Tam tạng Pāli · Tam tạng Pāli — nguyên bản Pāli (Mahāsaṅgīti) · Luật tạng › Mahāvagga

1. Mahākhandhaka (PLI-TV-KD1)

Thông tin: Mã SuttaCentral: PLI-TV-KD1

16. Saddhivihārikavattakathā

“Upajjhāyena, bhikkhave, saddhivihārikamhi sammā vattitabbaṁ.

Tatrāyaṁ sammāvattanā—

Upajjhāyena, bhikkhave, saddhivihāriko saṅgahetabbo anuggahetabbo uddesena paripucchāya ovādena anusāsaniyā.

Sace upajjhāyassa patto hoti, saddhivihārikassa patto na hoti, upajjhāyena saddhivihārikassa patto dātabbo, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa patto uppajjiyethāti.

Sace upajjhāyassa cīvaraṁ hoti, saddhivihārikassa cīvaraṁ na hoti, upajjhāyena saddhivihārikassa cīvaraṁ dātabbaṁ, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ uppajjiyethāti.

Sace upajjhāyassa parikkhāro hoti, saddhivihārikassa parikkhāro na hoti, upajjhāyena saddhivihārikassa parikkhāro dātabbo, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa parikkhāro uppajjiyethāti.

Sace saddhivihāriko gilāno hoti, kālasseva uṭṭhāya dantakaṭṭhaṁ dātabbaṁ, mukhodakaṁ dātabbaṁ, āsanaṁ paññapetabbaṁ.

Sace yāgu hoti, bhājanaṁ dhovitvā yāgu upanāmetabbā.

Yāguṁ pītassa udakaṁ datvā bhājanaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena dhovitvā paṭisāmetabbaṁ.

Saddhivihārikamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ.

Sace so deso uklāpo hoti, so deso sammajjitabbo.

Sace saddhivihāriko gāmaṁ pavisitukāmo hoti, nivāsanaṁ dātabbaṁ, paṭinivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ, kāyabandhanaṁ dātabbaṁ, saguṇaṁ katvā saṅghāṭiyo dātabbā, dhovitvā patto sodako dātabbo.

Ettāvatā nivattissatīti āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ, paṭinivāsanaṁ dātabbaṁ, nivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ.

Sace cīvaraṁ sinnaṁ hoti, muhuttaṁ uṇhe otāpetabbaṁ, na ca uṇhe cīvaraṁ nidahitabbaṁ;

cīvaraṁ saṅgharitabbaṁ, cīvaraṁ saṅgharantena caturaṅgulaṁ kaṇṇaṁ ussāretvā cīvaraṁ saṅgharitabbaṁ—

mā majjhe bhaṅgo ahosīti.

Obhoge kāyabandhanaṁ kātabbaṁ.

Sace piṇḍapāto hoti, saddhivihāriko ca bhuñjitukāmo hoti, udakaṁ datvā piṇḍapāto upanāmetabbo.

Saddhivihāriko pānīyena pucchitabbo.

Bhuttāvissa udakaṁ datvā pattaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena dhovitvā vodakaṁ katvā muhuttaṁ uṇhe otāpetabbo, na ca uṇhe patto nidahitabbo.

Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo.

Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo.

Cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Saddhivihārikamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmetabbaṁ.

Sace so deso uklāpo hoti, so deso sammajjitabbo.

Sace saddhivihāriko nahāyitukāmo hoti, nahānaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace sītena attho hoti, sītaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace uṇhena attho hoti, uṇhaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace saddhivihāriko jantāgharaṁ pavisitukāmo hoti, cuṇṇaṁ sannetabbaṁ, mattikā temetabbā, jantāgharapīṭhaṁ ādāya gantvā jantāgharapīṭhaṁ datvā cīvaraṁ paṭiggahetvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ, cuṇṇaṁ dātabbaṁ, mattikā dātabbā.

Sace ussahati, jantāgharaṁ pavisitabbaṁ.

Jantāgharaṁ pavisantena mattikāya mukhaṁ makkhetvā purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharaṁ pavisitabbaṁ.

Na there bhikkhū anupakhajja nisīditabbaṁ.

Na navā bhikkhū āsanena paṭibāhitabbā.

Jantāghare saddhivihārikassa parikammaṁ kātabbaṁ.

Jantāgharā nikkhamantena jantāgharapīṭhaṁ ādāya purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharā nikkhamitabbaṁ.

Udakepi saddhivihārikassa parikammaṁ kātabbaṁ.

Nahātena paṭhamataraṁ uttaritvā attano gattaṁ vodakaṁ katvā nivāsetvā saddhivihārikassa gattato udakaṁ pamajjitabbaṁ, nivāsanaṁ dātabbaṁ, saṅghāṭi dātabbā.

