Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 3/3

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Luận tạng

Dharmasamuccaya

Thông tin
GRETIL — Vijayasankar Caube: Dharmasamuccaya.CC BY-NC-SA 4.0

vanopavanaramyo 'yaṃ mṛgapakṣiniṣevitaḥ / kandarodarasaṃrambho bhitvā gaganamutthitaḥ // dhs_32.87 //

kutra devataiḥ sevyate?

sevyate devatairnityaṃ divyamālyavibhūṣitaiḥ / nṛtyagītaprakṛṣṭābhirdevatābhiśca sarvataḥ // dhs_32.88 //

pañcāṅgikena tūryeṇa prerita iva lakṣyate / śirobhūto mahāramyaḥ prabhāmālī samantataḥ // dhs_32.89 //

sukṛtena śubhenāyaṃ karmaṇādhiguṇena vai / yaṃ samāśritya krīḍanti devavṛndāni sarvataḥ // dhs_32.90 //

ke svarga gacchanti?

dānaśīlayutā vṛddhā nityaṃ tadgatamānasāḥ / ye bhavanti sadā dāntāste janāḥsvargagāminaḥ // dhs_32.91 //

saṃkṣiptamanasaḥ śāntāste janāḥ svargagāminaḥ / vairiṇāṃ viṣayo nityaṃ praśāntamanasastu ye // dhs_32.92 //

(vītarāgā vītamohāste janāḥ) svargagāminaḥ / bhavābhavena tīvreṇa bādhate (yatra) sādhanam / sudāntamānasāṃ dhīrāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.93 //

satyamārgavilambena hayatīva sukhabhāginaḥ / sārāsāravidhijñāśca te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.94 //

saṃsāre ye na rakṣanti svamano (nanu) dehinaḥ / nirvāṇābhiratā nityaṃ te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.95 //

vṛkṣamūle śmaśāne vā tathā ca girikandare / dhyāyinaḥ sattvamanasaste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.96 //

mātrajñā deśakālajñāḥ pāpamitra(vi)varjitāḥ / maitreṇa cetasā ye tu te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.97 //

na snānadarśanaratā narāḥ manmathavāriṇā / ekāntagāminaḥ śāntāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.98 //

kṣaṇe kṣaṇe sadā kāyaṃ paśyantyaśucisambhavam / kāryākāryavidhijñā ye te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.99 //

dharmāṇāṃ dharmatāṃ ye ca paśyanti vividhā samāḥ / na ca rakṣanti saṃsāre te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.100 //

vedanā madhyatattvāntamanekavidhasambhavam / paśyanti ca na rakṣanti te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.101 //

māyopamaṃ ca kṣaṇikaṃ gandharvanagaropamam / ye jānanti (sadā) cittāḥ te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.102 //

ekalakṣaṇatattvajñā vilakṣaṇavidaḥ svayam / nirvāṇarāgamanasaste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.103 //

mātṛvat paradārān ye pitṛvat sarvadehinaḥ / paśyanti ye bhayaṃ loke te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.104 //

śūnyavargagato nityaṃ sattvānāṃ priyavādinaḥ / akrūrā ṛddhimanasaste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.105 //

kāṣṭhavalloṣṭhavat sarva paravittasamīkṣakāḥ / saṃtuṣṭāḥ svena cittena te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.106 //

na rātrau na divā yeṣāṃ kausīdyadyutiriṣyate / nityodyuktavihārā ye te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.107 //

kaukṛtyaṃ styānamiddhaṃ ca kausīdyaṃ ca viśeṣataḥ / varjayanti sadā dhanyāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.108 //

dauḥśīlyaṃ pañcarandhrebhyaḥ pariśuddhamanekadhā / saṃkṣipanti sadā duḥkhaṃ te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.109 //

upādānacatuṣṭvajñāḥ satyāni ca tathaiva ca / ye paśyanti budhāḥ prajñāṃ te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.110 //

duḥkhaṃ duḥkhavipākaśca duḥkheṣu ca manaśca yat / paśyanti ye sadā tattvaṃ te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.111 //

tīvravyasanamāpannā ye (ca) dharmāvimuñcakāḥ / śāntāśca dharmamatayaste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.112 //

śuklāvadātaṃ ye vastraṃ pāṃsukūlaṃ tathaiva ca / piṇḍapātaratā nityaṃ te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.113 //

adaṇḍāḥ śāntamanaso nityaṃ dhyānavihāriṇaḥ / naiṣkarmyaniratāḥ sarve te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.114 //

mṛṣṭaṃ ca yadi vāṅmṛṣṭaṃ yathecchāvidhimāgatam / santuṣyanti na kupyanti te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.115 //

