng là ý thức. Ý thức có 2 mặt : Mê thì nó phụ họa với năm thức để chạy theo năm trần. Chính nó là trâu hoang.

Tỉnh thì nó là mục đồng. Vậy chăn trâu là cái tỉnh chăn cái mê. Chăn trâu là giữ gìn năm căn không cho dính vào năm trần chớ không phải nhắm mắt bịt tai, tu để thành đui điếc.

Con trâu hoang rất mạnh. Mình yếu hơn nó làm sao điều phục nó ? Nhờ có dây mũi (giới luật) và thêm dây roi (các pháp quán) mình mới có ưu thế.

Điểm then chốt của 10 mục chăn trâu là nếu quyết tâm tận lực nhất định sẽ điều phục được trâu dù nó là trâu hoang. Thắng được nó rồi con người sẽ hết khổ, thảnh thơi.

Rõ ràng tất cả chúng ta đều sẵn có khả năng thành Phật. Chỉ cần dẹp sạch những thói quen mê lầm. Chân tâm chúng ta như gương bản lai vẫn sáng. Tánh Bát Nhã được ví với kim cương bất hoại. Chỉ vì bụi phủ, hoặc sơn phết nên gương tựa hồ mất sáng.

Nay tận tình lau cạo sạch sẽ thì ánh sáng vốn có của gương phải được hiển lộ. Tu là một việc làm khẳng định thành công. Mong liệt vị Tăng Ni đừng coi sự tu hành là một việc cầu may hoặc làm để chơi. Thả trôi cả một đời người. Sau trở lại, liệu có gặp đủ duyên tốt đẹp như hiện nay không.

Mong quý vị ráng chăn cho bằng được con trâu của mình. Cầu mong cho tất cả mục đồng sớm sớm thành công. Đó là điều tôi nhắc nhở, xin quý vị ghi nhớ.

CƠNG ĐỨC TRÌ GIỚI

Soạn giả : Thích Minh Thông (báo Giác Ngộ)

1/- Thâu nhiếp vào Tăng.

2/- Khiến Tăng hoan hỷ. 3/- Khiến Tăng an vui.

4/- Chưa tin khiến khởi lòng tin.

5/- Đã tin khiến tăng trưởng.

6/- Điều phục kẻ khó điều phục.

7/- Người biết thẹn hổ được an vui.

8/- Đoạn hoặc-lậu hiện tại. 9/- Đoạn hoặc-lậu vị lai.

10/- Khiến chánh pháp cửu trụ.

Cơng đức trì giới 49

GIẢI NGHĨA :

1/- Thâu nhiếp vào Tăng :

Giới luật là yếu tố cần thiết để một Tỳ-kheo làm mô phạm cho trời người, bước đi trên con đường giải thoát được vững chãi. Giới luật không phải là điều kiện gượng ép hay bó buộc mà hoàn toàn mang tính chất tự giác, tự phát nguyện thọ trì.

Thọ giới Tỳ-kheo là chính thức gia nhập Tăng số, là một thành viên ưu tú bước vào địa vị chúng trung tôn, một trong ba ngôi báu. Giới luật nghiêm cẩn tạo một môi trường an ổn vững vàng, bảo trì sự tồn tại của Tăng đoàn. Như thế gọi là nhiếp thủ ư Tăng (thâu nhiếp vào ngôi Tăng bảo, giữ gìn cho được vững bền).

2/- Khiến Tăng hoan hỷ : Hương thơm của giới phẩm bay khắp mười phương. Dù ngược chiều gió vẫn lan xa. Trong kiếp sống vô minh, giới luật cần thiết như đi đêm cần đèn đuốc. Tăng già được tô đậm nét uy nghiêm thuần nhã. Uy tín ngôi Tam-bảo được nâng lên. Tai nghe mắt thấy một pháp khí, lòng người đã mừng rỡ bao nhiêu huống chi được sống chung với các Thánh nhân, thật là một hạnh phúc hiếm có.

