अजितसेनव्याकरण (bản khác)

अजितसेनव्याकरण

अजितसेनव्याकरणम्

// ओम् नमः सर्वज्ञाय //

एवं मया श्रुतमेकस्मिन् समये भगवान् श्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवने अनाथपिण्डदस्यारामे महाता भिक्षुसङ्घेन सार्धमर्धत्रयोदशभिर्भिक्षुसहस्रैः / तद्यथा आयुष्मता चाज्ञातकौण्डिन्येन आयुष्मता च महानाम्ना आयुष्मता च रेवतेन आयुष्मता च वक्कुलेन आयुष्मता च शारिपुत्रेण आयुष्मता च पूर्णेन मैत्रायणीपुत्रेण च श्रावकनियुतैः / ते सर्वे येन भगवान् येन च जेतवनं विहारं तेनोपसङ्क्रान्ता भगवतः पादौ शिरसाभिवन्द्य भगवतः पुरतस्तस्थुर्द्वात्रिंशता बोधिसत्त्वसहस्रैः / तद्यथा सहचित्तोत्पादधर्मचक्रप्रवर्तनेन च बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन अनिक्षिप्तधुरेण च बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन मैत्रेयेण च बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन अवलोकितेश्वरेण च बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन महास्थामप्राप्तेन च बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन / एवम्प्रमुखैर्दात्रिंशता बोधिसत्त्वसहस्रैः / ते सर्वे येन भगवान् येन च जेतवनं विहारं तेनोपसङ्क्रान्ता भगवतः पादौ शिरसाभिवन्द्य भगवतः पुरतस्तस्थुः / अथ खलु भगवान् पूर्वाह्णकालसमये निवास्य पात्रचीवरमात्रः श्रावस्तीं महानगरीं पिण्डाय प्राविशत् / अथ भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते (asv 104) स्म / गच्छानन्द पात्रं चक्रिकं शिक्यमानय / अथायुष्मानानन्दो भगवतः श्रुतमात्रेण पात्रं चक्रिकं शिक्यं भगवते उपनामयामास / अथायुष्मानानन्दो भगवतः कृताञ्जलिपुटो भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत /

यदा त्वं प्रविशसि पिण्डपातिक विमोचये त्वं बहवं हि प्राणिनाम् / उत्तारये त्वं बहवं हि सत्त्वा नरकभयाज्जातिजरामहाभया //

संसारदुःखकलिला महाभयाद्विमोचये त्वं नर लोकनायक / महानुभावो वरदक्षिणीयो विमोचयित्वा पुनरं हि आगमी //

अथायुष्मानानन्दो भगवत इमा गाथा भाषित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ भगवान् श्रावस्त्यां महानगर्यां नातिदूरे स्थितो ऽभूत् / अथ ते सर्वे गवाक्षतोरणनिर्यूहका हिरण्यमयाः स्फटिकमया रूप्यमयाः प्रादुरभूवन् / तथा श्रावस्त्यां महानगर्यां महान्तं जनकायं संस्थितो ऽभूवन् / अथ स जनकायः संशयजातो बभूव को हेतुः कः प्रत्ययः नगरस्य शुभनिमित्तं प्रादुरभूत् / मा चेदं नगरं भस्मप्रलयं स्यात् / अथ तत्र जनकाये अनेकवर्षशतसहस्रकोटीको (asv 105) वृद्धमहल्लकः पुरुषः संस्थितो ऽभूत् / अथ स पुरुषस्तं जनकायं समाश्वासयन्नेवमाह / मा भैषुर्भोः कुलपुत्राः / अस्मिन्नेव पृथिवीप्रदेशे जेतवनं नाम विहारः / तत्र शाक्यमुनिर्नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धो विद्याचरणसम्पन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवानां च मनुष्याणां च बुद्धो भगवान् / सो ऽयं श्रावस्तीं महानगरीं पिण्डाय प्राविशत् / तस्यागमनकालसमये इदं शुभनिमित्तमभूत् / अथ स जनकायस्तं जीर्णकं पुरुषं कृताञ्जलिरेवमाह / यत्तस्य भगवतस्तथागतस्यार्हतः सम्यक्सम्बुद्धस्य गुणवर्णसमुदीरणसमये इदं शुभनिमित्तमभूत् / दृष्टमात्रस्य तस्य तथागतस्यार्हतः सम्यक्सम्बुद्धस्य कीदृशः पुण्याभिसंस्कारो भविष्यति / अथ स जीर्णकपुरुषस्तं जनकायं भगवतो गुणवर्णसमुदीरणतया गाथाभिरध्यभाषत /

यो लोकनाथस्य हि नामु यः श्रुणे संसारदुःखा विनिमुक्तु सो नरो / आपायगामी न कदाचि भेष्यते स्वर्गं च सो यास्यति शीघ्रमेवम् //

यो लोकनाथस्य हि नामु यः श्रुणे दृढप्रतिज्ञो बहुकल्पकोटिभिः / महानुभावो सुगतो महात्मनः कल्पानकोटीनयुतानचिन्तियान् // (asv 106) सो बोधिसत्त्वो स्थित गङ्गवालुकान् कदाचि सो गच्छति दुर्गती भयम् / यो लोकनाथस्य हि नामु यः श्रुणे आपायगामी न कदाचि भेष्यते //

कल्पानकोटीनयुतानचिन्तिया राजा स भोती सद चक्रवर्ती / यो लोकनाथस्य हि नामु धारयेत् //

यत् किञ्चि पूर्वं सद पापु यत् कृतं सर्वं क्षयं यास्यति शीघ्रमेतत् / शक्रोपि देवेन्द्रमहानुभावो कल्पानकोटीनयुतानचिन्तिया //

सुखावतीं गच्छति बुद्धक्षेत्रं पर्यङ्कबद्धो स च बोधिसत्त्वो / ब्रह्मस्वरो सुस्वरु मञ्जुघोष भवन्ति वर्षानसहस्रकोटिभिः //

अपायगामी न कदाचि भेष्यते यो लोकनाथस्य हि नामु धारयेत् /

अथ स जीर्णकः पुरूषो जनकायं भगवतो गुणवर्णमुदीरयित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ भगवान् पूर्वेण नगरद्वारेण श्रावस्तीं महानगरीं प्रविष्टो ऽभुत् / तत्र च नगरद्वारे द्वादशकोट्यः पद्मानां प्रादुरभूवन् / तेषु च पद्मेषु द्वादशकोट्यो बोधिसत्त्वानां पर्यङ्कनिषण्णाः (asv 107) प्रादुरभूवन् प्राञ्जलयः / अथ भगवतः प्रविष्टमात्रेण श्रावस्त्यां महानगर्यां नवनवतिकोटीनियुतशतसहस्राणि सत्त्वानां सुखावत्यां लोकधातौ प्रतिष्ठापितानि चतुरशीतिसत्त्वकोटीनियुतशतसहस्राण्याभिरत्या लोकधातोरक्षोभ्यतथागतस्य बुद्धक्षेत्रे प्रतिष्ठापितानि /

