अभिसमयालंकरनामप्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्र

मैत्रेयनाथ: अभिसमयालंकरनामप्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्र

कृतिर्मैत्रेयनाथस्य //

ओं नमो मैत्रेयनाथाय //

या सर्वज्ञतया नयत्युपशमं शान्तैषिणः श्रवकान् या मार्गज्ञतया जगद्धितक्रितां लोकार्थसंपादिका / सवार्कारमिदं वदन्ति मुनयो विश्वं यया संगता स्तस्यै श्रावकबोधिसत्त्वगणिनो बुद्धस्य मन्ने नमः //

सर्वाकारज्ञतामार्गः शासित्रा यो ऽत्र देशित / धीमन्ती वीक्षीषीरंस्तमनालीढं परैरिति // abhs_1.1 //

स्मृतौ चाधाय सूत्रार्थं धर्मचर्या दशात्मिका / सूखेन प्रतिपत्सीरन्नित्यारम्भप्रयोजनम् // abhs_1.2 //

प्रज्ञापारमिताष्टाभीः पदार्थैः समुदीरिता / सर्वाकारज्ञता मार्गज्ञता सर्वज्ञता ततः // abhs_1.3 //

सर्वाकाराभिसंबोधो मुर्धप्रार्प्तो ऽनुपूर्विकः / एकक्षणभिसंबोधो धर्मकायश्च ते ऽष्टधा // abhs_1.4 //

चित्तोत्पादो ऽववादश्च निर्वेधाङ्गं चतुर्विधं / आधारः प्रतिपत्तेश्च धर्मधातुस्वभावकः // abhs_1.5 //

आलम्बनं समुद्देशः संनाहप्रस्थितिक्रिये / संभाराश्च सनिर्याणाः सर्वाकारज्ञता मुनेः // abhs_1.6 //

ध्यामीकरणतादीनि शिष्यखङ्गपथौ च यौ / महानुशंसो दृङ्मार्ग ऐहिकामुत्रिकैर्गुणैः // abhs_1.7 //

कारित्रमधिमुक्तिश्च स्तुतस्तोभितशंसिताः / परिणामे ऽनुमोदे च मनस्कारावनुत्तमौ // abhs_1.8 //

निर्हारः शुद्धिरत्यन्तामित्ययं भावनापथः / विज्ञानां बोधिसत्त्वानामिति मार्गज्ञतोदिता // abhs_1.9 //

प्रज्ञया न भवे स्थानं कृपया न शमे स्थितिः / अनुपायेन दूरत्वमुपायेनाविदूरता // abhs_1.10 //

विपक्षप्रतिपक्षौ च प्रयोगः समतास्य च / दृङ्मार्गः श्रावकादीनामिति सर्वज्ञतेष्यते // abhs_1.11 //

आकाराः सप्रयोगाश्च गुणा दोषाः सलक्षणाः / मोक्षनिर्वेधभागीये शैक्षो ऽवैवर्तिको गणः // abhs_1.12 //

समताभवशान्त्योश्च क्षेत्रशुद्धिरनुत्तरा / सर्वाकाराभिसंबोध एष सोपायकौशलः // abhs_1.13 //

लिङ्गं तस्य विवृद्धिश्च निरूढिश्चित्तसंस्थितिः / चतुर्धा च विकल्पस्य प्रतिपक्षश्चतुर्विधः // abhs_1.14 //

प्रत्येकं दर्सनाख्ये च भावनाख्ये च वर्त्मनि / आनन्तर्यसमाधिश्च सह विप्रतिपत्तिभिः // abhs_1.15 //

मूर्धाभिसमयः त्रेधा दशधा चानुपूर्विकः / एकक्षणाभिसंबोधो लक्षणेन चतुर्विधिः // abhs_1.16 //

स्वाभाविकः ससांभोगो नैर्माणिको ऽपरस्तथा / धर्मकायः सकारित्रश्चतुर्धा समुदीरितः // abhs_1.17 //

चित्तोत्पादः परार्थाय सम्म्यक्संबोधिकामता / समासव्यासतः सा च यथासुत्रं स चोच्यते // abhs_1.18 //

भूहेमचन्द्रज्वलनैर्निधिरत्नाकरार्णवैः / वज्राचलौषधीमित्रैश्चिन्तामण्यर्कगीतिभिः // abhs_1.19 //

नृपगञ्जमहामार्गयानप्रस्रवणोदकैः / आनन्दोक्तिनदीमेघैर्द्वाविंशतिविधः स च // abhs_1.20 //

प्रतिपत्तौ च सत्येषु बुद्धरत्नादिषु त्रिषु / असक्तावपरिश्रान्तौ प्रतिपत्संपरिग्रहे // abhs_1.21 //

चक्षुःषु पञ्चसु ज्ञेयः षट्स्वभिज्ञागुणेषु च / दृङ्मार्गे भावनाख्ये चेत्यववादो दशात्मकः // abhs_1.22 //

मृदुतिक्ष्णेन्द्रियौ श्रद्धादृष्टिप्राप्तौ कुलंकुलौ / एकवीच्यन्तरोत्पद्य काराकाराकनिष्ठगाः // abhs_1.23 //

प्लुतास्त्रयो भवस्याग्रपरमो रूपरागह / दृष्टधर्मशमः कायसाक्षी खङ्गश्च विंशतिः // abhs_1.24 //

आलम्बनत आकाराद्धेतुत्वात्संपरिग्रहात् / चतुर्विकल्पसंयोगं यथास्वं भजतां सताम् // abhs_1.25 //

श्रावकेभ्यः सखड्गेभ्यो बोधिसत्त्वस्य तायिनः / मृदुमध्याधिमात्राणामूष्मादीनां विशिष्टता // abhs_1.26 //

आलम्बनमनित्यादि सत्याधारं तदाकृतिः / निषेधो ऽमिनिवेशादेर्हेतुर्यानत्रयाप्तये // abhs_1.27 //

रूपाद्यायव्ययौ विष्ठास्थिती प्रज्ञप्त्यवाच्यते / रूपादावस्थितिस्तेषां तद्भावेनास्वभावता // abhs_1.28 //

तयोर्मिथःस्वभावत्वं तदनित्याद्यसंस्थितिः / तासां तद्भावशून्यत्वं मिथः स्वभाव्यमेतयोः // abhs_1.29 //

अनुद्ग्रहो यो धर्माणां तन्निमित्तासमीक्षणम् / परीक्षणं च प्रज्ञायाः सर्वस्यानुपलम्भतः // abhs_1.30 //

रूपादेरस्वभवावत्वं तदभावस्वभावता / तदजातिरनिर्याणं शुद्धिस्तदनिमित्तता // abhs_1.31 //

तन्निमित्तानधिष्ठानानधिमुक्तिरसंज्ञता / समाधिस्तस्य कारित्रं व्याकृतिर्मननाक्षयः // abhs_1.32 //

