Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Thích Tuyên Hoá
Luận Đại Thừa Trăm Pháp Minh Môn
- Tác giả
- Hòa Thượng Thích Tuyên Hóa
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Thứ năm, Vô vi pháp lược gồm có sáu:
1. Hư Không Vô Vi (akasha)
2. Trạch Diệt VÔ Vi (pratisamkhyan i rodha),
3. Phi Trạch Diệt Vô Yi (apratisamkhyanirodha ),
4. Bất Động Diệt Vô Vi (aninjya), 5. Xưởng Thọ Diệt Vô Vi (samjnavedayitanirodha ),
6. Chân Như Vô Vi (Tathata).
Pháp vô vi thứ năm có thể chia ra làm sáu thứ: 1. Hư Không Vô Vi (akasha) Ý không phải nói hư không là vô sở vi. Vì hư không vôn là vô sở vi, cho nên, dù muốn, cũng khổng cách nào gọi nó là hữu vi được. Bởi vì hư không là không, thế thì – hư không vô vi giải thích như thế nào? Tức nếu quý vị có thể quán “không.” Tức là chiếu soi ngũ uẩn đều không, không ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng và thọ giả tướng.
Giả sử quý vị có kiểu nghĩ tưởng: “Tôi thật tâm tu hành, tôi có một chút công phu, tôi thường ngồi không nằm, ngày lại ăn một bữa.” Nếu quý vị biết mình luổn ngồi không nằm, ngày ăn một bữa lại dụng công tu hành như thế đó thì quý vị vẫn không thể đạt đến cảnh giới hư không vô vi. Nếu đến được chỗ tự tánh như hư khỏng, thân thể như hư không, không có ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng đó mới là hư khổng vô vi. Có người đánh quý vị một đấm, thì coi giống như họ đánh vào trong hư không. Quý vị thử nghĩ: Nếu có người đánh vào chỗ hư không thì hư không sẽ khổng biết đánh trả lại. Nếu như người tu hành đã đến được cảnh giới đó, phiền não nào cũng không có. Hư không vô vi thật là cực diệu. Quý vị có thể đến được cảnh giới này là có thể đạt tới một cẳnh giới mà tôi thường nói,’’Everything is OK!” Nếu hay có thể “Everything is OK!” thì chính là như hư không vậy. Hư không là vạn tượng bao la, tất cả đều bao hàm trong hư không, nhưng hư không không chán ghét quý vị, cũng chring bidl oán hận người khác: “Ê! Anh làm tôi dơ như vậy hả. Tại sao anh lại đại tiểu tiện ở chỗ này? Tôi đã bị anh làm nhiễm ô mất rồi.” Hư khổng nào có loại tư tưởng này. Như con bồ câu nó thường bay đi, bay lại trong chôn hư không mà hư không cũng không hề chướng ngại nó chút nào hết. Thí dụ rất nhiều, ở đây không thể nói ra hết. Đơn giản mà nói, ta phải thường thường quán không, phải đạt được cảnh giới vô ngã tướng, vổ nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng, cùng hợp nhất với vạn vật. Cho nên có câu:
Dữ thiên địa hợp kỳ đức Dữ nhật nguyệt hợp kỳ minh Dữ tứ thời hợp kỳ tự Dữ quỷ thần hợp kỳ kiết hung.
Cùng với thiên địa hợp Với đức, Cùng với nhật nguyệt hợp với sáng, Cùng bốn mùa hợp thứ tự, Cùng quỷ thần hợp kiết hung.
Trời đất có đức hạnh cao lớn cỡ nào, ta cũng cần có đức hạnh cao lớn cỡ đó. Đất có đức hạnh lớn như thế nào, tôi cũng có đức hạnh lớn như thế đó. Ánh thái dương sáng chói ra sao, ta cũng sáng chói giông như vậy. Ánh sáng của mặt trăng chiếu soi, ta cũng cùng ánh sáng đó chiếu rọi.
Xuân Hạ Thu Đông có bốn mùa theo thứ tự thời gian. Mùa xuân là vạn vật đâm chồi nẩy lộc. Mùa hè thì vạn vật trưởng thành.
Mùa thu thì gặt hái kết quả. Mùa đông thì cất giữ. Người tu hành cần phải đạt đến cảnh giới như hư không và cũng nên biết thích hợp thuận theo bổn mùa xuân hạ thu đông tuần tự để sinh tồn. Kế đến các loài quỷ thần biết rõ các sự tình thế gian, thì quý vị cũng phải biết. Quý vị thử xem như thế có nhiệm mầu hay không? Đó là nói đến cảnh giới hư không vổ vi, chinh ỉà cùng với đại tự nhiên dung hợp thành một thể.
