Viên Ngộ Phật Qủa Thiền Sư Ngữ Lục

HÀN, SƠN THẬP DẮC HỎI THĂM.

Trong hang vàng bạc tuôn ra, kia đây túi không một đồng, đánh nghèo không đánh giàu. Làm khéo léo tận cùng, hổ dữ đến phải chắp tay. HÀN SƠN LÀM THẾ NGÂM THÂN Một câu có cũng chưa, buồn rụng hết lông mày. Làm hết thế tay, nhờ ngược Duy-na nhớ được không, đến nay một mặc tuyên trời đất. THẬP ĐẮC MÀI MỰC HƠN BÚT

Đầu đội mũ da cây, chân mang giày gỗ nát, có công mài mực hơn bút, không có hai ngàn sông tả cải binh. Chịu bại rồi. Trong chùa Quốc Thanh trộm cơm Phật vốn là ông. ĐẠO GIẢ TRỒNG THÔNG.

Uất uất hang băng đẹp, tường gốc chính tay trồng, muốn biết dấu đến đi, núi cao lạnh xanh biếc. DẪM PHÁ LÃO LÔ

Dùng trí giống như ngu, không người biện được trấu cám, cùng trăng giã, ý ở chỗ tự tại. THẦN QUANG THAM ĐẠT MA Thiền đá lạnh đến xương, thông tuyết chiếu mắt xanh, Đạo này nặng như núi, khó dùng tay báo đền. MÃ TỔ TIẾP TẢNG ĐÁ.

Cỏ khô, núi muôn lạnh. Gần sáng vào lớp mây, một mũi không trúng hai, làm sao bắn một bầy.

ĐAN HÀ GẶP BÀNG CÔNG Xa gần hết rào ông, ngôn bàn tai lại điếc, không biết đi nơi nào, gió Tây trong rèm cũ. LƯƠNG TOẠI YẾT KIẾN MA CỐC Đóng cửa lại mang bừa, mây dày đường lại xa, phải biết ngoài hình bóng, ruột gan đưa cho người.

HÒA THƯỢNG DƯỢC SƠN Đem kinh phạm đối tịnh bình, một chữ không treo mắt, thường chuyển kinh như thế. HÒA THƯỢNG LẠI TOẢN Rừng Đá mãi lạnh, phân lửa có mùi, lâu bỏ cạn được, vị này rất lâu.

Hòa thượng Chi Độn về hư đồ.

Chịu lạnh cưỡi ngựa gầy, hai mắt xanh như thu, gởi lời Vương công nói, khiêng tiền mua Ốc châu. ÚC SƠN CHỦ

Trời ấm khóa lừa ra, khe cầu khoản bộ hành, nhân nghĩ gặp chỗ ngã. Tấc cỏ không hề sanh.

CHÁNH HOÀNG NGƯU Sáng xem mây trăng bay, chiều cưỡi trâu vàng về, chỗ núi cùng cầu gãy, cò trắng đâu được biết.

SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 6 9 TỎA CHỦ LƯỢNG Hư không mua được, tham cây gai trời, vừa gọi quay đầu, xét không dấu vết. Mặt trời treo đầu cành, vẫn là ẩn không được. TUYỀN ĐẠI ĐẠO RỬA THU ĐỒ

Bỏ thân đi vào xa thẳm, đợi nhắm mắt lấy đầu rồng, gió nổi sấm giận chim bay thỏ chạy. Sợ bị Từ Minh mấy khuỷu tay. Xin khéo léo không nhiều. Ngàn cổ nướng cá miệng người, như lấy gậy trắng kéo xương sống, quát. MẶT TRỜI BUỔI SÁNG ĐỐI TRĂNG.

Nóng lạnh không đến nơi, núi cùng đá tự khô, khóc than biết xương lạnh, tùy phần mà công phu, một quyển không đề mục.

Cầm đến bên gốc đá, mắt mờ hiềm chử nhỏ, Hoa Phạm e khó phân.

HÒA THƯỢNG TRIỆU CHÂU Mắt như trống, đầu như cây thìa, muốn biết Triệu Châu, tám mươi hành cước.

ĐẠI SƯ LÂM TẾ Đầu gậy Hoàng Bá, dưới gân Đại Ngu, con cháu đời sau, ô yên thành mã.

HÒA THƯỢNG PHỔ HÓA Dâng hình mắng giết Bàn Sơn. Đối chúng khinh chê Lâm Tế.

Chỗ tỉnh sợ bóng trốn hình, trong chợ phá trời độn đất. Chốn sống ngoài thành Trấn Châu. Đến nay gà sợ chó cắn.

ĐẠI SƯ VÂN MÔN Đáng phát Mục Châu, thoát khỏi Linh Thọ, Xích Thể lộ gió vàng, Sóng xanh chẳng thấu đường, chân sư đạp không thể đi, thôi đối càn

Phong, Nam Nhạc đi. HÒA THƯỢNG HUYỀN SA Vượn bay không ra, dưới da có máu, câu cá phóng sanh, trong chết được sống. Như Tuyết Phong dùng sức quá lắm. Cười gốc Linh Vân chưa suốt, chỉ biết ý ở đầu câu, bất giác trong mắt dính phẩn tiểu.

A ha ha. Ai biện khác, muôn khoảnh khói sóng vừa câu trăng mới. HÒA THƯỢNG THUYỀN TỬ Hơi nước lạnh lại thuyền nhỏ, Hoa dừng trên sông tìm nhau bàn.

Phụ mạng đáy, vỗ miệng một cái. Chỗ gật đầu bao la không ít. Cha con sợ tương báo. Ai nói chuyển thân sớm, ra lau vàng vào rau đỏ. Thu thập tơ lụa, sông trời chưa sáng. THIỀN SƯ THÁI BẠCH HƯNG Dẫu lẫn lộn chôn sâu một áng mây, Tiên quan việc gì cùng nhau khổ, tu hành chẳng phải không linh nghiệm, lại làm người quan môn nhàn hộ.

TÔNG AM CHỦ Giày cỏ trong cà-sa gót đỏ đi thành Đồng, chỉ là phá sinh nhai, chống đỡ nhà tử dương. HÒA THƯỢNG TỪ MINH VIÊN.

Bỏ thấy cái vạc thần, dứt gọi lương thực nhà, không được pháp thoát tay. Đánh vỡ vụng lừa ông.

HÒA THƯỢNG DƯƠNG KỲ PHƯƠNG HỘI Đầu tro mặt đất, lộng giả thành chân, lừa có ba chân, kỳ lân một sừng THIỀN SƯ TUYẾT ĐẬU TRÙNG HIỂN Ngưng mà không kết, hỗn mà thường sạch, núi lại đứng thẳng giống như mài bằng. Suy đạo của sư, hư không đóng cọc, Đức của sư đẹp, bền chặt trong sắc, Diệu cao muôn lớp.

Xuân về kính gấm, ốc xanh vừa xoa, Động đình sau sương, ở đây ở kia, mới không vết trẫm, hoặc duỗi hoặc co, nước đến sông hồ, xa tưởng vết cao. Thật thành pháp ngã. THIỀN SƯ HOÀNG LONG NAM Nước ta Lặc Đàm, mây đoạt Hành sơn, bên cửa nhiều lỗ lưới, ai là người phụ ân. Dưới Hối đường có mát mẻ.

HÒA THƯỢNG BẠCH VÂN THỦ ĐOAN Tiếp nhận ít then chốt, khám nghiệm không có mắt, thường thường hơi ngực đập. Chỉ cần nướng cỏ lau. HÒA THƯỢNG BẢO MINH DŨNG Nạp Tăng tánh tháo, giả vờ Tọa chủ, quét qua đầu bước cỏ thôn.

Thẳng xuống vai gánh Phật Tổ. Dương Kỳ thầy ta, Bạch Vân bạn ta.

Phượng kêu trên đài. Vượt qua xưa nay. HÒA THƯỢNG NGŨ TỔ DIỄN Đạo của thầy không thể được mà xưng, đức của thầy không thể được mà thuật, hạnh của thầy không thể được mà nghe, nghiệp của thầy không thể được mà thấy. Đạo đức, hạnh nghiệp nghe xưng thuật, người đời còn xa vời. Nếu gánh vác tuệ mạng ở bờ sắp ngã. Chuyển phàm phu lên bờ vực Thánh hiền, ấy gọi là lão nhân Đông Sơn, ta không được mà biết.

THIỀN SƯ VIÊN NGỘ KHẮC CẦN.

Thi Bích Nham Chê Nhũ Đậu, kích Cao Am, tựa Âu Phụ. Điều SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 6 987 này người bàn luận không đến, nói chi phép trừ không văn ấn. Này người bàn luận không đến. Nói gì phép trừ không văn ấn. Tận tình ước gác qua chớ luận. Hoặc nói khen chê không ở giữa hai đầu. Lằng nhằng ông có ưu điểm riêng, quát. HÒA THƯỢNG HỔ KHƯU LONG.