अथ भगवान् आनन्देन सह नगरवलम्बिकाया दारिकाय गृहे समागतो ऽभूत / अथ भगवान् नगरवलम्बिकाया दारिकाया गृहे चक्रिकं कटकटापयामास / अथ सा दारिका तं चक्रीशब्दं श्रुत्वा संशयजाताभूत् / को हेतुः कः प्रत्ययः / मम गृहे न कदाचित् पिण्डपातिक आगतो ऽभूत् / अथ स नगरवलम्बिका दारिका शून्याकारगृहे निषण्णा अश्रुकण्ठी रुदन्ती परिदेवन्ती स्थिताभूत् तीक्ष्णधारमसिं गवेषन्ती परिदेवन्ती रुदन्ती स्थिताभूत् / अथ सा दारिका शून्याकारगृहे निषण्णा परिदेवन्ती अश्रुकण्ठी रुदन्ती गाथाभिरध्यभाषत /

अहो बत दुःखु दरिद्रके गृहे वरं मम मरणु न चापि जीवितम् / किं चापि मे कार्युषु जीवितेन यद्यैवाहं दुःखु शरीर पीडितम् //

कन.......................ह्यत्राणं भवते परायणम् / अनाथभूता अहमद्यमेव यद्यैवाहं जात दरिद्रके गृहे // (asv 108)

अथ स नगरवलम्बिका दारिका शून्याकारगृहे निषण्णा इमा गाथा भाषित्वा तूष्णीं स्थिताभूत् /

अथ शुद्धवासकायिको देवपुत्रो ऽन्तरीक्षगतः स्थितश्चिन्तयति स्म / पश्येच्चेदिमां भगवान् / अनेकदुष्करकोटिनियुतशतसहस्रचीर्णचरितः स शाक्यमुनिस्तथागतो नगरवलम्बिकाया दारिकाया गृहे स्थितो ऽभूत् / अथ शुद्धवासकायिको देवपुत्रः शतसहस्रमूल्यं मुक्ताहारं गृहीत्वा शतरसभोजनपिटकं गृहीत्वा काशिकानि वस्त्राणि गृहीत्वा येन नगरवलम्बिकाया दारिकाया गृहं तेनोपसङ्क्रान्तो ऽभूत् / अथ शुद्धवासकायिको देवपुत्रो नगरवलम्बिकां दारिकामेवमाह / प्रावर दारिके इमानि काशिकानि वस्त्राणि इमान्यनेकशतसहस्रमूल्यान्याभरणानि / प्रावृत्य चेदं शतसहस्रमूल्यं मुक्ताहारं गृहीत्वा इमं शतरसभोजनपिटकं गृहीत्वा भगवन्तमुपनामय / अथ सा दारिका तानि काशिकानि वस्त्राणि प्रावृत्य शतसहस्रमूल्यं मुक्ताहारं गृहीत्वा तं शतरसभोजनपिटकं गृहीत्वा येन भगवांस्तेनोपसङ्क्रान्ता / उपसङ्क्रम्य भगवन्तमुपनामयति स्म / अथ भगवान् तां नगरवलम्बिकामेवमाह / परिणामय त्वं दारिके यथा परिणामितं विपश्यिशिखिविश्वभूक्ककुतसुन्दकनकमुनिकाश्यपप्रभृतिभिः सद्भिस्तथागतैरर्हद्भिः सम्यक्सम्बुद्धैः / अन्तो भविष्यति स्त्रीभावादन्तो भविष्यति दरिद्रगृहात् / अथ सा दारिका तं पिण्डपातं परिणामयित्वा (asv 109) भगवन्तमुपनामयामास / अनेन पिण्डपातकुशलमूलेन मा कश्मिंश्चिद् दरिद्रगृहे उपपद्येय /

अथ सा नगरवलम्बिका दारिका तं पिण्डपातं परिणामयित्वा भगवते दत्त्वा स्वगृहगमनमारब्धा / अथ भगवान् तां नगरवलम्बिकां दारिकामेवमाह / प्रतिनिवर्तस्व दारिके / पूर्वेजातिनिदानं समनुस्मरामि / तदहं परिकीर्तयिष्यामि / अथ सा दारिका प्रतिनिवृत्य सर्वाङ्गप्रणिपातेन भगवन्तं प्रपतिता / अथ सा नगरवलम्बिका दारिका भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत /

अवश्यं मे पूर्वकृतेन कर्मणा येनाहं जात दरिद्रके गृहे / करोहि कारुण्य ममं हि दुःखित विनिवर्तयस्व नरका हि पालान् //

करोहि कारुण्य मम दुःखिताया इस्त्रिभावा उपपन्नु नायक / त्वं लोकनाथ जरव्याधिशोक विमोचये मं मम दुःखितायाः //

त्राणं भवाही शरणं परायणं विमोचयाही मम दुःखितायाः / कृतं हि नाथ प्रणिधिं त्वया हि ये केचि सत्त्वा इह जम्बुद्वीपे // (asv 110) तिष्ठन्ति ये वै दशसु दिशासु सत्त्वा हि सर्वे सुखिता करिष्ये / सर्वे च हं मोचयि दुःखसागरात् त्राणं भवाही शरणं परायणम् //

त्वयं हि नाथ मयि मोचयी जगत् अवश्यं मे पूर्वकृतेन कर्मणा / येनाहं जातु दरिद्रके गृहे त्राणं भवाही मम दुःखितायाः //

भवं तु नाथ जरव्याधिमोचकं त्राणं भवाही गुण सञ्चिताग्र / न चा करिष्ये पुनरेव पापं यद्वेदयामी इमि वेदनानि //

कृपं जनि...............मग्र सत्त्वा त्राणं भवाही शरणं परायणम् / ये केचि सत्त्वा इह जम्बुद्वीपे नामं च वै धारय पश्च काले //

परिनिर्वृतस्य तत पश्चकाले भविष्यति शासनविप्रलोपम् / यतकिञ्चि पापं तदपूर्व यत् कृतं सर्वं क्षयं यास्यति शीघ्रमेतत् //

अथ सा नगरवलम्बिका दारिका भगवन्तं गाथा भाषित्वा पुनरपि गृहगमनमारब्धा / अथ भगवान् तां नगरवलम्बिकां (asv 111) दारिकां कलविङ्करुतस्वरनिर्घोषेणैवमाह / प्रतिनिवर्तस्व दारिके पूर्वजातिनिदानं समनुस्मरामि तदहं परिकीर्तयिष्यामि / अथ सा दारिका प्रतिनिवृत्यैवमाह /

परिकीर्तय लोकविनायकाद्य यद्यत् कृतं पाप सदा सुदारुणम् / अवश्य मे पापु कृतं सुदारुणं येनाहं जातु दरिद्रके गृहे //

त्वं सार्थवाहु इह सर्वलोके विमोचये मम् इह इस्त्रिभावा / त्राणं भवाही शरणं परायणं कृतज्ञहं नित्य भवामि नायके //

संश्रावये मम् इमु धर्मनेत्री नासौ कदाचित्तजते अपायम् / संशोधयी कर्म यथाकृतं मया त्राणं भवाही शरणं परायणम् //