2. Trạch Diệt Vô Vi (pratisamkhyanirodha)
84 Trạch là chọn lựa, chọn cái diệt vô vi này. Nói ra có các sự chọn lựa, tợ như là hữu vi. Chọn lựa là hữu vi, nhưng chờ đến lúc “diệt,” tức là khi mà khổng có thân thể nữa, lúc đó chính là vô vi. Đó là lý do mà tại sao pháp này không tính trong 94 pháp nóì ở trước.
3. Phi Trạch Diệt Vô Vi (apratisamkhyanirodha). Vừa nói Trạch Diệt Vô Vi là chỗ chứng cảnh giới Niết-bàn của Quyền giáo BỒ Tát. Nhị Thừa phân tích sắc tướng để quán không, rõ thâu lý không tức là trạch diệt vỏ vi. Phi Trạch Diệt Vô Vi là bổn năng nhưng chẳng dùng cái sức chọn lựa pháp tánh. Bởi vì xưa nay cái tự tánh thanh tịnh, vốn hiển bày, là cảnh giới của Thật giáo Bồ Tát chứng được. Còn cái chỗ của sở chứng Quyền giáo Bồ Tát chính là Trạch Diệt Vô Vi, có nghĩa là đoạn một phần vô minh thì chứng được một phần Pháp tánh. Chỗ sở chứng của Thật giáo Bồ Tát là phi trạch diệt vô vi cũng gọi là “hữu vi duyên khuyết.” Đó là nói trong pháp hữu vi còn thiếu một loại nhân duyên nữa, hay nói khác, pháp hữu vi không hội đủ nhân duyên. Phàm phu và Nhị thừa đôi khi cũng có được thứ cảnh giới này.
4. Bất Động Diệt Vô Vi (aninjya)
Chữ “bất động” này có nghĩa là người tu hành được thứ định bất động. Cái Định bất động này xưa nay vốn là bất động, tịch tĩnh, chẳng giông như cái bất động của sự tu vổ tưởng định.
5. Tưởng Thọ Diệt Vô Vi (samjnavedayitanirodha). Phần ưước có nói tu bất động diệt vô vi là được sanh lên cõi ười sắc giới. Còn tu tưởng thọ diệt vô vi thì sanh lên cõi ười vô sắc giới. Khi đó thì khổ vui đều chẳng động tâm. Đôi với cảnh giới khổ hay đốì với cảnh giới vui đều không bị dao động. Chẳng giống như chúng ta bây giờ, khi gặp cảnh khổ liền cảm thây rằng mình chịu không nổi, gặp cảnh vui thì tham đắm theo: “A! Chuyện gì thế, tôi mau đì coi thử.” Hoặc giả nghe đồn: “Có một món mới lạ hợp khẩu vị mà trong nước này không có. ”
Thì liền nói: “Thật vậy hả? Tôi cũng muôn nếm thử xem sao.”
Rồi thì tham nhiễm theo mùi “vị” đó. Cái thứ khổ vui đều làm động tâm, khi đạt đến cảnh giới tưởng thọ diệt thì việc khổ vui đều không còn động tâm nữa. Hưởng phước cũng được, thọ khổ cũng xong, không có chút gì thay đổi hay thêm bớt, cũng không cần gia một chút sức nào để làm, hay ráng nhẫn, kiềm chế vì vốn đã không bị động rồi. Xưa nay vein là (sao cũng được cả, mọi việc đều OK, hanh thong) “Everything is OK!” Đó gọi là khổ lạc bất động. Tưởng và thọ, khổ thọ và lạc thọ đều tiêu tan, đây gọi là tưởng thọ diệt vô vi. Tu đến cảnh giới này có thể sanh lên cõi trời vô sắc giới, cũng chính là Ngũ bất hoàn thiên, nơi trụ của ba quả
Thánh nhân. Khi Đức Phật còn tại thế, có một lần cậu của Ngài Xá-lợi-phất nói rằng tông chỉ của ông là đối với tất cả pháp gì ông cũng đều “bất thọ.” Tức khổ lạc đều chẳng thọ chứng tỏ rằng mình đã có định lực. Sau đó Đức Phật hỏi ông: “Ông vẫn thọ hay không thọ cái tri ‘kiến’ của ông?” Tức thời ông ta không trả lời được bởi vì “bất thọ ” của ông vốn là “kiến”, nếu ông ta nói – không chấp nhận (bất thọ) tức là ông ta khổng chấp nhận chính cái tông chỉ “bất thọ” của mình rồi. Chỉ hỏi một câu đơn giản thổi mà Đức Phật đã cho ông thấy tông chỉ của ông không thành lập được. Đó là vì ông chưa đến được cảnh giới “Everything is OK! ” Vì ông vẫn còn cái “bất thọ” cho nên ông bị thất bại. Khi nói là bất thọ thì đã có thọ rồi. Kỳ thật, không có “thọ” hay không có “bất thọ” thì là không thắng không bại. Vô vi thì được giải thích như thế đấy.
