सद्धर्मलङ्कावतारसूत्र

मौर्या नन्दाश्च गुप्ताश्च ततो म्लेच्छा नृपाधमाः / म्लेच्छान्ते शस्त्रसंक्षोभः शस्त्रान्ते च कलिर्युगः / कलियुगान्ते लोकैश्च सद्धर्मो हि न भावितः // lank_10.786 //

एवमाद्यान्यतीतानि चक्रवद्भ्रमते जगत् / वह्न्यादित्यसमायोगात्कामधातुर्विदीर्यते // lank_10.787 //

पुनः संस्थास्यते दिव्यं तस्मिंल्लोकः प्रवर्त्स्यते / चातुं र्वर्णा नृपेन्द्राश्च ऋषयो धर्ममेव च // lank_10.788 //

वेदाश्च यज्ञं दानं च धर्मस्था वर्त्स्यते पुनः / आख्यायिकेतिहासाद्यैर्गद्यचूर्णिकवार्तिकैः / एवं मया श्रुतादिभ्यो लोको वै विभ्रमिष्यति // lank_10.789 //

सुरक्ताकोटितं कृत्वा उपरिष्टाद्विवर्णयेत् / नीलकर्दमगोमयैः पटं वै संप्रचित्रयेत् / सर्ववासैर्विचित्राङ्गस्तीर्थ्यलिङ्गविवर्जितः // lank_10.790 //

शासनं देशयेद्योगी बुद्धानामेष वै ध्वजः / वस्त्रपूतं जलं पेयं कटिसूत्रं च धारयेत् / उपपद्यमानं कालेन भैक्ष्यं वा नीचवर्जितम् // lank_10.791 //

दिव्यं संजायते स्वर्गाद्द्वौ चान्यौ मानुषोद्भवौ / रत्नलक्षणसंपन्नो देवजन्मजगेश्वरः // lank_10.792 //

स्वर्गं प्रभुञ्जते द्वीपांश्चतुरो धर्मशासनः / भुक्त्वा तु सुचिरं द्वीपांस्तृष्णया विप्रणश्यति // lank_10.793 //

कृतयुगश्च त्रेता च द्वापरं कलिनस्तथा / अहं चान्ये कृतयुगे शाक्यसिंहः कलौ युगे // lank_10.794 //

सिद्धार्थः शाक्यतनयो विष्णुर्व्यासो महेश्वरः / एवमाद्यानि तीर्थ्यानि निर्वृते मे भविष्यति // lank_10.795 //

एवं मया श्रुतादिभ्यः शाक्यसिंहस्य देशना / इतिहासं पुरावृत्तं व्यासस्यैतद्भविष्यति // lank_10.796 //

विष्णुर्महेश्वरश्चापि सृष्टित्वं देशयिष्यति / एवं मे निर्वृते पश्चादेवमाद्यं भविष्यति // lank_10.797 //

माता च मे वसुमतिः पिता विप्रः प्रजापतिः / कात्यायनसगोत्रो ऽहं नाम्ना वै विरजो जिनः // lank_10.798 //

चम्पायां हं समुत्पन्नः पितापि च पितामहः / सोमगुप्तेति नाम्नासौ सोमवंशसमुद्भवः // lank_10.799 //

चीर्णव्रतः प्रव्रजितः सहस्रं देशितं नयम् / व्याकृत्य परिनिर्वास्ये अभिषिच्य महामतिम् // lank_10.800 //

मतिर्दास्यति धर्माय धर्मो दास्यति मेखले / मेखलः शिष्यो दौर्बल्यात्कल्पान्ते नाशयिष्यति // lank_10.801 //

काश्यपः क्रकुच्छन्दश्च कनकश्च विनायकः / अहं च विरजो ऽन्ये वै सर्वे ते कृतिनो जिनाः // lank_10.802 //

कृते युगे ततः पश्चान्मतिर्नामेन नायकः / भविष्यति महावीरः पञ्चज्ञेयावबोधकः // lank_10.803 //