मिथस्त्रिकस्य स्वाभाव्यं समाधेरविकल्पना / इति निर्वेधभागीयं मृदुमध्याधिमात्रतः // abhs_1.33 //

द्वैविध्यं ग्राह्यकल्पस्य वस्तुतत्प्रतिपक्षतः / मोहराश्यादिभेदेन प्रत्येकं नवधा तु सः // abhs_1.34 //

द्रव्यप्रज्ञप्त्यधिष्ठानो द्विविधो ग्राहको मतः / स्वतन्त्रात्मादिरूपेण स्कन्धाद्याश्रयतस्तथा // abhs_1.35 //

चित्तानवलीनत्वादि नईःस्वाभाव्यादिदेशकः / तद्विपक्षपरित्यागः सर्वथा संपरिग्रहः // abhs_1.36 //

षोढाधिगमधर्मस्य प्रतिपक्षप्रहाणयोः / तयोः पर्युपयोगस्य प्रज्ञायाः कृपया सह // abhs_1.37 //

शिष्यासाधारणत्वस्य परार्थानुक्रमस्य च / ज्ञानस्यायत्नवृत्तेश्च प्रतिष्ठा गोत्रमुच्यते // abhs_1.38 //

धर्मधातोरसंभेदाद्गोत्रभेदो न युज्यते / आधेयधर्मभेदात्तु तद्भेदः परिगीयते // abhs_1.39 //

आलम्बनं सर्वधर्मास्ते पुनः कुशलादयः / लौकिकाधिगमाख्याश्चं ये च लोकेत्तरा मताः // abhs_1.40 //

सास्रवानास्रवा धर्माः संस्कृतासंस्कृताश्च ये / शिष्यसाधारणा धर्मा ये चासाधारना मुनेः // abhs_1.41 //

सर्वसत्त्वाग्रता चित्तप्रहाणाधिगमत्रये / त्रिभिर्महत्त्वैरूद्देशो विज्ञेयो ऽय स्वयंभुवाम् // abhs_1.42 //

दानादौ षड्विध तेषां प्रत्येकं संग्रहेण या / संनाहप्रतिपत्तिः सा षड्भिः षट्कैर्यथोदिथा // abhs_1.43 //

द्यानारूप्येषु दानादौ मार्गे मैत्र्यादिकेषु च / गतोपलम्भयोगे च त्रिमण्डलविशुद्धिषु // abhs_1.44 //

उद्देशे षट्स्वभिज्ञासु सर्वाकारज्ञतानये / प्रस्थानप्रतिपज्ज्ञेया महायानाधिरोहिणी // abhs_1.45 //

दया दानादिकं षट्कं शमथः सविदर्शनः / युगनद्धश्च यो मार्ग उपाये यच्च कौशलम् // abhs_1.46 //

ज्ञानं पुण्यं च मार्गश्च धारणी भूमयो दश / प्रतिपक्षश्च विज्ञेयः संभारप्रतिपत्क्रमः // abhs_1.47 //

लभ्यते प्रथमा भुमिर्दशधा परिकर्मणा / आशयो हितवस्तुत्वं सत्त्वेषु समचित्तता // abhs_1.48 //

त्यागः सेवा च मित्राणां सद्धर्मालम्बनैषणा / सदा नैष्क्रम्यचित्तत्वं बुद्धकायगता स्पृहा // abhs_1.49 //

धर्मस्य देशना सत्यं दशमं वाक्यमिष्यते / ज्ञेयम् च पारिकर्मैषां स्वभावानुपलम्भतः // abhs_1.50 //

शीलं कृतज्ञता क्षान्तिः प्रमोद्यं महती कृपा / गौरवं गुरुशुश्रूषा वीर्यं दानादिके ऽष्टमम् // abhs_1.51 //

अतृप्तता श्रुते दानं धर्मस्य च निरामिषम् / बुद्धक्षेत्रस्य संशुद्धिः संसारापरिखेदिता // abhs_1.52 //

ह्रीरपत्राप्यमित्येतत् पञ्चधा मननात्मकम् / वनाशाल्पेच्छता तुष्टिर्धूतसंलेखसेवनम् // abhs_1.53 //

शिक्षाया अपरित्यागः कामानां विजुगुप्सनम् / निर्वित्सर्वास्तिसंत्यागो ऽनवलिनानपेक्षते // abhs_1.54 //

संस्तवं कुलमात्सर्यं स्थानं संगणिकावहम् / आत्मोत्कर्षपरावज्ञे कर्ममार्गान् दशाशुभान् // abhs_1.55 //

मानं स्तम्भं विपर्यासं विमतिं क्लेशमर्षणम् / विवर्जयन् समाप्नेति दशैतान् पञ्चमीं भुवम् // abhs_1.56 //

दानशीलक्षमावीर्यध्यानप्रज्ञाप्रपूरणात् / शिष्यखड्गस्पृहात्रासचेतसां परिवर्जकः // abhs_1.57 //

याचितो ऽनवलिनश्च सर्वत्यागे ऽप्यदुर्मनाः / कृशो ऽपि नार्थिनां क्षेप्ता षष्ठीं भूमिं समश्रुते // abhs_1.58 //

आत्मसत्त्वग्रहो जीवपुद्गलोच्छेदशाश्वतः / निमित्तहेत्वोः स्कन्धेषु धातुष्वायतनेषु च // abhs_1.59 //

त्रैधातुके प्रतिष्ठानं सक्तिरालीनचित्तता / रत्नत्रितयशीलेषु तद्दृष्ट्यभिनिवेशिता // abhs_1.60 //

शून्यतायां विवदश्च तद्विरोधश्च विंशतिः / कलङ्का यस्य विच्छिन्नाः सप्तमीमेत्यसौ भुवम् // abhs_1.61 //

त्रिविमोक्षमुखज्ञानं त्रिमण्डलविशुद्धता / करूणामनना धर्मसमतैकनयज्ञता // abhs_1.62 //

अनुत्पादक्षमाज्ञानं धर्माणामेकधेरणा / कल्पनायाः समुद्धातः संज्ञादृक्क्लेशवर्जनम् // abhs_1.63 //

शमथस्य च निध्यप्तिः कौशलं च विदर्शने / चित्तस्य दान्तता ज्ञानं सर्वत्राप्रतिघाति च // abhs_1.64 //

सक्तेरभूमिर्यत्रेच्छं क्षेत्रान्तरगतिः समम् / सर्वत्र स्वात्मभावस्य दर्शनं चेति विंशतिः // abhs_1.65 //

सर्वसत्त्वमनोज्ञानमभिज्ञाक्रीडनं शुभा / बुद्धक्षेत्रस्य निष्पत्तिर्बुद्धसेवापरीक्षणे // abhs_1.66 //

अक्षज्ञानं जिनक्षेत्रशुद्धिर्मायोपमा स्थितिः / संचिन्त्य च भवादानमिदं कर्माष्टधोदितम् // abhs_1.67 //