6. Chân Như Vô Vi (Tathata) Thế nào là Chân như vô vi? Có người nói: “Tôi nghe qua rồi, Chân như chính là Phật tánh xưa nay cũng gọi là Niết-bàn, Như Lai Tạng… có rất nhiều danh xưng chớ đâu chỉ có chữ chân như này phải không?” Tuy là nó đó, nhưng quý vị vẫn chưa nhận ra được rõ ràng. Và nếu không phải là nó thì quý vị lại càng chẳng nhận ra được. Vậy nó là gì? Chính là cái bất vọng, bất đảo. Bất vọng nghĩa là không đốì trá, bất đảo là không có điên đảo. Chẳng dối chẳng điên đảo là “Như Như bất động; Liễu Liễu thường minh.” Đó là Chân như. Quý vị muôn minh bạch “Chân như”, quý vị trước phải biết ba thứ tánh mà chúng ta ai cũng đều có cả: Biến kế chấp tánh, Y tha khởi tánh, và Viên thành thật tánh. Đó là chúng ta, ai ai cũng đều có những sự điên đảo mà Chân như tức là Viên Thành thật tánh.
(1) Biến kế chấp tánh. Biến là biến khắp, kế là mưu tính, chấp là chấp trước. Thi như có một hôm, vào buổi chiều tối khi quý vị đi trên đường thấy có một sợi dây ở trên mặt đất, lại tưởng là con rắn nên hoảng sợ kểu: “Ái da! Con rắn gì dài đến mấy thước lận, thấy ghê quá! ” Trong đêm tối nếu thấy vật gì dài dài ở xa xa như nhúc nhích trên lộ, thì lại nhất định cho đó là con rắn, đó là “biến kế chấp tánh.” Vừa thấy một cái gì giống giông con rắn, rồi mình lại sợ sệt, thì cái tánh biến kế chấp tánh tự nhiên nói lên: “Oái!
Con rắn gì dài thấy sợ quá, hãy chạy mau.”
Rồi hoẵng hốt chạy đụng một người bên đường, người đó liền nói:
“Ôi cha! Ông chạy đi đâu vậy?”
– “Tôi gặp một con rắn, ông từ đó tới ông có thấy nó không?”
– “Con rắn ở đâu? Tôi với ông đi coi, chúng ta đến đó đập nó chết. ”Thế là cả hai cùng đi, đến nơi thì thấy không phải rắn mà chỉ là một sợi dây dài. (2) Y tha khởi tánh. Trong bóng tối thấy vật gì đó cho là rắn, đó là biến kế chấp tánh. Nhận lầm sợi dây là rắn, đó là y tha khởi tánh, tức là từ nơi biến kế chấp tánh mà chuyển thành y tha khởi tánh. Biến kế sở chấp tánh là hư vọng, còn Y tha khởi chấp tánh là điên đảo.
(3) Viên thành thật tánh. Sợi dây này vốn là sợi gai bện thành sợi dây, lại có thể biến thành một con rắn. Quỹ vị nói, ai bảo nó biến hóa? Đó tức là y tha khởi tánh và biến kế chấp tánh. Viên thành thật tánh là không có hư vọng và điên đảo, nó cũng chính là Chân như. Người tu đã được đến chỗ dứt sạch các vọng hoặc, tận trừ điên đảo, đó là cảnh giới Chân như. Bây giờ chúng ta nói đến cảnh giới Chân như này, nhưng nó chẳng phải là thật Chân như mà là giả Chân như , vì quý vị đã biết nó gọi là Chân như. Vì căn bản nó không có gì là Chân như, không có gì để gọi, không có gì để nói, không có một, cũng không có khác, khổng có pháp, cũng không có – chẳng phải pháp. Chân như là bản thể của tất cả các pháp. Cũng như nước có sóng, nước là bản thể của sóng. Sợi gai là bản thể của dây. Không có Chân như, “pháp” cũng không có bản thể.
Nói về vô ngã lược gồm hai thứ:
Bổ-đặc-già-Ia vô ngã, pháp vô ngã.
Ở trên đã giảng về “tất cả pháp,” chính là 100 pháp đã giảng xong.
Bây giờ giảng tới “vô ngã”. “Nói về vồ ngã” là thế nào? Có người nói: “Tôi chẳng phải đang ở đây sao? Tôi thật đang ở đây mà. Thế sao lại nói là không có tôi (vô ngã) được? Có phải là tự gạt mình chăng?” Nghĩ như vậy là không minh bạch “pháp” rồi. Nếu như minh bạch 100 pháp, quý vị tức biết rằng phải nên vô ngã.
