पञ्चविंशतिसाहस्रिका प्रज्ञापारमिता, 1

नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति वीर्यपारमिता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ध्यानपारमितां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति ध्यानपारमिता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये प्रज्ञापारमितां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति प्रज्ञापारमिता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽध्यात्मशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अध्यात्मशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये बहिर्धाशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति बहिर्धाशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽध्यात्मबहिर्धाशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अध्यात्मबहिर्धाशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये शून्यताशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति शून्यताशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये महाशून्यतां

नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति महाशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये परमार्थशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति परमार्थशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये संस्कृतशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति संस्कृतशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽत्यन्तशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अत्यन्तशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽनवराग्रशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अनवराग्रशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये प्रकृतिशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति प्रकृतिशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये सर्वधर्मशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति सर्वधर्मशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान्

उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये स्वलक्षणशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति स्वलक्षणशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽनुपलम्भशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अनुपलम्भशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽभावस्वभावशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अभावस्वभावशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये भावशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति भावशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽभावशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अभावशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये स्वभावशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति स्वभावशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये परभावशून्यतां नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति परभावशून्यता एषा इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो

महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये स्मृत्युपस्थानानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति स्मृत्युपस्थानान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये सम्यक्प्रहाणानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति सम्यक्प्रहाणान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऋद्धिपादान् नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति ऋद्धिपादा एत इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समय इन्द्रियानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयतीन्द्रियान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये बलानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति बलान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये बोध्यङ्गानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति बोध्यङ्गान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये मार्गान् नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति मार्गा एत इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान्

धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽप्रमाणध्यानानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अप्रमाणध्यानानि एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये आरूप्यसमापत्तीर् नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् आरूप्यसमापत्तय एता इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये दशबलानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति दशबलान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये वैशारद्यानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति वैशारद्यान्य् एतानीति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये प्रतिसंविदाः नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति प्रतिसंविदा एता इति/ यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये ऽष्टादशावेणिकबुद्धधर्मान् नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति नाभिनिविशते न प्रज्ञपयत्य् अष्टादशावेणिकबुद्धधर्मा एत इति/}}

25506 {{यस्मिन् समये भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ तस्मिन् समये समाधिधारणीमुखानि नोपैति नोपाददाति नाधितिष्ठति}} नाभिनिविशते न प्रज्ञपयति समाधि- 25507 धारणीमुखानीमानि/ तत् कस्य हेतोः/ तथा हि भगवन् {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वः 25508 प्रज्ञापारमितायां चरन् रूपं न समनुपश्यति यावद् व्यस्तसमस्तानि स्कन्ध- 25509 धात्वायतनानि प्रतीत्यसमुत्पादं न {समनुपश्यति}/ सप्तत्रिंशद्बोधिपक्षान् धर्मान् 25510 न {समनुपश्यति}/ पारमितां न {समनुपश्यति}/ अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिदशबलवैशारद्यप्रति- 25511 संविदष्टादशावेणिकबुद्धधर्मान् यावत् सर्वाकारज्ञतां न {समनुपश्यति}/ तत् कस्य हेतोः/ 25512 तथा हि भगवन् यो रूपस्यानुत्पादो न तद् रूपम्/ यो वेदनायाः संज्ञायाः संस्काराणां 25513 यो विज्ञानस्यानुत्पादो न तद् विज्ञानम् इति हि विज्ञानं चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अ-

25514 द्वैधीकारम्/ {{यो भगवन् चक्षुरो ऽनुत्पादो न तद् चक्षुः/ यो श्रोत्रस्य घ्राणस्य जिह्वायाः कायस्य यो मनसो ऽनुत्पादो न तद् मन इति हि मनश् चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/ यो भगवन् रूपस्यानुत्पादो न तद् रूपम्/ यो शब्दस्य गन्धस्य रसस्य स्प्रष्टव्यस्य यो धर्मस्यानुत्पादो न स धर्म इति हि धर्मश् चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/ यो भगवन् चक्षुर्विज्ञानस्यानुत्पादो न तद् चक्षुर्विज्ञानम्/ यो श्रोत्रविज्ञानस्य घ्राणविज्ञानस्य जिह्वाविज्ञानस्य कायविज्ञानस्य यो मनोविज्ञानस्यानुत्पादो न तद् मनोविज्ञानम् इति हि मनोविज्ञानं चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/ यो भगवन् दानपारमिताया अनुत्पादो न सा दानपारमिता/ यो शीलपारमितायाः क्षान्तिपारमिताया वीर्यपारमिताया ध्यानपारमिताया यः प्रज्ञापारमिताया अनुत्पादो न सा प्रज्ञापारमिता इति हि प्रज्ञापारमिता चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/ यो भगवन् अध्यात्मशून्यताया अनुत्पादो न तद् अध्यात्मशून्यता/ यो बहिर्धाशून्यताया अध्यात्मबहिर्धाशून्यतायाः शून्यताशून्यताया महाशून्यतायाः परमार्थशून्यतायाः संस्कृतशून्यताया अत्यन्तशून्यताया अनवराग्रशून्यताया अनवकारशून्यतायाः प्रकृतिशून्यतायाः सर्वधर्मशून्यतायाः स्वलक्षणशून्यताया अनुपलम्भशून्यताया अभावस्वभावशून्यताया भावशून्यताया अभावशून्यतायाः स्वभावशून्यताया यः परभावशून्यताया अनुत्पादो न सा परभावशून्यता इति हि परभावशून्यता चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/}}

25515 {{यो भगवन् स्मृत्युपस्थानानाम् अनुत्पादो न तानि स्मृत्युपस्थानानि/ यो सम्यक्प्रहाणानाम् ऋद्धिपादानाम् इन्द्रियानां बलानां बोध्यङ्गानां मार्गानाम् अप्रमाणध्यानानाम् आरूप्यसमापत्तीनां दशबलानां वैशारद्यानां प्रतिसंविदानां यो ऽष्टादशावेणिकानां बुद्धधर्मानाम् अनुत्पादो न ते बुद्धधर्मा इति हि}} बुद्धधर्माश् चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अ- 25516 द्वैधीकारम्/ यो भगवन् धर्मधातोर् अनुत्पादो न स धर्मधातुः/ यस् तथताया 25517 आकाशधातोर् भूतकोटेर् अचिन्त्यधातोर् बोधेर् यः सर्वाकारज्ञताया अनुत्पादो न 25518 सा सर्वाकारज्ञतेति हि सर्वाकारज्ञता चानुत्पादश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/ तत् 25519 कस्य हेतोः/ तथा हि अनुत्पादो नैको न द्वौ न बहवो न पृथक्/ तस्माद् 25520 यः सर्वाकारज्ञताया अनुत्पादो न सा सर्वाकारज्ञता/ 25521 यो भगवन् रूपस्य व्ययो न तद् रूपम्/ या वेदनायाः संज्ञायाः संस्काराणां 25522 यो विज्ञानस्य व्ययो न तद् विज्ञानम्/ इति हि स्कन्धाश् च व्ययश् चाद्वयम् एतद् अ- 25523 द्वैधीकारम्/ तत् कस्य हेतोः/ तथा हि व्ययो न एको न द्वौ न बहवो न 25524 पृतह्क्/ तस्माद् यः पञ्चानां स्कन्धानां व्ययो न ते पञ्च स्कन्धाः/ यो भगवन्

25601 दानपारमिताया व्ययो {{न सा दानपारमिता/ यो भगवन् शीलपारमिताया व्ययो न सा दानपारमिता/ यो भगवन् क्षान्तिपारमिताया व्ययो न सा दानपारमिता/ यो भगवन् वीर्यपारमिताया व्ययो न सा दानपारमिता/ यो भगवन् ध्यानपारमिताया व्ययो न सा दानपारमिता/ यो भगवन् प्रज्ञापारमिताया व्ययो न सा दानपारमिता/}}

25602 {{यो भगवन् अध्यात्मशून्यताया व्ययो न सा अध्यात्मशून्यता/ यो भगवन् बहिर्धाशून्यताया व्ययो न सा बहिर्धाशून्यता/ यो भगवन् अध्यात्मबहिर्धाशून्यताया व्ययो न सा अध्यात्मबहिर्धाशून्यता/ यो भगवन् शून्यताशून्यताया व्ययो न सा शून्यताशून्यता/ यो भगवन् महाशून्यताया व्ययो न सा महाशून्यता/ यो भगवन् परमार्थशून्यताया व्ययो न सा परमार्थशून्यता/ यो भगवन् संस्कृतशून्यताया व्ययो न सा संस्कृतशून्यता/ यो भगवन् अत्यन्तशून्यताया व्ययो न सा अत्यन्तशून्यता/ यो भगवन् अनवराग्रशून्यताया व्ययो न सा अनवराग्रशून्यता/ यो भगवन् अनवकारशून्यताया व्ययो न सा अनवकारशून्यता/ यो भगवन् प्रकृतिशून्यताया व्ययो न सा प्रकृतिशून्यता/ यो भगवन् सर्वधर्मशून्यताया व्ययो न सा सर्वधर्मशून्यता/ यो भगवन् स्वलक्षणशून्यताया व्ययो न सा स्वलक्षणशून्यता/ यो भगवन् अनुपलम्भशून्यताया व्ययो न सा अनुपलम्भशून्यता/ यो भगवन् अभावस्वभावशून्यताया व्ययो न सा अभावस्वभावशून्यता/ यो भगवन् भावशून्यताया व्ययो न सा भावशून्यता/ यो भगवन् अभावशून्यताया व्ययो न सा अभावशून्यता/ यो भगवन् स्वभावशून्यताया व्ययो न सा स्वभावशून्यता/ यो भगवन् परभावशून्यताया व्ययो न सा परभावशून्यता/ यो भगवन् स्मृत्युपस्थानानां व्ययो न तानि स्मृत्युपस्थानानि/ यो भगवन् सम्यक्प्रहाणानां व्ययो न तानि सम्यक्प्रहाणानि/ यो भगवन् ऋद्धिपादानां व्ययो न ते ऋद्धिपादाः/ यो भगवन् इन्द्रियानां व्ययो न तानीन्द्रियानि/ यो भगवन् बलानां व्ययो न तानि बलानि/ यो भगवन् बोध्यङ्गानां व्ययो न तानि बोध्यङ्गानि/ यो भगवन् मार्गानां व्ययो