न द्वापरे न त्रेतायां न पश्चाच्च कलौ युगे / संभवो लोकनाथानां संबुध्यन्ते कृते युगे // lank_10.804 //

अहार्या लक्षणायाश्च अच्छिन्नदशकैः सह / मोरचन्द्रसमैश्चन्द्रैरुत्तरीयं विचित्रयेत् // lank_10.805 //

द्वयङ्गुलं त्र्यङ्गुलं वापि चन्द्रं चन्द्रान्तरं भवेत् / अन्यथा चित्र्यमानं हि लोभनीयं हि बालिशान् // lank_10.806 //

रागाग्निं शमयेन्नित्यं स्नायाद्वै ज्ञानवारिणा / त्रिशरणं त्रिसंध्यासु योगी कुर्यात्प्रयत्नतः // lank_10.807 //

इषुप्रस्तरकाष्ठाद्या उत्क्षेपाद्यैः समीरिताः / एकः क्षिप्तः पतत्येकः कुशलाकुशलस्तथा // lank_10.808 //

एकं च बहुधा नास्ति वैलक्षण्यान्न कुत्रचित् / वायुभा ग्राहकाः सर्वे क्षेत्रवद्दायका भवेत् // lank_10.809 //

यद्येकं बहुधा वै स्यात्सर्वे ह्यकृतका भवेत् / कृतकस्य विनाशः स्यात्तार्किकाणामयं नयः // lank_10.810 //

दीपबीजवदेतत्स्यात्सादृश्याद्बहुधा कुतः / एकं हि बहुधा भवति तार्किकाणामयं नयः // lank_10.811 //

न तिलाज्जायते मुद्गो न व्रीहिर्यवहेतुकः / गोधूमधान्यजातानि एकं हि बहुधा कथम् // lank_10.812 //

पाणिनिं शब्दनेतारमक्षपादो बृहस्पतिः / लोकायतप्रणेतारो ब्रह्मा गर्भो भविष्यति // lank_10.813 //

कात्यायनः सूत्रकर्ता यज्ञवल्कस्तथैव च / भुढुकज्योतिषाद्यानि भविष्यन्ति कलौ युगे // lank_10.814 //

बली पुण्यकृताल्लोकात्प्रजाभाग्याद्भविष्यति / रक्षकः सर्वधर्माणां राजा बली महीपतिः // lank_10.815 //

वाल्मीको मसुराक्षश्च कौटिल्य आश्वलायनः / ऋषयश्च महाभागा भविष्यन्ति अनागते // lank_10.816 //

सिद्धार्थः शाक्यतनयो भूतान्तः पञ्चचूडकः / वाग्बलिरथ मेधावी पश्चात्काले भविष्यति // lank_10.817 //

अजिनं दण्डकाष्ठं च मेखलाचक्रमण्डलम् / ददाति ब्रह्मा महेश्वरो वनभूमौ व्यवस्थिते // lank_10.818 //

भविष्यति महायोगी नाम्ना वै विरजो मुनिः / मोक्षस्य देशकः शास्ता मुनीनामेष वै ध्वजः // lank_10.819 //

ब्रह्मा ब्रह्मशतैः सार्धं देवैश्च बहुभिर्मम / अजिनं प्रपात्य गगनात्तत्रैवान्तर्हितो वशी // lank_10.820 //

सर्वचित्राणि वासांसि भैक्ष्यपात्रं सुरैः सह / इन्द्रो विरूढकाद्याश्च वनभूमौ ददन्ति मे // lank_10.821 //

अनुत्पादवादहेत्विष्टो ऽजातो जायेत वा पुनः / साधयिष्यत्यनुत्पादं वाङ्भात्रं कीर्त्यते तु वै // lank_10.822 //

तस्याविद्या कारणं तेषां चित्तानां संप्रवर्तिता / अन्तरा किमवस्थासौ यावद्रूपं न जानति // lank_10.823 //

समनन्तरप्रध्वस्तं चित्तमन्यत्प्रवर्तते / रूपं न तिष्ठते किंचित्किमालम्ब्य प्रवर्त्स्यते // lank_10.824 //

