Chuyện Tình Của Liên Hoa Hòa Thượng

Chương Mười Một Câu Chuyện Thật Về Hòa Thượng Liên Hoa

Hòa Thượng Liên Hoa (1763? - 1823) (phái Thiền Lâm Tế, đời thứ 35) hay Thiền Sư Thiệt Thành Liễu Đạt Hòa Thượng Liên Hoa hay Thiền Sư Thiệt Thành Liễu Đạt là đệ tử của Ngài Minh Vật Nhứt Tri ở chùa Kim Cang (Đồng Nai).

Vào giữa thế kỷ thứ 18, trong thời Nguyễn Vương (Nguyễn Phước Ánh) chống với quân Tây Sơn, Hòa Thượng Phật Ý – Linh Nhạc hoằng hóa ở chùa Từ Ân và chùa Khải Tường ở Gia Định (1744 1821). Sư Liễu Đạt được cử làm Thủ Tọa chùa Từ Ân và sau được qua trụ trì chùa Khải Tường.

Khoảng năm 1789 – 1802 khi Nguyễn Vương trung hưng ở Gia Định, lo tổ chức lại việc cai trị, cho xây thành Gia Định, Nguyễn Vương và triều thần tạm ngụ tại chùa Từ Ân; Thái Hậu, Vương Phi, Công Chúa… tạm ngụ tại chùa Khải Tường. Năm 1791 Hoàng Tử Nguyễn Phước Đảm (sau này là vua Minh Mạng) đã sanh ra tại chùa Khải Tường.

Hòa Thượng Liễu Đạt thông minh, có tài thuyết pháp và biện luận phật pháp, tướng hảo quang minh; nên được nhiều người kính mộ. Thái hậu, Vương phi và các Công chúa đều tôn phục. Một số công chúa đã thọ giới với Hòa Thượng, trong đó có Thái Trưởng Công Chúa Long Thành.

Sau khi lên ngôi (1802) vua Gia Long cho xây dựng kinh thành Phú Xuân (Huế), sau khi hoàn thành, nội cung được rước về kinh đô. Năm 1805 khi Thái Trưởng công chúa lên đường về Phú Xuân, Hòa Thượng Liễu Đạt có nhờ công chúa lo trùng tu chùa Quốc Ân; vì chùa này do Tổ Sư Nguyên Thiều – Siêu Bạch xây dựng từ năm 1683 và đã bị tàn phá trong thời gian chiến tranh. Công chúa đã cúng dường 300 quan để tu sửa chùa và mua một số đất cúng cho chùa.

Năm Đinh Sửu niên hiệu Gia Long thứ 16 (1817) vua cử Hòa Thượng Liễu Đạt ở chùa Khải Tường ra làm Tăng Cang chùa Thiên Mụ ở kinh đô Huế. Khi làm Tăng Cang chùa Thiên Mụ, Hòa Thượng Liễu Đạt còn được cử làm pháp sư để thuyết giảng Phật pháp trong nội cung của vua, mỗi tháng thuyết pháp cho Thái Hậu, vương phi, công chúa, cung tần… tám ngày. Vua Minh Mạng phục tài đức của Hòa Thượng Liễu Đạt nên phong danh hiệu là Hòa Thượng Liên Hoa.

Trong thời gian Hòa Thượng Liễu Đạt hoằng hóa ở kinh đô Huế vào khoảng năm 1821, Hòa Thượng Phật Ý – Linh Nhạc ở chùa Từ Ân Sài Gòn có nói với đệ tử là Thiền Sư Tô Tông – Viên Quang trụ trì chùa Giác Lâm là Hòa Thượng lo cho Sư Liễu Đạt không tránh được mối dây ràng buộc của nghiệp trần duyên, vì Liễu Đạt có tướng hảo, có tài thuyết giảng và khoa ăn nói, lại giảng giải trong nội cung, gần nhiều giới nữ sắc quyền quý.

Ngày 20 tháng 11 năm Tân Tỵ (1821) Đại Lão Hòa Thượng Phật Ý – Linh Nhạc viên tịch ở chùa Từ Ân. Hòa Thượng Liên Hoa không được cho biết tin, có thể trong nội cung giấu tin này để Hòa Thượng không xin về Gia Định, hầu ở lại thuyết pháp trong nội cung. Mãi đến đầu năm 1823, có các quan Đại thần từ Gia Định ra kinh đô Huế dự lễ, Hòa Thượng Liên Hoa mới biết được tin đó, và nhân đó mới có cớ để xin vua cho từ nhiệm ở chùa Thiên Mụ và trong nội cung của vua để về Gia Định. Sau cả tháng, Thiền Sư Liễu Đạt mới được vua cho phép về trụ trì chùa Từ Ân ở Gia Định.