न ते मार्गाः/ यो भगवन् अप्रमाणध्यानानां व्ययो न तान्य् अप्रमाणध्यानानि/ यो भगवन् आरूप्यसमापत्तीनां व्ययो न ता आरूप्यसमापत्तयः/ यो भगवन् दशबलानां व्ययो न तानि दशबलानि/ यो भगवन् वैशारद्यानां व्ययो न तानि वैशारद्यानि/ यो भगवन् प्रतिसंविदानां व्ययो न ताः प्रतिसंविदाः/ यो भगवन् स्मृत्युपस्थानानां व्ययो न तानि स्मृत्युपस्थानानि/ यो भगवन् अष्टादशावेणिकानां बुद्धधर्मानां व्ययो न ते बुद्धधर्माः/ इति हि बुद्धधर्माश् च व्ययश् चाद्वयम् एतद् अद्वैधीकारम्/ तत् कस्य हेतोः/ तथा हि व्ययो न एको न द्वौ न बहवो}} न पृथक्/ तस्माद् यो

25603 बुद्धधर्माणां व्ययो न ते बुद्धधर्माः/ 25604 यत् पुनर् भगवन् उच्यते/ रूपम् इत्य् अद्वयस्यैषागणनाकृता/ वेदना संज्ञा संस्कारा 25605 यत् पुनर् उच्यते विज्ञानम् इत्य् अद्वयस्यैषागणनाकृता/ यत् कस्येति पुनर् उच्यते 25606 रूपं यावत् सर्वाकारज्ञतेत्य् अद्वयस्यैषागणनाकृता// [इति प्राप्तिनिर्याणे 25607 प्राप्यप्रापकसम्बन्धप्रतिषेधः//] 25608 अथ खल्व् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} आयुष्मन्तं सुभूतिम् एतद् अवोचत्/ कथम् {आयुष्मन्} {सुभूते} {बोधिसत्त्वो} 25609 महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/ कतम {आयुष्मन्} {सुभूते} 25610 बोधिसत्त्वः/ कतमा प्रज्ञापारमिता/ कतमा उपपरीक्षमाणा/ 25611 {सुभूतिर्} आह/ यद् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} एवं वदसि/ कतमो बोधिसत्त्व इति/ बोधि- 25612 र् एव सत्त्वस् तेनोच्यते बोधिसत्त्व इति/ तया च बोध्या सर्वधर्माणाम् आकारं 25613 जानाति/ न चात्राभिनिविशते/ 25614 कतमेषां धर्माणाम् आकारान् जानाति/ रूपस्याकारान् जानाति न 25615 चात्राभिनिविशते/ वेदनाया {{आकारान् जानाति न चात्राभिनिविशते/ संज्ञाया आकारान् जानाति न चात्राभिनिविशते/ संस्कारानाम् आकारान् जानाति न चात्राभिनिविशते/}} विज्ञानस्याकारान् {जानाति न चात्राभिनिविशते}/ एवं 25616 व्यस्तसमस्तानां स्कन्धधात्वायतनानां प्रतीत्यसमुत्पादस्य सप्तत्रिंशद्बोधि- 25617 पक्षाणां धर्माणाम् आकारान् {जानाति न चात्राभिनिविशते}/ एवम् अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तीनां 25618 पारमितानां बलानां वैशारद्यानां प्रतिसंविदाम् आवेणिकानां बुद्धधर्माणाम् आकारान् 25619 {जानाति न चात्राभिनिविशते}/ 25620 {शारिपुत्र} आह/ कतमे ते सुभूते सर्वधर्माणाम् आकाराः/

25621 {सुभूतिर्} आह/ यैर् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} आकारैर् यैर् लिङ्गैर् यैर् निमित्तैः रूपशब्दगन्धर- 25622 सस्प्रष्टव्यधर्मा वा आध्यात्मिकबाह्या वा धर्माः संस्कृता असंस्कृता वा आकारैर् यैर् 25623 ते इम उच्यन्ते सर्वधर्माणाम् आकाराः/ 25624 यत् पुनर् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} एवं वदसि/ कतमा प्रज्ञापारमितेति/

25701 आरता आरमितैषा {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} तेनोच्यते प्रज्ञापारमितेति/ कुत आरता 25702 आरमिता/ स्कन्धेभ्यो धातुभ्य आयतनेभ्य प्रतीत्यसमुत्पादाद् दानपारमितायाः 25703 शील{पारमितायाः} {{क्षान्तिपारमिताया वीर्यपारमिताया ध्यानपारमितायाः}} प्रज्ञापारमिताया आरता आरमिता/ अध्यात्मशून्यताया 25704 {{बहिर्धाशून्यताया अध्यात्मबहिर्धाशून्यताया}} यावद् अभावस्वभावशून्यताया आरता आरमिता/ स्मृत्युपस्थानेभ्य 25705 आरता आरमिता/ सम्यक्प्रहाण्{{एभ्य ऋद्धिपादेभ्य इन्द्रियेभ्यो बलेभ्यो बोध्यङ्गेभ्यो मार्गेभ्यो ऽप्रमाणध्यानेभ्य आरूप्यसमापत्तिभ्यो दशबलेभ्यो वैशारद्येभ्यः प्रतिसंविद्भ्यो ऽष्टादशावेणिकेभ्यो}} बुद्धधर्मेभ्य आरता आरमिता/ 25706 यावत् सर्वज्ञताया आरता आरमिता/ एषा तेनोच्यते प्रज्ञापारमितेति/ अने- 25707 न्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण आरता आरमिता एषा यद् उत प्रज्ञापारमिता/ 25708 यत् पुनर् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} एवं वदसि/ कतमा उपपरीक्षणेति/ इह्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वो} 25709 महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् रूपं न नित्यम् इत्य् उपपरीक्षते नानित्यम् इति 25710 न सुखम् इति न दुःखम् इति नात्मेति नानात्मेति न शान्तम् इति नाशान्तम् इति 25711 न शून्यम् इति नाशाउन्यम् इति न निमित्तम् इति नानिमित्तम् इति न प्रणिहितम् इति 25712 नाप्रणिहितम् इति उपपरीक्षते/ न विविक्तम् इति नाविविक्तम् इत्य् उपपरीक्षते/ 25713 न वेदनां न संज्ञां न संस्कारान् न विज्ञानं नित्यम् इत्य् उपपरीक्षते/ नानित्यम् इति

25714 {{न सुखम् इति न दुःखम् इति नात्मेति नानात्मेति न शान्तम् इति नाशान्तम् इति न शून्यम् इति नाशाउन्यम् इति न निमित्तम् इति नानिमित्तम् इति न प्रणिहितम् इति नाप्रणिहितम् इत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तम् इति नाविविक्तम् इत्य् उपपरीक्षते/}} एवं चक्षुः श्रोत्रं घ्राणं जिह्वां कायं मनो न नित्यम् इति 25715 {{उपपरीक्षते/ नानित्यम् इति न सुखम् इति न दुःखम् इति नात्मेति नानात्मेति न शान्तम् इति नाशान्तम् इति न शून्यम् इति नाशाउन्यम् इति न निमित्तम् इति नानिमित्तम् इति न प्रणिहितम् इति नाप्रणिहितम् इत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तम् इति नाविविक्तम् इत्य् उपपरीक्षते/}} एवं रूपशब्दगन्धरसस्प्रष्टव्यधर्मा न नित्या इति

25716 {{उपपरीक्षन्ते/ नानित्या इति न सुखा इति न दुःखा इति नात्मान इति नानात्मान इति न शान्ता इति नाशान्ता इति न शून्या इति नाशाउन्या इति न निमित्ता इति नानिमित्ता इति न प्रणिहिता इति नाप्रणिहिता इत्य् उपपरीक्षन्ते/ न विविक्ता इति नाविविक्ता इत्य् उपपरीक्षन्ते/}} एवं चक्षुर्विज्ञानं {{न नित्यम् इत्य् उपपरीक्षते/ नानित्यम् इति न सुखम् इति न दुःखम् इति नात्मेति नानात्मेति न शान्तम् इति नाशान्तम् इति न शून्यम् इति नाशाउन्यम् इति न निमित्तम् इति नानिमित्तम् इति न प्रणिहितम् इति नाप्रणिहितम् इत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तम् इति नाविविक्तम् इत्य् उपपरीक्षते/ न श्रोत्रविज्ञानं न घ्राणविज्ञानं न जिह्वाविज्ञानं न कायविज्ञानं न मनोविज्ञानं नित्यम् इत्य् उपपरीक्षते/ नानित्यम् इति न सुखम् इति न दुःखम् इति नात्मेति नानात्मेति न शान्तम् इति नाशान्तम् इति न शून्यम् इति नाशाउन्यम् इति न निमित्तम् इति नानिमित्तम् इति न प्रणिहितम् इति नाप्रणिहितम् इत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तम् इति नाविविक्तम् इत्य् उपपरीक्षते/}}