Vô ngã lược có hai thứ:
1. Bổ-đặc-già-la vô ngã Bổ-đặc-già-la (Pudgala) là tiếng Phạn, dịch là “số thủ thú.” Thế nào là sô” thủ thú (multiple graspings at destinies)? Chính là nói chúng sanh sô” sô” (nhiều lần) ở trong lục thú (lục đạo) luân hồi qua lại. Lục đạo (sáu đường) đó là thiên, nhân, a-tu-la, ba đường thiện; địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh là ba đường ác. Phàm phu và tất cả chúng sanh đều ở trong sáu đường luân hồi, lưu chuyển xuống lên, còn gọi là pháp giới của sáu cõi phàm. Còn có pháp giới của bôn cõi thánh, đó là Phật, Bồ Tát, Thanh văn và Duyên Giác. Bôn cõi thánh, sáu cõi phàm hiệp lại là mười pháp giới. Mười pháp giới này do từ đâu ra? Do từ một tâm niệm của chúng ta trong hiện tại mà sinh khởi. Tâm của quý vị tưởng đến việc tu hành thành Phật thì tương lai sẽ thành Phật, tưỡng đến việc tu hành thành Bồ Tát thì tương lai sẽ thành Bồ Tát, tưởng đến việc tu hành theo Thanh văn Duyên giác thì tương lai sẽ thành Thanh văn Duyên giác. Đó là cảnh giới của bôn quả
Thánh. Tâm quý vị tưởng sanh lên cõi trời thì cứ giữ năm giới tu thập thiện tương lai tức sẽ được sanh lên trời. Nếu như quý vị chỉ muốn làm người thì quý vị cần tránh những điều ác và làm những điều thiện. Nếu như quý vị muốn làm a-tu-la thì cứ từ sáng đến tối nổi giận lên tưởng đến việc giết người. Sự nổi nóng và tưởng muôn giết người thuộc pháp giới A tu la, tương lai sẽ làm A-tu-la. Cõi trời, người, a-tu-la là ba con đường thiện. Ba con đường ác: Như tâm tham nặng, tham nhiều không biết chán, tương lai sẽ đọa địa ngục. Nếu quý vị có tâm sân nhiều, từ sáng đến tối lúc nào cũng phát sân thì sẽ đọa làm ngạ quỷ. Nếu quý vị có tâm si nặng, làm nhiều việc sai quây thì nhất định đọa làm loài súc sanh. Ba tâm: tham, sân, si làm cho con người phải đọa vào ba đường ác, còn tu Giới, Định, Huệ thì được sanh vào ba đường thiện, còn tiến thêm một bước nữa thì có thể thành Bồ Tát, Phật. Cho nên, sáu nẻo luân hồi thật là nguy hiểm! Người xưa dạy rất rõ ràng :
Thoát mã phúc, nhập ngưu thai, Diêm vương điện tiền kỷ độ hồi, Thủy tùng Đế Thích điện tiền quá Hựu đáo Diêm Quân oa lỹ lai.
Thoát bụng ngựa lại vào thai trâu, Gặp qua Diêm chúa đã bao lần, Hưởng phước cõi trời đâu mấy chốc, Lại đến chảo dầu của Diêm la.
Từ bụng ngựa sanh ra làm ngựa, chết rồi lại vào bụng trâu ra làm trâu. Trước điện Diêm La cứ chạy qua chạy lại khổng biết bao lần nên rất quen thuộc với đường này dù nhắm mắt lại đi cũng tới.
Cũng có khi mới được qua lại chôn thiên đình nhưng nay lại nhào xuống chảo dầu sôi của Diêm La. Cho nên nói làm người, làm súc sanh cũng đều do tâm này tạo ra. Nếu làm việc súc sanh thì tương lai phải đọa làm súc sanh; làm việc người thì tương lai được làm người; làm việc quỷ thì tương lai sẽ làm quỷ. Có người nói họ chẳng tin có quỷ. Vì sao họ chẳng tin quỷ? Vì chính họ là quỷ. Họ sợ mọi người biết họ là quỷ, do đó họ mới đề xướng cái thuyết chẳng có quỷ, chẳng tin quỷ cũng bảo người đừng tin họ là quỷ. Tôi thường thường nói như vầy: “Quỷ và Phật vôh không có gì phân biệt. Làm ác đến tột bậc là quỷ, làm thiện đên cực điểm là Phật. Tu hành đến khai ngộ chính là Phật, chẳng khai ngộ mà làm toàn những điều ngu si thì là quỷ. Cho nên vôh không có gì phân biệt.” – Có người tin có Phật, nhưng nói như vầy: “Phật thì có, nhưng tôi chẳng tin có quỷ, quỷ thì không có.
Tôi hỏi họ, vì sao mà không có quỷ? Họ nói là khổng thấy quỷ nên họ không tin. Tổi liền hỏi: “Vậy chớ ổng có thấy Phật chưa? (chẳng hỏi cũng biết, hiển nhiên là họ không thấy quỷ nên đương nhiên cũng không thấy Phật). Ông không thây quỷ nến chẳng tin quỷ, khỗng thấy Phật, tại sao lại tin Phật? Nếu chẳng thây thì không nên tin, phải không?”