3/- Khiến Tăng an vui :

Tục ngữ có câu : “Một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ”. Người xuất gia cắt ái từ thân, chung sống với các bạn đồng lý tưởng.

Lỡ một Tỳ-kheo bị phiền não chế ngự, ba nghiệp theo ma. Phật bắt buộc cả đại chúng phải răn nhắc, khuyến tấn, dạy sám hối. Một người không thanh tịnh, cả chúng không được bố tát. Nếu vi phạm tới mức độ như thương tích nặng, chỉ cái cổ họng còn hơi thở, thì Tăng chúng phải hợp sức chữa trị. Nếu bị chặt đứt đầu rồi, thì chẳng Cơng đức trì giới 51 những mất đi một phần-tử trong đoàn thể mà cả đoàn thể phải chung gánh chịu sự nhục mạ chê bai của thế gian. Thiếu quy củ nề nếp, giáo đoàn sẽ bị xáo trộn, trong nát rữa ngoài khinh rẻ. Nếu không chỉnh đốn kịp thời, sớm muộn cũng tan rã. Cho nên giới luật quan hệ vô cùng đến sự an ổn của đại chúng.

4/- Chưa tin khiến khởi lòng tin : Ngọn đuốc chánh pháp toàn do Tăng Ni thắp sáng. Đây là nơi trông mong duy nhất của những chúng sanh không nơi nương tựa. Đang bị chìm đắm trong sông mê biển khổ, vớ được con thuyền giác ngộ này, hẳn đem cả thân mạng phó thác.

Đức Phật nhập diệt đã lâu. Hình ảnh toàn trí toàn năng toàn thiện nay đã phai mờ. Tỳ-kheo đầy đủ oai nghi, phạm hạnh thanh tịnh, có thể thay Phật tuyên dương giáo pháp. Hình tướng đoan nghiêm của Tăng bảo phát khởi lòng tin cho chúng sanh như những người chết đuối được thấy một lái thuyền khỏe mạnh đến cứu vớt. Giới luật khiến chúng sanh tin Tăng bảo là hình ảnh sống động của đức Phật, đảm đương trách nhiệm lèo lái con thuyền giải thoát. Những bài thuyết pháp khó được hưởng ứng nếu chính người nói đã bị quần chúng miệt thị. Phải có giải pháp kiện toàn Tăng sự mới có thể khiến người chưa tin khởi lòng tin.

5/- Đã tin khiến tăng trưởng :

Giới luật là bức chấn song vững chắc. Hành giả do đây không tạo nghiệp sa ngã.

Thân miệng ý thanh tịnh thì tâm an định.

Kinh thường thí dụ : Nước lặng thì ánh trăng hiện rõ. Tâm định phát tuệ. Ba vô lậu học tuy mật thiết với nhau như đỉnh ba chân nhưng Phật vẫn cho chúng ta tập dần, bắt đầu từ giới luật. Tuệ giác của Tỳ-kheo lấy khéo trì Thánh giới làm căn bản. Người đời Cơng đức trì giới 53 gieo hạt giống chánh tín vào ruộng phước Tăng bảo hẳn là đầy đủ màu mỡ để hạt giống nảy mầm và phát triển. Lòng tin càng sâu dầy vững chắc nếu được thấy Tăng Ni thanh tịnh hòa hợp, lời nói hành động đúng pháp. Họ sẽ không bị lung lay vì những phỉ báng hủy nhục của các ngoại đạo tà kiến. Nghiệp báo xấu xa của một vài cá nhân mục nát không thể khiến họ thay đổi. Từ tín căn phát sanh tín lực, họ sẽ là những hộ pháp dũng mãnh.