25717 एवं चक्षुःसंस्पर्शो {{न नित्य इत्य् उपपरीक्षते/ नानित्य इति न सुख इति न दुःख इति नात्मेति नानात्मेति न शान्त इति नाशान्त इति न शून्य इति नाशाउन्य इति न निमित्त इति नानिमित्त इति न प्रणिहित इति नाप्रणिहित इत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्त इति नाविविक्त इत्य् उपपरीक्षते/ न श्रोत्रसंस्पर्शो न घ्राणसंस्पर्शो न जिह्वासंस्पर्शो न कायसंस्पर्शो न मनःसंस्पर्शो नित्य इत्य् उपपरीक्षते/ नानित्य इति न सुख इति न दुःख इति नात्मेति नानात्मेति न शान्त इति नाशान्त इति न शून्य इति नाशाउन्य इति न निमित्त इति नानिमित्त इति न प्रणिहित इति नाप्रणिहित इत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्त इति नाविविक्त इत्य् उपपरीक्षते/}} 25718 एवं चक्षुःसंस्पर्शप्रत्ययवेदना {{न नित्येत्य् उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}}

25719 {{न श्रोत्रसंस्पर्शप्रत्ययवेदना न घ्राणसंस्पर्शप्रत्ययवेदना न जिह्वासंस्पर्शप्रत्ययवेदना न कायसंस्पर्शप्रत्ययवेदना न मनःसंस्पर्शप्रत्ययवेदना नित्येत्य् उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}} एवं दानपारमिता {{न नित्येत्य् उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}} 25720 {{न शीलपारमिता न क्षान्तिपारमिता न वीर्यपारमिता न ध्यानपारमिता न प्रज्ञापारमिता नित्येत्य् उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}} एवम् अध्यात्मशून्यता {{न नित्येत्य् उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}}

25721 {{न बहिर्धाशून्यता नाध्यात्मबहिर्धाशून्यता न शून्यताशून्यता न महाशून्यता न परमार्थशून्यता न संस्कृतशून्यता नात्यन्तशून्यता नानवराग्रशून्यता नानवकारशून्यता न प्रकृतिशून्यता न सर्वधर्मशून्यता न स्वलक्षणशून्यता नानुपलम्भशून्यता नाभावस्वभावशून्यता न भावशून्यता नाभावशून्यता न स्वभावशून्यता न परभावशून्यता नित्येत्य् उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}} एवं स्मृत्युपस्थानानि न नित्यानीति {{उपपरीक्षन्ते/ नानित्यानीति न सुखानीति न दुःखानीति नात्मानीति नानात्मानीति न शान्तानीति नाशान्तानीति न शून्यानीति नाशाउन्यानीति न निमित्तानीति नानिमित्तानीति न प्रणिहितानीति नाप्रणिहितानीत्य् उपपरीक्षन्ते/ न विविक्तानीति नाविविक्तानीत्य् उपपरीक्षन्ते/}} 25722 एवं सम्यक्प्रहाणानि {{ऋद्धिपादा इन्द्रियानि बलानि बोध्यङ्गानि मार्गा अप्रमाणध्यानानि आरूप्यसमापत्तयो दशबलानि वैशारद्यानि प्रतिसंविदा अष्टादशावेणिका}} बुद्धधर्माः/ समाधयः सर्व- 25723 धारणीमुखानि सर्वज्ञता न नित्येति {{उपपरीक्षते/ नानित्येति न सुखेति न दुःखेति नात्मेति नानात्मेति न शान्तेति नाशान्तेति न शून्येति नाशाउन्येति न निमित्तेति नानिमित्तेति न प्रणिहितेति नाप्रणिहितेत्य् उपपरीक्षते/ न विविक्तेति नाविविक्तेत्य् उपपरीक्षते/}} एवं ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} 25724 {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते/

25725 {शारिपुत्र} आह/ केन कारणेन्{आयुष्मन्} {सुभूते} एवं वदसि यो रूपस्यानुत्पादो न तद् रू- 25726 पम्/ यो वेदनायाः संज्ञायाः संस्काराणां यो विज्ञानस्यानुत्पादो न तद् विज्ञानम्/ 25727 एवं व्यस्तसमस्तेषु स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादेषु पारमितासु सर्वशून्य- 25728 तासु सर्वबोधिपक्षेषु धर्मेषु अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिषु बलेषु वैशारद्येषु

25801 प्रतिसंवित्सु समाधिधारणीमुखेष्व् अभिज्ञासु अष्टादशावेणिकेषु बुद्धधर्मेषु यः 25802 सर्वाकारज्ञताया अनुत्पादो न सा सर्वाकारज्ञतेति/ 25803 {सुभूतिर्} आह/ रूपम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} शून्यं रूपेण/ या च्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} शून्यता न 25804 तद् रूपं नोत्पादः/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण यो रूपस्यानुत्पादो न तद् रूपम् वेदना 25805 संज्ञा संस्कारा विज्ञानं शून्यं विज्ञानेन/ या च्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} शून्यता न तद् विज्ञानं नोत्- 25806 पादः/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण यो विज्ञानस्यानुत्पादो न तद् विज्ञानम्/ दान-

25807 पारमिता {आयुष्मन्} {{शारिपुत्र शून्या दानपारमिता/ या चायुष्मन् शारिपुत्र शून्यता न सा दानपारमिता नोत्पादः/ अनेनायुष्मन् शारिपुत्र पर्यायेण यो दानपारमिताया अनुत्पादो न सा दानपारमिता शीलपारमिता क्षान्तिपारमिता वीर्यपारमिता ध्यानपारमिता प्रज्ञापारमिता शून्या प्रज्ञापारमितया/ या चायुष्मन् शारिपुत्र शून्यता न सा प्रज्ञापारमिता नोत्पादः/ अनेनायुष्मन् शारिपुत्र पर्यायेण यो प्रज्ञापारमिताया अनुत्पादो न सा प्रज्ञापारमिता/ अध्यात्मशून्यता आयुष्मन् शारिपुत्र शून्या अध्यात्मशून्यता/ या चायुष्मन् शारिपुत्र शून्यता न सा अध्यात्मशून्यता नोत्पादः/ अनेनायुष्मन् शारिपुत्र पर्यायेण यो अध्यात्मशून्यताया अनुत्पादो न सा अध्यात्मशून्यता बहिर्धाशून्यता अध्यात्मबहिर्धाशून्यता शून्यताशून्यता महाशून्यता परमार्थशून्यता संस्कृतशून्यता अत्यन्तशून्यता अनवराग्रशून्यता अनवकारशून्यता प्रकृतिशून्यता सर्वधर्मशून्यता स्वलक्षणशून्यता अनुपलम्भशून्यता अभावस्वभावशून्यता भावशून्यता अभावशून्यता स्वभावशून्यता परभावशून्यता शून्या परभावशून्यतया/ या चायुष्मन् शारिपुत्र शून्यता न सा परभावशून्यता नोत्पादः/ अनेनायुष्मन् शारिपुत्र पर्यायेण यो परभावशून्यताया अनुत्पादो न सा परभावशून्यता/}}

25808 {{स्मृत्युपस्थानान्य् आयुष्मन् शारिपुत्र शून्यानि स्मृत्युपस्थानानि/ या चायुष्मन् शारिपुत्र शून्यता न तानि स्मृत्युपस्थानानि नोत्पादः/ अनेनायुष्मन् शारिपुत्र पर्यायेण यो स्मृत्युपस्थानानाम् अनुत्पादो न तानि स्मृत्युपस्थानानि सम्यक्प्रहाणान्य् ऋद्धिपादा इन्द्रियानि बलानि बोध्यङ्गानि मार्गा अप्रमाणध्यानान्य् आरूप्यसमापत्तयो दशबलानि वैशारद्यानि प्रतिसंविदा अष्टादशावेणिका बुद्धधर्माः सर्वाकारज्ञता शून्या सर्वाकारज्ञतया/ या चायुष्मन् शारिपुत्र शून्यता न सा सर्वाकारज्ञता नोत्पादः}}/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} 25809 पर्यायेण यः सर्वाकारज्ञताया अनुत्पादो न सा सर्वाकारज्ञता/ 25810 {शारिपुत्र} आह/ किं कारणम् {आयुष्मन्} {सुभूते} एवं वदसि/ यो रूपस्य व्ययो 25811 न तद् रूपम्/ यो वेदनायाः संज्ञायाः संस्काराणां यो विज्ञानस्य व्ययो न तद् विज्ञान- 25812 म् इति/ एवं व्यस्तसमस्तेषु {{स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादेषु पारमितासु सर्वशून्यतासु सर्वबोधिपक्षेषु धर्मेषु अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिषु बलेषु वैशारद्येषु}} 25813 प्रतिसंवित्स्व् अष्टादशस्व् आवेणिकेषु बुद्धधर्मेषु यः सर्वाकारज्ञताया व्ययो न सा 25814 सर्वाकारज्ञता/ 25815 {सुभूतिर्} आह/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} यश् च व्ययो यच् च रूपं यच् चाद्वैधीकारं या च 25816 वेदना या च संज्ञा ये च संस्कारा यच् च विज्ञानं सर्व एते धर्मा न संयुक्ता न वि- 25817 संयुक्ता अरूपिणो ऽनिदर्शना अप्रतिघा एकलक्षणा यद् उतालक्षणाः/ एवं