Thần cỏ yếu hèn, cốt khí mạnh bạo, vui ít sân nhiều, sang mua hèn bán. Hình bóng sư tử ba mươi năm, cho nên mắt Viên Ngộ là Hổ mù.

THIỀN SƯ HOẰNG TRÍ.

Phụng vàng mới kêu, người ngọc mở cửa, gió lớn thổi mạnh, con trở về cha.

THIỀN SƯ ĐẠI TUỆ.

Trước không Thích-ca, Ssu không Đạt-ma. Mắng mưa chửi gió, cầu muốn làm lớn. Trúc đen như sơn, đánh loạn đánh xạ, là Phật là ma. Vạch mặt thì mắng. Do đó trời giáng lỗi này. Hành Dương Mai dương mười bảy năm chịu đựng đói khát. Lẽ gọi muôn dặm sống còn biết sai. Vốn là một ngôi sao không từng đổi qua. Kẻ trọc lòa bị người ghét.

Trên cõi trời, dưới nhân gian không hai người mắng.

HÒA THƯỢNG ỨNG AM Vạch tay và bụng, mò tìm cốt tủy hư không, mở mắt người sống, mù lại chính đảnh môn mình, từ đây biển vọt núi nguy, ấy là núi đông đang nối tiếp.

HÒA THƯỢNG MẬT AM Hành cước không đến trước Đại Triệt đường, Cương yếu diệt tiêu nhà cửa Ứng Am, Chỉ liễu mắng dương, Thổi cát ngửi đất.

Lại cười Tạ Lang mày dựng đứng. Muốn biết người cản núi. Đại trùng không đuôi chẳng phải hổ. HÒA THƯỢNG THẠCH SONG.

Cò thu đậu thông, cốc lạnh nằm nước, cốt tủy lão Chi Phong không ở trong rõ ràng. Rời lâu sư khoáng tìm không vết, ngàn xưa muôn xưa chỉ là đây.

HÒA THƯỢNG TÙNG NGUYÊN Trong thất thủy am, tranh một mũi nhọn, đánh được tai điếc. Từ đây gọi chuông làm bình, diệt đi chánh tông Dương Kỳ. Tự gọi là Thủy am để vào, lại nói không biết Trung Phong.

TIÊN SƯ VẬN AM Hành cước chỉ tham Tùng Nguyên. Chính là tin đoán bán thất, lại nói Đông Sơn chánh truyền, giống như ngựa già nhai lúa. Gần đây nhân tình không mặt mũi. Dẫn được con cháu rộn ràng. Báo ân hết sức tán dương. Cũng là khoét thịt cổ cò. HÒA THƯỢNG NAM MINH BẤT AM NGỘ.

Bay đến dưới núi. Đánh mất thẻ hộ thân, Nam Minh trong núi mắng quát Tổ sư Tam Bình. Xiển-đề phước mỏng. Mắt tục khó nhìn. Ấy là chùy cổ lão Bất Am. THỦ TỌA NAM NHẠC TU

Mây mù đầy bụng đói, khói sương che áo rách. Chúc mừng Chùa

Phong Đỉnh, mấy lần đối ánh tà. HÒA THƯỢNG LINH ẨN THẠCH CỔ DI.

Mặt mày núi rất lạnh khí như mây, kéo lấy ông gỗ lớn. Điên đảo lên cây. Phẩm tháo quả mắng trời, thấy đất không nhìn. Cắn răng cắn lưỡi, đá đi bụi bay, Thiếu Phong có riêng kiếp hồ xuân. PHÁP SƯ LINH SƠN CỔ VÂN TÚY

Ba lần nhìn nhau hiển bày cơ, mười môn bất nhị bày dấu vết, như trăng in nước sáng tận sâu. Như Xuân ở hoa hương thấy áo. Ấy là anh giáo Tường, đích bắc phong. Bắt lấy đem đến không như y, theo giáo khắp đất không người biết. PHÁP SƯ NGỌC TUYỀN PHỔ MINH Vàng đá tơ trúc. Khó xếp vào tiếng. Mây xanh gió mát khó đồng điệu, ngọc sáng trong sạch hoa tín dung thông. Diệu ở ngoài có không. Há rơi vào trong không giả. Mở sống phục bút. Chỗ nào hình dung. Đây là đến Am thường Chuẩn của Lão tử. Chịu cùng người có thơ có họa, ghi chép để lại tiếng thơm chùa Linh Uyển, rõ ràng ngàn xưa kính cao dấu vết. VOI GIÀ XUỐNG NÚI.

Chuông vàng đêm đánh chín lớp thành, sáu năm trở về đổi hình gầy, đợi được tâm mắt chúng sanh sống, Tuyết Sơn vẫn là xanh vời vợi.

DUY MA THỊ HIỆN BỆNH Một đời môi mép lao xao, lòng muốn dắt đi đoạt chợ, giả bệnh Thành Tỳ-da-ly. Dẫn được nhiều quỷ dã thần nhàn, cúi đầu Tịnh Danh, ta không biết ông. BỐ ĐẠI QUAY ĐẦU CƯỜI ĐẦU LÂU Ôi! Đầu lâu, có hoang một đống, che mắt vừa cười, muôn hốc mây thâu.

Ba giáo hợp một mặt Rùa chứng vô công, hội ba về một, mỗi người có một mặt không SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 6 989 muốn bày ra.

HÒA THƯỢNG LẠI TOẢN.

Gối đá rêu xanh, Dây núi hình lục. Ban ngày vội đi khoai nước chưa chín. HÒA THƯỢNG HÀ TỬ Khe xanh bóng lạnh, lấy tôm làm mắt, không có rào dậu, đông kéo tây dắt.

ÚC SƠN CHỦ Lăng xăng đạp lên trời đất đen, lừa mù không thích dùng móng đi.

Từ đây không đến Trà xuyên thượng, nước sông tự chảy bóng núi xanh.

TRÍ HOÀNG NGƯU Sừng trâu bình đồng treo khói sáng, khe núi phần nhiều thiên vãng, không biết rõ việc ngâm tình hiểm, thổi rơi gió thu bên quạ trắng. TRIÊU DƯƠNG CHUẾ NẠP.

Kim không thịt phụ không đủ, bên trời sáng tựa núi khe, sợ thấy lá vàng bay, chưa gió cau mày trước. ĐỐI NGUYỆT LIỄU KINH Muốn liễu mà không thể liễu, trăng đầu núi tròn lại khuyết, chỉ như hãy thôi xem. Đêm khuya gió thổi lạnh. HÀN SƠN THẬP ĐẮC Trên đá Ngữ Phong bên khe thông. Thật là khéo léo.

Chớ mắng Phong Can.

- Cây bá trước sân thượng trúc, Pháp Sư Nguyệt vẽ tượng. Dày nặng như núi. Rộng lớn như biển, đỏ xanh có thần chớ nghĩ dấu vết, Tăng hay bút tốt, khó so dấu vết, như xuân về khắp nước.

Gió xuân thổi bốn phương, như cóc bạc ra nước, muôn tượng che bóng.

Chính là Tông chủ của ba giáo, dung thông đại pháp.

Thiền giả của Hòa thượng Vô Chuẩn thỉnh tán vẫn đứng hầu.

Đổi tròn đến vuông thì khổ, ép vuông thành tròn thì cực.

Đục tạo không vào, là cửa nhà Vô Chuẩn, Ngũ Phong vòi vọi đợi nhìn, muôn tượng chuyển xoay ai xem, sương rơi nước rớt con về cha.

Pháp sư Bảo Nghiêm Sùng Biện Nột vẽ tượng.

Thân khô như củi, mắt sáng như điện soi sáng đến đỉnh đài.

Phẩm tháo tông ngoài núi, vung vẫy trách cửa ngộ, không rơi vào tướng văn tự, lấy “Nột” làm “Biện”, lấy giới làm ngại, giơ ngang đuôi trần muôn tượng sum la đều tuôn ra.

Hòa thượng Bảo Lâm Viễn dạo núi Tượng Sư Tôn thị hành.

Đức lạp đều cao. Cành con càng xanh, siêng tiết kiệm khổ tiết.

Khởi lại nghiệp tốt, lấy khí già vận dư, nhìn thẳng các phương, góc my rũ tuyết. Gậy trúc đóng sương, đi bộ có người gió mát đáng theo, lặng thường đạo xưa, ngoài kiếp lơ là. LỄ THÁP TỔ

Bảo Phong Mã Đại Sư Lưỡi thông mũi thẳng, trâu đi hổ nhìn, chỉ là khuôn hình. Chuyển thêm điếc trái. Sông lạnh muôn trượng hề, ao sông không sóng. Núi báu ngàn trượng, Phù-đồ cao ngất, tám mươi bốn người. Còn ở học địa. THIỀN SƯ ĐẠI MAI THƯỜNG

Trong tiếng chuột nhắt. Điên đến đảo đi. Bụng lừa cằm ngựa.

