Địa Tạng Kinh Huyền Nghĩa

Tập 14

Xin mở kinh ra, Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, trang thứ mười bốn phần quán luận, bắt đầu xem từ dưới lên hàng thứ hai, đây là đoạn huyền nghĩa cuối cùng nói về “Phán giáo”. Trước tiên, chúng ta đọc qua đoạn văn này.

“Đệ ngũ phán vô thượng đề hồ, vi giáo tướng giả, phàm ngôn giáo giả, thị thông đồ chi ngôn, đãn hữu chỉ huy, phân phán biện thuyết, giai danh vi giáo, tứ giáo nghĩa vân, thông ngôn giáo giả, dĩ thuyên lý hóa vật vi nghĩa, thuyết năng thuyên lý, hóa chuyển vật tâm, cố ngôn giáo dã”.

Chúng ta xem đoạn văn này, đoạn văn này trước tiên nói cái gì gọi là giáo? Nếu nói như hiện nay, giáo là giáo học, chính là để phân biệt bộ kinh này, khóa trình của môn này, phải học vào lúc nào? Giống như người chủ quản lý việc dạy học trong trường của chúng ta, để sắp xếp những đề mục và tiến trình dạy học của trường, họ sắp xếp nó vào một học hệ nào, sắp xếp học môn này vào lịch trình năm nào. Nhưng trước đây, đức Thế Tôn giảng kinh, thuyết pháp, thật sự không có ý này. Phán giáo là do các vị Tổ sư đại đức sau này, vì để tiện cho sự giảng dạy mà làm.

Nhưng Phật pháp viên dung, do đó chúng ta nhất định không thể chấp chặt cho rằng pháp này là của cổ đức nói. Pháp của ngài nói có lợi ích, nhưng nếu chúng ta chấp chặt vào đó, thì tác dụng hoàn toàn trái ngược, không chỉ không được lợi ích, mà trái lại bị tổn hại.

Chỗ này nói với chúng ta rằng, phàm là nói giáo, giáo là danh xưng phổ thông, giáo chính là dạy học. Ý của nó có chỉ huy, có xét đoán, có biện luận, tất cả đều gọi là giáo. Chỉ huy chính là bây giờ chúng ta nói chỉ đạo, xét đoán, biện luận, các vị cũng rất dễ hiểu, đây đều gọi là giáo. Ta chỉ đạo người khác

chính là giáo người, ta phân tích, phán đoán cho người khác cũng là dạy người, ta cùng với người biện luận, giảng giải vẫn gọi là dạy người, tất cả đều thuộc về giáo. Ở trong bốn giáo nghĩa của Thiên Thai nói, thông ngôn giáo là lấy sự giảng lý hóa vật làm nghĩa, ý này nói rất hay.

“Thuyết năng thuyên lý”. Khi Đức Thế Tôn còn tại thế, Ngài hoàn toàn dùng ngôn thuyết, không có dùng văn tự để ghi lại. Văn tự là do người đời sau làm, sau khi Đức Phật diệt độ, các đệ tử cảm thấy lời giáo huấn của Đức Phật, thật sự có lợi ích cho tất cả chúng sinh. Nếu cứ truyền miệng cho nhau, qua thời gian lâu nhất định có sai lạc, về sau cái sai ấy cứ truyền mãi, đây là điều không thể tránh khỏi. Xưa nay trong ngoài nước đều có hiện tượng này, khó mà khiến cho người đời sau sinh khởi lòng tin. Do đó, dùng văn tự để ghi lại trở thành việc rất cần thiết.

Vì thế, các đệ tử mới tổ chức tập kết kinh điển, kết tập cũng là chỉnh lý, dùng văn tự ghi lại những lời giáo huấn của Đức Phật, để truyền lại cho đời sau. Tình tiết của sự tập kết, các vị cũng được nghe rất nhiều, ở đây không cần nói để khỏi mất thời gian.

“Văn dĩ tải đạo”, điều này Cổ nhân Trung Quốc đã chủ trương, đạo lý ngôn ngữ, văn tự đã nói, người bây giờ gọi là chân lý. Lý người bây giờ gọi là chân lý, đạo lý chân thật, sự tướng chân thật. Sở dĩ “thuyết năng thuyên lý”, mục đích của thuyết giáo ở chỗ nào? Mục đích là “hóa chuyển vật tâm”. Đây là công năng của giáo dục, mục đích của giáo dục.

Chúng ta học Phật, phát tâm xuất gia, làm đệ tử Phật, sứ mạng của chúng ta chính là kế tục huệ mạng của Đức Phật, truyền bá giáo hóa của Đức Phật, giúp chúng sinh phá mê khai ngộ, đây là sứ mạng duy nhất của chúng ta. Chúng ta đến thế giới này để làm việc này, ngoài việc này ra, còn những việc khác không phải là việc của chúng ta làm. Việc từ thiện cứu tế rất nhiều, sự nghiệp từ thiện của xã hội có phải là việc chúng ta nên làm hay chăng? Không phải. Chúng ta cần phải làm sự nghiệp đại từ thiện, chúng ta cần phải làm sự nghiệp từ tế căn bản, đó là cứu độ pháp thân huệ mạng của tất cả chúng sinh.

Sự nghiệp từ thiện của người đời làm là sự nghiệp nhỏ. Người không có ăn ta cầm một ít vật thực đến cho họ ăn, người không có áo quần mặc ta cầm vài bộ áo quần đến cho họ mặc, đó là việc nhỏ. Chúng ta giúp đỡ là giúp đỡ việc lớn: “Chuyển hóa vật tâm”. Hóa là biến hóa, chuyển là chuyển biến. Trong đây không nói nhân tâm, mà nói vật tâm. Nói nhân tâm thì trong chín pháp giới chỉ độ được một pháp giới, nói vật tâm là nói bao quát cả chín pháp giới, vật có thể bao gồm cả người, nhưng người không thể có vật. Do đó, ý nghĩa này rất rộng. Cũng chính là ngày nay nói tất cả hữu tình chúng sinh, chữ vật bao gồm tất cả hữu tình chúng sinh.

Chúng ta cần phải giúp đỡ họ, làm một đại chuyển biến, cần phải giúp đỡ chúng sinh, chuyển hóa người mê hoặc điên đảo thành bậc giác ngộ, chánh tri chánh kiến, việc dạy học này mới có thành tích đáng nói. Chuyển mê thành ngộ, hóa tà thành chánh, chuyển nhiễm thành tịnh, đây là cương lĩnh chung mà Đức Phật dạy cho chúng ta. Chúng ta cần phải giúp đỡ người khác thay đổi, trước tiên chúng ta cần phải thay đổi chính mình, sau đó dạy người khác thì họ mới có lòng tin với chúng ta. Nếu chính chúng ta không thay đổi, mà dạy người khác thay đổi thì họ sẽ không có lòng tin với chúng ta. Lời nói không dứt khoát, thế nào cũng được. Vì sao vậy? Vì chính mình không đủ lòng tin, nên cần phải chính mình thay đổi, tự độ rồi, sau đó mới có thể độ người. Độ chính là thay đổi, chính là hai chữ “hóa chuyển” này.

Chân lý mà Đức Phật nói cho chúng ta, là nguyên tắc chung, cương lãnh chung. Câu thứ nhất trong Luân Quán, pháp sư Thanh Liên đã nói “nhất niệm tự tính”, tận cùng hư không, biến khắp pháp giới đều do nhất niệm tự tánh biến hiện ra. Trong Hoa Nghiêm, Đức Phật nói cho chúng ta biết hư không pháp giới tất cả chúng sinh “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Tâm của ai? Tâm của chính mình. Thức của ai? Thức của chính mình.

Do đó, hư không pháp giới, tất cả chúng sinh là chính mình, không phải người khác, không có người khác. Nếu bạn có thể chấp nhận, có thể khẳng định, thì bạn làm Phật rồi. Đức Phật với phàm phu khác nhau chính là ở điểm này. Đức Phật chấp nhận hư không pháp giới, tất cả chúng sinh là chính mình, còn hàng phàm phu thì không chấp nhận hư không pháp giới, tất cả chúng sinh là chính mình, không thừa nhận. Không chấp nhận chính là tri kiến của hàng phàm phu, tà tri tà kiến, chấp nhận là Phật tri Phật kiến, chánh tri chánh kiến.

Nhưng muốn phàm phu chấp nhận, việc ấy không phải dễ. Vì sao? Vì phàm phu mê muội quá lâu, từ vô lượng kiếp mãi cho đến ngày nay. Nay bạn vạch trần nó, nói ra chân tướng thật sự, họ không tin, họ không thể tin. Ở ngay trong hội giảng của chúng ta có hai hạng người, một hạng người trong đời quá khứ họ đã gieo trồng thiện căn phước đức nhân duyên rất sâu dày, nên bạn giảng cho họ nghe thì họ tin, họ chấp nhận. Ngoài ra còn một hạng người đã huân tập kinh giáo một thời gian dài, được gọi là thâm nhập kinh tạng, thâm giải nghĩa thú. Hạng người này giảng cho người khác nghe thì họ tin tưởng, họ có thể chấp nhận. Không phải hai hạng người này thì rất khó khăn.

Tuy là khó khăn nhưng Phật tuyệt đối không bỏ một chúng sinh. Chúng sinh có thể giáo hóa được thì Đức Phật không bỏ họ, chúng sinh không thể giáo hóa được, Ngài cũng không bỏ. Bạn muốn hỏi Ngài vì sao? Đức Phật biết chúng sinh không chịu tiếp nhận sự giáo hóa, chúng sinh chống lại, cũng là do tâm hiện thức biến của chính mình, cũng cùng một thể với mình, không phải ở ngoài tâm tánh của chính mình. Ngoài pháp không có tâm, ngoài tâm không có pháp. Do đó, mới có đồng thể đại bi, vô duyên đại từ. Đây là chân ái, đại ái, người mê không có, người giác mới có.

Người mê luôn luôn bị tình ái bao quanh. Tình là mê, các vị cần phải hiểu rõ, con người mê tình. Giác là trí, trí là chân thật. Chân thật thì vĩnh hằng bất biến, tình sẽ thay đổi, tình là thiên biến vạn hóa, không bao giờ ổn định. Trí thì ổn định, vĩnh viễn không thể thay đổi. Cũng có thể nói phàm phu khác với Phật, Bồ Tát là ở chỗ này. Phật Bồ Tát lý trí, phàm phu là tình cảm.

Làm thế nào có thể chuyển tình thức thành trí tuệ? Chủ trương của Tướng tông là “Chuyển thức thành trí”. Thức chính là tình, chính là chuyển tình thức thành trí tuệ, đây đều là làm thay đổi, làm chuyển biến.

Dưới đây thì nói rõ ràng hơn: “Hóa chuyển có ba nghĩa”, chúng ta nhất định cần phải hiểu điều này, nhất định cần phải rất nghiêm túc để học tập. “Một là chuyển ác làm thiện, hai là chuyển mê thành giải”, ‘giải’ chính là ngộ “ba là chuyển phàm thành thánh”. Đây là ba giai đoạn, giai đoạn thứ ba mới là kết quả, mới có thành tựu. Gai giai đoạn trước là nhân địa, giai đoạn thứ ba chính là kết quả, tu nhân chứng quả. Các vị xem kỹ, câu thứ nhất là giới, giới học, câu thứ hai là định tuệ, câu thứ ba này mới là chứng quả.

“Chuyển ác làm thiện”, tiêu chuẩn của ‘thiện’ là giới. Giới căn bản là Ngũ giới, Thập thiện, nhất định cần phải tuân thủ, nhất định cần phải làm được. nếu không làm được thì cần phải sinh tâm hổ thẹn, cần phải sám hối nghiệp chướng, nhất định cần phải làm được. Bạn không làm được điều thứ nhất thì điều thứ hai bạn không có phần. Ba điều này giống như lầu ba tầng, chuyển ác làm thiện là tầng thứ nhất, chuyển mê khai ngộ là tầng thứ hai. Bạn không có tầng thứ nhất thì làm sao có tầng thứ hai? Kinh Vô Lượng Thọ từ phẩm 32 đến phẩm 37 nói rất rõ ràng, rất minh bạch về Ngũ giới, Thập thiện, chúng tôi chọn làm thời khóa buổi tối, mục đích là ở điểm này.

Thời xưa, con người rất thuần hậu, phong tục thiện lương, bên ngoài ít có sự cám dỗ, con người sống trong sự an bình. Ở trong hoàn cảnh ấy, tu hành chứng quả thì thù thắng hơn so với hoàn cảnh của chúng ta bây giờ, hoàn cảnh sinh hoạt bây giờ của chúng ta đối với sự tu học mà nói thì rất bất lợi. Cảnh duyên bên ngoài, sức mạnh của cám dỗ rất lớn, rất lớn. Thực tế mà nói, nếu không có thiện căn sâu dày, thì làm thế nào có thể chống chọi để vượt qua sự cám dỗ? Sự cám dỗ là gì? Đó là Ma.

Trong Kinh Bát Đại Nhân Giác, Đức Phật nói cho chúng ta, có bốn loại ma. Thứ nhất, ngũ ấm ma. Các vị suy đoán thử, ý nghĩa thực sự của ma ngũ ấm ở chỗ nào? Ngũ ấm vì sao có thể trở thành ma? Ngũ ấm là chỉ cho cái thân này. Thân xác thịt vật chất này là sắc, hữu tình chúng sinh là tướng do tâm sắc hòa hợp mà có, tâm pháp là thọ tưởng hành thức. Nói ngũ ấm chính là nói về sắc thân này của chúng ta, sắc tâm hòa hợp thành các thứ này, vì sao gọi nó là ma?

Chư Phật Bồ Tát cũng cần phải thị hiện sắc thân thì các Ngài mới có thể hóa độ chúng sinh, Chư Phật Bồ Tát cũng phải biến thành ma ư? Bạn luyến tiếc cái sắc thân này, đây chính là ma. Sở dĩ nói ma ngũ ấm chính là nói tính tự tư tự lợi, mỗi niệm mỗi niệm đều nghĩ về cái sắc thân này, thì ngũ ấm này biến thành ma. Nếu bạn hiểu được, giống như vấn đề “chiếu kiến ngũ uẩn giai không” được nói ở trong Tâm Kinh, thì chính là thành Phật, không phải là ma, chuyển ma thì thành Phật.