6/- Điều phục kẻ khó điều phu c :

ï Giới luật là thước đo hành vi ngôn ngữ có đúng với thể thức của một vị Tăng không ? Con người ương ngạnh, không chịu nhận tội, không chịu sám hối, Tăng không điều phục được. Đức Phật dạy đại chúng yết ma đuổi đi, không dung túng giặc ở trong nhà. Theo chế độ Tăng già, những quyết nghị này sẽ được nơi nơi tôn trọng. Người vi phạm không thể có chỗ dung thân. Những ai còn có chút tâm tu hành, chịu sám hối, chịu sửa đổi, thì Tăng chúng phải khuyên can, tận tình dẫn dụ, như pháp xử trị. Ngoan cố lắm mới đành bỏ đi. Như thế gọi là điều phục người khó điều phục.

7/- Người biết theïn hổ được an vui :

Biết thẹn hổ là biết tự trọng. Tham sân si là tánh của phàm phu. Sát đạo dâm vọng là nghiệp của thú vật. Người biết thẹn hổ tự biết mình là Phật nên chẳng để những duyên hèn làm ô lụy. Giới luật rất nghiêm chỉnh.

Hơi chút vi phạm liền lo sợ như đang ôm phao nổi đi biển mà biết rằng chiếc phao của mình đã bị châm kim. Phải sám hối ngay mới an tâm. Những bậc này thấy ai sơ sót, dù chỉ chút oai nghi, cũng vội nhắc nhở. Bởi vì con mắt trí tuệ biết phao lủng không thể bền nên rất xót thương người lạc Cơng đức trì giới 55 bước. Bao giờ đại chúng ai nấy đầy đủ giới luật, người biết thẹn hổ mới an vui.

8/- Đoạn hoặc lậu hiện tại :

Kinh Bát Đại Nhân Giác nói : “Vọng tâm là nguồn ác, vọng thân là rừng tội”. Tâm phàm phu đủ tám vạn bốn ngàn phiền não. Ba độc tham sân si kích thích thân miệng ý tạo nghiệp đọa lạc. Phật đặt ra giới luật để câu thúc thân và miệng, ngăn chặn ác nhân, tránh ác quả.

9/- Đoạn hoặc lậu vị lai :

Không được hiện hành, các chủng tử mòn dần. Văn tư tu tuệ phát triển. Như người làm vườn trồng cây thì cỏ dại mất chỗ. Năng lực giới định tuệ vững chắc, hành giả bước lên đường giải thoát. Như thế gọi là đoạn vị lai hữu lậu. 56 Cơng đức trì giới 10/- Khiến chánh pháp cửu truï :

Đức Thế Tôn bắt đầu chế định giới luật khi các pháp hữu lậu phát sanh trong Tăng đoàn. Các Tỳ-kheo dần dà bị danh lợi lôi cuốn, sống xa rời tinh thần giải thoát. Giới luật là hàng rào ngăn chặn những hư đốn, bảo vệ sự thanh tịnh hòa hợp khiến ngôi trụ trì Tam-bảo không bị hư hủy.

Đức Phật trao vận mạng Phật Pháp cho Tăng Ni, di chúc phải vâng thờ giới luật làm Thầy. Chỉ có giới luật mới hàng phục được ma quân trong ngũ trược ác thế. Những ai có hoài bão nối thịnh dòng Thánh, đền trả bốn ân cứu giúp ba cõi, không thể không nghiêm trì giới luật.

Nguyện cầu Tam-bảo hưng long, pháp luân thường chuyển, mười phương chúng sanh đồng thành Phật đạo. Cơng đức trì giới 57 Đem cá tỉnh dẹ cá mê Vọ g tâ vọ g cả h khô g cò là phá xong ngã chấ và phá chấ . Dẹ hế vô minh thì minh tỏ lộ Đượ lậ tậ minh là hế luâ hồ sanh tử Tiế lê giá ngộ viê mã . 58 Cơng đức trì giới

CỐT TỦY GÎ́O LÝ PHẬT

Tát nước biển cả, trải vô số kiếp rồi cũng vét tận đáy. Chí thành cầu đạo, tinh tấn không ngừng tất nhiên kết quả, nguyện nào không mãn ?

