सत्यद्वयावतारनाम

दीपंकर: सत्यद्वयावतारनाम

सत्यद्वयावतारनाम (स्द)

// नमो महाकारुणिकाय //

द्वे सत्ये समुपाश्रित्य बुद्धानां धर्मदेशना / लोकसंवृतिसत्यं च सत्यं च परमार्थतः // sda_1 //

संवृत्तिर्मन्यते द्वेधा मिथ्या च तथता तथा / आद्या द्विधोदचन्द्रश्च कुसिद्धान्तवितर्कणा // sda_2 //

अविचारैकरम्या च विनाशोत्पादधर्मिणी / अर्थक्रियासमर्था च तथतासंवृतिर्मता // sda_3 //

एक एवपरो ह्यर्थः परैश्च द्विविधो मतः / न काचिद् धर्मता सिद्धा कुतो द्वित्र्यादिकं भवेत् // sda_4 //

अनुत्पादनिरोधादि देशनावाक्यलक्षितम् / परमार्थाभिन्नशीलत्वान् नैव धर्मा न धर्मता // sda_5 //

शून्यतायां विभेदस्तु किञ्चिन्मात्रं न विद्यते / निर्विकल्पतया बोधे शून्यतादृष्टिरुच्यते // sda_6 //

उक्तं सूत्रे सुगम्भीरे तद्दर्शनमदर्शनम् / तत्र द्रष्टा न दृश्यं चाप्यनादिनिधनं शिवम् // sda_7 //

निर्विकल्पं निरालम्बं भावाभावविवर्जितम् / अनाश्रयाप्रतिष्ठानम् अतुल्यं निर्गतागतम् // sda_8 //

अनिर्वाच्यमनाभासं निर्विकारमसंस्कृतम् / योगिगम्यमिदं क्लेशज्ञेयावरणवर्जितम् // sda_9 //

प्रत्यक्षमनुमानञ्च तद्द्वयं बौद्धसम्मतम् / उभाभ्यां शून्यता गम्येत्यर्वाग्दृङ्मोहभाषितम् // sda_10 //

प्रसज्येद्धर्मताज्ञानं तीर्थिके श्रावके ऽपि च / विज्ञानिनाञ्च किं वाच्यं माध्यमिके ऽविरुद्धता // sda_11 //

तर्हि सर्वे ऽपि सिद्धान्ता मानमेयतया समाः / सर्वतर्कविरुद्धत्वान् मानमेयापि धर्मता // sda_12 //

बाहुल्येन कथं न स्यात् प्रत्यक्षं चानुमा वृथा / तीर्थ्यवादनिवृत्यर्थं विद्वद्भिः कृतयः कृताः // sda_13 //

सविकल्पाविकल्पाभ्यां ज्ञानाभ्यां नावगम्यते / आगमे ऽपि स्फुटं विद्वानाचार्यो भव्य आह च // sda_14 //

शून्यतावगता केन व्याकृता या तथागतैः / नागान्तेवासिचन्द्रो हि धर्मतासत्यदर्शकः // sda_15 //

ततः परम्पराम्नायैर्धर्मतासत्यगम्यता / धर्मस्कन्धसहस्राणि चत्वार्युक्तान्यशीति च // sda_16 //

धर्मतान्तर्गतं सर्वम् मुक्तिस्तु शून्यताबोधेस् तदर्था शेषभावना तथ्यसंवृतिमाधूय // sda_17 //

शून्यताभ्यसने सति संवृतिहेतोःपुण्यादेः / परलोकाच्च वञ्च्यते विविक्तार्थमजानानः // sda_18 //

स्वल्पश्रुतिसमाश्रितः यो नरः पुण्यकृन्नास्ति / नष्टः कापुरुषस्तु सः विनाशयति दुर्दृष्टा // sda_19 //

शून्यता मन्दमेधसम् चन्द्राचार्य उवाचैवम् / उपायभूतं व्यवहारसत्यमुपेयभूतं परमार्थसत्यम् // sda_20 //

द्वयोर्विभेदं न हि वेद यो स व्रजेदपायं विपरीतबोधात् / व्यवहारमनागम्य परमार्थो न देश्यते // sda_21 //

तथ्यसंवृतिसोपानमन्तरेण विपश्चितः / तत्त्वप्रासादशिखरारोहणं न हि युज्यते // sda_22 //

यथायं संवृतेर्भासो युक्त्या किञ्चिन्न लभ्यते / परमार्थस्त्वलब्धत्वम् आदिसंस्थितधर्मता // sda_23 //

हेतुप्रत्ययजन्यत्वात् संवृतिर्भासवन्मता / अयुक्तं शोधितुम् चेत् कैर्जलचन्द्रादिविनिर्मितम् // sda_24 //

नानाप्रत्ययजन्यत्वात् सिद्धो भासो ऽखिलस्ततः / प्रत्ययानां तु विच्छेदात्संवृत्त्यापि न सम्भवः // sda_25 //

एवं दृष्टेरसंमोहाज् जाते चर्याविशोधने / उन्मार्गे ऽगमनं कृत्वाकनिष्ठं स्थानमाप्नुयात् // sda_26 //

आयुष्यमल्पं बाहुलाश्च विद्या आयुःप्रमाणं च कियन्न विद्मः / स्वाभीष्टमेव प्रतिलम्भनीयं हंसैर्यथा क्षीरमिवाम्बुमध्यात् // sda_27 //

अर्वाग्दृशा मोहवशेन चापि क्षमो न सत्यद्वयनिर्णये ऽपि / उक्तीर्गुरूणामिह सम्प्रतीत्य न्यस्तं द्वयं नागमतं हि सत्यम् // sda_28 //

राज्ञो ऽनुरोधेन सुवर्णद्वीपे कृते ऽत्र श्राद्धो यदि वा जनो ऽद्य / गृह्णातु सम्यक् सुपरीक्षणेन न श्रद्धया नैव च गौरवेण // sda_29 //

सौवर्णराजेन गुरोःफलेन संप्रेषितो देवमतिर्हि भिक्षुः / तस्याग्रहात् सत्यद्वयावतारो युक्त्या सुधीभिस्त्विह वीक्षणीयः // sda_30 //

आचार्यदीपङ्करश्रीज्ञानविरचितः सत्यद्वयावतारः समाप्तः /

तेनैव पण्डितेन अनुवादकेन वीर्यसिंहेन चानूद्य संशोध्य च निर्णीतः /