– “Tôi thấy tượng Phật, chúng ta đều thấy được.” “Quỷ cũng có tượng quỷ, vậy cồ sao ông thấy tượng Phật thì tin có Phật, nhưng thấy tượng quỷ lại chẳng tin có quỷ?”
Đấy chính thật là ngu si, ngu si hơn cả súc sanh, không có chũt trí huệ viên dung vô ngại nào. Nếu chẳng tin quỷ thì chẳng nên tin Phật. Tại sao thế? Vì quỷ, hay Phật, tất cả mọi người đều không thấy qua. Đã hiển nhiên không thấy được thì có thể nói là đều khổng có. Không sai! Xưa nay vôn không có gì cả, xưa nay chính là không nhân, không ngã, không quỷ, không Phật, tất cả đều khổng. Đó là cảnh giới của vô ngã. Đây không phải, lúc diễn giảng thì nói là vô ngã nhưng đến khi ăn cơm thì ăn nhiều hơn mọi người, đó tức là đã có “ngã” rồi. Khi chấp tác thì quý vị nói là: “Pháp sư dạy chúng tôi cần phải vô ngã, nên chúng tôi cần chi phải làm chấp tác chớ!” Nhưng đến khi ăn cơm thì cái ngã nó lại xuất hiện: “Tôi nhất định phải ăn cơm! ” Quý vị coi đó, quý vị cần phải thật hành chân chánh vô ngã mới đúng. Chân chánh vô ngã là tất cả đều không có chấp trước. Không chấp trước mới thật là vô ngã, còn chấp trước là còn có ngã tức là chấp ngã. Chấp ngã là duyên chướng đạo cho việc tu hành. Ngã chấp mà không còn nữa cũng tức là vô ngã. Nếu quý vị có “ngã” thời có phiền não. Nếu quý vị khổng có “ngã” thì phiền não do đâu mà sanh ra, cho nên vô ngẩ có thể phá được phiền não chướng vậy.
2. Pháp vô ngã Khổng chỉ vô ngã mà còn cần phải vố pháp. Pháp là nhân cho cái ngã hiển lộ ra. Nếu không có ngã thì còn cần gì pháp? Pháp cũng vô dụng. Quý vị nếu vô ngã tức phá xong ngã chấp, ngã chướng. Nếu quý vị vô pháp tức là đã phá được pháp chấp, cũng phá luôn được cái “sở tri chướng”. Tuy ngã chấp đã không rồi mà pháp chấp bất không thì còn sở tri chướng. Thế nào là sở tri chướng? Thí như quý vị có tư tưởng như vầy:
“Tất cả Phật pháp tôi đều biết, hiện giờ tôi đã hiểu hết, “Bát-nhã” sáu trăm quyển, tôi đọc qua không biết bao nhiều lần. Tôi biết giảng Kinh Pháp Hoa, cũng biết thuyết Kinh Lăng Nghiêm.” Đó là sở tri chướng.
Quý vị biết rất nhiều nhưng những cái đó lại mang chướng ngại cho quý vị. Như trong tâm nghĩ: “Tôi biết, anh chẳng biết, tôi giảng kinh được, anh chẳng giảng kinh được, tôi biết tu hành, anh khổng biết tu hành, tôi có đạo đức, anh không có đạo đức, tôi có trí huệ, anh không có trí huệ.” Tất cả đó đều là sở tri chướng. Nói cách khác cho dễ hiểu, sỏ tri chướng là pháp chấp – chưa “không”.
Nếu như quý vị có thể không chấp pháp, thì quý vị dù biết rõ tất cả các pháp nhưng cũng giông như chưa rõ. Có người hỏi: “Vậy tôi học Phật pháp có dụng ích gì chớ?” Quý vị biết mà như không biết, đấy mới chính thật là biết vậy, và cái sở tri chướng cũng bị phá luôn. Cũng chẳng nên chưa hết phiền não chướng, đã cho rằng tự mình đã không có phiền não gì, tất cả đều tạm thông qua hết. Như thế thì quý vị lại vẫn mắc vào cái chấp trước, chấp mình hiểu được “pháp”. Vậy, cái tư tưởng hiểu “pháp” đó cũng nên buông bỏ đi. Người người đều chấp có cái “ngã.” Nhưng nếu đối “ngã” chẳng chấp thì lại chấp “pháp.” Phật biết tâm lý của chúng sanh nên Ngài mới phá trừ cái phiền não chướng và sở tri chướng của con người. Phật nói tất cả pháp là để phá “chướng.” Chân thật khổng có ngã kiến là điều chẳng phải dễ dàng. Quý vị không có “ngã” nhưng lại nói: “Ông thấy khổng, tôi đâu có ‘ngã’ đâu!” Quý vị không có ngã vậy thì quý vị là ai? Giống như thuyết pháp, nói tới nói lui rồi lại nói: “Tôi thuyết pháp hay hơn ai hết, nhưng đây chính chẳng phải tôi nói à, mà là Bồ Tát nói đó.” Vô hình ữung tự mình tôn đặt cho mình là một vị Bồ Tát. Vô ngã không phải nói nơi đầu môi chót lưỡi: “Tôi đã ‘vô ngã’ rồi.” Vì quý vị vô ngã mà còn cái kiến của vô ngã tồn tại. Khi thuyết pháp nhất định phải hiểu triệt để thấu đáo rõ ràng, không nên nói năng hàm hồ. Nếu như chỉ (nhất tri bán giải) biết một cách lơ mơ, thì người biết Phật pháp mới nghe qua liền biết rằng quý vị giống như hiểu mà thật chẳng hiểu gì hết. Nếu như quý vị thích “đội mão cao” thì chính là cái ngã kiến đã chưa là “không”.
