Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Niệm Phật Đạt Bất Niệm Tự Niệm Bảo Đảm Vãng Sanh
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Lời Ngỏ
Nam Mô A Di Đà Phật.
Minh Tuệ tôi là một tiểu tăng rất dốt chữ nghĩa và giáo lý, lại thêm tuổi già sức yếu không có khả năng tụng kinh, tọa thiền, chỉ dốc một lòng niệm Phật A Di Đà cầu vãng sanh Cực Lạc để thành Phật độ chúng sanh. Sau nhiều năm nhập thất tịnh tu, vâng lịnh Thầy Trụ trì và Thầy Giáo thọ, tôi ra thất chia xẻ kinh nghiệm niệm Phật cầu vãng sanh cho Phật tử chùa Tịnh Luật từ tháng ba năm 2009. Sau một năm làm Phật sự, có một số Phật tử trong và ngoài tiểu bang Texas thiết tha yêu cầu tôi viết lại kinh nghiệm tu tập của mình để làm kim chỉ nam cho hành giả Tịnh Độ. Tôi đã nhiều lần từ chối, hôm nọ bỗng dưng tôi sực nhớ lại lời chư Tổ, chư Cổ đức dạy: “Tỳ kheo là phải tác Như Lai sứ, hành Như Lai sự và dù phải bỏ thân mạng để hoằng dương Tịnh độ, vẫn phải làm”, nên tôi mạnh dạn nhận lời viết quyển “Niệm Phật Đạt Bất Niệm Tự Niệm Bảo Đảm Vãng Sanh” này.
Từ đó, hằng ngày sau thời khóa niệm Phật, tôi thường cầu Đức từ phụ A Di Đà và chư Phật mười phương gia bị cho tôi viết quyển sách nầy đúng như pháp. Sau nhiều tháng đọc qua sách vở, tôi sưu tập những lời dạy của Đức Thế Tôn, chư Tổ, chư Cổ đức, rút gọn lại những kinh nghiệm hành trì, cộng thêm sự khích lệ và giúp đỡ quý báu của quý Thầy, quý liên hữu gần xa, tôi hoàn thành được quyển sách nhỏ bé này.
Nhân đây, chúng tôi thành kính tri ân: Hòa thượng Thượng Trí Hạ Tịnh, (viện chủ Chùa Vạn Đức), Hòa thượng Thượng Thiện Hạ Huệ, Đại đức Thích Tịnh Trí (Trụ trì chùa Tịnh Luật), Đại đức Thích Pháp Quang (Giáo Thọ chùa Tịnh Luật), Đại đức Thích Chân Văn (FL) cùng chư liên hữu: Minh Chí (MI), Diệu Âm (Ngọc Minh, Austin), Phạm Khanh (KT Printing), Hoằng Minh, Hoằng Huệ, Tịnh Ngọc (Houston), Bảo Nghiêm (PA), Diệu Thanh (CA), Quảng Âm (CA), Minh Trung (CA), Phương Đoan (VA), Huệ Tâm (CA), Quảng Diên, Thiện Bảo, Không Trì, cô Uyên Đinh, cô Tâm Lý, cô Ngọc Tâm và nhiều liên hữu khác đã khuyến khích, tận tâm giúp đỡ tôi hoàn thành quyển sách này.
Chúng tôi ước mong quyển sách này được phổ biến rộng rãi, những ai có duyên được đọc, áp dụng đúng lời chỉ dẫn chắc chắn sẽ thỏa chí nguyện là đạt Bất Niệm Tự Niệm Bảo Đảm Vãng Sanh Cực Lạc thành Phật độ chúng sanh.
Tự thiết nghĩ đức trí hạ liệt, với kinh nghiệm nhỏ nhoi hạn hẹp, không sao tránh khỏi những lỗi lầm sai sót. Chúng con thành tâm kính đê đầu đảnh lễ ngưỡng mong các bậc Tôn Túc từ bi hoan hỉ chỉ dạy cho.
Chúng tôi cũng hết lòng cầu mong các liên hữu gần xa tự nguyện hoan hỉ góp ý xây dựng, để tài liệu này ngày càng phong phú hơn hầu thật sự đem lại nhiều lợi ích cho hành giả Tịnh độ.
Việc làm này nếu có chút ít công đức, con nguyện hồi hướng cho tất cả chúng sanh trong mười phương pháp giới đồng phát khởi, trưởng dưỡng, thành tựu Tín, Nguyện, Hạnh để cùng con đồng vãng sanh Cực Lạc, thành Phật độ chúng sanh.
Nam Mô A Di Đà Phật
Mùa An cư kiết hạ 2010
Tu viện Tịnh Luật
Thích Minh Tuệ kính ghi
Lời Tri Ân
Nam Mô A Di Đà Phật,
Chúng con thành kính đê đầu đảnh lễ tri ân:
- Hòa thượng Thượng Trí Hạ Tịnh đã ký tên ấn chứng tác phẩm được viết đúng như pháp.
- Hòa thượng Thượng Thiện Hạ Huệ đã nêu lên những đặc điểm của sách, thật sự hữu ích lớn cho hành giả Tịnh độ. - Thầy Minh Tuệ đã chỉ dạy rành rẽ, rỏ ràng, chi tiết, tỉ mỉ một phương pháp hành trì rất đơn giãn, thực tế, dụng công ít mà thành quả cao, tự bảo đảm vãng sanh.
Y cứ vào những điều nói trên chúng con vững niềm tin, chăm chỉ đọc sách, dõng mãnh tinh tấn thực hành đúng theo lời chỉ dạy nên có một số người chỉ niệm Phật trong vài ba hôm được nhập tâm. Chúng con được biết hiện nay đã có trên năm mươi (50) vị (xuất gia và tại gia) niệm Phật nhập tâm, đạt Bất niệm tự niệm tự bảo đãm được vãng sanh Cực Lạc, bất luận tình huống nào.
Quả thật đây là chân diệu pháp, là pháp môn hợp thời cơ, dễ tu, dễ chứng, là con đường tắt nhất trong con đường tắt, chỉ trong một đời thành Phật, không như những pháp môn khác phải tu đến ba đại a tăng kỳ kiếp.
Thời mạt pháp này mà được Thầy Minh Tuệ trãi qua nhiều năm nhập thất tịnh tu, thu thập, rút tỉa nhiều kinh nghiệm quý báu rồi trao truyền lại cho chúng con tu tập mang lại kết quả như ý, thật là một điều hy hửu, đập tan mọi lo lắng, nghi ngờ nặng mang trong nhiều năm mò mẫm hành trì.
Đây là cánh cửa lớn rộng mở cho hành giả Tịnh độ được Vãng sanh Cực Lạc như ý nguyện.
Chúng con nhiệt liệt tán thán công đức vĩ đại của quý Thầy, thành kính tri ân quý Thầy, đồng thời nguyện noi gương quý Thầy (hành Bồ Tát hạnh) chia xẻ kinh nghiệm tu trì, đồng thời bằng mọi cách giúp đỡ mọi liên hữu có duyên hầu cùng nhau vãng sanh Cực Lạc thành Phật độ chúng sanh.
Nam Mô Công Đức Lâm Bồ Tát Ma Ha Tát. Nam Mô A Di Đà Phật.
Tu viện Tịnh Luật mùa thu 2010
Một nhóm Phật tử ở Texas (USA)
Tự Tâm Niệm Phật, Tự Tâm Thành Phật
Tổ Sư Pháp Nhiên Thượng Nhân dạy: “Không cần để ý đến vọng niệm, tán loạn… mà chỉ chuyên cần xưng danh hiệu.
Nếu thường xưng danh hiệu thì do công đức của Phật danh, vọng niệm tự dừng, tán loạn tự yên, tam nghiệp (thân, khẩu, ý) tự điều hòa, nguyện tâm tự phát. Bởi thế:
- Khi nguyện tâm còn yếu cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi tâm tán loạn nhiều cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi vọng niệm sinh khởi cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi thiện tâm phát sanh cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi bất tịnh cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi thanh tịnh cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi tam tâm còn yếu cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi tam tâm đầy đủ cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi tam tâm hiện khởi cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
- Khi tam tâm thành tựu cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
Đây là yếu quyết đưa đến nhập tâm, đạt Bất niệm tự niệm Bảo đãm vãng sanh, xin ghi khắc vào tâm can chớ quên.
Nam Mô A Di Đà Phật
Chư Tổ nói: “Chúng sanh vốn dĩ là Phật”.
Do vậy Tổ Liên Trì đại sư nói: “ Sát sanh là giết hại Phật vị lai, tội lớn nhất (cực ác).
- Phóng sanh là cứu mạng sống Phật vị lai là phước lớn nhất (cực thiện)”.