Không cần chú giải. THIỀN SƯ LONG NHÃ ĐỘN. Thúy vi mé bắc, đầu tay ngắn. Hang nước chảy ngược mới đến nhà. Tuổi già chân cẳng phải mang tất, không thể tùy nơi đạp cát bùn.

THẠCH SƯƠNG NGÀN NGÔI MỘ TĂNG.

Muôn chỉ hoát nhiên, một đường về, đầu lâu đối đối mắt như mày. Phải biết một mầu rõ bên ngoài. Sanh tử làm sao dựng được y.

ĐẠI SƯ THẠCH SƯƠNG TỪ MINH Sông bao núi vây hang sư tử, lông vàng rực rỡ từ đây ra, Dã can đã chết cáo thỏ buồn, tòng lâm thiên hạ lại ồn náo, ta đến không dám bước đi lại. Núi rậm vòng vòng gió mát sanh. Ba lạy không lời đi ra cửa. Ống khói một tiếng ngang lưng trâu. THIỀN SƯ MINH CHIÊU KHIÊM

Dây dài dây ngắn quấn quanh tháp, dùng mắt gọi rộng sợ là, y ném xuống mâm bùn vỗ tay cười, Sư từng nhầm lẫn Xà-lê lùn.

HÒA THƯỢNG MỤC HỘ ĐỊNH THÂN Mục mục thuần đến năm tháng nhiều, đến nay vỏ rớt chưa tiêu ma. Chớ hiềm cắt đứt khe nước chảy, còn có thiền nham treo duyên la.

ĐẠI SƯ MINH GIÁO Cây đạo lấy thục giữa Hoàng Hựu, sức đỡ chỗ nguy khó bao nhiêu.

Nhân nghĩ người ngày nay an nhiên, nhẫn thường không đình trúc mấy cành. THÁP HÒA THƯỢNG GIÁC PHẠM Ở ĐỒNG AN Thiền nói văn tự, bao trùm hư không, mắng chủ tháp xưa, không rõ yếu chỉ, khen chê đè nâng, lưu hành lại thôi. Phượng đậu núi cao cắm SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 6 991 rõ ràng, hoa rơi chim hót ai an ủi.

PHẬT SỰ Sa-di cạo tóc.

Khe sâu thìa dài. Núi cao am chủ từng cắt tóc, chẳng gió tranh biện phước. Ấn Tông cho Lão Lô, nên đi Châu La. Nối vết cao nầy. Cức lâm thỉnh hai Sa-di phó y.

Chỗ làm kín đáo chẳng những cắt đứt mà thành. Chuyển tay phó đến, thầm hợp Tam-muội bảo kính, hai người đỉnh thọ là nhà chân khắc.

TÍCH TRỰC TUẾ TRÌ BÁT, CẦM ĐUỐC Chả tay trúng cái xẻng. Theo giáo ruộng đất hoang vu, bày ra không có bát. Chẳng láy Hương tích phương trên, chúng đã no đức. Nằm cao rừng mây. Đồng tử bính đinh thầm nung nấu, ở đây muốn tìm con đường sống. Chẳng phải đường sống sương không, trăng rơi chỗ vượn hú.

VĂN BÂN TẠNG CHỦ CẦM ĐUỐC. Văn chất nho nhã, Riêng đi mình đứng, một đại tạng giáo, chủ rõ không bằng. Lửa đến cháy, nước đến thấm. Liếc ông chuyển đầu đến,

Ngoài đồng gió xuân mau.

Thượng tọa Bả Cước Kiệt làm khám.

Kiệt đẩu thiền họa. Hành lý là riêng. Chân cao chân thấp, Đông liếc Tây nhìn. Chỗ chuyển tự nhiên, vui nhộn. Thượng tọa Kiệt Hưng khó ngăn, khoản khoản ra cửa.

Đường Linh Sơn trơn. THƯỢNG TỌA CHẤN KHỞI CỐT Muôn dặm thấy Linh Sơn, sửa thế gặp tiếng hét, cửa chuồng sanh tử. Khi giao đánh suốt, lửa tàn mây lạnh, hương mù quế. Chân đầu khắp nơi trời đất rộng. THƯỢNG TỌA THIỀU NHẬP THÁP.

Luyện qua rồi, leng keng có tiếng, Phượng tự bay đến. Đâu cần chín lần đổi mà thành. Thu thập về nơi nào? Nhiều núi xanh ngoài mây. THƯỢNG TỌA THIỆN MỤC BẮT ĐẦU LÀM KHÁM.

Chăn được thuần, khó trói cột. Kéo dây mũi ra, Đông đụng Tây chạm, cấm ngược ông lau, ngược gió thổi, mưa qua hồ núi. Cỏ xuân tươi.

THƯỢNG TỌA HỮU BỔN KHỞI CỐT Có đến do không có bổn cứ. Chân nhỏ giày cỏ rộng núi vòi vọi xương bày. Bổn Thiền nhân đi nơi nào, đảo châu báu ở gần, tiến thêm một bước. THƯỢNG TỌA VĨNH GIA TRỤ BẮT ĐẦU LÀM KHÁM. Trụ thì không chùa, chùa thì không trụ, Vách sắt núi bạc. Trời đỏ chỉ bước. Canh ba trăng chiếu chỗ quê vượn hú.

Người ở núi ưng nhìn thác đổ. THƯỢNG TỌA CHI BẮT ĐẦU LÀM KHÁM.

Gò hang linh cấm, mày Chi tím rộng, đã qua cửa sinh tử. Gật đầu còn tự cho. Ra cửa bờ liễu đang uốn mình. Cò vàng đậu cành nói rõ ràng. CHẤT TRI KHỐ TỎA KHÁM Không kiểu ngụy, thường ngay thẳng, trăm đứng ngàn ngang, đối bổn thâu tức, chất tri khố về chiều, cũng thu lấy chìa khóa. THƯỢNG TỌA YÊN CẦM ĐUỐC.

Nạp Tăng về nguyên xứ, cầm đuốc ba tấc. Tánh tháo vô minh, cái kèn cái loa không ra khỏi đây. Thượng Tọa Yên nghèo lâu vừa giầu. Xem xem được vào tay đi, nép bó lửa xuống, đại chúng chẳng cần mắt nóng.THƯỢNG TỌA ĐẠO HƯNG CẦM ĐUỐC.

Đạo không chỗ cứ núi sâu khe lạnh, một niệm chưa khởi cửa chết đường sống, muốn biết hai chỗ thu công, biết lấy đồng tử bính đinh.

Đồng tử bính đinh, ném bó lửa xuống, khéo léo phục sự.

Hy Hòa Sứ Quân xin đi cầu mới Đoan Bình: Bước bước khoan thai ngoài trời xanh. Quay đầu mới biết là hóa thành. Đại chúng có biết không? Ngày xưa thuyền ngang gẫy bờ, thường lo mối bệnh. Sử nghịch cùng đường, thường than sao chưa về. Bởi vậy, Bang hầu rũ tay cứu dòng cư sĩ phấn đoạt cơ lưu. Từ chỗ hiểm đắp nổi căn cơ. Đến hư không cố thành thế giới. Lồng trắng cây khói. Vẫn ít thắng du rộng lớn. Trăng rơi thành giang. Phảng phất ở Lạc Dương. Nói gì liền núi xuyên sông, mong vượt thông đất Ngô. Nam đến Bắc đi như đến nhà lấy tay làm tướng vòng tròn. Chân đầu từ đây trời đất rộng, nguyện lực vẫn đồng kiếp đá vững.

SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 993

HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC

QUYỂN 7

Kệ tụng Thích Tuyết Đậu thấu suốt hai cửa.

Ca-diếp nghe đàn tranh đứng dậy múa. Uyên Minh nghe Chuông cau mày. Tức canh nhà nhỏ ngồi nguy. Nửa cửa đông trời vui vẻ. ĐẠI CÔNG KHÔNG TỂ.

Đầu khe bích ngọc thôn lá vàng. Không nghe chim hoa đến bờ dậu. Thời tiết mê man tợ thức, Tăng núi bán tròn mới thổ lộ.

KHÉO ỨNG VÔ PHƯƠNG Hai chân dẫm nát rừng lá hiếm, đến đi không can lìa sâu xa. Linh cơ chưa chuyển trước đã chiếu, Dấu vết dính từ chỗ nào về. DUYÊN ĐỐI

Giường đá nép trăng mộng hồn lạnh. Khe nước tả chân bóng gầy thanh. Bình thường xốc vác tự quên mình. Ngoài đời không biết ai đáng thề. QUÂN TỬ CÓ ĐIỀU SUY NGHĨ Thuyền lẻ mười muôn dặm, gởi mạng ở dòng nguy, năm hoa thoảng bay đi, Pháp thần châu đã thu. XEM TÔNG CẢNH LỤC.