प्रणिधानान्यनन्तानि देवादीनां रूतज्ञता / नदीव प्रतिभानानां गर्भावक्रान्तिरूत्तमा // abhs_1.68 //

कुलजात्योश्च गोत्रस्य परिवारस्य जन्मनः / नैष्क्रम्यबोधिवृक्षाणां गुणपूरेश्च संपदः // abhs_1.69 //

नव भूमीरतिक्रम्य बुद्धभूमौ प्रतिष्ठते / येन ज्ञानेन सा ज्ञेया दशमी बोधिसत्त्वभूः // abhs_1.70 //

प्रतिपक्षो ऽष्टधा ज्ञेयो दर्षनाभ्यासमार्गयोः / ग्राह्यग्राहकविकल्पानामष्टानामुपशान्तये // abhs_1.71 //

उद्देशे समतायां च सत्त्वार्थे यत्नवर्जने / अत्यन्ताय च निर्याणं निर्याणं प्राप्तिलक्षणम् // abhs_1.72 //

सर्वाकारज्ञतयां च निर्याणं मार्गगोचरम् / निर्याणप्रतिपज्ज्ञेया सेयमष्टविधात्मिका // abhs_1.73 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे सर्वाकारज्ञताधिकारः प्रथमः //

ध्यामीकरणता भाभिर्देवानां योग्यतां प्रति / विषयो नियतो व्याप्तिः स्वभावस्तस्य कर्म च // abhs_2.1 //

चतुर्णमार्यसत्यानामाकारानुपलम्भतः / श्रावकाणामयं मार्गो ज्ञेयो मार्गज्ञतानये // abhs_2.2 //

रूपादिस्कन्धशून्यत्वाच्छून्यतानामभेदतः / उष्माणः अनुपलम्भेन तेषां मुर्धगतं मतम् // abhs_2.3 //

क्षान्तयस्तेषु नित्यादियोगस्थाननिषेधतः / दश भूमीः समारभ्य विस्तरास्थानदेशनत् // abhs_2.4 //

अग्रधर्मगतं प्रोक्तमार्यश्रावकवर्त्मनि / तत्कस्य हेतोर्बुद्धेन बुद्ध्वा धर्मासमीक्षणात् // abhs_2.5 //

परोपदेशवैयर्थ्यं स्वयंबोधात् स्वयंभुवाम् / गम्भीरता च ज्ञानस्य खड्गानामभिधीयते // abhs_2.6 //

शुश्रूषा यस्य यस्यार्थे यत्र यत्र यथा यथा / स सो ऽर्थः ख्यात्यशब्दो ऽपि तस्य तस्य तथा तथा // abhs_2.7 //

ग्रह्यार्थकल्पनाहानाद्ग्राहकस्याप्रहाणतः / आधारतश्च विज्ञेयः खड्गमार्गस्य संग्रहः // abhs_2.8 //

प्रज्ञप्तेरविरोधेन धर्मतासूचनाकृतिः / उस्ष्मगम् मूर्धगं रूपाद्यहानादिप्रभावितम् // abhs_2.9 //

अद्यात्मशून्यताद्याभी रूपादेरपरिग्रहात् / क्षान्तिः रूपाद्यनुत्पादाद्याकारैरग्रधर्मता // abhs_2.10 //

क्षान्तिज्ञानक्षणैः सत्यसत्यं प्रति चतुर्विधैः / मार्गज्ञतायां दृङ्मार्गः सानुशंसो ऽयमुच्यते // abhs_2.11 //

आधाराधेयताभावात्तथताबुद्धयोर्मिथः / पर्यायेणाननुज्ञानं महत्ता साप्रमाणता // abhs_2.12 //

परिमाणान्तताभावो रूपादेरवधारणम् / तस्यां स्थितस्य बुद्धत्वे ऽनुग्रहात्यागतादयः // abhs_2.13 //

मईत्र्यादि शून्यता प्राप्तिर्बुद्धत्वस्य परिग्रहः / सर्वस्य व्यवदानस्य सर्वाधिव्याधिशातनम् // abhs_2.14 //

निर्वाणग्राहशान्तत्वं बुद्धेभो रक्षणादिकम् / अप्राणिवधमारभ्य सर्वाकारज्ञतानये // abhs_2.15 //

स्वयं स्थितस्य सत्त्वानां स्थापनं परिणामनम् / दनादीनां च संबोधाविति मार्गज्ञताक्षणाः // abhs_2.16 //

सर्वतो दमनं नाम सर्वतः क्लेशनिर्जयः / उपमक्राविषह्यत्वं बोधिराधारपूज्यता // abhs_2.17 //

अधिमुक्तिस्त्रिधा ज्ञेया स्वार्था च स्वपरार्थका / परार्थिकैवेत्येष च प्रत्येकं त्रिविधेष्यते // abhs_2.18 //

मृद्वी मध्याधिमात्रा च मृदुमृद्वादिभेदतः / सा पुनस्त्रिविधेत्येवं सप्तविंशतिधा मता // abhs_2.19 //

स्तुतिः स्तोभः प्रशंसा च प्रज्ञापरमितां प्रति / अधिमोक्षस्य मात्राणां नवकैस्त्रिभिरिष्यते // abhs_2.20 //

विशेषः परिणामस्तु तस्य कारित्रमुत्तमम् / नोपलम्भाकृतिश्चासावविपर्यासलक्षणः // abhs_2.21 //

विविक्तो बुद्धपुण्यौघस्वभावस्मृतिगोचरः / सोपायश्चानिमित्तश्च बुद्धैरभ्यनुमोदितः // abhs_2.22 //

त्रैधातुकाप्रपन्नश्च परिणामो ऽपरस्त्रिधा / मृदुर्मध्यो ऽधिमात्रश्च महापुण्योदयात्मकः // abhs_2.23 //

उपायानुपलम्बाभ्यां शुभमूलानुमोदना / अनुमोदे मनस्कारभावनेह विधीयते // abhs_2.24 //

स्वभावः श्रेष्ठता तस्य सर्वस्यानभिसंस्कृतिः / नोपलम्भेन धर्माणामर्पणा च महार्थता // abhs_2.25 //

बुद्धसेवा च दानादिरूपाये यच्च कौशलम् / हेतवो ऽत्राधिमोक्षस्य धर्मव्यसनहेतवः // abhs_2.26 //

माराधिष्ठानगम्भीरधर्मतानधिमुक्तते / स्कन्धाद्यभिनिवेशश्च पापमित्रपरिग्रहः // abhs_2.27 //

फलशुद्धिश्च रूपादिशुद्धिरेव तयोर्द्वयोः / अभिन्नाच्छिन्नता यस्मादिति शुद्धिरुदीरिता // abhs_2.28 //