यस्माद्यत्र प्रवर्तेत चित्तं वितथहेतुकम् / न प्रसिद्धं कथं तस्य क्षणभङ्गो ऽवधार्यते // lank_10.825 //

योगिनां हि समापत्तिः सुवर्णजिनधातवः / आभास्वरविमानानि अभेद्या लोककारणात् // lank_10.826 //

स्थितयः प्राप्तिधर्माश्च बुद्धानां ज्ञानसंपदः / भिक्षुत्वं समयप्राप्तिर्दृष्टा वै क्षणिका कथम् // lank_10.827 //

गन्धर्वपुरमायाद्या रूपा वै क्षणिका कथम् / अभूतिका च भूतानि भूताः किंचित्क्व चागतौ // lank_10.828 //

अविद्याहेतुकं चित्तमनादिमतिसंचितम् / उत्पादभङ्गसंबद्धं तार्किकैः संप्रकल्प्यते // lank_10.829 //

द्विविधः सांख्यवादश्च प्रधानात्परिणामिकम् / प्रधाने विद्यते कार्यं कार्यं स्वात्मप्रसाधितम् // lank_10.830 //

प्रधानं सह भावेन गुणभेदः प्रकीर्तितः / कार्यकारणवैचित्र्यं परिणामे न विद्यते // lank_10.831 //

यथा हि पारदः शुद्ध उपक्लेशैर्न लिप्यते / आलयं हि तथा शुद्धमाश्रयः सर्वदेहिनाम् // lank_10.832 //

हिङ्गुगन्धः पलाण्डुश्च गर्भिण्या गर्भदर्शनम् / लवणादिभिश्च लावण्यं बीजवत्किं न वर्तते // lank_10.833 //

अन्यत्वे च तदन्यत्वे उभयं नोभये तथा / अस्तित्वं निरुपादानं न च नास्ति न संस्कृतम् // lank_10.834 //

अश्ववद्विद्यते ह्यात्मा स्कन्धैर्गोभाववर्जितम् / संस्कृतासंस्कृतं वाच्यमवक्तव्यं स्वभावकम् // lank_10.835 //

युक्त्यागमाभ्यां दुर्दृष्ट्या तर्कदृष्ट्या मलीकृतम् / अनिर्धार्यं वदन्त्यात्मा नोपादाने न चान्यतः // lank_10.836 //

दोषनिर्धारणा ह्येषां स्कन्धेनात्मा विभाव्यते / एकत्वेन तदन्यत्वेन न च बुध्यन्ति तार्किकाः // lank_10.837 //

दर्पणे उदके नेत्रे यथ बिम्बं प्रदृश्यते / एकत्वान्यत्वरहितस्तथा स्कन्धेषु पुद्गलः // lank_10.838 //

भाव्यं विभावनाध्याता मार्गः सत्या च दर्शनम् / एतत्रयं विभावेन्तो मुच्यन्ते हि कुदर्शनैः // lank_10.839 //

दृष्टं नष्टं यथा विद्युच्चक्रं छिद्रगृहे यथा / परिणामः सर्वधर्माणां बालैरिव न कल्पयेत् // lank_10.840 //

भावाभावेन निर्वाणं बालानां चित्तमोहनम् / आर्यदर्शनसद्भावाद्यथावस्थानदर्शनात् // lank_10.841 //

उत्पादभङ्गरहितं भावाभावविवर्जितम् / लक्ष्यलक्षणनिर्मुक्तं परिणामं विभावयेत् // lank_10.842 //

तीर्थ्यवादविनिर्मुक्तं नामसंस्थानवर्जितम् / अध्यात्मदृष्टिनिलयं परिणामं विभावयेत् // lank_10.843 //

संस्पर्शपीडनाभ्यां वै देवानां नारकाणि च / अन्तराभविका नास्ति विज्ञानेन प्रवर्तिता // lank_10.844 //

जरजाण्डजसंस्वेदाद्या अन्तराभवसंभवाः / सत्त्वकाया यथा चित्रा गत्यागत्यां विभावयेत् // lank_10.845 //