असङ्गज्ञानी वरलोकनायक वन्दामि नाथ शरणं कृताञ्जली //

अथ भगवान् तां दारिकामेवमाह / भूतपूर्वो दारिके अतीते ऽध्वनि असङ्ख्येयैः कल्पै रत्नशिखी नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धो विद्याचरणसम्पन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवानां च मनुष्याणां च बुद्धो भगवान् / तेन (asv 112) खलु पुनः समयेन पद्मावती नाम राजधान्यभूत् / तेन खलु पुनः समयेन पद्मावत्यां राजधान्यां पद्मप्रभो नाम गृहपतिरभूत् / तस्य पद्मप्रभस्य गृहपतेस्त्वं दुहिता ऽभूः / तेन खलु पुनः समयेन ग्रामनगरनिगमजनपदेषु पिण्डपातिको भिक्षुः पिण्डपातायावतरति / यदा त्वद्गृहमागतो ऽभूत तदा त्वं दारिके पिण्डपातं गृहीत्वा गृहान्निष्क्रान्ता पुनरेव प्रविष्टा ऽभूः / न चाहं मुण्डितशिरसो ऽधन्यस्य पिण्डपातं दास्यामि / तेन कर्मोपचयेन त्वया दारिके द्वादशकल्पसहस्राणि पुनः पुनर्दरिद्रगृहे दुःखान्यनुभूतानि / एकेन त्वया दारिके कुशलमूलेन बोधिव्याकरणं प्रतिलप्स्यसे / यत्त्वया तस्य भिक्षो रूपलिङ्गसंस्था न दृष्टा भविष्यसि त्वं दारिके अनागते ऽध्वनि अचिन्त्यैरपरिमाणैः कल्पैर्नगरध्वजो नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धो विद्याचरणसम्पन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवानां च मनुष्याणां च बुद्धो भगवान् लोके / अथ सा दारिका भगवन्तं त्रिः प्रदक्षिणं कृत्वैवमाह / कीदृशं भगवन् मम बुद्धक्षेत्रं भविष्यति यत्रैवाहं बुद्धो भविष्यामि / भगवानाह / अपरिमितगुणसञ्चया नाम सा बुद्धक्षेत्रं भविष्यति / यादृअशी च सा सुखावती लोकधातुः तादृशं तद्बुद्धक्षेत्रं भविष्यति / पर्यङ्कनिषण्णा आर्योपपादुका बोधिसत्त्वा भविष्यन्ति / ईदृशं तद्बुद्धक्षेत्रम् / (asv 113)

अथ च सा दारिका तुष्टा उदग्रा आत्तमनाः प्रमुदिता प्रीतिसौमनस्यजाता स्वगृहगमनमारब्धा / अथ भगवांस्तां दारिकामेवमाह / त्वं दारिके सप्तमे दिवसे कालं करिष्यसि / कालं कृत्वा / पूर्वस्यान्दिशि मगधविषये राजा अजितसेनो नाम / तस्य राज्ञो ऽजितसेनस्य अन्तःपुरसहस्रमस्ति / तस्य खलु पुना राज्ञो ऽजितसेनस्य पुत्रो जनिष्यसे / एष एव तव पश्चिमो गर्भवासो भविष्यति /

अथ भगवान् पश्चिमकेन नगरद्वारेण श्रावस्त्या महानगर्या निष्क्रान्तो येन जेतवनं विहारस्तेनोपसङ्क्रान्तः / अथायुष्मानानन्दो भगवन्तं दूरत एवागच्छन्तं दृष्ट्वा पादौ शिरसाभिवन्द्य त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत /

सुवर्णवर्णं वरलक्षणार्चितं द्वाविंशतिलक्षणरूपधारिणम् / यदा त्वया आगतु पिण्डपातिका विमोचयित्वा इह सर्वसत्त्वा //

सुखेन संस्थापयि सर्वसत्त्वा मैत्रीबलं सर्वजगत्त्वया कृतम् / स पिण्डपातं वरमाण्डनायक विमोचितस्ते जगती भया च //

ये बोधिसत्त्वा इह जम्बुद्वीपे सर्वे च मार्गं तव दर्शयन्ति / (asv 114) परिनिर्वृतस्य सद पश्चकाले धारेतु सूत्रम् इमु बुद्धवर्णितम् //

परिनिर्वृतस्य तव पश्चकाले भविष्यति शासनविप्रलोपम् / इमं नयं धारयि सूत्ररत्नम् //

अथायुष्मानानन्द इमा गाथा भाषित्वा भगवन्तं त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य भगवतः पुरतस्तस्थौ / अथ भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते स्म / गच्छानन्द गण्डीमाकोटय / ते श्रावकाः परिभोक्ष्यन्ति पिण्डपातम् / अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमामन्त्रयते स्म / कीदृशं भगवन् गण्डीशब्दस्य कुशलमूलं भविष्यति / भगवानाह / शृणु आनन्द गण्डीशब्दस्य कुशलमूलं परिकीर्तयामि / ये केचिदानन्द गण्डीशब्दं श्रोष्यन्ति तेषां पञ्चानन्तर्याणि कृत्यानि परिक्षयं यास्यन्ति / अवैवर्तिकास्ते भविष्यन्ति क्षिप्रं चानुत्तरां सम्यक्सम्बोधिमभिसम्भोत्स्यन्ते / आनन्द आह / कीदृशं भगवंस्तैः सत्त्वैः कुशलमूलमवरोपिम् / भगवानाह / शृणु आनन्द ये सत्त्वाः पश्चिमे काले पश्चिमे समये मम परिनिर्वृतस्य सद्धर्मविप्रलोपे वर्तमाने सद्धर्मस्यान्तर्धानकालसमये ग्रामनगरनिगमजनपदराष्ट्रराजधानीषु ये सत्त्वा वा अरण्यायतने गण्डयाकोटनशब्दं श्रोष्यन्ति नमो बुद्धायेति करिष्यन्ति तेषां पञ्चानन्तर्याणि कर्माणि परिक्षयं (asv 115) यास्यन्ति / ईदृशान्यानन्द गण्डीशब्दस्य कुशलमूलानि / अथायुष्मानानन्दः शान्तप्रशान्तेन गण्डीमाकोटयते स्म / अथ तेन गण्डीशब्देन सर्वे ते महाश्रावकाः सन्निपतिता अभूवन् / यथा यथा आसने निषण्णाः पिण्डपातं परिभुञ्जन्ते स्म / अथ तत्रैव श्रावकमध्ये नन्दिमित्रो नाम महाश्रावकः सन्निपतितो ऽभूत् सन्निषण्णः / अथ भगवानायुष्मन्तं नन्दिमित्रं महाश्रावकमामन्त्रयते स्म / गच्छ त्वं नन्दिमित्र महाश्रावक पूर्वस्यान्दिशि मगधविषये राज्ञो ऽजितसेनस्य कल्याणमित्रपरिचर्यां कुरु / अथ नन्दिमित्रो महाश्रावको भगवन्तमेवमाह /