25818 व्यस्तसमस्तेषु {{स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादेषु पारमितासु सर्वशून्यतासु सर्वबोधिपक्षेषु धर्मेषु अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिषु बलेषु वैशारद्येषु प्रतिसंवित्सु}} बुद्धधर्म- 25819 समाधिधारणीमुखेषु यश् च व्ययो यावत् सर्वाकारज्ञता यच् चाद्वैधीकारं सर्व एते 25820 धर्मा न संयुक्ताः {{अरूपिणो ऽनिदर्शना अप्रतिघा एकलक्षणा यद् उतालक्षणाः/}} अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण यो रूपस्य व्ययो 25821 न तद् रूपम्/ एवं वेदनायाः संज्ञायाः संस्काराणां यो विज्ञानस्य व्ययो न तद् वि- 25822 ज्ञानम्/ एवं व्यस्तसमस्तेषु स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादशून्यतासु समाधि- 25823 धारणीमुखेषु यावद् यः सर्वाकारज्ञताया व्ययो न सा सर्वाकारज्ञता/ 25824 {शारिपुत्र} आह/ केन कारणेन्{आयुष्मन्} {सुभूते} एवं वदसि यद् इदम् उच्यते रूपम् इत्य् अद्वय- 25825 स्यैषा गणना कृतेति/ वेदना संज्ञा संस्काराः/ यद् इदम् उच्यते विज्ञानम् इत्य् अ- 25826 द्वयस्यैषा गणना कृतेति यावद् यद् इदम् उच्यते सर्वाकारज्ञतेत्य् अद्वयस्यैषा गणना 25827 कृतेति/ 25828 {सुभूतिर्} आह/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} नान्यो ऽनुत्पादो ऽन्यद् रूपम्/ अनुत्पाद एव

25901 रूपम्/ रूपम् एवानुत्पादः/ {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ नान्यो ऽनुत्पादो ऽन्यद् विज्ञानम्/ विज्ञानम् एवा- 25902 नुत्पादो ऽनुत्पाद एव विज्ञानम्/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण यद् एतद् उच्यते रूपम् इत्य् अ- 25903 द्वयस्यैषा गणना कृता/ {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ यद् एतद् उच्यते विज्ञानम् इत्य् अद्वयस्यैषा गणना कृता/ 25904 एवं व्यस्तसमस्तेषु {{स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादेषु पारमितासु सर्वशून्यतासु सर्वबोधिपक्षेषु धर्मेषु अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिषु बलेषु वैशारद्येषु प्रतिसंवित्सु}} 25905 समाधिधारणीमुखेषु तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} नान्यो ऽनुत्पादो ऽन्या सर्वाकारज्ञता 25906 अनुत्पाद एव सर्वाकारज्ञता/ सर्वाकारज्ञतैवानुत्पादः/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण 25907 यद् एतद् उच्यते सर्वाकारज्ञतेत्य् अद्वयस्यैषा गणना कृता/ 25908 पुनर् अपरम् {आयुष्मान्} {सुभूतिर्} भगवन्तम् एतद् अवोचत्/ यस्मिन् समये भगवन् {बोधिसत्त्वो} 25909 महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् धर्मान् उपपरीक्षते तस्मिन् समये रूप- 25910 स्यानुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ विज्ञानस्यानु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ 25911 आत्मनो ऽनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ एवं सत्त्वजीव{{पोषपुरुषपुद्गलमनुजमानवकारकवेदकजानक}}पश्यकस्यानु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ एवं व्यस्तसमस्तानां 25912 स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादाभिज्ञानाम् अनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ दानपारमिताया अनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}

25913 {{शीलपारमिताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ क्षान्तिपारमिताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ वीर्यपारमिताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ ध्यानपारमिताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ प्रज्ञापारमिताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अध्यात्मशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ बहिर्धाशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अध्यात्मबहिर्धाशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ शून्यताशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ महाशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ परमार्थशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ संस्कृतशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अत्यन्तशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अनवराग्रशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अनवकारशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ प्रकृतिशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ सर्वधर्मशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ स्वलक्षणशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अनुपलम्भशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ अभावस्वभावशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ भावशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/

अभावशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ स्वभावशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय/ परभावशून्यताया अनुत्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}}/ स्मृत्यु-

25914 पस्थानानाम् अनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ एवं सम्यक्प्रहाण{{सम्यक्प्रहाणर्द्धिपादेन्द्रियबलबोध्यङ्गमार्गाप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिदशबलवैशारद्यप्रतिसंविदष्टादशावेणिक}}बुद्धधर्माणां सर्वाकारज्ञताया 25915 अनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ पृथग्जनस्यानु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ पृथग्जनधर्माणाम् अनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ एवं स्रोतआपन्नस्य 25916 स्रोतआपन्नधर्माणां {{सकृदागामिनः सकृदागामिधर्माणाम् अनागामिनो ऽनागामिधर्माणाम्}} अर्हतो अर्हद्धर्माणां प्रत्येकबुद्धस्य प्रत्येकबुद्ध- 25917 धर्माणां बोधिसत्त्वस्य बोधिसत्त्वधर्माणां बुद्धस्यानु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ बुद्धधर्माणाम् अनु{त्पादं समनुपश्यति अत्यन्तविशुद्धिताम् उपादाय}/ 25918 {शारिपुत्र} आह/ यथाहम् आयुष्मतः सुभूतेर् भाषितस्यार्थम् आजानामि तथा रूप- 25919 म् अनुत्पादो वेदना संज्ञा संस्कारा विज्ञानम् अनुत्पादो यावद् व्यस्तसमस्ता स्कन्धा 25920 अनुत्पादा धातवो ऽनुत्पादाः/

25921 {{आत्मानुत्पाददः सत्त्वो ऽनुत्पादो जीवो ऽनुत्पादो पोषो ऽनुत्पादो पुरुषो ऽनुत्पादो पुद्गलो ऽनुत्पादो मनुजो ऽनुत्पादो मानवो ऽनुत्पादो कारको ऽनुत्पादो वेदको ऽनुत्पादो जानकओ ऽनुत्पादो पश्यको ऽनुत्पादो/ एवं व्यस्तसमस्ताः स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादाभिज्ञा अनुत्पादाः/ दानपारमितानुत्पादः शीलपारमितानुत्पादः क्षान्तिपारमितानुत्पादो वीर्यपारमितानुत्पादो ध्यानपारमितानुत्पादः प्रज्ञापारमितानुत्पादो/ अध्यात्मशून्यतानुत्पादो बहिर्धाशून्यतानुत्पादो ऽध्यात्मबहिर्धाशून्यतानुत्पादः शून्यताशून्यतानुत्पादो महाशून्यतानुत्पादः परमार्थशून्यत्नुत्पादः संस्कृतशून्यतानुत्पादो ऽत्यन्तशून्यतानुत्पादो ऽनवराग्रशून्यतानुत्पादो ऽनवकारशून्यतानुत्पादः प्रकृतिशून्यतानुत्पादः सर्वधर्मशून्यतानुत्पादः स्वलक्षणशून्यतानुत्पादो ऽनुपलम्भशून्यतानुत्पादो ऽभावस्वभावशून्यतानुत्पादो भावशून्यतानुत्पादो ऽभावशून्यतानुत्पादः स्वभावशून्यतानुत्पादः परभावशून्यतानुत्पादः/ स्मृत्युपस्थानान्य् अनुत्पादाः सम्यक्प्रहाणान्य् अनुत्पादा ऋद्धिपादा अनुत्पादाः इन्द्रियान्य् अनुत्पादाः बलान्य् अनुत्पादाः बोध्यङ्गान्य् अनुत्पादाः मार्गा अनुत्पादा अप्रमाणध्यानान्य् अनुत्पादा आरूप्यसमापत्तयो ऽनुत्पादा दशबलान्य् अनुत्पादा वैशारद्यान्य् अनुत्पादाः प्रतिसंविदा अनुत्पादा अष्टादशावेणिका बुद्धधर्मा अनुत्पादाः सर्वाकारज्ञताअनुत्पादः/ पृथग्जनो ऽनुत्पादः पृथग्जनधर्मा अनुत्पादाः स्रोतआपन्नो ऽनुत्पादः स्रोतआपन्नधर्मा अनुत्पादाः सकृदागाम्य् अनुत्पादः सकृदागामिधर्मा अनुत्पादा अनागाम्य् अनुत्पादो ऽनागामिधर्मा अनुत्पादा अर्हन् अनुत्पादो ऽर्हद्धर्मा अनुत्पादा प्रत्येकबुद्धो ऽनुत्पादः प्रत्येकबुद्धधर्मा अनुत्पादा बोधिसत्त्वो ऽनुत्पादो