Khi Hòa Thượng Liên Hoa về đến chùa Từ Ân ở Gia Định, chư huynh đệ và chư Tăng đến mừng. Hòa Thượng Viên Quang mới hỏi Hòa Thượng Liên Hoa về sự lo lắng của Đại Lão Hòa Thượng Phật Ý về Hòa Thượng Liên Hoa có đúng không? Hòa Thượng Liên Hoa nghe xong mới xúc động và kể lại rằng: Khi hoằng hóa ở kinh đô Huế, có Hoàng Cô (cô của vua Minh Mạng) là đệ tử của Hòa Thượng, thọ giới Bồ Tát được ban pháp danh là Tế Minh – Thiên Nhựt có tình cảm luyến ái sâu đậm, muốn ràng buộc duyên tình với Hòa Thượng; nên Hòa Thượng phải tìm cách xin về Gia Định.

Chư huynh đệ nghe qua, than thở cho nghiệp trần duyên quá trớ trêu, ràng buộc chúng sanh gây cản trở trong việc tu hành. Sau đó, Hòa Thượng Liên Hoa vẫn tiếp tục hoằng hóa ở chùa Từ Ân.

Nhưng vào một buổi sáng tháng 10 năm Quý Mùi (1823) Hòa Thượng Liên Hoa đang uống trà, đàm đạo với đồ chúng ở chùa Sắc Tứ Từ Ân, bỗng có tin quan trấn thủ Gia Định cho hay là Hoàng Cô vâng mệnh vua (Minh Mạng) vào Gia Định để cúng dường chùa Sắc Tứ Từ Ân và chùa Quốc Ân Khải Tường, Hoàng Cô đang tạm ngụ tại dinh trong thành Gia Định, một vài hôm nữa, Hoàng Cô sẽ đến lễ ở hai chùa này và sẽ tạm ngụ ở chùa Sắc Tứ Từ Ân cho đến ngày Hoàng Cô trở về kinh đô.

Tin bất ngờ này làm cho Hòa Thượng Liên Hoa phải lo âu, dù rằng Hòa Thượng đã đạt được trình độ uyên thâm trong đạo pháp. Hòa Thượng chưa biết phải làm thế nào để tránh sợi dây luyến ái mà Hoàng Cô đang cố tình theo đuổi trói buộc? Không nghĩ được phương cách để đối phó, Hòa Thượng phải vào chùa Giác Lâm ở Phú Thọ để vấn kế Thiền Sư Viên Quang.

Hòa Thượng Liên Hoa định bỏ chùa Sắc Tứ Từ Ân đến ẩn tránh ở chùa khác để lánh mặt Hoàng Cô. Nhưng Hòa Thượng Viên Quang khuyên can, bảo rằng: Nếu Hòa Thượng lánh mặt bất ngờ thì sẽ mang tội với triều đình và làm cho chư Tăng cùng Phật tử xôn xao, nghi ngờ thắc mắc… sẽ gây nhiều dư luận không tốt và có thể gây nhiều biến động rắc rối hơn. Hòa Thượng Viên Quang khuyên Hòa Thượng phải định tâm, cố gắng giữ cho tâm được bình thản và sinh hoạt tự nhiên như mọi ngày, cầu nguyện chư Phật hộ trì, giúp cho sáng suốt để giải quyết công việc hợp tình hợp lý. Hòa Thượng Liên Hoa nghe theo, về chùa Từ Ân chuẩn bị để đón tiếp Hoàng Cô đến lễ bái.

Hôm sau Hoàng Cô và phái đoàn của các quan thuộc Gia Định thành đến chùa Sắc Tứ Từ Ân dâng đại lễ. Sau khi buổi lễ hoàn tất, Hoàng Cô cảm ơn các quan đã tiếp đón và đưa rước. Hoàng Cô bảo là trong thời gian bà ở chùa Từ Ân cho đến ngày hồi kinh chỉ cần để lại chùa các người tuỳ tùng của bà và một vài binh lính theo túc trực mà thôi, các quan cứ về, khỏi phải hầu đãi.

Trong thời gian Hoàng Cô ở chùa, mỗi sáng Hòa Thượng Liên Hoa đều phải tiếp kiến và hầu chuyện với Hoàng Cô. Không biết có sự việc gì khác thường, đặc biệt gì không mà đến sáng sớm ngày thứ ba sau khi Hoàng Cô ở chùa thì Hòa Thượng Liên Hoa đi đâu mất, không có mặt ở chùa để tiếp kiến Hoàng Cô như mọi hôm. Hoàng Cô hỏi, Tăng chúng không biết Hòa Thượng đi đâu. Hoàng Cô hỏi Thị Giả Hòa Thượng là Sa Di Mật Đĩnh, vị này có quen biết với Hoàng Cô, vì vị này đã theo hầu Hòa Thượng trong thời gian Hòa Thượng hoằng hóa tại kinh đô Huế; nhưng Sa Di Mật Đĩnh cũng bảo là không biết. Hoàng Cô bắt Thị Giả Mật Đĩnh phải đưa bà đi đến chùa Giác Lâm để tìm Hòa Thượng; nhưng vẫn không biết tông tích Hòa Thượng ở đâu?