Jantāgharapīṭhaṁ ādāya paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ.

Saddhivihāriko pānīyena pucchitabbo.

Yasmiṁ vihāre saddhivihāriko viharati, sace so vihāro uklāpo hoti, sace ussahati, sodhetabbo.

Vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ pattacīvaraṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

bhisibibbohanaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañco nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

pīṭhaṁ nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañcapaṭipādakā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbā;

kheḷamallako nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

apassenaphalakaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

bhūmattharaṇaṁ yathāpaññattaṁ sallakkhetvā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ.

Sace vihāre santānakaṁ hoti, ullokā paṭhamaṁ ohāretabbaṁ, ālokasandhikaṇṇabhāgā pamajjitabbā.

Sace gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti, coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā.

Sace kāḷavaṇṇakatā bhūmi kaṇṇakitā hoti, coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā.

Sace akatā hoti bhūmi, udakena paripphositvā sammajjitabbā—

mā vihāro rajena uhaññīti.

Saṅkāraṁ vicinitvā ekamantaṁ chaḍḍetabbaṁ.

Bhūmattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Mañcapaṭipādakā otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbā.

Mañco otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbo.

Pīṭhaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Bhisibibbohanaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Nisīdanapaccattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Kheḷamallako otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbo.

Apassenaphalakaṁ otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbaṁ.

Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo.

Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo.

Cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Sace puratthimā sarajā vātā vāyanti, puratthimā vātapānā thaketabbā.

Sace pacchimā sarajā vātā vāyanti, pacchimā vātapānā thaketabbā.

Sace uttarā sarajā vātā vāyanti, uttarā vātapānā thaketabbā.

Sace dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti, dakkhiṇā vātapānā thaketabbā.

Sace sītakālo hoti, divā vātapānā vivaritabbā, rattiṁ thaketabbā.

Sace uṇhakālo hoti, divā vātapānā thaketabbā, rattiṁ vivaritabbā.

Sace pariveṇaṁ uklāpaṁ hoti, pariveṇaṁ sammajjitabbaṁ.

Sace koṭṭhako uklāpo hoti, koṭṭhako sammajjitabbo.

Sace upaṭṭhānasālā uklāpā hoti, upaṭṭhānasālā sammajjitabbā.

Sace aggisālā uklāpā hoti, aggisālā sammajjitabbā.

Sace vaccakuṭi uklāpā hoti, vaccakuṭi sammajjitabbā.

Sace pānīyaṁ na hoti, pānīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ.

Sace paribhojanīyaṁ na hoti, paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ.

Sace ācamanakumbhiyā udakaṁ na hoti, ācamanakumbhiyā udakaṁ āsiñcitabbaṁ.

Sace saddhivihārikassa anabhirati uppannā hoti, upajjhāyena vūpakāsetabbo, vūpakāsāpetabbo, dhammakathā vāssa kātabbā.

Sace saddhivihārikassa kukkuccaṁ uppannaṁ hoti, upajjhāyena vinodetabbaṁ, vinodāpetabbaṁ, dhammakathā vāssa kātabbā.

Sace saddhivihārikassa diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti, upajjhāyena vivecetabbaṁ, vivecāpetabbaṁ, dhammakathā vāssa kātabbā.

Sace saddhivihāriko garudhammaṁ ajjhāpanno hoti parivāsāraho, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa parivāsaṁ dadeyyāti.

Sace saddhivihāriko mūlāyapaṭikassanāraho hoti, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikaṁ mūlāya paṭikasseyyāti.

Sace saddhivihāriko mānattāraho hoti, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa mānattaṁ dadeyyāti.

Sace saddhivihāriko abbhānāraho hoti, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikaṁ abbheyyāti.

Sace saṅgho saddhivihārikassa kammaṁ kattukāmo hoti, tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā pabbājanīyaṁ vā paṭisāraṇīyaṁ vā ukkhepanīyaṁ vā, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa kammaṁ na kareyya, lahukāya vā pariṇāmeyyāti.

Kataṁ vā panassa hoti saṅghena kammaṁ, tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā pabbājanīyaṁ vā paṭisāraṇīyaṁ vā ukkhepanīyaṁ vā, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihāriko sammā vatteyya, lomaṁ pāteyya, netthāraṁ vatteyya, saṅgho taṁ kammaṁ paṭippassambheyyāti.

Sace saddhivihārikassa cīvaraṁ dhovitabbaṁ hoti, upajjhāyena ācikkhitabbaṁ evaṁ dhoveyyāsīti, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ dhoviyethāti.