Trăm quyển chẳng văn tự, tìm tòi biển tạng sâu, Lão hồ ba tấc lưỡi, kính chủ mấy lòng sanh, sức phá lưới trần lao, khóa chặt vàng nhiều kiếp, về nguồn như ở đâu, Hoa sơn linh cầm gọi. TRÙ ẤN

Áo mặc hoa vàng khắc ngựa xám, đưa soi mấy lần trong trăng sáng. Thượng giới Hoàng Hà không qua lại. Thẳng đến như nay chưa có công. TIÊU ẤN Giày sắt không, đáng ôm sương gió, tuổi già trở về nằm giường đá, một đôi mắt đen xinh lay láy. Nửa theo bóng mây treo đường lạnh. VỀ NHẠN PHONG CHIỀU NHÌN Bóng trúc lẻ loi rơi ngoài sông. Nhìn hết về mây che lại bay. Thân thế xa xăm tâm tự hứa. Mấy độ đến đây đứng tà dương. AM CỦA BÀNG CƯ SĨ Ở HÀM DƯƠNG.

Cư sĩ năm ấy dụng tâm lầm, toàn nhà không ổn đến ngày nay, kéo rào dậu ngắn không người mua, hiu hiu gió tự thổi đầy rừng. LÊN NÚI CHÚC DUNG.

Các núi ở Nam Nhạc có bảy mươi hai, chỉ có Chúc Dung là cao nhất, với chín ngàn bảy trăm ba mươi trượng. Nhìn xuống biển xanh như sợi tóc. Đỉnh xa vòi vọi xa phủ phục, cửa hoa ngũ lao đến tường tiêu, vua phong lão Tăng ngày không việc, hứng đến lấy tay xua mây hồng.

CHÙA PHƯƠNG QUẢNG Khánh ngọc trong mây không thời vang, đèn vàng ngọn cây mãi sáng đêm, đất thắng chính duyên người ít đến. Cửa nhà xưa nay không hề đóng. HỎI TRIỆU DÃ VÂN KHÔNG GẶP Nghĩ lâu nhàn đối lão Duy Na, muốn nói chúng sanh bệnh rất nhiều. Trượng thất không do cửa sắt hạn, không phải dễ thấy lỗi người quê. TIỀN ĐƯỜNG VIÊN THƯ KÝ Mặc ai lấy cá trên cành trúc, bỏ thân lấy được đầu lâu khô, Trở về đi lên trên hồ Tây, cỏ trâu sóng cò không nhìn loạn.

Di Tạng chủ trở về Triều Dương, tòng lâm sâu xa thấy lão thành, giang hồ hẹn ta lại đồng minh.

Quê hương chưa nói gió bảo bùng, Tuyết xuân mới tan mới hỏi đường. CẦU GÃY Lừa mù một đạp hai đầu không cùng với đường, thường lại không đồng. Tấc bước lại thành cách ngàn dặm. Rộn ràng thường ở giữa chặng đường. HỎI NAM HỒ HỐI NHAM GIĂNG CHỦ Toan đường mê lại tán hoa người, trăm muôn mênh mông vô cùng khổ, bặt xứ gặp cỏ sống lối sông, Tôn giả Định Ưng là tiền thân.

TẠ AM NGỘ ĐỚI Gánh vác thành đông lão Tịnh Danh, vườn rau bỏ rồi lại trai Tăng.

Mài dao mài đá xem đỡ hết, cư sĩ ruột gán sắt đã thành. NHÌN HÌNH VẼ NÚI SÔNG CỦA THIỀN GIẢ ƯU HƯU Xa gần đâu nhiều đường, khói đem tấc thước tìm. Hướng đến rẽ đỉnh núi. Nay đã khắp Thần Châu, nước lạnh rừng xanh chiều, lạnh SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 995 sanh giếng thu ngọc, viên bồ lạnh tương đối, thời cùng nói đầu núi.

TÌM MÈO Trong nhà mới sanh mèo mắt hổ, ngàn vàng cho ta không cần đổi, nhà lạnh cố là không bắt chuột, muốn thân trở mình thời lên cây. THÔNG THIỀN KHÁCH TIẾN NẠP

Sau khuỷu tay nạp Tăng có linh phù. Mặc ai từ chối có và không, mảnh ván không thể nào gánh được, cũng lại như cũ tận hồ lô. ĐƯA TĂNG ĐẾN AM LONG TRUYỀN BẤT.

Thật là đặt ngang máu ướt đầy, sắt làm gan ruột cũng cau mày.

Vào được cửa lại là khoản chết, Bất Am chưa hẳn chịu nuôi y.

Xem tranh Quán Âm xoay lưng Thủy lục: Đại sĩ Cát Tương bỏ toàn thân. Bàn cho đường mê hết vòng khổ.

Đáng tiếc chúng sanh khó giáo hóa, cõi trời địa ngục làm mới lại. ĐÊM VẮNG Ở HÀ CỐC

Chấp ngày chứa gò hang, Minh cơ chưa sách huân, bồn sanh tiêu triệu cổ, giường đá bạn về mây, thắng sự biết như hứa.

Đời thừa không chỗ nghe, đèn hoa lại cùng cười, đâu thể bổ mảy may.

- Đưa thị giả Tiên.

Nửa sợ gió xuân lạnh chưa tỉnh, ra cửa không sức ba lần gọi.

Các phương rũ tay như linh nghiệm, chiều thu nên về tìm râu hổ. VĂN ĐƯA TRÂU XẤU.

Như xương lạnh treo da lại vô tâm lực, bỏ cày bừa. Giang hồ đều có đất nhàn, huống là cỏ gió xuân mãi mãi.

ĐEN VÀNG KHÔNG CHÂN.

Muôn vật tự toàn bích, tráng lệ đâu thể bằng. Trăng cao bóng thông nhỏ, gió nhanh phải cúi đi. Ai lấy xanh đỏ vào, khó đem lụa trúc đề. Núi lạnh đáng cười, ta dắt tay cách bùn mây. ĐEN TRẮNG LỖI GÌ Thế sự loạn như gai, tình người chưa đến nhà, mưa mãi ở viện sâu.

Nát tan hoa sau đình. Lời xưa bao giờ khác. Sách âm chưa có bờ, Khói tối hợp bốn phương. Nơi nào mọc cà hồ.

TẠ CHI PHONG GIAO THỪA TUỆ TRÀ Chọn chữ nhã phương ra núi nam. Vị chân đâu dễ lấy mà than, từng ở gốc thông xông bậc tuyết. Đến nay răng má còn dư ngọt.

RỪNG GAI Phương biển bay đến không dám đậu. Vẫn là mới chích nhọn như chùy. Bao la ra được, ra không được, chỉ chịu bỏ thân đến thì biết. Triệu Khai Phủ hỏi Hà Cốc, Kế là vận tạ.

Cờ tướng thấy ngoài trời, thăm thẳm đến trong hang, nhìn lớp có khép nép, núi linh mây tự khai.

Áo thiền ngồi đá tối, lá có phất bụi xanh, nghiệp huân ở trên khói, khó dạy ẩn câu đài.

Trà gởi lầu tư lệnh.

Gió ấm chim trước náo rừng thơm. Ra sấy phong đề dâng Chí công, mai xanh tự đến đều tay vạc, tạm thời múc nước nghe gió thông. - Tiến tọa chủ Giám.

Giấy đèn thổi hết còn xa về, mãi đến nay tâm chưa thành tro. Thạch đài, hoa tươi chỉ nửa bánh. Không biêt nướng sao ai lại đến. - Tăng Lễ Bổ Đà.

Dấu lẽ đã qua biển cửa Đông, Ngô vật khe núi mây muôn lớp, một lẽ đứng lên lại một lễ. Chẳng biết nơi nào thây viên thông.

- Tiễn Thiền giả Đằng.

Biệt chi nham ta vẫn chủ tình, Trăng tùng đường lạnh bay hoa đẹp, cổ đồng treo cao biết chỗ nào. Từng nghe tiếng nước trăm sông chảy.

- Dạo Thê Hà xem.

Trên biển nhiều dấu cũ, tìm bia mới được tên, Tiên thành bếp đỏ lạnh, đất mây ấm hoa sanh. Có hạc lâu không chết, thấy người mãi muốn kêu. Đàn Tây chiếc áo lông, biết ta không làm nông.

- Tăng đến Kim Lăng.

Đêm khuya trăng sáng ở trong sân. Trùng kêu ở trong lá thanh sa.

Biết ta tấc lòng như tấc sắt, không biết nước Năm mấy dặm đường.

- Gởi Pháp Sư Hối Nham Phật Quang.