Hoàng Cô trở về chùa Từ Ân, cứ nằm trầm tư, buồn bã, không màng ăn uống… Ba ngày trôi qua sức khỏe của Hoàng Cô sa sút trầm trọng; lại sợ Hoàng Cô quá buồn thảm, có thể đi đến tuyệt vọng chán đời, gây tình trạng nguy hiểm có hại cho chùa; nên Thị Giả Mật Đĩnh đành phải cho Hoàng Cô biết là Hòa Thượng Liên Hoa đã lên chùa Đại Giác ở Cù Lao Phố, tỉnh Biên Hòa để nhập thất hai năm. Sau khi biết tin đó, Hoàng Cô báo cho quan Trấn Gia Định là Hoàng Cô sẽ lên tỉnh Biên Hòa để cúng dường cho chùa Đại Giác.

Hôm sau quan Trấn cử phái đoàn hộ tống đưa Hoàng Cô lên chùa Đại Giác, sau khi được Hòa Thượng trụ trì tiếp đón và dâng lễ, cúng dường cho chùa Đại Giác mấy trăm quan, Hoàng Cô nhờ Thị Giả Mật Đĩnh đưa đến tịnh thất của Hòa Thượng Liên Hoa. Cửa thất đóng kín, Hoàng Cô quỳ trước cửa, lễ ba lễ và thưa rằng: Đệ tử sắp hồi kinh nên đến đây xin Hòa Thượng cho diện kiến lần chót trước khi lên đường. Hòa Thượng vẫn không trả lời. Hoàng Cô đi vòng quanh chùa suy nghĩ kế khác, sau đó Hoàng Cô lại trước cửa thất, quỳ xuống thưa rằng:

Bạch Hòa Thượng! Nếu Hòa Thượng không tiện ra tiếp, xin Hòa Thượng cho con nhìn thấy bàn tay của Hòa Thượng, đệ tử cũng hân hoan mà ra về.

Im lặng trong vài phút… Hòa Thượng trong thất đưa bàn tay ra cửa nhỏ nơi để đưa thức ăn vào thất, Hoàng Cô vội ôm lấy bàn tay hôn nhẹ một cách trìu mến, rồi sụp xuống lạy ba lạy và khóc sướt mướt. Nhưng sau đó, Hoàng Cô cho biết là bà sẽ ở lại chùa Đại Giác nghỉ vài ngày.

Đến giữa đêm đó, vào canh ba, trong khi mọi người đang an giấc, bỗng thấy lửa cháy rực ở tịnh thất của Hòa Thượng Liên Hoa, mọi người trong chùa hoảng hốt, cùng nhau chạy đến dập tắt ngọn lửa; nhưng tịnh thất đã cháy rụi, xác thân Hòa Thượng cũng cháy tiêu. Mọi người đang bàn tán xôn xao, có người phát hiện được bài kệ Niết Bàn do Hòa Thượng Liên Hoa viết bằng mực đen trên vách chánh điện:

Thiệt đức rèn kinh vẹn kiếp trần

Thành không vẩn đục, vẫn trong ngần

Liễu tri mộng huyễn, chơn như huyễn Đạt đạo minh vui, đạo mấy lần.

Phía dưới có đề: Sa Môn Thiệt Thành Liễu Đạt

Hay tin Hòa Thượng Liên Hoa, Hòa Thượng của Hoàng Gia, bổn sư của Hoàng Cô và một số người trong Hoàng cung nhà Nguyễn, các quan tỉnh Biên Hoà và các quan thuộc dinh Tổng Trấn ở Gia Định phải báo tin về triều đình và hợp nhau lại tổ chức tang lễ.

Sau khi làm lễ nhập tháp Hòa Thượng Liên Hoa xong, Hoàng Cô rất buồn bã và cho biết rằng bà sẽ ở lại chùa Đại Giác cho đến ngày khai mộ mới hồi kinh.

Nhưng, ngay ngày hôm sau đó, Hoàng Cô đã uống độc dược tự tử tại hậu liêu chùa Đại Giác ngày mùng hai tháng mười một năm Quý Mùi (1823) thọ 65 tuổi. (Có lẽ Hòa Thượng Liên Hoa lúc đó cũng đã hơn 60 tuổi).