śuklāvadātaṃ ye vastraṃ pāṃsukūlaṃ tathaiva ca / saṃvṛtau caiva saṃtuṣṭāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.116 //

śayyātale yathā bhūmau harmyāgre vā tathāpare / na duṣyanti (na hṛṣyanti) te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.117 //

cakṣurviṣayamāpannaṃ yatkarma sāmparāyikam / tattvato ye prapaśyanti te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.118 //

apriyaṃ vā priyaṃ vāpi ye śrutvā tīvrasambhramāt / akṣubdhamatayo muktāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.119 //

ṣaḍindriyāṇi sarvāṇi viṣayāṃstu tathaiva ca / saṃkṣipanti na rakṣanti te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.120 //

yathā karma kṛtaṃ sarvamaviśeṣeṇa tattvataḥ / paśyantyamanaso dhanyāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.121 //

karmaṇāṃ ca vipākaṃ ca kṛtaṃ (ye dhīracetasā) / bibhyatīha sadā duḥkhete janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.122 //

ityetāni mahārthāni nityaṃ duḥkhakarāṇi ca / kurvanti vidhivat sarva te janāḥ svargagāminaḥ // dhs_32.123 //

// iti devavargo dvātriṃśaḥ //

(33) sukhavargaḥ

sukhasvarūpanirūpaṇam

anuttareṣu saukhyeṣu dhyānopātteṣu ye ratāḥ / teṣāṃ sukhaṃ yathāvat syāt nirvāṇapuradarśakam // dhs_33.1 //

navena sukhaduḥkhena purāṇamabhihanyate / devasyaitannavenaiva purāṇamabhihanyate // dhs_33.2 //

dhū(ma) miśraṃ yathā kāṣṭhaṃ vi(ṣṭhā) miśraṃ yathodanam / tathā sukhamidaṃ sarvamasvatvaṃ nāvagamyate // dhs_33.3 //

nirvāṇapuragāmināṃ sukham

tat sukhaṃ yad vitṛṣṇānāmekāntasukhacāriṇām / nirmohiṇāmarāgāṇāṃ nirvāṇapuragāminām // dhs_33.4 //

teṣāṃ vimalamādyantaṃ saukhyānāmapi tat sukham / yeṣāṃ tṛṣṇānugā cāśā sarvathā naiva cetasi // dhs_33.5 //

saṅgṛhītasya cittasya nirātmasya ca sarvataḥ / kāryākāryeṣu mūḍhasya sukhaṃ nityamupasthitam // dhs_33.6 //

kaḥ śreṣṭhaḥ sukhī?

sā bahirnihatā yena nandisaṃsārahetukī / sa dhīraḥ pāragaḥ śreṣṭhaḥ sukhī nirvāṇamāśritaḥ // dhs_33.7 //

naitat sukhena tṛṣṇānāṃ yad rāgadveṣasaṃyutam / yatra rāgādinirmuktaṃ tat sukhaṃ nirmalaṃ matam // dhs_33.8 //

kutra tṛṣṇā na bādhate?

devaloke samāsādya yaḥ suro nāvamanyate / sa sukhāt sukhatāṃ yāti yatra tṛṣṇā na bādhate // dhs_33.9 //

tadantyasukhi śreyo yatra mṛtyurna vidyate /

mṛtyupāśairna baddhasya na sukhaṃ vidyate kvacit / yat sukhaṃ kāmajanakaṃ na tat saukhyaṃ satāṃ matam // dhs_33.10 //

yatra kāmavinirmuktastatsukhāt sukhamuttamam / yat sukhaṃ janayet śreyaḥ (payomiśraṃ) yathodanam // dhs_33.11 //

yatra tṛṣṇāvinirmuktiḥ payomiśraṃ yathodanam / yathā padmavane gṛddhā yānti(te) kravyabhakṣiṇaḥ // dhs_33.12 //

evaṃ śānteṣvaraṇyeṣu na bhāntyaśubhacāriṇaḥ / kvacicchāntaṃ vanaṃ ramyaṃ kvacid devāḥ pramādinaḥ // dhs_33.13 //

kaḥ paramaṃ sukhaṃ prāpnoti?