Đức Pháp Tạng Tỳ-kheo xưa kia tích công bòn đức trải vô lượng kiếp. Nay đã thành Phật ở cõi An Lạc. Quang minh khắp chiếu, tiếp dẫn pháp giới chúng sanh lên ngôi bất thoái.

Chúng ta từ vô thủy sanh tử luân hồi.

Nếu xương mà còn thì chất cao hơn núi Tu di. Nước mắt đã khóc nếu có thể gom lại ắt chứa đầy bốn biển. Trải thời gian ấy, Phật đã thành đạo. Chúng ta vẫn y nhiên Cốt tủy gî́o lý Phật 59 là khách luân hồi. Hãy cùng nhau giác tỉnh, niệm Phật cầu về cõi Phật. Bốn ân ba cõi pháp giới chúng sanh đợi chờ!

Tịnh-độ lấy Tín Nguyện Hành làm tông chỉ. Chữ TÍN đứng đầu. Những vị đã đủ thiện căn phước đức nên sẵn có lòng tin thì dĩ nhiên khỏi bàn. Còn chúng ta muốn tin phải hiểu.

Tin cõi Ta Bà đã do nghiệp xấu ác mà có thì nay sáu căn thanh tịnh làm nhân, đức Phật là thắng duyên tiếp dẫn, sẽ được về Tịnh-độ trang nghiêm. Đã nguyện xả uế nghiệp thì xả cho đến tận cùng, không còn gì phải xả nữa. Đã vui thủ tịnh nghiệp thì hân cầu cho đến tột đỉnh. Được vãng sanh rồi mới không dùng tâm thủ xả nữa. Thế gọi là NGUYỆN THIẾT. Chấp trì danh hiệu Phật A Di Đà. An định thân tâm, sáu căn không phan duyên, tự tại chánh niệm. Được niệm Phật tương tục rồi tiến đến nhất tâm bất loạn. Miên mật cho tới ngày vãng sanh. Như thế gọi là HẠNH CHUYÊN.

Học kinh Lăng Nghiêm, không đại-ngộ tiểu-ngộ thì cũng hiểu được thế nào là tánh A Di Đà vô lượng quang, vô lượng thọ. Đây là yếu tố để thiết lập lòng tin. Lý sự viên dung, mỗi niệm đang trưởng dưỡng đóa sen trong ao bảy báu bên cõi Phật.

1/. Y kinh thực tập vi mật quán chiếu. Năm ấm, bảy đại đều là Như Lai Tạng. Để biết tánh A Di Đà chính là thật tướng của tất cả thế gian. Đức Phật A Di Đà không những đang giáo hóa cõi An Lạc mà cũng đang có mặt ở ngay thân tâm mình.

2/. Theo gương Đại Thế Chí Bồ-tát, mỗi niệm tập nhận bản tánh A Di Đà hiện đang lưu lộ ở sáu căn. Kinh gọi là kiến tinh hay Cốt tủy gî́o lý Phật 61 là căn bản Bồ-đề. Như thế tuy chưa chứng nhưng cũng biết rằng:

“Đương đương thường hữu nhân cố.

Đương đương thường trụ pháp thân” (Bồ-tát giới). 3/. Rồi lại theo đức “đại từ bi, năng hỷ xả, Quán Âm Như Lai thường hành bình đẳng nguyện”. Tập quan sát tất cả thủy lục không hành, bò bay máy cựa cho đến những vi tế côn trùng, các loài vi khuẩn đang gây trăm thứ bệnh hoạn, cõi âm, quỷ thú v.v... Thật tướng đều vô lượng quang, vô lượng thọ, đồng thể với Phật, không hai không khác. Hành giả luyện con mắt tập thấy phàm đã có hình tướng đều hư vọng.

Duyên sanh nghiệp báo thật là đáng thương.

