Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Địa Tạng Kinh Huyền Nghĩa
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tập 3
Mời mở kinh ra, luận quán trang thứ nhất, hàng thứ năm từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ câu sau cùng.
“Kim thả trí ngộ, chỉ luận kỳ mê, kỳ thiên nhân tu la, tuần thiện phẩm nhi khinh thăng. Địa ngục quỷ súc, do ác nghiệp nhi trầm trụy, kỳ trụy chi quỷ súc, hữu khinh trọng chi phân, nhi trầm hồ địa ngục, vô đại tiểu chi biệt. Tổng do vô minh chi điên đảo, trí hữu ngục hộ chi chánh biên. Cố tri phàm phu do muội tâm nguyên, nhi tùy vọng niệm, vọng tạo ác nghiệp, vọng thọ khổ báo. Bất bằng chí thánh chi đại bi, hạt giải đảo huyền chi cực khổ”, đến đây là một đoạn.
Đoạn này nói về nguồn gốc của luân hồi lục đạo, quả thật có lục đạo, nó từ đâu mà có? Căn nguyên ở đâu? Chúng ta phải biết.
Ngày xưa Tôn giáo Ấn độ rất phát triển, tu học cũng có thành tựu. Lúc Thế Tôn xuất thế có rất nhiều ngoại đạo, nhà Phật gọi ngoại đạo là từ sự lý kiến lập nên danh từ này, tuyệt đối không có ý xem khinh. Ngoại đạo là chỉ cầu pháp ngoài tâm, phàm là cầu pháp ngoài tâm đều gọi là ngoại đạo. Nếu chúng ta học Phật không biết cầu trong tự tánh, cũng cầu bên ngoài tâm, đó cũng là ngoại đạo. Chúng ta cần phải hiểu đạo lý này, phải thấu triệt hàm nghĩa của danh từ thuật ngữ.
Những người này tu định, cũng có định công tương đối, nhà Phật gọi là thiền định thế gian, tứ thiền bát định họ đều đạt được. Người tu hành của rất nhiều Tôn giáo, họ có khả năng sanh vào trời tứ thiền, có năng lực sanh vào trời tứ không. Trong cảnh giới định lực thậm thâm, họ thấy rõ ràng tình hình của lục đạo. Họ thấy tình hình trong lục đạo, không phải suy tưởng, cũng không phải dùng toán học để suy tính. Cảnh giới trong định là cảnh giới hiện lượng, thấy tận mắt, nghe tận tai. Nhưng lục đạo từ đâu mà có? Vì sao hình thành? Họ không biết. Như hiện tại chúng ta sống ở thế gian này, xã hội này, địa cầu này, mọi sự vật chúng ta đều thấy một cách rõ ràng, đều nghe một cách minh bạch, đều rất thấu triệt, nhưng địa cầu từ đâu mà có? Những sanh mạng trên địa cầu từ đâu mà có? Chúng ta đều không biết. Những người ngoại đạo tu hành đó, đối với tình hình trong lục đạo giống như chúng ta hiện nay vậy, biết có nó nhưng không biết tại sao có nó. Nguyên do tại sao, mọi người đều muốn biết. Giống như người trên địa cầu này vậy, có nhiều nhà khoa học, nhiều nhà triết học, họ quan sát rồi giải thích cho chúng ta, địa cầu khởi nguồn ra sao? Sanh mạng từ đâu mà có? Họ có rất nhiều cách nói, nhưng những cách nói này đều là suy đoán, suy tưởng trong quan sát, không phải sự thật. Mong cầu, dục vọng này trong Phật pháp gọi là cảm của chúng sanh. Họ muốn biết, muốn minh bạch. Muốn này chính là cảm, Phật Bồ Tát liền ứng. Nếu không muốn, dù Phật Bồ Tát đến nói với quý vị, quý vị cũng không nghe. Còn như rất muốn biết, Phật Bồ Tát liền đến. Vì sao Phật Bồ Tát đến thế gian này? Là để nói cho chúng sanh biết rõ ràng minh bạch nguyên do đạo lý này mà thôi, chân tướng của nhân sinh vũ trụ, đây là dạy học của Phật pháp.
Vừa mở đầu quán luận, trước tiên nói với chúng ta về căn nguyên của pháp tánh, sau đó mới nói về duyên khởi của pháp giới, pháp giới là như thế nào.
Đoạn thứ ba càng nói càng mật thiết với cuộc sống hiện tại của chúng ta, nguồn gốc của lục đạo. Câu đầu tiên nói: “kim thả trí ngộ”. Cảnh giới ngộ là cảnh giới Phật Bồ Tát, là nhất chân pháp giới. Bây giờ để qua một bên không nói đến, chỉ chuyên nói về lục đạo. “Chỉ luận kỳ mê”, hiện nay chỉ nói sự mê muội của chúng sanh, mê mất nhất niệm tâm tánh. Chúng ta mê mất nhất niệm, mới có nhiều niệm. Mê mất tự tánh, tự tánh biến thành gì? Tự tánh biến thành a lại da. Chúng ta không gọi nó là tự tánh, mà gọi là a lại da, a lại da là danh từ khi mê mất tự tánh. Thật ra tự tánh có mê ngộ chăng? Không có, mê ngộ do con người. Những kinh văn này, chúng ta phải lãnh hội tường tận ý nghĩa của nó.
Lục đạo là trời, người, a tu la, chúng ta gọi nó là ba đường lành. “Tuần thiện phẩm nhi khinh thăng”. Khinh trọng là trong Phật pháp dùng làm hình dung từ, họ tu thiện chiêu cảm quả báo của ba đường lành. Người được coi là đường lành, tu la là đường lành. Nhưng tu la nói ở đây, là nói về a tu la ở nhân gian và cõi trời, mà tu la trong lục đạo không được coi là nhân gian, gọi là tu la cõi trời.
Trong Kinh Lăng Nghiêm Đức Thế Tôn dạy, trong lục đạo ngoài địa ngục không có a tu la, bốn đường còn lại đều có a tu la. Cõi trời có a tu la, nhân gian có a tu la, quỷ đạo có a tu la, súc sanh có a tu la. Trong kinh Phật thường gọi luân hồi ngũ thú, nói ngũ đạo không nói lục đạo. Nói ngũ đạo tức không nói đến a tu la, a tu la ở cõi nào thì quy về cõi đó, không nói riêng biệt. Nếu nói lục đạo, tu la là chỉ nói thiên a tu la, nhân a tu la ở cõi người.
Đây là một cách nói về lục đạo tu la.
Cõi trời có dục giới, sắc giới, vô sắc giới. Trời dục giới là nương vào thập thiện nghiệp đạo mà được sanh lên nhẹ nhàng. Khinh trọng này nói rất hay, con người khi vui, khi tâm tình tốt, thân này rất nhẹ nhàng. Khi con người gặp âu lo phiền não, toàn thân giống như đang mang một gánh nặng vậy, điều này chúng ta có thể lãnh hội được. Khi phiền não âu lo thân thể rất trầm trọng, tâm tình cũng trầm trọng, thân thể giống như có vài trăm cân vậy. Trọng nó sẽ trĩu xuống thấp, khinh sẽ hướng lên trên.
Con người tâm thiện, hành thiện, nói cho chư vị biết nó hướng lên trên, thân tâm nhẹ nhàng, họ nâng cao lên. Chỉ tu thập thiện nghiệp đạo, cao nhất là sanh vào trời Đao lợi, chúng ta phải biết những chân tướng sự thật này.
Chúng ta muốn ngay trong đời này, đời sau, đời đời kiếp kiếp đều có phước báo, ta phải hiểu phước báo từ đâu mà có? Thấy người thế gian có phước báo, phước báo của họ từ đâu mà có? Phước báo là quả, quả chắc chắn có nhân, phải tìm ra nguyên nhân. Nếu không ngừng tiếp tục tu nhân, biết rằng đời sau họ vẫn hưởng phước, đời sau nữa vẫn hưởng phước, phước báo của họ hưởng không hết. Nếu đời trước tu được phước báo, đời này hưởng phước mê muội, không biết tiếp tục tu phước, vậy thì thật đáng thương. Đời này hưởng hết phước báo là không còn nữa, đời sau không có phước báo.
Thế gian rất nhiều người mê, người giác ngộ ít. Đặc biệt là tiêu chuẩn thiện ác, ta phải rõ ràng minh bạch. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn nói rất thấu đáo, thế nào là chân thiện, thế nào là giả thiện? Thế nào là thiện viên mãn, thế nào là thiện nghiêng về một bên? Đại thiện là gì, tiểu thiện là gì? Tất cả đều phải hiểu, bản thân mới biết tu học như thế nào. Người thấu hiểu, tu đại thiện, tu chân thiện, tu thiện viên mãn, quả báo viên mãn, đây là việc do người làm.
Trời Đao lợi tiếp tục đi lên, ngoài tu thập thiện ra còn phải tu thiền định, còn phải tu tứ vô lượng tâm, tứ vô lượng tâm là từ bi hỷ xả. Nếu không có từ bi hỷ xả, mặc dù làm việc thiện, cao nhất cũng chỉ sanh đến trời Đao lợi, cao hơn nữa không có phần.
Do đó chúng ta nghĩ lại tiền đồ của mình, phải nhớ rằng chúng ta sống tại thế gian thời gian rất ngắn ngủi. Phải biết, chúng ta ở nhân gian chẳng khác nào khách trọ, ở đây tham quan vài ngày là đi. Dù phong cảnh ở đây đẹp đến đâu ta cũng không mang theo được, một gốc cây một ngọn cỏ đều không mang theo được, đây là chân tướng sự thật. Chư vị đều biết “sanh không mang đến, chết không mang theo”, “đến cũng không không, đi cũng không không”.
Quý vị đều biết, cũng biết nói, vì sao tất cả các pháp ở thế gian này, ta vẫn còn lưu luyến? Vẫn còn chấp trước? Đây là đối với chân tướng sự thật đến đi không không, ta chỉ biết nói chứ chưa hiểu rõ ràng. Khi đã hiểu, tự nhiên buông bỏ triệt để. Khởi tâm động niệm, tất cả đều vì lợi ích xã hội đại chúng, tu phước.
Đức Phật nói rất hay: “mọi thứ không mang được, chỉ có nghiệp tùy thân”, chúng ta phải làm nhiều việc thiện, làm nhiều việc tốt. Nghiệp thiện ta mang theo được, mang theo giúp ta vãng sanh, giúp ta sanh lên cõi trời, càng lên càng cao, đạo lý là đây. Còn như tạo ác, vậy thì đọa xuống dưới, càng đọa càng sâu. Đây là người giác ngộ và người mê, tư tưởng, kiến giải, hành vi của họ không giống nhau, đạo lý này không khó hiểu, là đạo lý rõ ràng nhất trong Phật pháp.
Quý vị tu định, định không tu thành, có chút định công vẫn chưa đến nơi, trong Phật pháp gọi là “vị đáo định”. Quý vị có định công so với người bình thường, nếu so với ở trên như trời sắc giới, công phu quý vị thua họ xa, nhưng vẫn xem là có chút định công. Quý vị có từ bi hỷ xả, mới có thể sanh lên trời dạ ma, trời đâu suất, trời hóa lạc, trời tha hóa tự tại, bốn tầng trên của dục giới. Phước báo tầng này lớn hơn tầng kia, hưởng thụ mỗi tầng mỗi thù thắng. Quý vị chưa đoạn dục. Dục là gì? Là tài sắc danh thực thùy, nói cách khác, đối với tài sắc danh thực thùy ta còn tâm tham, còn chấp trước. Nhưng chấp trước, tâm tham càng lên cao càng đạm bạc, tuy nhạt nhưng không phải không có, họ có. Như khi đến trời tha hóa tự tại rất nhạt, họ không thể siêu việt dục giới. Đối với ý niệm về dục, định công sâu hoàn toàn chế phục. Tài sắc danh thực thùy trước mặt cũng không động tâm, đúng là không động tâm. Không động tâm, chư vị biết không phải dục đã đoạn, không phải, chỉ chế phục, định công sâu chế phục. Có sức mạnh này được sanh lên trời sắc giới. Sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, xem định công ta sâu hay cạn. Định công càng sâu càng sanh lên cao.
Trong kinh Đức Phật thường dạy chúng ta, lời này nói rất nhiều, người học Phật đều đã nghe, thường đọc được trong kinh điển. Tài sắc danh thực thùy, năm điều căn bản của địa ngục. Nếu chấp trước nghiêm trọng, tham ái nghiêm trọng những thứ này, nhất định đọa lạc xuống dưới.
Thế Tôn dạy hàng đệ tử, ở thế gian này kiến lập đạo tràng hoằng pháp lợi sanh, phải dùng thái độ nào? Ngài nói rất hay “thủy nguyệt đạo tràng, mộng trung Phật sự”. Có đạo tràng chăng? Có. Có mặt trăng chăng? Có, trong nước, ánh trăng trong nước, quý vị biết là giả không phải thật. Nói với quý vị, đạo tràng có được chăng? Được, tuyệt đối không được lưu luyến, có và không là một không phải hai.
Phật sự là gì? Là giảng kinh thuyết pháp, giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ, đây là Phật sự. Nói thiết thực hơn một chút, cuộc sống chính mình là Phật sự, cuộc sống là gì? Là biểu diễn cho chúng sanh thấy. Thân làm Phật sự, cuộc sống là Phật sự, công việc là Phật sự, xử sự đối nhân giao tiếp không có gì không phải Phật sự. Không chỉ là thân giáo, ngôn giáo, thân ngữ ý tam luân hoằng giáo. Thân ngữ ý tam luân, pháp luân thường chuyển. Ngôn ngữ là pháp luân, thân thể cũng là pháp luân, khởi tâm động niệm cũng là pháp luân, tam luân giáo hóa. Tuyệt đối không chấp trước, chẳng những không chấp trước, thực tế mà nói đến phân biệt đều không có. Như vậy mới là tức thế gian mà siêu việt thế gian, thế gian và xuất thế gian không có giới hạn, thế gian và xuất thế gian là một không phải hai. Về sự hòa quang đồng trần với tất cả chúng sanh, không khác nhau, đây gọi là thế gian. Về tâm lý không nhiễm bụi trần, gọi là xuất thế gian. Thế gian và xuất thế gian là một không phải hai. Thế gian mê, con người tham trước những việc mộng huyễn bào ảnh này, tham trước đó là trụ thế gian, vậy là không thể vượt thoát.
Đức Phật dạy chúng ta, dạy ta sống như thế nào, tu trì như thế nào? Đoạn tận dục, đoạn là phục đoạn, không phải diệt đoạn. Nếu diệt đoạn họ chứng quả A la hán, vượt thoát lục đạo, gọi là phục đoạn, không phải diệt đoạn. Tùy theo công phu của họ sâu hay cạn, có khác biệt của tứ thiền 18 tầng trời. Hàng chúng sanh này, tuy họ không phân biệt không chấp trước dục, nhưng đối với sắc chưa buông bỏ.
Sắc là gì? Là sắc thân. Hoàn cảnh cư trú của chúng ta, hiện nay gọi là vật chất, cho rằng những vạn vật này là có, vẫn còn phân biệt chấp trước rất vi tế, chưa buông bỏ sắc, họ không ra khỏi sắc giới. Đến trời tứ thiền, công phu tiếp tục lên cao, ngộ tánh cũng theo đó mà mở rộng. Biết sắc không phải cứu cánh, do đó đối với sắc cũng không phân biệt, cũng không chấp trước, như vậy là sanh đến vô sắc giới.