युक्त्यागमव्यपेतानि निःक्लेशपक्षक्षयावहा / तीर्थ्यदृष्टिप्रलापानि मतिमान्न समाचरेत् // lank_10.846 //

आदौ निर्धार्यते आत्मा उपादानाद्विशेषयेत् / अनिर्धार्य विशेषन्ति वन्ध्यापुत्रं विशिष्यते // lank_10.847 //

पश्यामि सत्त्वान् दिव्येन प्रज्ञामांसविवर्जितम् / संसारस्कन्धनिर्मुक्तं मूर्तिमान् सर्वदेहिनाम् // lank_10.848 //

दुर्वर्णसुवर्णगतं मुक्तामुक्तविशेषणम् / दिव्यं संस्कारविगतं संस्कारस्थं प्रपश्यते // lank_10.849 //

मूर्तिमान् गतिसंधौ वै तार्किकाणामगोचरम् / अतिक्रान्तमानुष्यगतिमहं नान्ये कुतार्किकाः // lank_10.850 //

नास्त्यात्मा जायते चित्तं कस्मादेतत्प्रवर्तते / नदीदीपबीजवत्तस्य निर्गमः किं न कथ्यते // lank_10.851 //

अनुत्पन्ने च विज्ञाने अज्ञानादि न विद्यते / तदभावे न विज्ञानं संतत्या जायते कथम् // lank_10.852 //

अध्वत्रयमनध्वश्च अवक्तव्यश्च पञ्चमः / ज्ञेयमेतद्धि बुद्धानां तार्किकैः संप्रकीर्त्यते // lank_10.853 //

अवक्तव्यश्च संस्कारैर्ज्ञानं संस्कारहेतुकम् / गृह्णाति संस्कारगतं ज्ञानं संस्कारशब्दितम् // lank_10.854 //

अस्मिन् सतीदं भवति प्रत्ययाश्चाप्यहेतुकाः / व्यञ्जकेनोपदिश्यन्ते तदभावान्न कारकम् // lank_10.855 //

पवनं हि वह्नेर्दहनं प्रेरणे न तु संभवे / प्रेर्य निर्वायते तेन कथं सत्त्वप्रसाधकाः // lank_10.856 //

संस्कृतासंस्कृतं वाच्यमुपादानविवर्जितम् / कथं हि साधकस्तस्य वह्निर्बालैर्विकल्प्यते // lank_10.857 //

अन्योन्यस्य बलाधानाद्वह्निर्वै जायते नृणाम् / सत्त्वः प्रवर्तितः केन वह्निवत्कल्प्यते यतः // lank_10.858 //

स्कन्धायतनकदम्बस्य मनाद्याकारणो नु वै / नैरात्मा सार्थवन्नित्यं चित्तेन सह वर्तते // lank_10.859 //

द्वावेतौ भास्वरौ नित्यं कार्यकारणवर्जितौ / अग्निर्ह्यसाधकस्तेषां न च बुध्यन्ति तार्किकाः // lank_10.860 //

चित्तं सत्त्वाश्च निर्वाणं प्रकृत्या भासुरा नु वै / दोषैरनादिकैः क्लिष्टा अभिन्ना गगनोपमाः // lank_10.861 //

हस्तिशय्यादिवच्छाया(?) स्तीर्थ्यदृष्ट्या मलीकृताः / मनोविज्ञानसंछन्ना अग्निराद्यैर्विशोधिताः // lank_10.862 //

दृष्टाश्च ते यथाभूतं दृष्ट्वा क्लेशा विदारिताः / दृष्टान्तगहनं हित्वा गतास्ते आर्यगोचरम् // lank_10.863 //

ज्ञानज्ञेयविभागेन अन्यत्वं कल्प्यते यतः / न च बुध्यन्ति दुर्मेधा अवक्तव्यश्च कथ्यते // lank_10.864 //

भेरी यथा चन्दनजा बालैः कुर्वन्ति नान्यथा / चन्दनागरुसंकाशं तथा ज्ञानं कुतार्किकैः // lank_10.865 //