Đức Thích Ca, liệt vị Tổ Sư, chỉ mong chúng sanh ra khỏi nhà lửa, trở về bản tâm chân thật của mình để cùng nhau thành Phật. Đã là Phật tử nên đáp đúng bản hoài chư Phật. Khi vua Lương Võ Đế trình Tổ Đạt Ma đã làm bao nhiêu chùa, cúng dường bao nhiêu Tăng. Tổ đáp: Không có công đức. Ý Tổ khuyên vua hướng về việc này. Làm phước rất quý nhưng đừng quên tuệ nghiệp. Bởi vì chân tâm chúng ta là nhất chân pháp giới. Mỗi niệm mống lên thành duyên thọ sanh. Mê chân khởi vọng, nhiễm ba độc tham sân si liền tương ưng với địa ngục, ngạ quỷ, bàng sanh, A-tu-la. Niệm năm giới là vào cảnh người. Bá thí thiền định đưa về cõi trời. Tâm vô ngã sống theo bốn đế là hàng Thanh-văn. Tâm vô ngã lo giải thoát 12 nhân duyên, tương ưng với thánh Duyên-giác. Tâm Bồ-đề thực hiện sáu độ vạn hạnh tức là pháp giới Bồ-tát. Còn niệm Phật thì kinh Quán Vô Lượng Thọ dạy rằng: “Tâm này làm Phật, tâm này là Phật”.

Cốt tủy gî́o lý Phật 63 Y giáo lý Hoa Nghiêm giảng như trên, ta mới hiểu làm sao tâm chúng sanh bản thể toàn chân mà nay hóa vọng. Tướng hư vọng đấy, thể tánh vẫn chân! Tùy duyên mà thể chất bất biến. Bất biến nhưng vẫn tùy duyên. Không duyên vào danh hiệu Phật, ắt dễ duyên vào các pháp giới phàm mê. Cứ một niệm danh hiệu Phật là tiêu được 80 ức sanh tử trọng tội. Then chốt là nhận được tánh Phật của mình vô lượng quang, vô lượng thọ để thiết lập một lòng tin chắc thật. Đúng như lời Phật dạy, mình và hết thảy chúng sanh vốn có đầy đủ khả năng thành Phật.

Đời người như bọt biển dễ vỡ. Mộng rồi lại mộng. Sống chết trong si mê. Niệm Phật là tiếp thông với quang minh vô lượng.

Chuyển hóa vô minh u ám về tương ưng với vô lượng giác. Nam mô Pháp Giới Tạng Thân A Di Đà Phật. 48 diệu nguyện kỳ vĩ, đại từ bi lực thấm thấu vô biên.

Phật chúng sanh đồng một thể tánh, vốn vẫn tuyệt đãi viên dung không thể nghĩ bàn. Tâm chúng sanh cùng Phật ở khắp pháp giới. Cõi An Lạc của Phật A Di Đà hiện đang ở trong tâm mỗi chúng sanh. Chuyên niệm Nam mô A Di Đà Phật tức là đủ duyên thanh tịnh, buông sạch căn bản sanh tử. An định sống với tánh nghe (căn bản Bồ-đề). Lâu dần, như trong phần Tam Ma kinh Lăng Nghiêm nói, năm ấm lần lượt tiêu tan. Sanh diệt diệt hết, tịch diệt hiện tiền là chứng được tánh vô lượng quang thọ.

Cho nên dù niệm thầm hay ra tiếng.

Quan hệ là hành giả phải nghe rõ sáu chữ Nam mô A Di Đà Phật cho đến khi nhập niệm Phật tam muội thì vào vô niệm. Pháp hành thật giản dị mà kết quả thật nhiệm mầu.

Cốt tủy gî́o lý Phật 65 Trung gian chưa kịp mà tuổi thọ đã hết thì theo nguyện lực Phật A Di Đà tiếp dẫn về cõi An Lạc, bảo đảm vĩnh viễn chỉ tiến không thoái.