viparītaṃ na sadṛśaṃ bhānoḥ śītā yathā prabhā / gatatṛṣṇasya yat saukhyaṃ muktaduḥkhasya tāyinaḥ // dhs_33.14 //

tasyāntareṇa saukhyasya sukhametanna gaṇyate / dhyāyinastvapramattasya muktapāpasya sarvadā // dhs_33.15 //

tat sukhaṃ tat paraṃ saukhyaṃ nedaṃ tṛṣṇāvidāṃ matam / munisevyaṃ vanamidaṃ sevitaṃ ca subhāṣitaiḥ // dhs_33.16 //

nārhā (yūyaṃ) rāgagaṇaṃ sevituṃ bho surottamāḥ / yadetad bhavatāṃ saukhyametanna khalu śāśvatam // dhs_33.17 //

tat sukhaṃ paramaṃ śāntaṃ vītatṛṣṇai niṣevyate / niḥsevitaṃ vanamidaṃ ye gatāḥ paramaṃ padam // dhs_33.18 //

yat prāpya sarvaduḥkhasyacchedo bhavati sarvathā / brahmacaryādanirmuṣṭāḥ śīlālāpena vañcitāḥ // dhs_33.19 //

bhikṣūṇāṃ vane vāsa eva sukhāvahaḥ

nārhanti sevituṃ ramyaṃ vanaṃ śāntaṃ subhāṣitam / śāntaṃ ca bhāvitaṃ (caiva) ramate śubhagocare // dhs_33.20 //

na rāgacāriṇāṃ cittaṃ ramate vanagocare / na rāgavyākulaṃ cittaṃ vaneṣu labhate dhṛtim // dhs_33.21 //

kaḥ puruṣottamaḥ?

śravyāmūḍhā matiryasya nityaṃ tribhuvanaṃ kare / sa ratiṃ labhate śāntiṃ vane puruṣasattamaḥ // dhs_33.22 //

sukhāya vanaṃ sevyam

sa kalparāgakuṭilo nityaṃ rāgādibhirvṛtaḥ / sa śāntiṃ naiva labhate vane śānte sukhāvahe // dhs_33.23 //

yeṣāṃ tu manasā nityaṃ vane dhyānaniyoginām / vanaṃ teṣāṃ sadāramyaṃ na tu rāgagaveṣiṇām // dhs_33.24 //

vaneṣu bhāvitaṃ cittaṃ nagareṣu na kupyate / tasmād vanaṃ sadā sevyaṃ nagaraṃ naiva śasyate // dhs_33.25 //

vikṣipyate hi nagare nṛṇāṃ rāgādibhirvṛtaḥ / vikṣipta mohakuṭilaṃ vanaṃ bhūyaḥ prasīdati // dhs_33.26 //

tasmād vanaṃ paraṃ śāntaṃ yogināmālayaṃ mahat / saṃsevyaṃ vītamanasā yasya tad vītakalmaṣam // dhs_33.27 //

ratiṃ mā kṛthā

praśāntendriyacittasya yā ratiryogino hṛdi / nāsau śaktiḥ sahasrasya (mānavānāṃ) bhaviṣyati // dhs_33.28 //

yā dhyāyino ratirdṛṣṭā vyavadānāya sarvadā / na yāmeṣvapi sā dṛṣṭā nityaṃ rāgānurāgiṇī // dhs_33.29 //

ratiryā kāmavaśagā sā nityaṃ duḥkhasambhavā / yā tu kleśavaśāt prītiḥ (sā prītiḥ) śāśvatā nahi // dhs_33.30 //

kaḥ śreyaspadaṃ prāpnoti?

śreyo vaneṣu caritaṃ tattaduccaritaṃ nṛbhiḥ / yasmāt tat pratibaddhaṃ hi śreyasāṃ padamucyate // dhs_33.31 //

susambhṛtena dharmeṇa rakṣiteneva cetasā / sudṛṣṭaṃ labhate sthānaṃ yatra doṣo na vidyate // dhs_33.32 //

yaḥ kṣiptamanasā nityaṃ na ca dharmaparāyaṇaḥ / teṣāṃ vṛthā sukhamidaṃ gacchati na nivartate // dhs_33.33 //

tattvajñā duḥkhaṃ na paśyanti

ye tu tattvavido dhīrāḥ paśyanti jagataḥ sthitim / anityaduḥkhaśūnyānāṃ teṣāṃ duḥkhaṃ na vidyate // dhs_33.34 //

sukhadharmasya caraṇaṃ jñānasya ca niṣevaṇam / ahiṃsā satyavacanaṃ tadapyekāntataḥ sthitam // dhs_33.35 //

kaḥ svarga yāti?