क्लेशज्ञेयत्रिमार्गस्य शिष्यखड्गजिनौरसाम् / हानाद्विशुद्धिरात्यन्तिकी तु बुद्धस्य सर्वथा // abhs_2.29 //

मृदुमृद्वादिको मार्गः शुद्धिर्नवसु भूमिषु / अधिमात्राधिमात्रादेर्मलस्य प्रतिपक्षतः // abhs_2.30 //

त्रिधातुप्रतिपक्षत्वं समता मनमेययोः / मार्गस्य चेष्यते तस्य परिहारतः // abhs_2.31 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे मार्गज्ञताधिकारो द्वितीयः //

नापरे न परे तीरे नान्तराले तथोः स्थिता / अध्वनां समताज्ञानात् प्रज्ञापारमितामता // abhs_3.1 //

अनुपायेन दूरं सा सनिमित्तोपलम्भतः / उपायकौशलेनास्याः सम्यगासन्नतोदिता // abhs_3.2 //

रूपादिस्कन्धशून्यत्वे धर्मेषु त्र्यध्वगेषु च / दानादौ बोधिपक्षेषु चर्यासंज्ञा विपक्षता // abhs_3.3 //

दानादिष्वनहंकारः परेषां तन्नियोजनम् / सङ्गकोटीनिषेधो ऽयं सुक्ष्मः सङ्गो जिनादिषु // abhs_3.4 //

तद्गाम्बीर्यं प्रकृत्यैव विवेकाद्धर्मपद्धतेः *इति* / एकप्रकृतिकं ज्ञानं धर्माणां सङ्गवर्जनम् // abhs_3.5 //

दृष्टादिप्रतिषेधेन तस्या दुर्बोधतोदिता *इति* / रूपादिभिरविज्ञानात्तदचिन्त्यत्वमिष्यते // abhs_3.6 //

एवं कृत्वा यथोक्तो वै ज्ञेयः सर्वज्ञतानये / अयं विभागो निःशोषो विपक्षप्रतिपक्षयोः // abhs_3.7 //

रूपादौ तदनित्यादौ तदपुरिप्रपूरयोः / तदसङ्गत्वे चर्याया: प्रयोगः प्रतिषेधतः // abhs_3.8 //

अविकारो न कर्ता च प्रयोगो दुष्करस्त्रिधा / यथाभव्यं फलप्राप्तेरवन्ध्यो ऽभिमतश्च सः // abhs_3.9 //

अपरप्रत्ययो यश्च सप्तधा ख्यातिवेदकः / चतुर्धा मनना तस्य रूपादौ समता मता // abhs_3.10 //

धर्मज्ञानान्वयज्ञानक्षान्तिज्ञानक्षणात्मकः / दुःखादिसत्ये दृङ्मार्ग एष सर्वज्ञतानये // abhs_3.11 //

रूपं न नित्यं नानित्यमतितान्तं विशुद्धकम् / अनुत्पन्नानिरुद्धादि व्योमाभं लेपवर्जितम् // abhs_3.12 //

परिग्रहेण निर्मुक्तमव्याहारं स्वभावतः / प्रव्याहारेण नास्यार्थः परेषु प्राप्यते यतः // abhs_3.13 //

नोपलम्भकृदत्यन्तविशुद्धिर्व्याध्यसंभवः / अपायोच्छित्त्यकल्पत्वे फलसाक्षात्क्रियां प्रति // abhs_3.14 //

असंसर्गो निमित्तैश्च वस्तुनि व्यञ्जने द्वये / ज्ञानस्य या चानुत्पत्तिरिति सर्वज्ञताक्षणाः // abhs_3.15 //

इति सेयं पुनः सेयं सेयं खलु पुनस्त्रिधा / अधिकारत्रयस्यैषा समाप्तिः परिदीपिता // abhs_3.16 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे सर्वज्ञताधिकारस् तृतीयः //

वस्तुज्ञानप्रकाराणामाकारा इति लक्षणम् / सर्वज्ञतानां त्रैविद्यात् त्रिविधा एव ते मताः // abhs_4.1 //

असदाकारमारभ्य यावन्निश्चलताकृतिः / चत्वारः प्रतिसत्यं ते मार्गे पञ्चदश स्मृताः // abhs_4.2 //

हेतौ मार्गे च दुःखे च निरोधे च यथाक्रमम् / अष्टौ ते सप्त पञ्चेति षोडशेति च कीर्तिताः // abhs_4.3 //

स्मृत्युपस्थानमारभ्य बुद्धत्वाकारपश्चिमाः / शिष्याणां बोधिसत्त्वानां बुद्धानां च यथाक्रमम् // abhs_4.4 //

सप्तत्रिंशच्चतुस्त्रिंशत्त्रिंशन्नव च ते मताः / त्रिसर्वज्ञत्वभेदेन मार्गसत्यानुरोधतः // abhs_4.5 //

कृताधिकारा बुद्धेषु तेषूप्तशुभमूलकाः / मित्रैः सनाथाः कल्याणैरस्याः श्रवणभाजनम् // abhs_4.6 //

बुद्धोपासनसंप्रश्नदानशीलादिचर्यया / उद्ग्रहधारणादीनां भाजनत्वं सतां मतम् // abhs_4.7 //

रूपादिष्वनवस्थानात्तेषु योगनिषेधतः / तत्तथतागम्भीरत्वात्तेषां दुरवगाहतः // abhs_4.8 //

तदप्रामाण्यतः कृच्छाच्चिरेण प्रतिबोधतः / व्याकृतावविवर्त्यत्वे निर्याणे सनिरन्तरे // abhs_4.9 //

आसन्नबोधे क्षिप्रं च परार्थे ऽवृद्ध्यहानितः / धर्माधर्माद्यदृष्टौ च रुपाचिन्त्याद्यदर्शने // abhs_4.10 //

रूपादेस्तन्निमित्तस्य तद्भावस्याविकल्पकः / फलरत्नप्रदाता च शुद्धकः सावधिश्च सः // abhs_4.11 //

माराणां शक्तिहान्यादिश्चतुर्दशविधो गुणः / दोषाश्च षड्विबोद्धव्याश्चतुर्भिर्दशकैः सह // abhs_4.12 //

लक्ष्यते येन तज्ज्ञेयं लक्षणं त्रिविधं च तत् / ज्ञानं विशेषः कारित्रं स्वभावो यश्च लक्ष्यते // abhs_4.13 //

तथागतस्य निर्वृत्तौ लोके चालुज्यनात्मके / सत्त्वानां चित्तचर्यासु तत्संक्षेपे बहिर्गतौ // abhs_4.14 //

अक्षयाकारतायां च सरागादौ प्रविस्तृते / महद्गते ऽप्रमाणे च विज्ञाने चानिदर्शने // abhs_4.15 //

अदृश्यचितज्ञाने च तदुन्मिञ्जादिसंज्ञकम् / पुनस्तथताकारेण तेषां ज्ञानमतः परम् // abhs_4.16 //