Vô sắc giới, nói như hiện nay gọi là thế giới tâm linh, thế giới tâm linh thuần túy, không có vật chất, không có thân thể, đã xả bỏ nó, trong hàng phàm phu họ là phàm phu cao cấp. Người Ấn độ cổ làm được, người Trung quốc có lý tưởng này, nhưng không thấy ai làm được. Ai có tư tưởng này? Lão tử có tư tưởng này, chúng ta thấy trong Đạo Đức Kinh, ông nói: “ngô hữu đại hoạn vị ngô hữu thân”, Lão tử biết. Ông nói tôi có âu lo lớn nhất là vì có thân thể, không có thân thể tự tại biết bao. Thiên nhân vô sắc giới chính là quan niệm này của Lão tử, ông đã thực hiện, không cần thân này. Cũng tùy theo công hạnh của họ sâu hay cạn. Vô sắc giới có bốn tầng trời, đạt đến cảnh giới cao nhất, trời phi tưởng phi phi tưởng xứ. Trong kinh nói thọ mạng tám vạn đại kiếp, thọ mạng từ đâu mà có? Định công của họ, định lực của họ có thể duy trì lâu như vậy. Nhưng định này sẽ mất đi, thời gian tám vạn đại kiếp đến, định công họ mất đi. Sau khi mất, họ không thể tiếp tục đột phá lên cao, lại hạ xuống thấp, vẫn không ngừng tiếp tục trôi lăn trong luân hồi. Như ngạn ngữ thường nói “trèo cao té nặng”. Trong kinh Đức Phật nói, thiên nhân trời tứ thiền trở lên, thiên nhân trời tứ thiền và trời tứ không đa phần đọa địa ngục. Vì sao họ đọa địa ngục? Đến khi định công mất, họ hủy báng Tam bảo. Vì họ cảm thấy cảnh giới của họ chính là cảnh giới niết bàn, vĩnh viễn không thoái chuyển, bất sanh bất diệt. Nếu còn thoái chuyển, họ nói lời thánh nhân không đáng tin, đây là giả, tôi đến cảnh giới này vẫn còn thoái chuyển. Họ hủy báng thánh hiền, tội báng pháp đọa địa ngục. Đúng là trèo cao té nặng.
Chúng ta làm gì trong lục đạo? Chính là chơi những trò chơi này, lên cao đến cực điểm lại rơi xuống. Sau đó không biết đến đời nào lại leo lên đó, rồi lại đọa xuống. Chơi trò chơi này, họ chơi rất gian khổ. Trong kinh Đức Phật nói: “sanh tử bì lao”, chúng ta làm điều này, đây là hoàn toàn sai lầm.
A tu la, nói cho chư vị biết trời sắc giới không có a tu la, trời sắc giới thiên đương nhiên càng không có, a tu la chỉ ở dục giới. Mà còn nói với chư vị, chỉ có ở trời Đao lợi dục giới, Dạ ma trở lên không có a tu la. A tu la sanh lên cõi trời như thế nào? Tu phước, đời trước ở nhân gian tu phước báo lớn, phước báo ở nhân gian họ không có chỗ hưởng, đến cõi trời hưởng.
Vì sao gọi là tu la? Tu la là tiếng Phạn, nghĩa là vô đoan chánh. A dịch là vô, tu la dịch là đoan chánh. Nghĩa là nói tướng mạo của họ rất xấu xa, không đoan chánh như tướng mạo của thiên nhân, nhưng phước báo của họ rất lớn. Những phước báo này tu như thế nào? Bố thí, năm loại ở trước trong sáu ba la mật đều là tu phước. Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định đều là tu phước. Tu phước biến thành a tu la, vì trong năm loại tu phước này họ chỉ chú trọng bố thí, lơ là việc trì giới, càng không thể nhẫn nhục. Phước báo lớn, phước quá lớn. Vì không thể trì giới, không thể nhẫn nhục, hay nổi giận, cống cao ngã mạn, rất hiếu thắng. Tu phước thường cho mình là số một. Người ta bỏ ra một vạn, tôi bỏ ra hai vạn, nhất định đè bẹp anh, người như vậy tương lai họ trở thành a tu la, hiếu thắng. Khi hưởng phước trời, tập khí hiếu thắng, ngạo mạn họ vẫn chưa đoạn. Ở cõi trời cũng thường đấu tranh, cũng thường gây chiến tranh với thượng đế, khiến vua trời Đao lợi thân tâm bất an, họ gây sự. Đây là a tu la, phải biết vì sao biến thành a tu la. Nhưng chư vị phải biết, hưởng hết phước báo của a tu la họ đều rất khổ, vì sao vậy? Vì họ tạo nghiệp quá nhiều. Người thường không có phước báo lớn như vậy, ít tạo nghiệp hơn, muốn tạo nghiệp nặng cũng không thể tạo. Quý vị là một người dân bình thường, giết người phải đền mạng. Họ là quốc vương, giết bao nhiêu người cũng không cần đền mạng, phước báo họ lớn. Phước báo lớn tu phước cũng dễ, tạo nghiệp cũng dễ. Chúng ta phải hiểu đạo lý chân tướng sự thật này.
Đây là nói ba đường lành, tình trạng cõi người, hiện tại chúng ta sanh vào cõi người, chúng ta tận mắt nhìn thấy cảnh giới này. Con người nhờ năm giới thập thiện mà được thân người, trong đời quá khứ ta giữ tốt năm giới, không hủy phạm, tu thập thiện không tệ, đời này có thể được thân người. Tuy được thân người, trong đời mỗi người tao ngộ không giống nhau, họa phước không đồng. Do nguyên nhân gì? Đức Phật nói đây là mãn nghiệp. Mãn nghiệp chính là quả báo thiện ác, chúng ta đầu thai vào cõi này là dẫn nghiệp, dẫn dắt ta đến đầu thai, dẫn nghiệp chung. Trong đời quá khứ đều tu ngũ giới thập thiện, đến thế gian này đầu thai làm người. Mỗi người trong đời thọ dụng khác nhau, là thiện ác tu trong đời quá khứ không giống nhau. Nhân khác nhau, quả sao giống nhau được? Cho nên trong đời cùng thông họa phước không liên quan đến người khác, “một giọt nước một hạt gạo đều do tiền định”, chúng ta phải hiểu đạo lý này.
Ta có phước, người khác có thể chiếm đoạt được phước của ta chăng? Không đoạt được. Ta có tai họa có tránh được chăng? Không tránh được, tránh sao cũng không tránh được, đây là sự thật, bản thân phải hiểu rõ. Có phương pháp tiêu tai miễn nạn chăng? Có. Nhà Phật nói rất có đạo lý, số mạng chủ định là nhân. Thời cơ chuyển biến ở đâu? Ở duyên. Nếu có thể khống chế duyên, nắm bắt duyên, chuyển biến duyên, quả báo liền chuyển biến. Ta có nghiệp nhân của tai họa, nhưng ngày nay đang nỗ lực tu thiện, không tạo ác, đoạn tuyệt duyên ác, tăng trưởng thiện duyên, nhân ác không thể hiện tiền. Nhà Phật dạy chúng ta tiêu tai miễn nạn có lý luận y cứ, chúng ta càng nghĩ lý luận này có đạo lý, như vậy mới tin được.
Con người ở đời, vào tuổi trung niên trở lên phải hiểu, tuổi trẻ hồ đồ nghe không lọt tai, nghe không hiểu. Tuổi lớn cần phải rõ ràng minh bạch, nhất định phải làm nhiều việc thiện, giúp xã hội, giúp chúng sanh, đặc biệt là thời loạn hiện nay. Trong thời loạn, vấn đề quan trọng nhất, tiêu trừ ngộ nhận của tất cả chúng sanh, tiêu trừ kỳ thị của tất cả chúng sanh. Làm thế nào ở trong giai đoạn này kiến lập nhận thức chung, rút ngắn khoảng cách tư tưởng kiến giải của chúng ta. Như vậy mới có thể đạt được xã hội an định, thế giới hòa bình. Tất cả chúng sanh tôn trọng lẫn nhau, yêu kính lẫn nhau, cùng tồn cùng vinh. Đây là giai đoạn này, mục tiêu hoằng pháp lợi sanh của chúng ta, vì giai đoạn này là lúc đại thiên tai sắp giáng xuống.
Phật giảng kinh thuyết pháp, dạy chúng ta khế lý khế cơ. “Lý” là nhất niệm tự tánh, cũng chính là ở đây nói trạm tịch hư linh, chúng ta tương ưng với điều này. “Cơ” là tình huống hiện tiền, hiện tại nhu cầu bức thiết là gì? Những điều còn lại chúng ta tạm thời buông bỏ, cứu mạng trước là cần kíp, cứu vãn kiếp nạn thế gian quan trọng, thiên tai này bức bách trước mắt, khẩn cấp, không được chậm dù chỉ một khắc, phải nhanh chóng nỗ lực thực hành.
Thôn Di Đà bên này của chúng ta, cư sĩ Lý Mộc Nguyên ngày đêm đang lo lắng, hy vọng nhanh chóng được xúc tiến. Đây là tâm bồ đề, Bồ Tát hạnh, chúng ta phải nhận thức rõ ràng. Đối với việc họ làm, tuyệt đối không hoài nghi, tuyệt đối không đố kỵ, toàn tâm toàn ý giúp họ, hiệp trợ họ. Công đức của họ chính là công đức của ta, giúp người hoàn thành ước vọng là thành tựu điều thiện của chính mình.
Đoạn văn này ở trước đã nói: “nhất tâm mà quán thông các pháp”, tự tha không hai. Không cần mọi việc tốt đều phải chính mình làm, vậy là có phân biệt có chấp trước, là sai. Người khác dẫn đầu làm, há chẳng phải càng tốt ư? Bản thân mình đỡ phải lo, đỡ biết bao nhiêu việc, chúng ta giúp họ, công đức không có gì khác.
Đây là ba đường lành trời, người, tu la, y cứ họ hành thiện mà siêu sanh. Lại nói địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, đây gọi là ba đường ác. “Do ác nghiệp nhi trầm trụy”, trụy là chìm xuống, đọa lạc. Nghiệp nhân ba đường này rất phức tạp, trái với mười thiện nghiệp chính là mười ác nghiệp. Thân thể tạo nghiệp sát sanh, trộm cắp, tà dâm. Miệng nói vọng ngữ, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, ác khẩu. Trong tâm khởi tham, sân, si, mạn. Tạo mười loại ác nghiệp này, quả báo trong ba đường ác. Mười điều ác cực nặng đọa địa ngục, trung phẩm thập ác đọa ngạ quỷ, hạ phẩm thập ác, làm mười điều ác nhẹ hơn một chút biến thành súc sanh.
Trong mười điều ác, nghiêm trọng nhất là tâm, tam nghiệp của ý tham sân si. Tham sân si, trong tất cả kinh luận Đức Phật gọi nó là tam độc, tất cả các ác nghiệp đều sanh trưởng từ đây, ba độc phiền não.
Nhà Phật nói hành thiện, thiện có thiện căn, căn này có thể sanh ra tất cả thiện. Đó là gì? Vô tham, vô sân, vô si gọi là ba thiện căn. Trái ngược lại không phải chúng ta đã biết, tham sân si là ba ác căn, tất cả các pháp ác đều từ căn này sanh ra. Ai trong chúng ta không có tham sân si? Ý câu này nói rõ người nào không có nghiệp nhân của ba đường ác?
Thực tế mà nói, đối với chúng sanh, nghiệp nhân ba đường ác sức mạnh rất lớn. Nghiệp nhân ba đường lành có, sức mạnh yếu ớt, đây là sự thật, cần suy nghĩ thật nhiều. Có nhân, mà còn rất lớn mạnh, nếu thêm vào duyên, không thêm nhiều, thêm một chút duyên, là đi vào ba đường ác.
Sự cám dỗ của cảnh giới bên ngoài là duyên, danh văn lợi dưỡng, ngũ dục lục trần đang cám dỗ mình. Ta khởi tham ái phân biệt đối với nó, duyên của đường ngạ quỷ thành tựu. Thấy người khác có thành tựu, đố kỵ, sân nhuế, tìm mọi cách chướng ngại phá hoại họ, duyên đường địa ngục thành tựu. Đối với tất cả pháp thế xuất thế gian không có khả năng phân biệt chánh tà thị phi, nhân duyên họa phước bày ra trước mắt không nhận ra, duyên đường súc sanh thuần thục. Chúng ta bình tâm quan sát thế giới này, tuy hiện nay đều là thân người, thêm vài năm nữa đi về đâu, há chẳng phải rõ ràng minh bạch rồi ư?
Mấy người biết niệm Phật? Mấy người nỗ lực niệm Phật? Người niệm Phật là người có phước báo nhất. Nhất tâm niệm Phật, trong lục đạo không có quả báo này. Chẳng những trong lục đạo không có quả báo này, mà mười pháp giới cũng không có quả báo này, quả báo người niệm Phật ở thế giới tây phương Cực Lạc. Người niệm Phật nhất định phải tu thập thiện, tứ vô lượng tâm, vì sao vậy? Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giới thiệu thế giới Cực Lạc cho chúng ta, ở đó là “nơi hàng thượng thiện nhơn câu hội”. Chúng ta muốn tham gia câu lạc bộ đó, cũng phải là thượng thiện. Nói cách khác, chúng ta phải tu thượng phẩm thập thiện. Thượng phẩm thập thiện sanh lên cõi trời, chúng ta còn niệm Phật A Di Đà, về thế giới Cực Lạc. Người thật sự muốn vãng sanh thế giới Cực Lạc, ngoài tín nguyện trì danh niệm Phật, phải tu thượng phẩm thập thiện, bản thân mới nắm chắc chuyện vãng sanh.
Điều kiện của tôi tương ưng với chư vị Bồ Tát ở thế giới tây phương Cực Lạc, có thể đạt đến tiêu chuẩn của họ, bởi vậy mỗi niệm phải hộ niệm tất cả chúng sanh.
Chúng ta đọc Kinh Di Đà, đề Kinh Di Đà vốn là Kinh Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm. Nói cách khác, đó là pháp tất cả Chư Phật hộ niệm, phương pháp. Người tu hành theo phương pháp này, chúng sanh được tất cả chư Phật hộ niệm, đây là điều chúng ta phải học.
Nói đến học Phật, tâm tánh của tất cả chúng sanh không có gì khác với Chư Phật Như Lai, là một không phải hai, nhưng dùng tâm sai biệt rất lớn, chúng ta phải học cách dụng tâm của Phật Bồ Tát. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta khởi tâm động niệm phải bình tĩnh suy nghĩ, ý niệm này có giống Phật không? Giống Bồ Tát không? Phật Bồ Tát nên có ý niệm này không? Tu hành là tu từ đây, ý niệm vừa khởi lên, cảm thấy ý niệm này không đúng, Phật Bồ Tát không thể có ý niệm này, chúng ta lập tức dập tắt vọng niệm. Nếu nghĩ lại, Phật Bồ Tát đều có ý niệm, từ bi với tất cả chúng sanh, cứu hộ tất cả chúng sanh. Chúng ta khởi ý niệm này, rất tốt, phải duy trì ý niệm này, cần tiếp tục tăng trưởng. Không phải tứ chánh cần dạy ta nguyên tắc này sao? Thực tế mà nói, tứ chánh cần chính là hai câu: “Đoạn tất cả điều ác, tu tất cả điều thiện”. Đã có ác niệm bản thân biết, ác niệm gì? Tương ưng với mười điều ác là ác niệm, lập tức đoạn tận. Chưa khởi ác niệm ác hành phải chế phục nó, đừng để nó khởi lên, đây là đoạn ác. Đã làm việc thiện, tư tưởng ngôn hạnh tương ưng với thập thiện, nhất định phải tăng trưởng. Vô số thiện hành Đức Phật nói chúng ta vẫn chưa làm, phải nhanh chóng phát tâm, phải y giáo phụng hành, đây là giáo huấn của Chư Phật Như Lai.
Phải nhớ tiêu chuẩn của thiện ác, phàm điều gì lợi ích riêng mình là ác, lợi ích chúng sanh là thiện, cần phải nhớ điều này, tiêu chuẩn này khác với pháp thế gian. Vì sao Đức Phật nói lợi ích cho riêng mình là ác? Vì lợi chính riêng mình làm tăng trưởng ngã chấp, đây là ác. Ta không thể nhìn thấu cái tôi, không thể buông bỏ cái tôi, có cái tôi không thể thoát ly luân hồi lục đạo. Nếu muốn thoát ly luân hồi lục đạo nhất định phải phá ngã chấp, bởi vậy có thể phá nhân ngã chấp là vượt thoát lục đạo, phá pháp ngã chấp siêu việt mười pháp giới, ngã pháp đều không được chấp trước.