Sace saddhivihārikassa cīvaraṁ kātabbaṁ hoti, upajjhāyena ācikkhitabbaṁ evaṁ kareyyāsīti, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ kariyethāti.

Sace saddhivihārikassa rajanaṁ pacitabbaṁ hoti, upajjhāyena ācikkhitabbaṁ evaṁ paceyyāsīti, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa rajanaṁ paciyethāti.

Sace saddhivihārikassa cīvaraṁ rajitabbaṁ hoti, upajjhāyena ācikkhitabbaṁ, evaṁ rajeyyāsīti, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ rajiyethāti.

Cīvaraṁ rajantena sādhukaṁ samparivattakaṁ samparivattakaṁ rajitabbaṁ.

Na ca acchinne theve pakkamitabbaṁ.

Sace saddhivihāriko gilāno hoti, yāvajīvaṁ upaṭṭhātabbo, vuṭṭhānamassa āgametabban”ti.

Saddhivihārikavattaṁ niṭṭhitaṁ.

17. Paṇāmitakathā

Tena kho pana samayena saddhivihārikā upajjhāyesu na sammā vattanti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma saddhivihārikā upajjhāyesu na sammā vattissantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, saddhivihārikā upajjhāyesu na sammā vattantī”ti?

“saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma, bhikkhave, saddhivihārikā upajjhāyesu na sammā vattissantīti …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, saddhivihārikena upajjhāyamhi na sammā vattitabbaṁ.

Yo na sammā vatteyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Neva sammā vattanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, asammāvattantaṁ paṇāmetuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, paṇāmetabbo—

‘paṇāmemi tan’ti vā, ‘māyidha paṭikkamī’ti vā, ‘nīhara te pattacīvaran’ti vā, ‘nāhaṁ tayā upaṭṭhātabbo’ti vā, kāyena viññāpeti, vācāya viññāpeti, kāyena vācāya viññāpeti, paṇāmito hoti saddhivihāriko;

na kāyena viññāpeti, na vācāya viññāpeti, na kāyena vācāya viññāpeti, na paṇāmito hoti saddhivihāriko”ti.

Tena kho pana samayena saddhivihārikā paṇāmitā na khamāpenti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, khamāpetun”ti.

Neva khamāpenti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, paṇāmitena na khamāpetabbo.

Yo na khamāpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena upajjhāyā khamāpiyamānā na khamanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, khamitun”ti.

Neva khamanti.

Saddhivihārikā pakkamantipi vibbhamantipi titthiyesupi saṅkamanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Na, bhikkhave, khamāpiyamānena na khamitabbaṁ.

Yo na khameyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena upajjhāyā sammāvattantaṁ paṇāmenti, asammāvattantaṁ na paṇāmenti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, sammāvattanto paṇāmetabbo.

Yo paṇāmeyya, āpatti dukkaṭassa.

Na ca, bhikkhave, asammāvattanto na paṇāmetabbo.

Yo na paṇāmeyya, āpatti dukkaṭassāti.

Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato saddhivihāriko paṇāmetabbo.

Upajjhāyamhi nādhimattaṁ pemaṁ hoti, nādhimatto pasādo hoti, nādhimattā hirī hoti, nādhimatto gāravo hoti, nādhimattā bhāvanā hoti—

imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgato saddhivihāriko paṇāmetabbo.

Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato saddhivihāriko na paṇāmetabbo.

Upajjhāyamhi adhimattaṁ pemaṁ hoti, adhimatto pasādo hoti, adhimattā hirī hoti, adhimatto gāravo hoti, adhimattā bhāvanā hoti—

imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgato saddhivihāriko na paṇāmetabbo.

Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato saddhivihāriko alaṁ paṇāmetuṁ.

Upajjhāyamhi nādhimattaṁ pemaṁ hoti, nādhimatto pasādo hoti, nādhimattā hirī hoti, nādhimatto gāravo hoti, nādhimattā bhāvanā hoti—

imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgato saddhivihāriko alaṁ paṇāmetuṁ.

Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato saddhivihāriko nālaṁ paṇāmetuṁ.

Upajjhāyamhi adhimattaṁ pemaṁ hoti, adhimatto pasādo hoti, adhimattā hirī hoti, adhimatto gāravo hoti, adhimattā bhāvanā hoti—

imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgato saddhivihāriko nālaṁ paṇāmetuṁ.

Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṁ saddhivihārikaṁ appaṇāmento upajjhāyo sātisāro hoti, paṇāmento anatisāro hoti.