तथतायां मुनेर्बोधे तत्पराख्यानमित्ययम् / सर्वज्ञताधिकारेण ज्ञानलक्षणसंग्रहः // abhs_4.17 //

शून्यत्वे सानिमित्ते च् प्रणिधानविवर्जिते / अनुत्पादनिरोधादौ धर्मताया अकोपने // abhs_4.18 //

असंस्करे ऽविकल्पे च प्रभेदालक्षणत्वयोः / मार्गज्ञताधिकारेण ज्ञानलक्षणमिष्यते // abhs_4.19 //

स्वधर्ममुपनिश्रित्य विहारे तस्य सत्कृतौ / गुरूत्वे माननायां च तत्पूजाकृतकत्वयोः // abhs_4.20 //

सर्वत्र वृत्तिमज्ज्ञानमदृष्टस्य च दर्शकम् / लोकस्य शून्यताकारसूचकज्ञापकाक्षगम् // abhs_4.21 //

अचिन्त्यशान्ततादर्शि लोकसंज्ञानिरोधि च / ज्ञानलक्षणमित्युक्तं सर्वाकारज्ञतानये // abhs_4.22 //

अचित्यादिविशेषेण विशिष्टैः सत्यगोचरैः / विशेषलक्षणं षड्भिर्दशभिश्चोदितं क्षणैः // abhs_4.23 //

अचिन्त्यातुल्यते मेयसंख्येयासमतिक्रमौ / सर्वार्यसंग्रहो विज्ञवेद्यासाधारणज्ञते // abhs_4.24 //

क्षिप्रज्ञान्युनपूर्णत्वे प्रतिपत्समुदागमौ / आलम्बनं च साधारं साकल्यं संपरिग्रहः // abhs_4.25 //

अनास्वादश्च विज्ञेयो विशेषः षोडशात्मकः / विशेषमार्गा मार्गेभ्यो येनान्येभ्यो विशिष्यते // abhs_4.26 //

हितं सुखं च त्राणं च शरणं लयनं नृणाम् / परायणं च द्वीपं च परिणायकसंज्ञकम् // abhs_4.27 //

अनाभोगं त्रिभिर्यानैः फलासाक्षात्क्रियात्मकम् / पश्चिमं गतिकारित्रमिदं कारित्रलक्षणम् // abhs_4.28 //

क्लेशलिङ्गनिमित्तानां विपक्षप्रतिपक्षयोः / विवेको दुष्करैकान्तावुद्देशो ऽनुपलम्भकः // abhs_4.29 //

निषिद्धाभिनिवेशश्च यश्चालम्बनसंज्ञकः / विप्रत्ययो ऽविघाती च सो ऽपदागत्यजातिकः // abhs_4.30 //

तथतानुपलम्भश्च स्वभावः षोडशात्मकः / लक्ष्मेव लक्ष्यते चेतिचतुर्थं लक्षणं मतम् // abhs_4.31 //

अनिमित्तप्रदानादिसमुदागमकौशलम् / सर्वाकारावबोधे ऽस्मिन् मोक्षभगीयमिष्यते // abhs_4.32 //

बुद्धाद्यालम्बना श्रद्धा वीर्यं दानादिगोचरम् / स्मृतिराशयसंपत्तिः समाधिरविकल्पना // abhs_4.33 //

धर्मेषु सर्वैराकारैर्ज्ञानं प्रज्ञेति पञ्चधा / तीक्ष्णै सुबोधा संबोधिर्दुर्बोधा मृदुभिर्मता // abhs_4.34 //

आलम्बनं सर्वसत्त्वा ऊष्मणामिह शक्यते / समचित्तादिराकारस्तेष्वेव दशधोदितः // abhs_4.35 //

स्वयं पापान्निवृत्तस्य दानाद्येषु स्थितस्य च / तयोर्नियोजनान्येषां वर्णवादानुकुलते // abhs_4.36 //

मूर्धगम् स्वपराधारं सत्यज्ञानं तथा क्षमा / तथाग्रधर्मा विज्ञेयाः सत्त्वानां पाचनादिभिः // abhs_4.37 //

निर्वेधङ्गान्युपादय दर्शनाभ्यासमार्गयोः / ये बोधिसत्त्वा वर्तन्ते सो ऽत्रावैवर्तिको गणः // abhs_4.38 //

रूपादिभ्यो निवृत्त्याद्यैर्लिङ्गैर्विंशतिधेरितैः / निर्वेधाङ्गस्थितस्येदमवैवर्तिकलक्षणम् // abhs_4.39 //

रूपादिभ्यो निवृत्तिश्च विचिकित्साक्षणक्षयौ / आत्मनः कुशलस्थस्य परेषां तन्नियोजनम् // abhs_4.40 //

पराधारं च दानादि गम्भिरे ऽर्थे ऽप्यकाङ्क्षणम् / मैत्रं कायाद्यसंवासः पञ्चधावरणेन च // abhs_4.41 //

सर्वानुशयहानं च स्मृतिसंप्रज्ञता सुचि / चिवरादिशरीरे च कृमीणामसमुद्भवः // abhs_4.42 //

चित्ताकौटिल्यमादानं धूतस्यामत्सरादिता / धर्मतायुक्तगामित्वं लोकार्थं नरकैषणा // abhs_4.43 //

परैरनेयता मारस्यान्यमार्गोपदेशिनः / मार इत्यवबोधश्च चर्या बुद्धानुमोदिता // abhs_4.44 //

ऊष्ममूर्धसु स क्षान्तिष्वग्रधर्मेष्ववस्थितः / लिङ्गैरमीभिर्विशत्या संबोधेर्न विवर्तते // abhs_4.45 //

क्षान्तिज्ञानक्षणः षट् च पञ्च पञ्च च दृक्पथे / बोधिसत्त्वस्य विज्ञेयमवैवर्तिकलक्षणम् // abhs_4.46 //

रूपादिसंज्ञाव्यावृत्तिर्दार्ढ्यं चित्तस्य हिनयोः / यानयोर्विनिवृत्तिश्च ध्यानाद्यङ्गपरिक्षयः // abhs_4.47 //

कायचेतोलघुत्वं च कामसेवाभ्युपायिकी / सदैव ब्रह्मचारित्वमाजीवस्य विशुद्धता // abhs_4.48 //

स्कन्धादवन्तरायेषु संभारे सेन्द्रियादिके / समरे मत्सरादौ च नेति योगानुयोगयोः // abhs_4.49 //

विहारप्रतिषेधश्च धर्मस्याणोरलब्धता / निश्चितत्वं स्वभुमौ च भूमित्रितयसंस्थितिः // abhs_4.50 //

धर्मार्थं जीवितत्याग इत्यमी षोडश क्षणाः / अवैवर्तिकलिङ्गानि दृङ्मार्गस्थस्य धीमतः // abhs_4.51 //