Phương pháp Đức Phật dạy chúng ta rất khéo léo, thiện xảo đến cực điểm. Dạy chúng ta khởi tâm động niệm đều vì tất cả chúng sanh, mọi tư duy đều lấy hạnh phúc của tất cả chúng sanh làm đối tượng, lấy chánh pháp thường trú làm mục tiêu, vậy là đúng.
Tuy hiện nay nhiều thiên tai thảm họa, bom nguyên tử bùng nổ trên không trung, tôi cũng mỉm cười ra đi, vãng sanh. Vì sao vậy? Vì đời sau nhất định tốt đẹp hơn đời này, tâm thiện hành thiện đến nơi tốt đẹp. Nếu chúng ta tâm ác hạnh ác, khi thiên tai đến lập tức đọa lạc. Thăng trầm đọa lạc đều trong một niệm. Người thông minh, người có trí tuệ, sao họ không hành thiện được? Người làm ác, trong kinh Đức Phật gọi là ngu si, người ngu si mới tạo nghiệp, mới tạo ác nghiệp. Người có trí tuệ tuyệt đối không tạo ác nghiệp, chúng ta phải nhớ điều này, là điều ta cần nỗ lực học tập.
Chúng ta đã biết nghiệp nhân thăng trầm trong lục đạo, quả báo cũng rõ ràng, Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện chính là nói về vấn đề này, nói rất rõ ràng.
Bên dưới nói: “Họ đọa vào quỷ súc, có phân biệt nặng nhẹ”. Quỷ có rất nhiều loại, trong kinh điển Đức Phật nói ra 36 loại, đó là loại lớn. Họ tạo nghiệp do ba độc phiền não, đây là tâm tham nặng, lòng đố kỵ nặng, rơi vào quỷ đạo, dẫn nghiệp đưa họ vào quỷ đạo. Nhưng mỗi người trong đời quá khứ tạo mười ác nghiệp, có nặng nhẹ khác nhau. Vì thế cho dù cùng sống trong quỷ đạo, tình trạng sinh hoạt của họ không giống nhau. Có một số quỷ phước báo lớn, hưởng thụ còn thù thắng hơn nhân gian chúng ta, hưởng thụ gần giống như thiên nhân, quỷ đạo có phước báo lớn. Vì sao phước báo lớn như vậy lại đọa vào quỷ đạo? Dẫn nghiệp dẫn dắt họ vào đó. Phước báo họ tu được, nhờ trong đời quá khứ tu bố thí. Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, là tu những điều này, hưởng thụ trong quỷ đạo. Nhưng trong quỷ đạo chỉ số ít người có phước báo, thông thường chúng ta gọi là ngạ quỷ, trong quỷ đạo đói bụng chiếm đa số. Tình hình của họ khác nhau, có nặng có nhẹ.
Còn đọa vào địa ngục không có phân biệt lớn nhỏ, địa ngục là khổ, câu này đáng để chúng ta phải tư duy. Nhưng trong địa ngục cũng có rất nhiều loại, rất phức tạp. Trong kinh nói có địa ngục vô gián, địa ngục a tỳ, địa ngục chịu tội nặng nhất, tạo ngũ nghịch thập ác. Tội ngũ nghịch thập ác, ngày xưa không dễ tạo, mọi người đều có tiếp thu giáo dục đạo đức. Dù có tạo nghiệp, tội ngũ nghịch thập ác rất ít thấy. Giết cha, giết mẹ, giết A la hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng, rất ít thấy. Trong xã hội hiện nay chúng ta thấy quá nhiều, thấy rất nhiều người tạo tội ngũ nghịch thập ác, thậm chí ở trong chùa chúng ta còn thấy làm thân Phật chảy máu. Thấy ở đâu? Tôi thấy trong chùa, chúng tôi thường đi phỏng vấn, trong chùa phòng khách rất lớn, bố trí rất trang nhã. Ở đó đặt một tác phẩm nghệ thuật, một cái đầu của Bồ Tát, một cái đầu của Phật. Đây là làm thân Phật chảy, chặt đầu Phật Bồ Tát xuống. Tội gì? Tội ngũ nghịch, họ không biết, bày ra làm tác phẩm nghệ thuật. Chúng tôi cũng không biết nói sao, họ xem chúng tôi là khách, nói sẽ đắc tội. Nói với họ tội này đọa địa ngục, lời này không nói được, không thể, chúng tôi rất rõ ràng minh bạch. Bởi vậy vẽ tượng Phật cũng không được vẽ tượng bán thân, nữa thân dưới của Phật đâu rồi? Tạo tượng Phật, vẽ tượng Phật, xin nhớ phải vẽ toàn thân, tượng ngồi hay đứng không sao, nhất định phải vẽ toàn thân, đây là tôn kính. Chúng ta chụp hình không sao, đối với Phật sao có thể như thế?
Ở Trung quốc tôi ít đi đâu, nhưng chúng tôi từng thấy trên ti vi như hang đá Vân Cương, hang đá Long Môn. Chúng ta xem những bộ phim đó, rất nhiều Phật Bồ Tát không có đầu, không có tay. Ngày nay chúng sanh trên thế giới, vì sao gặp kiếp nạn lớn như vậy? Chúng ta nhìn là biết ngay, tội ngũ nghịch. Tuy Phật không còn tại thế, quý vị phá hoại hình tượng của Phật, thậm chí là tượng tranh của Phật. Nếu ác ý chà đạp phá hoại ngài, đều đồng nghĩa với làm thân Phật chảy máu, trong kinh Phật gọi đây là “tội đẳng lưu”.
Người có tu hành, thiện tri thức, ta đố kỵ họ, hủy báng họ, chướng ngại họ, đồng nghĩa với giết A la hán. Phá hòa hợp tăng càng không cần nói, làm phân hóa đoàn thể. Trong Kinh Phát Khởi Bồ Tát Thù Thắng Chí Nhạo nói, toàn là sự thật trước mắt, 3000 năm trước, Đức Thế Tôn nói một cách rõ ràng như vậy. Nghiệp ai tạo? Đều là bốn chúng đệ tự xuất gia và tại gia, do ngu muội vô tri tạo ra những nghiệp này, tương lai đọa địa ngục.
Trước đây tôi từng giảng bộ kinh này ba lần, hy vọng cảnh tỉnh chư vị đồng tu, tuyệt đối đừng tạo tội địa ngục. Nếu đã tạo, ngày xưa vô tri, ngu muội vô tri tạo. Ngày nay đã hiểu cần phải sám hối, phải sửa đổi lỗi lầm, vĩnh viễn không tái phạm, đoạn ác tu thiện, tâm niệm Phật càng phải khẩn thiết. Vì sao vậy? Vì không thể vãng sanh thì đọa địa ngục, không có con đường thứ hai để đi, đây là sự thật.
Chúng ta phải học pháp sư Doanh Kha thời nhà Tống, trước mắt chỉ có hai con đường, một là địa ngục, một là thế giới Cực Lạc. Vì sao vậy? Vì đã tạo nghiệp địa ngục, chỉ có hai con đường, không có con đường thứ ba để chọn. Vẫn không giác ngộ sao?
Trong thời đại này, chúng ta dùng chân thành thiện tâm cầu Phật Bồ Tát, cảm ứng đặc biệt rõ ràng, đặc biệt nổi trội. Chư vị ở đây một thời gian, chắc đã tận mắt chứng kiến, thấy tận mắt nghe tận tai, thiện tâm vừa phát cảm ứng liền hiện tiền. Cư sĩ Lý Mộc Nguyên hiện thân thuyết pháp, là tấm gương tốt. Cư sĩ Hồng Cung Lan cúng dường đất xây dựng Thôn Di Đà, lập tức được cảm ứng, rất nhanh chóng.
Khi tôi còn trẻ không có phước báo, phước bạc, cuộc sống rất gian khổ. Người ta thấy tôi đều nói tôi chết yểu, bản thân tôi cũng tin sống không quá 45 tuổi. Lúc đó đồng tu chúng tôi ba người, pháp sư Pháp Dung, pháp sư Minh Diễn và tôi, ba chúng tôi cùng tuổi, ba người đều sống không quá 45 tuổi. Năm chúng tôi 45 tuổi, pháp sư Pháp Dung là người đầu tiên ra đi, hình như đi vào khoảng tháng hai. Tháng năm pháp sư Diễn Minh ra đi, tháng bảy tôi bị bệnh, tôi biết mình sắp đi.
Khi kiết hạ an cư, hòa thượng Linh Nguyên mời tôi giảng Kinh Lăng Nghiêm ở đạo tràng, an cư giảng Kinh Lăng Nghiêm. Kinh Lăng Nghiêm mười quyển, tôi giảng đến quyển thứ ba thì bệnh, trong lòng nghĩ lại thấy không sai, đã đến lúc. Bác sĩ có thể trị bệnh không thể trị mệnh.
Ba người chúng tôi, tình hình pháp sư Pháp Dung ra đi tôi không biết, nhưng pháp sư Diễn Minh ra đi không tệ, công phu tu trì của ông rất tốt. Ông cảm thấy thân thể không khỏe, liền đến phòng cấp cứu, vào phòng cấp cứu nửa tiếng thì ra đi, tự đi xe buýt đến phòng cấp cứu, thật khó được, không có bệnh khổ. Tháng bảy tôi bị bệnh, một tháng trời. Vì nghĩ thời gian đã đến, cho nên không đi khám bệnh, cũng không uống thuốc. Ba bữa cơm hằng ngày đều nấu cho tôi một ít cháo, rau tươi, niệm Phật đợi vãng sanh, niệm được một tháng thì bệnh lành.
Về sau có một năm gặp được Phật sống Cam Châu, ngài là bạn lâu ngày của tôi. Ông nói, công đức giảng kinh của thầy mấy năm nay đã thay đổi vận mệnh của thầy. Thầy không có phước báo, nhưng sau này phước báo rất lớn. Thầy đoản mệnh, nhưng bây giờ rất trường thọ. Chuyển biến này của tôi không phải đời trước tu được, đời này gặp được Phật pháp mới thay đổi.
Trong Liễu Phàm Tứ Huấn nói rất hay, mệnh là tự mình tạo, mệnh có thể tự mình đổi, vì sao ta không tự tạo mệnh cho mình? Vì sao không thay đổi? Hai vị đồng tu của tôi, tôi cũng khuyên họ thay đổi, họ không chịu thay đổi, họ không tin, hết cách. Thật sự lập chí dõng mãnh tinh tấn, không để ý điều gì cả, tôi không cầu sống lâu, cũng không cầu phước báo, mà chỉ cầu vãng sanh. Một ngày chưa vãng sanh, làm việc cho Phật A Di Đà một ngày, thái độ này giống như Lý Mộc Nguyên, chúng tôi ở thế gian này là để phục vụ Phật A Di Đà, làm công, đây là thân phận của chúng tôi, chư vị đều thấy điều này. Mấy người chúng tôi đây thay đổi được, sao quý vị không đổi được?
Thay đổi của tôi là đại sư Chương Gia dạy, thầy Lý Bỉnh Nam chứng minh cho tôi, thầy nói sao? Thầy cũng đoản mệnh, thầy có thể thay đổi nhờ hoằng pháp lợi sanh. Tướng của thầy, nhân trung rất dài, cằm không có. Thầy không phải tướng trường thọ, người ta nói thọ mạng của thầy sống không quá 60 tuổi, vậy mà thầy sống đến 97 tuổi. Tuổi thọ của thầy cũng là nhờ hoằng pháp lợi sanh mà kéo dài. Tôi đến Đài Trung học với thầy, thầy chứng minh cho tôi. Thật sự đoạn ác tu thiện, thật có tâm từ bi, dạy tất cả mọi loại. Chỉ cần siêng năng học theo, thầy toàn tâm toàn lực giúp quý vị.
Đối với những tình hình trong lục đạo, phải hiểu rõ ràng minh nghiệp nhân quả báo, địa ngục đáng sợ nhất, địa ngục dễ đọa nhất. Tuyệt đối đừng vào địa ngục, khi đã vào đó thì phiền phức rất lớn, thọ mạng bao lâu? Trong kinh này nói vô số kiếp, không phải tám vạn đại kiếp, là vô số kiếp. Sau đó mới biết, phàm là chúng sanh ở trong lục đạo, chắc chắn thời gian trong ba đường ác nhiều, thời gian trong ba đường lành ngắn. Chúng sanh trong lục đạo lấy ba đường ác làm quê hương, ba đường lành là nơi đến tham quan du lịch, thời gian rất ngắn, đi một vòng là trở về, đây là chân tướng sự thật.
Sau cùng, ở đây ngài đưa ra lời tổng kết: “Tổng do vô minh chi điên đảo, trí hữu ngục hộ chi chánh biên”. Đây là tổng kết, địa ngục không có phân biệt lớn nhỏ, ở đó đều là thọ tội, đều chịu khổ. Không phân biệt lớn nhỏ là nói ta chịu tội. “Tổng do vô minh chi điên đảo”, vô minh điên đảo là đối với chân tướng sự thật về nghiệp nhân quả báo, hoàn toàn không biết, không tin. Tùy theo vọng tưởng của mình mà làm điều sai trái, tạo ra nghiệp nhân này.
Chúng ta là người học Phật, quan trọng nhất là phải kiến lập quan niệm đúng đắn, quan niệm đúng đắn chính là “vô sở hữu, bất khả đắc” Các pháp vô sở hữu, tam tâm bất khả đắc, phải nhớ kỹ điều này. Ta thật sự nhìn thấu, mới thật sự buông bỏ. Có chấp trước mọi thọ dụng trước mắt chăng? Không hề chấp trước, có thể xả bỏ bất kỳ lúc nào, không hề vướng bận, chúng ta tu hành được thọ dụng.
Nói buông bỏ là buông bỏ, lời này còn cách một tầng. Niệm niệm không chấp trước, nghĩa là niệm niệm đều buông bỏ, hoàn toàn không chấp trước. Thấy người hành thiện, tôi hoan hỷ động viên họ. Thấy người làm ác,
quan sát cơ duyên, khuyên được thì khuyên, không khuyên được thì đừng khuyên. Vì sao nói không thể khuyên thì đừng khuyên? Khuyên họ trái lại càng tạo tội nghiệp, vậy không khuyên được. Chúng ta nói, anh mê tín. Lại hủy báng Tam bảo, không phải càng khiến họ tạo nghiệp sao? Họ đã tạo nghiệp rất nặng, đừng để họ tội càng nặng thêm. Thế mới biết Phật Bồ Tát dạy người là từ bi, không dạy cũng là từ bi, một tấm lòng từ bi.
Do vô minh điên đảo, trong địa ngục có chánh biên, như vừa nói trong kinh gọi là địa ngục a tỳ, địa ngục vô gián, địa ngục bát nhiệt, địa ngục bát hàn, địa ngục cận biên, phân rất nhiều chủng loại, không có nơi nào không thọ khổ.
Sau cùng là tổng kết: “Cố tri phàm phu, do muội tâm nguyên, nhi tùy vọng niệm, vọng tạo ác nghiệp, vọng thọ khổ báo”. Ba câu này nói một cách rõ ràng minh bach tình hình trong lục đạo, lục đạo từ đâu mà có? “Do muội tâm nguyên”. Tâm nguyên chính là nhất niệm tự tánh. Bốn câu trước nói: “nhất niệm tự tánh, thể nguyên trạm tịch, tự tánh chi tâm, dụng bổn hư linh”. Bốn câu này là nói chân tâm chúng ta, bản tánh chúng ta. Chư Phật ngộ chính là ngộ điều này, chúng sanh mê cũng là mê ở đây. Trạm tịch hư linh không có mê ngộ, mê ngộ do người. Ngộ chính là Chư Phật Bồ Tát, mê là lục đạo chúng sanh. Người mê coi như xong, vì sao vậy? Vì họ tùy vọng niệm, vọng niệm chính là vọng tâm, trong Phật pháp gọi là bát thức, bát thức là vọng tâm.