Đây là chuyển biến, sắc tâm hòa hợp thì thành Phật rồi. Sau đó, chúng ta mới thật sự hiểu rõ vì sao nói ma là nó, nói Phật cũng là nó. Phật và ma chỉ trong một niệm, một niệm thay đổi thì ma chính là Phật. Do đó tôi đã sớm nói qua với đại chúng, ma cũng rất đáng yêu, ma cũng không phải hoàn toàn không tốt, một niệm giác thì nó là Phật. Chúng ta muốn giúp đỡ ma thành Phật, cần phải giúp đỡ ma này của chính mình thành Phật, nếu ma này của mình không thành Phật thì ma bên ngoài sẽ đến quấy nhiễu. Ma với ma cùng chung chí hướng, thì bạn sẽ chịu sự ảnh hưởng của nó, sẽ bị nó quấy nhiễu. Loại ma thứ nhất này, ta cần phải hiểu rõ.

Thứ hai, phiền não ma, phiền não là gì? Chúng ta nói loại ma này là thất tình, ngũ dục. Người đời đối với thất tình, ngũ dục đều sinh tâm ưa thích. Nếu khi không được như ý thì họ lại sinh ra sân hận, thấy người khác được thì họ sinh tâm đố kỵ, bạn thấy có phiền phức chăng? Đây gọi là ma.

Thứ ba, Tử ma, tử ma là gì? Chúng ta tu học mà không được thành tựu, thì thọ mạng đã đến, công phu tu học đời này của chúng ta, nói thật chỉ uổng phí. Đây là sự dằn vặt, là sự chướng ngại lớn. Vì thế, người thông minh cần phải tỉnh ngộ, con người nhất định sẽ chết, có ai mà không chết đâu? Có sinh ắt có diệt, chúng ta có biết được thọ mạng mình sống bao lâu chăng? Không biết, thế thì cần phải nắm bắt từng chút thời gian để làm việc lớn cầu thoát sinh tử ra khỏi ba cõi, thế là bạn giác ngộ rồi.

Việc này, cần phải làm ngay không được trì hoãn, thời gian của chúng ta không nhiều, không phải là dài vô hạn, thì sao có thể lười biếng? Sao có thể buông lung? Bạn nghĩ rằng thời gian còn rất dài sao? Bạn thử xem những lời

tiên đoán xưa và nay, trong nước và ngoài nước đều nói năm 1999 là tận thế. Chúng ta xem tin tức thời sự đầu tiên đăng trên tờ báo ngày hôm qua, Tổng thống nước Nga, Diệp Nhĩ Tân (Vladimir Putin) nói: “Âu chiến (chiến tranh thế giới) rất có thể bùng phát”, ông ta đưa ra lời cảnh cáo, hy vọng nước Mỹ có thể suy nghĩ kỹ lại, đừng tùy tiện phát động chiến tranh, e rằng đại chiến thế giới lần thứ III sẽ xảy ra, chẳng phải là việc tốt. Vì thế, chúng ta cần phải có sự cảnh giác cao độ, cần phải nắm bắt thời gian từng phút từng giây, đó chính là đã giác ngộ. Bạn cho rằng tương lai còn rất dài, hôm nay không làm thì ngày mai làm, năm nay không làm thì năm sau làm, thì bạn đã mê rồi, bạn đã sai rồi. Do đó, chúng ta cần phải dõng mãnh, tinh tấn, nhất là ở trong thời đại hiện nay.

Thứ tư, Thiên ma. Thiên ma được nói ở đây chính là hoàn cảnh bên ngoài. Hoàn cảnh nhân sự và hoàn cảnh vật chất, đó đều không phải cái ở trong chính chúng ta, mà là cái bên ngoài.

Ba loại ngũ ấm ma, phiền não ma, tử ma đã nói ở trước đều là cái ở trong thân chúng ta, cái sẵn có của bản thân. Chúng ta nói người khác là ma, nhưng ma này của chính mình cũng không hiểu được. Do đó, muốn thay đổi, trước cần phải thay đổi chính mình đã, sau đó mới có năng lực chuyển hóa người khác.

Bắt đầu chuyển từ đâu? Chuyển ác thành thiện. Thiện ác y theo mười tiêu chuẩn mà Đức Phật đã định ra cho chúng ta, rất dễ nhớ. Sát sinh là ác, là đại ác. Không sát sinh là thiện, là đại thiện. Không chỉ không sát sinh mà còn muốn quyết tâm không làm não hại chúng sinh, đó là thiện trong thiện, đây là nói đừng bao giờ để cho chúng sinh vì ta mà sinh phiền não. Chúng sinh vì ta mà sinh phiền não, thì ta có lỗi với chúng sinh, thì ta đã tạo ác nghiệp, như thế vẫn có thể hại họ, cũng có thể giết họ? Đây là điều chúng ta cần phải thay đổi.

Thường thường chúng ta hữu tâm hay vô tâm, hữu ý hay vô ý, cũng khiến cho rất nhiều chúng sinh vì ta mà sinh phiền não, đây là ác. Vì sao mình làm ác? Không có điều gì khác ngoài tâm ích kỷ. Khi tâm ích kỷ khởi lên, thì chính mình không có được lợi ích, mà còn khiến người khác bất bình, ví dụ như đố kị, cản trở. Đố kị với người khác, chúng ta phá hoại việc tốt của người khác, ngăn cản việc tốt của người khác thì chính mình có được lợi ích gì hay không? Không có gì cả. Không có lợi ích gì cả thì vì sao phải làm? Đó là do đố kị mà làm. Vậy thì còn cách gì nữa? Không hiểu nổi cách làm này, thật sự là làm tổn hại người nhưng cũng gây bất lợi cho mình. Người ta chịu tổn hại thì nhỏ, còn chính mình chịu tổn hại rất lớn.

Đặc biệt là đối với Tam bảo, chúng tôi ở trong đó mấy mươi năm, chính mình thể nghiệm được. Chúng tôi muốn hoằng pháp, muốn giúp đỡ người khác nhưng gặp phải không biết bao nhiêu sự trở ngại, nó đến từ đâu? Nó đến từ các vị đồng đạo của chúng ta, đây chính là cổ nhân nói đồng hàng tương kị. Đến từ các vị đồng đạo của chúng tôi, đến từ các đạo tràng trong Phật môn. Chúng tôi muốn hoằng dương chánh pháp, nhưng họ không thích. Những lời từ miệng nói ra hoàn toàn trái lại với những việc làm, hành vi của họ. Họ nghĩ đủ mọi cách để cản trở, để quấy nhiễu, nhưng chúng tôi vẫn chăm chỉ nỗ lực để làm, đương nhiên thành quả của chúng tôi làm, giảm xuống rất nhiều.

Nhưng chỉ cần chúng tôi cố gắng nỗ lực, dùng tâm chân thành hộ trì chánh pháp, nối tiếp huệ mạng của Phật, làm lợi ích chúng sinh. Chúng ta dùng tâm chân thành để cảm động các thứ ma này, hy vọng các yêu ma quỉ quái này cũng có thể hồi đầu hộ trì chánh pháp. Chỉ cần chúng ta dùng tâm chân thành đối đãi họ, làm việc với tâm không tư hữu, không tham cầu thì lâu ngày yêu ma quỉ quái ấy cũng sẽ hồi đầu. Vì sao? Vì họ có Phật tánh, họ không phải không có thiện căn. Họ cũng có thiện căn nhưng do nghiệp chướng tập khí quá sâu dày đã cản trở thiện căn của họ. Chúng ta quyết định không nên oán trách họ.

Sáng sớm hôm nay, tôi tiễn Graeme của Úc Châu và Lý cư sĩ, tôi ngồi nơi bàn nói chuyện với họ. Chúng ta giúp đỡ một người mà mình thích thì chúng ta rất vui vẻ, giúp đỡ một kẻ địch, giúp đỡ một oan gia thì chúng ta sẽ càng hạnh phúc hơn, càng an vui hơn. Niềm hạnh phúc, an vui này, các bạn không lãnh hội không, nhưng hai người họ có thể nghe hiểu được.

Thời xưa, các bậc thánh hiền có nói “Nhân giả vô địch”. Một người nhân từ không bao giờ có oan gia, không có đối thủ, không có kẻ thù. Họ đối địch với ta ta không đối địch với họ, họ ghét ta ta thương họ, họ hãm hại ta ta giúp đỡ họ, đây là Bồ Tát, đây là đồng thể đại bi. Chúng ta hiểu được ma cũng là nhất niệm tự tánh. Phật là nhất niệm tự tánh, ma cũng là nhất niệm tự tánh, thế thì Phật bình đẳng với ma.

Chúng ta dùng tâm bình đẳng để đối đãi, dùng tâm bình đẳng để cung kính, dùng tâm bình đẳng để cúng dường, chuyển ác làm thiện, ngày ngày cứ tư duy, ngày ngày cứ phản tỉnh, cứ kiểm điểm. Ngay trong một ngày này chúng ta khởi tâm động niệm, xử lý sự việc, đối nhân xử thế có thiện chăng? Thập thiện, ngũ giới chính là tiêu chuẩn, không cần làm quá nhiều, quá nhiều thì không nhớ nổi. Nên dùng tiêu chuẩn này để nhận định, để kiểm điểm, để phản tỉnh, tìm ra cách để sửa đổi lỗi lầm, dũng cảm sửa đổi lỗi lầm. Ngày ngày phản tỉnh, ngày ngày sửa lỗi, phản tỉnh phát hiện lỗi lầm của mình. Tôi nói cho các vị biết, đây chính là sự giác ngộ của nhà Phật giảng. Bạn không mê lầm, thì bạn giác ngộ rồi, bạn có thể sửa đổi những sai lầm của mình, chân thật tu hành.

Lão cư sĩ Hạ Liên Cư nói “thực hành”, thật sự sửa đổi khuyết điểm của mình, đây chính là một sự thay đổi. Người tu hành cần phải bắt đầu làm từ chỗ này, mỗi thời mỗi khắc đều nghĩ đến ta còn có ý niệm ác chăng? Còn có làm hành vi ác, động cơ ác chăng? Đây là sự chuyển hóa tầng thứ nhất, tầng thứ hai thì tiến bộ hơn một bước. Thứ nhất là trì giới, trì giới là chuyển ác thành thiện, tiến thêm một bước nữa phá mê khai ngộ.

Chúng ta bỏ tầng thứ nhất, bắt đầu làm từ tầng thứ hai có được chăng? Nói cho các vị nghe, không được. Vì sao không được? Thói quen xấu, tâm niệm ác, hành vi quấy của ta, nếu không thể sửa đổi, đó là gốc mê của bạn, làm sao có thể khai ngộ được? Không thể được. Do đó, trong Phật pháp có nói cho các vị, có một niệm phân biệt chấp trước, thì chắc chắn không thể khai ngộ. Khi nào thì ta khai ngộ? Khi buông bỏ hết sự phân biệt chấp trước, thì ta khai ngộ. Nếu không chấp vào ngũ ấm là thân mình, vậy cái gì là thân mình? Tận hư không biến pháp giới là thân mình, tất cả chúng sinh là thân mình, thì ta khai ngộ. Đây là sự thật, đây là chân tướng.

Ví dụ tôi ở trong giảng đường cùng với đại chúng, sắc thân này của chúng ta, ở ngay trong toàn bộ sinh mạng của chúng ta, sinh mạng là nhất thể, thì giống như một tế bào trong thân thể, hư không pháp giới là toàn bộ thân thể của chúng ta. Ngày nay chúng ta quên mất, tế bào này nó độc lập, nó không thừa nhận là một bộ phận của cơ thể, đó gọi là mê. Khi nào giác ngộ? Toàn bộ thân thể mới là chính mình. Nhất chân pháp giới, thập pháp giới, hết tất cả chúng sinh đều là chính mình. Đó là vì sao? Nhất niệm tự tánh.

Nói cho quý vị biết, nhất niệm tự tánh sở hiện, nhất niệm tự tánh sở biến, đó vẫn còn cách một tầng, đã nói đến mức gần nhất mà còn không thể hiểu thấu suốt, còn cách một tầng, đích thực là cái gì? Chính là nhất niệm tự tánh, tánh tướng không hai.

Người xưa lấy vàng để là thí dụ, “lấy vàng để làm vật dụng, thì vật dụng nào cũng đều là vàng”. Vàng ví với nhất niệm tự tánh, pháp giới chúng sinh ví cho vật dụng. Vật dụng chính là vàng, vàng chính là vật dụng. Vàng và vật dụng làm sao có thể tách rời? Tiếp đó chúng ta mới hoát nhiên đại ngộ, vốn dĩ hư không pháp giới, tất cả chúng sinh chính là nhất niệm tự tánh. Nhất niệm tự tánh ở đâu?

Tông môn sau khi khai ngộ, có nói một câu “tất cả đều là đạo, trái phải gặp nguồn”. Tiện tay nhặt một vật, không phải không đúng, bạn thấy công án của Thiền tông, thử hỏi bạn nhất niệm tự tánh là gì? Cục phân khô cũng là nhất niệm tự tánh, người thông minh, người khế nhập hiểu được. Một cử động, một lời nói, một nụ cười của bạn, nó chứng minh cho bạn, không sai. Kiến giải này, được gọi là nhập tri kiến Phật, gọi là Phật tri Phật kiến, người nhập tri kiến Phật, thì làm Phật rồi, đây mới là “chuyển mê thành giải”.

Do đó cơ sở chuyển mê thành giải, là chuyển ác thành thiện. Nói thật ra, nếu người có thể làm được chuyển ác thành thiện, người này chắc chắn không bị đọa vào ba đường ác, người có thể chuyển mê thành giải, thì họ có cơ hội vượt khỏi luân hồi trong sáu đường, vượt qua thập pháp giới. Thế thì hãy xem bản nguyện của họ, nếu họ có nguyện chắc chắn vượt qua. Sau khi vượt qua, đó là “chuyển phàm thành thánh”, đây là giáo dục, đây là dạy học. Chúng ta cần phải nhớ kỹ, chư Phật Bồ Tát đã làm việc này. Nay chúng ta đi theo chư Phật Bồ Tát, học tập theo các Ngài, cũng làm việc này. Do đó, ba loại chuyển hóa này, trước phải chuyển hóa chính mình, sau đó chuyển hóa người khác. Ý này đã nói rõ ràng rồi.