Hòa Thượng Viên Quang trụ trì chùa Giác Lâm, hợp cùng Thiền Sư Tế Chánh Bổn Giác trụ trì chùa Từ Ân và chư Tăng ở các chùa trong môn phái lo lễ nhập tháp Hòa Thượng Liên Hoa, lại lo lễ an táng Hoàng Cô và thỉnh long vị của Hòa Thượng Liên Hoa và linh vị của Hoàng Cô về thờ ở chùa Sắc Tứ Từ Ân. Long vị của Hòa Thượng thờ ở bàn thờ Tổ, linh vị của Hoàng Cô thờ ở bàn thờ bá tánh.

Nhưng sau đó, chùa Từ Ân bỗng nhiên xảy ra nhiều sự cãi vả, xào xáo trong chùa. Chùa Từ Ân là chùa quan, tức chùa do vua Sắc Tứ và hộ trì mọi việc trong chùa, vốn có nghi lễ nghiêm minh, chư Tăng đều giữ đạo hạnh, cư xử lễ độ, hòa thuận… Thiền Sư trụ trì là Thiền Sư Tế Chánh Bổn Giác, đệ tử của Hòa Thượng Liên Hoa dàn xếp mãi vẫn không yên, chùa vẫn lủng củng, xáo trộn. Thiền Sư Bổn Giác phải tham khảo ý kiến của Hòa Thượng Viên Quang.

Sau một thời gian thiền quán để tìm nguyên nhân và cách giải quyết những bất ổn của chùa Từ Ân, Hòa Thượng Viên Quang mới nghiệm được là: có thể Hoàng Cô có thần thức luyến ái Hòa Thượng Liên Hoa quá mạnh và muốn được gần gũi Hòa Thượng; nên gây ra xáo trộn ở chùa để đòi yêu sách.

Vì vậy Hòa Thượng Viên Quang mới đề nghị với Thiền Sư Bổn Giác cho đưa linh vị của Hoàng Cô thờ chung với long vị của Hòa Thượng Liên Hoa ở bàn thờ Tổ. Quả nhiên, sau khi làm như thế, trong chùa Từ Ân trở lại bình thường. Không còn xáo trộn như trước nữa. Vì vậy, cho đến ngày nay, ở chùa Từ Ân, trên bàn thờ Tổ, bên cạnh long vị của Hòa Thượng Liên Hoa có linh vị của Hoàng Cô thờ kế cận và bên trên có ghi: “Thích môn hộ giáo, Hoàng Cô, thọ Bồ Tát giới, pháp danh Tế Minh, tự Thiên Nhựt chi vị”.

Hòa Thượng Liên Hoa hay Thiền Sư Thiệt Thành Liễu Đạt có các đệ tử nổi danh như:

− Thiền Sư Tế Chánh Bổn Giác; sau làm Tăng Cang và trụ trì chùa Linh Mụ Huế (1823 1825) và sau đó trụ trì chùa Linh Mụ lần thứ hai từ năm 1833 đến năm 1841. Đồng thời Ngài cũng làm Tăng Cang chùa Quốc Ân và chùa Từ Ân.

− Thiền Sư Tế Bổn – Viên Thường (1769 1848) trụ trì chùa Long Quang và chùa Pháp Vân ở Thừa Thiên Huế, sau đó làm Tăng Cang và trụ trì chùa Thiên Mụ từ năm 1841 đến năm 1847.

− Thiền Sư Tế Tín – Chánh Trực trụ trì và trùng tu chùa Sắc Tứ Từ Ân và chùa Quốc Ân Khải Tường.

− Thiền Sư Tế Triệt – Giác Nguyên khai sơn chùa Tân Long ở Cao Lãnh.

Như vậy Hòa Thượng Liên Hoa sau khi nhận chức Tăng Cang và trụ trì chùa Thiên Mụ từ năm 1817 đến năm 1823, sau đó 2 vị đệ tử xuất sắc của Ngài cũng đã trụ trì chùa Thiên Mụ quốc tự cả thảy 3 lần, từ năm 1823 đến năm 1847. (Trích: Lịch sử Phật giáo Đàng Trong của Nguyễn Hiền Đức từ trang 231 đến trang 235 và quyển “Thiền Sư Việt Nam” của Hòa Thượng Thích Thanh Từ).

Cuối trang sách có chụp hình long vị và linh vị của Hòa Thượng Liên Hoa và Hoàng Cô và có thêm phần ghi chú như sau:

Long vị Hòa Thượng Liên Hoa (Thiệt Thành Liễu Đạt) và Hoàng Cô (Tế Minh – Thiên Nhựt) trên bàn thờ Tổ chùa Từ Ân.