न भगवन् शक्ष्यामस्तं पृथिवीप्रदेशं गन्तुम् / दुरासदास्ते सत्त्वाः / ते मां जीविताद्व्यवरोपयिष्यन्ति / अथ भगवानायुष्मन्तं तं नन्दिमित्रं महाश्रावकमेवमाह / न ते सत्त्वास्ते शक्ष्यन्ते बालाग्रमपि कम्पयितुं प्रागेव जीविताद्व्यवरोपयितुम् / अथ नन्दिमित्रो महाश्रावकः प्रत्यूषकालसमये सुवर्णवर्णं वस्त्रं प्रावृत्य येन पूर्वस्यान्दिशि मगधविषये राज्ञो ऽजितसेनस्य राजधानी तेनानुक्रान्तो ऽभुत् / अथ राजा अजितसेनस्तं नन्दिमित्रं महाश्रावकं दृष्ट्वा तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातो ऽभूत् / अथ राज्ञाजितसेनेन अमात्यः प्रेषितो ऽभूत् / गच्छैनं भिक्षुमानय / तदा सो ऽमात्यो येन नन्दिमित्रो महाश्रावकस्तेनोपसङ्क्रान्तः (asv 116) / अथ सो ऽमात्यो नन्दिमित्रं महाश्रावकमेवमाह / आगच्छ महाश्रावक भिक्षो राजा ते आज्ञापयति / अथ नन्दिमित्रो महाश्रावको ऽमात्यमेवमाह / मम राज्ञा किं कार्यं मम राजा किं करिष्यति / अथामात्यो येन राजाजितसेनस्तेनोपसङ्क्रान्तः / तं राजानमजितसेनमेवमाह / न च स भिक्षुस्तव पार्श्वे आगच्छति / अथ राज्ञाजितसेनेन पञ्चामात्यशतानि प्रेषितानि / न च स भिक्षूराज्ञो ऽजितसेनस्य पार्श्वमागच्छति / अथ स राजा स्वकेनैवात्मभावेन येन स नन्दिमित्रमहाश्रावकस्तेनोपसङ्क्रान्तः / उपसङ्क्रम्य कृताञ्जलिरेवमाह / आगच्छ भो भिक्षो मम राजधानीं प्रविश / अथ राजा अजितसेनो दक्षिणहस्ते तं भिक्षुं गृहीत्वा स्वकां राजधानीं प्रविष्टो ऽभूत् / अथ राज्ञाजितसेनेन नन्दिमित्रस्य भिक्षोः सिंहासनं दत्तमभुत् / अथ राजाजितसेनो भद्रपीठके निषद्य तं नन्दिमित्रं महाश्रावकमेवमाह /

कुत्र त्वं भिक्षो गच्छसि / को हेतुः कः प्रत्ययः / अथ नन्दिमित्रो महाश्रावको राजानमजितसेनमेवमाह / ये केचिद् भिक्षुप्रव्रजितास्ते सर्वे भिक्षाहाराः पिण्डपातमवचरन्तः परिभुञ्जन्ति / अथ राजा अजितसेनस्तं नन्दिमित्रं महाश्रावकमेवमाह / परिभुङ्क्ष्व मम गृहे पिण्डपातम् / यावज्जीवं पिण्डपातं प्रदास्यामि / यदि ते भिक्षो मम स्वमांसेन कार्यं स्वमांसं दास्यामि / अथ नन्दिमित्रो महाश्रावको राजानमजितसेनं गाथाभिरध्यभाषत / (asv 117)

भुञ्जामि तद्भोजनु यद् ददाहि मृष्टान्नपानं रसपानमुक्तमम् / क्लेशा हि निर्मुक्त त्वया भविष्यसि सुदुर्लभं लब्ध मनुष्यलाभम् //

सुदुर्लभं शासनु नायकस्य श्रद्धाप्रसादं परमं सुदुर्लभम् / ये शासने प्रव्रजिता च भिक्षवा सुदुर्लभं शासनु नायकानाम् //

सुदुर्लभं सुगतवरस्य दर्शनं नमो ऽस्तु ते बुद्ध महानुभावो / नमो ऽस्तु ते धर्ममयं महामुने नमो ऽस्तु ते क्लेशविचक्षणार्यम् //

नमो ऽस्तु ते सर्वजरप्रमोक्षणात् नमो ऽस्तु ते मार्गनिदर्शनार्यम् / नमो ऽस्तु ते मार्गपथस्य दर्शकं नमो ऽस्तु ते बोधिपथस्य दर्शकम् //

अथ नन्दिमित्रो महाश्रावको राजानमजितसेनं भगवतो गुणवर्णमुदीरयित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ राजानमजितसेनं तं नन्दिमित्रो महाश्रावको गाथाभिरध्यभाषत /

सुदुर्लभं भिक्षु तथैव दर्शनं सुदुर्लभं तस्य भवेय दर्शनम् / (asv 118) ये भिक्षुसङ्घस्य ददेय दानं न तस्य यक्षा न च राक्षसाश्च //

न प्रेतकुष्माण्डमहोरगाश्च विघ्नं न कुर्वन्ति कदाचि तेषाम् / ये भिक्षुसङ्घाय ददन्ति दानं सुदुर्लभं तस्य मनुष्यलाभम् //

यो दुर्लभं दर्शनु भिक्षुभावं सुदुर्लभं कल्पशतैरचिन्तियैः / यो लोकनाथस्य हि नामु धारये कल्पान कोटीनयुतानचिन्तिया //

न जातु गच्छे विनिपातदुर्गतिं यो ईदृशं पश्यति भिक्षुराजम् / न तस्य भोती विनिपातदुर्गतिं यो ईदृशं पश्यति भिक्षुराजम् //

कल्याणमित्रं मम मार्गदर्शको (यं) स आगताये मम पिण्डपातिका / यो दास्यते अस्य हि पिण्डपातं मुक्ता न भेष्यन्ति जरार्तव्याधया //

क्लेशा विनिर्मुक्त सदा तु भेष्यति ये तस्य दास्यन्तिह पिण्डपातम् //

अथ स राजा अजितसेनो नन्दिमित्रं महाश्रावकं गुणवर्णमुदीरयित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ नन्दिमित्रो महाश्रावको (asv 119) राजानमजितसेनमेवमाह / एवमस्तु महाराज भुञ्जे पिण्डपात तव गृहे / अथ राजा अजितसेनः खादनीयेन भोजनीयेन तं नन्दिमित्रमहाश्रावकं सन्तर्पयति स्म /