Tổ Sư Pháp Nhiên dạy: Phàm muốn xa lìa sanh tử, cần phải bỏ Thánh Đạo môn mà vào Tịnh Độ môn. Trong Tịnh Độ môn nên bỏ tạp hạnh mà tu Chánh hạnh. Trong Chánh hạnh cần phải gác qua Trợ nghiệp mà chọn lấy Chánh Định nghiệp. Chánh Định nghiệp tức là xưng danh hiệu Phật. Hễ xưng danh liền đươc vảng sanh, vì nhờ sức bản nguyện của Phật.
Trên đường Trời Người, tu phước làm đầu, Trong biển sinh tử, niệm Phật bậc nhất.
Lời Phật dạy:
Kinh Hoa Nghiêm dạy: “Tất cả chúng sanh đều có trí tuệ, đức tướng Như Lai, nhưng vì bị vọng tưởng, phân biệt, chấp trước che lấp nên Phật tánh không thể hiện bày”.
Kinh Viên Giác dạy: “Dứt Vọng, Hoàn Chơn”.
Chư Tổ dạy: “Một câu Phật hiệu dẹp trừ muôn vọng niệm”.
- Đức Thế Tôn nói: “Ta là Phật đã thành, chúng sanh là Phật sẽ thành”.
Vậy, niệm Phật là con đường dễ đi, thẳng tắt nhất, mau chóng dẹp trừ vọng niệm, vọng tưởng để thành Phật. Niệm Phật Thành Phật
Phần I: Lòng Tin Là Gốc Vào Đạo
Kinh Hoa Nghiêm dạy: “Lòng tin là gốc vào đạo, là mẹ đẻ mọi công đức. Lòng tin hay nuôi lớn các căn lành. Lòng tin có thể vượt qua các đường ma. Lòng tin có thể được vào định. Lòng tin có thể thoát biển sinh tử luân hồi. Lòng tin có thể thành tựu đạo Giác ngộ của Phật”.
Kinh Hoa Nghiêm lấy Thập tín (1) làm điểm khởi đầu của sự thành Phật. Kinh Pháp Hoa lấy Chánh tín làm cửa để vào Đạo. Trong Ngũ căn (2) lấy Tín căn làm đầu. Ngũ lực lấy Tín lực làm trước. Kinh A Di Đà cũng lấy Tín làm khởi điểm.
Vì thế, chư Phật trong ba đời, chư Đại Bồ Tát, lịch đại Tổ Sư tu tập các công hạnh, đầy đủ đại nguyện lực, vào cảnh giới Phật, thành tựu Bồ Đề, thảy đều từ nơi chữ Tín này mà bước vào. Lòng tin quan yếu như vậy nên hôm nay tôi phát tâm cố gắng đem hết tâm lực để trình bày những hiểu biết nông cạn của mình, mong quý vị củng cố thêm lòng tin Tịnh Độ. Tôi rất mong được chia sẻ tất cả những kinh nghiệm nhỏ nhoi về hành trì niệm Phật trong nhiều năm tịnh tu vừa qua. Đồng thời rất hoan hỷ học hỏi ở quý vị những kinh nghiệm hành trì mà quý vị đã gặt hái được, để rồi cùng nhau công phu đắc lực hơn, ngõ hầu chúng ta đồng vãng sanh Cực Lạc thành Phật độ chúng sanh.
Cổ đức dạy: “Pháp môn niệm Phật là pháp môn hợp thời cơ, dễ tu, dễ chứng”.
1. Hợp Thời Cơ
Tượng Pháp Quyết Nghi Kinh dạy: “Sau khi Phật diệt độ là thời chánh pháp trong năm trăm năm trì giới kiên cố. Thời tượng pháp một ngàn năm kế tiếp thiền định kiên cố. Thời mạt pháp một muôn năm niệm Phật kiên cố”. Kiên cố nghĩa là thành tựu.
a. Đức Thế Tôn nhập Niết Bàn nay đã hơn hai ngàn năm trăm năm mươi bốn năm (2554). Như vậy, hiện ta đi vào thời mạt pháp hơn một ngàn năm rồi, mà càng đi sâu vào thời mạt pháp thì đức trí chúng sanh càng hạ liệt.
b. Kinh Đại Tập dạy: “Đời mạt pháp ức ức người tu hành hiếm có một người đắc đạo. Chỉ có nương vào niệm Phật mới thoát khỏi sanh tử”.
c. Tổ thứ mười ba Ấn Quang đại sư dạy: “Cửu pháp giới chúng sanh lìa pháp môn này thì trên chẳng thể viên thành Phật đạo. Mười phương chư Phật bỏ pháp môn này thì dưới chẳng thể lợi khắp quần sanh”.
2. Dễ Tu
a. Tất cả mọi người: Ai ai cũng niệm Phật được, bất luận tăng tục, ngu trí, vua quan, dân, nam nữ, già trẻ, giàu nghèo, sang hèn, sĩ, nông, công, thương, binh, kể cả những người đau ốm bệnh tật đều niệm Phật được cả.
b. Khắp mọi nơi: Ở đâu cũng niệm Phật được, như ở chùa, ở nhà, bệnh viện, sở làm, công xưởng, rừng sâu, núi thẳm, trời cao, bể cả thậm chí ở nhà vệ sinh, nhà tắm, nhà bếp đều niệm Phật được cả.
c. Vào mọi lúc: Sáng, trưa, chiều, tối, ngủ cũng niệm Phật được.
d. Trong mọi động tác: Đi, đứng, nằm, ngồi, bò, leo, chạy nhảy đều niệm Phật được.
e. Bằng mọi cách: Niệm lớn tiếng, niệm nhỏ tiếng, niệm thầm, niệm bằng ý, niệm lần chuỗi, niệm theo hơi thở, niệm theo tiếng khánh… niệm cách nào cũng được miễn sao không xen tạp, không gián đoạn là được.
g. Trong mọi hoàn cảnh: Mọi tình huống đều niệm Phật được, như rảnh rang, bận rộn, vui buồn, hờn giận, ồn ào hay yên lặng… đều niệm Phật được cả.
h. Vì giản dị mà bao trùm các pháp, hiệu quả cao. Chỉ cần niệm sáu hay bốn chữ mà giải thoát sanh tử luân hồi, thành Phật.
Tổ Liên Trì dạy: “Một câu A Di Đà Phật gồm hết tám giáo, nhiếp cả năm tông”.
Tổ Trí Húc dạy: “Niệm A Di Đà Phật được thuần thục, thời tam tạng(3) giáo lý gồm trong đó, một nghìn bảy trăm công án cơ quan hướng thượng cũng ở trong đó, ba ngàn oai nghi, tám vạn tế hạnh, tam tụ tịnh giới(4) cũng không ra ngoài câu Phật hiệu”.
3. Dễ chứng
a. Tự lực cộng tha lực: Hành giả niệm Phật thuần thục thì trước giờ lâm chung được Phật A Di Đà tiếp dẫn vãng sanh Cực Lạc. Nguyện thứ mười tám trong Kinh Vô Lượng Thọ: “Lúc tôi thành Phật, chúng sanh nghe danh hiệu tôi, chí tâm tin ưa, tất cả thiện căn tâm tâm hồi hướng nguyện sanh cõi tôi, dẫu chỉ mười niệm nếu chẳng được sanh thì chẳng lấy Chánh giác, chỉ trừ kẻ ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp”.
b. Dễ vãng sanh: Chỉ cần khởi ý muốn vãng sanh là được vãng sanh (Kinh Pháp Cổ). Cổ đức dạy: “Nhất cú Di Đà vô biệt niệm, bất lao đàn chỉ đáo Tây Phương”. Tạm dịch là: “Một câu Di Đà không niệm gì khác, không nhọc, khẩy tay đến Phương Tây (Thế giới Cực Lạc)”.
c. Dễ đắc: Một khi được vãng sanh thì chỉ cần một đời là thành Phật. Kinh Niệm Phật Ba la Mật dạy: “Vãng sanh đồng ý nghĩa với thành Phật, vì vãng sanh tức là thành Phật”.
Vì vãng sanh Cực Lạc dễ thành Phật, nên trên có những Đại Bồ Tát, chư Tổ, dưới thì chúng sanh đều đồng nguyện vãng sanh. Sau đây, tôi xin lược sơ qua một số vị này.
Trên thì có:
- Đại Bồ Tát: Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, Văn Thù, Phổ Hiền, Giác Minh Diệu Hạnh.
- Chư Tổ tông phái khác: Mã Minh Tổ Thiền tông thứ mười hai, Long Thọ Tổ Thiền tông thứ mười bốn, Trí Giả Tổ Thiên Thai Tông, Hoằng Nhất Tổ Sư Luật Tông…
- Thanh Văn: Xá Lợi Phất, A Nan.