Con người từ sáng đến tối, từ khi ở thai mẹ ra cho tới lúc vào quan tài, mắt thấy tai nghe... sáu căn luôn luôn ở trong kiến hoặc tư hoặc. Phân biệt điên đảo, ba độc tham sân si đẩy vào đọa lạc. Để tự giác, ta quán ba cái ai có dè:

1- Tôi tưởng đang thấy quả cam ở ngoài vườn. Ai có dè tôi đang nhìn ở trong mắt tôi (ánh sáng mặt trời chiếu vào trái cam, phản chiếu qua con ngươi vào thị giác thần kinh, hiển lên một hình ảnh. Tôi tự cho là mình đã thấy trái cam).

2- Tôi cứ tưởng tôi thấy quả cam thật.

Ai có dè tôi chỉ thấy cái bóng ảnh do ánh sáng mặt trời đặt vào thần kinh trong mắt.

3- Ờ thì tôi chỉ nhìn thấy cái ảnh. Tôi yên chí bóng này đã phản ảnh trung thực quả cam kia. Ai có dè tôi chỉ thấy được theo nghiệp và tùy duyên (mắt người nhìn thấy quả cam như chúng ta đang thấy. Mắt cua tròn và lồi ra bên ngoài. Hình ảnh hiện ra trong mắt cua nhất định không giống quả cam trong mắt người. Kiến, gà v.v... hẳn thấy khác. Vậy hình ảnh nào đúng ? Kinh dạy người thấy biển nước. Ông trời thấy là ngọc lưu ly).

Như vậy các pháp được nhìn bằng những con mắt nghiệp báo rõ ràng hư vọng. Chỉ các Thánh nhân biết bằng tánh giác viên minh mới không bị nghiệp báo đánh lừa.

Còn có thân, còn đeo con mắt, là còn ở trong vòng nghiệp báo.

Chúng sanh ôm chặt những cái bóng giả huyễn để mà đắm chấp. Hàng ngày ta ăn Cốt tủy gî́o lý Phật 67 cơm uống nước thở không khí để nuôi thân. Tấm thân bằng đất nước gió lửa, mai đây sẽ phải trả về đất. Cảnh là y báo. Thân là chánh báo. Cái báo chướng mà cứ nhận bướng là thể chất của mình, tận tình cung phụng, buông lung tạo tội. Do đây luân chuyển sáu nẻo, đọa ba đường ác, gánh chịu vô biên kịch khổ, không hẹn ngày giải thoát. Quả thật vô minh thâm căn cố đế đã khống chế bức bách chúng ta trong mặt trận mê hồn. Nay được đèn chánh pháp soi giác, chúng ta phải để lòng tự đánh thức mình từng giây phút, từng phân biệt, từng tâm niệm mới hy vọng hồi tỉnh.

Những âm thanh chỉ là không khí giao động. Làn sóng âm ba đập vào lá nhĩ. Biết đây là trò chơi của hai trần động và tĩnh làm duyên. Cái tai nghiệp báo làm nhân. Chúng ta mới không bị khen chê lay chuyển. Hãy tập buông, buông sạch sành sanh. Buông vọng thân, vọng cảnh, vọng tâm để quay về Nam mô A Di Đà Phật. Tập sống với tánh vô lượng quang vô lượng thọ của mình. Đây là điểm chủ yếu. Tin mình đã có thuyền vô sanh. Nương nguyện lực Phật làm tay chèo lái, đưa về cõi Phật để học sự nghiệp tự giác giác tha cho đến ngày viên mãn.

Vườn hồng rực rỡ những màu xanh đỏ.

Hương thơm phảng phất khắp không gian. Từng đàn chim sẻ ríu rít đi kiếm ăn. Những con ong tung tăng lo hút nhị. Cô thiếu nữ vừa hái hoa vừa hát:

Hoa hồng hé nở mát tươi. Hương hoa vui đẹp lòng người. Chỉ vài ngày qua, từng cánh tàn rơi, màu sắc phai nhạt biến thành đất đen.