अथ नन्दिमित्रमहाश्रावको राजानमजितसेनमेवमाह / किं तव महाराज अस्मिन् पृथिवीप्रदेशे उद्यानभूमिरस्ति / राजा आह / अस्ति महाश्रावक उद्यानभूमिर्मम रमणीया सुशोभना / नन्दिमित्र आह / गच्छाम्यहं महाराज / तामुद्यानभूमिं प्रेक्षे / राजा आह / गच्छ नन्दिमित्र / उद्यानभूमिं प्रेक्षस्व / अथ नन्दिमित्रमहाश्रावको येन राज्ञो ऽजितसेनस्योद्यानभूमिस्तेनोपसङ्क्रान्तः / अथ तत्रोद्यानभूमौ ये उद्यानगुणास्ते सर्वे सन्तीति / या ग्रैष्मिक्यः पुष्करिण्यस्ताः शीतलजलपरिपूर्णा या वार्षिक्यस्ता नात्युष्णा नातिशीतलजलपरिपूर्णाः / ताश्च पुष्करिण्यः सुवर्णसोपानसञ्च्छन्ना दिव्या रमणीयाः / ये च जाम्बूपकपरिभोगगुणास्ते सर्वे सन्तीति / अधिमुक्तकचम्पकाशोकमुचिलिन्दपाटलसुमनासौगन्धिकपुष्पाणि सन्तीति / (asv 120) ये तिर्यग्योनिगताः पक्षिणः शुकशारिकाचक्रवाकमयूरकोकिलादयस्ते नानारुतानि कुर्वन्ति स्म / अथ तत्रैव उद्यानभूमौ सुवर्णवर्णाः सुवर्णतुण्डाः सुवर्णपक्षाः सुवर्णपादाः पक्षिणः प्रादुर्भूताः / ते सर्वे बुद्धशब्दं निश्चारयन्ति / अथ नन्दिमित्रमहाश्रावको येन राज्ञो ऽजितसेनस्य राजधानी तेनोपसङ्क्रान्तः / अथ राजा अजितसेनस्तं नन्दिमित्रं महाश्रावकमेवमाह / आगतस्त्वं महाश्रावक / दृष्टोद्यानभूमिः / नन्दिमित्र आह / दृष्टा मयोद्यानभूमी रमणीया सुशोभना / अथ नन्दिमित्रं महाश्रावकं राजा अजितसेनो गाथाभिरध्यभाषत /

ये जम्बुद्वीपे परिभोगमासी अधिमुक्तकचम्पकधानुष्कारिका / अशोकमुचिलिन्द तथैव पाटला सौगन्धिकाश्च सुमना च वार्षिका //

तदा पारियात्रा नदीतीरनिर्मिता सुवर्णवर्णा सद पक्षिणा अभूत् / मार्गं च ते दर्शयि अग्रबोधये दिव्या मनोज्ञा मधुरस्वरांश्च संश्रावयिष्यन्ति च नित्यकालम् //

अथ नन्दिमित्रमहाश्रावको राज्ञो ऽजितसेनस्य गाथा भाषित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ राजा अजितसेनो भेरीं पराहन्ते स्म / (asv 121) अथ तेन भेरीशब्देन समेत्यामात्यगणस्तं राजानमजितसेनमेवमाह / कस्यार्थे महाराज भेरी पराहता / अथ स राजा आह / हस्तिरथं च अश्वरथं च सज्जं कृतं स्यात् / अहमुद्यानभूमिं गमिष्यामि क्रीडनार्थाय / अथ ता अमात्यकोट्यो वचनं श्रुत्वा शीघ्रमेव तद् हस्तिरथमश्वरथं सज्जं कृतवत्यः / अथ तेन क्षणलवमुहूर्तमात्रेण राजाजितसेनो येन सोद्यानभूमिस्तेनोपसङ्क्रान्तः / स च नन्दिमित्रमहाश्रावकस्तेनैवोपसङ्क्रान्तो राजानमजितसेनमेवमाह / अस्मिन् पृथिवीप्रदेशे महाराज मम कुटिकं कारयितव्यम् यत्राहं सन्निषण्णस्तव गृहे पिण्डपातं परिभोक्ष्यामि / अथ राजा अजितसेनो नन्दिमित्रमहाश्रावकमेवमाह / कीदृशं तव कुटिकं कारयितव्यम् / नन्दिमित्र आह / यादृशास्तव महाराज महाचित्तोत्पादश्रद्धाप्रसादास्तादृशं कुटिकं कारय / अथ राजा अजितसेनो ज्येष्ठामात्यमेवमाह / अस्मिन्नेव पृथिवीप्रदेशे कुटिकं कारय / अथ ज्येष्ठामात्यो राजानमेवमाह / कीदृशं महाराज कुटिकं कारयामि / राजा अजितसेन एवमाह / त्रिंशद्योजनानि दीर्घेण षड्योजनान्यूर्ध्वायां सप्तरत्नमयं मणिमुक्तिसञ्च्छादितं कुटिकं कारय / अथ सो ऽमात्यः कुटिकं कारयति / सप्तरत्नमयं (asv 122) मणिमुक्तिसञ्च्छादितं कारयित्वा येन राजा अजितसेनस्तेनोपसङ्क्रान्तो राजानमजितसेनमेवमाह / कृतं महाराज मया कुटिकं यादृशमाज्ञप्तम् / राजा आह / तत्रैव पृथिवीप्रदेशे चङ्क्रमः कारयितव्यश्चतुर्योजनानि दीर्घेण द्वे योजने विस्तारेण / अथ सो ऽमात्यस्तं चङ्क्रमं कारयित्वा येन राजा अजितसेनस्तेनोपसङ्क्रान्तो राजानं गाथाभिरध्यभाषत /

कृतं मया चङ्क्रमु सुष्ठु शोभनं आज्ञा त्वया यत् कृतपूर्वमेव च / सत्त्वान मोचेति प्रकृतिं शुभाशुभं विमोचये प्राणिन सर्वमेतत् //

अहो सुलब्धा प्रणिधीकृतं त्वया विमोचयी सर्वजगत् सदेवकम् / प्रणिधिं कृतं यत्त्वयमीदृशं भवे धर्मं प्रकाशेति मे धर्मभाणको //

निषण्ण स्थित्वा कुटिका च चङ्क्रमे आज्ञा कृतं यत् त्वय यादृशी कृता / स चङ्क्रमं चैव कृतं सुशोभनं मणिरत्नसञ्च्छादित तं च भूमिम् //

अथ राजा अजितसेनो येन स्वका राजधानी तेनोपसङ्क्रान्तः / अथ नन्दिमित्रमहाश्रावकः प्रतिनिवृत्य तत्रैव (asv 123) कुटिके निषण्णो विकिरणं नाम बोधिसत्त्वसमाधिं समापन्नो ऽभूत् / अन्येन केशानन्येन नयानान्यन्येन दन्तानन्येन ग्रीवा अन्येन बाहू अन्येन हृदयमन्येनोदरमन्येनोरू अन्येन जङ्घे अन्येन पादौ समापन्नो ऽभूत् / अथ स राजा अजितसेनः सप्ताहस्यात्ययेन तं भिक्षुं न पश्यति /

अथ राजा ज्येष्ठकुमारमेवमाह / आगच्छ कुलपुत्र गमिष्यामि तां कुटिकाम् / येन स भिक्षुस्तेनोपसङ्क्रमिष्यामि / अथ स राजा सपुत्रो येन सा कुटिका तेनोपसङ्क्रान्तो ऽभूत् / अथ स राजा अजितसेनस्तं भिक्षुमात्मभावं खण्डं खण्डं कृतं दृष्ट्वा संशयजातो ऽभूत् / सन्त्रस्तरोमकूपजातो वस्त्राणि पाट्यन् परिदेवन् रुदन् अश्रुकण्ठः पुत्रमेवमाह / आनय पुत्र तीक्ष्णधारमसिम् / आत्मानं जीविताद् व्यवरोपयिष्यामि / अथ स राजकुमारः प्राञ्जलिं कृत्वा राजानं गाथाभिरध्यभाषत /

मा शोकचित्तस्य भवे नृपेन्द्र मा वेदयी वेदनमीदृशानि / आत्मघातं करित्वा तु निरये त्वं गमिष्यसि / रौरवं नरकं चापि गमिष्यसि सुदारुणम् //