ekadharmavyatītā ye ye 'dharmaparivañcakāḥ / tristhānalakṣaṇāviṣṭāste janāḥ svargagāminaḥ // dhs_33.36 //

sukhasya svarūpam

udayavyayadharmāṇāmanityaṃ karmajaṃ hi tat / tat sukhaṃ sāstravaṃ nityaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati // dhs_33.37 //

tat sukhaṃ tadvitṛṣṇasya nīrāgasya hi dehinaḥ / muktirbhavati doṣasya pārasthasya hi tāpinaḥ // dhs_33.38 //

tat kiñcit sāsravaṃ saukhyaṃ tat sarva kṣaṇikaṃ matam / rāgabandhād vinirmuktaṃ tat sarva niścalaṃ sukham // dhs_33.39 //

ye na kṣipanti duḥkhena sukhe yeṣāṃ na saṅgatiḥ / te duḥkhasukhanirmuktā nirvāṇasukhagāminaḥ // dhs_33.40 //

anupāyena ye mūḍhāḥ prārthayanti sukhaṃ sadā / bālukābhiryathā tailaṃ yallabhyaṃ nityameva tat // dhs_33.41 //

na cetasā naraḥ prājño manorathaśatairapi / śakro 'pi tat sukhaṃ kartu yathā karma kṛtaṃ mahat // dhs_33.42 //

sukhāya dharmamācaret

sasukhaṃ yasya tu manaḥ saddharmānucaro bhavet / duḥkhairmuktyabhilāṣo 'yaṃ sa dharme kurute matim // dhs_33.43 //

nāhetukaṃ sukhaṃ dṛṣṭaṃ duḥkhaṃ vā trividhātmakam / sukhe duḥkhe pṛthagbhāve tasmānnu sukṛta caret // dhs_33.44 //

nedaṃ saukhyaṃ sadā śastamadhruvaṃ vipralopi ca / tṛṣṇāviṣeṇa sammiśraṃ viṣamiśraṃ yathodanam // dhs_33.45 //

tat saukhyaṃ (hi)satāṃ śastaṃ yatra mṛtyurna vidyate / na ca priyeṇa viśleṣo nāpriyeṇa samāgamaḥ // dhs_33.46 //

kīdṛśaṃ sukhaṃ duḥkhajanakam?

yadetat strīmayaṃ saukhyametad duḥkhāya kalpyate / tadbījavartakā dṛṣṭā narakeṣūpapattaye // dhs_33.47 //

yat sukhaṃ duḥkhajanakaṃ kathaṃ tat sukhamiṣyate? duḥkhād duḥkhataraṃ jñeyaṃ pariṇāmavaśena tat // dhs_33.48 //

yadetad bhujyate saukhyametat kālena naśyati / sūryastāstaṅgatasyaivaṃ raśmayaḥ saha cāriṇaḥ // dhs_33.49 //

vikṛtiṃ yasya (ca) manaḥ sukhaduḥkhairna gacchati / sa dhīmān suraloke ca gatvānyallabhate sukham // dhs_33.50 //

bhuktaṃ sukhaṃ purāṇaṃ tu hīnakarma karoti ca / purāṇaṃ sukṛtaṃ śīrṇa mṛtyukāle na budhyate // dhs_33.51 //

sarva sukhamanityaṃ bhavati

yadidaṃ dṛśyate saukhyaṃ manovākkāmajaṃbhṛśam / anityaṃ tad vināśatvamacireṇa bhaviṣyati // dhs_33.52 //

phenabudbudasaṅkāśaṃ marīcyudakasannibham / cañcalormi sukhaṃ sarva vinipāto bhavārṇave // dhs_33.53 //

niṣpratīkāraviṣamaḥ sarvabhūtabhayāvahaḥ / cakravātapravego (vai) mṛtyurājaiṣa dhāvati // dhs_33.54 //

nāśayitvā sukhaṃ sarva nāśayitvā ca jīvitam / karmasaṅkalpavāhyeṣu lokamanyatra neṣyati // dhs_33.55 //

yadatīva sukhaṃ nṛṇāṃ taddhi saukhyāya kalpyate / yannaiṣyati sukhaṃ kiñcit taddhi naiva vigaṇyate // dhs_33.56 //

vartamānaṃ tu yat saukhyaṃ tṛṣṇāviṣavivarjitam / sarva hyanātmajaṃ duḥkhamanityaṃ saṃskṛtaṃ balam // dhs_33.57 //

laukikaṃ sukhaṃ na sukham

yad sukhaṃ triṣu lokeṣu na śastaṃ tattvadarśibhiḥ / tena matvā kathaṃ devā bhavanti vigatajvarāḥ? // dhs_33.58 //

aviṣṭovatakālo 'yaṃ bhairavo yāti sattvaram / yo bhokṣyate surān sarvān śuṣkendhanamivānalaḥ // dhs_33.59 //

atiyāti sukhaṃ sarva kriyatāṃ śraiyasaṃ manaḥ / mā paścāt saṃbhavo yoge mṛtyukālo bhaviṣyati // dhs_33.60 //

sukhamasthiraṃ bhavati

janmāntarasahasreṣu yad muktaṃ karmajaṃ sukham / taraṅgasannibhaḥ kvāyaṃ(jānīyād) bāliśo 'sthiram // dhs_33.61 //

kaḥ sukhena prasīdati?