Phần sau nói: “Kim Địa Tạng đại sĩ, hiện thân lục đạo, ư tứ bất khả thuyết, dụng tứ tất đàn phó duyên, tùy cơ thuyết giáo hóa chuyển vật tâm, đại khái bất việt thử tam”. Đoạn này nói Bồ Tát Địa Tạng đã làm được, bản thân của Ngài làm rất viên mãn. Do đó, Ngài có thể giúp đỡ người khác. Chúng ta xem toàn bộ kinh đã nói, đích xác là ba sự việc này.

“Hiện thân lục đạo” là sự thật, tuyệt đối không thể nói Bồ Tát Địa Tạng chỉ làm Giáo chủ U Minh ở địa ngục, còn các đường khác thì không có, không đúng, đều hiện trong sáu đường. Bồ Tát từ bi, địa ngục khổ nhất, vì thế đối với chúng sinh tội khổ nơi địa ngục nên Ngài đặc biệt quan tâm họ, chiếu cố đến họ nhiều một chút. Kỳ thực tâm của Ngài thanh tịnh, bình đẳng.

Chỗ này nói “đối với tứ bất khả thuyết”. Đây là Thiên Thai tông nói, cách nói của Thiên Thai tông, là căn cứ Kinh Niết Bàn. Kinh Niết Bàn nói Lục bất khả thuyết, Thiên Thai tông nói Tứ giáo, rút ngắn Lục bất khả thuyết thành Tứ bất khả thuyết, phối hợp Tạng, Thông, Biệt, Viên.

Thứ nhất nói “Sinh sinh bất khả thuyết”, đây là Tạng giáo. Tạng giáo nói nhân duyên năng sinh, các pháp sở thuyết đều là thật có, do đó gọi là sinh sinh, đây là Tiểu thừa giáo nghĩa. Cách nói này, chúng sinh thông thường rất dễ dàng tiếp nhận, vì sao vậy? Vì tùy thuận Tục Đế mà nói, cũng chính là tùy thuận tri thức của người thế gian mà nói, điều này rất dễ tiếp nhận.

Vì sao nói “bất khả thuyết”? Giảng đến chỗ cứu cánh, đến đây không còn gì để nói. Tuy những thứ này bày ra trước mặt, có nhân duyên, nhân còn có nhân, hỏi đến chỗ tận cùng. Hỏi đến tận cùng thì không còn cách để nói nữa rồi. Do đây có thể biết, người thế gian thực sự mê hoặc, họ có thể khẳng định việc ngay trước mắt, nếu tiến về phía trước một bước thì không biết, nếu lùi về phía sau một bước cũng không biết. Kỳ thực, việc này trước mắt, sao họ lại không hiểu được chứ?

Thứ hai, đây là Thông giáo. Thông giáo nói “sinh bất sinh bất khả thuyết”. Thông giáo nói năng sinh, sở sinh đều là đương thể tức không, do đó nói sinh bất sinh, trong Kinh Bát Nhã nói rất rõ ràng. Trong Kinh Kim Cang nói tâm năng sinh bất khả đắc, tâm quá khứ bất khả đắc, tâm hiện tại bất khả đắc, tâm vị lai bất khả đắc, ba tâm này bất khả đắc.

Trong kinh, Đức Phật thường nói “tất cả pháp từ tâm tưởng sinh”. Tâm năng sinh bất khả đắc, tất cả vật sở sinh thế nào? Các vật đều là vật duyên sinh, không có tự tánh. Duyên khởi tánh không, không có tự thể, do đó đương thể tức không, liễu bất khả đắc. Năng sinh, sở sinh đều bất khả đắc, đây là hiểu rõ chân tướng sự thật. Giáo nghĩa này, phía trước thông với Tiểu thừa, phía sau thông với Đại thừa, vì thế gọi nó là Thông giáo.

Thứ ba gọi là “bất sinh sinh bất khả thuyết”, đây là Biệt giáo. Biệt giáo nói lý bất sinh của chân như, nó sinh ra sự sai biệt của mười pháp giới, do đó gọi là bất sinh sinh. Đạo lý này, nói ra so với phía trước lại nhập sâu thêm một tầng, chân như xác thực là bất sinh. Bất sinh, vì sao có thể sinh ra? Vì sao sinh ra tướng sai khác của mười pháp giới?

Chúng tôi nói một ví dụ cho các vị dễ hiểu, tâm không cần phải nói chân tâm, vọng tâm, chúng ta chỉ nói tâm của phàm phu đã nói. Trong tâm không có mộng nhưng vào ban đêm khi bạn ngủ, nó sẽ khởi mộng. Mộng xác thực là cái do tâm biến hiện ra, nhưng trong tâm xác thực không có mộng. Trong tâm cần phải có mộng, thì tối nào bạn cũng phải mộng thấy giống nhau, sao có thể thay đổi? Ngay trong một đời của bạn, ngày ngày nằm mộng từ trước đến giờ chưa có hai giấc mộng giống nhau.

Từ ví dụ này, các vị suy nghĩ kỹ để thể hội, trong chân tâm đích thực không có tướng. Trong chân tâm, thật sự giống như câu “bổn lai vô nhất vật’ của Đại sư Lục tổ Huệ Năng đã nói. Vì sao có thể biến hiện ra mười pháp giới y chánh trang nghiêm? Những thứ này làm sao biến hiện ra được? Chúng ta không biết. Đức Phật nói với chúng ta, những thứ này từ vô minh biến hiện ra, vô minh từ đâu đến? Vô minh do chân tâm khởi lên. Vô minh giống như một người trong chúng ta đứng ở dưới ánh sáng, thân con người là chân như, chân tâm, còn cái bóng do đèn chiếu hiện ra đó là vô minh. Cái bóng ấy là cái nương nơi thân mà có. Do đó, tách rời chân như thì không có vô minh. Vô minh là cái nương nơi chân như mà sinh khởi. Nó làm sao sinh khởi? Do mê mất chân tâm.

Tướng Tôn nói “nhất niệm bất giác mà có vô minh”. Một niệm bất giác ấy vô cùng vi tế, chắc chắn chúng ta không thể phát hiện ra. Một niệm vọng động rất vi tế, cho nên tướng của vô minh là tướng động. Tướng của một niệm tâm tánh là tướng tĩnh, là tướng tịch tĩnh. Tuy nương nơi vô minh biến hiện ra mười pháp giới y chánh trang nghiêm, nếu như ta mang theo vô minh, khi nhìn mười pháp giới y chánh trang nghiêm là tướng động, vọng động. Nếu đã phá trừ vô minh, thì thấy mười pháp giới y chánh trang nghiêm là tướng tịch diệt, tướng tịch diệt thanh tịnh. Đây chính là ‘tướng tùy tâm chuyển’ mà ở trong kinh mà Đức Phật đã nói.

Cái mà hàng phàm phu chúng ta thấy được là tướng động, cái mà Phật Bồ Tát thấy là tướng bất động. Phàm phu thấy tất cả hiện tượng này, động vật có sinh lão bệnh tử, thực vật có sinh trụ dị diệt, hư không pháp giới, khoáng vật có thành trụ hoại không. Thông thường nói bốn tướng, trong mắt của chư Phật Bồ Tát không có. Không có bốn tướng này, thì tất cả các pháp không sinh không diệt, tất cả các pháp thường trụ bất biến. Chúng ta không thấy được, các Ngài thấy được tất cả. Khi nào thì ta thấy được, khi ta là Bồ Tát Vô Sinh Nhẫn. Bồ Tát Vô Sinh Nhẫn thấy tất cả pháp ở trước mắt chúng ta không sinh không diệt, thanh tịnh trang nghiêm.

Nhẫn nghĩa là chấp nhận, là khẳng định, Đức Phật khẳng định, ta cũng khẳng định. Đức Phật là người nói pháp này, tôi chấp nhận, bạn chính là Bồ Tát Vô Sinh Nhẫn. Bồ Tát Vô Sinh Nhẫn, trong Kinh Nhân Vương Đức Phật nói hạ phẩm Vô Sinh Nhẫn Thất địa, trung phẩm Bát địa, thượng phẩm Cửu địa. Khi nào bạn có thể nhìn được tất cả pháp không sinh, không diệt, xin chúc mừng, tối thiểu thì bạn cũng là Bồ Tát Thất địa, quán sát tỉ mỉ, ở ngay trong sinh diệt, thấy không sinh, không diệt.

Nói cách khác, chính là ở trong pháp tướng để thấy được pháp tánh, ở trong vạn tượng để thấy được nhất niệm tự tánh. Pháp tánh chính là nhất niệm tự tánh, do đó, ta đã thấy, chính là thiền tông nói “minh tâm kiến tánh”. Tánh ở chỗ nào? Tánh thì ở trong tất cả chúng sinh, trong tất cả vạn pháp, vàng chính là vật dụng, vật dụng chính là vàng, không tách rời nhau. Dùng vàng ròng làm rất nhiều đồ vật, ta cần vàng, bạn nói với ta, không có vàng. Cái mà ta thấy đều là vòng đeo tay, nhẫn, đủ các hình tượng, không thấy được vàng. Họ không biết các đồ vật kia chính là vàng. Thấy được vàng thì tùy tiện lấy một món đồ, đó chính là vàng, không sai. Do đó, tất cả chúng sinh chính là tự tánh chân như của chính mình.

Đoạn trước của Luân Quán nói rất hay “nhất niệm tự tánh”, nhất niệm chính là tự tánh, tự tánh chính là nhất niệm. Một niệm thì thấy được tự tánh, hai niệm thì không thấy được, hai niệm là mê. Mục đích niệm Phật của Tịnh tông ở đâu? Mục đích ở nhất tâm bất loạn, nhất tâm chính là nhất niệm. Nhất tâm thì thấy được tự tánh, nhất tâm thì thấy được nhất chân pháp giới. Nhất chân pháp giới là gì? Trước mắt chính là nhất chân pháp giới. Pháp giới này bất sinh bất diệt, không đến không đi, không dơ không sạch, không một không khác. Thật sự thấy được, bạn cảm thấy tất cả vạn pháp này có khác có đồng, có sinh có diệt, có đến có đi, đó là ảo tưởng của mình, ta nhìn lầm rồi. Tất cả mọi người đều nhìn lầm, thì họ cho là đúng. Thế thì có cách nào nữa?

Hôm nay tôi nói, họ phản đối tôi. Họ nói, đầu óc của tôi có vấn đề, nhìn sự việc không được rõ ràng, cái mà mọi người thấy được đều giống nhau, vậy đành lòng phải tùy theo họ. Bồ Tát Phổ Hiền dạy chúng ta “hằng thuận chúng sinh, tùy hỷ công đức”. Trong sự tùy hỷ, thành tựu chính mình, lợi ích người khác. Đây là bất sinh sinh bất khả thuyết.

Thứ tư, Viên giáo. Viên giáo nói “Bất sinh bất sinh bất khả thuyết”. Viên giáo nói lý của chân như và sự của mười pháp giới là một không phải hai, do đó, gọi là bất sinh bất sinh.

Bốn thứ này đều gọi là bất khả thuyết, đây là nguyên lý của bốn giáo Tạng, Thông, Biệt, Viên. Chỉ có thể lãnh hội, không thể dùng ngôn thuyết, cho nên gọi là bất khả thuyết. Chân lý xưa nay đều không có cách nào để nói, Đức Thế Tôn dùng phương tiện thiện xảo, ở trong bất khả thuyết vẫn dùng ngôn thuyết. Ngôn thuyết, bạn cần phải thực sự hiểu được bất khả thuyết, thì mới thể hội được ý nghĩa của pháp Phật nói. “Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa”, nếu ta tưởng là hữu thuyết thì vĩnh viễn không thể hội được nghĩa chân thật của Như Lai.

Khi nào thì thật sự lãnh hội được pháp của Phật nói, nói mà không nói, không nói mà nói, mới là đại ngộ. Tông môn giáo môn khi khai ngộ chính là đã khế nhập cảnh giới này rồi. Vì thế, người liễu ngộ liền nói kệ để tán Phật, cảm tạ ân đức. Đây gọi là phương tiện thiện xảo.

Bồ Tát Địa Tạng hiện thân trong sáu đường, ở đường nào thì Ngài hiện thân hình của đường ấy. Ở ngay trong mỗi một đường cũng rất phức tạp. Ở cõi người, người thì có thân người nam, người nữ, có người giàu sang, có kẻ nghèo hèn, dòng tộc khác nhau, đáng dùng lấy thân gì để độ thì Ngài liền hiện thân hình ấy. Trong loài người có nam, nữ già trẻ, làm đủ các nghề nghiệp rất phức tạp, Bồ Tát không chỗ nào không hiện thân, chúng sinh không nhận biết,

Bồ Tát cũng không lộ chân tướng.

Hôm qua, ở Dallas fax cho tôi, các vị đều nghe rồi đó. Bây giờ, ở Dallas đang mở Phật thất, hôm qua là ngày thứ tư, có lão cư sĩ họ Mã đã 80 tuổi, niệm Phật vãng sinh ở trong Phật thất. Sau khi nhiễu Phật xuống, cư sĩ ấy ngồi ở trong đó mà vãng sinh. Người ấy lại chẳng phải là Bồ Tát thị hiện đến làm bằng chứng cho chúng ta đấy sao? Vãng sinh cần phải vãng sinh giống như thế, bà ấy rất có phước báo. Sáng sớm hôm nay, Ngộ Đạo fax đến cho tôi, nói rằng mọi người niệm Phật cho bà ấy hơn 30 tiếng đồng hồ. Phật thất nhiều người như thế, hơn một trăm người niệm Phật cho bà ấy, niệm hơn 30 tiếng đồng hồ, thật không thể nghĩ bàn.