उत्थितः खलुभक्तश्च पात्रसंश्रितमात्रकम् / दोषैर्मुखविकाराद्यैः शुद्धं भक्तं समाचरेत् // lank_10.866 //

इमं नयं यो ऽनुमिनोति युक्तितः प्रसादवान् योगपरो ह्यकल्पनः / अनाश्रितो ह्यर्थपरो भवेदसौ हिरण्मयीं धर्मगतिं प्रदीपयेत् // lank_10.867 //

भावाभावप्रत्ययमोहकल्पना कुदृष्टिजालं समलं हि तस्य तु / सरागदोषप्रतिघं निवर्तते निरञ्जनो बुद्धकरैश्च सिच्यते // lank_10.868 //

तीर्थ्या कारणदिग्मूढा अन्ये प्रत्ययविह्वलाः / अन्ये अहेतुसद्भावादुच्छेदं आर्यमास्थिताः // lank_10.869 //

विपाकपरिणामश्च विज्ञानस्य मनस्य च / मनो ह्यालयसंभूतं विज्ञानं च मनोभवम् // lank_10.870 //

आलयात्सर्वचित्तानि प्रवर्तन्ति तरंगवत् / वासनाहेतुकाः सर्वे यथाप्रत्ययसंभवाः // lank_10.871 //

क्षणभेदसंकलाबद्धाः स्वचित्तार्थविग्राहिणः / संस्थानलक्षणाकारा मनोचक्ष्वादिसंभवाः // lank_10.872 //

अनादिदोषसंबद्धमर्थाभावासनोदितम् / बहिर्धा दृश्यते चित्तं तीर्थदृष्टिनिवारणम् // lank_10.873 //

तद्धेतुकमेवान्यत्तदालम्ब्य प्रवर्तते / यदा संजायते दृष्टिः संसारश्च प्रवर्तते // lank_10.874 //

मायास्वप्ननिभा भावा गन्धर्वनगरोपमाः / मरीच्युदकचन्द्राभाः स्वविकल्पं विभावयेत् // lank_10.875 //

वृत्तिभेदात्तु तथता सम्यग्ज्ञानं तदाश्रयम् / मायाशूरंगमादीनि समाधीनि पराणि च // lank_10.876 //

भूमिप्रवेशाल्लभते अभिज्ञा वशितानि च / ज्ञानमायोपमं कायमभिषिक्तं च सौगतम् // lank_10.877 //

निवर्तते यदा चित्तं निवृत्तं पश्यतो जगत् / मुदितां लभते भूमिं बुद्धभूमिं लभन्ति च // lank_10.878 //

आश्रयेण निवृत्तेन विश्वरूपो मणिर्यथा / करोति सत्त्वकृत्यानि प्रतिबिम्बं यथा जले // lank_10.879 //

सदसत्पक्षनिर्मुक्तमुभयं नोभयं न च / प्रत्येकश्रावकीयाभ्यां निष्क्रान्ता सप्तमी भवेत् // lank_10.880 //

प्रत्यात्मदृष्टधर्माणां भूतभूमिविशोधितम् / बाह्यतीर्थ्यविनिर्मुक्तं महायानं विनिर्दिशेत् // lank_10.881 //

परावृत्तिर्विकल्पस्य च्युतिनाशविवर्जितम् / शशरोममणिप्रख्यं मुक्तानां देशयेन्नयम् // lank_10.882 //

यथा हि ग्रन्थो ग्रन्थेन युक्त्या युक्तिस्तथा यदि / अतो युक्तिर्भवेद्युक्तिमन्यथा तु न कल्पयेत् // lank_10.883 //

चक्षुः कर्म च तृष्णा च अविद्यायोनिशस्तथा / चक्षूरूपे मनश्चापि आविलस्य मनस्तथा // lank_10.884 //

इत्यार्यसद्धर्मलङ्कावतारो नाम महायानसूत्रं सगाथकं समाप्तमिति //

ये धर्मा हेतुप्रभवा हेतुं तेषां तथागतो ह्यवदत् / तेषां च यो निरोधो एवं वादी महाश्रमणः //