बोधिसत्त्वधर्मा अनुत्पादाः}}

25922 बुद्धो ऽनुत्पादो बुद्धधर्मा अनुत्पादाः/ यदि च्{आयुष्मन्} {सुभूते} रूपम् अप्य् अनुत्पादो यावद् बुद्ध- 25923 धर्मा अप्य् अनुत्पादाः/ नन्व् {आयुष्मन्} {सुभूते} प्राप्तैव श्रावकेण श्रावकबोधिः प्रत्येकबुद्ध- 25924 यानिकेन प्रत्येकबुद्धबोधिः/ बोधिसत्त्वेन प्राप्तैव सर्वाकारज्ञता भवति/ 25925 पञ्चानाञ् च गतीनां भेदो न भविष्यति/ प्राप्तैव भवति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन 25926 पञ्चविधा बोधिर् यदि च्{आयुष्मन्} {सुभूते} सर्वधर्मा अनुत्पादाः/ किम् अर्थं स्रोतआपन्नेन

26001 त्रयाणां संयोजनानां प्रहाणाय मार्गो भावयितव्यः/ सकृदागामिना रागदोष- 26002 मोहानां तनुतायै मार्गो भावयितव्यः/ अनागामिना पञ्चानाम् अवरभागीयानां 26003 संयोजनानां प्रहाणाय मार्गो भावयितव्यः/ अर्हता पञ्चोर्ध्वभागीयानां संयोज- 26004 नानां प्रहाणाय मार्गो भावयितव्यः/ प्रत्येकबुद्धयानिकैः प्रत्येकबोधिप्राप्तये 26005 मार्गो भावयितव्यः/ किं कारणं बोधिसत्त्वो दुष्करचारिकां चरति यानि 26006 तानि सत्त्वानां कृतशो दुःखानि प्रत्यनुभवति/ किं कारणं तथागतेनार्हता सम्यक्- 26007 संबुद्धेनानुत्तरा सम्यक्संबोधिर् अभिसंबुद्धा/ किं कारणं तथागतेनार्हता सम्यक्- 26008 संबुद्धेन धर्मचक्रं प्रवर्तितम्/ 26009 {सुभूतिर्} आह/ नाहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अनुत्पन्नस्य धर्मस्य प्राप्तिम् इच्छामि नाप्य् अभि- 26010 समयं नाहम् अनुत्पादस्य स्रोतआपन्नम् इच्छामि/ न स्रोतआपत्तिफलं {{न सकृदागामिनं न सकृदागामिफलं नानागामिनं नानागामिफलं}} 26011 नार्हत्वं नार्हत्वफलं नानुत्पादस्य प्रत्येकां बोधिम् इच्छामि न प्रत्येकबुद्धत्वं नाह- 26012 म् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} इच्छामि बोधिसत्त्वं दुष्करचारिकां चरन्तं नापि बोधिसत्त्वो दुष्कर- 26013 संज्ञया चरति/ तत् कस्य हेतोः/ न हि शक्य {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} दुष्करसंज्ञायां स्थित्वा 26014 अप्रमेयाणाम् असंख्येयानाम् अपरिमाणानां सत्त्वानाम् अर्थं कर्तुम्/ अपि तु खलु पुन- 26015 र् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} मातृसंज्ञां सर्वसत्त्वेषु जनयित्वा पितृसंज्ञां भ्रातृसंज्ञां पुत्रसंज्ञाम् आत्मसंज्ञां 26016 जनयित्वा शक्यो ऽप्रमेयाणाम् असंख्येयानाम् अपरिमाणानां सत्त्वानाम् अर्थम् कर्तुम्/

26017 अपि तु खलु पुनर् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वेन} महासत्त्वेन एवं चित्तम् उत्पादयितव्यम्/ यथा 26018 आत्मा आत्मेति चोच्यते अत्यन्ततया अनुत्पन्न आत्मा एवं सर्वेष्व् आध्यात्मिक- 26019 बाह्येषु धर्मेषु संज्ञोत्पादयितव्या/ सचेद् एवं संज्ञाम् उत्पादयिष्यति न दुष्करसंज्ञां 26020 भविष्यति/ तत् कस्य हेतोः/ तथा हि ते बोधिसत्त्वाः सर्वेण सर्वं सर्वथा सर्वं 26021 कञ्चिद् धर्मं नोत्पादयन्ते नोपलभन्ते/ नाहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अनुत्पादतथागत- 26022 म् इच्छामि नाप्य् अनुत्तरां सम्यक्संबोधिं नापि धर्मचक्रप्रवर्तनं नापीच्छामि 26023 अनुत्पन्नेन धर्मेणानुत्पन्नां प्राप्तिं प्राप्यमाणाम्/ 26024 {शारिपुत्र} आह/ किं पुनर् {आयुष्मन्} {सुभूते} अनुत्पन्नेन धर्मेण उत्पन्ना प्राप्तिः प्राप्यते/ 26025 अथ उत्पन्नेन धर्मेण अनुत्पन्ना प्राप्तिः प्राप्यते/

26101 {सुभूतिर्} आह/ नाहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} उत्पन्नेन धमेणानुत्पन्नां प्राप्तिं प्राप्य- 26102 माणाम् इच्छामि नाप्य् अनुत्पन्नेनोत्पन्नां प्राप्तिं प्राप्यमाणाम्/ 26103 {शारिपुत्र} आह/ किं पुनर् {आयुष्मन्} {सुभूते} अनुत्पन्नेन धर्मेण प्राप्तिम् इच्छसि/ 26104 अथ वोत्पन्नेन धर्मेण प्राप्तिम् इच्छसि/ 26105 {सुभूतिर्} आह/ नाहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अनुत्पन्नेन धर्मेण प्राप्तिम् इच्छामि/ 26106 नाप्य् उत्पन्नेन धर्मेण प्राप्तिम् इच्छामि/ 26107 {शारिपुत्र} आह/ किं पुनर् {आयुष्मन्} {सुभूते} नास्ति प्राप्तिर् नास्त्य् अभिसमयः/ 26108 {सुभूतिर्} आह/ अस्त्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} प्राप्तिर् अस्त्य् अभिसमयो न पुनर् द्वयम्/ अपि तु 26109 खलु पुनर् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} लोकव्यवहारेण प्राप्तिश् चाभिसमयश् च प्रज्ञप्यते लोकव्यवहारेण 26110 स्रोतआपन्नो वा सकृदागामी वा अनागामी वा अर्हन् वा प्रत्येकबुद्धो वा 26111 बोधिसत्त्वो वा बुद्धो वा प्रज्ञप्यते न पुनः परमाथेन प्राप्तिर् नाभिसमयो 26112 न स्रोतआपन्नो न सकृदागामी नानागामी नार्हन् न प्रत्येकबुद्धो न बोधि- 26113 सत्त्वो न बुद्धः/ 26114 {शारिपुत्र} आह/ अनुत्पन्नो धर्म इत्य् {आयुष्मन्} {सुभूते} प्रतिभाति मन्त्रयितुम्/ 26115 {सुभूतिर्} आह/ अनुत्पन्नो धर्मो ऽनुत्पन्नो धर्म इत्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} यद् वदसि प्रतिभाति 26116 मन्त्रयितुम् इति/ अनुत्पादो ऽपि ये {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} प्रतिभाति मन्त्रयितुम्/ 26117 तत् कस्य हेतोः/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} यश् चानुत्पन्नो धर्मो यच् च प्रतिभानं ये च मन्त्रा 26118 या चानुत्पत्तिः सर्वे एते धर्मा न संयुक्ता न विसंयुक्ता अरूपिणो ऽनिदर्शना 26119 अप्रतिघा एकलक्षणा यद् उतालक्षणाः/

26120 {शारिपुत्र} आह/ अनुत्पादो ऽप्य् {आयुष्मन्} {सुभूते} मन्त्रः/ अनुत्पादः प्रतिभान- 26121 म् अनुत्पादो धर्मस् ते ऽपि धर्मा अनुत्पन्ना यान् आरभ्य प्रतिभाति मन्त्रयितुम्/ 26122 {सुभूतिर्} आह/ एवम् एतद् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अनुत्पादो मन्त्रः/ 26123 {{अनुत्पादः प्रतिभानम् अनुत्पादो धर्मस् ते ऽपि धर्मा अनुत्पन्ना यान् आरभ्य प्रतिभाति मन्त्रयितुम्/}} तत् कस्य हेतोः/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} 26124 रूपम् अनुत्पादः/ एवं {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ विज्ञानम् अनुत्पादः/ एवं व्यस्तसमस्ताः स्कन्धधातवः 26125 {{आयतनानि प्रतीत्यसमुत्पादाः पारमिताः सर्वशून्यताः सर्वबोधिपक्षा धर्मा अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तयो बलानि वैशारद्यानि प्रतिसंविदः समाधिधारणीमुखान्य् अभिज्ञा अष्टादशावेणिका}} बुद्धधर्मा अनुत्पादाः/