Chương Mười Hai Câu Chuyện Tình Phóng Tác Từ Câu Chuyện Thật

Nhân duyên để tôi phóng tác câu chuyện thật bên trên (chương mười một) thành câu “Chuyện tình của Liên Hoa Hòa Thượng” là do những nguyên nhân gần và xa như dưới đây:

Năm 2009 vừa rồi, trong khi tịnh tu, nhập thất tại Tu Viện Đa Bảo, Úc Đại Lợi lần thứ 7; ngoài giờ tụng kinh, ngồi thiền, niệm Phật và dịch thuật ra, khi nào có thì giờ thì tôi đọc sách và đọc báo. Nhìn trên kệ sách của Tu Viện có quyển “Lịch Sử Phật Giáo Đàng Trong” khá dày của Tác Giả Nguyễn Hiền Đức, tôi lấy xuống đọc, mỗi ngày một ít. Với hơn 800 trang sách ấy, tôi phải cần hơn 2 tháng mới đọc xong. Quyển sách thật là thú vị, vì với quyển nầy, chúng ta sẽ có thêm một số sử liệu cho Phật Giáo Việt Nam khi mới được truyền vào đây trên dưới 300 năm về trước.

Khi đọc đến trang 231 thì câu chuyện của Hòa Thượng Liên Hoa lại hiện ra trước mắt mình. Đây là một câu chuyện hay, có thật, có thể là 98%, tôi tin như vậy, vì có 2 long vị và bài vị của Hòa Thượng và Hoàng Cô tại Chùa Từ Ân là bằng chứng. Do đó tôi nảy ra ý định là nên phóng tác từ chuyện này thành một quyển tiểu thuyết lấy tên là “Chuyện tình của Liên Hoa Hòa Thượng”.

Năm nay 2010 lẽ ra tôi phải dịch kinh sách như mọi lần nhập thất trước; nhưng sách dịch chung với Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng bằng tiếng Anh nhan đề là: Peaceful Death and Joyful Rebirth (Chết an Lạc – Tái sanh hoan hỷ) tôi đã dịch xong trong mùa An Cư Kiết Hạ năm nay tại Chùa Viên Giác Hannover rồi; khi qua đây chỉ mang bản thảo đã dịch để nhờ Thầy Phổ Huân và Sư Cô Giác Anh đánh máy cũng như sửa lại giùm những chỗ cần sửa, sau đó gọp chung lại phần dịch của Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng thì chúng tôi sẽ có một tác phẩm dịch chung. Đây là lý do để tôi rảnh rỗi đặt bút viết quyển Tiểu Thuyết này từ ngày 22 tháng 11 năm 2010 sau khi tôi đi Thái Lan và Ấn Độ. Tôi viết ròng rã suốt 4 tuần lễ như thế, cho đến hôm nay là ngày 22 tháng 12 năm 2010 nhằm ngày 17 tháng 11 năm Canh Dần, nhân Lễ vía Đức Phật A Di Đà là xong tác phẩm thứ 58 này, gồm 510 trang viết tay như vậy. Sách này sẽ được xuất bản vào năm 2011 tại Đức. Đây là lý do gần tại sao có được tác phẩm này.

Nguyên do xa như nhiều người đọc sách có lẽ cũng muốn biết một câu chuyện tình, dưới nhãn quan của một người tu, sẽ được viết như thế nào từ đó độc giả sẽ tìm để đọc, nhất là câu chuyện tình của một Hòa Thượng.

Tại Thiền Môn cũng đã xảy ra rất nhiều chuyện tình; nhưng đa phần người tại gia viết; nên dầu ít nhiều nó cũng không thể lột trần hết được tất cả những sự suy nghĩ cần thiết của một nhà tu; nên vẫn còn xa lạ với chốn Thiền Môn. Chỉ có một vài quyển như: “Tình Duyên Tái Thế” hay “Thoát Vòng Tục Lụy” là do người xuất gia viết và dịch, nên đã lột tả hết được nội dung mà tác giả muốn gởi đến độc giả.

Khi người cư sĩ viết về chuyện trong nhà chùa, cũng chỉ có thể viết một số chi tiết phụ mà thôi; không thể viết và tả rõ hết tất cả những số phận, tâm tình, cách suy nghĩ, sự sinh sống ở trong Thiền Viện được; ngoại trừ người ấy đã sinh sống trong cửa chùa một thời gian.

Tôi, không nhận mình là một Văn sĩ, mà chỉ là một Tu sĩ tập viết văn, vẽ tâm trạng và sự suy nghĩ của mình qua chữ nghĩa, để mọi người thưởng thức, nhằm giúp người đọc có một cái nhìn đứng đắn về Phật Pháp ở một vài khía cạnh nào đó.

Khi dựng thành một câu chuyện, dĩ nhiên nó phải có đầu, có đuôi; có chỗ phải thêm vào và có chỗ phải bớt ra để câu chuyện được hợp lý. Do vậy mà độc giả sẽ thấy câu chuyện được chia ra thành nhiều chương. Tôi không phải là người viết chuyên về lịch sử; nhưng nếu muốn nói về triều đại Gia Long mà không nói đến Nguyễn Tây Sơn và Vua Lê, Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài là một điều thiếu sót lớn. Trong chương một về “Nhơn tình thời Lê Mạt Nguyễn Sơ” không nhứt thiết đại diện cho tất cả mọi người. Có thể đó là ý riêng của Tác giả mà thôi.