Bát thức là gì? Nếu nói ra mất rất nhiều thời gian. Điển tịch của Tướng tông phong phú nhất, nói rất rõ ràng, đúng là tâm lý học cứu cánh nhất, viên mãn nhất của thế gian, chúng ta hiểu sơ về tánh chất của nó cũng được lợi ích. A lại da hàm chứa tập khí chủng tử, những việc đã trải qua sẽ nhớ mãi không quên, nguyên nhân gì vậy? Những việc ta trải qua, A lại da là kho, là phòng tư liệu, toàn bộ đều trở thành hồ sơ trong phòng tư liệu. Vô lượng kiếp đến nay ta khởi tâm động niệm đều có hồ sơ, cất chứa trong a lại da thức của mình. Đôi khi niên đại quá lâu, bản thân không hề nhớ, nhưng trong hồ sơ ở đó rất rõ ràng. Khởi tâm động niệm, trong a lại da thức đều lập hồ sơ, đáng tin hơn cả vi tính. Vi tính khi bị hư nó không còn, a lại da thức vĩnh viễn không mất, chúng ta phải biết điều này. Khi biết rõ mới cảm thấy lạnh xương sống, nghiêm trọng vô cùng. Cho rằng bản thân khởi một niệm ác người khác không biết, sai lầm, trong hồ sơ lưu lại không sót một ly, muốn xóa cũng không xóa được. Quý vị biết, rất nhiều người biết, vì sao vậy? Vì người minh tâm kiến tánh đều thấy. Mọi người biết tất cả Chư Phật trong ba đời cùng một pháp thân, quý vị có biết tất cả chúng sanh trong ba đời cùng một a lại da chăng? Bởi vậy những tư liệu trong a lại da của mình, người khác có thể đem ra xem, giống như mạng internet hiện nay vậy. Tư liệu của quý vị, tư liệu của anh ta, qua mạng internet thế giới, chúng ta muốn xem tư liệu nào, bật lên là có. Người minh tâm kiến tánh giống như họ có máy vi tính xách tay vậy, tâm hành của tất cả chúng sanh trong mười pháp giới, họ muốn xem tư liệu về quý vị, họ bật lên là xuất hiện ngay. A lại da là mạng internet, tuy không phải chân tâm, vọng tâm là mạng internet. Bởi vậy thứ trong tâm người khác, ý niệm của người khác họ đều biết, chúng ta có thể che đậy được ai? Nghĩ mọi cách để che đậy, không che đậy được. Ta có thể che mắt người ngu muội trong thế gian, người thông đạt sao có thể qua mắt được họ?
Phiền phức của chúng ta là tùy theo vọng tưởng của mình, những tập khí ác do a lại da tích lũy vẫn không tùy theo tập khí thiện. Tùy tập khí thiện không tệ, tương lai sanh lên cõi trời, hưởng phước báo của nhân thiên, nhưng cái “tập” này đúng là ác nhiều thiện ít. Từ trong Bách pháp chúng ta có thể thấy rất rõ ràng, thiện tâm sở chỉ có mười loại, ác tâm sở có 26 loại. Điều này chứng minh ác nhiều hơn thiện, sức mạnh ác lớn hơn sức mạnh của thiện.
Tuân Tử chủ trương tánh ác, có đạo lý. Tánh này không phải bổn tánh, là tập tánh, tập tánh chính là a lại da. Chấp trước của mạt na, tứ đại phiền não thường tùy tùng, đều do chấp trước sai lầm nghiêm trọng. Đệ lục ý thức phân biệt, năm thức trước tạo tác. Do một sai lầm, sai lầm của vọng niệm, vọng tạo ác nghiệp, thân khẩu ý tạo ác, tạo ngũ nghịch thập ác. Chúng ta phóng tầm mắt nhìn thế giới, người thời nay tạo ngũ nghịch thập ác nhiều, mỗi giai cấp chúng ta đều thấy, mọi người đều đang tạo ngũ nghịch thập ác, như vậy làm sao tránh được khổ báo?
Ngày nay chúng ta muốn chuyển nghiệp, nếu không thấu triệt những căn nguyên này, ý niệm chuyển nghiệp không thể sanh khởi. Cho dù sanh khởi, nhất niệm tín tâm này không được kiên cố, gặp duyên ác lập tức thoái chuyển, lại bị nó dắt đi, vấn đề này rất khó. Đây là nguyên nhân vì sao giảng tường tận kinh này, giảng tường tận hy vọng mọi người có thể minh bạch. Không thể minh bạch triệt để, cũng phải hiểu một cách đại khái. Giúp ta sanh khởi tín tâm, khiến ta biết, tiền đồ hạnh phúc mỹ mãn trong đời này của chúng ta là do mình tạo, không liên quan đến bất kỳ ai.
Ta thọ phước báo hay chịu khổ báo đều là tự làm tự chịu, tuyệt đối không phải người khác ban cho, không có đạo lý này. Nếu người khác có thể ban phước cho mình, chư Phật Bồ Tát đại từ đại bi, từ lâu đã ban phước cho ta, chúng ta cần gì phải tu? Đây là điều không thể, không có đạo lý này. Phật pháp khiến người kính phục là đây, lý mà Phật pháp nói rất viên mãn, hợp tình, hợp lý, hợp pháp. Ân đức của Phật đối với tất cả chúng sanh ở nơi khai thị, khai thị là dạy học, làm mô phạm cho chúng ta thấy. Thân giáo, ngôn giáo, ý giáo tam luân giáo hóa, Phật chỉ có thể làm đến đây, chúng sanh có được độ chăng? Phải dựa vào sự ngộ nhập của bản thân. Bản thân không ngộ nhập, vô ích, Phật không giúp được gì.
Trong kinh điển, bất kỳ bộ kinh nào, trong kinh Phật nói có bốn nghĩa là giáo, lý, hành, quả, đây là Phật dạy chúng ta. “Giáo” là văn tự ngôn ngữ, là phương pháp, mượn phương pháp này này để nói lý luận đạo lý với chúng ta, đạo là “lý’ của kinh. Dạy cho ta phương pháp tu hành, “hành” kinh. Y theo lý luận này, y theo phương pháp này tu hành ta sẽ được lợi ích như thế nào, được kết quả như thế nào, “quả” kinh.
Trong kinh điển nội dung phong phú, trong đó có lý, có hành, có quả, người học chúng ta ngộ nhập như thế nào? Phật khai thị dùng bốn phương pháp, ta ngộ nhập cũng dùng bốn phương pháp này, tín, giải, hành, chứng. Tín giáo, giải lý, tu hành, chứng quả. Ta phải hiểu Phật khai thị, khai thị là gì? Chúng ta ngộ nhập, ngộ nhập là gì? Ta phải hiểu rõ ràng minh bạch. Thật sự ngộ nhập sẽ không tùy vọng niệm, không tùy vọng niệm chúng ta tùy gì? Ta tùy thuận giáo huấn của Phật, tuyệt đối không tùy theo vọng niệm của mình. Đây là hàng sơ học, hàng sơ học y theo điều này. Phải y theo kinh điển, nương tựa Tam bảo, trong Tam bảo quan trọng nhất là pháp bảo. Phật không tại thế pháp bảo quan trọng nhất, là nòng cốt trong Tam bảo.
Kinh không thể không đọc, phải đọc hằng ngày. Lý không thể không hiểu rõ. Hành không thể không tu. Chỉ cần hiểu lý tu hành, tự nhiên chứng quả, quả không cần khao khát. Nhất định phải tùy thuận thánh giáo, không còn tạo ác nghiệp. Vì sao chúng ta không thay đổi ác nghiệp? Vì không hiểu đạo lý, không biết thiệt hơn. Không biết thiệt hơn nghĩa là không biết quả báo, không biết đạo lý, nên dám tạo. Thật sự hiểu rõ ràng minh bạch chắc chắn không tạo, vì sao vậy? Vì không dám, vì sao không dám tạo? Vì không muốn chịu khổ, do vậy chúng ta tuyệt đối không tạo ác nghiệp. Quý vị phải biết tạo ác nghiệp, không những tương lai khổ, hiện tại tạo hiện tại khổ. Ngày ngày nói lời gạt người, tối ngủ cũng thấy ác mộng, như vậy sao không khổ được? Nói lời trái với lương tâm, hiện tại khổ, tương lai càng khổ. Dùng chân thành, thanh tịnh, từ bi đối đãi người, tương lai quả báo an vui chưa hiện tiền, bây giờ đã an vui. Tâm tình thoải mái, tự tại an vui, hiện tại đã đạt được.
Những điều này chúng ta đều phải tư duy tường tận, lời Phật dạy không có câu nào giả. Người thông minh mong cầu lìa khổ được vui, phương pháp Đức Phật dạy chỉ cần ta y giáo phụng hành, có thể đạt đến hiệu quả này. Đối với tất cả chúng sanh, mấy câu này rất quan trọng, tùy vọng niệm, tạo ác nghiệp, chịu khổ báo. Phật pháp gọi đây là hoặc nghiệp khổ, nói rõ nguyên lý hiện tượng của luân hồi, là hoặc nghiệp khổ tạo thành luân hồi lục đạo.
Hai câu sau cùng: “Bất bằng chí thánh chi đại bi, hạt giải đảo huyền chi cực khổ”. “Đảo huyền” là ví dụ, một người đầu cúi xuống chân đưa lên, khổ. Phật dùng điều này ví với lục đạo chúng sanh, lục đạo chúng sanh chịu nỗi khổ này. Chúng ta sống trong nỗi khổ này mà không biết khổ, đây là ngu si, vô cùng ngu si. Bản thân vẫn không thừa nhận, còn tự cho mình thông minh, còn tự cho mình trí tuệ hơn người, đâu biết rằng tạo nghiệp sâu nặng đến vậy?
Đức Phật dạy, dù tạo nghiệp cực nặng, chỉ cần chịu sám hối, chịu quay đầu, đều vẫn còn kịp. Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, vua A Xà Thế tạo nghiệp, tạo tội ngũ nghịch thập ác, giết cha hại mẹ, đoạt lấy chính quyền. Chịu sự xúi dục của Đề Bà Đạt Đa, phá hòa hợp tăng, tạo đủ cả ngũ nghịch thập ác. Khi lâm mạng chung ông ta có thể sám hối, biết mình làm sai, cầu Phật tha thứ, cầu Phật cứu bạt. Phật dạy ông ta niệm Phật A Di Đà, cầu sanh tây phương Cực Lạc, ông được vãng sanh. Phật dạy chúng ta, ông ta là thượng phẩm trung sanh, điều này vượt ngoài sự tưởng tượng của chúng ta, phẩm vị rất cao. Chứng minh sám hối vãng sanh, công đức nhất niệm sám hối không thể nghĩ bàn. Chúng ta thường là đoạn ác tu thiện, niệm Phật vãng sanh, có khi không bằng ông ta sám hối lúc lâm chung, tâm sám hối của ông quá mãnh liệt. Chúng ta ngày ngày niệm Phật, tâm địa này yếu ớt, không kiên cường như ông ta. Ngạn ngữ thường nói: “Lãng tử quay đầu vàng không đổi”. Thật sự quay đầu, thật sự sửa đổi, đúng là người tốt trong những người tốt. Vì thế thành tựu của ông cũng là ông ta tu được, không phải Phật ban cho. Phật chỉ khuyên, ông hiểu và tiếp tu, lập tức quay đầu. Do đó lỡ tạo tội nghiệp nặng cũng đừng lo sợ, chỉ cần vẫn chưa đọa địa ngục. Nếu đọa địa ngục thì rất phiền phức, vậy quả đúng là không dễ cứu. Vì sao vậy? Khi đã đọa vào trong đó chịu thống khổ quá lớn, Phật Bồ Tát nói hay đến đâu cũng nghe không lọt tai, khó. Độ chúng sanh vào lúc nào? Khi chưa đoạn hơi thở cuối cùng, vẫn còn kịp. Hơi thở đã dứt, không kịp nữa.
Đạo lý và sự thật này, chúng ta nhất định phải hiểu rõ. Chúng ta giúp người khác, thời khắc then chốt cũng ngay sát na đó. Sát na này, nếu ta có phương tiện thiện xảo, họ hoan hỷ tiếp thu, lập tức được độ. Những vấn đề này đều cần bản thân ta thường xuyên tu trì, mình làm gương cho người khác, người ta khởi tín tâm với mình. Người khác khuyên họ không tin, không tin tưởng, quý vị nói họ tin, điều này dựa vào sự nỗ lực tu học hằng ngày của mình, như vậy mới giúp được nhiều người.
Đây là bổn nguyện của Chư Phật, vì thế nếu lục đạo chúng sanh không nương vào đại thánh Phật Bồ Tát. Nói cách khác, không dựa vào giáo huấn của Đức Phật, không có cách nào thoát ly luân hồi lục đạo. Không thoát ly luân hồi lục đạo, nghĩa là không cách nào tránh được cái khổ của địa ngục, trong lục đạo địa ngục là vấn đề rất bình thường, rất khó tránh khỏi.
Do đây có thể biết, chánh pháp cửu trú quan trọng vô cùng, làm thế nào mới khiến cho chánh pháp cửu trú? Nhất định chúng ta phải y giáo phụng hành, chánh pháp mới cửu trú được. Phải cửu trú về mặt thực chất, không phải hình thức, hình thức không giải quyết được vấn đề. Nghĩa là nói, có người tu hành chơn chánh, có chân thiện tri thức, chánh pháp mới có thể cửu trú. Không có người chân tu chân học, Phật pháp hình thức không đem lại lợi ích, chánh pháp vẫn suy thoái, nhất định phải chân tu. Cư sĩ Hạ Liên Cư nói phải hành trì. Đức Phật xuất hiện tại thế gian, chính là vì mục đích này, chúng ta cần phải lãnh hội.
Đoạn này chúng ta giới thiệu đến đây, đoạn bên dưới nói về duyên khởi của kinh này.
Tập 4
Mời mở kinh ra, Địa Tạng Kinh Khoa Chú, luận quán trang thứ nhất, hàng thứ hai từ dưới lên, bắt đầu xem từ đoạn giữa, chúng ta đọc qua đoạn văn một lượt.
“Thị dĩ Địa Tạng từ vương, thiên hướng u minh giới nội, dĩ đồng thể từ bi, kiếp kiếp cứu viện, nhi vị nghệ. Thích Ca Văn Phật đặc thăng đao lợi thiên trung, báo thánh mẫu từ đức, truân truân phó chúc dĩ tần thân. Linh hướng Phật pháp trung, hiến thiểu thủy thiểu hoa, tịnh thoát u đồ chi khổ, tỉ tùng đại sĩ tiền, năng nhất chiêm nhất lễ, hàm mông thắng địa chi hoan, công mạc kinh yên, nghĩa phả lượng hỷ”. Đến đây là một đoạn.
Đoạn này nói về duyên khởi của kinh, bài tựa luận quán viết rất hay, thứ lớp mỗi đoạn rõ ràng. Từ căn nguyên pháp giới cho đến duyên khởi của bộ kinh này, vì đoạn trước thuật về nguồn gốc của lục đạo. Lục đạo là chúng sanh mê muội sâu nặng, tạo nghiệp rộng, quả báo rất khổ. Hai chữ “thị dĩ” chính là chỉ điều này.
Chính vì nguyên nhân này, Bồ Tát Địa Tạng phát tâm đại từ bi, ở đây xưng “từ vương”, là đối với từ bi xưng tán đến tận cùng. Ý nghĩa chính là nói, chư Phật Bồ Tát từ bi, Bồ Tát Địa Tạng còn từ bi hơn họ, vua trong từ bi.
Cho thấy như thế nào? “Nghiêng về trong giới u minh”, ngài đặc biệt thường giáo hóa chúng sanh ở nơi đau khổ nhất. “Lấy đồng thể đại bi, kiếp kiếp cứu viện”, kiếp kiếp tức là vô lượng kiếp, vĩnh viễn không hề ngưng. Về điểm này, chư vị đồng học không còn là hàng sơ học, chúng ta nhất định phải biết, bất kỳ Chư Phật Như Lai nào, bất kỳ vị Bồ Tát nào, vào địa ngục giáo hóa chúng sanh đều xưng là Bồ Tát Địa Tạng, phải hiểu đạo lý này. Như vậy mới thật sự lãnh hội “pháp môn bình đẳng”, “vạn pháp nhất như”.