Chúng tôi kiến lập một đạo tràng ở đó, kiến lập đạo tràng là để làm gì? Giúp người làm Phật, đây gọi là đạo tràng. Đạo tràng này có một người tại chỗ này thực sự vãng sinh làm Phật, thì đạo tràng này thành tựu. Vì thế, hôm qua tôi nói với mọi người không bị lỗ vốn. Chúng tôi ở đó đã đầu tư vốn một trăm năm mươi vạn Mỹ kim, lại có một người vãng sinh thì có lãi rồi. Chúng tôi nghe xong rất vui mừng.

Ở Singapore, Niệm Phật đường này của chúng ta, tương lai không biết có được bao nhiêu người được vãng sinh, thù thắng vô cùng, phải y giáo phụng hành mới được. Đây là Bồ Tát hiện thân ở sáu đường, làm chứng minh cho chúng ta. Chúng ta giảng kinh thuyết pháp, khuyến khích mọi người, thị chuyển, khuyến chuyển. Thị là gì? Chúng ta tự làm tấm gương cho mọi người xem, đây là thị chuyển. Các loại ngôn thuyết là khuyến chuyển. Vãng sinh làm tấm gương sáng, đây là làm chứng chuyển. Thật sự chứng minh niệm Phật vãng sinh là sự thật không phải giả.

Hậu sự của lão cư sĩ họ Mã vãng sanh, hôm nay lo liệu rất viên mãn. Cảnh sát, Pháp y đến khám nghiệm tử thi, họ đều cảm thấy rất viên mãn. Cũng để cho người ngoại quốc xem, có thể vãng sanh như vậy, không có bệnh, cũng không đến bệnh viện, ra đi tự tại biết bao. Niệm Phật đến 30 tiếng đồng hồ, tôi nghĩ diện mạo như đang sống, để người ngoại quốc thấy được sẽ cảm động, tướng lành này thị hiện ra rất tốt, không thể nói ngay trong đó. Không thể nói lý lẽ này rất sâu, rất khó, nhưng vẫn là việc cần phải làm.

“Dụng Tứ Tất Đàn phó duyên, tùy cơ thuyết giáo”. Đây chính là điều tôi thường khuyên giải với các vị đồng tu, chúng ta cần phải dùng thái độ như thế nào để qua lại với người khác. Điều này phải học Phật, thái độ của Phật dùng là Tứ Tất Đàn, Tứ Nhiếp Pháp. Chúng ta học hiểu Tứ Tất Đàn, Tứ Nhiếp pháp, khi quan hệ qua lại với tất cả chúng sinh, không có đến nơi nào mà không được lợi ích, ta sẽ được sự hoan nghênh của quần chúng, sẽ được mọi người kính mến. Bất luận làm việc gì cũng được thành công, nhân duyên của bạn tốt, có duyên với người.

Trong Tứ Tất Đàn, cái thứ nhất “thế giới tất đàn”, như thế nào gọi là Thế giới tất đàn? Tôi nghĩ các vị trong đây đều hiểu được, khiến cho tất cả chúng sanh sinh tâm hoan hỷ. Thế là nói về thời gian, giới là nói về không gian. Dùng thời gian, không gian thì bao quát tất cả chúng sinh, không chỉ chúng sinh hiện tại, chúng ta cần phải khiến cho họ sinh tâm hoan hỷ, mà quá khứ, vị lai cũng lại như thế. Ba đời mười phương tất cả chúng sinh, chúng ta tiếp xúc với họ, việc đầu tiên, cần phải dạy người sinh tâm hoan hỷ, đây là Bồ Tát.

Ngay khi họ không thích, không thích thì chúng ta tránh. Ngay lúc đó chúng ta không tiếp xúc, nghe được họ cũng mừng.

Bạn thấy người ấy sợ mình, ta không thích họ thì họ tránh né. Về sau, dần dần họ hiểu, đây là họ tôn kính ta, họ sợ ta sinh phiền não, họ để cho ta vui vẻ. Sau khi họ hiểu rõ, thì họ sẽ đến tìm bạn, bạn không cần phải tìm họ. Họ đến tìm bạn, họ đến để sám hối với bạn, thay đổi vật tâm. Đây là điều thứ nhất.

Thứ hai, ‘Vị nhân tất đàn’. Tất đàn, tất là phổ biến, danh từ này là do Hoa Phạm hợp dịch. Đàn là tiếng Phạn, tất là tiếng Trung quốc, tất là phổ biến, bình đẳng, đàn là đàn na, bố thí. Đầu tiên là bố thí hoan hỷ, nhất định không thể để cho tất cả chúng sinh vì ta mà sinh phiền não, nhất định cần phải khiến cho tất cả chúng sinh nhờ ta mà sinh hoan hỷ, đây là việc của Phật, Bồ Tát đã làm.

Việc thứ hai cần phải bố thí rộng khắp, ‘vị nhân’, tôi thường luôn nói mỗi niệm đều vì chúng sinh, không nên vì bản thân mình. Phải nên suy nghĩ cho chúng sinh, cần phải khiến cho chúng sinh được phước, cần phải khiến cho chúng sinh được lợi ích. Nghĩ đến họ, đừng nghĩ cho bản thân, nghĩ cho bản thân thì sai, nghĩ đến người khác là đúng. Tất cả Chư Phật Bồ Tát đều có cách nghĩ này, chắc chắn không có một Đức Phật nào, một vị Bồ Tát nào nghĩ cho bản thân mình. Đây là chỗ khác biệt giữa Phật và chúng sinh.

Chúng sinh tuy nghĩ đến người khác, nhưng vẫn còn nghĩ về bản thân, không thể quên được bản thân. Chư Phật Bồ Tát nhớ nghĩ đến chúng sinh, chúng sinh chính là bản thân mình, không có nghĩ về bản thân mình, cho nên gọi là bậc giác ngộ. Nghĩ đến người khác, mà vẫn còn nghĩ về bản thân mình, tuy giác ngộ rồi nhưng chưa có giác ngộ được thấu triệt. Trong giác vẫn còn vướng lại một phần mê, không thanh tịnh, do đó không thể thành Đại Giác, đạo lý ở chỗ này.

Mỗi niệm, mỗi niệm cần phải nghĩ cho người khác, mỗi niệm, mỗi niệm cần phải nghĩ về những chúng sinh khổ nạn. Ít nhất, bạn không thể thông suốt đạo lý chân tướng sự thật trong đó, cũng phải nên nghĩ đến nhân duyên quả báo. Chúng sinh đang chịu khổ, quả báo hiện tiền, quả báo này là do nhân gì? Nhân như thế nào thì duyên như thế nấy, bạn cần phải nghĩ đến, rồi sau đó lại nghĩ đến làm thế nào để giúp họ giải quyết, đưa ra cách để đối trị.

Vì thế, trong Tứ tất đàn, cái thứ ba là ‘Đối trị’. Bạn có phương pháp đối trị, đem phương pháp này để bố thí cho họ, nhất định có phương tiện khéo léo. Cần phải quán sát căn cơ, họ có thể tiếp nhận được chăng? Thích tiếp nhận chăng? Thí như một người bệnh, Bồ Tát là vị bác sĩ, bác sĩ vừa nhìn qua thì biết người bệnh đau ở chỗ nào, họ sẽ có phương pháp để điều trị, nhưng người bệnh cần phải có lòng tin đối với bác sĩ. Nếu người bệnh không có lòng tin với bạn, thì không chịu tiếp nhận, nếu có tiếp nhận nhưng không đủ lòng tin, không chịu uống thuốc của bạn cho, thì không có hiệu quả. Nếu có lòng tin đối với bác sĩ, có lòng tin tuyệt đối, bạn uống thuốc của bác sĩ cấp, sẽ rất có hiệu quả. Đạo lý trong đó cũng rất sâu.

Bồ Tát hiểu rõ căn tánh của chúng sinh, biết chúng sinh từ vô thỉ kiếp đến nay, họ đã tạo biết bao nghiệp duyên. Vì thế, Bồ Tát có thể căn cứ vào bệnh tình mà cho thuốc, thuyết pháp cho họ nghe. Sau khi họ nghe xong thì có thể khai ngộ, có thể chứng quả. Việc này, chúng ta thường thấy ở trong kinh. Đức Thế Tôn giảng kinh, thuyết pháp, trong khi thính chúng vẫn chưa nghe xong, nghe được một nửa, thì họ khai ngộ, chứng quả, chúng ta thấy được rất nhiều.

Vì sao có có hiện tượng này? Có thể quán sát căn cơ, nói pháp khế hợp căn cơ, chạm vào cửa ngộ của họ, tháo gỡ những bế tắc cho họ, chỗ bế tắc liền khai thông, đây gọi là đối trị, điều này không dễ. Nếu chính mình không phải là người đối diện thì rất khó đối trị được. Bản thân mình ngộ càng sâu, ngộ càng triệt để, hiệu quả đối trị càng rõ ràng, càng thù thắng. Thứ tư ‘Đệ nhất nghĩa tất đàn’. Đệ nhất nghĩa tất đàn nói những gì? Chúng ta cần phải dùng lời bây giờ để nói, giúp cho họ niệm Phật, vãng sinh, làm Phật, đây mới là Đệ nhất nghĩa. Không thể vãng sinh, nói cách khác quyết định không thể rời khỏi sáu đường, không thể rời khỏi sáu đường thì phiền phức rất lớn. Suốt đời này, họ tiếp nhận sự giáo huấn của ta, có thể chuyển ác làm thiện, không thể phá mê khai ngộ, đời sau được sinh vào đường lành. Sau khi sinh về đường lành, ở đây hưởng phước, còn có thể duy trì được đoạn ác tu thiện chăng? Rất khó nói.

Ngày nay, chúng ta thấy thế gian người đại phú đại quý cũng nhờ đời trước họ đoạn ác tu thiện. Quả báo của họ được, đời này hưởng phước. Đời này hưởng phước thì hưởng hồ đồ rồi, mê muội rồi. Do đó, Phật Bồ Tát, Tổ Sư Đại đức, thị hiện cho ta thấy có phước không hưởng. Vì sao? Duy trì sự cảnh giác cao độ, phước hưởng hết nhất định mê hoặc điên đảo, lập tức thoái chuyển, lập tức đọa lạc.

Chư vị bình tĩnh quan sát thế giới này, sẽ thấy rất rõ ràng. Bạn thấy người đại phú đại quý, có ai không tạo nghiệp? Đời trước tu tích thiện căn phước đức rất lớn, cảm được quả báo này. Rất đáng tiếc, thời gian của quả báo không lâu, thọ mạng của con người không dài, thời gian bạn hưởng phước không lâu. Hưởng phước hết rồi, thì đi vào ba đường. Trong Phật pháp nói oan của ba đời. Đời thứ nhất tu phước, đời thứ hai hưởng phước, đời thứ ba đọa lạc. Hưởng phước thì không biết tu phước nữa, vì thế phước không thể hưởng, đây là chân lý.

Khi nào có thể hưởng phước? Đến khi nào không còn mê muội. Nói cách khác, hạn độ thấp nhất là chứng quả vị A La Hán, có thể hưởng phước. Pháp thân Đại Sĩ hưởng đại phước báo, y chánh trang nghiêm của thế giới Cực Lạc, y chánh trang nghiêm của thế giới Hoa Tạng. Pháp thân Đại sĩ hưởng lạc, các ngài ở trong đó có thể hưởng thụ. Các ngài đến thế giới này của chúng ta, không thể hưởng thụ. Đến thế giới này của chúng ta, hưởng thụ là cái gì? Chúng ta sẽ học theo các ngài, chúng ta cũng hưởng thọ. Các ngài hưởng thụ thì không có vấn đề, nhưng chúng ta hưởng thụ thì gay go. Vì thế, các ngài muốn thay chúng sinh chịu khổ, các ngài muốn thị hiện không hưởng thọ, có phước báo mà không hưởng thụ, để chúng ta học theo các ngài.

Phật Thích Ca Mâu Ni cần gì phải đến thế giới này của chúng ta, thị hiện làm một vị tăng khổ hạnh chứ? Ngài là bậc phước báo viên mãn, phước tuệ nhị túc tôn, vì sao thị hiện làm một người khổ hạnh, hàng ngày phải ôm bát ra ngoài để khất thực? Nói với chúng ta, trước khi chưa chứng đắc quả A La Hán, chưa chứng đắc Chánh Giác, không được hưởng phước, hưởng phước thì sẽ tạo tội nghiệp. Ở trong giai đoạn này, có phước phải nên biết cho mọi người hưởng, cho tất cả chúng sinh hưởng, còn bản thân mình quyết định không thể hưởng.

Người xuất gia nhận sự cúng dường của tín đồ, tiền tài có được dễ dàng. Nếu những thứ cúng dường này sử dụng không thích đáng thì sẽ bị đọa vào ba đường. Vì thế, các vị cần phải quán sát cẩn thận. Những lão hòa thượng được cúng dường rất nhiều, bạn thấy sao? Thấy những vị ấy qua đời thế nào? Nay chúng ta cần phải biết cảnh giác. Bạn thấy khi những vị ấy qua đời tinh thần hỗn loạn mơ hồ, người chết với tướng trạng ấy thì không tốt, đó là tướng xấu, thì chúng ta giác ngộ được.

Sự thị hiện của Phật Bồ Tát, sự thị hiện của Tổ sư Đại đức, thật xác thực. Chúng ta không thể đi vào con đường này. Chúng ta không thể bắt chước theo họ. Nói không chừng, họ là Phật Bồ Tát thị hiện. Thị hiện tướng trạng này cho chúng ta thấy, bạn được cúng dường nhiều, bạn hưởng phước giống như tôi, thì bạn cũng sẽ bị giống như tôi vậy.

Sự thị hiện này của họ là giả, chúng ta là thật, chúng ta thật thì đọa địa ngục. Chúng ta cũng không biết họ là thật hay là giả, chúng ta vẫn dùng tâm cung kính để đối đãi. Họ là vị thầy tốt của chúng ta, thị hiện tấm gương cho chúng ta thấy, chúng ta dùng tâm như thế thì đúng rồi. Họ đều là đại thiện tri thức của chúng ta, đều là giúp cho ta giác ngộ, đều là giúp đỡ ta sửa đổi lỗi lầm của mình. Chúng ta nhất định không thể coi thường họ.