Khi ở vào một thời đại khác, sau hơn 200 năm, viết về việc trước đó, chắc hẳn có sai lầm. Vì không phải là nhân chứng của thời đại. Đồng thời nếu ai là con cháu của Vua Gia Long thì chắc chắn sẽ không thích quan điểm của con cháu Nguyễn Tây Sơn; hoặc ngược lại. Cũng như thế, những ai là con cháu của nhà Hậu Lê và họ Trịnh thì cũng khó lòng mà chấp nhận quan điểm của cả hai họ Nguyễn thời bấy giờ. Nhưng lịch sử vẫn là lịch sử. Chúng ta không thể nói khác hơn, những gì mà lịch sử đã xảy ra vào thời điểm ấy; nhưng đó cũng chỉ là cái nhìn phiến diện mà thôi.

Tôi mong rằng tác phẩm này không làm hạ uy tín của các bậc Tăng Cang Hòa Thượng thuở ấy hay ngay cả ngày nay, mà ngược lại qua câu chuyện tình này ta thấy Liên Hoa Hòa Thượng đã thoát tục như đoóa hoa sen tinh khiết nhiệm mầu khi bị nghiệp trần duyên ràng buộc. Còn Hoàng Cô, cũng là một nhân vật lịch sử, tôi thăng hoa cho bà siêu thoát. Mặc dầu tất cả những “lá thư tình” là do tôi viết chứ không phải bà. Nếu bà có đầu thai đâu đó, sẽ bảo tôi rằng “Tại sao ông Hòa Thượng này lắm chuyện thế” là nhiều. Vì lẽ khi yêu thầm nhớ trộm một người, người ta khó có thể chôn hết ngôn từ vào lòng được, mà phải thổ lộ bằng giấy trắng mực đen thì mới có thể nói hết nỗi lòng của mình. Nếu tôi có mạo phạm lời lẽ của một Công Chúa Hoàng Triều thì mong tâm thức bà đại xá cho.

Những “chiếu chỉ” hay văn thư của Vua Gia Long hay Minh Mạng là do tôi sáng tạo ra; không phải của những vị ấy viết, khi đọc truyện kính mong chư độc giả hiểu ý, quên lời.

Vì là một Tăng Cang Trụ Trì chùa Thiên Mụ và giảng dạy kinh điển nơi Hoàng Cung; nên tôi đã sắp đặt cho Hòa Thượng Liên Hoa giảng những bộ kinh quan trọng, nhằm đề cao giá trị của Phật Học; chưa hẳn lúc ở cung Vua giảng pháp từ năm 1817 đến năm 1823 Ngài đã giảng những kinh này.

Những sự kiện tại Chùa Từ Ân và Khải Tường là những chính sử; tôi thêm vào một số chi tiết trước và sau khi Hòa Thượng Liên Hoa làm Trụ Trì để câu chuyện ý vị hơn.

Một số nhân vật tôi cho thêm vào câu chuyện như Sa Di Mật Hạnh là người tưởng tượng chứ không có thật.

Chuyện tình cảm của con người xưa nay trên quả địa cầu nầy là chuyện bình thường, cho nên người ta hay nói “xưa như quả đất”. Nghĩa là khi có quả đất này, con người và muôn vạn sinh vật đều sinh sống với nhau bằng tình thức, cho nên mới có nhiều câu chuyện xảy ra như vậy. Nào chuyện vui, chuyện buồn, chuyện hay, chuyện dở v.v…nhưng người đọc sách sẽ nhận được điều gì đó, sau khi gấp sách lại là điều quan trọng mà người viết phải gởi gấm tâm sự của mình vào đó.

Khi phóng tác quyển Tiểu Thuyết này, tôi phải đóng đủ thứ vai trong một cục diện lịch sử nhạy bén như vậy; nên chắc chắn có nhiều điểm yếu kém hay quá cường điệu chăng? Lỗi này tôi xin nhận. Vì khả năng của mình cũng chỉ có thể diễn đạt đến thế là nhiều; chứ không khá hơn được nữa.

Suốt cả câu chuyện dài, tôi viết liên tục hết 10 cây bút mực, chưa dò lại trang nào; nên chắc chắn có sự lặp lại nhiều lần ngoài ý muốn. Để dựng nên một câu chuyện vừa thật vừa hư, nhiều khi cũng tự biến mình thành người của hơn 200 năm về trước, để nói hoặc viết văn phong, ngôn ngữ cho hợp với thời đại lúc bấy giờ. Đây không phải là chuyện dễ.