Nếu trong thời đại hiện nay, bất luận Chư Phật Bồ Tát nào thị hiện làm Phật tại thế giới Ta bà, danh hiệu đều gọi là Thích Ca Mâu Ni, không được dùng các danh hiệu khác. Chư Phật Bồ Tát không có danh hiệu. Danh hiệu kiến lập như thế nào? Vì căn tánh chúng sanh bất đồng mà kiến lập. Vì sao tất cả Chư Phật Như Lai thành Phật lúc này ở đây đều gọi là Thích Ca Mâu Ni? Vì chúng sanh lúc này ở đây không có tâm từ bi, tự tư tự lợi, không biết yêu thương chúng sanh, không biết yêu kính người khác, vì thế phải dùng danh hiệu Thích Ca. “Thích Ca” là năng nhân, có thể nhân từ đối nhân tiếp vật, nghĩa là như vậy. Chúng sanh lúc này tại đây tâm không thanh tịnh, ác trược đến cực độ, vì thế dùng Mâu Ni. “Mâu Ni” nghĩa là tịch tịnh. Vì thế danh hiệu là vì chúng sanh mà thành lập. Không phải Bồ Tát thích danh hiệu này, không có ý này. Danh hiệu là độ chúng sanh, độ chúng sanh lúc này ở đây.
Vậy là biết, bất kỳ ai vào địa ngục giáo hóa chúng sanh, đều gọi là Bồ Tát Địa Tạng, đều là thân phận của Bồ Tát Địa Tạng. Nếu chúng ta phát nguyện vào địa ngục độ sanh, cũng là thân phận Địa Tạng, khắp nơi hiển thị tận hư không biến pháp giới là nhất thể. Không những nhất thể về lý, mà về sự cũng là nhất thể. Trong đại kinh thường nói về “mê ngộ”, chư Phật Bồ Tát ngộ chính là ngộ điều này, tất cả phàm phu mê cũng là mê điều này, mà vấn đề này không có mê và ngộ. Lý không có mê ngộ, sự cũng không có mê ngộ, mê ngộ do con người.
Chúng ta đã hiểu rõ ý nghĩa tán thán, đây là bi nguyện đặc biệt, không nhẫn tâm thấy chúng sanh khổ, thấy chúng sanh khổ phải nghĩ cách giúp họ, giúp họ lìa khổ được vui. Vì thế Địa Tạng “nghiêng nặng chúng sanh trong u minh giới”.
Chúng ta muốn hỏi, Bồ Tát Địa Tạng hóa độ chúng sanh trong u minh giới, ngài có đến nhân gian chăng? “U minh” là chỉ đường địa ngục, các đường khác có chăng? Trong u minh giới mà từ bi như vậy, đâu có đạo lý không đến các thế giới khác? Bao gồm tất cả. Bồ Tát không có nơi nào không hiện thân, không có lúc nào không hiện thân, lúc nào cũng ở bên cạnh chúng ta. Chúng ta mắt thịt phàm phu không nhận thấy được, cô phụ ân đức của Phật Bồ Tát, đây là sự thật. Từ đâu có thể thấy được? Nếu từ chỗ rõ ràng là hình tượng Phật Bồ Tát, khi thấy hình tượng Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát tồn tại. Ta thấy kinh điển của Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát cũng tồn tại. Trong cuộc sống hằng ngày gặp một vài người, người ta khuyên mình hành thiện, chẳng lẽ không phải Phật Bồ Tát thị hiện? Nếu cơ duyên của ta thuần thục, đây chính là trong kinh nói “minh cảm minh ứng”. Cơ duyên của ta thuần thục, quả thật rất nhiều người bản thân không biết. Nếu cơ duyên không thuần tục, sao có thể gặp được nhân duyên thù thắng? Người bây giờ gọi là “cơ hội”, sao ta có thể gặp được cơ duyên học Phật tốt như vậy?
Từ những điều này sẽ biết nhân duyên đã thuần thục, Phật Bồ Tát quả thật mà nói không thể nghĩ bàn. Thông thường cảm ứng là oai thần bất tư nghị của Phật Bồ Tát gia trì, gia trì trên thân một người, nói với quý vị mấy câu, thời gian chỉ mấy phút, chỉ mấy giây. Mấy câu nói, thực tế người nói không biết mình nói ra như thế nào, đó là Phật gia trì. Tình hình này, pháp sư giảng kinh, cảm nhận này đặc biệt rõ ràng.
Như trước đây pháp sư Đế Nhàn giảng Kinh Viên Giác, lúc đó có cư sĩ Giang Vị Nồng, cư sĩ Tưởng Duy Kiều, đây đều là những nhân vật tại gia học Phật kiệt xuất đầu năm dân quốc. Những người này nghe kinh, vừa nghe vừa viết bút ký, ghi chép lại những điều hòa thượng giảng, có vài người như vậy. Ghi chép xong giao cho cư sĩ Giang Vị Nồng chỉnh sửa, không phải về sau xuất bản thành sách ư? Viên Giác Kinh Thân Văn Ký, quý vị xem phần tựa trong đó. Sau khi họ chỉnh lý xong, đưa cho pháp sư Đế Nhàn xem. Pháp sư Đế Nhàn xem, rất hay, đây là tôi giảng sao? Bản thân ông không biết. Đây là nguyên nhân gì? Ở trên bục giảng được Phật lực gia trì, những gì mình nói bản thân đều không biết, đây là thật không phải giả.
Những gì tôi nói với mọi người cũng đều là sự thật. Tôi giảng kinh trên bục giảng bao nhiêu năm nay, những gì tôi nói quả thật không biết, nói xong quý vị hỏi tôi nói gì? Không biết. Trước khi giảng kinh tôi không có chuẩn bị, tôi không biết sao có thể nói ra được như vậy, đây rõ ràng là nhờ Phật lực gia trì. Chúng tôi giảng hai tiếng trên bục giảng, tuyệt đối không phải gia trì từ đầu đến cuối suốt hai tiếng, không thể có hiện tượng này, gia trì vài phút trong đó, nhiều nhất gia trì không quá mười mấy phút, thời gian đều không dài. Khiến đại chúng nghe xong hoan hỷ, không phải tôi có năng lực, là mọi người cơ duyên thuần thục, được Phật lực gia trì. Mỗi người giảng kinh thuyết pháp, đều có kinh nghiệm này. Chúng ta mới biết, trong cuộc sống hằng ngày có người gặp được, vào thời khắc quan trọng, lúc gặp khó khăn, gặp người nói với chúng ta vài câu, ta nghe xong đột nhiên quán thông, nhờ Phật lực gia trì. Nếu không tin quý vị hỏi lại, sao anh có thể nói được như vậy? Họ cũng không biết. Vì thế mới biết, chư Phật Bồ Tát thường ở bên cạnh chúng ta, từ bi tận cùng, họ dùng “đồng thể từ bi”, chúng ta đâu biết đồng thể? Chúng ta chỉ biết mình, cống cao ngã mạn, luôn thấy mình hơn người, đặc biệt là người xuất gia. Người xưa nói, mang lên người chiếc áo cà sa, áo cà sa là chỉ chiếc áo tràng, tức cao hơn người một bậc, cao đến mức độ nào? Cao đến trong tam đồ ác đạo. Không phải đức cao, là ta tạo nghiệp cao, nghiệp ta tạo cao hơn người khác. Chư vị phải biết, tham sân si là căn bản phiền não, ta đang tăng trưởng phiền não, coi thường người khác. Người xuất gia, người khác tôn trọng đó là việc của họ. Trong kinh Phật chúng ta thấy, đặc biệt trong Kinh Hoa Nghiêm, Hoa Nghiêm là pháp luân căn bản. Quý vị thấy 53 lần tham bái,
53 vị thiện tri thức đó là hóa thân của Chư Phật Như Lai, người người khiêm tốn, tôn trọng người khác.
Trong khoa phán của đại sư Thanh Lương, đề là “khiêm kỷ thôi nhân”. Bản thân khiêm tốn, tôn trọng người khác, đây là dạy chúng ta. Rất nhiều thiện tri thức, mỗi người đều biểu hiện như vậy, khiến chúng ta có ấn tượng sâu sắc, bản thân phải khiêm tốn.
Chúng ta đọc Thích Ca Phương Chí, đọc Thích Ca Phổ, đây là cổ nhân viết truyện ký về Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, lưu lại trong Đại Tạng Kinh. Quý vị thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni làm người, đối với người bình dân hạ tiện, Thế Tôn đều rất tôn trọng họ, không dám khinh mạn. Gặp người có khó khăn, lập tức giúp họ. Bà lão hoa mắt, xâu kim không được, Phật Thích Ca Mâu Ni thấy vậy, lập tức giúp bà xâu kim, đâu có chuyện khinh mạn người khác?
Học Phật càng học tánh khí càng lớn, càng học tánh khí càng kỳ quái, càng học càng ngạo mạn, sai lầm, đó là vào địa ngục. Chúng ta phải lưu ý xem hành nghi của Phật Bồ Tát, cuộc sống của Phật Bồ Tát, xử sự đối nhân tiếp vật của Phật Bồ Tát. Phật Bồ Tát giáo hóa chúng sanh “đại dụng vô phương”, nhất định phải có trí tuệ, không có trí tuệ học không được. Trí tuệ của Phật Bồ Tát, tạo tác của Phật Bồ Tát, hoàn toàn biểu hiện trí tuệ cao độ, nhất định lợi ích chúng sanh, là khiến chúng sanh được lợi ích. Chúng ta không có trí tuệ, học theo như vậy, học không giống, khi thể hiện ra khiến chúng sanh ngộ nhận, khiến chúng sanh sanh phiền não, vậy là sai. Quý vị đọc kinh điển tường tận, thấy Phật Bồ Tát ứng phó những chúng sanh này, ứng phó xã hội linh hoạt biết bao, hoạt bát biết bao, lúc nào cũng khiến người hoan hỷ. Khai phóng, khai phóng khiến người hoan hỷ. Bảo thủ, bảo thủ cũng khiến người hoan hỷ. Khi nào khai phóng, khi nào bảo thủ, ngài biết quán cơ. Ngày nay chúng ta rất tệ hại, đối với người khai phóng chúng ta bảo thủ, khiến họ ghét. Đối với người bảo thủ, chúng ta khai phóng cũng khiến họ phiền phức, chúng ta dùng sai. Đức Phật dùng một cách hợp lý, chúng ta không biết dùng, vì sao không biết dùng? Vì không có trí tuệ. Chỉ biết học theo, không biết tình trạng đó nên biểu diễn tại đâu, biểu diễn không đúng chỗ. Điều này đúng là không dễ chút nào.
Khi trí tuệ chưa khai mở phải làm sao? Chỉ có theo thầy. Cổ nhân thân cận thiện tri thức, có người thân cận nhiều năm không rời xa, nguyên nhân gì? Vì chưa học được bản lĩnh này. Khi đã học được bản lĩnh này mới có thể rời xa thầy. Điều này chúng ta thấy trong các bậc cổ đức, có người thân cận thiện tri thức mấy tháng thì ra đi, họ đã học xong. Có người hai ba năm xa thầy. Có người mười năm, hai mươi năm, ba mươi năm không không rời thầy.
Không rời xa thầy có hai hạng người, thứ nhất là chưa học được, thứ hai là đã học được nhưng vì cảm ân cảm tạ thầy, báo ân thầy không muốn lìa xa thầy, vẫn thân cận thầy. Đây là biễu diễn tri ân báo ân, biểu diễn ý này. Ý thứ hai, giúp người mới đến học, lấy thân phận người đi trước dẫn dắt người mới đến, là hai ý này.
Phải luôn tỉ mỉ, chúng ta mới có thể học được những điều cần học. Tỉ mỉ là một việc, chân thành, thanh tịnh, từ bi là cốt cán, nhất định phải có tâm chân thành, thanh tịnh, từ bi. Từ bi là tâm thương yêu, hiện nay chúng ta gọi là hộ niệm, yêu thượng, săn sóc, quan tâm, đây đều là từ bi, từ trong chân tâm hiển lộ ra.
Phiền phức lớn nhất của chúng ta bây giờ, không biết tất cả chúng sanh với mình là đồng thể, không biết. Nếu biết tất cả chúng sanh với mình là đồng thể, mọi vấn đề đều được giải quyết, thế giới này làm gì còn chiến tranh? Thiên tai do con người gây ra nhất định đoạn tuyệt. Vì không biết tất cả chúng sanh với mình là nhất thể, vì thế mới sanh ra rất nhiều mâu thuẫn, phát sanh hiểu lầm, phát sanh xung đột, toàn là sai lầm.
Đây chính là mê hoặc điên đảo, trong kinh Phật thường gọi là “si mê”.
Nhiều chúng sanh si mê, mê rất sâu, mê rất nặng, mê rất rộng, Chư Phật Bồ Tát vẫn kiên nhẫn giúp họ, chủ yếu nhất là giúp họ giác ngộ. Những giúp đỡ khác đều thuộc về cành lá, đều chỉ là bề mặt, giúp họ giác ngộ là điều căn bản. Chỉ cần họ giác ngộ là thành Phật, siêu phàm nhập thánh. Ngộ điều gì? Ngộ đồng thể. Tất cả pháp thế xuất thế gian, tình và vô tình cùng một pháp tánh. Pháp tánh là thể, năng hiện năng biến. Hư không pháp giới y chánh trang nghiêm là sở hiện sở biến, tuy sở hiện sở biến khác nhau, nhưng thể tương đồng, là một thể. Đây gọi là “đồng thể đại bi, đồng thể đại từ”. Từ là ban vui, bi là bạt khổ, nghĩa là giúp chúng sanh lìa khổ được vui. Lìa khổ được vui phải làm như thế nào? Chính là giúp chúng sanh phá mê khai ngộ. Họ phá được si mê, khổ không còn. Họ thật sự giác ngộ “đồng thể”, vui liền hiện tiền, niềm vui này trong kinh gọi là “đại tự tại”. Mở đầu kinh này, trong phần Thế Tôn phóng quang “đại viên mãn”, “đại tự tại”, đó là niềm vui chân thật. Thật đáng tiếc, chúng sanh quá mê muội, được mấy người vừa nghe Phật pháp liền khai ngộ? Không thể nói không có, nhưng quá ít.
Trước đây thầy Phương Đông Mỹ nói với tôi, ông nói trong lịch sử có được mấy người như ngài Huệ Năng? Trước đại sư Huệ Năng chưa hề nghe nói đến, sau đại sư Huệ Năng cũng không nghe nói đến ai. Ngài chỉ nghe một lần liền khai ngộ. Ngài là người bán củi, nghe người ta tụng Kinh Kim Cang, chỉ thời gian ngắn ngủi như thế, ngài vừa nghe liền phá mê khai ngộ, thật hy hữu.
Khi tôi mới học Phật, thầy Phương khuyên tôi, không được học theo đại sư Huệ Năng, học không được. Về sau tôi thân cận đại sư Chương Gia và Thầy Lý cũng nói với tôi không được, không được học, chúng ta tuyệt đối không học được. Vì khi tôi mới tiếp xúc kinh điển là Đàn Kinh, tôi vô cùng thích thú. Thầy Phương khuyên tôi học Pháp tướng, thầy Lý khuyên tôi học Tịnh độ, khuyên tôi đọc Ấn Quang Đại Sư Văn Sao, họ nói đều rất có đạo lý. Nhưng vào thời kỳ đó, đối với Bát Nhã, đối với điển tịch ngữ lục của tông môn, tôi đặc biệt có nhã hứng.
Đây chính là nói, gọi là “nghe một biết mười”, hạng người này rất ít, đếm chỉ đầu ngón tay, đại đa số đều thuộc trung hạ căn tánh. Bản thân nhất định phải hiểu rõ căn tánh của mình, phải tiếp thu sự chỉ dạy của thiện tri thức. Chúng ta đi theo họ, theo sự dắt dẫn của họ, nhất định đi đến một con đường lớn sáng suốt. Người như vậy đã rất khó tìm, đã không dễ chút nào, đây là thái độ làm học sinh. Trong này một nhân tố quan trọng nhất, phải có lòng tin đối với thầy.