Phật Bồ Tát thị hiện, không biết có thị hiện chánh diện hay thị hiện phản diện. Không luận là chánh diện hay phản diện đối với chúng ta cũng có tác dụng giáo hóa rất sâu sắc. Đây cũng nói đến ‘Cảnh duyên không có đẹp xấu’ của đại sư Ngẫu Ích đã nói, đẹp xấu ở tâm mình. Chúng ta dùng thái độ này để đối đãi, họ là Bồ Tát thị hiện. Chúng ta dùng tâm phàm phu để cư xử, họ bị đọa lạc, chúng ta là phàm phu, đối với chúng ta không khởi tác dụng giáo hóa, chúng ta đang xem trò cười.

Có thể thấy được thiện ác, thị phi, cảnh giới bên ngoài không, đều do một niệm của chính mình, điều này chúng ta cần phải hiểu, nhất định cần phải giúp đỡ người tu hành chứng quả. Hôm nay, giúp đỡ người tu hành chứng quả, chính là vãng sinh Tịnh độ. Nhất định cần phải hiểu được ngoài pháp môn này ra, ngay trong đời này muốn chứng đắc quả, quyết định không thể được. Vì sao? Không luận tu học pháp môn nào, cũng cần phải đoạn kiến tư phiền não. Đoạn kiến tư phiền não đâu phải chuyện dễ. Trong tâm chúng ta cần phải hiểu rõ, làm không được.

Chúng ta cần phải tìm ngay trong đời này, pháp môn nào có thể làm được để tu, chúng ta mới có được thành tựu. Pháp môn làm không được, bạn muốn tu nó, bạn không cho là lãng phí thời gian của bạn, lãng phí tinh lực của bạn, thế thì thật đáng tiếc. Do đó, pháp nhất định cần phải khế cơ, mới có thể thu được hiệu quả. Chư Phật Bồ Tát đều là dùng Tứ tất đàn phó duyên. Phó duyên chính là cảm ứng, chúng sinh có cảm, thì họ có ứng. Ứng này của họ là Tứ tất đàn.

Tập 15

Mời mở kinh ra, Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, luận quán trang 15, xem từ hàng thứ nhất, câu thứ hai, chúng ta đọc đoạn văn này.

“Kim Địa Tạng đại sĩ, hiện thân lục đạo, ư tứ bất khả thuyết, dụng tứ tất đàn phó duyên, tùy cơ thuyết giáo, hóa chuyển vật tâm, đại khái bất việt thử tam”. Lần trước chúng ta học đến đây, đã giới thiệu với chư vị về “tứ bất khả thuyết”, điều này này xuất phát từ Kinh Đại Niết Bàn. Trong Kinh Đại Niết Bàn Đức Phật nói sáu loại bất khả thuyết, đại sư Thiên thai quy nạp nó thành bốn loại, phối hợp với tứ giáo tạng, thông biệt, viên, đã giới thiệu qua.

Bên dưới là “tứ tất đàn phó duyên, tùy cơ thuyết giáo”, đây là nghệ thuật dạy học của Thế Tôn, nghệ thuật biểu đạt. Bốn loại bất khả thuyết ở trước, có thể nói là giáo thể của tứ giáo, giáo thể của tứ giáo tạng, thông, biệt, viên, chúng ta cần phải lý giải. Nhưng về phương pháp kỷ thuật lại vô cùng quan trọng, vì nó áp dụng trong cuộc sống hiện thực của chúng ta.

“Phó duyên” chính là cảm ứng, chúng sanh có cảm Phật liền có ứng. Phật ứng, không phải Phật có ý của tứ tất đàn, vậy là sai. Trong cảm ứng, chúng ta quan sát tường tận, phát hiện ngài có bốn nguyên tắc. Bốn nguyên tắc này hiển thị, cũng chính là thực hành đại từ đại bi của ngài, thực hành nguyện vọng phổ độ chúng sanh của ngài. Bốn nguyên tắc này, ở đây gọi là Tứ tất đàn.

Đàn là bố thí, đàn na là bố thí, tất là phổ biến, không có phân biệt, không có chấp trước. Danh từ này trong phiên dịch gọi là Phạn Hoa hợp dịch, tất là tiếng Trung quốc, đàn na là tiếng Ấn độ, là tiếng Phạn, Phạn Hoa hợp dịch. Nghĩa là biến thí. Chúng ta thường tán thán Bồ Tát Quan Thế Âm “biến thí cam lồ”, cũng chính là ý này.

Bốn nguyên tắc này, chúng ta phải nắm bắt, y giáo phụng hành. Vì sao vậy? Kiến lập mối quan hệ giữa người với người, giữa người với tất cả chúng sanh, vì sao Đức Phật được tất cả đại chúng kính yêu? Vì sao chúng ta lúc nào cũng khiến mọi người ghét bỏ, khiến người không thích? Nếu quý vị biết bốn nguyên tắc này, như vậy sẽ giống như Phật Bồ Tát, được tất cả chúng sanh yêu kính, đây là điều chúng ta cần phải học.

Tứ tất đàn, thứ nhất là “thế giới tất đàn”. Thế giới, nói như hiện nay chính là vũ trụ, chính là thời gian và không gian. Bố thí phổ biến khắp vũ trụ, khắp thời gian không gian. Bố thí điều gì? Bố thí tâm hoan hỷ, yêu thương. Ta không yêu chúng sanh, làm sao chúng sanh yêu ta được? Ta ghét bỏ người khác, người ta nhất định ghét ta, đây là điều đương nhiên. Người xưa nói: “người biết yêu người, thường được người yêu”. Cho nên Phật Bồ Tát điều đầu tiên chính là bố thí yêu thương, yêu thương chân thành, yêu thương bình đẳng, yêu thương vô điều kiện, chúng sanh nào không hoan hỷ tiếp nhận? Đây là nguyên tắc đầu tiên. Chúng sanh không thích ta, ghét ta, khi ta thấy người đó, lập tức tránh né, khiến họ hoan hỷ, đây chính là bố thí yêu thương. Sau này người đó, quý vị xem tôi ghét anh ta, mỗi lần gặp anh ta lập tức tránh đi, anh ta sợ tôi. Thời gian lâu ngày, đột nhiên họ giác ngộ, anh ta rất yêu thương tôi, tôn trọng tôi, sợ tôi giận, khiến tôi hoan hỷ. Ý niệm đó thay đổi, họ trở lại kính trọng quý vị, họ cũng yêu thương quý vị.

Vì thế oan gia đối đầu, phải dùng thời gian từ từ xoay chuyển. Họ có hiểu lầm, có thành kiến, ta phải dùng trí tuệ, dùng yêu thương để hóa giải. Nhà Phật có câu nói: “Oan gia nên giải không nên kết”, vì thế Phật Bồ Tát không kết oán với bất kỳ ai. Chúng ta học Phật đầu tiên phải học điều này, không kết oán thù với tất cả chúng sanh, đây là điểm tu học căn bản. Tất cả chúng sanh bao gồm động vật, bao gồm thực vật, bao gồm tất cả thiên địa quỷ thần. Đức Phật dạy chúng ta, kết pháp duyên còn thù thắng hơn thiện duyên, trên thực tế pháp duyên chính là thiện duyên. Pháp duyên và thiện duyên sai biệt ở đâu? Thiện duyên là có cảm tình, pháp duyên là trí tuệ, sai biệt ở điểm này. Kết thiện duyên với tất cả chúng sanh, là trí tuệ làm chủ, không phải tình thức. Tình thức, đó là thiện duyên, thiện duyên không thể thoát ly ba đường lành, pháp duyên có thể thoát ly lục đạo, thoát ly mười pháp giới. Điều này nói rõ Phật pháp cần phải kiến lập trên nền tảng của trí tuệ. Trong Kinh Vô Lượng Thọ dạy cho chúng ta ba thứ chân thật: “trú chân thật tuệ”, tâm vĩnh viễn an trú trong trí tuệ chân thật.

Nguyên tắc thứ hai là “vị nhân tất đàn”, thứ nhất là yêu thương chân thành, bình đẳng, thanh tịnh, yêu thương này biến mãn khắp hư không pháp giới. Đây là nghĩa của thế giới tất đàn, đây là nền tảng tâm từ bi của Phật Bồ Tát. Thứ hai là đối với người, nghĩa là tâm đại từ đại bi này khởi tác dụng. Vị nhân tất đàn, lúc nào cũng nghĩ cho người khác, nghĩ cho người, không nghĩ cho riêng mình. Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, vì điều gì? Vì tất cả chúng sanh.

Người thế gian, trong cuộc sống hằng họ cũng có mục tiêu, vì sự nghiệp chính mình, vì gia đình, vì con cái, vì cha mẹ, vì tông tộc, đây là người thế. Tâm lượng họ lớn hơn một chút, yêu nhân dân, vì dân tộc, vì quốc gia. Được như vậy rất đáng để người tôn kính rồi. Tâm lượng Phật Bồ Tát càng lớn, vì hư không, vì pháp giới, vì tất cả chúng sanh. Lớn có thể bao dung nhỏ, nhỏ không thể bao dung lớn. Cho nên tâm lượng của Chư Phật Bồ Tát mới viên mãn, mới cứu cánh. Niệm niệm vì người, vì người bao gồm chính mình, mình cũng là một trong chúng sanh đó. Vì mình thì không thể bao gồm chúng sanh, tâm lượng này rất nhỏ. Tâm lượng nhỏ gọi là tạo nghiệp, tâm lượng lớn gọi là tích lũy công đức, sai biệt không giống nhau.

Hai điều kiện này, có thể được tất cả chúng sanh sanh khởi tôn kính đối với ta, sanh khởi yêu thương đối với ta, tâm kính yêu tự nhiên sanh khởi, tự nhiên sanh khởi. Mỗi chúng sanh, trong đức tánh đều có yêu thương chân thành, muốn Phật Bồ Tát chiêu cảm, dẫn dắt kính yêu chân thành trong tự tánh của họ ra.

Đây là hai ý trước của tứ tất đàn, ở sau là giúp chúng sanh khế nhập cảnh giới của Phật.

Thứ ba là “đối trị”, hai loại trước kiến lập mối quan hệ rất tốt, làm bạn với chúng sanh, làm người bạn tốt nhất, người bạn đáng tin cậy nhất, người bạn tín nhiệm nhất, sau đó biết người bạn này rất có lợi ích cho ta. Ta thấy họ có lỗi lầm, liền hướng dẫn, khuyến cáo, giúp họ đoạn ác tu thiện, giúp họ chuyển mê thành ngộ, đây là đối trị. Trong Kinh Vô Lượng Thọ nói: “ban cho lợi ích chân thật”, nhưng lợi ích chân thật này vẫn chưa viên mãn, chưa cứu cánh.

Nguyên tắc thứ tư là “đệ nhất nghĩa tất đàn”. Đệ nhất nghĩa là gì? Là giúp họ chuyển phàm thành thánh. Từ bi, yêu thương, hiệp trợ này, mới đạt đến cứu cánh viên mãn. Chúng ta muốn học cách độ chúng sanh, giúp người khác, có hiểu nguyên tắc này chăng? Nếu không hiểu nguyên tắc này, dù có tâm tốt giúp người, người ta không tiếp nhận. Ta giúp người khác, người khác còn cho rằng: họ có mục đích gì, chắc không phải ý tốt, tuyệt đối đừng để mắc lừa. Mình có tâm tốt, đổi lại là sự hiềm nghi, ghét bỏ của người, quý vị có cảm nhận như thế nào? Bởi vậy rất dễ thoái tâm, Bồ Tát đạo khó hành, thôi vậy. Đâu biết rằng là do bản thân mình không hiểu phương pháp, sai lầm do mình, tuyệt đối không do đối phương. Quý vị thử nghĩ xem, Chư Phật Bồ Tát điều đầu tiên là yêu thương chân thành phổ biến không có phân biệt, ta có chăng? Niệm niệm nghĩ cho chúng sanh, ta có chăng?

Chúng ta không làm được hai điều trước, vừa mở đầu là muốn giúp người hạ thủ từ chỗ đối trị, vì thế người ta không chịu được. Chư Phật Bồ Tát con đường trước đó các ngài làm rất tốt, cho nên Chư Phật Bồ Tát khuyến khích làm thiện, họ hoan hỷ tiếp thu, chúng ta đâu hiểu được đạo lý này? Trong kinh thường nói đến tứ tất đàn, cũng thường đọc, thậm chí ta cũng biết nói, nhưng không biết thực hành như thế nào. Giảng kinh thuyết pháp, khổ hơi rát cổ khuyên người, thính chúng ở dưới còn nhíu mày trợn mắt: sao ông mắng tôi? Sao toàn nói xấu tôi vậy? Đây đều do chúng ta sơ suất hai điều trước trong tứ tất đàn. Vì thế thiện tâm giúp người khác được hiệu quả ngược lại, bản thân cần biết phản tỉnh kiểm điểm. Đây là nói Chư Phật Bồ Tát ứng hóa trong lục đạo, ứng hóa trong cửu pháp giới, họ giữ vững nguyên tắc xử sự đối nhân tiếp vật của mình. Trên thực tế, chúng ta nói giữ vững, họ là tự nhiên như vậy, “pháp vốn như vậy”. Hàng sơ học chúng ta, cần phải giữ vững.

Thực hành Tứ tất đàn, chúng ta gọi là phương tiện thiện xảo, trong phương tiện chính là Tứ nhiếp. Tứ nhiếp mới thực sự thực hiện Tứ tất, điều đầu tiên của Tứ nhiếp pháp là “bố thí”, cúng dường. Ngày nay chúng ta gọi là kết duyên với người, chỉ nói suông, nói bằng miệng thôi thì được gì? Phải thật sự làm được. Quý vị nói giúp đở, bây giờ tôi gặp khó khăn, quý vị giúp tôi thật. Nói suông dù nói nhiều đến đâu, ai tin mình? Thật sự phải làm, việc đầu tiên là phải bố thí, trong bố thí có tài thí, có pháp thí, có vô úy thí. Chúng ta phải tùy thuận cơ duyên, họ cần gì, chúng ta giúp họ điều đó, tận tâm tận lực công đức sẽ viên mãn. Trong này hoàn toàn là ứng dụng của trí tuệ, thực hành của trí tuệ.