26201 स्रोतआपन्नः {{सकृदागाम्य् अनागाम्य् अर्हन्}} प्रत्येकबुद्धो बोधिसत्त्वः सर्वज्ञः सर्वाकारज्ञः सर्वाकारज्ञता 26202 ऽप्य् अनुत्पादः/ 26203 {शारिपुत्र} आह/ एवम् एतद् {आयुष्मन्} {सुभूते} अनुत्पादो मन्त्रः 26204 {{अनुत्पादः प्रतिभानम् अनुत्पादो धर्मस् ते ऽपि धर्मा अनुत्पन्ना यान् आरभ्य प्रतिभाति मन्त्रयितुम्/}} यावत् स्कन्धधात्वायतन{{प्रतीत्यसमुत्पादाः पारमिताः सर्वशून्यताः सर्वबोधिपक्षा धर्मा अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तयो बलानि वैशारद्यानि प्रतिसंविदः समाधिधारणीमुखान्य् अभिज्ञा अष्टादशावेणिका}} बुद्धधर्माः/ पेयालम्/ 26205 यावत् सर्वाकारज्ञताप्य् अनुत्पादः/ 26206 {शारिपुत्र} आह/ किं पुनर् {आयुष्मन्} {सुभूते} यथैव लोकव्यवहारेण प्राप्तिश् चाभिसमयश् च 26207 एवं पञ्चाणां गतीनां संभेदो भवति लोकव्यवहारेण परमार्थतो न भवति/ 26208 {सुभूतिर्} आह/ एवम् एतद् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} एवम् एतत्/ यथैव 26209 {{लोकव्यवहारेण प्राप्तिश् चाभिसमयश् च एवं पञ्चाणां गतीनां संभेदो भवति लोकव्यवहारेण परमार्थतो न भवति/}} नात्र खलु पुनः परमार्थेन/ तत् 26210 कस्य हेतोः/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} परमार्थे न कर्म न विपाको नोत्पादो न निरोधो 26211 न संक्लेशो न व्यवदानम्/ 26212 {शारिपुत्र} आह/ किं पुनर् {आयुष्मन्} {सुभूते} अनुत्पन्नो धर्म उत्पद्यते उताहो 26213 उत्पन्नो धर्म उत्पद्यते/ 26214 {सुभूतिर्} आह/ नाहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} उत्पन्नस्य धर्मस्य उत्पादम् इच्छामि नाप्य् अ- 26215 नुत्पन्नस्य धर्मस्य उत्पादम् इच्छामि/ 26216 {शारिपुत्र} आह/ कतमस्य्{आयुष्मन्} {सुभूते} अनुत्पन्नस्य धर्मस्योत्पादं नेच्छामि/

26217 {सुभूतिर्} आह/ रूपस्याहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अनुत्पन्नस्य धर्मस्य स्वभावशून्योत्पादं 26218 नेच्छामि/ {वेदनया संज्ञया संस्कारानाम्}/ विज्ञानस्याहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अनुत्पन्नस्य धर्मस्य स्वभावशून्योत्- 26219 पादं नेच्छामि/ एवं व्यस्तसमस्तानां स्कन्धधात्वायतनानां 26220 {{प्रतीत्यसमुत्पादानां पारमितानां सर्वशून्यतानां सर्वबोधिपक्षानां धर्माणां अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तीनां बलानां वैशारद्यानां प्रतिसंविदां समाधिधारणीमुखानाम् अभिज्ञानां अष्टादशावेणिकानां}} बुद्धधर्माणां बोधेर् अप्य् अहम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} 26221 अनुत्पन्नायाः स्वभावशून्याया उत्पादं नेच्छामि/ 26222 {शारिपुत्र} आह/ किं पुनर् {आयुष्मन्} {सुभूते} उत्पाद उत्पद्यते अथानुत्पाद उत्पद्यते/ 26223 {सुभूतिर्} आह/ न ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} उत्पाद उत्पद्यते नाप्य् अनुत्पाद उत्पद्यते/ तत् 26224 कस्य हेतोः/ तथा हि {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} यश् चोत्पादो यश् चानुत्पादो द्वाव् अप्य् एतौ धर्मौ न 26225 संयुक्तौ न विसंयुक्तौ अरूपिणौ अनिदर्शनौ अप्रतिघौ एकलक्षणौ यद् उता- 26226 लक्षणौ/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण नोत्पाद उत्पद्यते नाप्य् अनुत्पाद उत्पद्यते/ 26227 अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण अनुत्पादो मन्त्रो ऽनुत्पादः प्रतिभानम्/ अनुत्पादो 26228 धर्मस् ते ऽपि धर्मा अनुत्पन्ना यान् आरभ्य प्रतिभाति मन्त्रयितुम्/

26301 {शारिपुत्र} आह/ धर्मकायिकानाम् आयुष्मान् सुभूतिर् अग्रतायां स्थापयितव्यः/ तत् 26302 कस्य हेतोः/ तथा हि {आयुष्मान्} सुभूतिर् यद् यद् एव परिप्रश्नीक्रियते ततस् तत एव 26303 निःसरति/ 26304 {सुभूतिर्} आह/ धर्मतैषा {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} तथागतश्रावकाणाम् अनिश्रितसर्व- 26305 धर्माणां ते यतो यत एव परिपृच्छ्यन्ते ततस् तत एव निःसरन्ति/ तत् कस्य 26306 हेतोः/ यथापि नामानिश्रितत्वात् सर्वधर्माणाम्/ 26307 {शारिपुत्र} आह/ कथम् {आयुष्मन्} {सुभूते} अनिश्रिताः सर्वधर्माः/ 26308 {सुभूतिर्} आह/ रूपम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} प्रकृतिशून्यं तं नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धा- 26309 निश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ विज्ञानम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} प्रकृतिशून्यं तं 26310 नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धानिश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/

26311 {{चक्षुर् आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यं तं नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धानिश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ श्रोत्रं घ्राणं जिह्वा कायः/ मन आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यं तं नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धानिश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ रूपम् आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यं तं नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धानिश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ शब्दो गन्धो रसः स्प्रष्टव्यम्/ धर्म आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यः स नाध्यात्मनिश्रितो न बहिर्धानिश्रितो नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ चक्षुर्विज्ञानम् आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यं तं नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धानिश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ श्रोत्रविज्ञानं घ्राणविज्ञानं जिह्वाविज्ञानं कायविज्ञानम्/ मनोविज्ञानम् आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यं तं नाध्यात्मनिश्रितं न बहिर्धानिश्रितं नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यते/ स्मृत्युपस्थानान्य् आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्यानि तानि नाध्यात्मनिश्रितानि न बहिर्धानिश्रितानि नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यन्ते/ सम्यक्प्रहाणान्य् ऋद्धिपादा इन्द्रियानि बलानि बोध्यङ्गानि मार्गा अप्रमाणध्यानान्य् आरूप्यसमापत्तयो दशबलानि वैशारद्यानि प्रतिसंविदाः/}} 26312 {{अष्टादशावेणिका बुद्धधर्मा आयुष्मन् शारिपुत्र प्रकृतिशून्याः ते नाध्यात्मनिश्रिता न बहिर्धानिश्रिता नोभयम् अन्तरेणोपलभ्यन्ते}}/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} पर्यायेण सर्वधर्मा अनिश्रिताः प्रकृतिशून्यताम् उपादाय/ 26313 एवं हि {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वेन} महासत्त्वेन षट्सु पारमितासु चरतो रूपं परि- 26314 शोधयितव्यम्/ {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ विज्ञानं परिशोधयितव्यम्/ एवं व्यस्तसमस्ताः स्कन्धधातवः

26315 {{आयतनानि प्रतीत्यसमुत्पादाः पारमिताः सर्वशून्यताः सर्वबोधिपक्षानि धर्मा अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तयो बलानि वैशारद्यानि प्रतिसंविदः समाधिधारणीमुखान्य् अभिज्ञा अष्टादशावेणिका}} बुद्धधर्माः परिशोध- 26316 यितव्याः/ यावत् सर्वाकारज्ञता परिशोधयितव्या// [इति सर्वाकारज्ञता- 26317 निर्याणम्//] 26318 {शारिपुत्र} आह/ कथम् {आयुष्मन्} {सुभूते} {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वः षट्सु पारमितासु चरन् 26319 बोधिसत्त्वमार्गं परिशोधयति/ 26320 {सुभूतिर्} आह/ अस्ति {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} दानपारमिता लौकिकी अस्ति लोकोत्तरा/ 26321 एवं शील{पारमिता} {{लौकिकी अस्ति लोकोत्तरा क्षान्तिपारमिता लौकिकी अस्ति लोकोत्तरा वीर्यपारमिता लौकिकी अस्ति लोकोत्तरा ध्यानपारमिता लौकिकी लोकोत्तरा}} अस्ति प्रज्ञा{पारमिता} लौकिकी अस्ति लोकोत्तरा/ 26322 {शारिपुत्र} आह/ कतमा {आयुष्मन्} {सुभूते} दान{पारमिता} लौकिकी कतमा लोकोत्तरा/ 26323 {सुभूतिर्} आह/ लौकिकी {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} दान{पारमिता} इह {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वो दायको भवति 26324 दानपतिः/ श्रमणब्राह्मणकृपणवनीपकाध्वगेभ्यो याचनकेभ्यो दाता भवति/ 26325 अन्नार्थिकेभ्यो ऽन्नं ददाति/ पानयानवसनगन्धमाल्यविलेपनपुष्पधूपचूर्णवासो-