Trong 58 tác phẩm của tôi vừa viết vừa dịch từ năm 1974 đến năm 2010 này; trong đó có 4 quyển Tiểu Thuyết do tôi tự dựng lên câu chuyện để trình bày như: Tình Đời Nghĩa Đạo, Vụ Án Một Người Tu, Giai Nhân Và Hòa Thượng. Vì là câu chuyện tự biên tự diễn nên nhân vật do mình sáng tác ra. Còn tác phẩm này thực sự ra rất khó đối với tôi, vì cần nhiều sự suy nghĩ làm sao để viết cho hợp với nhân vật đó.

Tôi mong rằng mọi người sau khi đọc tác phẩm này, nhất là những vị Phật Tử tại gia sẽ hiểu Phật Pháp và chuyện đời, chuyện đạo một cách cao thượng, đứng đắn hơn; không phải người xuất gia bị tình đời ràng buộc, rồi quên đi chuyện “xuất trần thượng sĩ” của mình.

Tất cả 10 đến 12 chương trong sách này đều là thật mà cũng đều là giả. Vì sao vậy? Vì tất cả mọi hiện tượng đều không có thật tướng. Thật tướng của hiện tượng chỉ là không. Do vậy khi xem xong sách, xin quý vị đừng trụ vào đâu cả, thì đó là mục đích tối hậu của tác phẩm này.

Riêng chương thứ 10 nói về “Giải oan, Đàn tràng chiêu mộ” cũng do tôi sáng tác và dựa theo những kinh sách đã trích dẫn nhằm giới thiệu một nghi lễ đặc biệt của Phật Giáo Việt Nam cho những ai muốn tìm hiểu đến. Đây không phải là mê tín mà là một điều phải tin. Đó là “chết không phải là hết”. Sự chết chỉ là sự bắt đầu của một kiếp sống khác mà thôi. Cho đến ngày nay nghi lễ ấy vẫn còn tổ chức trong và ngoài nước Việt Nam để cầu nguyện cho cõi âm được siêu và cõi dương được thái bình.

Tôi sẵn sàng để nghe những lời đóng góp, phê bình và xây dựng cho tác phẩm. Cho nên nếu tác phẩm phóng tác này có gì sai, thì xin quý vị giúp đỡ chia sẻ và chỉ cho những chỗ thừa hay thiếu. Xin chân thành niệm ân quý vị trước.

Rất thận trọng cho mọi việc, nhất là phương diện lịch sử. Cho nên tôi đã nhờ một số quý vị con cháu là hậu duệ nhà Nguyễn của Vua Gia Long, Minh Mạng đọc lại giùm tác phẩm này trước khi in thành sách để ra mắt độc giả đó đây. Xin cảm ơn những vị Phật Tử đã giúp cho tôi về việc này.

Về phần giáo lý Phật Pháp qua tinh thần kinh Kim Cang trong quyển sách này là do chính tôi dịch từ bản chữ Hán và bình chú ra tiếng Việt. Riêng phần trích dẫn “Phật Quang Đại Tự Điển” do Hòa Thượng Thích Quảng Độ dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt thì đã có ghi chú rõ ràng từng nơi được trích lại.

Quyển “Như Áng Mây Bay” của Cư Sĩ Tâm Đức viết về cuộc đời của Cố Hòa Thượng Thích Đôn Hậu, Đệ Tam Tăng Thống GHPGVNTN và là trụ trì chùa Thiên Mụ từ năm 1932 cho đến ngày Ngài viên tịch vào ngày 21 tháng 3 âm lịch năm 1992, là một bằng chứng lịch sử qua 60 năm thăng trầm của Phật Giáo Việt Nam.

Truyện Kim Vân Kiều là một tuyệt tác văn chương của Việt Nam do cụ Nguyễn Du đã diễn thành văn lục bát. Khi nói về phận bạc của người đàn bà, ít ai mà không lấy Kiều để so sánh. Trong tác phẩm này ngoài Hòa Thượng Liên Hoa ra, Hoàng Cô cũng đóng một vai trò quan trọng. Cho nên trong những “Bức thư tình” và “Lửa tình” đều có trích một số đoạn thơ trong truyện Kiều để nói lên nỗi lòng của những kẻ “hồng nhan bạc mệnh”.

Cuối cùng và cũng rất là quan trọng, nếu không có quyển sách “Lịch sử Phật Giáo Đàng Trong” của Nguyễn Hiền Đức và quyển “Thiền Sư Việt Nam” cùa Hòa Thượng Thích Thanh Từ thì tác phẩm này không có cơ duyên để thành tựu. Từ câu chuyện thật với 5 trang sách, tôi đã cố gắng dàn dựng và diễn dịch, cũng như tô điểm thành 510 trang viết tay. Đây chắc chắn không phải là do công của người viết, mà chính là do chất xúc tác quan trọng của quyển sách lịch sử kia.