Bây giờ chúng ta vẫn tiếp tục nghiên cứu cái ngã này. Cái đầu của chúng ta có tên là “đầu,” tóc thì có tên là “tóc,” tròng con mắt, lỗ tai, lỗ mũi, tay, chân, đầu ngón tay, móng tay, mỗi mỗi đều có tên.
Trên thân thể chúng ta có tám vạn bôn ngàn lỗ chân lông, nó có tên lỗ chân lông, mỗi khớp xương có tên của nó. Nhưng, từ đầu đến chân thì danh tự của cái “ngã ” ở chỗ nào? Tìm thử xem, có phải một khớp xương hay bắp thịt nào đó gọi là “ngã” không? Hay là một giọt máu gọi là ngã? Tìm khắp thân thể không có chỗ nào gọi là ngã hết, vậy hà tất lại phải chấp trước vào cái “ngã”?
Có người nói: “Tôi biết ngã ở đâu.” Quý vị thật biết như vậy thì mới là giỏi, và chớ nên có pháp ô nhiễm. Quý vị cần phải biết cái ngã thanh tịnh của mình, cái bản lai tự tánh của mình vôn ở đâu? Quý vị tìm thử xem, coi ai có thể tìm ra được.
Hiện giờ tôi đang ở đây giảng kinh tức có một cái “ngã” (tôi), quý vị ở đây nghe kinh cũng có cái “quý vị.” Tôi giảng kinh có “tôi” giảng kinh, quý vị nghe kinh có “quý vị” nghe kinh. Vậy thì, quý vị không nghe kinh tức là chẳng có quý vị sao? vẫn có “quý vị,” chẳng qua không có “quý vị” ở chỗ nghè kinh! Nếu như quý vị ở nơi nghe kinh mà dường như không có ở chỗ đó, đấy là quý vị đã đạt được một chút công phu rồi. Có người nói: “Tôi thật có được loại công phu đó! Tôi mới rồi ở tại đây nghe kinh thì vọng tưởng tôi đang ở trong quán bar uổng rượu, loại rượu có mùi thơm ngon khổng tệ.” Đó là cái ngã của quý vị đã chạy ra rồi, chớ không phải là không có “ngã ”.
Có người khác lại nói: “Tôi đã từng tham gia một pháp hội, trong đó có rất nhiều người. Có một Sa Di người Hòa lan biết thuật Yoga lại biết khiêu vũ coi rất hay nhưng rất tiếc bữa tối đó “tôi”
đã không có ở đó nên đã bỏ lỡ cơ hội coi. ”
Có rất nhiều người khởi vọng tưởng, đem cái “ngã” chạy mất. Đó không phải là không “ngã” mà “ngã” của họ đã chạy đi rồi. Nếu “ngã” không chạy đi nơi khác mà cũng chẳng ỡ đây thì mới – gần thành rồi. Đó mổi thật vô ngã.
Tôi nay đã giảng xong quyển Luận này, cũng kể như tôi không có giảng, và quý vị coi như cũng không có nghe, tất cả mọi người đều vô ngã. Thế có tuyệt diệu không? Đó mới thật là vô ngã. Quý vị nói: – “Vị Pháp sư này nói toàn vọng ngữ không hà! ”
Tôi học từ quý vị đấy, còn quý vị muốn học theo ai thì tôi không biết à!
Sơ Lược về Hòa Thượng Tuyên Hóa
Hòa Thượng Tuyên Hóa họ Bạch, tên thật là An Từ, tự là Độ Luân. Ngài quê ở huyện Song Thành, tỉnh Tùng Giang thuộc Đông Bắc, Trung Hoa, tức là Mãn Châu.
Phụ thân Ngài tên Phú Hải, chuyên làm nghề nông. Mẹ họ Hồ, sinh được tất cả tám người con, năm trai ba gái; và Ngài là út.
Hồ thái phu nhân thọ chay trường, niệm Phật, chẳng hề gián đoạn. Một đêm nọ phu nhân nằm mộng thấy Đức Phật A-Di-Đà hiện thân phóng đại quang minh chiếu triệt thế giới, chấn động thiên địa. Giật mình tỉnh giấc, phu nhân ngửi thấy mùi hương kỳ diệu khắp phòng, rồi sau đó hạ sanh ra Ngài.