Như trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “niềm tin là mẹ của mọi công đức”. Tín tâm là căn nguyên chứng đạo trong tương lai của mình, là chiếc nôi để tu tập tích lũy tất cả công đức. Chiếc nôi là năng sanh, năng sanh tất cả công đức chân thật, tín tâm. Nếu như không có lòng tin đối với thiện tri thức, thì không cần học với họ, vì sao vậy? Lãng phí quang âm. Mặc dù thiện tri thức là Phật Bồ Tát tái sanh, ta theo họ cũng vô ích, không học được gì cả. Nếu vị tri thức này, không có học vấn, cũng không có đức hạnh, nhưng đối với họ ta có lòng tin sung mãn. Họ chỉ nói một hai câu thật hay, ta nghe hiểu tiếp thu, thì lợi ích dùng cả đời không hết. Tín tâm mới quan trọng. Then chốt thành công hay thất bại, đều ở chỗ có niềm tin với thầy hay không. Bởi vậy không phải trong tâm chúng ta khâm phục nhất, kính ngưỡng nhất, ngưỡng mộ nhất thì ta đừng theo vị thầy đó. Theo họ đúng là lãng phí tinh thần, lãng phí thời gian, thật đáng tiếc. Chúng ta chọn thiện hữu phải thật thận trọng, có người giới thiệu với mình, bản thân cũng phải quan sát tường tận, sau đó thân cận mới được lợi ích lớn. Ta thật sự muốn học, thiện tri thức không ai không dạy, đây đều nói thật.
Thầy Phương, thầy Lý trong những lúc nói chuyện đều nói rất nhiều. Một người có trí tuệ, có học vấn, kỳ vọng lớn nhất trong đời họ là có truyền nhân. Họ truyền cho ai? Học sinh như vậy có thể gặp không thể cầu. Thầy Lý nói với tôi, từ xưa đến nay truyền nhân không dễ được, thầy nói học sinh tìm thầy khó, thầy tìm học sinh càng khó hơn, tìm ở đâu? Đều do nhân duyên thôi.
Trong sách cổ chúng ta thấy đời đời tương truyền, nhất mạch truyền thừa về sau, người thật sự có thể truyền pháp được ghi chép không nhiều. Còn có rất nhiều thiện tri thức, suốt đời không gặp truyền nhân, họ ra đi, vậy là hết. Trường hợp này rất nhiều. Bởi vậy gặp người chịu tiếp thu, làm gì có chuyện không toàn tâm toàn ý giúp đỡ? So với chăm sóc con cái mình, còn thân thiết hơn gấp mười lần, đây là gì? Là ký thác pháp thân huệ mạng, quan trọng hơn việc nối dõi tông đường của người thế gian.
Nối dõi tông đường là việc của một gia tộc, còn sự truyền thừa này là duy trì tuệ mạng của Phật, lợi ích vô lượng vô biên chúng sanh, sao họ không coi trọng được? Nhưng thật đáng tiếc, đến đâu để tìm học sinh? Không tìm thấy.
Trước đây tôi đi hoằng pháp các nơi trên thế giới, làm việc rất gian nan, vì sao vậy? Vì chỉ một mình, không có trợ thủ. Cho nên thời gian đó, mỗi năm tôi đều trở về Đài Loan một lần, về Đài Loan tôi nhất định đến thăm thầy Lý. Đến thăm thầy tôi nhất định khuyến thỉnh, xin thầy đào tạo thêm nhiều học sinh, để chúng tôi ra ngoài hoằng pháp có đồng học, có bạn lữ, có trợ thủ. Thầy cũng rất coi trọng vấn đề này, đại khái tôi nói khoảng mười mấy lần, lần sau cùng thầy nghe rồi, thầy nói: “ông tìm học sinh giúp tôi”. Từ đó về sau tôi không dám nói nữa, tôi nghĩ mình tìm không ra học sinh, thật sự tìm không thấy. Trong thời đại này, tìm một học sinh phục tùng nghe lời 100%, không có, học sinh bằng mặt không bằng lòng thật nhiều.
Thầy Lý giảng kinh thuyết pháp 38 năm ở Đài Trung, tự thân nghe thầy giảng kinh thuyết pháp, theo tính toán một cách bảo thủ nhất, cũng không quá năm sáu mươi vạn người, tính toán bảo thủ nhất. Khi tôi ở Đài Trung, lúc đó thầy giảng kinh được mười năm, thính chúng đã đạt đến 20 vạn người. Trong này có học sinh chăng? Thường xuyên theo thầy, tiếp thu lời thầy dạy, học tập giảng kinh cũng có mấy mươi người. Mấy mươi người này thật sự có thể truyền cho họ, không tìm được ai.
Hiện nay ở Đài Trung có hai vị cư sĩ là Chu Gia Lân và Từ Tĩnh Dân, tuổi đều đã lớn. Cư sĩ Chu Gia Lân khoảng 76, 77 tuổi, cư sĩ Từ Tĩnh Dân năm nay 71 tuổi, bên dưới còn có truyền nhân chăng? Rất khó nói, cho nên không dễ chút nào.
Chúng ta phải phát tâm, ai phát tâm tục Phật tuệ mạng, Phật Bồ Tát nhất định gia trì họ, nhất định xem họ như bảo bối. Vì sao vậy? Vì quá hy hữu. Nếu phát tâm truyền pháp lợi sanh, trước tiên phải buông bỏ chấp trước phân biệt, đây là điều kiện đầu tiên trong cảm ứng. Ta có phân biệt chấp trước, Phật Bồ Tát muốn giúp cũng không giúp được, đó là chướng ngại. Chướng ngại không phải do Phật, do bản thân chúng ta, ta phải buông bỏ cái “tôi”, buông bỏ “tự tư”. Khởi tâm động niệm, niệm niệm mong cầu chánh pháp cửu trú, niệm niệm mong cầu tất cả chúng sanh lìa khổ được vui, tâm này sẽ tương ưng. Ta có thể phát chân tâm này, liền được Chư Phật Bồ Tát cảm ứng, cảm ứng đạo giao không thể nghĩ bàn.
Mấy câu này nói rõ, Chư Phật Bồ Tát không xa lìa chúng ta, chỉ là bản thân mình có chướng ngại nghiêm trọng, cự tuyệt từ bi của Phật, khiến Phật lực không gia trì được chúng ta. Cự tuyệt này chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, đặc biệt là chấp trước, ngã chấp. Chấp trước nghiêm trọng ngã và ngã sở. “Tôi”, bất cứ ai đều không thể xâm phạm, “tôi sở hữu”, bất kỳ ai cũng không xâm phạm được. Vấn đề này rất phiền phức. Muốn phá trừ nhất định phải bắt đầu từ sự tướng, tôi sở hữu ai cũng có thể lấy được, cũng có thể hưởng thụ, tâm lượng khai mở, không còn chấp trước. Tôi hưởng thụ với họ hưởng thụ có gì khác nhau đâu? Họ với mình đồng thể. Chỉ cần nghĩ như vậy, khi người ta lấy của mình, tôi đều rất an vui, rất tự tại. Trước tiên phá ngã sở, sau đó mới phá ngã chấp, xả từ tôi sở hữu. Phật pháp là pháp môn của Bồ Tát, thứ nhất là bố thí, bố thí chính là có thể xả, ta có thể buông bỏ, ta có thể xả bỏ, mọi thứ đều có thể xả bỏ. Mọi thứ đều có thể cùng hưởng với tất cả chúng sanh, không được hưởng cho riêng mình, cũng không thích hưởng thụ riêng mình, cùng hưởng với tất cả chúng sanh. Đây là chúng ta học tập, thật sự gọi là tu hành, trước tiên phải tu điều này.
Phật tiếp xúc với chúng sanh là có nguyên tắc, nguyên tắc này chính là tứ tất đàn, tứ nhiếp pháp. Tứ tất đàn nghĩa là gì? Tất nghĩa là phổ biến, là ý nghĩa của chữ Trung quốc, tất đàn là tiếng Phạn và tiếng Hoa hợp dịch.
“Đàn” là bố thí, “tất đàn” chính là bố thí khắp nơi, bố thí khắp nơi vô điều kiện.
Điều thứ nhất là “thế giới tất đàn”, nghĩa là gì? Khiến tất cả chúng sanh sanh tâm hoan hỷ, chúng ta có làm được chăng? Điều thứ nhất trong tứ nhiếp pháp là bố thí, thí xả có thể khiến tất cả chúng sanh sanh tâm hoan hỷ, điều này rất quan trọng. Quan trọng ở đâu? Phá trừ chấp trước kiên cố của chúng ta, kiên cố chính là xan tham, phá xan tham. Tất cả đều có thể thí, có thể thí ngoại tài, cũng có thể thí nội tài. Trong kinh Đức Phật nói “nội tài” là chỉ tai mắt tâm tủy, thân thể này của chúng ta, nhục thể đều có thể bố thí. Nhưng khi nghe cần phải biết nghe, đừng có nghe Phật nói tai mắt tâm tủy đều có thể bố thí, thôi được tôi xin bố hết, lấy nó quyên tặng. Ta đem bộ phận trên toàn thân bố thí hết, đó không phải bố thí phổ biến, mà chỉ bố thí được vài người, như vậy đâu phải bố thí phổ biến?
Bố thí khắp nơi nghĩa là gì? Tôi phải dùng mắt mình nhìn giúp tất cả chúng sanh, tất cả chúng sanh thấy không rõ ràng, tôi thấy rõ ràng, như vậy là tôi đã bố thí con mắt này cho tất cả chúng sanh. Tai của tôi nghe giúp tất cả chúng sanh, tất cả chúng sanh nghe không rõ ràng, tôi nghe rõ ràng, đây gọi là bố thí phổ biến. Nói cách khác, thân này sống trên thế gian là vì ai? Không phải vì mình, vì tất cả chúng sanh, thân này của tôi đã bố thí hết. Mỗi ngày ta mặc áo ăn cơm đều là bố thí. Vì sao chăm sóc thân này? Vì chăm sóc tất cả chúng sanh, ý nghĩa thật sự của lời Phật dạy là đây.
Quý vị xem kinh văn không hiểu, tôi xem hiểu, tôi bố thí. Quý vị nghe không rõ, tôi nghe rõ ràng, tôi nói lại cho quý vị. Không phải sống vì mình, cũng không phải sống vì nối dõi tông đường cho gia tộc mình.
Chúng ta sống là vì chánh pháp trú thế, là vì tất cả chúng sanh lìa khổ được vui, phá mê khai ngộ. Nghĩa là đã bố thí tất cả, nội tài ngoại tài đều bố thí hết, đây mới gọi là bố thí phổ biến. Có một chút tự tư tự lợi, có một chút phân biệt chấp trước là sai, vậy lại mê, lại về chỗ cũ. Đặc biệt là giai đoạn sơ học, lúc tiến lúc thoái, khi khai phóng, khi thu lại, làm điều này. Đây là hiện tượng bình thường, không có gì kỳ lạ. Chúng ngày nay như vậy, ta nghĩ đến Chư Phật Bồ Tát ở nhân địa, chẳng lẽ không phải như vậy? Nhất niệm giác là khai phóng, nhất niệm mê là thu nhỏ. Trong đời này, có thể được một hai lần khai phóng đã là điều rất khó rồi, xưa nay không chịu khai phóng, vậy mà khai phóng được một hai lần, thật hy hữu. Hy vọng lần khai phóng càng nhiều càng tốt, thời gian càng lâu càng hay, phải hạ công phu ở đây, tuyệt đối không vì mình.
Đức Phật nói về những điều này, chúng ta nghe hiểu. Người thế gian dù thông minh đến đâu, dù có trí tuệ cách mấy, nếu không chịu buông bỏ tự tư tự lợi, dù chư Phật Như Lai đối diện trước họ giảng kinh thuyết pháp, họ cũng nghe không lọt, cũng không nghe hiểu. Chúng ta muốn tiếp thu Phật pháp, trước tiên phải đoạn trừ chướng ngại tâm lý, vậy mới không cô phụ Chư Phật Bồ Tát, chăm sóc chúng ta vĩnh hằng không gián đoạn. Đây là “kiếp kiếp cầu viện vẫn không thôi”, Bồ Tát Địa Tạng là tượng trưng cho tất cả Chư Phật Như Lai.
Lại nói đến bổn hội. “Thích Ca Văn Phật, đặc thăng đao lợi thiên trung, báo thánh mẫu ân đức”. Nhân duyên giảng Kinh Địa Tạng rất đặc biệt, là Thế Tôn trong 49 năm nhân duyên hóa độ của ngài, khi sắp viên mãn kết thúc. Lần sau cùng ngài lên trời Đao lợi, cho nên pháp hội này mở tại cung trời Đao lợi. Vì sao vậy? Vì mẹ ngài ở tại cung trời Đao lợi, pháp hội này đặc biệt được mở ra là vì để báo ân mẹ.
Chúng ta biết Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ra đời chưa bao lâu theo con mắt người thế gian mà nói, khi mẹ ngài quan đời, đứa trẻ này mệnh khổ, vừa ra đời thì mẹ không còn, đáng thương biết bao, mệnh khổ, đây là nhãn quang của người thế gian. Đâu biết rằng mẹ ngài sanh ra người con làm Phật, phước báo quá lớn, phước báo ở thế gian này quá nhỏ bà trong ở được, đành phải đến nơi có phước báo lớn để hưởng thụ. Bà sanh lên cõi trời Đao lợi, đi hưởng phước trời, người thế gian chúng ta không nhận ra. Phật pháp được xây dựng trên cơ sở của hiếu đạo, Phật pháp từ đầu đến cuối tất cả đều là hoàn thành hiếu đạo mà thôi. Nhìn từ đâu? Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, Đức Thế Tôn dạy chúng ta về tịnh nghiệp tam phước. Câu thứ nhất là “hiếu dưỡng phụ mẫu”, câu thứ hai là“phụng sự sư trưởng”. Sau cùng Đức Phật dạy rằng, ba điều này là “Tịnh nghiệp chánh nhân của ba đời Chư Phật”. Đây không phải đã nói một cách rõ ràng, minh bạch rồi ư? Phật pháp kiến lập ở đâu? Kiến lập trên nền tảng của hiếu thân tôn sư, hiếu thân đứng hàng đầu.
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hiếu dưỡng cha mẹ, tuy chúng ta không thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nuôi dưỡng thân thể cha mẹ, cung cấp cho cha mẹ về mặt vật chất, đặc biệt đối với mẹ. Nhưng ta phải biết rằng, làm con cái thành tựu đức hạnh lớn, thành tựu đại học vấn, cha mẹ họ bất luận ở cõi nào, cũng được tất cả thiên thần quỷ thần tôn kính cúng dường, chính là sựu cúng dường của họ.
Nghĩ lại điều này quả thật không thể nghĩ bàn, người khác quan tâm sao là quý vị cúng dường? Vì sao người khác quan tâm? Người ta tôn kính học vấn đức hạnh của quý vị, người ta tôn kính công đức của quý vị, người ta tôn kính thành tựu của quý vị, đạo lý là đây, đây là nói về sự. Từ thể gọi là “đồng thể”, điều này càng không cần nói, rất ít người nhận thức được đồng thể, người chấp trước tướng nhiều, đây là nói từ sự. Nếu nói từ lý càng viên mãn hơn, tất cả Chư Phật Bồ Tát đều quan tâm, như vậy mới viên mãn hiếu dưỡng cha mẹ.
Ta chỉ cần nuôi dưỡng chí của cha mẹ, còn đối với nuôi dưỡng thân của cha mẹ, nuôi dưỡng tâm của cha mẹ, do Chư Phật Bồ Tát, thiên long quỷ thần làm, ta chỉ cần nuôi dưỡng chí cho cha mẹ. Chí của cha mẹ là gì? Ngày nay người ta thường nói: “vọng tử thành long, vọng nữ thành phụng”, đó là chí của họ. Quý vị phải thật sự làm long làm phụng. Trong nhà Phật nói làm long làm phụng, chính là làm Phật làm Bồ Tát. Nếu ta thật sự làm Phật làm Bồ Tát, mẹ của Bồ Tát, mẹ của Phật, ai không tôn kính? Ai không phụng sự?