- Chư Tăng Trung Hoa: Trí Nghị, Đàm Loan, Đạo Xước, Quán Đảnh, Đạo Ngan (chư Thiên cõi trời Đâu xuất đến rước Ngài không đi, sau chư Thánh Cực Lạc đến đón Ngài mới chịu đi), Huệ Quang (như Ngài Đạo Ngan), Phi Tích, Hoài Ngọc (Bồ Tát bưng đài bạc đến rước Ngài không đi, sau bưng đài vàng đến Ngài mới chịu đi), Tri Huyền (Ngộ Đạt Quốc Sư), Hùng Tuấn (Ngài bị Diêm Vương kể tội phá trai, phạm giới, Ngài khiếu nại, Diêm Vương tha và cho sống lại. Ngài chí tâm niệm Phật, được vãng sanh Cực Lạc), Duy Cung (sư ăn thịt uống rượu, nhờ sám hối, niệm Phật được vãng sanh), Tuân Thức (Từ Vân sám chủ), Ưu Đàm (tác giả Liên Tông Bửu Giám), Hám Sơn (để lại nhục thân).
- Chư tăng Việt Nam: Hòa thượng Thích Thiền Tâm, Hòa thượng Thích Giác Lập, Hòa thượng Thích Thiền Định, Hòa thượng Thích Hồng Đạo, Thượng tọa Thích Thiện Tường, Sa Di Thích Minh Đạt…
- Chư Ni Việt Nam: Huệ Mộc, Pháp Thạnh, Tịnh Chơn, Pháp Tạng, Sư Bà Thích Nữ Đàm Lựu.
- Cư sĩ Ấn Độ và Trung Hoa: Hoàng Thái Hậu Vi Đề Hi, con gái của Ngụy Thế Tử (thấy cha và các anh dù còn sống nhưng đã được ghi danh ở ao thất bảo), Việt Quốc phu nhơn (chuyên tu Tịnh độ, khuyên người thiếp niệm Phật cầu vãng sanh, mộng du Cực Lạc, vãng sanh Thượng Phẩm Thượng Sanh), Viên Hoằng Đạo (tác giả
Tây Phương Hiệp Luận, sanh Biên Địa), Vương Nhựt Hưu (tác giả Long Thư Tịnh Độ), Chung Húc và Thiện Hòa (làm nghề giết gà và bò, trước khi chết tướng ba đường ác hiện ra, vâng lời chư tăng niệm Phật, vãng sanh).
- Cư sĩ trên khắp thế giới: Bà Diệu Âm Huỳnh Ngọc Tuyết, Bà Diệu Hưng, Bà Quảng Khánh, Chúc Quý Lư Nhiên Phú, Thiện Bửu Nguyễn Văn Trí, Bà Diệu Âm Tô
Vân Liên, Cụ bà Diệu Chi Tăng Kim Lang, Đồng Hưng Lê Văn Hiếu, Bà Diệu Chánh, Bà Triệu Vinh Phương, Bà
Quảng Cánh Phạm Thị Tý, Bà Diệu Hoa Lê Thị Sen, Bà Lê Thị Cúc, Bà Nhật Trâm Phan Thị Diệu Anh, Bà Nguyên Hoa Đoàn Thị Minh Hương, Cụ Bà Huệ Chơn Lê Thị Mau, Cụ Nguyễn Thị Khương, Cụ Minh Đài Lưu Lâu, Tuệ Minh Trần Nguyên Hạnh, Cụ Hồ Thị Lan, Cụ Bà Trần Thị Kiêm, Cụ Bà Nguyễn Thị Sáu, Phan Văn Anh, Cụ Ông Đoàn Quang Trung, Cụ Nguyễn Minh Công, Cụ Trương Thị Nương, Cô Trần Thị Kim Phượng, cư sĩ Trương Biết.
Trên đây chỉ liệt kê một số vị tiêu biểu vì thật ra số lượng vãng sanh quá nhiều.
Hiện đời dễ thành tựu tịnh nghiệp: Tu Bồ Tát hạnh phải trải qua ba đại A tăng kỳ kiếp (vô lượng kiếp) mới thành tựu đạo quả Bồ Đề. Còn tu Tịnh Độ chỉ cần một đời là thành Phật.
Cổ đức ví dụ tu các pháp môn khác khó khăn và lâu dài như con mối từ gốc tre, muốn thoát khỏi cây tre phải đục từng mắt, từng mắt lên ngọn tre (gọi là thụ xuất). Còn tu Tịnh độ như con mối đục ngang thân tre mà ra (gọi là hoành xuất), nhanh chóng, nhẹ nhàng.
Điển hình, trong vòng hai năm nay đã có quý Thầy, Sư cô dự định về chùa Tịnh Luật nhập Phật Thất dài hạn… nào ngờ, do quyết tâm hạ thủ công phu, mới hai ngày đã nhập tâm. Lại nữa, có những cư sĩ nhập Phật thất mới bốn ngày liền được nhập tâm, những cư sĩ tại gia khác dù bận đi làm (ca một, ca hai), chỉ về chùa Tịnh Luật, dù niệm Phật vào ngày cuối tuần, thứ bảy, chủ nhật thôi, thế mà vài tuần lễ cũng đã nhập tâm.
Cho đến ngày nay, qua nhiều lần dự ngày Niệm Phật và Phật thất tại chùa Tịnh Luật, tính chung tiểu bang Texas và mười tiểu bang khác (trong liên bang Hoa Kỳ) hiện có trên bảy mươi (70) vị tại gia (có người niệm Phật nhiều năm nhưng chưa thọ Tam quy, Ngũ giới) được nhập tâm (bước đầu của Bất Niệm Tự Niệm). Khi đạt được Bất Niệm Tự Niệm hoàn toàn (không dụng công tác ý niệm Phật, mà tự nhiên nghe tiếng niệm Phật liên tục không gián đoạn suốt thời gian còn thức) thì bảo đảm vãng sanh, mà vãng sanh tức thành Phật như nói trên.
Còn người xuất gia, có rất nhiều, rất nhiều nhưng quý Thầy, Sư cô khiêm nhường, cẩn thận vì mật hạnh nên không nói ra mà thôi.
Riêng Minh Tuệ tôi bất đắc dĩ lắm phải nói ra để quý vị có niềm tin mà tu. Nay niềm tin đã có, kết quả đã có, nên việc nói ra có thể không còn cần thiết nữa.
Nam Mô A Di Đà Phật
Giác Minh Diệu Hạnh Bồ Tát dạy:
Có miệng tựa hồ câm,
Có tai làm như điếc,
Chẳng lẫn lộn với đời,
Mới là sùng đạo nghiệp.
Cổ đức dạy:
Như mù mắt không nhìn ngoại cảnh,
Như điếc tai không thính mảy may,
Càng không dao động càng hay,
Người ngồi tịnh toạ việc ngoài xem không.
Thấy sắc không mê sắc,
Nghe tiếng chẳng nhiểm tiếng,
Sắc tiếng đều không ngại,
Mới đến pháp vương thành.
Lưỡi vướng vị ngon, tai vướng tiếng,
Mắt theo hình sắc, mủi theo hương,
Lênh đênh làm khách phong trần mãi,
Ngày hết quê xa vạn dậm đường.
Nam Mô A Di Đà Phật
Phần II: Tư Lương Tịnh Độ
Muốn thành tựu tịnh nghiệp, vãng sanh Cực Lạc hành giả phải có đủ ba món tư lương là: Tín, Nguyện và Hạnh.
1. Tín
Tín là lòng tin. Tín những gì? Có sáu thứ tín: tín tự, tín tha, tín nhân, tín quả, tín sự và tín lý.
Tín tự là tin mình có Phật tánh, mình có khả năng thành Phật.
Tín tha là tin Phật Thích Ca không nói dối, tin Phật A Di Đà không nguyện suông.
Tín nhân là tin rằng trong đời quá khứ mình đã có gieo nhân Bồ đề (tu Tịnh độ) ngày nay mình mới gặp pháp môn Tịnh độ, tin sâu tiếng niệm Phật là hạt giống, là cái nhân để mình được vãng sanh Cực Lạc thành Phật trong tương lai.
Tín quả là tin những vị thượng thiện nhân đang tụ hội ở Cực Lạc là nhờ niệm Phật mà được đến đó, cũng như ngày hôm nay mình niệm Phật là nhân sẽ nở hoa kết quả vãng sanh Cực Lạc trong tương lai, giống như người trồng nhân dưa được quả dưa, trồng nhân đậu được quả đậu. Cũng giống như bóng phải theo hình, âm vang phải theo tiếng.
Quyết không nghi ngờ gì cả.
Tín sự là tin hễ có cái này là có cái kia. Có nước Việt Nam thì có nước Mỹ, nước Pháp. Có thế giới Ta Bà thì có thế giới Cực Lạc. Có Phật Thích Ca thì nhất định có Phật Di Đà.
Tin đức Phật A Di Đà có nhân duyên với chúng ta rất lớn, Ngài nhất định trợ giúp chúng ta, chúng ta quyết định sẽ sanh về Cực Lạc để thành Phật độ chúng sanh.
Tín lý là tin rằng: “Nhất thiết duy tâm tạo” tâm đã tạo ra Ta Bà thì tâm cũng tạo ra Cực Lạc.