दक्षिणीयो अयं लोके जरव्याधिप्रमोचकः / (asv 124) न चायं घातितो यक्षैर्न भूतैर्न च राक्षसैः / बोधिसत्त्वो ऽप्ययं लोके जरव्याधिप्रमोचकः //

दक्षिणीयो अयं लोके जरव्याधिप्रमोचकः / दुर्लभो दर्शनम् अस्य बोधिमार्गस्य दर्शकः //

कल्याणमित्रमयम् आसी तव कारणमागतम् / दक्षिणीयो अयं लोके सर्वसत्त्वसुखावहम् //

सर्वज्ञं पारमिप्राप्तं लोकनाथेन प्रेषितम् / दृढवीर्यं दृढस्थामं लोकनाथं महर्षिणम् //

यो नाम तस्य धारेति नासौ गच्छति दुर्गतिम् / अपायं न गमिष्यन्ति स्वर्गलोकोपपत्तये //

अथ स राजकुमारस्तं पितरं गाथा भाषित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ राजा अजितसेनः स्वकं पुत्रमेवमाह / कथं त्वं कुमार जानीषे यदयं भिक्षुः समाधिं समापन्नो ऽभूत् / अथ स राजकुमार एवमाह / पश्य महाराज अयं भिक्षुर्बोधिसत्त्वसमाधिं समापन्नः सर्वक्लेशविनिर्मुक्तो भवसागरपारङ्गतः सर्वसत्त्वहितार्थं च मार्गं दर्शयते शुभम् / अथ स राजकुमारो राजानमेवमाह / आगच्छ तात चङ्क्रमं गमिष्यामः / अथ स राजा स च राजकुमारो बहुभिर्दारकशतैः सार्धं येन स चङ्क्रमस्तेनोपसङ्क्रान्तौ / अथ स भिक्षुस्ततः समाधेर्व्युत्थितो राजानमजितसेनमेवमाह / आगच्छ महाराज किं करोष्यस्मिन् स्थाने / (asv 125)

अथ राजा तं भिक्षू दृष्ट्वा मौलिपट्टं राजकुमारस्य ददाति / तव राज्यं भवतु / धर्मेण पालये नाधर्मेण / राजकुमार आह / बहून्यसङ्ख्येयानि राजकार्याणि मया कृतानि / न च कदाचित्तृप्तिरासीत् / तव तात राज्यं भवतु / न मम राज्येन कार्यं न भोगेन नैश्वर्याधिपत्येन कार्यम् / तव राज्यं भवतु तात / धर्मेण पालये नाधर्मेणेति /

अथ राजा येन स भिक्षुस्तेनोपसङ्क्रान्तः प्राञ्जलिरेवमाह /

सुदुर्लभं दर्शनतुभ्यमार्षाः कृताञ्जलिः समभिमुखी नायकानाम् / मोक्षागमं दर्शनु तुभ्यमार्षाः सुदुर्लभं कर्मशतैरचिन्तियैः //

ये दर्शनं दास्यति तुभ्यमार्षा मुक्ता च सो भेष्यति कल्पकोटिभिः / न जातु गच्छे विनिपातदुर्गतिं यो नामधेयं शृणुते मुहूर्तम् //

राजा आह /

निषद्य युग्ये रतनामये शुभे व्रजाम्यहं येन स राजधानीम् / ददाम्यहं भोजनु सुप्रभूतं ददाम्यहं काशिकवस्त्रमेतत् / (asv 126) सूक्ष्माणि जालानि च संहितानि यां चीवरां तुभ्य ददामि अद्य //

अथ स भिक्षू रत्नमये युग्ये गृहीत्वा येन राजधानी तेनोपसङ्क्रान्तः / सन्तर्पितो भोजनेन / अथ नन्दिमित्रमहाश्रावको राजानमजितसेनं गाथाभिरध्यभाषत /

सन्तर्पितो भोजन सुप्रभूतं मृष्टान्नपानरसमुत्तमं शुभम् / ये भिक्षुसङ्घाय ददन्ति दानं ते बोधिमण्डेन चिरेण गच्छत //

सुदुर्लभं दर्शन नायकस्य न चिरेण सो गच्छति बुद्धक्षेत्रम् / अमितायुषस्य वरबुद्धक्षेत्रे सुखावतीं गच्छति शीघ्रमेतत् //

अथ नन्दिमित्रमहाश्रावकः अजितसेनस्य राज्ञो गाथा भाषित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ राजा अजितसेनो भेरीं पराहन्ति स्म / अथ तेन भेरीशब्देन सर्वास्ता अमात्यकोट्यो राजानमेवमाहुः / कस्यार्थे महाराज भेरी पराहता / राजा आह / सप्तमे दिवसे हस्तिरथमश्वरथं सज्जं कृतं स्यात् / अहं सप्तमे दिवसे जेतवनं नाम विहारं गमिष्यामि शाक्यमुनेस्तथागतस्यार्हतः सम्यक्सम्बुद्धस्य दर्शनाय वन्दनाय पर्युपासनाय धर्मश्रवणाय (asv 127) / अथामात्यकोट्यस्तं राजानमजितसेनमेवमाहुः / कृतमस्माभिः महाराज हस्तिरथमश्वरथं सज्जम् / अथ राजा अजितसेनो हस्तिरथे अवरुह्य तं च नन्दिमित्रमहाश्रावकं रत्नमये रथे अवरोह्य येन जेतवनं विहारस्तेनोपसङ्क्रान्तः / अथ भगवान् राजानमजितसेनं दूरत एवागच्छन्तं दृष्ट्वा तान् सर्वश्रावकानामन्त्रयत / सर्वैर्नानाऋद्धिविकुर्वितं दर्शयितव्यम् / अथ ते सर्वे महाश्रावका ज्वालामालं नाम बोधिसत्त्वसमाधिं समापन्ना अभूवन् / अथ राजा दूरतस्तं ज्वालामालं दृष्ट्वा नन्दिमित्रमहाश्रावकमेवमाह / कस्यार्थे इमं पर्वतं ज्वालामालीभूतं पश्यामि / नन्दिमित्र आह / अत्र शाक्यमुनिस्तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धः स्थितिं ध्रियते यापयति धर्मं च देशयति / ते च बोधिसत्त्वा ज्वालामालं नाम बोधिसत्त्वसमाधिं समापन्नाः / अथ राजा अजितसेनो हस्तिरथादवतीर्य पादाभ्यां पुत्रसहस्रेण सार्धं येन भगवांस्तेनोपसङ्क्रान्तः / अथ भगवान् सुवर्णवर्णेन कायेन व्यामप्रभया चङ्क्रमते स्म / अथ राजा अजितसेनो भगवतो रूपवर्णलिङ्गसंस्थानं दृष्ट्वा मूर्च्छित्वा धरणितले निपतितः / अथ भगवान् सुवर्णवर्णं बाहुं प्रसार्य तं राजानमुत्थापयति स्म / उत्तिष्ठ महाराज कस्यार्थे प्रपतितः / राजा आह / (asv 128)