गम्भिरो भावनामार्गो गाम्भीर्यं शुन्यतादिकम् / समारोपापवादान्तमुक्तता सा गभीरता // abhs_4.52 //

चिन्तातुलननिध्यानान्यभीक्ष्णं भावनापथः / निर्वेधाङ्गेषु दृङ्मार्गे भावनामार्ग एव च // abhs_4.53 //

प्राबन्धकत्वादिष्टो ऽसौ नवधा च प्रकारतः / मृदुमध्याधिमात्राणां पुनर्मृद्वादिभेदतः // abhs_4.54 //

असंख्येयादिनिर्देशाः परमार्थेन न क्षमाः / कृपानिष्यन्दभूतास्ते संवृत्याभिमता मुनेः // abhs_4.55 //

हानिवृद्धी न युज्येते निरालापस्य वस्तुनः / भावनाख्येन किं हिनं वर्त्मना किमुदागतम् // abhs_4.56 //

यथा बोधिस्तथैवासाविष्टस्यार्थस्य साधकः / तथतालक्षणा बोधिः सो ऽपि तल्लक्षणो मतः // abhs_4.57 //

पूर्वेण बोधिर्नो युक्ता मनसा पश्चिमेन वा / दीपदृष्टान्तयोगेनगम्भीरा धर्मताष्टधा // abhs_4.58 //

उत्पादे च निरोधे च तथतायां गभीरता / ज्ञेये दाने च चर्यायामद्वयोपायकौशले च // abhs_4.59 //

स्वप्नोपमत्वाद्धर्माणां भवशान्त्योरकल्पना / कर्माभावादिचोद्यानां परिहारा यथोदिताः // abhs_4.60 //

सत्त्वलोकस्य या शुद्धिस्तस्याः सुद्ध्युपहारतः / तथा भाजनलोकस्य बुद्धक्षेत्रस्य शुद्धता // abhs_4.61 //

विषयो ऽस्य प्रयोगश्च शात्रवाणामतिक्रमः / अप्रतिष्ठो यथावेधमसाधारणलक्षणः // abhs_4.62 //

असक्तो ऽनुपलम्भश्च निमित्तप्रणिधिक्षतः / लल्लिङ्गश्चाप्रमाणश्च दशधोपायकौशलम् // abhs_4.63 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे सर्वाकाराभिसंबोधाधिकारश् चतुर्थः //

स्वप्नान्तरे ऽपि स्वप्नाभसर्वधर्मेक्षणादिकम् / मुर्धप्राप्तस्य योगस्य लिङ्गं द्वादशधा मतम् // abhs_5.1 //

जम्बुद्विपजनेयत्ताबुद्धपूजाशुभादिकाम् / उपमां बहुधा कृत्वा विवृद्धिः षोडशात्मिका // abhs_5.2 //

त्रिसर्वज्ञत्वधर्माणां परिपुरिरनुत्तरा / अपरित्यक्तसत्त्वार्था निरूढिरभिधीयते // abhs_5.3 //

चतुर्द्विपकसाहस्रद्वित्रिसाहस्रकोपमः / कृत्वा पुण्यबहुत्वेन समाधिः परिकीर्तितः // abhs_5.4 //

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च प्रत्येकं तौ नवात्मकौ / ग्राह्यौ विकल्पौ विज्ञेयावयाथाविषयात्मकौ // abhs_5.5 //

द्रव्यप्रज्ञप्तिसत्सत्त्वविकल्पौ ग्राहकौ मतौ / पृथग्जनार्यभेदेन प्रत्येकं तौ नवात्मकौ // abhs_5.6 //

ग्राह्यौ चेन्न तथा स्तो ऽर्थौ कस्य तौ ग्राहकौ मतौ / इति ग्राहकभावेन शुन्यतालक्षणं तयोः // abhs_5.7 //

एष स्वभावे गोत्रे च प्रतिपत्समुदागमे / ज्ञानस्यालम्बनाभ्रान्तौ प्रतिपक्षविपक्षयोः // abhs_5.8 //

स्वस्मिन्नधिगमे कर्तृतत्कारित्रक्रियाफले / प्रवृत्तिपक्षाधिष्ठानो विकल्पो नवधा मतः // abhs_5.9 //

भवशान्तिप्रपातित्वान्न्यूनत्वे ऽधिगमस्य च / परिग्रहस्याभावे च वैकल्ये प्रतिपद्गते // abhs_5.10 //

परप्रत्ययगामित्वे समुद्देशनिवर्तने / प्रादेशिकत्वे नानात्वे स्थानप्रस्थानमोहयोः // abhs_5.11 //

पृष्ठतो गमने चेति विकल्पो ऽयं नवात्मकः / निवृत्तिपक्षाधिष्ठानः श्रावकादिमनोभवः // abhs_5.12 //

ग्राहकः प्रथमो ज्ञेयो ग्रगणप्रतिमोक्षणे / मनस्क्रियायां धातूनामुपश्लेषे त्रयस्य च // abhs_5.13 //

स्थाने चाभिनिवेशे च प्रज्ञप्तौ धर्मवस्तुनः / सक्तौ च प्रतिपक्षे च यथेच्छं च गतिक्षतौ // abhs_5.14 //

यथोद्देशमनिर्याणे मार्गामार्गावधारणे / सनिरोधे समुत्पादे वस्तुयोगवियोगयोः // abhs_5.15 //

स्थाने गोत्रस्य नाशे च प्रार्थनाहेत्वभावयोः / प्रत्यर्थिकोपलम्भे च विकल्पो ग्राहको ऽपरः // abhs_5.16 //

बोधौ सन्दर्शनान्येषां तद्धेतोश्च परिन्दना / तत्प्राप्त्यनन्तरो हेतुः पुण्यबाहुल्यलक्षणः // abhs_5.17 //

क्षयानुत्पादयोर्ज्ञाने मलानां बोधिरूच्यते / क्षयाभावादनुत्पादात्ते हि ज्ञेये यथाक्रमम् // abhs_5.18 //

प्रकृतावनिरुद्धायां दर्शनाख्येन वर्त्मना / विकल्पजातं किं क्षीणं वानुत्पत्तिमागतम् // abhs_5.19 //

सत्ता च नाम धर्माणां ज्ञेये चावरणक्षयः / कथ्यते यत्परैः शास्तुरत्र विस्मीयते मया // abhs_5.20 //

नापनेयमतः किंचित्प्रक्षेप्तव्यं न किंचन / द्रष्टव्यं भूततो भूतं भूतदर्शी विमुच्यते // abhs_5.21 //

एकैकस्यैव दानादौ तेषां यः संग्रहो मिथः / स एकक्षणिकः क्षान्तिसंगृहीतो ऽत्र दृक्पथे // abhs_5.22 //

स समाधिं समापद्य ततः सिंहविजृम्भितम् / अनुलोमं विलोमं प्रतीत्योत्पादमीक्षते // abhs_5.23 //