na sukhaistṛpyate bālastathā kāṣṭhairyathānalaḥ / tasmānna (sukha) saktasya sukhaṃ bhavati naiṣṭhikam // dhs_33.62 //

viṣasya doṣamuktasya kāmadoṣānudarśinaḥ / dhyāyinaścāpramatasya tat sukhaṃ yadanāvilam // dhs_33.63 //

sukhī bhavati tat prāpya na sukhaṃ bhavajanmanaḥ / bandhamiśraṃ viṣaṃ yadvad dharmasaukhyodayastathā // dhs_33.64 //

kāmavirahitaḥ sukhamaśnuvate

tasmāt tatsukhasaktānāṃ nityaṃ kāmagaveṣiṇām / bhavantyanekasaukhyā(ni)tasmāt kāmo na jāyate // dhs_33.65 //

jñānenaivendriyāṇi svagocare nivartante

nendriyāṇāṃ jayaḥ śakyaḥ karttu viṣayagocare / jñānena hi nivartante indriyāṇi svagocare // dhs_33.66 //

bālā eva gatipañcake bhramanti

duḥkhe sukhābhisaṃsaktā nityaṃ bālā (haya)medhasaḥ / viparyayā paribhrāntā bhramanti gatipañcake // dhs_33.67 //

kutra sukhaṃ duḥkhasadṛśaṃ bhavati?

yadatyantasukhaṃ dṛṣṭaṃ tat sukhaṃ satyamucyate / yatra duḥkhaṃ vipākaṃ syāt tat sukhaṃ duḥkhameva tat // dhs_33.68 //

pāpasyākaraṇameva sukham

anyāgatasya duḥkhasya pratighātayate budhaḥ / pāpasya hetujaṃ duḥkhaṃ pāpasyākaraṇaṃ sukham // dhs_33.69 //

// iti sukhavargo trayastriṃśaḥ //

(34) mitravargaḥ

kaḥ pāpānnivārayati?

tanmitraṃ mitramityuktaṃ yanmitraṃ sāmparāyikam / nivartayati yaḥ pāpād vyasanāccāpi rakṣati // dhs_34.1 //

praveśayati yannityaṃ taddhitaṃ sāmparāyikam / mitraṃ bhavati tannṛṇāṃ na mitraṃ pāpakārakam // dhs_34.2 //

saṃsargajā doṣaguṇā bhavanti

apūtiḥ pūtisaṃśleṣāt pūtirevopajāyate / na pūtiḥ pūtasaṃśleṣamapūtiṃ karttumarhati // dhs_34.3 //

yādṛśena (hi) saṃśleṣaṃ kurute puruṣaḥ sadā / taddoṣāt sadṛśo dṛṣṭaḥ śubho vā yadi vāśubhaḥ // dhs_34.4 //

na śubhaṃ duḥkhakārakam

śubhārthī puruṣaḥ sarvānaśubhānnaiva sevate / tenāsau duḥkhamāpnoti na śubhaṃ duḥkhakāraṇam // dhs_34.5 //

guṇadoṣayorlakṣaṇam

saṃśleṣajā guṇāḥ dṛṣṭā doṣāḥ saṃśleṣajātayaḥ / lakṣaṇaṃ guṇadoṣāṇāmidamuktaṃ svabhāvajam // dhs_34.6 //

yaśasā yujyate yo hi nityaṃ sādhusamāgamāt / asādhu'saṅgamācchrīghraṃ prayāti puruṣādhamaḥ // dhs_34.7 //

satsaṅgatiphalam

etat sāraṃ sadā kārya yadasādhuvivarjanam / sādhubhiśca sadā vāso duṣṭāṇāṃ ca vivarjanam // dhs_34.8 //

doṣān samuddhareddhīmān guṇavṛddhiṃ samācaret / (sādhu) mitraṃ prakurvīta kausīdyavimukho bhavet // dhs_34.9 //

na māninaṃ kusīdaṃ vā nityaṃ sarvānuśaṅkinam / liptapāpamatikrūraṃ mitraṃ kuryānna paṇḍitaḥ // dhs_34.10 //

udyuktaṃ mṛdujātīyaṃ dharmiṣṭhaṃ doṣavarjitam / samyagdṛṣṭiracapalaṃ mitraṃ seveta paṇḍitaḥ // dhs_34.11 //

na pāpakaṃ bhavenmitraṃ bhaveduttamapauruṣaḥ / uttamaṃ bhajamānasya na doṣebhyo bhayaṃ bhavet // dhs_34.12 //

kaḥ laghutāṃ yāti?