26401 पाश्रयप्रतिश्रयजीवितपरिष्कारोपकरणशयनासनभैषज्यार्थिकेभ्यो ऽन्नपान{{यानवसनगन्धमाल्यविलेपनपुष्पधूपचूर्णवासोपाश्रय-}} 26402 प्रतिश्रयान्यतरान्यतरजीवितपरिष्कारोपकरणभैषज्यदाता भवति/ पुत्रार्थिकेभ्यः 26403 पुत्रं ददाति/ दुहित्र्यर्थिकेभ्यो दुहितरं ददाति/ भार्यार्थिकेभ्यो भार्यां ददाति/ 26404 राष्ट्रार्थिकेभ्यो राज्यानि ददाति/ शिरोर्थिकेभ्यः शिरो ददाति/ अङ्गार्थिकेभ्यो 26405 ऽङ्गानि ददाति/ मांसशोणितमज्जार्थिकेभ्यो मांसशोणितमज्जानो ददाति/ 26406 तच् च सन्निश्रितं परित्यजति/ तस्यैवं भवति अहं ददामि एष परिगृह्णीते 26407 इदं दानम् अहं निर्मत्सरः सर्वस्वं परित्यजामि/ अहं बुद्धाज्ञां करोमि/ 26408 अहं दानपारमितायां चरामि/ अहम् एतद् दानं सर्वसत्त्वसाधारणं कृत्वा 26409 अनुत्तरायै सम्यक्संबोधये परिणामयामि तच् चानुपलम्भयोगेन/ अनेन 26410 च दानेन दानफलेन च सर्वसत्त्वा दृष्ट एव धर्मे सुखिता भवन्तु अनुपादाय 26411 परिनिर्वान्तु/ स त्रिभिः सङ्गैः सक्तो दानं ददाति/ कतमैस् त्रिभिर् यद् उत आत्म- 26412 संज्ञया परसंज्ञया दानसंज्ञया च एभिस् त्रिभिः सङ्गैः सक्तो दानं ददाति// [इयम् उच्यते 26413 लौकिकी दानपारमितेति//] 26414 तथा हि {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} लोकतो न चलति नोच्चलति न संक्रामति/ 26415 तेनोच्यते लौकिकी दानपारमिता इति/ 26416 तत्र कतमा लोकोत्तरा दानपारमिता यद् उत त्रिमण्डलपरिशुद्धिः/ तत्र कतमा 26417 त्रिमण्डलपरिशुद्धिः/ इह {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वो दानं ददत् नात्मानम् उपलभते प्रतिग्राहकं 26418 {नोपलभते}/ दानञ् च {नोपलभते}/ तद् विपाकञ् च {नोपलभते}/ इयम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वस्य} महासत्त्वस्य त्रिम- 26419 ण्डलपरिशुद्धिः/ पुनर् अपरम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वो दानं ददत् न सर्वसत्त्वेभ्य- 26420 स् तद् दानं निर्यातयति/ सत्त्वांश् च {नोपलभते}/ आत्मानं च {नोपलभते}/ तच् च दानम् अनुत्तरायै 26421 सम्यक्संबोधये परिणामयति/ न च बोधिम् उपलभते// [इयम् उच्यते लोकोत्तरा 26422 दानपारमितेति//]

26501 केन कारणेनोच्यते लोकोत्तरा दानपारमितेति/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} 26502 लोकाच् चलति उच्चलति संक्रामति/ तेन कारणेनोच्यते लोकोत्तरा दानपार- 26503 मितेति/ एवं शील{पारमिता} क्षान्ति{पारमिता} वीर्य{पारमिता} ध्यान{पारमिता}/ 26504 {शारिपुत्र} आह/ कतमा {आयुष्मन्} {सुभूते} प्रज्ञा{पारमिता} लौकिकी/ कतमा 26505 लोकोत्तरा/ 26506 {सुभूतिर्} आह/ लौकिकी {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} प्रज्ञापारमिता/ इह {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वो 26507 दानं ददाति उपलम्भनिश्रितो मात्सर्यचित्तं मया निग्रहीतव्यम् इति/ तच् चात्म- 26508 सत्त्वदानसंज्ञानिश्रितः सर्वस्वं परित्यजति बाह्यं वा आध्यात्मिकं वा 26509 वस्तु उपात्तं वा अनुपात्तं वा नास्ति किञ्चिद् यत् न परित्यजति/ तच् च कुशल- 26510 मूलं बोधये परिणामयति सर्वसत्त्वसाधारणं कृत्वा उपलम्भनिश्रितः/ स 26511 शीलं सेवते धूतगुणप्रतिष्ठितः/ कायवाक्चित्तोपलम्भनिश्रितस् तांश् च दशकुशलान् 26512 कर्मपथान् सेवमानः आत्मदृष्ट्यां सत्त्वदृष्ट्यां कुशलदृष्ट्यां निश्रितः 26513 बोधिम् उपलभ्य सर्वसत्त्वसाधारणानि शीलानि बोधये परिणामयति तच् चोपल- 26514 म्भेन/ आत्मानम् उत्कर्षयति परान् पंसयति स सर्वसत्त्वानां दुष्कृतानि क्षमते/ 26515 आत्मसत्त्वक्षान्तिदृष्टिनिश्रितस् तच् च कुशलम् अनुत्तरायै सम्यक्संबोधये परिणाम- 26516 यति सर्वसत्त्वसाधारणं कृत्वा उपलम्भयोगेन/ स वीर्यम् आरभते कायम् उपलम्भ- 26517 मानः चित्तम् {उपलम्भमानः} पुण्यसम्भारम् {उपलम्भमानो} ज्ञानसम्भारम् {उपलम्भमान} आत्मानम् {उपलम्भमानो} बोधिम् {उपलम्भमानः}

26518 तेन च वीर्यारम्भेन मन्यते/ तच् च सर्वसत्त्वसाधारणं कृत्वा उपलम्भयोगेना- 26519 नुत्तरायै सम्यक्संबोधये परिणामयति/ स मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षां भावयति 26520 ध्यानसमापत्तीः समापद्यते व्युत्तिष्ठते च ता आस्वादयति/ ता आस्वादयन् 26521 मन्यते/ सर्वसत्त्वसाधारणानि च कुशलमूलानि उपलम्भदृष्टिको बोधये परि- 26522 णामयति// [इयम् उच्यते लौकिकी प्रज्ञापारमिता//] 26523 स शून्यतां भावयन् रूपं शून्यम् इति उपलभते/ {वेदना संज्ञा संस्काराः}/ विज्ञानं शून्यम् इति 26524 उपलभते/ यावद् बुद्धबोधिं चोपलभते उपलम्भयोगेन/ तानि कुशलमूलानि 26525 सर्वसत्त्वसाधारणानि कृत्वा अनुत्तरायै सम्यक्संबोधये परिणामयति/ तं

26601 चोपलम्भयोगेन/ सर्वपापं प्रतिदेशयत्य् उपलम्भयोगेन आत्मनश् च परेषां च 26602 पुण्यम् अनुमोदते/ आत्मनश् च परस्य चार्थाय उपलभमानः सर्वबुद्धान् अध्येषयते/ 26603 अनुपायेन त्रिःकृत्वः पुण्यं सर्वज्ञतायै परिणामयति सर्वसत्त्वसाधारणं कृत्वा//

26604 [इयम् उच्यते लौकिकी प्रज्ञापारमिता//] 26605 तत्र कतमा लोकोत्तरा प्रज्ञापारमिता/ आत्मसत्त्वदेयबोध्यनुपलब्ध्या 26606 त्रिमण्डलपरिशुद्ध्या दानपारमितां परिशोधयति/ बोधाय आत्मसत्त्वशील- 26607 बोध्य्{अनुपलब्ध्या त्रिमण्डलपरिशुद्ध्या} शीलपारमितां {परिशोधयति}/ बोधाय आत्मसत्त्वक्षमाबोध्य्{अनुपलब्ध्या त्रिमण्डलपरिशुद्ध्या} क्षान्ति- 26608 पारमितां {परिशोधयति}/ बोधाय चात्मकायचित्तवीर्यपुण्यज्ञानबोध्य्{अनुपलब्ध्या त्रिमण्डलपरिशुद्ध्या} वीर्यपार- 26609 मितां {परिशोधयति}/ बोधाय आत्मसत्त्वध्यानसमाधिसमापत्तिबोध्य्{अनुपलब्ध्या त्रिमण्डलपरिशुद्ध्या} ध्यान- 26610 पारमितां {परिशोधयति}/ बोधाय आत्मसत्त्वसर्वधर्मा{नुपलब्ध्या त्रिमण्डलपरिशुद्ध्या} प्रज्ञापारमितां {परिशोधयति}/ 26611 बोधाय सर्वकुशलमूलानि चानुत्तरायै सम्यक्संबोधये परिणामयति निर्विशेष- 26612 परिणामेनानुत्तरपरिणामेन असमसम{परिणामेन} अचिन्त्यातुल्य{परिणामेन} अप्रमेय{परिणामेन}//

26613 [इयम् उच्यते लोकोत्तरा प्रज्ञापारमिता//] 26614 केन कारणेन लौकिकी/ लोको याभिर् भवति/ लोकं वा याभिर् निवर्तयति/ 26615 लोकेन वा याः समाः/ लोकाय वा याभिर् दीयते/ लोकात् वा याभिर् निःसरति/ 26616 लोकस्य वा या भवाय/ लोके वा भवा यास् ता लौकिक्यः/ 26617 तत्र कतमा लोकोत्तरा/ लोको याभिर् उत्तारयति/ लोकं याभिर् उत्तारयति/ 26618 लोकेन वा याभिर् उत्तार्यते/ आलोकाय वा या भवति/ लोकात् वा याभिर् निः- 26619 सरति/ लोकस्य वा या उत्तरणाय/ लोके वा या उत्तरास् ता लोकोत्तरा इति/ 26620 एवं ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वः षट्सु पारमितासु चरन् बोधिमार्गं 26621 परिशोधयति/ 26622 {शारिपुत्र} आह/ कतम {आयुष्मन्} {सुभूते} {बोधिसत्त्वस्य} महासत्त्वस्य बोधिमार्गः/