कामाप्तमवधीकृत्य विज्ञानमसमाहितम् / सनिरोधाः समापत्तीर्गत्वागम्य नव द्विधा // abhs_5.24 //

एकद्वित्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टव्यतिक्रमात् / अवस्कन्दसमापत्तिरानिरोओधमतुल्यता // abhs_5.25 //

संक्षेपे विस्तरे बुद्धैः सनाथ्येनापरिग्रहे / त्रैकालिके गुणाभावे श्रेयसस्त्रिविधे पथि // abhs_5.26 //

एको ग्राह्यविकल्पो ऽयं प्रयोगाकारगोचरः / द्वितीयश्चित्तचैत्तानां प्रवृत्तिविषयो मतः // abhs_5.27 //

अनुत्पादस्तु चित्तस्य बोधिमण्डामनस्क्रिया / हीनयानमनस्कारौ संबोधेरमनस्कृतिः // abhs_5.28 //

भावने ऽभावने चैव तद्विपर्यय एव च / अयथार्थश्च विज्ञेयो विकल्पो भावनापथे // abhs_5.29 //

ग्राहकः प्रथमो ज्ञेयः सत्त्वप्रज्ञप्तिगोचरः / धर्मप्रज्ञप्त्यशून्यत्वे सक्तिप्रविचयात्मकः // abhs_5.30 //

कृतेन वस्तुनो यानत्रितये च स कीर्तितः / दक्षिणाया अशुद्धौ च चर्यायाश्च विकोपने // abhs_5.31 //

सत्त्वप्रज्ञप्तितद्धेतुविषयो नवधापरः / भावनामार्गसंबुद्धो विपक्षस्तद्विघाततः // abhs_5.32 //

सर्वज्ञतानां तिस्र्^ईणां यथास्वं त्रिविधावृतौ / शान्तिमार्गे तथतादिसंप्रयोगवियोगयोः // abhs_5.33 //

असमत्वे च दुःखादौ क्लेशानां प्रकृतावपि / द्वयाभावे च संमोहे विकल्पः पश्चिमो मतः // abhs_5.34 //

आसां क्षये सतीतीनां चिरायोच्छ्वसिता इव / सर्वाकारजगत्सौख्यसाधना गुणसंपदः // abhs_5.35 //

सर्वाः सर्वाभिसारेण निकामफलशालिनम् / भजन्ते तं महासत्त्वं महोदधिमिवापगाः // abhs_5.36 //

त्रिसाहस्रजनं शिष्यखड्गाधिगमसंपदि / बोधिसत्त्वस्य च न्यामो प्रतिष्टाप्य शुभोपमाः // abhs_5.37 //

कृत्वा पुण्यबहुत्वेन बुद्धत्वप्तेरनन्तरः / आनन्तर्यसमाधिः स सर्वाकारज्ञता च तत् // abhs_5.38 //

आलम्बनमभावो ऽस्य स्मृतिश्चाधिपतिर्मतः / आकारः शान्तता चात्र जल्पाजल्पिप्रवादिनाम् // abhs_5.39 //

आलम्बनोपपत्तौ च तत्स्वभावावधार्रणे / सर्वाकारज्ञताज्ञाने परमार्थे ससंवृतौ // abhs_5.40 //

प्रयोगे त्रिषु रत्नेषु सोपाये समये मुनेः / विपर्यासे समार्गे च प्रतिपक्षविपक्षयोः // abhs_5.41 //

लक्षणे भावनायां च मता विप्रतिपत्तयः / सर्वाकारज्ञताधारा षोढा दश च चादिनाम् // abhs_5.42 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे मूर्धाभिसमयाधिकारः पञ्चमः //

दानेन प्रज्ञया यावद्बुद्धादौ स्मृतिभिश्च सा / धर्माभावस्वभावेनेत्यनुपूर्वक्रिया मता // abhs_6.1 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे अनुपुर्वाभिसमयाधिकारः षष्ठः //

अनूस्रवाणां सर्वेषामेकैकेनापि संग्रहात् / एकक्षणावबोधो ऽयं ज्ञेयो दानादिना मुनेः // abhs_7.1 //

अरधट्टं यथैकापि पदिका पुरूषेरिता / सकृत्सर्वं चलयति ज्ञानमेकक्षणे तथा // abhs_7.2 //

विपाकधर्मतावस्था सर्वशुक्लमयी यदा / प्रज्ञापारमिता जाता ज्ञानमेकक्षणे तदा // abhs_7.3 //

स्वप्नोपमेषु धर्मेषु स्थित्वा दानादिचर्या / अलक्षत्वं धर्माणां क्षणेनैकेन विन्दति // abhs_7.4 //

स्वप्नं तद्दर्शिनं चैव द्वययोगेन नेक्षते / धर्माणामद्वयं तत्त्वं क्षणेनैकेनपष्यति // abhs_7.5 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे एकक्षणाभिसमयाधिकारः सप्तमः //

सर्वाकारां विशुद्धिं ये धर्माः प्राप्ता निरास्रवाः / स्वाभाविकोमुनेः कायस्तेशां प्रकृतिलक्षणः // abhs_8.1 //

बोधिपक्षाप्रमाणानि विमोक्षा अनूपुर्वशः / नवात्मिका समापत्तिः कृत्स्नं दशविधात्मिकम् // abhs_8.2 //

अभिभ्वायतनान्यष्टप्रकाराणि प्रभेदतः / अरणा प्रणिधिज्ञानमभिज्ञाः प्रतिसंविदः // abhs_8.3 //

सर्वाकाराश्चतस्नो ऽथशुद्धयो वशिता दश // बलानि दश चत्वारि वैशारद्यान्यारक्षणम् // abhs_8.4 // त्रिविधं स्मृत्युपस्थानं त्रिधासंमोषधर्मता / वासनायाः समुद्धातो महति करूणा जने // abhs_8.5 //

आवेणिका मुनेरेव धर्मा ये ऽष्टादशेरिताः / सर्वाकारज्ञता चेति धर्मकायो ऽभिधीयते // abhs_8.6 //

श्रवकस्यारणादृष्टेर्नृक्लेशपरिहारिता / तत्क्लेशस्रोतौच्छित्त्यै ग्रामादिषु जिनारणा // abhs_8.7 //

अनाभोगमनासङ्मव्याघातं सदा स्थितम् / सर्वप्रश्नापनुद्वौद्धं प्रणिधिज्ञानमिष्यते // abhs_8.8 //

परिपाकं गते हेतौ यस्य यस्य यदा यदा / हितं भवति कर्तव्यं प्रथते तस्य तस्य सः // abhs_8.9 //

वर्षत्यपि हि पर्जन्ये नैव बीजं प्ररोहति / समुत्पादे ऽपि बुद्धानां नाभव्यो भद्रमश्रुते // abhs_8.10 //