Ở Trung quốc, từ xưa đến nay, sự giao tiếp giữa người với người đều phải chuẩn bị một phần lễ vật, có qua có lại. Ngày xưa, một số gia đình nhận lễ vật của người khác đều ghi chép lại, chuẩn bị một cuốn sổ ghi lại. Vì sao vậy? Đến khi trả lễ, xem người ta tặng bao nhiêu, chúng ta thêm vào một chút. Nếu không ghi lại, người ta tặng lễ mình nhiều, nếu như ta trả lễ ít, vậy là thiếu tình người. Giới hạn thấp nhất là bằng nhau, thêm một chút lại càng tốt. Người xưa các giao tiếp thông thường cũng vậy, không giống người bây giờ.

Người phương tây đối với điều này, quả thật không như người phương đông. Người phương tây nhìn vẻ bên ngoài làm rất tốt, khi gặp mặt gật đầu mỉm cười. Hiện nay người phương đông gặp mặt hình như không có lễ phép, nhưng khi gặp khó khăn, chúng ta thật sự có thể giúp đỡ người, vẫn còn lợi ích thực tế. Người phương tây đến khi lễ tết gởi một tấm thiệp chúc, tặng một đóa hoa tươi, đây chính là lễ tiết của họ. Thực tế mà nói, văn hóa xưa vẫn rất bác đại tinh thâm, có nguồn gốc lâu xa, đáng để phát triển rực rỡ. Bố thí mới kết ân huệ chân thật, giao tình sâu đậm.

Thứ hai, đây đều nói về phương pháp. “Ái ngữ”. Ta thật sự yêu thương họ, quan tâm họ, muốn giúp họ, ái ngữ là ngôn ngữ, ngôn ngữ yêu thương họ. Chư vị phải biết, không phải nói lời dễ nghe, là có lợi ích thật sự với họ, nói lời yêu thương, cho nên đánh họ, mắng họ đều là yêu thương. Nhưng giao tình này phải đủ, nếu giao tình chưa đủ, đối phương không dễ tiếp nhận.

Trong tứ nhiếp pháp ở trước, đặc biệt là bố thí, đây là kết chặt tình cảm sâu dày, tình ý sâu dày. Sau đó nhìn thấy lỗi lầm của người, mới có thể khuyên can. Mà khuyên thiện sửa lỗi, khuyên thiện không sao, có thể ở trước mặt đại chúng. Nói ra lỗi lầm thì không được, nếu nói lỗi lầm của người, khuyên họ sửa đổi sai lầm, không được có sự hiện diện của người thứ ba. Vì sao vậy? Phải để ý sĩ diện của họ, hiện nay gọi là không được tổn thương lòng tự trọng của họ. Vậy thì khi nào? Khi không có mặt người thứ ba, lúc này có thể nói lỗi lầm của người, đây là bạn tốt, là chơn thiện tri thức.

Trước đây khi tôi cầu học ở Đài Trung, thầy Lý dạy học sinh, nhất định kêu học sinh vào phòng, tuyệt đối không để người thứ ba nhìn thấy, lúc này mới giáo huấn. Thầy Lý giáo huấn học sinh, học sinh đó nhất định chịu tiếp thu, biết sửa đổi. Nếu quan sát học sinh này không thể tiếp thu, hoặc khi giáo huấn, bên ngoài tiếp thu nhưng không sửa đổi, thầy Lý tuyệt đối không dạy. Vì sao vậy? Như vậy là kết oán thù, có học sinh như vậy. Chúng tôi thấy có một số học sinh đúng là bằng mặt không bằng lòng, thầy Lý đối với những học sinh này rất khách sáo, tuyệt đối không nói khuyết điểm của họ. Có khi chúng tôi cũng hỏi, vì sao thầy không nói bạn này? Thầy chỉ cười, kết chút thiện duyên, đừng kết ác duyên, người này họ chỉ thích lời dễ nghe, nghe người khác tâng bốc mình, tuyệt đối không thể chịu được người khác nói lỗi mình. Bởi vậy dạy học phải biết quán cơ, phải hiểu người này căn tánh như thế nào, phải dùng thời gian dài để dẫn dắt họ. Đến khi nào họ thật sự giác ngộ, thật sự minh bạch, có ý quay đầu, lúc đó mới dạy. Khi chưa có ý quay đầu, thiện tri thức họ rất kiên nhẫn, lúc này không nói. Như những xử sự đối nhân tiếp vật này, chúng ta cần phải hiểu, đây là học vấn thật sự.

Quý vị thấy một vị thiện tri thức, người thiện đối với họ rất tốt, người ác cũng đối tốt với họ, đây là nguyên nhân họ làm người thành công. Bất luận thuận cảnh hay nghịch cảnh, người thiện hay người ác, họ đều ứng xử rất tốt đẹp, chúng ta thường nói họ rất biết cách làm người, họ làm người thành công. Đây là thực hành của trí tuệ, hiển thị của trí tuệ.

Từ đâu để nhận ra thiện tri thức? Họ có trí tuệ, họ có kiên nhẫn, có phương pháp, họ biết cách giúp người ác trở thành người thiện, giúp một người xấu trở thành người tốt, đây gọi là thiện tri thức. Giúp một người mê trở thành người giác ngộ, giúp phàm phu trở thành thánh nhân, đây là đại thiện tri thức. Cho nên ái ngữ, chúng ta đừng hiểu lầm ái ngữ là lời nói đường mật, nhìn nhận như vậy là sai. Ái ngữ là ngôn ngữ thật sự yêu thương đối phương.

Thứ ba là “Lợi hành”. Hành là chỉ hành vi của ta, hành vi của ta nhất định phải lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh. Bất luận chúng sanh có cách nhìn, suy nghĩ như thế nào đối với Phật Bồ Tát, cách làm của Phật Bồ Tát tuyệt đối đem đến lợi ích cho xã hội, lợi ích chúng sanh, bất luận đối phương có chấp nhận hay không, nhất định là lợi ích chân thật.

Bố thí vô tư, phụng hiến vô điều kiện, chúng ta muốn hỏi vì sao họ làm như vậy? Mở đầu kinh này có nói đến, tất cả chúng sanh khắp hư không pháp giới với mình là nhất thể, chúng ta gọi là một sanh mạng thể cộng đồng. Tất cả chúng sanh khắp hư không pháp giới với mình là một sanh mạng thể cộng đồng. Trong Phật pháp gọi là “vô duyên đại từ”. Từ là yêu, yêu thương lớn, vô duyên là không có điều kiện. “Đồng thể đại bi”, tất cả chúng sanh khắp hư không pháp giới với mình là nhất thể, thể là gì? Là nhất niệm tự tánh, đây là thật, tuyệt đối không hư vọng. Hết thảy chúng sanh khắp hư không pháp giới, là nhất niệm tự tánh biến hiện ra. Đức Phật nói với chúng ta, Phật thân chứng cảnh giới này. Vì thế sự thù thắng của Phật pháp, lợi ích của Phật pháp, Đức Phật nói nhất định phải tự mình chứng, chứng thực. Hết thảy chúng sanh khắp hư không pháp giới, đúng là nhất niệm tâm tánh biến hiện ra. Hoa Nghiêm nói: “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, tâm và thức là cùng chung, tất cả chúng sanh trong mười pháp giới là cùng chung. Trong kinh điển đại thừa thường nói: “mười phương ba đời Chư Phật, cùng chng một pháp thân”. Nói đến pháp thân đó chính là thể cộng đồng. Hết thảy các pháp, tất cả pháp thế xuất thế gian, đều từ thể này sanh ra, cho nên gọi là cùng một pháp thân. Không những tất cả mọi người, tất cả hữu tình chúng sanh, từ trong pháp thân biến hiện ra. Vô tình chúng

sanh, cũng là pháp thân này biến hiện ra. Hư không thế giới, vẫn là lý thể này biến hiện ra. Vì thế Kinh Hoa Nghiêm mới nói: “tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”. Hữu tình và vô tình, nếu không phải cùng một thể biến hiện ra, sao có thể nói là “tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”, làm sao đồng được? Cho nên thật sự thấu triệt chân tướng sự thật này, tình và vô tình chính là hư không thế giới. Ngày nay chúng ta nói động vật, thực vật, khoáng vật, cùng một thể sanh mạng. Họ thật sự thấu suốt, giác ngộ triệt để, tâm yêu thương mới thanh tịnh bình đẳng, phổ biến khắp hư không pháp giới. Nói như chúng ta hiện nay, họ sống trong trí tuệ, họ sống trong tình yêu bao la, người này gọi là Phật, gọi là Bồ Tát. Hành vi của họ nhất định lợi ích tất cả chúng sanh, đối với việc không có lợi cho chúng sanh, họ tuyệt đối không làm. Đối với việc không đem đến lợi ích cho chúng sanh, họ tuyệt đối không nghĩ đến. Những gì họ suy nghĩ, những gì họ nói và làm, nhất định lợi ích tất cả chúng sanh, đây gọi là lợi hành.

Sau cùng là “đồng sự”, đây là nhiếp thọ tất cả chúng sanh, giúp tất cả chúng sanh. Phương pháp thù thắng nhất, chính là trong Phổ Hiền Bồ Tát thập đại nguyện vương nói: “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Thực hiện hai điều này. Chúng sanh thích gì, Phật Bồ Tát tùy thuận, có thể theo họ đến cùng. Chẳng hạn họ thích đánh bài, Bồ Tát ngày ngày đánh bài với họ. Họ thích khêu vũ, Bồ Tát ngày ngày khêu vũ với họ, thị hiếu giống với họ, dùng thị hiếu của họ để độ họ. Họ mê trong ngũ dục lục trần, Bồ Tát cũng giả giống như họ, hai người có sở thích như nhau, như vậy mới thành bạn tốt. Họ mê, Bồ Tát giác, Bồ Tát dùng phương pháp này, giúp họ phá mê khai ngộ. Bồ Tát có trí tuệ, đánh bài nhất định ngày ngày thắng tiền, nhất định cao minh hơn, họ mới khâm phục sát đất. Sau cùng nhất định thỉnh giáo, anh đánh bài rất giỏi, rất cao minh, anh có phương pháp gì có thể đánh hay như vậy? Ngài liền nói với họ, niệm Phật A Di Đà sẽ đánh hay, vậy là độ được họrồi. Họ không tin, tôi ngày ngày niệm Phật A Di Đà, cho nên mới cao minh như thế. Đây là phương tiện thiện xảo. Nhưng “đồng sự” này, chúng ta có học được chăng? Rất khó, nếu ta không có định công, không có trí tuệ chân thật, ta sẽ bị họ độ lại. Ta độ không được họ, ngược lại bị họ độ ta, thật sự đọa lạc, vậy là sai.

Trong tứ nhiếp pháp, bố thí, ái ngữ, lợi hành chúng ta cần phải học. Đồng sự phải xem định công của mình, trí tuệ của mình. Nếu mình chưa đủ định công trí tuệ, dùng phương pháp đồng sự, không ai không đọa lạc. Ở đây chúng ta thấy, ai thực hành đồng sự trong tứ nhiếp pháp? Là pháp thân đại sĩ. Trong kinh điển đại thừa chúng ta thấy, tiêu chuẩn này là phá nhất phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân, bốn điều này mới có thể viên mãn, cả bốn phương pháp này đều có thể dùng. Nếu chưa phá vô minh, chưa chứng pháp thân, ta chỉ có thể dùng ba phương pháp trước, điều thứ tư không thể dùng. Chúng ta phải hiểu đạo lý này.

Trong đại thừa Hiển giáo, chư vị tổ sư đại đức hạn chế chúng ta rất nghiêm ngặt. Thật sự trong tứ nhiếp pháp, đến điều thứ ba là vẽ một giới tuyến, muốn chúng ta nghiêm giữ giới luật. Định công và trí tuệ chúng ta chưa đủ, giữ vững phạm vi này chắc chắn có lợi cho chúng ta. Nhưng trong Mật giáo, bốn loại này đều có. Chư vị phải biết, Mật giáo là Phật pháp cao cấp nhất trong Phật pháp. Ai có tư cách học Mật? Kinh điển đại thừa nói rất rõ ràng, Bồ Tát bát địa, đó không phải phá nhất phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân, mà vô minh sắp phá tận, pháp thân sắp viên mãn. Do đây có thể biết, đồng sự với tất cả chúng sanh là bát địa Bồ Tát. Nếu hạ thấp tiêu chuẩn này xuống một chút, cũng là viên giáo sơ trụ Bồ Tát. Từ đó có thể thấy, tam hiền Bồ Tát, Bồ Tát trước thất địa, tuy đồng sự với chúng sanh, vẫn còn kiêng kỵ. Nghĩa là nói phải xem năng lực của mình, điều gì có thể đồng sự, điều gì không thể đồng sự, bản thân họ rõ ràng. Đến bát địa Bồ Tát, mới không có kiêng kỵ này, định tuệ của họ đã thành tựu. Nói cách khác, đồng sự với tất cả chúng sanh, tuyệt đối không bị ảnh hưởng bởi tất cả chúng sanh, thật sự đạt đến ngoài không chấp trước, trong không động tâm mới được. Mà đồng sự với tất cả chúng sanh, nhất định là lợi hành, nhất định là để giúp chúng sanh này, thành tựu chúng sanh này. Thành tựu, ở trước nói đến ba ý, “hóa chuyển tam nghĩa” ở trước kinh văn này, trang 14 câu cuối cùng. “Chuyển ác thành thiện, chuyển mê thành giải, chuyển phàm thành thánh”, nhất định là ba mục tiêu này. Nếu không phải ba mục tiêu này, đồng sự với tất cả chúng sanh, không ai không đọa địa ngục.