Tin tâm ta tức là Tịnh độ, tánh ta tức là Di Đà.
Giác Minh Diệu Hạnh Bồ Tát dạy: “Mười phương chư Phật là tâm chúng sanh, mười phương chúng sanh là tâm chư Phật”.
Tin Phật A Di Đà cũng chính là tất cả chúng sanh, tất cả chúng sanh cũng chính là Phật A Di Đà. A Di Đà Phật là niệm Phật thành A Di Đà Phật, chúng ta cùng với tất cả chúng sanh tinh tấn niệm Phật, cũng sẽ thành Phật A Di Đà.
Liên tông thập Tổ Hành Sách đại sư dạy: “Người niệm Phật phải đầy đủ ba lòng tin sau đây:
- Phải tin Tâm, Phật, chúng sanh, cả ba không sai biệt. Ta là Phật chưa thành. A Di Đà là Phật đã thành. Tánh giác không hai: Tâm giác là Phật, Tâm mê là chúng sanh.
- Phải tin ta là Phật lý tánh, Phật danh tự. A Di Đà là Phật cứu cánh.
Tánh tuy không hai nhưng ngôi vị cách xa như trời với vực. Nếu không chuyên niệm đức Phật ấy cầu sanh về cõi Tịnh, ắt theo nghiệp lưu chuyển chịu khổ vô cùng.
- Phải tin ta dù nghiệp sâu chướng nặng, sống lâu trong cảnh khổ, ta vẫn là chúng sanh trong tâm Phật A Di Đà. Phật A Di Đà tuy muôn đức trang nghiêm ở xa ngoài mười muôn ức cõi Phật, cũng là đức Phật trong tâm chúng ta. Đã là tâm tánh không hai nên tự nhiên cảm ứng. Sự thiết tha của ta ắt có thể cảm lòng từ bi của Phật, ắt có thể ứng, như đá nam châm hút sắt, việc này không thể nghi ngờ.
Ưu Đàm đại sư(5) dạy: “Tin nghĩa là tin theo, như trong kinh nói:
- Tin niệm Phật nhất định vãng sanh Tịnh độ.
- Tin niệm Phật nhất định diệt trừ mọi tội lỗi.
- Tin niệm Phật nhất định được Phật hộ trì.
- Tin niệm Phật nhất định được Phật chứng minh.
- Tin niệm Phật, đến lúc mạng chung, nhất định được Phật tiếp dẫn.
- Tin niệm Phật, bất luận là chúng sanh nào, hễ có cùng lòng tin đều được vãng sanh.
- Tin niệm Phật vãng sanh Tịnh độ nhất định được vào bất thoái chuyển.
- Tin vãng sanh Tịnh độ nhất định không còn rơi vào ba đường Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh”.
Phải tin sâu: giá như tất cả chúng sanh trong mười phương thành bậc A La Hán, thành Bồ Tát đồng khuyên ta bỏ Tịnh Độ, thậm chí Đức Phật Thích Ca hiện thân bảo ta bỏ pháp môn niệm Phật cầu sanh Cực Lạc, để quý Ngài chỉ dạy ta pháp khác vi diệu hơn, ta vẫn bái lạy quý Ngài mà thưa rằng: “Bạch đức Thế Tôn, Bạch quý Ngài từ trước đến nay con vẫn tin lời dạy trước đây của Thế tôn, niệm Phật A Di Đà cầu nguyện vãng sanh Cực Lạc, nay con không thể trái lại với bản nguyện này”.
2. Nguyện
Nguyện là nguyền, là thề, là nói lên lòng khát khao ao ước của mình, muốn sanh về Tịnh Độ, muốn thấy Phật A Di Đà.
Cổ đức dạy: “Cho dù mỗi ngày niệm mười vạn tiếng Phật hiệu, chẳng phát nguyện thì hét cho bể cuống họng cũng uổng công mà thôi”.
Từ Chiếu đại sư nói: “Luôn luôn phát nguyện ưa thích vãng sanh, ngày ngày nguyện cầu chớ cho thối thất. Nếu không có tâm phát nguyện thì căn lành chìm mất‟‟. Kinh Hoa Nghiêm nói: “Không phát đại nguyện, đó là việc làm của ma”. “Nguyện rộng thì hành sâu, hư không chẳng lớn, tâm vương mới lớn. Kim cang chẳng cứng, nguyện lực cứng nhất”.
Muốn có nguyện thiết tha, chúng ta hãy tự quán xét lại chính mình, tìm đối tượng mình nhàm chán ghét bỏ ; Hoặc mình đang tha thiết mong muốn sự gì, việc gì, khía cạnh nào đó, bất như ý, ở Ta Bà này không thực hiện được mà ở Cực Lạc được ưa thích, thỏa mãn được lòng mong muốn ấy, thì lấy đối tượng, sự việc ấy làm động cơ thúc đẩy ta, thiết tha phát nguyện vãng sanh.
Thí dụ:
- Thật sự nhàm chán, ghét bỏ sự hiểm nguy của sanh tử luân hồi.
- Nhận rõ, ghê sợ nỗi khổ đau của ba đường ác.
- Người mắc bệnh nan y, chờ chết. Cực Lạc thì không bệnh, không già, không chết, sống lâu vô hạn.
- Người có con ngỗ nghịch, xì ke ma túy… mình khuyên lơn, nhắc nhở không được, sợ họ bị sa địa ngục cần cứu độ.
- Hoặc cần báo đáp tứ trọng ân v.v… và v.v...
Nếu ta còn ở Ta Bà sẽ bị đau khổ dài dài, phải bó tay, không cứu độ được mọi người như ý. Vậy chỉ còn cách vãng sanh Cực Lạc để tránh khổ đau, được an vui, hoặc để rồi trở về Ta Bà cứu độ thân nhân. Tùy mỗi người, mỗi hoàn cảnh, mỗi vấn đề, mỗi đối tượng khác nhau, có ý nguyện khác nhau, lấy đó làm động cơ thúc đẩy ta phát nguyện. Lời phát nguyện này phải xuất phát tận đáy lòng, chân thành mong muốn, ao ước thì lời phát nguyện mới thật sự thiết tha được.
Chư Tổ dạy: “Nguyện bất thiết, bất sanh Cực Lạc”.
Tổ thứ chín, Ngẫu Ích đại sư dạy: “Vãng sanh hay không là do có Tín, Nguyện hay không? Còn phẩm vị cao hay thấp là do công phu sâu hay cạn”. Lời nguyện phải chân thật, chí thành khẩn thiết, không phải trả bài thuộc lòng, càng không phải là việc làm lấy lệ.
Dù cho biển cạn, núi tan, thời gian cùng tận, nguyện vãng sanh này quyết không hề thối thất.
3. Hạnh
Liên Tông Thập Nhị Tổ Triệt Ngộ đại sư dạy: “Thật vì sanh tử, phát lòng Bồ Đề, lấy Tín Nguyện sâu, trì danh hiệu Phật”. Lòng Bồ Đề là lòng trên cầu Phật đạo, dưới hóa độ chúng sanh (Thượng cầu Hạ hoá).
Kinh dạy:
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ, Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn, Pháp môn vô lượng thệ nguyện học, Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.
Ngài Từ Chiếu đại sư sợ mọi người vướng mắc vào sự không rõ lý, nên mới nói:
“Tự tánh chúng sanh thệ nguyện độ,
Tự tánh phiền não thệ nguyện đoạn,
Tự tánh pháp môn thệ nguyện học,
Tự tánh Phật đạo thệ nguyện thành”.
Bốn câu nầy nói lên lý chân thật rõ ràng, để khiến cho tất cả mọi người độ hết thảy chúng sanh (vọng niệm) ở trong tự tâm. Nghĩa là, do những tâm niệm tà mê, tạp tưởng, tham lam, si mê, tật đố, sân hận, ác độc nên khiến họ phát thệ nguyện lớn tự tánh tự độ.
Lại ở trong tự tánh đoạn trừ tất cả phiền não là tư tưởng tà, ý niệm tà, trần lao nghiệp thức, như mây mù che lấp tự tánh nên ánh sáng chẳng hiện. Vì thế, khiến họ phát nguyện lớn, tự đoạn trừ khiến chúng mãi mãi không dậy khởi.
Lại ở trong tự tánh tu học tất cả các pháp môn, nghĩa là Niệm Phật Tam Muội, bi trí, hạnh nguyện, vô lượng pháp môn. Cho nên khiến họ phát thệ nguyện lớn, tự ngộ tự tu, thường không thối thất, tiến thẳng đến Bồ Đề, chẳng để họ được chút ít mà cho là đầy đủ.
Lại ở trong tự tánh tin có Phật, phát thệ nguyện lớn, thường tự soi xét, tự nguyện thành tựu đạo giác ngộ của Phật.
Phải có tâm nhàm chán Ta Bà, ưa thích Cực Lạc.