Đối văn sách giải thông người đến, phá câu phân khoa làm người khó, chẳng thấy Đàm Dương đốt sao sớ, đầu gậy giơ lên còn lạnh buốt.

- Xương Lão hiệu Trúc Khê.

Sơ sơ bóng xanh rượu đã lạnh, Tiết cao hư tâm đâu được tên, không thấy nơi nước chảy trăng sáng, như khi gió dẫn tiếng phượng con.

- Đàm Lão hiệu Cổ Thuỷ.

Nhà cửa giao lông mới là vô, Thần Võ khó cùng cạn và sâu, khéo lấy chớ ngưng dòng tin tức, Bao là làm mưa sống tòng lâm.

- Phổ Thiền giả về Tây. Bóng mai ít có lá lan thơm. Cỏ nước trong Ngô hành trong việt.

SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 997 Ruộng hoang chạm mắt không người chọn, khoản khoản trở về mang trăng cày.

- Chữ Tăng chỉ trúng.

Lựa thật mà ăn, chọn cây mà đậu, Linh linh tự rõ. Vật vật khó bằng. Thu che ổ không ngủ ẩn, mộng phá trăng in khe trong.

- Thị giả Duyệt Kính Đàm.

Mưa qua trời gió lặng, sóng lớn như đúc thành, chẳng cần phải soi chiếu. Xấu gian tự rõ ràng.

- Mục Đồng.

Khe khói ấm, đầu cỏ đang phì, đêu dạy trâu no nằm phơi nắng.

Cuốn đồng lai vào vùng xa xa, thổi hết gió xuân không tự biết.

- Ngữ phủ.

Lá cô bồ lạnh trời chiều xuống, gãy bờ thuyền ngang nước vây quanh, chỉ có cành trúc ở sông Tương, không hề dể thăng xuống đống cá.

- Tằng Thiền nhân Duy Chi.

Đương đầu vừa dạ chưa là thân, Đại đạo khó đem phần nói nín, không nghe sáo trên sông gió chiều, một tiếng phá hết trời mây xanh.

- Tập Thiền nhân đến Thái Bạch. Rõ ràng không thể minh, tiếp tục lại ai nghe, trên biển có si dứt, trong núi không bạch đinh, gió trời xanh tiếng lặng, trăng sương xuống sông lạnh, ông đi quên bàn luận, lớp núi còn chưa mở.

- Vạn Tùng Sơn Tặng Trương Tỉnh Nguyên.

Đục cửa không, chẳng thể không thông, lặng như giếng xưa soi dáng thu. Nhạc trời tự được thuật trong đạo, khi dẫn gió mát thổi muôn thông.

- Tăng dạo Thai Nhạn. Âm chỉ mất đi chẳng thể nghe, cuộn áo về nam luận với ai. Rồng nước thu, cầu đá trơn trợt, được được nên gõ cửa Tôn giả.

- Giường lại quái tùng.

Cán dao cành rồng khéo cuộn khúc. Vẫy vẫy râu râu lại sanh lạnh, lúc nằm không thích tự bỏ đi. Chỉ đến xem chỗ tiếng nước chảy.

- Tăng về đất việt.

Lệ kích gió rẽ bờ cửa Thu. Vén y nơi nào lên thuyền lan, vô phương mới là biết có phương, theo Kỹ Sư Châu Nê ốc.

- Viễn Trần Can.

Mở cửa trồng cây trúc, đục đá đào thành ao, trăng khuya tìm đến đây, khổ nhọc mấy ai hay. - Dạo Kim Hoa Động Thiên. Vi vu nghe bên bờ sông lặng, đến đây tiên phàm thước tấc phàn, hạc ra đi bao giờ trở lại. Cửa đông suốt ngày giăng mây lạnh. - Gởi Vụ Thủ Triệu Ngọc Đường.

Nho Thích cùng khoa người đến ít. Đạo Dung dứt hẳn xem tinh vi. Hòa bên trên đường công còn ngồi, lặng xem áng mây lạnh kéo về. - Đề Thư Họa thập hậu.

Phát huy nhiều cổ tích, vui bỏ sắc tơ kia, bỏ đi xem Hằng nga, khi vốn sáng mà dẫu đen, thất trống rồng tự xúc chạm. Thần cây lâu sanh thương. Được nơi nào có cảm, tìm vạch ông nên nghĩ.

- Đêm đông dạy Thị giả Tuấn.

Giữ được củi đen khí nóng về, đêm khuya lớp lạnh dễ thành tro. Nhân suy nghĩ Bách Trượng lại bỏ đi. Chuyển khiến mắt Quy Sơn không mở.

- Linh trúc quyền hành thưa hỏi vị thủ Hội song lâm.

Không đem một chữ hiển tông nay, tuỳ chỗ núi sông trong mắt lão, tưởng thấy hoa vàng vẫn biết mình. Chưa dung trăng sáng chiếu về nhà.

Tây thục gọi là Đạo Sĩ: Xưa cùng kiết hạ ở núi Nhạc, sau ba mươi năm mặc y Tăng-già-lê, lại hội ở song lâm.

Chẳng bái tinh đàn chẳng bước không, bày mũi đến công phu xuống chết, lò đất chỗ sâu đốt lá hồng, từng nhớ ba đời vẫn nói không.

- Diễn Tăng sử Tiền Nguyệt Lâm. Khe phát linh cỏ bên góc miệng. Gãy bờ bay qua bức người lạnh, nếu nói lệ Tổ có truyền thụ. Ca-diếp không nhân dựng phướn ngược.

- Uyên Thiên nhân đến Nhũ Phong.

Uyên mặc tiếng sấm khéo phát cơ, độn cặn khó xuống chùy môn đỉnh, Dương xanh lá vàng ép cùng quê, mau mau trở về thấy ẩn đi.

- Cây La-hán.

Lạy hạt giống Như Lai, Bi sanh trong đời mạt, Cành cành thành quả nhỏ. Lá lá hiện thần thông. Trăng biển phân bóng trong, hướng trời theo gió thoảng, nguyện chỉ mê chính mình. Thấy đây thoát lồng chim.

- Lên Tứ Minh Thủ Hoàng Thị Lang từ biệt Diên Phước.

Mưa hóa nhân luyện đức càng thơm. Như xuân vật vật tự sanh thành, năm trước là nước từng xem chánh, lại cùng sông ngân vẫn trong xanh.

Giường đá lâu rồi nằm rừng mây, sáu mươi tơ bạc hai tóc xâm, chín nổi trên biển, tâm đã thôi, chọn khe suối ta nhìn bóng cây. SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 999 - Gởi am chủ Tịch Chiếu. Xa dẫn vết cao tiếp che bồn, một nhà khô tịch là tiền thân. Trong bóng Tú Phong nhàn dụi mắt, thấy tận tuyết sâu chưa đến người.

- Dạy Thiền Nhân Tổ Cung.

Ý tỏ rõ ràng như thân ông, nhìn mà không thấy dụng vô cùng, nghĩ tâm lại muốn nắm kéo lại, một mảnh lá thu rơi trời không.

- An Tọa Chủ đổi Y.

Lương có lần rõ cửa Ma Cốc, không chê ông xử chia khách chủ, ông nhìn ông lão ở hư đường, hai tay chấm vai ngồi mây trắng.

- Thiên Trúc đưa Tăng đến Xương Ba.

Tiêu nhiên ngưng mặt dẫn bóng thu, buồn qua biển đông chim trắng bay, bất tức bất ly tuy tự chịu, biển núi ai vì nói Kinh Vương.

- Động tĩnh đều chiếu.

Nêu thôi nơi chốn thầm, luống xưng Tăng đất Tống, trăm năm nên tự bỏ, một cơm nêu là nhờ, gió ấm đấu chim hạc, khói tan bày khối đá. Phân cùng nước mây ngọt, suốt ngày mặc chuyển giao.

- Vật ngã đều quên.

Ở đời nhiều bất khí, tình gọi tận phương biết, có mắt treo vách không, vô tâm hợp tổ sư, áo xuyên tùy tay bổ. Khách đến chậm xuống thềm. Hoặc hỏi ông lão ở hư đường, hết lòng nói với ông.

- Tuệ Thiền nhân đến vạn niên.

Chuột vào ống tiền khéo đã cùng, mười năm dấu vết mắt đầu không, như nay lại hỏi đường ruộng bằng, nhà núi nửa ữa thổi lá vàng rơi.

- Dạy minh Thiền giả.

Mặt xoay vách phong quy vắng lặng, con cháu xoay vần lập điều mới, không biết chặt tay về việc gì, máu chảy sâu không tuyết chưa tan.

- Tề thiền giả đến đạo tràng.

Núi theo chỗ hiểm tự cô khởi. Đá bay đến bên hồ sông lạnh, cửa nhà đã nạn con lại đi, chờ rời tuyết sâu đứng trước sân.