बहूनि कल्पानि अचिन्तियानि जातीशताकोटि अचिन्तियानि / न मे कदाचिदिह दृष्टरूपं त्वं लोकनाथो वरदक्षिणीयो //

त्वं सार्थवाह जरव्याधिमोचकं सुवर्णवर्णं वरलक्षणाङ्गम् / द्वातृंशता लक्षणधारिणं मुने नासौ कदाचिद्व्रजते अपायभूमिम् / यो लोकनाथस्य हि रूपु पश्ये त्वं लोकनाथा शिरसा नमस्यामी //

अथ राजा अजितसेनः कृताञ्जलिः भगवन्तमेवमाह / अहं भगवन् तव शासने प्रव्रजिष्यामि / अथ भगवान् तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातः / अलब्धलाभा ये तत्र मम शासनं वैस्तारिकं भवति / तं राजानमजितसेनमेवमाह / गच्छ त्वं महाराज स्वगृहे सप्तमे दिवसे आगमिष्यामि /

अथ राजा अजितसेनस्तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातस्तं कल्याणमित्रं भिक्षुं पुरतःस्थाप्य स्वगृहं गत्वा सर्वानमात्यानामन्त्रयते स्म / सर्वैर्ग्रामनगरनिगमजनपदैः पथं शोधयितव्यं गृहे गृहे ध्वजान्युच्छ्रापितव्यानि गृहे गृहे रत्नमयानि (asv 129) कुम्भानि परिपूरयितव्यानि / तदा तैः सर्वैरमात्यैराज्ञातम् / सर्वग्रामनगरनिगमजनपदैः पथं शोधितं ध्वजान्युच्छ्रापितानि रत्नमयानि कुम्भानि परिपूरितानि / यत्र राजा अजितसेनः प्रतिवसति तत्र द्वादशकोट्यो ध्वजानामुच्छ्रापिता द्वादशकोट्यो रत्नमयानां कुम्भानां परिपूरिताः / यावत् सप्तमे दिवसे तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धः शारिपुत्रमौद्गल्यायनानन्दपूर्णमैत्रायणीपुत्रप्रमुखैर्महाश्रावकसङ्घैः परिवृतः पुरस्कृतः अजितसेनस्य राज्ञो राजधानीमनुप्राप्तः / अथ राजा अजितसेनः पुष्पपिटकं गृहीत्वा कल्याणमित्रं पुरतःस्थाप्य भगवन्तं पुष्पैरवकिरन् भगवन्तमेवमाह / अनेन कुशलमूलेन सर्वसत्त्वा अनुत्तरां सम्यक्सम्बोधिमभिसम्पद्यन्ते / अथ राज्ञा अजितसेनेन आसनानि प्रज्ञप्तानि / तस्य भगवतः सिंहासनं प्रदत्तम् / अथ भगवान् सिंहासने निषण्णो राज्ञो ऽजितसेनस्य धर्मान् देशितवान् / अथ राज्ञा अजितसेनेन प्रभूतेनाहारेण खादनीयेन भोजनीयेन सन्तर्पितः / अथ राजा अजितसेनो ज्येष्ठकं राजकुमारं ददाति / इमं राजकुमारं प्रव्राजय / तदहं पश्चात् प्रव्रजिष्यामि / अथ भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते स्म / गच्छानन्द इमं राजकुमारं प्रव्राजय / (asv 130) अथायुष्मतानन्देन स राजकुमारः प्रव्राजितः / सह प्रव्रजितमात्रेण अर्हत्फलं प्राप्तमभूत् / सर्वबुद्धक्षेत्राणि पश्यति स्म / अथ स राजकुमारो ऽन्तरीक्षगतस्तं पितरं गाथाभिरध्यभाषत /

मा विलम्ब कुरुते तात मा खेदं किञ्चि यास्यसि / अहो सुलब्धं सुगतान दर्शनं अहो सुलब्धं सुगतान लाभम् //

अहो सुलब्धं परमं हि लाभं प्रव्रज्यलाभं सुगतेन वर्णितम् / संसारमोक्षो सुगतेन वर्णितं प्रव्रज्य शीघ्रं म विलम्ब तात //

मा खेदयी लोकविनायकेन्द्रं सुदुर्लभं लब्ध मनुष्यलाभं सुदुर्लभं दर्शनु नायकानाम् / शीघं च प्रव्रज्य मया हि लब्धं प्राप्तं मया उत्तममग्रबोधिम् / श्रुत्वा न राजा तद पुत्रवाक्यं स प्रव्रजी शासनि नायकस्य //

अथ राजकुमारो ऽन्तरीक्षगतो गाथां भाषित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ राजा अजितसेनः पुत्रस्य वाक्यं श्रुत्वा तुष्ट उदग्र (asv 131) आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातो भगवन्तमुद्दिश्य विहारं कारयति स्म / तूर्यकोट्यो ऽनुप्रदत्ताः / अन्तःपुरसहस्रमस्यास्त्रीन्द्रियमन्तर्हितपुरुषेन्द्रियं प्रादुरभूत् / अथ राजा अजितसेनो भगवतः शासने प्रव्रजितो ऽभूत् / ताश्चामात्यकोट्यो भगवतः शासने प्रव्रजिता अभूवन् / तच्चान्तःपुरपुरुषसहस्रं प्रव्रजितमभूत् / भगवान् राजानमजितसेनं प्रव्राज्य येन जेतवनं विहारस्तेन गमनमारब्धवान् /

अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमेवमाह / अयं राजा अजितसेनो राज्यं परित्यज्य विहारं कारयित्वा भगवतः शासने प्रव्रजितो ऽभूत् / अस्य कीदृशं कुशलमूलं भविष्यति / भगवानाह / साधु साधु आनन्द यत्त्वया परिकीर्तितम् / अयं राजा अजितसेनो मम शासने प्रव्रजितो भविष्यति / अनागते ऽध्वन्यपरिमितैः कल्पैरचिन्त्यैरपरिमाणैरजितप्रभो नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक् सम्बुद्धो लोके भविष्यति विद्याचरणसम्पन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवानां च मनुष्याणां च बुद्धो भगवान् / आनन्द आह / अयं नन्दिमित्रमहाश्रावको राज्ञः कल्याण मित्रमभूत् / किदृशं वास्य कुशलमूलं भविष्यति / भगवानाह / (asv 132) अयमानन्द नन्दिमित्रमहाश्रावकस्तत्रैव कालसमये नन्दिप्रभो नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धो लोके भविष्यति / आनन्द आह / कीदृशं भगवन् तेषां तथागतानां बुद्धक्षेत्रं भविष्यति / भगवानाह / अपरिमितगुणसञ्चया नाम सा बुद्धक्षेत्रं भविष्यति यत्रेमे तथागता भविष्यन्ति / आनन्द आह / य इमं धर्मपर्यायं सकलं समाप्तं पश्चिमे काले पश्चिमे समये सम्प्रकाशयिष्यति तस्य कीदृशः पुण्यस्कन्धो भविष्यति / भगवानाह / यदा मयानन्द दुष्करकोटिनियुतशतसहस्राणि चरित्वा बोधिरभिसम्बुद्धा तदा ते सत्त्वा बोधिमभिसम्भोत्स्यन्ते / य एतद्धर्मपर्यायात् चतुष्पदिकामपि गाथां श्रोष्यन्ति अवैवर्तिकाश्च ते सत्त्वा भविष्यन्त्यनुत्तरायां सम्यक्सम्बोधौ / आनन्द आह / य इमं धर्मपर्यायं धर्मभाणकाः सम्प्रकाशयिष्यन्ति तेषां कीदृशं कुशलमूलं भविष्यति / भगवानाह /