Cô gái hái rau trong vườn hát đáp: Lời nói trí tuệ mở mắt thế gian. Chúng ta yêu quý tấm thân, cưng chiều cung phụng. Bao nhiêu diễm lệ yêu kiều đã khiến cả nhân Cốt tủy gî́o lý Phật 69 loại giận mừng ngọt đắng. Các vua quan tan nhà mất nước. Theo với thời gian, già lão hao mòn, bệnh tật tiều tụy. Rốt cuộc chỉ là những tử thi trương phềnh thối nát, người ta kinh sợ. Thiếu nữ hát tiếp: Hoa nở tưng bừng sẽ héo queo. Thân ta già chết sẽ điêu tàn. Thế gian mưa nắng vô thường, nhục vinh thay đổi. Ai ơi! Mau niệm Phật A Di Đà! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật.

NĨI VỚI NGƯỜI XUẤT GIA

TRẺ TUỔI

Trẻ tuổi, nghĩa là còn khao khát học hỏi và tu hành. Bồ-đề tâm thúc đẩy xuất gia, tiếp tục năng lượng tinh tấn cần mẫn vượt các khó khăn. Nuôi dưỡng Bồ-đề tâm, cả về hai mặt trí tuệ và từ bi là một công trình quan trọng. Hoàn cảnh không thuận lợi để xói mòn hai đức tánh này là nguy hiểm.

Xuất gia không có Phật pháp để bồi dưỡng tinh thần, không thầy bạn tốt trợ duyên tức là không có môi trường tu học. Căn bản là Bồ-đề tâm không bị lay chuyển bởi những chướng duyên hay ngũ dục. Rời Nĩi với người xuất gia trẻ tuổi 71 Tăng chúng, đi học trường thế gian để cầu bằng cấp, hàng ngày sống với người tại gia, tu sĩ này rơi rụng là dĩ nhiên. Quy y Phật, quy y Pháp đã đành nhưng không thể thiếu quy y Tăng. Rời Tăng chúng, tìm đâu có những nâng đỡ, khuyến khích, nhắc nhở soi sáng. Nhà chùa vẫn nói: Hổ ly sơn hổ bại, Tăng rời chúng Tăng tàn. Việt Nam có câu: Ở bầu thì tròn, ở ống phải dài. Kẻ xuất gia, điều cấm kî là rời chúng.

Danh giá, tài sản, quyền lực là sự nghiệp thế gian. Xuất gia duy tuệ thị nghiệp (kinh Bát Đại Nhân Giác). Đạt giác ngộ mới có khả năng giáo hóa muôn loài giải thoát luân hồi sanh tử, đồng thành Phật đạo.

Vững chãi, thảnh thơi, an vui, người xuất gia giúp những ai đến với mình vượt qua hố sâu phiền muộn tăm tối. Hẹp hòi, ganh tî, tham sân si mạn, cần nạo sạch những nguồn ung độc này. Tự độ, độ tha chỉ ở chỗ phá tan u mê. Đây là mục tiêu đích thực của người tu.

Cũng như các trường y khoa, sinh viên phải thực tập thành công. Học Tăng chuyển hóa nội tâm bằng cách đem những gì mình đã học áp dụng vào đời sống hàng ngày. Có Bồ-đề tâm là đã có đường đi chân chánh, có nghị lực đương đầu với những trụy lạc. Thật là đại hạnh phúc so với những kẻ bơ vơ lạc lõng. Kinh dạy: Quên tâm Bồ-đề, việc thiện trở thành ma sự. Quên còn đáng sợ như vậy huống chi không phát tâm Bồ-đề.

Tuệ giác không phải là thứ ta có thể thu thập từ kinh sách mà là hoa trái của công phu thực tập quán chiếu. Người trí tuệ thấy những điều người khác không thấy. Nếp sống nội tĩnh nội quán bảo vệ chánh niệm.