इति कारित्रवैपुल्यात् बुद्धो व्यापी निरूच्यते / अक्षयत्वाच्च तस्यैव नित्य इत्यपि कथ्यते // abhs_8.11 //

द्वात्रिंशल्लक्षणाशीतिव्यञ्जनात्मा मुनेरयम् / सांभोगिको मतः कायो महायानोपभोगतः // abhs_8.12 //

चक्राङ्कहस्तः क्राकुर्मपादो जालावाद्धाङ्गुलिपाणिपादः / करौ सपादौ तरूणौ मृदू च ममुत्सदैः सप्तभिराश्रयो ऽस्य // abhs_8.13 //

दीर्घाङ्गुलिर्व्यायतपार्ष्णिगात्रं प्राज्यं त्वृजुच्छङ्खपदोर्ध्वरोमा / एणेयजङ्घश्च पटूरूबाहुः कोशावनद्धोत्तमबस्तिगुह्यः // abhs_8.14 //

सुवर्णवर्ण्ः प्रतनुच्छविश्च प्रदक्षिणैकैकसुजात्रोमा / ऊऊर्णाङ्कितास्यो हरिपूर्वकायः स्कन्धौ वृतावस्य चितान्तरांसः // abhs_8.15 //

हीनो रसः ख्याति रसोत्तमो ऽस्य न्यग्रोधवन्माण्डलतुल्यमूर्तिः / उषीषमूर्धा पृथुचारूजिह्वो ब्रह्मस्वरः सिंहहनुः सुशुक्लाः // abhs_8.16 //

तुल्याः प्रमाणे ऽविरलास्च दन्ता अन्यूनसंख्या दशिकाश्चतस्रः / नीलेक्शणे गोवृषपक्ष्मनेत्रो द्वात्रिंशदेतानि हि लक्षणानि // abhs_8.17 //

यस्य यस्यात्र यो हेतुर्लक्षणस्य प्रसाधकः / तस्य तस्य प्रपूर्यायं समुदागमलक्षणः // abhs_8.18 //

गुरूणामनुयानादिर्दृढता संवरं प्रति / संग्रहासेवनं दानं प्रणितस्य च वस्तुनः // abhs_8.19 //

वध्यमोक्षसमादानां विव्र्6इद्धिः कुशलस्य च / इत्यादिको यथासुत्रं हेतुर्लक्षणसाधकः // abhs_8.20 //

ताम्राः स्निग्धाश्च तुङ्गाश्च नखा अङ्गुलयो मुनेः / वृत्ताश्चितानुपूर्वाश्च गुढा निर्ग्रन्थ्यः शिराः // abhs_8.21 //

गुढौ गुल्फौ समौ पादौ सिंहेभद्विजगोपतेः / विक्रान्तं दक्षिणं चारूगमनमृजुवृत्तता // abhs_8.22 //

मृष्टानुपूर्ते मेध्यमृदुत्वे शुद्धगात्रता / पूर्णव्यञ्जनता चारुपृथुमण्डलगारता // abhs_8.23 //

समक्रमत्वं शुद्धत्वं नेत्रयोः सुकुमारता / अदीनोस्सदगात्रत्वे सुसंहतनगात्रता // abhs_8.24 //

सुविभक्ताङ्गता ध्वान्तप्रध्वस्तालोकशुद्धता / वृत्तमृष्टाक्षामकुक्षिताश्च गभिरता // abhs_8.25 //

दक्षिणावर्तता नाभेः समन्तद्दर्शनीयता / समाचारः शुचिः कालतिलकापगता तनुः // abhs_8.26 //

करौ तुलमृदूस्निग्धगम्भीरायतलेखता / नात्यायतं वचो बिम्बप्रतिबिम्बोपमौष्ठता // abhs_8.27 //

मृद्वी तन्वी च रक्ता च जिह्वा जिमूतघोषता / चारूमञ्जस्वरो दंष्ट्रा वृत्तास्तीक्ष्णाः सिताः समाः // abhs_8.28 //

अनुपुर्वी गतास्तुङ्गा नासिका परं शुचिः / विशले नयने पक्ष्मचितं पद्मदलाक्षिता // abhs_8.29 //

आयतश्लक्ष्णसुस्निग्धसमरोम्नौ भ्रुवौ भुजौ / पीनायतौ समौ कर्णावुपघातविवर्जितौ // abhs_8.30 //

ललाटमपरिम्लानं प्रृथुपूर्णोत्तमाङ्गता / भ्रमराभाश्चिताः श्लक्ष्णा असंलुलितमूर्तयः // abhs_8.31 //

केशा अपरुषाः पुंसां सौरभ्यान्यपहारिणः / श्रीवत्सः स्वस्तिकं चेति बुद्धानुव्यञ्जनं मतम् // abhs_8.32 //

करोति येन चित्राणि हितानि जगतः समम् / आ भवात्सो ऽनुपच्छिन्नः कयो नैर्माणिको मुनेः // abhs_8.33 //

तथा कर्माप्यनुच्छिन्नमस्यासंसारमिष्यते / गतीनां शमनं कर्म संग्रहे च चतुर्विधे // abhs_8.34 //

निवेशनं ससंक्लेशे व्यवदानावबोधने / सत्त्वानामर्थयाथात्म्ये षट्सु पारमितासु च // abhs_8.35 //

बुद्धमार्गे प्रकृत्यैवशुन्यतायां द्वयक्षये / संकेते ऽनुपलम्भे च परिपाके च हेहिनाम् // abhs_8.36 //

बोधिसत्त्वस्य मार्गे ऽभिनिवेशस्य निवारणे / बोधिप्राप्तु जिनक्षेत्रविशुद्धौ नियतिं प्रति // abhs_8.37 //

अप्रमेये च सत्त्वर्थे बुद्धसेवादिके गुणे / बोधेरङ्गेष्वनाशे च कर्मणां सत्यदर्शने // abhs_8.38 //

विपर्यासप्रहाणे च तदवस्तुकतानये / व्यवदाने ससंभारे संस्कृतासंस्कृते प्रति // abhs_8.39 //

व्यतिभेदापरिज्ञाने विर्नाणे च निवेशनम् / धर्मकायस्य कर्मेदं सप्तविम्शतिधा मतम् // abhs_8.40 //

// अभिसमयालङ्कारे प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रे धर्मकायाधिकारो ऽष्टमः //

लक्षणं तत्प्रयोगस्तत्प्रकर्षस्तदनुक्रमः / तन्निष्टा तद्विपाकस्चोत्यन्यः षेढार्थसंग्रहः // 1 //

विषयस्त्रितयो हेतुः प्रयोगश्चतुरात्मकः / धर्मकायः फलं कर्मेत्यन्यस्त्रेधार्थसंग्रहः // 2 //

अभिसमयालङ्कारं नाम प्रज्ञापारमितोपदेशशास्त्रं समाप्तम् //

कृतिरार्यमैत्रेयनाथस्य //