Tôi theo học với đại sư Chương Gia ba năm, đại sư là bậc chân thiện tri thức, ngài không truyền mật pháp cho tôi, vì sao vậy? Vì chưa đủ trình độ, nhưng đối với giáo nghĩa của Mật giáo, ngài nới với tôi rất nhiều. Tôi hiểu Mật pháp là trong lớp nghiên cứu Phật pháp, như chúng ta học khóa tiến sĩ vậy. Sinh viên lớp tiến sĩ trình độ như thế nào? Như vừa nói là bát địa Bồ Tát. Nếu không phải bát địa Bồ Tát, phàm phu muốn học pháp môn này, tất cả đều đọa vào địa ngục a tỳ.

Cư sĩ Hoàng Niệm Tổ nói một cách rất cảm khái, không những nói còn viết lên sách. Quý vị thấy ông có một cuốn sách nhỏ gọi là Cốc Hưởng Tập, trong đó có không ít bài trả lời nghi vấn của người học Mật tông. Trong này nói rất rõ ràng, ông khẳng định thế gian hiện nay, đã không còn căn tánh mật pháp. Ông từng nói với tôi, ở Đại lục, nửa thế kỷ, 50 năm lại đây, tu học theo mật pháp thành tựu, ông nói chỉ có sáu người, vậy mới biết điều này khó khăn biết bao. Nhưng niệm Phật thành tựu, không thể tính hết. Những năm về già ông cũng rất khổ tâm, ông là A xà lê của Mật tông, chúng ta thường gọi là Kim Cang thượng sư. Ông truyền mật pháp, nhưng ông lấy mật pháp dạy người đều khuyên người niệm Phật A Di Đà, ông nhất định dạy người đọc Kinh Vô Lượng Thọ, đọc Kinh Di Đà Yếu Giải. Kinh Vô Lượng Thọ đương nhiên đó là bản hội tập của thầy ông, Hạ Liên Cư là thầy ông, ông là truyền nhân của Hạ Liên Cư, cũng là truyền nhân duy nhất của Hạ Liên Cư. Ông là một học sinh tốt, không cô phụ giáo huấn của thầy, quả thật y giáo phụng hành. Ông khuyên người học Mật đọc Kinh Vô Lượng Thọ, đọc Kinh Di Đà Yếu Giải của đại sư Ngẫu Ích, đọc Phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyện, phát nguyện cầu sanh Tịnh độ. Dụng ý của ông tương đồng với dụng ý của đại sư Vĩnh Minh Diên Thọ ngày xưa, thời đại của đại sư Vĩnh Minh, người học thiền rất nhiều, đại sư thấy rất rõ ràng. Không phải căn tánh của thiền, học thiền không thể thành tựu. Nhưng họ có chấp trước, không chịu buông bỏ, do đó đại sư Vĩnh Minh dùng phương pháp đồng sự, ngài cũng học thiền. Trong Thiền tông thị hiện đại triệt đại ngộ, quay lại chuyên tu Tịnh độ, niệm Phật A Di Đà, đây là phương pháp đồng sự. Như vậy, ngài khuyên người học Thiền, niệm Phật A Di Đà cầu sanh thế giới Cực Lạc, mọi người không còn gì để nói. Nếu ngài không đại triệt đại ngộ trong Thiền tông, muốn khuyên người niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, có người sẽ hủy báng ngài, không thể tin. Cho nên sau khi ngài triệt ngộ trong Thiền tông, mới trở về chuyên tu Tịnh độ, đề xướng thiền tịnh song tu, “có thiền có tịnh độ, giống như mang sừng hổ”, đây là lời khuyên người khác. Hậu nhân không hiểu dụng ý của tổ sư, đến bây giờ có người nói thiền tịnh song tu, họ muốn mang sừng hổ. Họ không biết lời của tổ sư là thấy người học thiền không thể thành tựu, dùng phương pháp này khuyên họ quay đầu. Nếu chuyên tu Tịnh độ, vậy thì không còn gì để nói, đi cọn đường này là đúng. Nghĩa là nói, quý vị học theo thiền không thể đạt đến mục đích, tu theo Tịnh độ còn có thể thành tựu.

Do đây có thể biết, phương pháp của Hoàng Niệm Tổ, nghĩa là nói quý vị học Mật không thể thành tựu, nếu nương theo Kinh Vô Lượng Thọ, Di Đà Yếu Giải, Phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyện, Tịnh độ còn có phần. Nhất định phải hiểu dụng ý trong cách nói của chư vị tổ sư đại đức, tuyệt đối không phải dạy ta học hai pháp môn, tuyệt đối không phải dạy ta học ba pháp môn. Hiện nay còn có thiền tịnh mật tam tu, quý vị xem có nguy chăng? Nhất định phải hiểu đạo lý này.

Tôi ở các nơi trên thế giới, chuyên môn đề xướng Kinh Vô Lượng Thọ, nương theo một bộ kinh. Cư sĩ Hoàng Niệm Tổ ở Bắc Kinh, cũng từng nói với học sinh, cách làm này của pháp sư Tịnh Không, nhất định có đạo lý của ông. Tôi ở Bắc Kinh, nghe học sinh của ông nói lại, ông ta nói tôi nhất định có dụng ý riêng. Dụng ý gì, đạo lý gì, ông không nói ra. Chuyên tu, nhất môn thâm nhập, khế hợp với căn tánh của người bây giờ nhất. Tu Tịnh độ, Tịnh tông là ngũ kinh nhất luận. Trong ngũ kinh, Hoàng Niệm Tổ đưa ra ba loại, đều là kinh điển Tịnh độ, Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Di Đà Yếu Giải, Phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyện. Bây giờ tôi đề xướng một môn, nếu thật sự thông suốt, rõ ràng, minh bạch một môn này, vậy là đủ, “một tức là nhiều”, ngoài ra đều bao hàm trong đó. Nhưng bộ kinh này, phải hiểu rõ ràng minh bạch.

Lần này thật khó được, có cơ hội này, chúng ta nói một lần thật tường tận. Lần này nói tường tận, chư vị sẽ hiểu từng câu từng chữ, không những bao gồm tất cả pháp mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói, mà những gì tất cả

Chư Phật khắp ba đời mười phương nói đều bao hàm trong đó.

Thời đại đã đi vào thế kỷ 21, trong thế kỷ lớn này, cuộc sống của chúng ta bận rộn hơn, căng thẳng hơn ngày xưa quá nhiều. Không những đời sống tinh thần căng thẳng, đời sống vật chất cũng căng thẳng theo, đâu còn thời gian để học nhiều pháp môn như vậy? Trong thời đại hiện nay, những gì chúng ta học, điều phải học càng ít càng tốt, nói ngắn gọn, thích hợp căn tánh người thời đại này. Từ tinh hoa ngắn gọn mà nói, có thể nói trong tất cả các kinh, không gì hơn Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh A Di Đà còn đơn giản hơn Kinh Vô Lượng Thọ, nhưng Kinh A Di Đà nhìn vẻ bên ngoài rất cạn cợt, thực tế ý nghĩa vô cùng thâm sâu, rất ít người hiểu, đặc biệt là phần tử tri thức. Phần tử tri thức rất khó kiến lập tín nguyện từ Kinh A Di Đà, vì sao vậy? Rất nhiều người cho rằng đây là câu chuyện thần thoại, là tác phẩm văn học nhỏ, rất khó khởi tín tâm. Thông qua giải thích của đại sư Ngẫu Ích, Liên Trì, mới biết kinh này rất thâm sâu, cho nên rất nhiều người không khó hiểu Kinh Di Đà. Yếu Giải quá khó, Sớ Sao quá khó hiểu, xem chú giải trái lại xem không hiểu, xem kinh hình như hiểu, thật ra căn bản không hiểu kinh, đây là độ khó. Kinh Vô Lượng Thọ, nói thật, dù ta không xem chú giải, quả thật cũng có thể hiểu, thật sự có thể được lợi ích. Y theo những giáo huấn trong kinh điển, thật sự thực hành, có thể tin, có thể nguyện, có thể hành trì. Nếu hiểu cạn thì hành cạn, hiểu sâu thì hành sâu, đều có thể được lợi ích, đúng là “tam căn phổ bị, lợi độn toàn thu”, đây là lợi ích của kinh này. Phân lượng thích hợp, không quá dài cũng không quá ngắn, thật sự khó được. Hạ Liên Cư tuyệt đối không phải người bình thường, ông cũng là Phật Bồ Tát tái sanh, đây là Phật Bồ Tát tái sanh. Cổ nhân có xem xét điều này, từng làm mấy lần hội tập đều không lý tưởng, có thể nói đều có khiếm khuyết. Đến bản của Hạ Liên Cư xuất hiện, mới thật sự là một bộ tập đại thành cả năm loại nguyên bản dịch xuất hiện. Khi bản này xuất hiện, đại sư Ấn Quang đã vãng sanh, ngài không thấy được. Đối với bản của Vương Long Thư ngài có phê bình, cũng có phê bình bản của Ngụy Mặc Thâm, bản tiết hiệu của Bành Tế Thanh càng không cần phải nói, nó không phải là bản hoàn chỉnh. Nếu tổ sư Ấn Quang thấy được bản này, chắc chắn gật đầu, quả thật bản này hội tập rất hay. Chúng tôi tuyên dương bản này, cũng gặp trở lực rất lớn. Có rất nhiều pháp sư phê bình tôi, nói quan niệm tôi sai lầm, đây là bản hội tập của cư sĩ, cư sĩ luôn thấp hơn một bậc. Nhưng trong Đại Tạng Kinh, kinh điển do cư sĩ dịch cũng không ít, trong Đại Tạng Kinh đều có. Cho rằng một khi xuất gia, mang lên người bộ y phục này là cao hơn. Không mang y phục này thì không cống cao ngã mạn, khi mang vào rồi cảm thấy mình cao hơn người khác quá nhiều, đây là sai lầm, là phiền não khởi hiện hành.

Hội tập, người hội tập đầu tiên là cư sĩ Vương Long Thư, vì sao không phê bình ông ta? Bản hội tập của Vương Long Thư đã đưa vào đại tạng, đây là một việc lớn. Ngày xưa, trước tác của mình có thể nhập tạng, tức là đã được chư vị cao tăng đại đức đương thời, mọi người đều khẳng định, mọi người đều đồng ý. Cho rằng ta nói không sai, chánh tri chánh kiến, những gì ta nói đều khế hợp với tâm Phật mới được nhập tạng, nhập tạng là một tiêu chuẩn rất cao. Bản thân Vương Long Thư, công phu niệm Phật không tệ, đứng vãng sanh. Nếu ông hội tập là sai lầm lớn, sao có thể đứng vãng sanh? Cổ thánh tiên hiền đã làm gương, làm mô phạm cho chúng ta. Hạ Liên Cư không phải một nhân vật tầm thường.

Có một năm tôi ở tại Miami, giảng về nhận thức Phật giáo, lần đó tôi ở phía đông nước Mỹ, từ New york DC, và giảng trong mấy thành phố, tất cả đều giảng đại ý Kinh Địa Tạng. Điểm sau cùng là Miami, do cư sĩ Tằng Hiến Vĩ tiếp đón, năng lực phiên dịch của Tằng cư sĩ rất tốt. Tôi thấy trong hàng thính chúng có không ít là người Mỹ, cho nên lúc đó tôi thương lượng với Tằng cư sĩ đổi đề tài, nói về nhận thức Phật giáo, do ông phiên dịch, chủ yếu là đối với người phương tây. Nhận thức Phật giáo đã lưu thông rất rộng, y theo trong CD cũng viết thành sách. Đây cũng là tùy thuận cơ duyên, chúng tôi đổi thành đề tài như vậy. Chứng minh Phật pháp rất linh hoạt, không phải cứng nhắc. Chúng ta cũng phải quán cơ, tùy cơ ứng biến. Bài diễn giảng này cũng vượt ra ngoài dự liệu của chúng tôi, lưu thông rất rộng, hiện nay đã hoàn thành bản dịch tiếng Anh.

Hôm trước cư sĩ Lý Văn Hoa nói với tôi, Tịnh tông học hội quyết định in 10 ngàn cuốn, vì lớp tri thức phần tử ở Singapore, tiếp thu giáo dục Anh ngữ vẫn chiếm đại đa số. Để tiện lợi cho họ thấu triệt Phật giáo nói về điều gì, không đến nỗi phát sanh ngộ nhận. Những vấn đề này, nói thật, chúng ta đều học được từ trong Phật giáo đại thừa. Cũng quan sát thời đại này, thế kỷ tiếp theo, nhu cầu bức thiết là gì?

Kinh Hoa Nghiêm bao nhiêu năm lại đây, có rất nhiều pháp sư, cư sĩ đến tìm tôi, hy vọng tôi mở giảng bộ kinh này. Bộ kinh này trước đây từng giảng ở Đài Bắc, chưa giảng xong, tôi tính trước sau cũng có 17 năm. Nhưng vì thường ra nước ngoài, một lần xuất ngoại là làm lỡ, chỉ giảng đến Phẩm Thập Hồi Hướng. Vì thế thật không dễ, bộ đại kinh này phân lượng quá lớn, cần rất nhiều thời gian. Chỉ có thường trú ở một chổ, mới có thể giảng bộ kinh này.

Lần này có nhân duyên đến Singapore, cuộc sống an định hơn. Mục đích chủ yếu khi nói bộ kinh này, là giúp hàng hậu học, cung cấp cho họ một phần tài liệu tham khảo. Mà thực tế bộ kinh này, đối với xã hội hiện đại có giúp ích rất lớn. Xã hội này là xã hội động loạn bất an, mà trong Kinh Hoa Nghiêm, hiển bày cho chúng ta thấy một xã hội rất hòa thuận, hai bên thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Ngày nay chủng tộc khác nhau, tín ngưỡng khác nhau, học thuật khác nhau, văn hóa khác nhau, phương thức sống khác nhau. Chúng ta sống trên địa cầu này, làm sao có thể yêu thương tôn trọng lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau, thật sự phải học tập theo Kinh Hoa Nghiêm.