शृणु आनन्द राजा भविष्यति चक्रवर्ती चतुर्द्वीपेश्वरः / य इमं धमपर्यायं सकलं समाप्तं सम्प्रकाशयिष्यन्ति मुक्ताश्च भविष्यन्ति जातिजराव्याधिपरिदेवदुःखदौर्मनस्योपायासेभ्यः परिमुक्ता भविष्यन्ति / आनन्द आह / ये पश्चिमे काले पश्चिमे समये सत्त्वा इमं धर्मपर्यायं प्रतिक्षेप्स्यन्ति न पत्तीयिष्यन्ति तेषां का गतिर्भविष्यति कः परायणम् / (asv 133) भगवानाह / अलमलमानन्द / मा मे पापकं कर्मस्कन्धं परिपृच्छ / न मया शक्यं परिकीर्तयितुम् / अन्यत्र बुद्धकोटिभिर्नशक्यं परिकीर्तयितुम् / आनन्द आह / परिकीर्तय भगवन् परिकीर्तय / सुगतो भगवानाह / श्रुणु आनन्द सद्धर्मप्रतिक्षेपकस्य गतिं परिकीर्तयिष्यामि / रौरवे महानरके हाहहे महानरके अवीचौ महानरके तिर्यग्योनौ यमलोके च प्रेतविषये बहूनि कल्पसहस्राणि दुःखमनुभवितव्यम् / यदि कदाचिन्मनुष्यलोके उपपत्स्यते दीर्घशुष्कतालुकण्ठो भविष्यति / द्वादशयोजनानि तस्य जिह्वा भविष्यति / द्वादशहल्यानि प्रवहिष्यन्ति ये एवं वागभाषिष्यन्ते / मा भोः कुलपुत्रा भोः क्वचित् सद्धर्मं प्रतिक्षेपष्यथ / सद्धर्मप्रतिक्षेपकस्य एवं गतिर्भवति / आनन्द आह / केन हेतुना भगवन् सद्धर्मः प्रतिक्षिप्तो भवति / भगवानाह / ये सत्त्वाः पश्चिमे काले पश्चिमे समये एतेषां सूत्रानुधारकाणां धर्मभाणकानामाक्रोशिष्यन्ति परिभाषिष्यन्ते कुत्सयिष्यन्ति पंसयिष्यन्ति तस्य धर्मभाणकस्य दुष्टचित्तमुत्पादयिष्यन्ति तेभ्यः सद्धर्मः प्रतिक्षिप्तो भविष्यति / यः सत्त्वः (asv 134) त्रिसाहस्रमहासाहस्र्यां लोकधातौ सत्त्वानामक्षीण्युत्पाटयेत् अयं ततो बहुतरमपुण्यस्कन्धो भवेत् /

एवमेव य एतेषां सूत्रधारकाणां धर्मभाणकाणां दुष्टचित्तप्रेक्षिता अयं ततो बहुतरमपुण्यस्कन्धं प्रसविष्यते /

अथ आनन्दो भगवतो गाथाः प्रत्यभाषत /

बहुसूत्रसहस्राणि श्रुतं मे शास्तुसम्मुखात् / न चमे ईदृशं सूत्रं श्रुतपूर्वं कदाचन //

परिनिर्वृतस्य शास्तुस्य पश्चात्काले सुभैरवे / इदं सूत्रं प्रकाशिष्ये धारयिष्ये इमं नयम् //

यत्र सूत्ररत्ने अस्मिं पश्चात्काले भविष्यति / रक्षां करिष्यामि तेषां पश्चात्काले सुभैरवे //

प्रतिक्षिपिष्यामि नेदं गम्भीरं बुद्धभाषितम् //

अथायुष्मानानन्दो भगवतो गाथा भाषित्वा तूष्णीं स्थितो ऽभूत् / अथ काश्यपो महाश्रावको भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत /

सुवर्णवर्णं वरलक्षणाङ्गं द्वात्रिंशता लक्षणधारिणं जिनम् / सुभाषितं सूत्र महानुभावगं गम्भीरधर्मं निपुणं सुदुर्दृशम् // (asv 135) प्रकाशितं सूत्रमिदं निरुत्तरं मा पश्चकाले परिनिर्वृते जिते /

धारिष्ये मं सूत्रनयं निरुत्तरं / अथायुष्मान् शारद्वतीपुत्रो भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत / नमो ऽस्तु ते बुद्ध महानुभाव प्रकाशितं सुत्रमिदं निरुत्तरम् / परिनिर्वृतस्य तव लोकनायका लिखिष्यति सूत्रमेतं निरुत्तरम् //

न चापि सो गच्छति दुर्गतीभयं स्वर्गं च सो गच्छति क्षिप्रमेतत् //

अथायुष्मान् पूर्णो मैत्रायणीपुत्रो भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत /

कृतज्ञो बहुसत्त्वानां मोचको दुर्गतीभयात् / प्रकाशितं त्वया सूत्रं गम्भीरं बुद्धदक्षिणम् //

अहं हि पश्चिमे काले निर्वृते त्वयि नायके / इदं सूत्रं प्रकाशिष्ये हिताय सर्वप्राणिनाम् //

इति /

अथ ब्रह्मा सहाम्पतिर्भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत /

नमो ऽस्तु ते बुद्ध महानुभावा प्रकाशितं सूत्रमिदं त्वया शुभम् / (asv 136) परिनिर्वृतस्य तव लोकनायक रक्षां करिष्यामि ह सूत्ररत्ने //

अथ चत्वारो महाराजा भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषन्त /

अहो सुरम्यं वरसूत्ररत्नं प्रकाशितम् ईदृश पश्चकाले / ..................सूत्ररत्नं प्रकाशितं पश्यति पश्चकाले //

सुगतान वै लोकविनायकानां अहं हि धारिष्यम् सूत्ररत्नम् / रक्षां करिष्याम्यह सूत्ररत्नं इमवोचद्भगवानात्तमना //

सा च सर्वावती पर्षद्भगवतो भाषितमभ्यनन्दत् /

अजितसेनव्यकरणनिर्देशो नाम महायानसूत्रं समाप्तम् //

देयधर्मोयं बालोसिंहेन सार्ध भार्याजाजतित्रन सार्धं मातापित्रोः परमदुष्कर्त्रोः सार्धं क्षीणीएन अखिलोटिएन दिशोटजाज मङ्गलि....... उत्रयन्नगर्विदोटिएन वट्ररि-खुशोटि-खूशोगोटिएन सार्धं सर्वसत्त्वैः सर्व...... भिर्यत्र पुण्य तद्भ...... सर्वसत्त्वानामनुत्तरः...... सार्धं परमकल्याणमित्रस्थिरबन्धुएन / लिस्वितमिदं पुस्तकं धर्मभाणकनरेन्द्रदत्तेन /