Ngài vừa ra đời liền liên thanh khóc suô”t ba ngày đêm không dứt. Chính là vì đau xót cho nỗi khổ của thế giới Ta- Bà nầy vậy.
Ngài cư ngụ tại một thôn quê rất nhỏ bé, thưa thớt nhà cửa. Thế nên, đến năm mười một tuổi Ngài vẫn chưa hề ửiấy qua người chết. Một hôm, Ngài cùng lũ bạn trong ứiôn dạo chơi chốn điền dã. Bất chợt Ngài thấy một em bé, miệng ngậm, mắt nhắm, nằm bó trong đám rơm bên lề. Ngài gọi mà đứa bé chẳng đáp, rờ ửù chẳng có hơi ữiở. Ngài lấy làm khó hiểu vô cùng nên hỏi lũ bạn.
Có kẻ hiểu biết liền nói: “Đứa bé đã chết rồi!” Song Ngài vô cùng ngạc nhiên, không hiểu ứiế nào là chết, về nhà, Ngài liền hỏi mẹ, bà đạy: “Phàm là người, ai cũng phải chết. Có kẻ chết già, có kẻ chết vì bệnh, cũng có kẻ chết vì tai nạn. Bất luận là giàu sang hay nghèo khó, bất luận là sĩ, nông, công, ũiương, hay quan lại, ai ai rốt cuộc cũng phải chết,”
Ngài lại hỏi: “Nếu thật như vậy, có cách gì thoát được chết không?” Bấy giờ trong nhà có vị khách xưa kia từng tu Đạo, đỡ lời đáp rằng: “Chỉ có cách tu Đạo, minh ngộ tự tâm, triệt kiến bổn tánh thì mới liễu đoạn sanh tử, siêu thoát luân hồi, thành Chánh Giác, chứng Vô Sinh.”
Tuy lúc đó Ngài còn nhỏ tuổi, song đôì với lời vị khách nói, Ngài tỉnh ngộ sâu xa, do đó Ngài lập định chủ trương quyết chí xuất gia tu Đạo.
Khi Ngài mang chuyện xuất gia bàn với mẹ, bà dạy: “Xuâ’t gia là chuyện tốt lắm, nhưng cũng không phải là chuyện dễ làm. cần có thiện căn, có đại nguyện lực, cần phát đại Bồ Đề tâm thì mới cố thể thành tựu Vô Thượng Đạo. Nay con có lòng vậy, ta hết sức đồng ý, cũng thật là phù hợp với giấc mộng xưa kia vậy. Nay ta đã già, ngày tháng chẳng còn bao lâu, các anh chị con đều đã tự lập. Con nên ở lại để phụng dưỡng cha mẹ; khi ta mất rồi, con xuất gia tu hành, lúc đó cũng chẳng muộn.”
Ngài vâng lời cha mẹ, rồi sau đó hằng ngày thường theo mẹ lạy
Phật. Lạy Phật xong, Ngài lạy cha mẹ.
Ngày qua ngày, đông tàn xuân đến, Ngài cung kính phụng dưỡng song thân như đối với Phật vậy. Chẳng bao lâu tiếng tăm hiếu thảo đồn khắp bôn phương, khi đó mọi người đều gọi Ngài là Bạch
Hiếu Tử (người con chí hiếu họ Bạch).
Năm Ngài 19 tuổi thì mẹ Ngài qua đời; bấy giờ Ngài từ giã họ hàng lên chùa lạy Hoà Thượng Thường Trí làm Thầy và quy y, chính thức xuất gia, thọ giới. Sau đó, Ngài về lại nơi mộ phần thân mẫu để thủ hiếu trong ba năm. Suốt thời gian ấy, Ngài sống trong một túp lều ưanh nhỏ, ngày ngày tọa Thiền, đọc tụng kinh điển Đại Thừa và niệm
Luận Đại Thừa Trăm Pháp Minh Môn danh hiệu Phật A-Di-Đà. Rất nhiều ỉần Ngài ngồi Thiền rồi nhập Định, liên tiếp trong nhiều tuần lễ chẳng rời thiền sàng.
Một đêm nọ, dân trong thôn gần đó hốt hoảng thấy’túp lều tranh của Ngài hừng hực lửa đỏ. Ánh lửa hồng phừng thẳng lên giữa không trung và túp lều tranh thì sáng rực như ban ngày. Nhiều người chạy đến mộ, hô hoán: “Nhà Hiếu Tử bị cháy rồi!” Cả trăm người trong làng hè nhau xách gáo, đem xô tới để chữa cháy. Song, khi tới nơi họ chỉ thấy tóp lều tranh bình lặng, lửa chẳng cháy và Ngài thì vẫn an nhiên, tĩnh mặc trong Thiền Định!