- Lệ Đạo nhân Tự Phất nói.

Thân đoạ hư không như mộng biết, muôn cơ cắt đứt mặc thiên chân, chỉ có lưu được miệng mẹ sanh, việc này làm sao nói với người. - Linh Sơn nghe vượn ăn, Thủ tọa Tổ bảo không truyền. Rồng dữ nhân duyên hội bắc trai, sấm chớp Nam nhạc đến khe gai, rông đến như gọi không người nêu, ai nghe vượn lẻ kêu dưới trăng.

- Đáp cư Sĩ Giác Như. Khi giác thể như như bất biến, đuổi theo muôn tượng vào mảy may. Trong thành Tỳ-da không người biết, một mặt điện chớp chỉ tự biết.

- Bắc Sơn am Cư.

Tổ gánh đều khó gánh, núi dừng đều dang nương, thích nhàn hiềm ngày ngắn, gặp hứng chẳng biết về, khe kêu géo bắt hổ, trăng sáng cánh cửa mở, sống thừa chẳng nghĩ khác, thua hơn bỏ bên ngoài. - Hai Thiền nhân Cung và Khâm đến Trường canh.

Khó huynh khó đệ chưa biết hết, giống độc xưa nay mắt chở my. Nêu đến sông ngân chỗ có mây, chín núi lạnh ngọc toả ao trong. - Thưa hỏi trong thất của thượng nhân Nguyệt.

Ao trong ở trúc mây nhà sâu, muôn cơ rõ hợp tâm đạo nhân, có cửa chẳng phải không người đến, tự là vết linh không thể tìm.

- Gởi Thị giả Đông Hồ Phổ. Trước tiếng chưa nêu đã biết trước, từng dùng vượt cơ hại Quốc Sư, chổ hiểm phân hơn thua cùng ai, bãi cỏ hoa Tần am cũng nghi.

- Tiễn Xà-lê Thái.

Giống cây rơi vườn biệt chi, nón thu đi qua bên mặt biển, trên cát có người bắt được hổ, bảo rằng Kinh Lao không hề giải.

- Tiễn Thiền giả Kính.

Chim trắng bên sáng thu nghĩ xa, gặp người chưa nói răng đã lạnh. Năm khác Thất Tổ tranh đầu sừng, ngoài mây đi về lược mượn xem.

- Phổ Thiền nhân về Sớ Sơn.

Núi xưa anh đến sông thu mộng, huống là trùng ngâm trăng đến song, không trụ Chùa Kinh Hoa Nam Đãng, pháp thân trở về hỏi cây khô.

- Lập Thiền nhân bình sơn.

Vẫn là thế xa tiếp chân mây, có đường đâu từng người thở vội, đầm rộng đã biết ẩn không được, hoa lạ cỏ linh tự xanh xuân.

- Tuyên Tri khách về Giang Tâm.

Rèm gió thân mây bao lần vậy, liền hỏi bến đâu tợ đến nhà, cửa cong nửa tựa ngoài liễu rũ, nước xuống nươc 1ên chỉ tự biết.

- Gởi tiết Duy Na. Mấy độ quên lời thoại khắc khách, âm hưởng tòng lâm cho ai nghe? Sông núi đêm thu đối trăng lẻ, đáng nhớ mây đỉnh Bắc núi cao.

- Đáp Lý Tân Tư Tuệ Trúc Trượng.

Một mảnh ngọc xanh gởi người đêm, xa hơn cung châu chín tiết SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 1001 tháo. Thêm được lão đến sông núi hưng. Chỉ trời rõ đá nhìn mây trôi. - Nguyên Tạng chủ du phương.

Mắng chửi Cù-đàm nói khoát không, năm nay phân ngoài ghét tâm tình, núi Ngô sông Việt lại gặp nhau, phóng ra con sâu cắn đại trùng (hổ).

- Được nuôi:

Đất hẹp trời rộng nghe xưa nay, phát cỏ phân được nửa khe mây, có khi mộng thức ở trước cửa, lười nghe trước núi hưu kêu bầy.

- Lãnh Tuyền tiễn văn Thiền giả đến Thiên Thai.

Ngày Tuệ lý gọi vượn, lúc Cát Tiên thành đạo, đất hơn người khó đến, đến đi ai được biết.

- Tiễn Thiền nhân Tín.

Lời thành tín là gốc đạo, ra cửa câu phải phân biệt, khe núi đến mắt biết thẹn thùng, chớ học tòng lâm no thấy nghe.

- Chánh Thiền giả về am. Dấu linh rộng lớn là bặt khái, người đến đua nhau khác nhiên hội, mây loạn chỗ sâu ở am Thiền, vượn lẻ gọi bầy ngoài song cửa.

- Văn Thiền Nhân đến ai Bắc đường.

Cuộn áo về đông khóc ước khăn, lan rừng hương thoảng hai tháng xuân, trời đất bao la mở mắt cười, chẳng biết ai là người thân đáp.

- Gởi Thủ tọa Tuyệt Đậu Túc.

Mũi nhọn sáng không hề dính bụi, lau chùi mài tâm đã thành tro, đêm thu không cấm vượn gọi trăng, cùng ai lên điến đài diệu Cao. Diễn Củng, Cung Tam Thiền đức đến Quốc Thanh.

Ai biết ba ẩn trong tịch liêu, nhân thoại tim thề biệt Thứu Phong, tiễn nhau trước cửa có trúc dài, vì anh lá là nổi gió đưa.

- Đưa Tăng đến đất Nghiêm.

Đối liễu mới nói song cửa lá, lại nắm dây rừng phá khói tan, lãnh lấy câu Đồng giang đến nhà, Tử Quy kêu trước bóng trăng tỏ.

- Tiễn Phùng Thị giả.

Nung nấu tinh vi lại thấy người, giày xanh đạp phá mấy lớp mây, Linh Thứu lẻ loi đến biệt ta, chỉ có bóng thu đáng cùng phân.

- Bổn Thiền nhân đốt củi. Chỉ vì đến cuối, khô không hết, dầu cho thấy lửa cũng khó thổi.

Năm nay năm ngoái tiêu ma đi, không cho gió xuân tự mang y.

- Hư thất Nhai Tuyền Ứng.

Tiếng trời phát trúng lặng, núi cao xa sinh mây, có đến chẳng mắt nghe, không chỗ đủ tâm lắng, áo thiền rách tơi tả, bóng trăng vào song cửa, công lớn không chủ tể, dẫu ông tự nói ra.

- Đề Ngư Kỷ.

Cành thu tựa đài đá, chim Cát đoán mù mờ, cành cỏ có khi lay, mấy sáng cá không đến. - Điện Nham Tượng giả.

Chỗ lành chưa bày ba tấc lưỡi, mắt thần vừa chớp lại không khác, Quý Hàm bỏ nhà cho phụ chết, người biết biển hồ mới thấy lớn. - Chủ Am Đại Nghĩa.

Chân núi buộc vòng thất đầu nhọn, trên khe mới khai mấy mẫu ruộng, già rồi không thể lại xòe tay, tựa trúc ngưng mắt đưa khói lạnh. - Phó Thiền Nhân Không Cốc.

Sâu xa chẳng rộng chẳng quanh co, trong đó có thần chỉ biết xem, chưa mở miệng trước đã đáp dạ, khi nghe chớ bị nhĩ căn chê.

- Đưa Tiễn Sư Vô Nhị Về Trung Xuyên. Thận giang đến hỏi Xuân Trúc Sơn, Quý ông tìm thấy đã được người, chớ học khách hướng ngang chưa về, đến nay đất bụi đầy khăn áo.

- Hiên này.

Một hạt đôi một cây, thừa thải tự bày ngang, ai nghĩ lại ai tức, hồn nhiên không mới cũ.

- Mai xưa.

Ngàn năm cây rêu không thành xuân, ai tin hương sâu giống hồn ngọc, sương tuyết đầy rừng không trăng rọi, thắp đèn thổi góc làm hoàng hôn. - Hiên Độc Phảng.

Dấu vết rộng như dòng sông xanh, vẽ mái chèo không gần lưới cá.

Có khi mộng rơi xuống sông thu, sáo ngắn nằm ngang thổi năm tháng.

- Đình Hà Quang.

Vết linh tuyên phù đâu dễ lương, cố muốn tường thái phát trời che, gió thật không theo ba mùa lạnh, mãi đến ngày nay cây cỏ thơm.

- Thị giả Vịnh không chịu Tạng Chủ Dục Vương.

Cướp không ruộng đất thân tự do, mắt đấy vô tâm đống sách cổ, tìm bàn chánh âm ai nghĩ được? Điệu cao vẫn là ngăn hàng mây.

- Minh Tri Khách giang tâm hỏi Trúc Phong.