Tôi ở Úc châu tham gia tổ chức hòa bình tôn giáo thế giới, tất cả có hơn 30 Tôn giáo tập hợp với nhau, đều thảo luận về vấn đề này. Mọi người đều ý thức rằng, xung đột, chiến tranh đem đến đau khổ, đen đến thảm họa cho con người, làm sao để hóa giải. Trong hội nghị, tôi nghe một thần phụ của Thiên chúa giáo, báo cáo một cách rất cảm khái, ông hy vọng mỗi Tôn giáo, khi truyền giáo cho tín đồ, đừng công kích Tôn giáo khác, lý niệm này rất hay.

Khi đến lượt tôi nói chuyện, tôi nói chúng ta không những không được công kích các Tôn giáo khác, nhất định phải tán thán Tôn giáo khác, phải giúp Tôn giáo khác, đây thực hành theo Kinh Hoa Nghiêm. Tôi nói với họ, trong Kinh Hoa Nghiêm, pháp pháp đều bình đẳng. Phật giáo đệ nhất, Cơ đốc giáo cũng đệ nhất, Thiên chúa giáo cũng đệ nhất, mọi người đều đệ nhất, vậy là ổn, bình đẳng, “bình đẳng chân pháp giới”. Trong Hoa Nghiêm không có thứ hai, trong Phật pháp đều không có thứ hai.

Trong Kinh Lăng Nghiêm chúng ta thấy 25 viên thông, 25 vị Bồ Tát đều nói họ là pháp môn đệ nhất, không có thứ hai. Thứ nhất là đúng, thứ hai là sai. Kinh Phật là đệ nhất, Thánh kinh cũng đệ nhất, Kinh thánh mẫu của thiên chúa giáo cũng đệ nhất, Kinh Cô ran của Hồi giáo cũng đệ nhất, mọi người đều đệ nhất. Như vậy mới có thể tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau. Khác dân tộc, khác văn hóa, khác Tôn giáo vẫn là người một nhà. Người bây giờ gọi là thôn địa cầu, chúng ta là thôn dân của thôn địa cầu, là người cùng một thôn trang, phải cùng nhau sáng tạo đời sống hạnh phúc mỹ mãn, đây mới là mục tiêu mọi người hy vọng. Cho nên hiện nay rất nhiều Tôn giáo có thể bắt tay hợp tác với nhau.

Chính phủ Úc châu đang đề xướng, xây dựng một trung tâm hoạt động văn hóa đa nguyên, thực tế chính là các Tôn giáo khác nhau, mọi người cùng nhau hoạt động, kiến lập một trung tâm hoạt động. Trung tâm hoạt động này thiết lập trong trường học, đất của trường, đại học Griffith, trường học ở Brisbane. Chủ trì việc này, là xứ trưởng văn hóa đa nguyên của Queensland, trước đây ông là cục trưởng của cục sự vụ dân tộc thiểu số, hiện nay đã thăng chức, bây giờ đại khái đang làm công tác về nền văn hóa đa nguyên.

Ông ta nói với tôi, ông nói thầy nhất định rất có hứng thú đối với vấn đề này, liền kéo tôi đến trường, đi tham quan tình hình dự trù của họ. Tôi hỏi ông ta, trung tâm hoạt động này ông dự kiến bao nhiêu kinh phí? Ông ta nói, kiến trúc trung tâm này cần khoảng 130 vạn, thêm một số thiết bị bên trong, dự tính khoảng 200 vạn tiền Úc, tiền Úc gần tương đương với tiền Singapore, giá trị tương đương. Tôi nghe thế, lúc đó liền ủng hộ ông ta 10 vạn, ông ngơ ngác. Đây là số tiền ủng hộ đầu tiên, hiện tượng tốt. Chúng ta đang học bố thí, ái ngữ, lợi hành, thực hành ngay lập tức. Tôi thật sự ủng hộ ông ta, chúng ta hy vọng Tôn giáo có thể đoàn kết, Tôn giáo có thể chung sống hòa bình. Chúng ta biết đoàn kết chủng tộc, đoàn kết văn hóa khác nhau, tôi đã nghĩ từ lâu, chính trị không làm được, vũ lực không làm được. Vũ lực đánh qua đánh lại, chỉ kết thêm thù hận mà thôi, không giải quyết được vấn đề. Cho dù ta hủy diệt một đất nước của họ, nếu dân tộc này vẫn còn một người, họ sẽ báo thù.

Chúng ta xem lịch sử nhà Thanh, đầu thời nhà Thanh, hình như thời đại Nộ Nhĩ Cáp Xích, tiêu diệt dòng họ Diệp Hách, đó cũng là một tộc. Tộc trưởng của Diệp Hách Thị, khi sắp chết phát lời thề độc, trong dòng tộc này của tôi tương lai dù chỉ còn một người nữ, cũng phải báo thù. Từ Hy thái hậu chính là Diệp Hách Thị, quả thật là một người nữ trong tộc của ông cũng phải hủy diệt quốc gia của họ, Từ Hy thái hậu đến để báo thù.

Điều này nói rõ, dùng vũ lực không thể giải quyết được vấn đề, vũ lực kết thâm thù đại hận, khi gặp cơ duyên nhất định đến báo thù. Người bây giờ không biết nhân duyên quả báo, không biết quả báo thông ba đời. Kinh tế không thể giải quyết vấn đề, hiện nay mọi người đều thích làm kinh tế, khiến khắp nơi trên thế giới đều khủng hoảng. Kinh tế mang đến thảm họa, không giải quyết được vấn đề này, khoa học kỷ thuật cũng không giải quyết được vấn đề. Thật sự có thể giải quyết vấn đề, trong đại hội chúng tôi yêu cầu chư vị lãnh tụ Tôn giáo đoàn kết lại, “giáo dục Tôn giáo”, tôi nói chỉ cần dựa vào điều này. Vì thế tôi thấy các vị lãnh đạo Tôn giáo này, tôi đều chắp tay cung kính: “chư vị Bồ Tát”, Bồ Tát thật. Cơ đốc giáo tôi gọi họ là mục sư Bồ Tát, Thiên chúa giáo tôi gọi họ là thần phụ Bồ Tát. Mọi người tôi đều xưng Bồ Tát, Bồ Tát là cứu thế cứu nhân, chỉ có dựa vào quý vị. Họ cũng rất cảm khái nói: “tôi có tâm, cũng đang muốn nghiên cứu”. Tôi nói với họ, tôi nói những gì quý vị đang nghĩ không thể thực hành, nguyên nhân ở đâu? Vì quý vị có tông không có giáo. Họ nghe xong cũng gật đầu, cũng đồng ý cách nói này của tôi. Tôi nói quý vị có tông, cần phải có giáo hóa, dạy học. Tôi nói, ngày nay tôi đang làm việc giáo dục Phật giáo, Cơ đốc giáo quý vị làm giáo dục Cơ đốc, giáo dục Thiên chúa. Nếu không thể thực hành trong giáo dục, không thể dùng phương pháp dạy học thức tỉnh tín đồ, thiên tai ở thế gian này không thể hóa giải, chúng sanh không được cứu.

Phương pháp duy nhất là dựa vào giáo dục.

Hôm đó sau khi đại hội kết thúc, trong lúc diễn giảng tôi kiến nghị cho họ, thứ nhất là phải cường hóa tổ chức, đây là tổ chức mang tính thế giới, tổ chức hòa bình Tôn giáo. Thứ hai phải chuẩn bị ngân sách, nếu không có ngân sách không thể làm việc, nhất định phải có tổ chức. Thứ ba, chúng ta phải thành lập một trường đại học văn hóa đa nguyên, đào tạo giáo viên. Trường học này, thầy truyền giáo của các Tôn giáo đều đào tạo ở đây. Tương lai bất luận chúng ta truyền giáo nào, quan niệm cơ bản của ta, mục tiêu sau cùng là một xã hội an định, thế giới hòa bình, người người đều có thể sống đời hạnh phúc mỹ mãn, chúng ta có mục đích như vậy. Bất luận ta thuộc Tôn giáo nào, y theo kinh nào, chúng ta đều phải quy kết về mục tiêu này, phương hướng này. Thực hành như thế nào? Đến sau cùng, chúng ta cần phải có một công ty truyền bá vệ tinh của mình, Tôn giáo sư của mỗi Tôn giáo, mỗi ngày giảng kinh thuyết pháp qua đài truyền hình, truyền bá lý niệm của chúng ta đến khắp thế giới, đưa vào trong gia đình của mỗi tín đồ. Khiến họ học Tôn giáo mình, cũng có thể tiếp xúc Tôn giáo khác, hai bên thấu hiểu lẫn nhau, nhận thức lẫn nhau. Sự ngộ nhận trong đó đều được hóa giải, mâu thuẩn được hóa giải, xung đột được hóa giải, hòa bình liền hiện thực, an định được hiện thực. Đây là khi tôi ở trong đại hội kiến nghị cho họ, chúng ta nhất định phải nỗ lực theo phương hướng này.

Úc châu đối với việc phúc lợi người già làm rất tốt, điều này rất nhiều quốc gia trên toàn thế giới, đều không thể sánh với người Úc châu, nhưng cũng thiếu thốn về cuộc sống tinh thần. Cấu tưởng về thôn Di Đà của chúng tôi xuất phát từ đây, thôn Di Đà là vào năm 83 tôi ở San Francisco, Cam cư sĩ ở cùng chung cư, có được một ít khai thị, tôi ở đó giảng một tuần. Tôi nghĩ, đạo tràng của thế kỷ 21 chắc là của chung cư người già, đối tượng dạy học của chúng ta là người về hưu. Đối với lớp trẻ chỉ đem đến cho họ một khái niệm, Phật giáo là gì, khiến họ nhận thức rõ ràng. Sau khi về hưu, cố gắng niệm Phật, học Phật. Cho nên đạo tràng sau này không còn là tự viện am đường, mà chính là trung tâm phúc lợi của người già. Đó là khởi vọng tưởng, không ngờ đến đây, khi cư sĩ Lý Mộc Nguyên nghe được, ông rất nỗ lực, ông làm thật, quả thật rất khó được. Tôi nói, ông làm thật, vậy tôi giúp ông, ông không làm tôi sẽ đi vân du, tự tại vô cùng. Ông làm thật, ông muốn thực hiện lý tưởng này.

Tôi nói, hầu như tất cả Tôn giáo, đều có thành lập viện dưỡng lão, viện dưỡng lão và viện cô nhi. Người thông thường thành lập viện dưỡng lão, đều có một quan niệm hiện thực, ở đó nuôi người già, sau đó sẽ chết, già chết, cho nên họ gọi là công trình không hy vọng. Gọi người già là công trình không hy vọng, khiến người khác nghe thấy đều rất khó chịu. Nhưng tôi nói với họ, tôi nói viện dưỡng lão là công trình có hy vọng nhất, vì sao vậy? Đây là trạm chuyển đổi cuối cùng, nhất định phải đạt đến mục tiêu của Tôn giáo họ. Mục tiêu của Cơ đốc giáo, Thiên chúa giáo ở thiên đường, những người già này ở viện dưỡng lão của mình, ta nhất định phải giúp họ lên thiên đường. Nếu họ không thể lên thiên đường, tội của mình rất nặng.

Phật giáo thành lập thôn Di Đà, nhất định phải giúp họ vãng sanh Tịnh độ, đây là công trình có hy vọng nhất, chúng ta gọi đây là chuyển phàm thành thánh. Chúng ta không chỉ dưỡng thân họ, còn nâng cao đời sống tinh thần của họ. Mỗi ngày giảng đạo cho họ, giảng giải cho họ về chân tướng của nhân sinh vũ trụ, nói cho họ biết rõ về chân tướng sự thật của cõi trời và nhân gian. Khiến những người về hưu này đều rõ ràng minh bạch, họ sẽ cố gắng lựa chọn, tinh tấn nỗ lực tu học, giúp họ đạt đến mục tiêu lý tưởng của Tôn giáo mình. Cho nên đây là công trình có hy vọng nhất, sao lại là công trình không hy vọng chứ? Chúng ta cần phải nỗ lực, phải siêng năng làm, chúng ta toàn tâm toàn lực hiệp trợ với Lý Mộc Nguyên, thực hiện Thôn Di Đà ở đây.

Lần này tham gia hộ nghị Tôn giáo Úc châu, hội nghị cử hành tại Sydney. Tôi đến Sydney, ngẫu nhiên nghe bên đó cũng thành lập một thôn cho người già về hưu, tôi còn nghe nói chính phủ Úc châu đồng ý, thôn người già về hưu này với mô hình nhỏ. Tương lai trong đó thu nhận, khoảng sáu bảy mươi người, có thể hoàn toàn thu nhận người Hoa. Có thể thiết Phật đường trong đó, mà còn đồng ý toàn bộ ăn chay, họ đến nói với tôi, quả thật khó được.

Ở các quốc gia khác, có thể làm được điều này quả thật không dễ. Có thể cũng là đầu tiên, đầu tiên sẽ ảnh hưởng rất lớn, nó là trường hợp mở đầu. Có một trường hợp như thế, về sau các khu vực khác, có thể yêu cầu chính phủ làm như vậy, có ví dụ để dẫn chứng. Đối với mô hình nhỏ Thôn Di Đà này, tôi toàn lực giúp nó, hy vọng nó hoàn thành nhanh chóng, có thể thực hiện. Chúng ta thật sự thực hiện, thật sự giúp người.

Ở đây Đức Phật nói về Tứ tất đàn, Tứ nhiếp pháp, chúng ta tuyệt đối không được lơ là, phải siêng năng học tập. Học được điều này, pháp duyên hoằng pháp tự nhiên sẽ thù thắng. Ta cũng rất biết làm người, nhân duyên rất tốt, đi đến đâu đều được người hoan nghênh. Học cách làm người, học cách giao tiếp, kiến lập quan hệ giữa người và người. Trong kinh Phật đúng là cao minh nhất, Thế Tôn trong thời gian không gian vô hạn, vận dụng những phương pháp này, được sự kính yêu ủng hộ của tất cả chúng sanh khắp hư không pháp giới. Phương pháp này chính xác, không thể không học. Tôi học được một chút, cho nên quý vị thấy tôi đi khắp nơi nhân duyên đều rất thù thắng, đã học được một chút, vẫn tiếp tục nỗ lực. Thôi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta tạm dừng tại đây.