Trong hiếu dưỡng, dưỡng thân, dưỡng tâm, dưỡng chí, chí quan trọng nhất. Sau đó chúng ta mới biết, Thế Tôn tận hiếu như thế nào, người thế gian chúng ta làm sao hiểu được? Nếu như hiểu được đôi chút về đạo lý này, chúng ta ở thế gian, nhất định phải thành tựu trí tuệ, học vấn, đức hạnh của mình, làm cho tất cả đại chúng trong xã hội đều tôn kính, tôn sùng, cha mẹ được vinh quang. Cha mẹ ta đi đến bất kỳ đâu, người bây giờ gọi là rất hãnh diện, đều có nhiều người tôn kính, quan tâm, hỏi han. Đây là nói từ điểm nổi bật nhất, nói từ chỗ sâu sắc người thế gian không hiểu. Nếu ta thật sự làm Phật, làm Bồ Tát, làm tổ sư, sẽ có thiên địa quỷ thần đến cúng dường, đến chăm sóc. Vấn đề này ngay hiện tại chư vị có nhìn thấy chăng? Cư sĩ Hồng Cung Lan hiến đất cho chúng tôi thành lập Thôn Di Đà, chiêu cảm được ngọc hoàng đại đế, phái hai người đến chăm sóc ông ta, điều này mọi người tận mắt chứng kiến rồi.
Bữa nào đó tôi tìm cư sĩ Hồng Cung Lan, mời quí vị ăn cơm, ông cũng đang muốn mời tôi ăn cơm đó. Chúng ta trực tiếp nghe ông nói, ông ta nói thật không phải giả, ông ta nói tuyệt đối không phải nằm mộng. Thấy hai người đứng trước giường rất rõ ràng, khi ông bắt đầu ngủ, hai người tướng mạo rất đoan chánh. Tướng mạo thiên nhân đẹp hơn chúng ta, con người chúng ta không sánh bằng thiên nhân, con người hóa trang cách nào cũng không bằng họ. Ông hỏi hai vị đó từ đâu đến? Cả hai người đều không nói, chỉ khuyên ông phải nhẫn nại.
Chúng ta biết cư sĩ Hồng Cung Lan suốt đời tánh tình rất nóng nảy, giống như cư sĩ Lý Mộc Nguyên vậy, tốc độ rất nhanh, làm việc nói làm là làm, rất hào phóng, nhưng tánh tình nôn nóng. Khuyên ông ta phải nhẫn nại, bất luận việc lớn hay việc nhỏ đều phải nhẫn nại. Tiếp theo nói với ông ta hai câu: “Đến cũng không không, đi cũng không không”, ông ta nghe hiểu. Sau cùng họ mới nói với ông ta, ngọc hoàng đại đế phái hai người họ đến bảo vệ ông.
Quý vị xem, khởi một niệm thiện tâm, muốn giúp người khác, quỷ thần thiên thần liền đến bảo vệ, cảm ứng rất nhanh chóng, đây là điều chúng ta thấy ngay trước mắt. Vì vậy chư vị thật sự phát tâm hộ trì Phật pháp, làm gì có đạo lý Phật Bồ Tát không gia hộ? Cư sĩ Hồng Cung Lan được Đao lợi thiên chủ phái thiên thần đến hộ vệ, chúng ta biết tương lai thôn Di Đà niệm Phật vãng sanh, người thành Phật nhất định rất nhiều, bằng không ông không có phước báo lớn như vậy, cũng không có cảm ứng rõ ràng như vậy, đây là phước của Singapore.
Thế gian rất nhiều thiên tai, khắp nơi đồn đãi thảm họa sắp giáng xuống. Ở đây chúng ta thấy, trời Đao lợi phái thiên nhân đến bảo vệ Hồng cư sĩ. Chúng ta biết, Chư Phật Bồ Tát, thiên long thiện thần, nhất định gia hộ nơi đây. Khu vực này có chánh pháp, nơi này có người tu hành, nơi này có rất nhiều người tương lai vãng sanh bất thoái thành Phật, đất phước đấy. Trên thế giới còn có nhiều khu vực rất tốt, nhân duyên không đủ, ở đây nhân duyên đầy đủ. Tôi suy nghĩ tường tận, ở đây ít nhất có 10 vị đại Bồ Tát, hộ trì đạo tràng này, hộ trì khu vực này. Vì thế làm mọi việc đều rất thuận lợi.
Chiều hôm qua cư sĩ Lý Mộc Nguyên nói với tôi, ngôi trường ở
Dương Thố Cảng, phía nhà trường đồng ý dời đi, rất thuận lợi. Phác thảo của Phật học viện chúng tôi, bộ trưởng chủ quản nghe xong rất hoan hỷ, phê chuẩn nhanh chóng, còn kiến trúc của Thôn Di Đà cũng đều phê chuẩn rất nhanh. Phật lực gia trì, long thiên hộ trợ, cảm ứng không thể nghĩ bàn. Bản thân chúng ta đứng trước cảnh giới đó, tận mắt chứng kiến, tận tai nghe được, chẳng lẽ còn không tin ư?
Hiện nay quan trọng nhất, đối với bản thân chúng ta phải có lòng tin, phải phát tâm tục Phật huệ mạng, phát tâm hoằng pháp lợi sanh, quên mình vì người. Như vậy sẽ được Chư Phật hộ niệm, được long thiên thiện thần gia hộ. Tất cả các pháp, tuyệt đối đừng để trong lòng, vì sao vậy? Vì chúng ta đã đem thân này phụng hiến cho Tam bảo, tất cả Phật Bồ Tát chăm sóc. Đại sư Chương Gia nói, ngài dạy chúng tôi, suốt đời quý vị đều được Phật Bồ Tát quan tâm, chúng ta còn lo lắng gì nữa? Xây dựng đạo tràng lớn đến đâu, đạo tràng thù thắng đến đâu, nếu cần thì cho quý vị, tôi đi nơi khác, Phật Bồ Tát xây dựng cái khác cho tôi. Quý vị thật đáng thương, không có Phật Bồ Tát kiến tạo cho, không có người giúp đỡ, tôi có. Vì thế quý vị cần tôi sẽ cho, tôi đi đến đâu đều có Phật Bồ Tát kiến lập đạo tràng cho. Ở đây chúng ta thường nghe Lý cư sĩ nói, ông chủ sau lưng chúng ta là Phật A Di Đà.
Hôm nay trong thời kỳ này, xây dựng đạo tràng lớn như thế, xoay xở nhiều tiền như vậy đâu phải chuyện dễ. Ngày nay đạo tràng đi quyên góp, không như ngày xưa, ngày xưa còn có thể vận động được một ít. Hiện nay kinh tế suy thoái, tiền tệ xuống giá, địa ốc ngày càng đi xuống. Tôi nghe người ta nói, mùa xuân sang năm còn hạ thấp hơn năm nay, cuộc sống mọi người ngày càng gian nan, tiền đâu mà quyên góp? Ngày nay chúng ta chuẩn bị được một số lượng tiền lớn như thế, quả thật không dễ. Người khác không có lòng tin, Lý cư sĩ nương vào Phật A Di Đà, lời này nói rất đúng, vì sao vậy? Không vì mình, là vì Phật A Di Đà tiếp dẫn đại chúng niệm Phật vãng sanh. Điều này đúng là việc của Phật, chúng ta chẳng qua là phát tâm làm việc mà thôi, vì thế Chư Phật Bồ Tát, thiên long thiện thần đặc biệt chiếu cố. Đây là ân đức của Tam bảo, chúng ta làm tận tâm tận lực chính là báo ân.
Thế Tôn dạy chúng ta, làm gương cho chúng ta noi theo, sau cùng tuyệt đối không vong ân. Ngài chiêu tập mở pháp hội này tại trời Đao lợi là đại hội báo ân, chư vị nghĩ xem có phải chăng? Đại hội báo ân, đây là pháp căn bản trong Phật pháp, vì thế đại chúng dự hội vô cùng hy hữu, còn thù thắng hơn cả Hoa Nghiêm. Trong hội Hoa Nghiêm chúng ta thấy, tận hư không biến pháp giới đến tập hội là pháp thân đại sĩ. Còn trong pháp hội này, chúng ta thấy là Chư Phật Như Lai, tất cả cõi nước Chư Phật khắp tận hư không biến pháp giới, vô lượng vô biên Chư Phật đều đến hội tập.
Chúng ta triển khai kinh quyển, thấy cảnh tượng này với Hoa Nghiêm có gì khác nhau? Không hai không khác. Hoa Nghiêm được người tôn xưng là “nhất thừa viên giáo”, chẳng lẽ kinh này không phải nhất thừa viên giáo? Chúng ta quan sát tường tận quả đúng là cảnh giới Hoa Nghiêm, nhưng trong cảnh giới Hoa Nghiêm này “nghiêng về u minh”. Không phải như Hoa Nghiêm triển hiện ra thanh tịnh bình đẳng như vậy, hoàn toàn bình đẳng, ở đây nghiêng nặng về u minh. Nói cách khác, đặc biệt là nghiêng về chúng sanh khổ nạn, thị hiện cho chúng ta thấy, nhắc nhở chúng ta. Đặc biệt là xã hội hiện tại, khổ nạn chúng sanh quá nhiều.
Ở Trung quốc, lần lũ lụt này, chúng ta toàn tâm toàn lực làm công tác cứu trợ. Thực tế mà nói, chúng tôi làm công việc này, đúng là không tự lượng sức, tôi không nghĩ đến, cư sĩ Lý Mộc Nguyên cũng không nghĩ đến. Chúng tôi đã tận tâm tận lực quyên tiền cho vùng Trường giang, quyên góp ba lần, do đại sứ quán Trung quốc chuyển giao. Ba lần quyên góp tổng số khoảng 80 vạn, làm hết sức của chúng tôi. Phương bắc truyền đến cho tôi một tin, bên đó thiên tai rất khổ, lưu vực sông Tùng hoa, sông Nộn, Đại Khánh hoàn toàn chìm ngập. Đặc biệt là mùa đông sắp đến, yêu cầu 10 vạn bộ áo quần bông, tôi lập tức đồng ý, cũng không biết 10 ngàn bộ cần bao nhiêu tiền. Nói với Lý Mộc Nguyên, Lý Mộc Nguyên nói được, chúng ta đưa qua mười vạn bộ, ông ta cũng hồ đồ đáp ứng. Chúng tôi nhờ đại sứ quán Trung quốc làm giúp việc này, họ báo giá liền với tôi, một bộ 100 nhân dân tệ, mười vạn bộ bằng 200 vạn tiền Singapore. Tôi giật mình, tôi không biết Lý Mộc Nguyên có cảm tưởng như thế nào, số tiền này từ đâu ra? Khi chúng tôi đang đau đầu về vấn đề này, thì có một vị Bồ Tát phát tâm quyên tặng số tiền này. Giải quyết lần một, thật không thể nghĩ bàn. Không những chúng tôi làm xong việc này, tiền họ quyên tặng vẫn còn dư.
Lại nghe nói pháp sư Giới Bình, đem băng đĩa từ Bắc Kinh về cho tôi, trong băng đĩa đó là những đồng học ở Bắc Kinh yêu cầu tôi. Trường học ở khu vực thiên tai bị hồng thủy cuốn trôi, hy vọng chúng tôi có thể xây dựng vài ngôi trường. Tôi liền khởi ý niệm này, lại có người phát tâm góp tiền. Tôi dự tính, có thể xây mười trường trung học, 20 trường tiểu học, tôi lập tức thông tri bên đó. Chúng tôi xây mười ngôi trường trung học, trung học tên là Từ Quang, trung học Từ Quang, tiểu học gọi là tiểu học Hiếu Liêm. Chúng tôi xây mười trường trung học, 20 trường tiểu học. Ở đây vừa khởi ý niệm, Phật Bồ Tát liền giúp đở, cảm ứng đạo giao không thể nghĩ bàn. Chúng tôi làm công tác cứu trợ rất có hiệu quả, tôi ũy thác cư sĩ Thôi Ngọc Tinh ở Bản Khê Liêu Ninh làm thay. Hôm trước ông gọi điện thoại đến nói với tôi, về tình hình tặng quần áo bông. Ông nói bên đó cuộc sống rất khổ, không có thức ăn. Tôi nói với ông ta cung cấp lương thực.
Ở phương bắc, hiện tại các vùng nông thôn, lương thực chủ yếu là bắp, hiện nay bắp không đắt, bốn hào nhân dân tệ một kg. Tôi nói, ông cố gắng cung cấp, tôi đưa ra số lượng cho ông ta là 100 vạn kg, ông cứ làm hết sức. Cung cấp bắp, cung cấp miến để ăn tết, còn tặng thêm cho mỗi người 100 nhân dân tệ. Tốt, ông ta làm quá tốt. Tam bảo gia trì, không thể nghĩ bàn. Chỉ cần ta phát tâm chân thành, tuyệt đối không có tự tư tự lợi.
Thôi cư sĩ, ở khu vực thiên tai ông ta đi hết năm huyện, bản thân mệt đến phát bệnh. Ông nói với tôi, đang ở trong nhà nghỉ nhỏ tại khu vực thiên tai, ở một ngày mười nhân dân tệ. Chúng ta có thể tưởng tượng được, ông ta ở bên đó, biểu hiện sinh hoạt giống như nhân dân khu vực thiên tai vậy, được mọi người tôn kính. Ông ta dạy người niệm Phật A Di Đà, tặng người tiền, 100 tệ niệm mười câu A Di Đà Phật. Tặng một bao miến cho gia đình quý vị, niệm mười câu A Di Đà Phật, tặng một bộ áo ấm cũng niệm mười câu A Di Đà Phật. Ông ta nói, con phải độ 10 ngàn người niệm Phật, thật không thể nghĩ bàn.
Hôm nay chúng ta làm những việc này, tôi và Lý cư sĩ tràn ngập niềm tin, đằng sau chúng ta đúng là có Phật A Di Đà, có Chư Phật Bồ Tát đang chống đở. Chỉ cần niệm niệm như pháp, chỉ cần hành hành tương ưng.
Khi tôi mới học Phật, đại sư Chương Gia dạy rằng: “Đệ tử Phật môn, có cầu tất ứng”. Khi ta cầu không có cảm ứng, là do ta có chướng ngại, chướng ngại gì? Tâm tư lợi, có chướng ngại này, đại công vô tư không có chướng ngại. Đối với ân đức của thầy tôi không bao giờ quên, suốt đời tin giữ lợi ích vô cùng. Ở đây tôi cũng làm chứng cho quý vị. Làm chứng minh cho mọi người thấy, cư sĩ Lý Mộc Nguyên chẳng lẽ không phải? Mười năm trước bệnh nặng không chết, đều là chứng minh có sức mạnh nhất trong hiện đời của chúng ta. Mỗi vị đồng tu, mỗi chúng sanh, chỉ cần có thể tu học như lý như pháp, tức có thể được tự tại viên mãn.
Sau cùng Thế Tôn dạy chúng ta báo ân, ở cung trời Đao lợi triệu tập đại hội này, “báo ân đức thánh mẫu”.
Từ báo ân đức của mẹ phải nghĩ đến, chúng ta ngày ngày đọc bài kệ hồi hướng “thượng báo tứ trọng ân”. Tứ trùng này đọc là tứ trọng, ý nghĩa đều dùng được.
Thứ nhất báo ân dưỡng dục của cha mẹ. Thứ hai báo ân thầy dạy dỗ, Phật là thầy chúng ta, báo ân Phật là báo ân thầy, Phật biểu trưng cho thầy. Thứ ba là báo ân quốc gia, ngày xưa đây là đế vương, thời đại dân chủ hiện nay gọi là chính phủ. Những người lãnh đạo chính phủ, tận tâm tận lực giữ cho quốc gia an định phồn vinh, chúng ta phải nhớ ơn sâu sắc.