Có lần Ngài đang tọa Thiền thì chợt có vị khách đến viếng. Vị khách ấy, ngạc nhiên thay, chính là Lục Tổ Huệ Năng! Đức Tổ Sư dạy Ngài rằng trong tương lai Ngài sẽ tới Mỹ quốc để độ sinh, rằng ở Tây phương Ngài sẽ gặp nhiều kẻ hữu duyên có thể hoằng dương Phật Pháp và Ngài sẽ độ vô lượng vô biên chúng sanh. Mãi đến lúc Đức Tổ Sư từ biệt quay đi rồi, Ngài mới choàng tỉnh, nhớ lại rằng Đức Huệ Năng vôh là người đời Đường, 1.200 năm về trước. Sau Đệ Nhi Thế Chiến, Ngài vân du khắp nơi. Cuối cùng, hải hơn ba ngàn dặm, Ngài tới chùa Nam Hoa, bái kiến vị Đại Thiện Tri Thức của thời bấy giờ là Lão Hòa Thượng Hư Vân. Lão Hòa Thượng lúc ấy đã 109 tuổi; vừa nhìn thấy Ngài, Lão Hòa Thượng liền nhận ra ngay sự chứng ngộ của Ngài. Khi đó, Lão Hòa Thượng nói: “Như thị, như thị!”; và Ngài cũng đáp lại:
“Như thị, như thị!” Bấy giờ, Lão Hòa Thượng Hư Vân ấn chứng sở đắc của Ngài, và Ngài chính thức trở thành vị Tổ thứ chín của dòng pháp Quy Ngưỡng.
Sau đó, Lão Hòa Thượng dạy Ngài ở lại chùa đảm nhận chức Viện Trưởng Viện Giới Luật của Chùa Nam Hoa.
Năm 1950, Ngài từ giã chùa, lên đường sang Hương Cảng, ở đây, Ngài sống tại một sơn động biệt lập, chẳng lai vãng gì đến bụi trần, tục lụy. Chẳng bao lâu, có vô sô” Tăng-lữ từ Trung Hoa Đại Lục qua Hương Cảng tỵ nạn, và họ cần sự giúp đỡ của Ngài. Cuối cùng, ứng với nhân duyên, Ngài rời sơn động, lập ra giảng đường và hai ngôi chùa, cùng trỢ giúp xây dựng nhiều đạo tràng khác.
Trong suốt mười hai năm ở Hương Cảng, Ngài là tâm gương sáng, khổ hạnh, tinh tấn tu Đạo, quên mình vì Phật Pháp. Nghi đã ảnh hưởng vô số thiện nam tín nữ, khiến họ phát tâm Bồ Đề, quy y
Tam Bảo, ủng hộ Phật Pháp.
Năm 1962, Ngài đến San Francisco, Mỹ Quốc. Tại đây, nơi một nhà kho nhỏ, Ngài kiên trì tu hành trong im lặng, chờ đợi cho cơ duyên hoằng dương Đạo Pháp chín muồi, Lúc ấy, Ngài tự gọi mình là “Mộ Trung Tăng” (nhà sư trong phần mộ), hay là Hoạt Tử Nhân (người đã chết nhưng còn sông). Những Phật tử hiểu biết sự tu hành chân chính của Ngài đều vắt cảm động và cung kính ủng hộ, cúng dường Ngài.
Năm 1968, Ngài biết cơ duyên đã đến; Ngài nói: “Một đóa hoa sẽ nở ra năm cánh.” Mùa hè năm đó, Ngài chủ trì Pháp Hội giảng Kinh Lăng Nghiêm trong 96 ngày. Khi Pháp Hội kết thúc, quả nhiên có năm người Mỹ đầu tiên xin xuất gia vội Ngài. Từ đó, Ngài tiếp tục chủ trì nhiều Pháp Hội khác, giảng giải Tâm Kinh, Kinh Địa Tạng, Kinh Pháp Hoa, Kinh Pháp Bảo Đàn V..V… Năm 1971, Ngài giảng bộ kinh tốì cao của -Đại Thừa, đó là Kinh Hoa Nghiêm.
Song song với việc giảng Kinh, thuyết Pháp, Ngài còn làm vô sô” công đức độ sinh khác. Năm 1976, Ngài thành lập Vạn Phật Thánh Thành, nền tảng căn cứ địa để hoằng dương Phật Pháp ở Mỹ Quốc. Tại Thánh Thành, Ngài xây dựng chế độ Tùng-lâm, đào tạo Tăng, Ni, học chúng, tạo nhân duyên thù thắng cho sự chân chính tu hành.
Kệ Hồi Hướng
Nguyện đem công đức này
Trang nghiêm cõi Tịnh Độ Trên báo bôn trọng ân Dưới cứu ba đường khổ Nếu có ai thấy nghe Đều phát bồ đề tâm Đến khi mạng này hết Đồng sanh Cực lạc quốc.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