Phật dạy: “Ta Bà là cõi khổ”. Cái khổ có vô lượng. Tạm chia có Tam khổ và Bát khổ.
Tam khổ: là khổ khổ, hoại khổ và hành khổ. Khổ khổ là khổ chồng thêm khổ, như các thứ bệnh tật, đói khát… liên tiếp nối nhau làm ta khổ mãi. Hoại khổ là các pháp vô thường hủy hoại nên khổ. Hành khổ là các pháp dời đổi vô thường mà sinh khổ não.
Bát khổ: là sinh khổ, lão khổ, bệnh khổ, tử khổ, ái biệt ly khổ, cầu bất đắc khổ, oán tặng hội khổ, ngũ ấm xí thạnh khổ. Ái biệt ly khổ là thương yêu xa lìa nên khổ. Cầu bất đắc khổ là mong muốn mà không được nên khổ. Oán tặng hội khổ là những kẻ ta oán ghét mà gặp gỡ nên khổ. Ngũ ấm xí thịnh khổ là năm ấm vận hành lẫy lừng nên khổ.
Cõi Cực Lạc từ khổ còn không có, làm sao có cảnh khổ. Cõi này toàn là những sự an vui, hạnh phúc cùng cực. Ăn, mặc, ở đều được như ý, muốn gì được nấy (tùy tâm sở hiện), chung sống với thượng thiện nhơn, làm bạn với Bồ Tát (Bồ Tát vi bạn lữ), gần Phật A Di Đà, ngày đêm được nghe diệu pháp, không già, không bệnh, không chết, sống mãi (vô lượng thọ) cho đến khi thành Phật.
Bậc cao đức ngày xưa vì thấy chúng sanh mải mê lầm, không thấu suốt nguyên nhân có đau khổ và an vui, nên mới so sánh Ta Bà và Cực Lạc như sau:
- Ở cõi Ta Bà, loài người bẩm thọ thân hình máu thịt, có sinh là có khổ. Cõi Cực Lạc chúng hữu tình đều hóa sanh nơi hoa sen, không có sự khổ về sinh.
- Ở cõi Ta Bà, thời tiết đổi dời, con người lần lần đi vào cảnh già yếu. Cõi Cực Lạc không có sự thay đổi nóng lạnh, chúng sanh không bị khổ suy già.
- Ở cõi Ta Bà, con người mang thân hữu lậu sinh nhiều bệnh hoạn. Cõi Cực Lạc chúng sanh thân thể phước báo thanh tịnh, không có sự khổ về đau yếu.
- Ở cõi Ta Bà ít ai sống đến bảy mươi tuổi, cơn vô thường mau chóng. Cõi Cực Lạc chúng sanh mạng sống đến kiếp vô lượng vô biên, không có sự khổ về chết.
- Ở cõi Ta Bà, con người bị sợi dây thân tình, ái luyến ràng buộc, chịu nỗi khổ chia lìa. Cõi Cực Lạc chúng sanh đều là quyến thuộc Bồ Đề, nên không bị khổ về ân tình chia cách.
- Ở cõi Ta Bà có nhiều sự ganh ghét, oán thù nên khi gặp gỡ tất phải chịu nhiều nỗi phiền não khổ đau. Cõi Cực Lạc toàn bậc thượng thiện nhân nên không có sự khổ về oan gia hội ngộ.
- Ở cõi Ta Bà, con người phần nhiều nghèo khổ, thiếu kém, tham cầu không thấy đủ. Cõi Cực Lạc, sự thọ dụng về ăn, mặc, ở, các thứ trân báu đều được hóa hiện tự nhiên theo ý muốn.
- Ở cõi Ta Bà, con người hình thể xấu xa, các căn không đủ. Cõi Cực Lạc, chúng sanh tướng hảo trang nghiêm, thân sắc vàng ròng có ánh sáng xinh đẹp.
- Ở cõi Ta Bà, chúng sanh xoay vần trong vòng sanh tử luân hồi. Cõi Cực Lạc, bậc thượng thiện nhân đều chứng Vô sanh pháp nhẫn (lý thể chân như thật tướng xa lìa sanh diệt).
- Ở cõi Ta Bà nhiều ma chướng tu hành khó thành đạo quả. Cõi Cực Lạc, mọi người đều được Bất thoái chuyển.
- Ở cõi Ta Bà nhiều gò nổng hang hố, rừng rậm chông gai, đầy dẫy các thứ nhơ ác. Cõi Cực Lạc vàng ròng làm đất, cây báu ngút trời, lầu chói trân châu, hoa khoe bốn sắc.
- Ở cõi Ta Bà, rừng Ta La Song Thọ đã khuất bóng đức Phật, hội Long Hoa của Bồ Tát Di Lặc còn xa diệu vợi. Cõi Cực Lạc, Di Đà Thế Tôn hiện đang thuyết pháp. - Ở cõi Ta Bà chỉ mến danh lành của Bồ Tát Quán Thế Âm, Đại Thế Chí. Cõi Cực Lạc chúng sanh thường làm bạn với các Ngài.
- Ở cõi Ta Bà, bọn tà ma cùng ngoại đạo làm não loạn người tu hành chân chánh. Cõi Cực Lạc chỉ thuần là sự giáo hóa của Phật, tà ma không còn dấu vết.
- Ở cõi Ta Bà, tài sắc, âm thanh, danh lợi khiến người tu mê hoặc. Cõi Cực Lạc sáu căn thanh triệt, có y báo và chánh báo thanh tịnh, hoàn toàn không có bóng người nữ.
- Ở cõi Ta Bà, ác thú, ma quái, gào thét rùng rợn. Cõi Cực Lạc, chim nước, cây rừng thường nói Pháp mầu.
So sánh hai cõi, cảnh duyên hơn kém nhau rất xa. Sự thù thắng của cõi Cực Lạc thật không sao kể hết.
Có thật sự nhàm chán cảnh khổ đau cùng cực ở Ta Bà, ham thích cảnh vui tột bực miền Cực Lạc, mới dõng mãnh phát tâm niệm Phật, thiết tha cầu vãng sanh Cực Lạc.
Hạnh chính là phần hành trì thực tế để làm sao đạt được sự nhập tâm (bước đầu của Bất Niệm Tự Niệm). Đó cũng chính là trọng tâm của sách này.
Hạnh có hai: Chánh hạnh (nội công) và trợ hạnh (ngoại công). Chánh hạnh là niệm Phật, lễ Phật A Di Đà là chuyên tu (xin xem mục chuyên tu chánh hạnh trang 75).
Trợ hạnh có rất nhiều, chủ yếu là đoạn ác tu thiện là giữ giới, không sát sanh (ăn chay) và phóng sanh.
Nếu chúng ta giữ trọn vẹn năm giới thì tương lai nhất định không bị đọa ba đường ác, điạ ngục, ngạ quỷ, súc sanh, ít nhất trở lại làm người, dùng công đức này hồi hướng sẽ được vãng sanh ở phẩm vị cao.
Liên Tông Bát Tổ Liên trì đại sư dạy: “ăn mặn, ăn thịt, cá, ăn thịt chúng sanh là ăn thịt cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp của mình, là ăn thịt chư Phật vị lai (cực ác)”, “chuộc mạng phóng sanh, cứu mạng chúng sanh là cứu mạng cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp của mình, là cứu mạng chư Phật vị lai (cực thiện)”.
Tuy là trợ hạnh nhưng ba hạnh này tích cực đóng góp vào sự thành tựu tịnh nghiệp của hành giả Tịnh độ. Ba việc này không ngoài tầm tay, không ngoài khả năng của mọi người. Điều quan trọng là chúng ta có quyết tâm thực hiện hay không mà thôi. Chúng tôi thiết nghĩ là Phật tử chúng ta luôn luôn y giáo phụng hành.
Niệm Phật Thành Phật. Nam Mô A Di Đà Phật
- Chuyên Tu Chánh định nghiệp, tức là xưng Phật danh, xưng danh tức vãng sanh, bởi do Phật bổn nguyện.
- Sống thì Niệm Phật tích lũy công đức
Chết thì vãng sanhTây Phương Cực Lạc.
- Người Niệm Phật dù không có chút thiện căn gì khác đi nữa, vẫn chắc chắn vãng sanh.
- Niệm Phật quyết định vãng sanh là bổn tôn của tôi. Thâm áo của Phật pháp chỉ là Nam Mô A Di Đà Phật.
Tổ sư Pháp Nhiên thượng nhân
PHẦN III TIÊU CHUẨN VÃNG SANH
1. Điều kiện vãng sanh
Kinh A Di Đà dạy: “Xá Lợi Phất này! Nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân mà được nghe nói Phật A Di Đà, rồi nhớ ngay danh hiệu của Ngài, niệm trong một ngày, hay là hai ngày, hay là ba ngày, hay là bốn ngày, hay là năm ngày, hay là sáu ngày, hay là bảy ngày, niệm kỳ cho thành người nhất tâm, không còn loạn tưởng, thế là người ấy khi nào lâm chung, Phật A Di Đà cùng chư Thánh chúng hiện ra trước mặt. Người ấy lúc chết, tâm không điên đảo, tức được sanh sang nước Cực Lạc của Phật A Di Đà”.