Vẫn là sương gió mãi không khô, trước sau đâu lâu cố công phu, câu rừng cây có ngàn lớp quân, trên sông trở về nhớ được không.

- Đối tuyết.

Bờ cõi lạnh trong ướt mây si, mũi tên bắn lén nước hoa xuân, nhiều SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 1003 lời trước gió mới lớp trúc. Đáng nghĩ người đêm khuya trước sân. - Viện Thông Trúc Trì về am Thứu Phong.

Đỉnh Thứu tâm xoay động, bên ao bóng dần thừa, một đời không định lực. Bảy mươi còn đổi chỗ, mưa nhỏ thấm gốc thông, gió mát thổi kiệu trúc. Nơi mây trắng trông nhau, kéo lê từ rãnh nước. Vận của Hòa thượng Bạch Vân, lễ tháp Thiền sư Dương Kỳ Phương Hội. Đền bái Tổ núi Đông, núi cao trời chưa giữa, xa nhìn tâm đã đủ. Nhiễu phải khởi điểm nào, chim kêu sợ người đi, hoa bay qua hương nước. Tây giang nanh móng còn, không hề thẹn Phần Dương. - Lễ Tháp Đại Ngô Lôi Thiên ở Thạch Sương.

Linh Cốt Tổ Sư thấy thì khó, trong tiếng sét đánh qua núi khác.

Cha con chỉ duyên cơ không kín, lại thành cửa thị phi ngàn xưa.

- Tánh Tông Tập của Tạ Mộng am Cư Sĩ. Tánh vốn không Tông mộng cũng chẳng, muôn cơ khó thấy một chân cơ, có khi tối hợp với trời đất, cười xem hoa xuân lá thu bay.

- Gởi Trưởng Lão Sùng Phúc Nguyên.

Một tóc ngàn câu đến lúc này, trước gió không nói lại cau mày, nguồn thông mạch chính sẽ khô kiệt, sâu phát nguồn linh lại là ai.

- Khải Tạng chủ hiệu dữu lãnh.

Tông nam Tổ Bắc tranh chỗ y, mưa rửa gió mài đá còn mới, vết linh đâu biết sau ngàn năm, tùng lâm còn có người thời xưa.

- Bạch Từ gởi Mộng Tù. Lúa vàng giã nát như mài ngọc, người say mùi gió chịu thấm môi, thoạt đầu lò lửa phiền anh nêu, chớ làm dính răng kéo răng người.

- Tịnh Phát Ngô Sanh.

Vừa ý nhiều mây nước. Tìm tối hỏi người biết. Từng ở dưới Trúc phong, khi hôi thấy khe báu, khéo lý mấy cọng tóc, sáng hai chấm mày, bỗng quên chỗ tâm tay, sao nói không như đây.

- Thôn Lạc Đồ.

Một năm ruộng lúa chín, ngoài vũ nhạc trời chân, lại không đánh trống kèn. Cũng là người thái bình.

- Tự Vũ Tức Canh. Lá dày hơi ấm khói, xương mềm nhuyễn lông thơm, Sào hứa rũ tiết trong, đến dòng không quên anh.

- Tiễn Đạo giả Bà Dương Phục.

Gặp gỡ đạo nhân, hai mắt đen, áo quần tả tời đón gió xuân.

Chịu lấy trăm hài làm đất bùn, lặng cười muôn việc như rối bông.

Ngày nay tổ đạo mỏng như giấy. Ngói sành điện gọi người náo nhiệt.

Chánh âm lại làm một sợi treo, hai tay gối bụng khóc như mưa. Đi đi không tiếc hai cọng my, khéo léo tận thời mới thấy y.

- Gởi Cư Sĩ Hoàng Vụ Thích Trang.

Cúi đầu thân hạt vàng Tỳ-da. Trong tỉnh thấy nhiều người trong náo. Lại đem việc đầu cửa không hai, thời và hư không giảng luận sâu. - Gởi Thủ tọa Tuyết Đậu Tánh.

Dưới núi Chúc Dung đốt lá hồng, Ứng mộng trong núi nhìn mây trắng, dấu chân chưa dạy dễ dàng thấy, ai biết ngoài trời có người nghe - Tiễn Mậu Thị Giả.

Lá cây rời cành khí sương lành, đầu hổ mang sừng mở ra thiền, Đông Tây Nam Bắc không người ở, mau mau trở về nói tinh này.

- Ngày xuân đối gương.

Không trụ lại càng mới. Vốn là chân trong huyễn, tóc xưa nay đổi bạc, mắt già còn tinh thần, việc đời khó xem xét. Hoa Lăng cũng có bụi, gió đông bay lên cỏ, bất chợt lại có xuân.

- Tiễn Bình Thư Ký.

Gương tâm mãi mài tóc loang lổ, chiếu soi xưa nay không hề nhàn, đã biết sở đắc lìa văn tự, đây cách thiền đậu phải có núi. - Pháp Quang Tạng chủ đi từ Nam Từ:

Ba gọi dưới cây thẹn long cấm, biển hồ tùng lâm đã tìm khắp.

Quên đi vườn bay đường khi cũ, cuối cùng không chán tâm ban đầu.

- Thật Thiền giả Quy Tỉnh.

Linh Sơn thiền khởi chưa ôn tịch, lại hỏi Triều Dương qua thuyền biển, hỏi đường Tỉnh Thọ ngày xuân lặng, tâm càng nhớ mãi bên mây trắng. - Cảnh Hòa thượng Hiệu Thạch Am.

Núi không là thất, cửa cỏ cây, trời khu toàn không rìu tạc vết. Hoa chim không đến mây tự trôi. Chịu đấm bàn tin tức với ai.

- Khả Thiền nhân về Giang Tâm.

Thường nghĩ chùy nhất hận khó báo, lẻ loi tìm về trăng đang thu.

Thượng đường nếu tình tướng vòng tròn, Sư liền mắng lầm thất ngu ngốc.

- Tiễn Tăng TỈnh Mẫu.

Mười năm đến đi Chiết Đông Tây, mang được đầu nam lộ phục trì. Nhân nói lão núi lúa cỏ cây, không cấm đến thu nghe sa kê.

- Gởi Đô Tỉnh La Thái Uý. SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 1005 Biển bao núi dục khí như xuân, nội tướng tiếng hoa nghe trong ngoài, giềng mối cầm đình trời rồng kín, vàng đá nhuộm lây lò vua xông.

- Tịnh Đàm Tạng Chủ Du Phương.

Tòng lâm hoang lạc nước mây lạnh, mùi gió chua cay lời chuyển khó, ẩn ẩn một cành ở ngoài trời, chẳng biết nơi nào chọn người an. - Thị giả Đức Duy Tuần Lễ.

Núi cây lây động như hỏi bến bờ, Gió nhè nhẹ kết nở hoa mới. Các nơi không cần vẫy tay nhiều.

Tự có người tìm hương theo ngửi.

- Thông Tạng chủ đến Nam Quốc.

Người xuân trường Hoài dã đốt xanh, sáu triều để việc rõ trong gương. Đến bờ khéo lợt đường rêu khám, hơn nữa không người biết tên họ.

- Lập Tạng chủ đi Tam Cù.

Một hội Linh Sơn đã bảy năm. Tấc lòng như mũi sắt trời xa.

Do đâu trở về suy việc trước, nói đến cành tiêu đá cũng thủng.

- Đoan Thư Ký đến thành vân đòi mạng. Không dạo Trượng Uyển đến Kỳ Viên, có con gió xuân đang phải biết gốc cành chỗ xa đến, giếng đỏ Cát Trên bên mây lạnh.

- Khánh Tạng Chủ đến Nam Bình.

Từng hướng phương khác về sổ sách, tòng lâm có chí bày quân ta, trời lạnh tuổi già lại tìm cũ, chớ phụ giày xanh đạp mây đóng.

- Thị giả ẩn đi Nhũ Phong Đậu nghĩ sậu tuyết xưa, hết bờ bày núi nguy, đến đây khó mang đỉnh, tìm Sư bán nhiều đơn, không thời khí tuyết nặng, mang mãi tiếng khe lạnh, lấy được câu vào cửa, trở về nói ta xem.

- Gởi người xưa Từ Phong.

Xuân mặt hồ về vật lý rõ, hoa nước vô số điểm bèo xanh, nhân đi nếu hỏi Hòa Am Chủ, chưa hẳn dấu lẽ ở hai linh.

- Vô bổ thị giả du phương. Tan tác ngày xanh đạp sương sáng, gặp người khuất chỉ hỏi các nơi. Có không tìm đếm ngày quay lại, bên đống lửa phân nói khuyết ưu.

- Cái Thiền nhân đến Nhạn Đãng.

Gió cao cây rơi Thu núi Nhạn, roi khởi không vẫn mũi trâu hang, cỏ thôn bức đầu ngăn không ở, Đại phương chỗ nào cũng ruộng tốt.