rūpaiśvaryakulādīni bhidyante (yasya) dehinaḥ / bhayapradaṃ taṃ mātaṅgaḥ prayāntaṃ naiva paśyati // dhs_34.13 //

udvṛttaḥ puruṣo nityaṃ pramādākulitendriyaḥ / laghutāṃ yāti loke 'smin pretyapāpeṣu pacyate // dhs_34.14 //

rūpaiśvaryamadārthā ye te narāḥ pāpakāriṇaḥ / teṣāṃ na suśamaṃ (karma) pretyapāpeṣu pacyate // dhs_34.15 //

rūpaiśvaryakulārthā ye na te tattvasya bhāginaḥ / atattvabuddhayo bālā na taranti bhavārṇavam // dhs_34.16 //

jñānaśīlādiyutaṃ kulaṃ śreṣṭham

etatkulaṃ ye vibhavā yaccānyat sukhamiṣyate / sarvāṇyetānyanityāni tasmātteṣu na viśramet // dhs_34.17 //

na jñānaśīlanirmuktaṃ kuśalaṃ yānti paṇḍitāḥ / yeṣāṃ jñānaṃ ca śīlaṃ ca te kule mahati sthitāḥ // dhs_34.18 //

carituṃ cāmalaṃ śīlaṃ śīlameva mahādbhutam / mahākulaprasūtāste (paṇḍitāḥ) vaśamāninaḥ // dhs_34.19 //

dānaśīlatapodhyānasatyaiśvaryaparākramaiḥ / saṃyuktā ye kulīnāste ye na dharmavivarjitāḥ // dhs_34.20 //

naiśvaryajñānahīnasya na kulaṃ nāpi saṅgatiḥ / tasmātkulaṃ jñānamayaṃ jñānahīnaṃ na tat kulam // dhs_34.21 //

// iti mitravargaścatustriṃśaḥ //

(35) rājāvavādavargaḥ

dhārmiko rājā svarga yāti

bhuvaṃ parijano paśyan dharmacārī jitendriyaḥ / sa rājā dhārmiko dhīmān svargalokopapattaye // dhs_35.1 //

kaḥ lobhanirmukto rājā?

niyataṃ yaḥ karaṃ kāle dharmeṇa paribhujyate / sa rājā lobhanirmukto yāmānāmadhipo bhavet // dhs_35.2 //

rājñaḥ svarūpam

kṣamāvān priyavākyo yaḥ krodhaharṣādidhārakaḥ / sa mahīṃ pālayettvenāṃ loke hi śreṣṭhatāṃ gataḥ // dhs_35.3 //

apakṣapātinaḥ śraddhā mitreṇa ca (vi)hanyate / sa rājanyasabhājetā devalokāya kalpyate // dhs_35.4 //

baddhadarśī mahātmā yo gurupūjaka eva ca / alolo yo dṛḍhamatirdevānāmantikaṃ vrajet // dhs_35.5 //

pūrve yat pitṛbhirdattaṃ devānupadiśanti ca / na ca hiṃsati bhūtāni sa deveṣūpapadyate // dhs_35.6 //

dānaśīle sadā dakṣo dharmavādī jitendriyaḥ / sa matvāryāṃ mahīṃ kṛtsnāṃ devalokaṃ mahīyate // dhs_35.7 //

nādhārmikaṃ dhārayati dhārmikeṣu ca rakṣati / sa dharmaśīlasaṃśuddho devānāmantikaṃ vrajet // dhs_35.8 //

na strīṇāṃ vaśago rājā sādhūnāṃ ca vaset sadā / sa nirmalamatirdhīraḥ suralokopapattaye // dhs_35.9 //

na sarvasya vacogrāhī priyaḥ sādhujanasya tu / so 'mṛtastattvadarśīvā nākṛṣṭa iva rohati // dhs_35.10 //

ko yāmānāmadhipo?

yo dharmalobhamāyāti draviṇaṃ naiva lapsyate / sa lobhamalanirmukto yāmānāmadhipo bhavet // dhs_35.11 //

na mithyādarśanenāpi strītvadarśanatatparaḥ / sa śuddha eva vimalo yāmānāmadhipo bhavet // dhs_35.12 //

kaḥ rājā devapriyo bhavati?