Niệm Phật bảy ngày được một lòng không loạn (nhất tâm bất loạn) là nói với bậc thượng căn thượng trí được vãng sanh thượng phẩm. Hàng phàm phu sát đất như chúng ta “nhập tâm” còn chưa có phần. Đạt bất niệm tự niệm tức được bảo đảm vãng sanh là quý lắm rồi.
Kinh Xưng Tán Tịnh Độ Phật Nhiếp Thọ dạy: “Lại này Xá Lợi Tử! Nếu có các thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân lòng tin trong sạch được nghe danh hiệu vô lượng vô biên công đức chẳng thể nghĩ bàn của Phật Vô Lượng Thọ và thế giới Cực Lạc công đức trang nghiêm như vậy, nghe xong tư duy: hoặc một ngày một đêm, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, hoặc sáu, hoặc bảy ngày, hệ niệm chẳng loạn thì các thiện nam tử, hoặc thiện nữ nhân đó lúc lâm chung được Phật Vô Lượng Thọ và vô lượng
Thanh Văn đệ tử, Bồ Tát chúng của Ngài vây quanh trước sau, đến đứng trước mặt, từ bi gia hựu(6) khiến tâm chẳng loạn. Xả mạng xong, người này theo Phật chúng hội vào thế giới Cực Lạc, cõi Phật thanh tịnh của Phật Vô Lượng Thọ”.
Kinh Vô Lượng Thọ, Nguyện thứ mười tám: “Lúc tôi thành Phật, chúng sanh nghe danh hiệu tôi, chí tâm tin ưa, tất cả thiện căn tâm tâm hồi hướng nguyện sanh cõi tôi dẫu chỉ mười niệm, nếu chẳng được sanh thì chẳng lấy chánh giác, chỉ trừ kẻ ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp”.
Kinh Quán Vô Lượng Thọ nói: “Bậc trí thức lại bảo phải chắp tay niệm “Nam Mô A Di Đà Phật”, do đương nhơn thành tâm xưng danh hiệu Phật, nên tiêu trừ tội trong tám mươi ức kiếp sanh tử”. Ngay lúc ấy Đức Vô Lượng Thọ Như Lai cảm biết, liền sai Hóa Phật, Hóa Quan Âm và Hóa Thế Chí hiện đến trước hành giả khen rằng: “Lành thay thiện nhơn! Người đã xưng danh hiệu Phật, nên các tội tiêu diệt, ta đến đây để rước ngươi”.
Nói gọn, chỉ cần niệm Phật một câu cũng được Phật tiếp dẫn vãng sanh Cực Lạc.
Kinh Pháp Cổ còn nói một cách đơn giản hơn: chỉ cần khởi lên ý muốn vãng sanh Cực Lạc là được Phật tiếp dẫn về Cực Lạc.
Quán Kinh nói: “Vô Lượng Thọ Như Lai có tám muôn bốn ngàn tướng. Mỗi tướng có tám muôn bốn ngàn vẻ đẹp tùy hình. Mỗi vẻ đẹp tùy hình lại có tám muôn bốn ngàn tia sáng. Những tia sáng ấy soi khắp các cõi ở mười phương, thâu nhiếp tất cả chúng sanh niệm Phật”.
Phần III: Tiêu Chuẩn Vãng Sanh
Khi chúng ta niệm Phật (miệng niệm hay ý niệm) từ nơi ta phát ra Tâm thanh (âm thanh phát xuất từ tâm). Mà A Di Đà Phật Pháp thân ở khắp mọi nơi, Phật quang (như đã nói ở trên) chiếu thấu mọi nơi. Lúc đó, Tâm thanh hòa nhập với Phật quang, Phật quang lại nhập vào Tâm thanh, Phật quang và Tâm thanh dung thông nhau. Đó chính là cách thức Phật nhận ra người niệm Phật và tiếp dẫn vãng sanh Cực Lạc.
2. Lý do không vãng sanh
Mới nghe qua tưởng chừng việc vãng sanh rất dễ. Nhưng thực tế muốn vãng sanh phải đạt được điều kiện tối thiểu của việc nầy.
Ngài Lý Bỉnh Nam (Thầy của Hòa thượng Tịnh Không) nói: “Qua hai mươi chín năm hướng dẫn Phật thất, Ngài được biết có khoảng hai ngàn người chết. Thế mà có triệu chứng vãng sanh chỉ khoảng mười người thôi”.
Vậy là vãng sanh chỉ có năm phần ngàn (5/1000). Nên người xưa nói rằng người niệm Phật cầu vãng sanh nhiều như bông xoài, trứng cá, lông trâu, mà người được vãng sanh ít như sừng lân. Tại sao vậy? Vì chúng ta không đạt được tiêu chuẩn (điều kiện) vãng sanh. Vì sao không đạt được? Sau đây là một số lý do: a. Ý thức Hôn mê, bất tỉnh (stroke, coma) trước khi chết, lúc ấy ý thức không còn hoạt động nữa lấy ai chỉ đạo niệm Phật hay khởi ý muốn vãng sanh. Do vậy, mất phần vãng sanh.
- Cuồng loạn mất trí (điên) nên không thể chú tâm tưởng niệm.
- Trúng phong cứng họng không thể xưng danh hiệu Phật.
- Bị thú dữ, cọp, sói, giặc cướp làm kinh hoàng, hốt hoảng.
- Bất đắc kỳ tử (hoạnh tử), chết đột ngột như chiến sĩ ở chiến trường, các tai nạn như xe đụng, máy bay rớt, tàu chìm, bom đạn, lửa cháy, nước trôi, v.v… tinh thần hốt hoảng, tán loạn, ý thức đâu kịp niệm Phật hay muốn vãng sanh?
- Bệnh khổ bức bách thân thể như ung thư gan, v.v… hoặc vì tứ đại phân ly. Sự đau nhức cùng cực như con cua bị bỏ vào nước sôi, hay con rùa bị lột mai vậy.
- Tham sống sợ chết, luyến ái gia đình, vợ chồng con cháu, thân bằng quyến thuộc, tài sản…
- Không gặp bạn lành khai thị và trợ niệm mà gặp bạn ác phá hoại lòng tin.
Chư tổ dạy: “Tâm vô nhị dụng” nghĩa là tâm không thể làm hai việc cùng một lúc. Ba trường hợp sau ở trên, tâm thần rối loạn, điên đảo, luyến ái đủ thứ, tâm quá bận rộn nên ý thức không thể nhớ mà niệm Phật hay khởi ý muốn vãng sanh được, nên mất phần vãng sanh.
Phần III: Tiêu Chuẩn Vãng Sanh
b. Không tương ứng và nghi
Mặt khác, hành giả không rơi vào những trường hợp trên, nhưng như đại sư Tĩnh Thế dạy: “Hàng ngày hành giả niệm Phật rơi vào ba loại không tương ứng sau:
- Tâm tánh không thuần, lúc còn lúc mất, khi niệm Phật lờ mờ, tâm có khi trụ, có khi không trụ, không dùng hết sức mình do đó không cảm ứng. - Tâm tánh chẳng chuyên nhất, không quyết định.
Niệm Phật không có tâm quyết định, cũng chẳng được cảm ứng.
- Tâm tánh chẳng tiếp nối (tương tục). Khi niệm
Phật chẳng thể tiếp nối, niệm Phật giây lát, giây lát lại làm việc khác, cũng không được cảm ứng.
Ba điều lần lượt tạo nên, do tâm tánh chẳng thuần nên không có tâm quyết định, do tâm không quyết định nên tâm tánh chẳng tiếp nối. Ba việc nầy trái với lời Phật dạy. Do đó, niệm Phật chẳng được cảm ứng.
Tóm lại, niệm Phật còn bị xen tạp và bị gián đoạn, nên chẳng được tương ứng.
Trong Tịnh Độ Nhập Môn, Tông chủ Từ Chiếu dạy rằng: “Người niệm Phật lúc sắp lâm chung nếu có nghi ngờ ba điều thì không được vãng sanh Tịnh độ.
- Nghi từ lúc sinh ra đến giờ tạo nghiệp rất nặng, còn việc tu hành lại rất ít, e không được vãng sanh.
- Nghi tôi còn thiếu nợ người, hoặc có tâm nguyện chưa làm xong; tham, sân, si chưa dứt, e không được vãng sanh.
- Nghi tuy niệm A Di Đà, nhưng lúc lâm chung e Phật không đến tiếp dẫn.
Có ba điều nghi nầy, do vì nghi ngờ nên tự tạo thành chướng ngại, làm mất chánh niệm, không được vãng sanh”.
c. Nói chung Nói chung người tu Tịnh độ còn có mười (10) điều làm chướng ngại không vãng sanh.