Thị giả Cung đến đất cái.

Sông Hán mây mù chảy về Đông, mò hến bắt tôm chưa thôi nghỉ, lá liễu nửa tàn thu bờ lạnh, anh về không miệng cười đầu núi. Tặng Cư Sĩ Hứa.

Nghi núi không lấy phướn Bàng Công, rủ tay chôn sâu chùy của lão. Soang soảng các nơi mãi chưa thôi, đầu mắt bịp bợm ít người biết. - Tặng Đạo Hữu Diệu Hỷ Xã. Gẫy đến trên mũi kim Diệu Hỷ, lấp phá hư không chẳng ngại ngùng. Ngày xưa, Duy-ma nay xã bạn, gặp nhau mỗi người có thần thông.

- Dạy Thiền nhân Trí Quang người Nhật-bản. Ẩn ẩn thuyền côi bặt biển đến, hư không điêu tàn núi sắt tan. Trong nước Đại Đường không tri thức, mắt mình mở được vốn từ đâu? - Tiễn Thiền nhân Vĩnh Gia Tổ ý.

Biết được ý đầu mối Tổ Sư. Xa xôi ngàn dặm rõ tri âm. Đương cỏ vừa hét đã quên tình, về hứng như là Hổ rời rừng.

- Thi giả Tâm Quy Tỉnh.

Lá rơi lả tả, trăng đầy sân, thu đến mộng nhiều sau lão nhân, biển sông in bãi biết chờ ta, chẳng phải mây nhiều đóng mở riêng.

- Đến Minh Thư Hoài.

Lưu Thái Chẳng ẩn sâu, đâu chịu lại núi cũ, chưa thể quên dấu bóng, đều là ngại nhân gian, tóc bạc ngâm bên ngắn, đàn trong nói chuyện nhàn, giang hồ có mộng lạ, ngày nào ra cửa thông.

- Thủ tọa Hải hiệu Nộ Đào.

Lo nước lo dân ngày đêm sợ, ngã trời ngã đất làm sấm kêu, ông hãy bỏ phiền não đi thôi, trăm dòng đến một sáng như trong.

- Thiên Trúc Ngọc Luân Sư đến Giác Hải. Diệu Chỉ chỉ tìm từ ngoài câu, mây trắng đã thấy rèm trong thất.

núi sông sâu thẳm nhiều phượng lân, cách đây ngang dọc một lưới thâu.

- Hạ Khế Sư am Cư.

Chiếu ngang mây núi muôn tượng về, Đạo nhân mắt độc vì ai mở, gọi trẻ phóng trúc tưới ngoài hoa, sửa sang lò trà đợi khách đến.

- Tập Nhượng Đồ.

Đi hẳn có thầy, tiến đến làm lễ, rõ ràng tâm quân tử, đối mặt nổi sóng gió. - Sơn Hạnh khai thị cho Thị giả Tư Mục. Nước xuân xanh bóng nổi, bóng núi chảy vào khe, nhân suy nghĩ SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 1007 khéo chăn, tùy phần nhận chút ít.

- Vân Cốc Thuật Sĩ.

Ra thì vô tâm đáp có tiếng, rõ ràng trời đất cũng khó ghi.

Thật đúng chẳng có chỗ thần thông, nghe nói năm nay linh ngoài phần.

- Tuyên giả Nhậm Đình.

Vào đá vào cây biết phân số, triện xưa triện nay công đâu khó, chỉ nhờ khắc khéo mất chân thể, không thấy toàn văn ở thế gian.

- Thế Tiễn Lâm Vinh.

Nhiều nghề anh làm được, dưỡng sanh chỗ nào gần, trong rương ba tấc sắt, ngoài mây một thân nhàn. Đen trắng chẳng bao nhiêu, tu sửa càng mất chân, sợ lạnh nên ít chặt, chưa thẹn người đạp khe.

- Thất Thao Quang.

Ánh sáng trồng hoa bên giậu trúc, toàn thân lá núi áo lông lạnh, chẳng biết hang bằng mấy lần đổi, khi thấy mây tan theo trở về.

- Tam Hữu Đường.

Khách lành quan xanh gặp anh đây, năm lạnh không bớt tinh thần cũ. Có khi phẩm tự luân giao thái. Thường có người phong cách xa hội

- Hiên Bích Chiếu.

Mũi gỗ tựa núi khéo đào ao, đã biết tả hình đến người ít, một hộp ngọc lạnh ngồi đến lâu, chỉ thấy từng đôi chim trắng bay.

- Ao Hà Y.

Mặt nước xanh động đến mưa sa, gió đến mấy lần tựa lan can, chẳng biết có bao nhiêu hơi ấm, Lão tử mỗi năm được chống lạnh.

- Nhạc Lâm Cổ Độ. Khế ông đến làm thuyền cứu người, hai bờ núi xanh nhẹ nhàng trôi, chèo núi thuyền ca không đến chỗ, biết lòng chỉ có đầu lão Nham.

- Trường Đinh khói mưa.

Quanh co nước xa bên sông tỏ, cò cát gió tạnh rỉa lông cánh, dù cho vòng khe thâu thập được, giang hồ chớ làm họa đồ xem.

- Đáp Lý Ký Hiên.

Ký ngạo biết nơi nào hành tàng, chẳng một can tâm không biệt chỉ, kêu nói có đến nguồn, chưa nói trước thông lý, tiếng thơ không ở lời, hẹn nhau Chùa Hồ Thượng, nắm tay nghe vượn kêu. - Thị giả Duy, hiệu là Khúc Giang.

Nguồn mạch cuồn cuộn đầu bờ xưa, qua lại đều làm ngại thuyền đi, không gió kính khởi tìm ngàn sóng, đến biển mới biết là ngược dòng. - Thị giả Nguyên người Nhật-bản đến Thai Nhạn. Đạo Sư nghiêm minh khéo báo đáp, cầu đá qua rồi hỏi rồng sông, một hoa một cỏ người đều thấy, là anh biết cơ riêng gật đầu. - Dạy thị giả Nội Ký Tháo.

Năm nay Tế Bắc rời Hoàng Bá, căn cơ tìm lửa đào chưa ra. Ngày nay con cháu mở mắt sống, Lão Nam vốn là người đọc sách. - Đức Tín Tây Thượng.

Ra cửa lá khe rơi lả tả, muốn đi lại tìm chủ nhân cũ.

Dưới lối chẳng bỏ đá ở lưng, hoa Lăng xưa không can đến xuân. Nhâm Tuất lên chỗ ngài Tuyết Đậu.

- Kính gấm.

Mặt ao mênh mông nước chiếu không, gió xuân bóng hoa rơi đồng xanh, tựa lan định làm cỏ đầu xem, đã rơi vao tay áo của Sư.

- Diệu cao Tùng khô đá già cây rũ rượi, đến đây hư không dần biết thấp, sức chân hết lúc đã hứng xa, cùng ai dắt tay lên thềm trời.

- Tuyết bay.

Gió đen có nhiều hoa nhẹ, trời bày bờ am thế muốn nghiêng, đến đây chỉ biết võ lúa lạnh, đêm khuya ai nghe tiếng nước chảy.

- Thủy Tiên.

Lòng thơm sạch ngoài trần, Đạo vận hương trong tuyết, tự là cốt thần tiên, nhọc gì lại rửa son.

- Mặc trúc.

Đầu lông không đến chỗ, tinh thần thật đáng lấy, chẳng thể nghe đàm huyền, sáu tháng thêm lớp áo.

- Triết Giang Triều Đồ.

Thế giận tự sợ thật chẳng nghĩ, lắng lòng người thấy lóng xương lạnh, bình sanh một cặp mắt sóng gió. Ngày nay cửa sáng không nhẫn xem.

- Lão Dung Ngưu Đồ.

Thuần đi tự quên chăn, áo xanh trong bóng liễu, không ăn cỏ ngoài cây, biết là mấy gió xuân.

- Lương giai quên cơ đồ.

Tầm thường quên vật ngã, không can thiệp hiếm ngang.

Mộng rơi bên thu lạnh, theo giáo lại đổi dời. - Thường Mục Khê Viên Đồ.

Sương rơi ở rừng không, vừa kêu ngàn núi lặng, bồi hồi thật hữu SỐ 2000 - HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC, Quyển 7 1009 tình. Nhọc sanh phát tỉnh sâu. Ôm con men chỗ nguy, hứng thú ở cao xa, một chuông yên lòng, gió nghiệp thổi không dứt.

- Gánh cò.

Mỏ cát đầu sườn núi. Gánh khổ ở trong bóng. Hứng thú bỗng đến một hơi ngàn dặm. Lá liễu thổi thu, nước trời mênh mông, che bóng mất tâm, ý không ở nói.

HƯ ĐƯỜNG HÒA THƯỢNG NGỮ LỤC