Chánh niệm luôn chiếu sáng. Lau nhà cầu với chánh niệm, công đức chẳng kém giờ Nĩi với người xuất gia trẻ tuổi 73 thiền tọa. Tâm an vui lúc ấy chính là thiền duyệt.

Mỗi động tác, mỗi lời nói, mỗi tầm nhìn, mỗi bước chân đi của người chánh niệm là một an lạc. Đức Phật dạy: Nguyên tắc hiện pháp lạc trụ chính là phương pháp trang nghiêm Tịnh-độ. Mỗi ngày ta cố bồi đắp thêm một chút thảnh thơi vững chãi an vui thì niềm tin về con đường mình đi thêm lớn. Tuệ giác và đạo đức đem hòa bình và an vui cho mọi người. Thấy một tu sĩ đi đứng khoan thai, lời nói nhẹ nhàng, lòng người tự ấm áp, tín ngưỡng tăng trưởng. Cổ đức thường nói: Công đức xuất gia thấm đến tổ tiên, âm dương lưỡng lợi. Xuất gia với nguyện vọng làm đạo sư độ mình độ người, cần đem hết tâm lực vào chuyện thực tập: Tập đi đứng nói cười, tập ăn, tập thở, đúng như lời Phật dạy. Bồi đắp vun bón cái vững chãi thảnh thơi (tự tại) và cái an vui (hiện pháp lạc trụ) ngay từ những ngày đầu tu học (luật Sadi).

Sử dụng tài năng lo việc chùa là bổn phận chung, là điều cần thiết. Nhưng cảm tưởng mình quan trọng, nuôi lớn vô minh chấp ngã. Tự thấy mình quản lý giỏi, tổ chức khéo thế là đang giật lùi trên đường Bồ-đề, thiệt thòi cho bản thân, thầy bạn, gia đình, xã hội. Cho nên phải thường tụng Bát Nhã Tâm Kinh, nhớ câu thần chú “vô sở đắc”. Học Tứ Niệm Xứ và khuyến khích nhau đem hết tinh lực hành trì chánh niệm.

Nhất là giờ chấp tác, đừng để thất niệm làm chủ.

Luật dạy Tỳ-kheo, 5 năm đầu chuyên tinh giới luật. Ngoài oai nghi, trong chánh niệm, chuyên tâm tu tập cho thành thói quen. Thói quen lâu dần thành nếp sống.

Nếp sống lâu dần thành tánh nết. Mặc áo, rửa tay, làm thị giả… mỗi tư thế, mỗi cử Nĩi với người xuất gia trẻ tuổi 75 động đều phản chiếu một tâm thể ung dung giác tỉnh. Muốn được như thế, Tỳ-kheo phải ở trong chúng, nương nhờ những con mắt sáng, những lời nói từ bi thẳng thắn vạch rõ chỗ ta còn thiếu sót, công bình luận xét thiện ác chánh tà.

Người tu không được chạy theo sở thích riêng. Không được ở một mình. Ni luật cấm các sư nữ đi một mình.

Gia đình thế gian chỉ vài ba người mà vẫn tạo địa ngục với nhau. Bao nhiêu hệ lụy chìm đắm phiền não. Người xuất gia buông xả nẻo đường tối tăm, tìm cửa Bồ-đề.

Xả hình hài chi tiết Cắt ái, biệt song thân Xuất gia, hoằng thánh đạo Nguyện độ hết xa gần. Cạo sạch tóc, bỏ phấn son trang điểm, cởi gỡ buộc ràng yêu ghét. Mở lòng quảng đại, trên đền bốn ân dưới cứu khổ muôn loài.

Nguyện giữ gìn tâm này mãi mãi ngàn đời, Bồ-đề tâm vĩnh viễn tốt tươi.

Ngày tạ đàn niệm Phật Đầu năm 2005 Viết phỏng theo Nguyệt San báo Giác Ngộ.

Nĩi với người xuất gia trẻ tuổi 77