- Tin không hết lòng.
- Làm không hết sức.
- Phát nguyện không tha thiết.
- Niệm không đúng cách.
- Tâm còn duyên quá nhiều việc đời.
- Chẳng nhàm chán Ta Bà, chẳng ưa thích Tịnh Độ.
- Ham học rộng hiểu nhiều về đời và đạo.
- Thích ngâm nga phân tâm (thích ca nhạc, ngâm thơ)
- Tán ngẫu, nói chuyện phím (thị phi).
- Không chuyên tu (không được nhất tâm).
Nam Mô A Di Đà Phật
Phần IV: Phương Pháp Hành Trì
Phần bốn (Phương Pháp Hành Trì) và Phần năm (Niệm Phật Thế Nào Để Bảo Đảm Vãng Sanh) là nội dung căn bản của sách này nhằm trình bày từ lý thuyết đến thực hành một phương thức cụ thể bảo đảm vãng sanh, bất kể tình huống nào xảy ra lúc lâm chung.
1. Lợi ích của sự niệm Phật
Kinh nói:
“ Ái hà thiên xích lãng,
Khổ hải vạn trùng ba,
Dục thoát luân hồi khổ,
Tảo cấp niệm Di Đà”.
Tạm dịch:
“Sông ái rộng ngàn thước,
Biển khổ muôn trùng sóng,
Muốn thoát khổ luân hồi,
Hãy mau niệm Di Đà”.
Lợi ích niệm Phật có bảy điều thù thắng. Cam Lồ Sớ nói:
1. Từ ngữ ít nên dễ thực hành: vì chỉ xưng một câu A Di Đà Phật nên tất cả mọi người đều có thể niệm.
2. Niệm duyên theo cảnh Phật: vì nhất tâm niệm duyên nơi tướng hảo của Phật, lấy cõi thanh tịnh làm cảnh giới.
3. Lìa tai nạn được an vui: vì được chư Phật và Bồ Tát gia hộ nên người niệm Phật không có các hoạn nạn, được vui vẻ tốt lành.
4. Xưng danh diệt tội: vì niệm Phật một câu, diệt trừ tội nặng của sự sinh tử trong tám mươi ức kiếp.
5. Trì niệm được phước: vì xưng một câu Phật hiệu được phước hơn bảy loại báu trong tứ thiên hạ cúng dường Phật và A La Hán.
6. Quả báo cảm được thấy Phật: vì chúng sanh niệm Phật, nên nhất định thấy Phật.
7. Đích thân Phật đón rước vãng sanh: Hóa Phật và Bồ Tát phóng quang tiếp đón hành giả vãng sanh cõi Phật.
Kinh nói: “Người nào chí tâm thọ trì danh hiệu Phật, hiện đời sẽ được mười điều thắng lợi:
1. Ngày đêm thường được tất cả chư thiên đại lực thần tướng và hằng sa quyến thuộc ẩn hình ủng hộ.
2. Thường được hai mươi lăm(7) vị Đại Bồ Tát như đức Quán Thế Âm và nhiều vị Bồ Tát theo thủ hộ mình. 3. Hằng được chư Phật ngày đêm hộ niệm, Đức Phật A Di Đà thường phóng ánh sáng nhiếp thọ người ấy.
4. Tất cả ác quỷ như Dạ Xoa, La Sát đều không thể làm hại. Tất cả rồng độc, rắn độc và thuốc độc đều không thể xâm phạm.
5 Không bị những tai nạn như nước trôi, lửa cháy, giặc oán, đao tên, gông xiềng, tù ngục, hoạnh tử.
6. Những nghiệp ác về trước lần lần tiêu diệt. Những oan mạng bị mình giết, nhờ công đức niệm Phật đều được giải thoát, không còn theo báo phục.
7. Đêm nằm nghỉ yên ổn, hoặc mơ thấy điềm lành hay thấy sắc thân thắng diệu của Phật A Di Đà.
8. Tâm thường an vui, nhan sắc sáng nhuận, khí lực đầy đủ, việc làm có kết quả tốt.
9. Thường được mọi người kính trọng giúp đỡ, hoặc hoan hỷ lễ bái cũng như kính Phật.
10. Khi lâm chung tâm không sợ hãi, chánh niệm hiện ra, được thấy Phật A Di Đà và các thánh chúng tay bưng đài vàng tiếp dẫn vãng sanh về Cực Lạc, cùng tận kiếp vị lai hưởng thọ sự vui nhiệm mầu”.
Niệm Phật Kính Luận của nhị Tổ Thiện Đạo đại sư nói: “Các kinh Niệm Phật vãng sanh nói niệm Phật có ba chục lợi ích, cả ba thời quá khứ, hiện tại và vị lai.
a. Quá khứ:
Diệt trừ các tội. Niệm một câu Phật hiệu diệt tám mươi ức kiếp trọng tội sanh tử (Kinh Quán Vô Lượng Thọ). b. Hiện tại:
1) Diệt trừ các tội. Niệm một câu Phật hiệu diệt tám mươi ức kiếp trọng tội sanh tử.
2) Công đức vô biên. Niệm một câu Phật hiệu được tám mươi ức kiếp công đức vi diệu.
3) Được pháp thù thắng của chư Phật.
4) Chư Phật đồng chứng minh.
5) Chư Phật đồng hộ niệm.
6) Mười phương chư Phật đồng khuyên tin niệm.
7) Nếu có họa hoạn, niệm Phật liền trừ.
8) Khi lâm chung lòng không điên đảo (Kinh Xưng Tán Tịnh Độ Phật Nhiếp Thọ).
9) Niệm Phật một pháp nhiếp nhiều pháp.
10) Pháp môn Tịnh Độ bao gồm năm Tông, tám Giáo. Một câu A Di Đà Phật niệm được thuần thục ba Tạng, mười hai bộ kinh(8), những giáo lý cực tắt đều ở trong đó. Một ngàn bảy trăm công án, đường lối hướng thượng đều ở trong đó. Ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh, ba tụ tịnh giới cùng ở trong đó. 11) Khi lâm chung Phật tự đến rước (Kinh Xưng Tán Tịnh Độ Phật Nhiếp Thọ).
12) Dùng ít công đức mau sanh Tịnh Độ (Kinh Pháp Cổ).
13) Thọ mạng lâu dài. Tăng long phước thọ, kéo dài mạng sống, Phật hiệu là thuốc trường sinh của bậc Đại giác.
c Vị lai.
14) Hóa sanh trong đài hoa. Thân màu vàng ròng. Kinh: “Hoa sen chín phẩm là cha mẹ mình”. 15) Sống lâu không chết. Sống cho đến ngày thành Phật.
16) Thân có ánh sáng.
17) Đủ ba mươi hai tướng.
18) Được sáu thứ thần thông: Thiên nhãn, Thiên nhĩ, Túc mạng, Thần túc, Tha tâm, Lậu tận thông.
19) Được Vô sanh pháp nhẫn.
20) Thường thấy chư Phật.
21) Cùng với Bồ Tát làm bạn. Kinh nói rằng: “Bồ Tát vi bạn lữ”.
22) Hương hoa, âm nhạc sáu thời cúng dường.
23) Cơm áo tự nhiên nhiều kiếp không hết.
24) Tự do tiến đạo thẳng đến Bồ đề.
25) Thường tươi trẻ, không có tướng già.
26) Thường được khỏe mạnh, không có bệnh tật.
27) Không bị đọa ba ác đạo.
28) Thọ sanh tự tại.
29) Ngày đêm sáu thời thường nghe diệu pháp. 30) Ở địa vị Bất thối.
Tịnh Độ Quần Nghi Luận của đại sư Hoài Cảm nói:
“Người sanh về Tây Phương có ba chục điều lợi ích:
1)Vãng sanh cõi Phật.
2) Được niềm vui pháp lớn.
3) Thân cận chư Phật.
4) Trải qua mười phương cúng dường Phật.
5) Tận tai nghe Phật thuyết pháp.
6) Tư lương phước huệ nhanh chóng tròn đầy.
7) Mau chứng Bồ Đề.
8) Các trời, người cùng tụ hội một nơi.
9) Không thối chuyển.
10) Vô lượng hạnh nguyện tăng tiến.
11) Chim Anh vũ, Xá lợi tuyên dương pháp âm.
12) Gió thổi hàng cây tấu diễn thiên nhạc. 13) Nước xoáy châu Ma ni diễn thuyết pháp khổ không.
14) Tiếng nhạc tấu diễn âm thanh vi diệu.
15) Bốn mươi tám nguyện của Phật nhiếp thọ.
16) Thân sắc vàng ròng.
17) Thân không xấu xa thấp hèn.
18) Đầy đủ sáu thứ thần thông.
19) Thường ở nơi chánh định tụ. 20) Không có các điều bất thiện.
21) Thọ mạng lâu dài.
22) Y phục và ẩm thực tự nhiên hóa hiện.