Thứ tư là báo ân chúng sanh, chúng ta sống trên thế gian, mọi nhu cầu đều nhờ sự hổ tương của đại chúng mà cùng nhau tồn tại, con người tuyệt đối không thể sinh tồn độc lập. Lương thực chúng ta ăn do nông phu trồng trọt, áo quần ta mặc nhờ công nhân dệt may, đúng là một giọt nước một hạt gạo đều nhờ toàn thể quần chúng, bởi vậy tất cả chúng sanh đều có ân đức đối với chúng ta. Không biết bao ân còn gây thương tổn, tội nghiệp này lớn vô cùng.
Quý vị thử tư duy tường tận, bình tĩnh quan sát, tất cả chúng sanh đều có ân đức rất lớn đối với chúng ta. Thậm chí động vật, thực vật, khoáng vật, hiện nay gọi là “môi trường sinh thái” của địa cầu. Môi trường sinh thái tự nhiên, chúng ta ở đây mới có thể đạt được hạnh phúc. Cho nên, phá hoại môi trường sinh thái tự nhiên, là không biết ân đức, tri ân mới biết báo ân. Người không tri ân, ta nói với họ về báo ân, làm sao họ nghe lọt tai được?
Chẳng những nghe không lọt, mà họ còn nói đầu óc ta có vấn đề, tà tri tà kiến, tư duy tưởng tượng không hợp logic, họ còn dùng những lời lẽ này để nói về ta. Không biết tận hư không biến pháp giới là nhất thể, họ không biết. Biết là nhất thể, mới biết tất cả chúng sanh khắp tận hư không biến pháp giới, chúng sanh bao gồm hữu tình chúng sanh, vô tình chúng sanh, với ta là nhất thể, tương quan mật thiết với cuộc sống của ta. Vì thế người biết ân, người biết thâm ân đại đức, là ai? Là Chư Phật Bồ Tát. Phàm phu làm sao biết được? Những điều phàm phu biết là mấy người trước mắt mà thôi, người này tốt với tôi, tôi cảm kích người này. Họ không nghĩ đến.
Ở đây báo ân đức thánh mẫu, ý nghĩa trong này bao hàm bốn ân nặng, hàm chứa tất cả chúng sanh đều có ân đức đối với mình.
“Truân truân phó chúc dĩ tần thân”, đây là những gì trong kinh nói. Thế Tôn rất khẩn thiết phó chúc Bồ Tát Địa Tạng, phải gánh sứ mạng cứu độ chúng sanh khổ nạn, trong kinh điển này chúng ta thấy, Thế Tôn không ngừng dặn dò. Bồ Tát Địa Tạng tượng trưng cho “hiếu thân tôn sư”.
Do đây có thể biết, một người thật sự làm được hiếu thân tôn sư, tuyệt đối không đọa ác đạo. Người biết hiếu thân tôn sư, không bao giờ làm việc xấu, vì sao vậy? Nếu họ làm việc xấu, họ liền cảm thấy có lỗi với cha mẹ, có lỗi với thầy. Chẳng những không dám làm việc xấu, đến ý niệm xấu cũng không dám nghĩ đến. Vì họ nhớ ân đức của cha mẹ, họ yêu thương cha mẹ, họ yêu thương thầy. Nếu có một ác niệm là cô phụ cha mẹ, cô phụ thầy rồi.
Vì sao trước khi Thế Tôn diệt độ, đem việc hóa độ chúng sanh giao cho Bồ Tát Địa Tạng mà không giao cho Bồ Tát khác? Địa tạng là căn bản, Quan Âm tượng trưng từ bi, Văn Thù tượng trưng cho trí tuệ. Từ bi và trí tuệ đều từ căn bản này sanh ra, đây là thâm nghĩa phó chúc cho ngài Địa Tạng.
Nếu chúng ta lãnh hội được, tương lai chúng ta thành lập Phật học viện, rất hay, có lớp nhi đồng. Hôm qua tôi nghe thầy Nhẫn nói với tôi, hiện nay các bạn nhỏ báo danh, đã quá 120 người. Chúng ta có lớp nhi đồng, tương lai có lớp dự khoa, lớp chánh khoa, lớp nghiên cứu. Lớp nhi đồng dạy gì? Tông chỉ dạy học chính là dạy hiếu thân tôn sư, như vậy là được, thường xuyên kể những câu chuyện về hiếu thuận.
Gần đây tôi in hai bộ sách, một bộ là Trung Hoa Cố Sự, đây là đầu năm dân quốc nhà sách Trung Hoa biên tập, đại khái bây giờ đều không tìm thấy, từ lâu không còn tái bản, tôi đem những bộ sách cũ này in ra 10 ngàn bộ. Còn một bộ là câu chuyện về các đế vương cổ đại giáo hóa chúng sanh, trong này đều nói đến trung hiếu tiết nghĩa. Dạy ta những nguyên tắc nguyên lý cơ bản làm người, xử sự đối nhân tiếp vật. Những câu chuyện này có tranh minh họa, tương lai khi dạy học, có thể phóng to tranh minh họa này, để các bạn nhỏ tô màu. Tranh minh họa không có màu, để các bạn nhỏ tô màu, tăng thêm ấn tượng của họ. Sau khi thầy giảng xong, để các bạn nhỏ giảng lại, phúc giảng, cho các em thi đua, ấn tượng sẽ sâu sắc.
Đây là pháp môn Địa Tạng, đây là ý mà Thế Tôn ân cần dặn dò trong kinh này, chúng ta học xong phải thực hành nó, bù đắp sự thiếu sót trong dạy học của thời hiện đại. Chúng ta dạy học phải dùng ngôn ngữ hiện đại để nói, là giáo dục luân lý, giáo dục đạo đức. Chúng ta không biết giáo dục khoa học kỹ thuật, cho nên trên phương thức dạy học và những giáo dục đó đương nhiên có sự bất đồng. Chúng ta hy vọng tương lai có thể thu được thành quả rất tốt, thành quả này cũng phải cầu Phật Bồ Tát gia trì.
Bên dưới là sự tướng, sự tướng cũng là biểu pháp: “Linh hướng Phật pháp trung, hiến thiểu thủy thiểu hoa”. Phật pháp là gì? Nói theo nghĩa rộng là phá mê khai ngộ, pháp triệt để giác ngộ chân tướng của nhân sinh vũ trụ gọi là Phật pháp. Hiện nay ở đây chúng ta thu nhỏ cách nói này, thu đến nhỏ nhất “hiếu thân tôn sư” là Phật pháp, bắt đầu dạy từ các bạn nhỏ. Hiếu thân tôn sư là pháp căn bản trong Phật pháp, chúng ta phải thấu triệt, tu học Phật pháp phải bắt đầu từ hiếu thân.
Phật pháp truyền đến Trung quốc, có thể mọc rễ sanh trưởng khai hoa kết quả tại Trung quốc, trái lại còn vượt xa Ấn độ, đây là đạo lý gì? Vì nền giáo dục của Trung quốc từ xưa đến nay, chú trọng tại luân lý hiếu đạo, nền tảng này quá tốt, rất thích hợp nhu cầu của Phật pháp. Khi Phật pháp truyền đến Trung quốc, phát triển rộng rãi tinh thần hiếu thân tôn sư. Quả thật trong thời cổ đại, các bậc cao tăng đại đức Ấn độ, cũng đi hoằng dương khắp bốn phương tám hướng. Kết quả những nơi khác cũng đều hưng thịnh một thời, về sau không còn nữa, chỉ có ở Trung quốc mọc rễ. Chính là Trung quốc từ xưa đến nay, coi trọng luân lý, coi trọng hiếu đạo, coi trọng sư đạo, nhờ vậy mới có thể mọc rễ.
Ở đây nói: “Linh hướng Phật pháp trung”, chúng ta phải hiểu ý nghĩa của câu này. Trong cuộc sống hiện thực, khiến hướng vào trong Phật pháp, là khiến hướng vào hiếu thân tôn sư. “Hiến thiểu thủy thiểu hoa”, biểu trưng sự tôn kính, đây là cúng dường. Phổ Hiền Bồ Tát thập đại nguyện vương, đây là mười cương lĩnh lớn. Thứ nhất là lễ kính, thú hai là xứng tán, thứ ba là cúng dường. Biểu hiện sự tôn kính của mình phải có hành động, không thể chỉ nói suông. Nói suông dù nói hay đến mấy, không có biểu hiện hành động, đây không phải thật. Thật nhất định có biểu hiện hành động, đó chính là phụng hiến thân tâm.
“Nước” tượng trưng cho tâm, “hoa” tượng trưng cho thân. Nước tượng trưng tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác ngộ. Trong Kinh Vô Lượng Thọ nói “thanh tịnh bình đẳng giác”, dùng nước làm biểu trưng. Giác biểu trưng điều gì? Biểu trưng nước bình lặng chiếu soi, chiếu soi chính là giác. Khi nước sạch sẽ, bình lặng, giống như một tấm gương vậy, những thứ bên ngoài đều soi vào trong đó. Đây gọi là giác, biểu trưng cho giác. Nó không có ô nhiễm biểu trưng sự thanh tịnh, không có dao động biểu trưng cho bình đẳng.
Chúng ta học Phật, thấy ở đây hiến một ít nước, một ngày cúng một ly nước là đủ, sai lầm, ta không hiểu ý nghĩa. Có cần cúng nước chăng? Cần phải cúng, ý nghĩa ở đâu? Dạy chúng ta nhìn thấy nước, tâm chúng ta thanh tịnh, bình đẳng, giác. Trong ngoài nhất như, đây mới gọi là chân cúng dường. Chỉ có hình thức, tâm không tương ưng, đó không phải chân cúng dường.
“Hoa” tượng trưng lục độ, thân phải hành lục độ. Cuộc sống một ngày từ sáng đến tối của chúng ta, đối nhân, đối sự, đối vật, phải chăng hoàn toàn phù hợp với bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, bát nhã, có phù hợp với sáu tiêu chuẩn này chăng? Cúng hoa tượng trưng cho ý này, hoa tượng trưng nhân. Bồ Tát tu nhân của lục độ, mới chứng quả bồ đề niết bàn. Chúng ta cúng quả, quả tượng trưng bồ đề niết bàn. Cúng hoa, hoa là nhắc nhở tâm hành của chúng ta phải tương ưng với lục độ.
Bố thí là buông bỏ, chúng ta đã buông bỏ chưa? Trì giới là tuân thủ pháp luật, chúng ta có làm việc trái pháp chăng. Nhẫn nhục là kiên trì, bất luận việc lớn hay việc nhỏ đều phải nhẫn nại. Tinh tấn là nhất môn thâm nhập, tinh là nói một môn, tấn là tiến bộ.
Trong Kinh Hoa Nghiêm chúng ta thấy, mỗi vị Bồ Tát tu một môn, từ một môn khế nhập pháp giới. Trong pháp thế gian, nếu muốn sự nghiệp thành tựu, ta phải kinh doanh một thứ, sẽ thành tựu. Thế gian này, cố nhiên có rất nhiều công ty lớn, sự nghiệp kinh doạn của họ rất nhiều. Quý vị quan sát tường tận, xí nghiệp này của họ có thể duy trì bao lâu? Có không ít kinh doanh mấy năm thì phá sản, có thể duy trì đến suốt đời họ không nhiều, duy trì đến đời thứ hai lại càng hy hữu. Nguyên nhân vì sao? Vì kinh doanh quá nhiều thứ, tinh lực thời gian phân tán, không quan tâm hết mới xảy ra vấn đề. Nếu ta chuyên về một môn, tập trung toàn bộ tinh thần vào một điểm, phát triển theo một phương hướng, mức độ thành công cao, không dễ thất bại. Đối với sự nghiệp của mình, quý vị chọn người kế thừa, khiến người kế thừa có hứng thú với sự nghiệp của mình. Biết công đức lợi ích của sự nghiệp này, lợi ích không chỉ cho riêng mình, nhất định phải nghĩ đến lợi ích của xã hội. Bồ Tát tại gia theo ngành công nghiệp, là vì phục vụ cho xã hội đại chúng, không phải vì lợi ích riêng mình. Đây là người giác ngộ, người này chính là Bồ Tát. Hiện nay chúng ta thấy, cư sĩ Thôi Ngọc Tinh ở Đông bắc là tiêu chuẩn của Bồ Tát. Mở kinh đại thừa ra xem, ông ta hoàn toàn phù hợp, ông vì nước vì dân, ông cũng là đệ tử kiền thành của Phật, y theo giáo huấn của Phật, thật sự thực hành. Lợi nhuận ông kiếm được là đại chúng xã hội cùng hưởng, thật đáng nể. Có cải thiện cuộc sống của mình chăng? Không có, chúng ta gọi ông ta là Bồ Tát chính là ở điểm này. Không phải nói bản thân phát tài lớn, cải thiện cuộc sống của mình, ông không có. Cuộc sống của ông rất đơn giản, còn khổ hơn chúng ta, chúng ta ăn ngon hơn, mặc tốt hơn, hưởng thụ môi trường sinh hoạt tốt hơn, nhưng của cải ông hơn chúng ta rất nhiều. Vì sao ông không hưởng thụ? Không có thời gian hưởng thụ, cũng không có đầu óc để hưởng thụ. Ngày ngày nghĩ đến sự hưởng thụ của mọi người, chỉ thấy người khác, không nhìn thấy bản thân, trên thực tế bản thân ông rất an vui. Ông không có vọng tưởng, không có phân biệt, không có chấp trước. Ông kinh doanh công xưởng lớn như thế, bốn năm ngàn nhân viên, cuộc sống của ông giống như nhân viên vậy, vì thế nhân viên kính yêu ông, ủng hộ ông chủ này. Mà lợi ích thì toàn thể mọi người cùng hưởng, dư ra thì phân chia cho xã hội. Đây không phải Bồ Tát, thì thế nào mới gọi là Bồ Tát? Tôi nghe ông ta nói mệt đến sanh bệnh, vẫn không ngừng tiếp tục làm việc, ở trong nhà trọ nhỏ, một tối mười nhân dân tệ. Chúng ta nghe rồi không thể không khâm phục, không thể không lạy sát đất, người khác không làm được, ông ta làm được.
Lần trước tôi giảng kinh ở HongKong, ông đến HongKong thăm tôi, chúng tôi đặt khách sạn cho ông ta. Khách sạn bình thường cách chỗ chúng tôi ở gần hơn, nhưng không ngừng nói chỗ ở quá tốt, mất quá nhiều tiền.
Nói với tôi, ở chỗ nào cũng được, trải tấm nệm dưới đất cũng không sao. Quý vị thử nghĩ xem, lời ông nói là thật, không phải giả. Lần sau đến HongKong, tôi liền trải tấm nệm cho ông nghỉ, mãn nguyện ông ta.
Chúng ta phải nhận thức rõ ràng, người ta là chân Bồ Tát, hành Bồ Tát đạo. Chúng ta chỉ nói suông mà thôi, không thực hành, còn ngày ngày chú trọng việc hưởng thụ, không chịu xả bỏ hưởng thụ. Người ta đã buông bỏ một cách triệt để, thật sự làm được tự tại tùy duyên. Chúng ta ngày nay phan duyên không tự tại, ông ta đạt đến tự tại tùy duyên.
Ở đây ý nghĩa của câu “hiến thiểu thủy thiểu hoa”, chúng ta cần phải hiểu.
“Thoát ly khổ não u đồ”, quý vị thử nghĩ xem, nếu hiểu ý nghĩa này, phải chăng thoát ly khổ báo của ba đường ác? Dù không cầu vãng sanh, cũng tuyệt đối không đọa ba đường ác, đời sau được phước báo lớn. Nhưng phải nhớ rằng, chỉ sợ khi hưởng phước sanh ra hồ đồ, lại mê muội, sợ nhất là điều này. Người hưởng phước không hồ đồ, trong vạn ức người khó tìm được một người, hưởng phước không hồ đồ quả thật không dễ. Vì nguyên nhân này nhất định phải cầu vãng sanh, mới có thể bảo chứng ta không đến nỗi đọa lạc. Nếu không cầu vãng sanh, hưởng phước khó tránh không hồ đồ, hồ đồ tạo tội nghiệp liền đọa lạc. Đặc biệt là phước báo lớn, phước báo lớn tạo nghiệp lớn, tạo nghiệp nặng. Hết giờ rồi, hôm nay chúng tôi giảng đến đây.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