26701 {सुभूतिर्} आह/ चत्वार्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} स्मृत्युपस्थानानि {बोधिसत्त्वस्य} महासत्त्वस्य बोधि- 26702 मार्गः/ चत्वारि सम्यक्प्रहाणानि चत्वार ऋद्धिपादाः पञ्चेन्द्रियाणि पञ्चबलानि 26703 बोध्यङ्गानि आर्याष्टाङ्गो मार्गः शून्यता{विमोक्षमुखम्} अनिमित्त{विमोक्षमुखम्} अप्रणिहित{विमोक्षमुखम्} 26704 अध्यात्म{शून्यता} बहिर्धा{शून्यता} अध्यात्मबहिर्धा{शून्यता} यावद् अभावस्वभाव{शून्यता} सर्वसमाधयः 26705 सर्वधारणीमुखानि चत्वार्य् अप्रमाणानि चत्वारि ध्यानानि चतस्र आरूप्यसमा- 26706 पत्तयो दश तथागतबलानि चत्वारि वैशारद्यानि चतस्रः प्रतिसंविदो ऽष्टादशा- 26707 वेणिका बुद्धधर्मा महाकरुणा अयम् उच्यते {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} {बोधिसत्त्वस्य} महासत्त्वस्य 26708 बोधिमार्गः/ 26709 {शारिपुत्र} आह/ कतमस्या {आयुष्मन् सुभूते} पारमिताया अयं पुरुषकारः/ 26710 {सुभूतिर्} आह/ प्रज्ञापारमिताया {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अयं पुरुषकारः/ तत् कस्य 26711 हेतोः/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} प्रज्ञापारमिता जनयित्री सर्वेषां कुशलानां धर्माणां 26712 श्रावकप्रत्येकबुद्ध{धर्माणां} बोधिसत्त्व{धर्माणां} बुद्ध{धर्माणाम्}/ प्रज्ञापारमिता {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} 26713 प्रतिग्राहिका सर्वेषां कुशलानां {धर्माणां} श्रावकप्रत्येकबुद्ध{धर्माणां} बोधिसत्त्व{धर्माणाम्}/ प्रज्ञापार- 26714 मितायाम् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} शिक्षित्वा तैः पौर्वकैस् तथागतैर् अर्हद्भिः सम्यक्संबुद्धैर् अनुत्तरा 26715 सम्यक्संबोधिर् अभिसंबुद्धा/ अनागता अप्य् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} तथागता अर्हन्तः

26716 सम्यक्संबुद्धा इहैव प्रज्ञापारमितायां शिक्षित्वानुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंभोत्- 26717 स्यन्ते/ ये ऽप्य् एतर्हि {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} दशसु दिक्षु लोके तथागता अर्हन्तः सम्यक्- 26718 संबुद्धास् तिष्ठन्ति ध्रियन्ते यापयन्ति धर्मं देशयन्ति ते ऽपि सर्वे इहैव 26719 प्रज्ञापारमितायां शिक्षित्वा अनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धाः/ 26720 सचेत् पुनर् {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} अस्यां प्रज्ञापारमितायां भाष्यमाणायां {बोधिसत्त्वस्य} 26721 महासत्त्वस्य न भवति कांक्षायितत्वं न भवति धन्वायितत्वं वेदितव्यम् एतद् {आयुष्मन्} 26722 {शारिपुत्र} विहरत्य् अयं {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वो ऽनेन विहारेणाविरहितश् चानेन मनसिकारेण 26723 यद् उत सर्वसत्त्वपरित्राणाय सर्वसत्त्वापरित्यागमनसिकारेण महाकरुणामनसि- 26724 कारेण/ 26725 {शारिपुत्र} आह/ यद् {आयुष्मान्} {सुभूतिर्} एवम् आह/ विहरत्य् अयं {बोधिसत्त्वो} महासत्त्वो ऽनेन 26726 विहारेणाविरहितश् चानेन मनसिकारेणेति/ एवं सत्य् {आयुष्मन्} {सुभूते} सर्वसत्त्वा अपि

26801 बोधिसत्त्वा भविष्यन्ति/ तत् कस्य हेतोः/ तथा ह्य् {आयुष्मन्} {सुभूते} सर्वसत्त्वा 26802 अविरहिता मनसिकारेण/ 26803 {सुभूतिर्} आह/ साधु साधु {आयुष्मन्} {शारिपुत्र} उपालप्स्ये त्वां अर्थ एवायुष्मता 26804 शारिपुत्रेण भूतपदाभिधानेन परिगृहीतः/ तत् कस्य हेतोः/ सत्त्वासत्तय्{आयुष्मन्} 26805 {शारिपुत्र} मनसिकारासत्ता वेदितव्या/ सत्त्वशून्यतया मनसिकारशून्यता {वेदितव्या}/ 26806 सत्त्वास्वभावतया मनसिकारास्वभावता {वेदितव्या}/ सत्त्वविविक्ततया मनसिकार- 26807 विविक्तता {वेदितव्या}/ सत्त्वानभिसंबोधनतया मनसिकारानभिसंबोधनता 26808 {वेदितव्या}/ रूपासत्तया रूपशून्यतया रूपास्वभावतया रूपविविक्ततया 26809 रूपानभिसंबोधनतया मनसिकारानभिसंबोधनता {वेदितव्या}/ वेदना संज्ञा 26810 संस्काराः/ विज्ञानासत्तया {{विज्ञानशून्यतया विज्ञानास्वभावतया विज्ञानविविक्ततया विज्ञानानभिसंबोधनतया मनसिकारानभिसंबोधनता}} {वेदितव्या}/ एवं व्यस्तसमस्तेषु 26811 स्कन्ध{{धात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादेषु पारमितासु सर्वशून्यतासु सर्वबोधिपक्षेषु धर्मेषु अप्रमाणध्यानारूप्यसमापत्तिषु बलेषु वैशारद्येषु प्रतिसंवित्सु समाधिधारणीमुखेष्व् अभिज्ञासु अष्टादशावेणिकेषु}} बुद्धधर्मेषु सर्वाकारज्ञतासत्तया सर्वाकारज्ञता- 26812 शून्यतया {{सर्वाकारज्ञतास्वभावतया सर्वाकारज्ञताविविक्ततया सर्वाकारज्ञतानभिसंबोधनतया मनसिकारानभिसंबोधनता}} {वेदितव्या}/ अनेन्{आयुष्मन्} {शारिपुत्र} विहारेणानेन च 26813 मनसिकारेण अविरहितो बोधिसत्त्वो महासत्त्व इति/

26814 अथ खलु भगवान् आयुष्मते स्हूतये साधुकारम् अदात्/ साधु साधु सुभूते/ 26815 एवं हि सुभूते {बोधिसत्त्वानां} महासत्त्वानां प्रज्ञापारमितोपदेष्टव्या यथा त्वम् उपदिशसि 26816 यथापि नाम तथागतानुभावेनैवं बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां 26817 चरितव्यं यथा त्वम् उपदिशसि/ 26818 अस्मिन् खलु पुनः प्रज्ञापारमितापरिवर्ते आयुष्मता सुभूतिना भाष्यमाणे 26819 त्रिसाहस्रमहासाहस्रो लोकधातुः षड्विकारं प्रकम्पितो यावत् पूर्वोत्तरदक्षिण- 26820 पश्चिमायां विदिश्य् उन्नामावनामं गच्छति स्म/ 26821 अथ खलु भगवांस् तस्यां वेलायां स्मितम् अकरोत्/ अथ खल्व् {आयुष्मान्} 26822 {सुभूतिर्} भगवन्तम् एतद् अवोचत्/ को भगवन् हेतुः कः प्रत्ययः स्मितस्य 26823 प्रादुर्भावाय/ भगवान् आह/ यथैव सुभूते इह लोकधातौ तथागतः 26824 प्रज्ञापारमितां निर्दिशति तथैव पूर्वस्यां दिश्य् असंख्येयेष्व् अप्रमेयेषु लोकधातुषु 26825 तथागता अर्हन्तः सम्यक्संबुद्धा बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानां प्रज्ञापारमितां 26826 भ्गाषन्ते/ एवं समन्ताद् दशसु दिक्ष्व् असंख्येयेष्व् अप्रमेयेषु

26901 {{लोकधातुषु तथागता अर्हन्तः सम्यक्संबुद्धा बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानां प्रज्ञापारमितां}} निर्दिशन्ति/ अस्मिन् खलु पुनः सुभूतिना प्रज्ञापारमितानिर्देशे निर्दिश्यमाने 26902 द्वादशानाम् अयुतानां देवमानुषिकायाः प्रजाया अनुत्पत्तिकधर्मक्षान्तिप्रतिलम्भो 26903 ऽभूत्/ तेषाम् अपि बुद्धानां भगवतां समन्ताद् दशसु दिक्षु लोकधातुषु इमां 26904 प्रज्ञापारमितां बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानां भाषमाणानाम् असंख्येयानाम् अ- 26905 परिमाणानां सत्त्वानाम् अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ चित्तान्य् उत्पन्नानि// [इति 26906 मार्गनिर्याणम् इत्य् उक्ता निर्याणप्रतिपत्तिर् इत्य् उक्ता सर्वाकारज्ञता//] 26907 आर्यपञ्चविंशतिसाहस्रिकायां बोधिसत्त्वधर्माणां भवत्यां प्रज्ञापारमितायाम् अभि- 26908 समयालङ्कारानुसारेण संशोधितायां सर्वाकारज्ञताधिकारः सुभूतिपरिवर्तः प्रथमः//