prājñaḥ śīle sadāyukto dānenābhīkṣṇatāṃ gataḥ / pravijitya mahīṃ kṛtsnāṃ pretya devapriyo bhavet // dhs_35.13 //

priyasya tu bhaved vākyaṃ stotrotsavakaraṃ param / āhlādayitvā vasudhāmante devopapattaye // dhs_35.14 //

avisaṃvādakaṃ vākyaṃ yasya merurivācalam / satyasopānamāruhya devānāmantike gataḥ // dhs_35.15 //

hrāsavṛddhī ca bhūtānāmakasmāt kurute hi yaḥ / sa rājā vai paro devairdevaloke ca tiṣṭhati // dhs_35.16 //

manuṣyāntaratattvajño yo vetti hi balābalam / sa dhībalābhyāṃ saṃyukto yāmānāmadhipo bhavet // dhs_35.17 //

traidhātukapadaṃ yacca ratnatrayamihocyate / yastat pūjayate rājā sa deveṣūpajāyate // dhs_35.18 //

kālaṃ niyatadarśī yaḥ prajānāṃ ca hite rataḥ / sarvato bhadrakāntāro devānāmadhipaḥ smṛtaḥ // dhs_35.19 //

nindāmalavinirmuktaḥ saṅgadoṣavivarjitaḥ / jñānagocarasampūjyo niyataṃ deva eva saḥ // dhs_35.20 //

kaḥ svarga yāti?

kausīdyadoṣarahito nityaṃ dṛḍhaparākramaḥ / nāśayitvā sa doṣaughān pretya svargeṣu jāyate // dhs_35.21 //

sanmitraiḥ parivārito rājā devādhipo bhavati

hitāni yasya mitrāṇi karmakartṛṇi nityaśaḥ / sa mitraiḥ samparivṛto nṛpo devādhipo bhavet // dhs_35.22 //

nānuseveta durvṛttān vākkṣepeṇa ca varjitaḥ / sa sadyo viṣanirmuktaḥ surāṇāmadhipo bhavet // dhs_35.23 //

krodhaharṣavighātāya na ca pāpeṣu rakṣyate / sa pāpapaṅkanidhautaḥ suralokādhipaḥ sadā // dhs_35.24 //

na śaktaḥ pānabhojyeṣu saṃsaktastu śubhe sadā / sa śuddhadharmasandarśī vibudho 'dhikatāṃ vrajet // dhs_35.25 //

kaḥ padamuttamaṃ prāpnoti?

sucintitaṃ cintayati (yo) dharmeṣu ca vartate / dharmodayena dṛṣṭena yathā yāti triviṣṭapam // dhs_35.26 //

saṃsārād dīrghasūtrād yastvaritaṃ dharmamācaret / sa dīrghasūtranirmuktaḥ prayāti padamuttamam // dhs_35.27 //

dharmeṇa prajāpālakaḥ svargasukhaṃ yāti

dharmeṇaiva prajā nityaṃ prapālayati (yo) nṛpaḥ / sa dhārmikaḥ praśastātmā suraloke mahīyate // dhs_35.28 //

daśeme kuśalā dharmā ihoktāstattvadarśinā / yaste prakurute dharmān sa surādhipatāṃ vrajet // dhs_35.29 //

hetupratyayasandarśī mārgāmārgau tathaiva ca / sa dṛṣṭimalanirmukto vibudho 'dhikatāṃ gataḥ // dhs_35.30 //

kīdṛśairguṇayutaiḥ rājā devānāmadhipo bhavati

yo devatāṃ pūjayati yathā cāhni mahīpatiḥ / sa devapūjito bhūyo devānāmadhipo bhavet // dhs_35.31 //

anāvilena manasā prasannaścādhidārakaḥ / svasvadāraiśca santuṣṭo devānāmadhipo bhavet // dhs_35.32 //

kaḥ śīlavān?

hīyate yo na viṣayaiḥ sarvabālāpahāribhiḥ / sa śīlavān divaṃ yāti nityaṃ śīlena rakṣitaḥ // dhs_35.33 //

avidyāvarjakān nityaṃ sevate yaḥ sudhārmikān / saddharmacintakaḥ saukhyaṃ kalpate sura(saṃ)sadi // dhs_35.34 //

(vyāpāraiḥ svasthacitto yaḥ) pārṣadālāpahāribhiḥ / sa śīlavān divaṃ yāti nityaṃ śīlena rakṣitaḥ // dhs_35.35 //

saddharmī rājā eva vasudhādhipatiḥ

sadvyāpārāddharmamimaṃ pālayan vasudhādhipaḥ / praśāsti ca mahīṃ kṛtsnāṃ yāmānāmadhipo bhavet // dhs_35.36 //

satkarmaniratasya rājño bhṛtyo 'pi śobhate

satkarmanirato bhṛtyo nṛpe sadguṇaśālini / jano nirmalatāṃ yāti śaraccandra ivāmbare // dhs_35.37 //

kaḥ rājā devatulyo bhavati?