23) Chỉ thọ hưởng những điều vui.
24) Được ba mươi hai tướng tốt.
25) Thật không có người nữ.
26) Không có tiểu thừa.
27) Lìa khỏi tám nạn.
28) Được ba pháp nhẫn.
29) Thân thường có ánh sáng.
30) Thân được sức mạnh kiên cố như kim cang”.
Liên Tông Cửu Tổ Ngẫu Ích đại sư nói: “Niệm danh hiệu Nam Mô A Di Đà Phật thuần thục, thì tất cả tinh hoa của tam tạng kinh điển đều ở trong ấy. Một ngàn bảy trăm công án, các cơ quan hướng thượng cũng ở bên trong, ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh, tam tụ tịnh giới cũng ở trong ấy”. Một danh hiệu Phật đầy đủ cả thiền, giáo, mật chú và tất cả phương pháp tu hành. Một danh hiệu Phật đầy đủ cả Giới, Định, Huệ.
Người đạt Bất Niệm Tự Niệm sâu, vọng niệm ít khởi. Thỉnh thoảng vẫn có khởi nhưng vừa khởi lên liền “tự dứt”. Đây là điều vi diệu độc đáo nhất của pháp môn.
Người xưa nói: “Một niệm lành, niệm mãi trong tâm, tâm sẽ trọn lành”“. Nhất cú Di Đà vô biệt niệm. Bất lao đàn chỉ đáo Tây Phương” Nghĩa là niệm một câu Di Đà không niệm gì khác (không xen tạp). chẳng nhọc, khoảnh khắc đến Phương Tây (Cực Lạc).
Kinh nói: “Niệm Phật một câu phước đức vô lượng”. Nay ngày đêm chúng ta niệm ba ngàn, năm ngàn, một vạn, mười vạn, ba mươi vạn câu. Vậy thì phước đức biết bao nhiêu mà kể cho hết, nhất định chúng ta sẽ vãng sanh Cực Lạc.
Pháp sư Tịnh Không nói: “Nếu có thể dùng tâm „chân thành, thanh tịnh, từ bi‟ để niệm Phật cầu vãng sanh tịnh độ thì đó là phước huệ viên mãn”.
Hòa thượng Tuyên Hóa nói: “Bạn niệm một tiếng Phật thì trong tâm bạn có một vị Phật, bạn niệm mười tiếng Phật thì có mười vị Phật, niệm trăm tiếng, ngàn tiếng, vạn tiếng, niệm càng nhiều càng nhanh thành Phật”. Niệm Phật chính là trở về với Phật, trở về với tâm của chính mình. Niệm Phật chính là hòa Phật và mình làm một. Bạn niệm Phật thì Phật niệm lại bạn, kết quả ngay lúc đó bạn là Phật rồi.
Kinh Quán Vô Lượng Thọ nói: “Tâm làm Phật, Tâm là Phật”.
Liên Tông cửu Tổ Ngẫu Ích đại sư nói: “Mỗi tiếng niệm Phật của mình, tiếng nào mình cũng đã là Phật rồi”.
Vậy thì Tâm ta đang làm Phật, quyết định Tâm ta phải là Phật.
2. Công đức niệm Phật
a. Công đức Kinh Niệm Phật Ba La Mật dạy: “Muốn vãng sanh Cực Lạc chỉ cần xưng danh hiệu Phật là đủ. Vì danh hiệu chính là biểu tượng của Pháp thân, cho nên niệm danh hiệu chính là niệm Pháp thân vậy”.
Pháp sư Tịnh Không nói: “A Di Đà Phật là bổn danh (tên chung, tên gốc) của tất cả pháp giới chư Phật. Danh hiệu của từng vị trong tất cả pháp giới chư Phật là biệt hiệu của các ngài. A Di Đà Phật là bổn danh của các ngài cho nên gọi là Pháp giới tạng thân.
Tuyết Hư Lão Nhân nói: “Một câu Nam Mô A Di Đà Phật là Pháp Giới tạng thân, bao gồm cả thập phương tam thế chư Phật. Một câu Nam Mô A Di Đà Phật bao trùm cả mười hai loại bộ kinh điển trong tam tạng, tức là chữ A đã bao gồm toàn bộ giáo pháp của tam tạng. Sáu chữ hồng danh là vua của các chú. Sáu chữ “Nam Mô A Di Đà Phật” là chữ bí mật, chẳng phiên dịch. Cả sáu chữ đều chẳng phải là tiếng Trung Hoa. Pháp này cao tột, thù thắng hơn trì tụng bất cứ chú ngữ nào khác”.
Tổ thứ chín Ngẫu Ích đại sư nói: “A Di Đà Phật là một danh hiệu lớn lao, gồm có vạn công đức. Niệm danh hiệu ấy để vời công đức thì công đức nào cũng phải đến hết”.
Trong Quán Kinh Sớ, Tổ Thiện Đạo đại sư nói: “Niệm Phật một câu diệt tám mươi ức kiếp trọng tội sanh tử và được tám mươi ức kiếp vi diệu công đức”.
Kinh Niệm Phật Ba La Mật nói: “Nếu có chúng sanh nào chí thành xưng niệm danh hiệu Nam Mô A Di Đà Phật thì uy lực bất khả tư nghì của danh hiệu khiến cho tâm thể thanh tịnh mà chúng sanh ấy không hề hay biết”. Hiện tượng thanh tịnh hóa này, theo Duy Thức Học giải thích như sau: Khi ta niệm Phật, chủng tử vô lậu của danh hiệu Phật huân tập vào tạng thức, nó sẽ chuyển hóa những chủng tử hữu lậu, gọi là bạch tịnh hóa. Huân tập càng nhiều chủng tử vô lậu, sức chuyển hóa (bạch tịnh hóa) càng mạnh, đến giai đoạn nào đó, bạch tịnh hóa hoàn toàn thì không còn chủng tử hữu lậu, mà chỉ có chủng tử vô lậu. Lúc đó tạng thức trở thành bạch tịnh thức, cũng gọi là vô cấu thức (Thức thứ chín). Sau đó chuyển thành Đại viên cảnh trí.
Do vậy, hành giả cần nỗ lực tinh tấn công phu ngày càng đắc lực hơn. Hễ chủng tử vô lậu (danh hiệu Phật) tăng trưởng một phần thì chủng tử hữu lậu (phiền não, tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, …) giảm một phần; chủng tử vô lậu tăng trưởng mười phần thì chủng tử hữu lậu giảm mười phần v.v… Nhờ vào tiến trình bạch tịnh hóa nói trên, người đạt được Bất Niệm Tự Niệm cảm thấy an lạc, mát mẻ, vui vẻ, hạnh phúc không tài nào diễn tả được, nên nói: uống nước nóng lạnh tự biết. Vọng niệm ngày càng ít hơn, thỉnh thoảng nếu có cũng bị uy lực của danh hiệu Phật, và sức chuyển hóa chủng tử chặn đứng, hủy diệt ngay khi vừa móng khởi. Nếu hành giả tiến sâu hơn, đạt niệm Phật thành một khối thì vọng niệm thô sẽ không móng khởi được nữa, tâm dần dần thanh tịnh hơn, định lực càng tăng trưởng, cái “ngã” teo bé dần, trí tuệ ngày càng tỏ rạng hơn v.v…
Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội nói: “Tất cả chư Phật trong mười phương ba đời (quá khứ, hiện tại và vị lai) đều học pháp niệm Phật, mau chóng chứng đắc đạo giác ngộ giải thoát”. Thế nên biết, chư Phật trong ba đời đều do niệm Phật được thành Phật.
b. So sánh công đức
Theo phẩm Phổ Môn nói: “Số Bồ Tát nhiều như cát sông Hằng, dù cúng dường nhiều gấp sáu mươi hai ức (6.200.) lần số Bồ Tát này, cũng chẳng bằng một thời lễ bái cúng dường Bồ Tát Quán Thế Âm”.
Kinh Thập Luận nói: “Một trăm kiếp niệm Quán Thế Âm, chẳng bằng khoảng thời gian một bữa ăn niệm danh hiệu Bồ Tát Địa Tạng”.
Tịnh Độ Quần Nghi Luận nói: “Một đại kiếp niệm danh hiệu Bồ Tát Địa Tạng, chẳng bằng niệm một câu A Di Đà Phật”.
Pháp môn Tịnh Độ thu nhiếp quả của lục độ, vượt hơn sự bố thí tiền của gấp trăm ngàn vạn lần.
Kinh Niết Bàn nói: “Một tiếng niệm Phật phân làm mười sáu phần công đức. Nếu có một người bố thí cho chúng sanh khắp cả một thế giới trải qua ba tháng nhưng chỉ đem một phần trong mười sáu phần công đức của một tiếng niệm Phật thì cũng hơn công đức người bố thí kia.
Thế nên biết niệm Phật hơn cả sự bố thí tiền của gấp trăm ngàn vạn lần.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
