त्रिंशिकाविज्ञप्तिकारिका

वसुबन्धु: त्रिंशिकाविज्ञप्तिकारिका

अथ त्रिंशिकाविज्ञप्तिकारिकाः (त्व्क्) कृतिरियमाचार्यवसुबन्धोः /

आत्मधर्मोपचारो हि विविधो यः प्रवर्तते / विज्ञानपरिणामे ऽसौ परिणामः स च त्रिधा // tvk_1 //

विपाको मननाख्यश्च विज्ञप्तिर्विषयस्य च / तत्रालयाख्यं विज्ञानं विपाकः सर्वबीजकम् // tvk_2 //

असंविदितकोपादिस्थानविज्ञप्तिकं च तत् / सदा स्पर्शमनस्कारवित्सञ्ज्ञाचेतनान्वितम् // tvk_3 //

उपेक्षा वेदना तत्रानिवृताव्याकृतं च तत् / तथा स्पर्शादयस्तच्च वर्तते स्रोतसौघवत् // tvk_4 //

तस्य व्यावृतिरर्हत्वे तदाश्रित्य प्रवर्तते / तदालम्बं मनोनाम विज्ञानं मननात्मकम् // tvk_5 //

क्लेशैश्चतुर्भिः सहितं निवृताव्याकृतैः सदा / आत्मदुष्ट्यात्ममोहात्ममानात्मस्नेहसञ्ज्ञितैः // tvk_6 //

यत्रजस्तन्मयैरन्यैः स्पर्शाद्यैश्चार्हतो न तत् / न निरोधसमापत्तौ मार्गे लोकोत्तरे न च // tvk_7 //

द्वितीयः परिणामो ऽयं तृतीयः षड्विधस्य या / विषयस्योपलब्धिः सा कुशलाकुशलाद्वया // tvk_8 //

सर्वत्रगैर्विनियतैः कुशलैश्चैतसैरसौ / सम्प्रयुक्ता तथा क्लेशैरूपक्लेशैस्त्रिवेदना // tvk_9 //

आद्याः स्पर्शादयश्छन्दाधिमोक्षस्मृतयः सह / समाधिधीभ्यां नियताः श्रद्धाथ ह्रिरपत्रपा // tvk_10 //

अलोभादि त्रयं वीर्यं प्रश्रब्धिः साप्रमादिका / अहिंसा कुशलाः क्लेशा रागप्रतिघमूढयः // tvk_11 //

मानदृग्विचिकित्साश्च क्रोधोपनहने पुनः / म्रक्षः प्रदाश ईर्ष्यार्थ मात्सर्यं सह मायया // tvk_12 //

शाठ्यं मदो ऽविहिंसाह्रीरत्रपा स्त्यानमुद्धवः / आश्रद्धमथ कौसीद्यं प्रमादो मुषिता स्मृतिः // tvk_13 //

विक्षेपो ऽसम्प्रजन्यं च कौकृत्यं मिद्धमेव च / वितर्कश्च विचारश्चेत्युपक्लेशा द्वये द्विधा // tvk_14 //

पञ्चानां मूलविज्ञाने यथाप्रत्ययमुद्भवः / विज्ञानानां सह न वा तरङ्गाणां यथा जले // tvk_15 //

मनोविज्ञानसम्भूतिः सर्वदासञ्ज्ञिकादृते / समापत्तिद्वयान्मिद्धान्मूर्छनादप्यचित्तकात् // tvk_16 //

विज्ञानपरिणामो ऽयं विकल्पो यद्विकल्प्यते / तेन तन्नास्ति तेनेदं सर्वं विज्ञप्तिमात्रकम् // tvk_17 //

सर्वबीजं हि विज्ञानं परिणामस्तथा तथा / यात्यन्योन्यवशाद् येन विकल्पः स स जायते // tvk_18 //

कर्मणो वासना ग्राहद्वयवासनया सह / क्षीणे पूर्वविपाके ऽन्यद्विपाकं जनयन्ति तत् // tvk_19 //

येन येन विकल्पेन यद्यद् वस्तु विकल्प्यते / परिकल्पित एवासौ स्वभावो न स विद्यते // tvk_20 //

परतन्त्रस्वभावस्तु विकल्पः प्रत्ययोद्भवः / निष्पन्नस्तस्य पूर्वेण सदा रहितता तु या // tvk_21 //

अत एव स नैवान्यो नानन्यः परतन्त्रतः / अनित्यतादिवद् वाच्यो नादृष्टे ऽस्मिन् स दृश्यते // tvk_22 //

त्रिविधस्य स्वभावस्य त्रिविधां निःस्वभावताम् / सन्धाय सर्वधर्माणां देशिता निःस्वभावता // tvk_23 //

प्रथमो लक्षणेनैव निःस्वभावो ऽपरः पुनः / न स्वयम्भाव एतस्येत्यपरा निःस्वभावता // tvk_24 //

धर्माणां परमार्थश्च स यतस्तथतापि सः / सर्वकालं तथाभावात् सैव विज्ञप्तिमात्रता // tvk_25 //

यावद्विज्ञप्तिमात्रत्वे विज्ञानं नावतिष्ठति / ग्राहद्वयस्यानुशयस्तावन्न विनिवर्तते // tvk_26 //

विज्ञप्तिमात्रमेवेदमित्यपि हयुपलम्भतः / स्थापयन्नग्रतः किञ्चित् तन्मात्रे नावतिष्ठते // tvk_27 //

यदालम्बनं विज्ञानं नैवोपलभते तदा / स्थितं विज्ञानमात्रत्वे ग्राह्याभावे तदग्रहात् // tvk_28 //

अचित्तो ऽनुपलम्भो ऽसौ ज्ञानं लोकोत्तरं च तत् / आश्रयस्य परावृत्तिर्द्विधा दौष्ठुल्यहानितः // tvk_29 //

स एवानस्रवो धातुरचिन्त्यः कुशलो ध्रुवः / सुखो विमुक्तिकायो ऽसौ धर्माख्यो ऽयं महामुनेः // tvk_30 //

त्रिंशिकाविज्ञप्तिकारिकाः समाप्ताः /

कृतिरियमाचार्यवसुबन्धोः /