hetulakṣyavidhijñā ye aviruddhāḥ parasparam / samyaksvāmyarthakarttāraḥ devānāṃ vaśamāgatāḥ // dhs_35.38 //

// iti rājāvavādavargaḥ pañcatriṃśaḥ //

(36) stutivargaḥ

buddhastutiḥ

samasattvāgravedāya sarvasattveṣu bandhave / sanmārgasārthavāhāya bhavabandhanabhedine // dhs_36.1 //

(nā)nādṛṣṭivibhedāya sarvasaṃśayamocine / samyagdṛṣṭiniveśāya namaḥ sañjñānacakṣuṣe // dhs_36.2 //

sarvasaṅkaṭabhedāya tridoṣamalaśodhine / namo nakṣatrabhūtāya sarvabījaphaloruhe // dhs_36.3 //

sarvaprajñākarāgrāya sarvadhyānāgravedine / sarvaratnottamāryāya namo 'lānāgradarśine // dhs_36.4 //

iyaṃ sā lokanāśasya viprayuktasya tāpinaḥ / pratimā dṛśyate śāntā mokṣamudghāṭyakārikā // dhs_36.5 //

samarcatīmāṃ nityaṃ (yaḥ) puruṣaḥ śāntamānasaḥ / sa mucyate bhavabhayānnivṛttiṃ cādhigacchati // dhs_36.6 //

etacchāntapadaṃ ramyametannaiṣṭhikamucyate / yadayaṃ bhāṣate dharma nirvāṇapuradeśikaḥ // dhs_36.7 //

asya vākyaṃ samālambya puruṣādhīnavikramāḥ / ākarṣanti padaṃ nityaṃ yadanantasukhāvaham // dhs_36.8 //

etat pūrva samāruhaya puruṣāstattvacintakāḥ / trilokaughārṇavaṃ ghoraṃ taranti bhavasāgaram // dhs_36.9 //

ayaṃ sa cakṣurlokasya samantāddhi vicakṣuṣaḥ / ayaṃ jyotiḥ paraṃ jyotiryajjyotiḥkāṣṭhasambhavam // dhs_36.10 //

kalpāntaṃ prāṇināṃ citte nṛṇāṃ rāgādibhirmalaiḥ / jñānatoyena mahatā śodhayatyeva vāṅnṛpaḥ // dhs_36.11 //

yanna dṛṣṭaṃ padaṃ sarvaistīrthikairjñānapāṇibhiḥ / tatpadaṃ vimalairvākyaistvayā nṛṇāṃ pradarśitam // dhs_36.12 //

pramādaparamo 'nātho jano 'yaṃ tāritastvayā / tīrṇaḥ pāragato nāthastārayatyaghanāśanāt // dhs_36.13 //

hitārtha sarvajagatastvamevaiko vyavasthitaḥ / ahitānāṃ hitāyaiva tvameva puruṣottamaḥ // dhs_36.14 //

anādimati saṃsāre nṛṇāṃ kleśāpahārakaiḥ / tvayā viśodhito vākyaistamaḥ sūryodaye yathā // dhs_36.15 //

akṣayaḥ sarvadharmāṇāṃ jñānalokakaro mahān / tvamevaiko jagannātha lokottaraguṇārṇavaḥ // dhs_36.16 //

// iti stutivargaḥ ṣaṭtriṃśaḥ //

puṇyadevasukhairmitrarājastutibhiranvitāḥ / saddharmasmṛtivaipulyai gṛhīto 'yaṃ samuccayaḥ //

// iti caturtham udānam //

ye ca dharmā hetubhavā teṣāṃ tathāgato 'vadat / teṣāṃ ca yo nirodhaścaivaṃvādīmahāśramaṇaḥ //

puṇyamavāptamantrakleśaṃ vibhidyājanavalāśrīkam / yāvajjagadvyākulaṃ tarkaniṣṭhaiḥ samākulaṃ vetti satyavacanaiḥ //

vaipulyamahāgambhīrodadhisūtravarād bhikṣu(ṇā)avalokitasiṃhenoddhṛtamiti /

mohāśivādirahitasya vākyavidyasya vipulārjanasya 'dharmasamuccayo' nāma dharmaparyāyaḥ samāptaḥ /

// iti śubham //

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.