Nhân đây xin tạ ơn tất cả quý vị Tác Giả và Dịch Giả của những sách trên. Người còn hay kẻ đã qua đời; nếu không có những chất tơ óng ả mà quý vị đã đem tâm huyết của mình ra để dệt nên những gấm hoa của tư tưởng, của trí tuệ thì người đời sau không thể cậy nhờ được. Đây là một công trình không thể tính bằng công sức, tiền bạc, mà là một sự hy sinh thì giờ cũng như cuộc sống cá nhân của mình để làm nên được những việc hy hữu như thế.

Sách là một đứa con tinh thần của Tác giả sinh ra nó. Do vậy nếu không quý sách thì Tác giả đã không sinh ra những đứa con tinh thần như vậy. Trong gần 60 đứa con ấy chắc chắn cũng có đứa hoàn hảo, có đứa bị thương tật, có đứa đẹp lạ lùng, có đứa cao thượng không còn chỗ nào chê được, nhưng cũng có đứa khó tánh, nhút nhát v.v… tất cả đó là những bề mặt và bề trái; đúng và sai của một thời kỳ, một thuở cầm bút của Tác Giả. Nếu ai đó hoan hỷ thì xin bỏ qua những chuyện thị phi nhân ngã. Còn những ai khó tánh, chỉ muốn đón nhận phần cao đẹp nhất, thì có lẽ không có tác giả nào có thể mang lại sự mong đợi đầy đủ này cho tất cả mọi người được.

Khi xem sách, xin chỉ lưu ý đến những điểm hay, liệu tâm mình có thể chấp nhận được. Còn những điểm dở, điểm không cần thiết… nó giống như những cái xấu, cái tệ thì chẳng nên mang vào tâm thức mình làm gì. Vì nó sẽ làm choán chỗ tư duy của người đọc và làm cho người đọc khó chịu không ít.

Khi tác phẩm này được ra đời, chắc chắn sẽ có nhiều nhà xuất bản in, ấn và phát hành tại nhiều nơi khác nhau trên Thế Giới. Ơn này người cầm bút cũng phải ghi sâu vào lòng. Nếu không có những người bỏ vốn ra như vậy th́ khó t́m được những tấm lòng hy sinh cao hơn cho việc này, khi mà có nhiều người chỉ mong có được lợi nhuận mà thôi. Sự hy sinh ấy là do ý thức của nhà xuất bản và mong cho văn hóa được tiếp nối lâu bền. Ở đây xin thành thật biết ơn về nỗi lo của quý vị, khi tác phẩm chưa thâu hồi vốn lại được.

Thói quen của tôi là viết tay chứ không tự đánh máy. Vì nếu nhỡ máy hư thì còn bản thảo. Do vậy bản thảo này cũng sẽ được quý vị trong văn phòng Chùa Viên Giác đánh máy và sau đó còn layout nữa để quyển sách thật sự là quyển sách. Khi quý độc giả cầm quyển sách trên tay để đọc, chúng ta cũng không nên quên công khó của những người này. Cũng xin cảm ơn Cô Quảng Tuệ Duyên đã layout bìa sách này và những bìa sách khác trong thời gian qua. Khi độc giả cầm quyển sách trên tay, thường hay xem bìa sách trước. Công đức này xin hồi hướng đến Cô và Gia Đình vậy.

Có lẽ đây là tác phẩm cuối về Tiểu Thuyết mà tôi muốn trao đến cho mọi người. Vì tuổi trên 60 rồi; nên dồn nỗ lực dụng công tu học, nghiêm trì tịnh giới và dịch giải những kinh điển khác qua tiếng Việt bằng những ngôn ngữ khác nhau thì có lẽ ích lợi cho đời sau nhiều hơn. Do vậy xin chào tạm biệt về việc sáng tác Tiểu Thuyết có tính cách Phật Giáo này và xin tự nguyện đứng qua một bên để cho những cây bút trẻ tiến lên và hội nhập vào nền văn minh khoa học hiện đại qua cái nhìn mới mẻ và trẻ trung hơn.

Xin chắp hai tay, con xin tạ ơn Tam Bảo, Thầy Tổ, Cha Mẹ, huynh đệ, đệ tử, học trò và những người Phật Tử khác đã giúp cho con tròn ước nguyện của một kiếp nhân sinh, khi mình là Trưởng Tử của Như Lai Tác Như Lai Sứ, Hành Như Lai Sự.

Viết xong vào ngày 22 tháng 12 năm 2010 tại Tu Viện Đa Bảo Úc Đại Lợi nhân lần nhập thất, tịnh tu thứ 8 tại đây.

Tác giả: Thích Như Điển