Upajjhāyamhi nādhimattaṁ pemaṁ hoti, nādhimatto pasādo hoti, nādhimattā hirī hoti, nādhimatto gāravo hoti, nādhimattā bhāvanā hoti—

imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgataṁ saddhivihārikaṁ appaṇāmento upajjhāyo sātisāro hoti, paṇāmento anatisāro hoti.

Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṁ saddhivihārikaṁ paṇāmento upajjhāyo sātisāro hoti, appaṇāmento anatisāro hoti.

Upajjhāyamhi adhimattaṁ pemaṁ hoti, adhimatto pasādo hoti, adhimattā hirī hoti, adhimatto gāravo hoti, adhimattā bhāvanā hoti—

imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgataṁ saddhivihārikaṁ paṇāmento upajjhāyo sātisāro hoti, appaṇāmento anatisāro hotī”ti.

Tena kho pana samayena aññataro brāhmaṇo bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṁ yāci.

Taṁ bhikkhū na icchiṁsu pabbājetuṁ.

So bhikkhūsu pabbajjaṁ alabhamāno kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto.

Addasā kho bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ kisaṁ lūkhaṁ dubbaṇṇaṁ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṁ dhamanisanthatagattaṁ, disvāna bhikkhū āmantesi—

“kiṁ nu kho so, bhikkhave, brāhmaṇo kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto”ti?

“Eso, bhante, brāhmaṇo bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṁ yāci.

Taṁ bhikkhū na icchiṁsu pabbājetuṁ.

So bhikkhūsu pabbajjaṁ alabhamāno kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto”ti.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

“ko nu kho, bhikkhave, tassa brāhmaṇassa adhikāraṁ sarasī”ti?

Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca—

“ahaṁ kho, bhante, tassa brāhmaṇassa adhikāraṁ sarāmī”ti.

“Kiṁ pana tvaṁ, sāriputta, tassa brāhmaṇassa adhikāraṁ sarasī”ti?

“Idha me, bhante, so brāhmaṇo rājagahe piṇḍāya carantassa kaṭacchubhikkhaṁ dāpesi.

Imaṁ kho ahaṁ, bhante, tassa brāhmaṇassa adhikāraṁ sarāmī”ti.

“Sādhu sādhu, sāriputta, kataññuno hi, sāriputta, sappurisā katavedino.

Tena hi tvaṁ, sāriputta, taṁ brāhmaṇaṁ pabbājehi upasampādehī”ti.

“Kathāhaṁ, bhante, taṁ brāhmaṇaṁ pabbājemi upasampādemī”ti?

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“yā sā, bhikkhave, mayā tīhi saraṇagamanehi upasampadā anuññātā, taṁ ajjatagge paṭikkhipāmi.

Anujānāmi, bhikkhave, ñatticatutthena kammena upasampādetuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, upasampādetabbo.

Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ upasampādeyya itthannāmena upajjhāyena.

Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho.

Saṅgho itthannāmaṁ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena.

Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi—

suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho.

Saṅgho itthannāmaṁ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena.

Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Tatiyampi etamatthaṁ vadāmi—

suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho.

Saṅgho itthannāmaṁ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena.

Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Upasampanno saṅghena itthannāmo itthannāmena upajjhāyena.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu upasampannasamanantarā anācāraṁ ācarati.

Bhikkhū evamāhaṁsu—

“māvuso, evarūpaṁ akāsi, netaṁ kappatī”ti.

So evamāha—

“nevāhaṁ āyasmante yāciṁ upasampādetha manti.

Kissa maṁ tumhe ayācitā upasampāditthā”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ayācitena upasampādetabbo.

Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, yācitena upasampādetuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, yācitabbo.

Tena upasampadāpekkhena saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘saṅghaṁ, bhante, upasampadaṁ yācāmi, ullumpatu maṁ, bhante, saṅgho anukampaṁ upādāyā’ti.

Dutiyampi yācitabbo.

Tatiyampi yācitabbo.

Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho.

Itthannāmo saṅghaṁ upasampadaṁ yācati itthannāmena upajjhāyena.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ upasampādeyya itthannāmena upajjhāyena.

Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho.

Itthannāmo saṅghaṁ upasampadaṁ yācati itthannāmena upajjhāyena.

Saṅgho itthannāmaṁ upasampādeti itthannāmena upajjhāyena.

Yassāyasmato khamati itthannāmassa upasampadā itthannāmena upajjhāyena, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi …pe…

tatiyampi etamatthaṁ vadāmi …pe….

Upasampanno saṅghena itthannāmo itthannāmena upajjhāyena.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

Tena kho pana samayena rājagahe paṇītānaṁ bhattānaṁ bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā hoti.

Atha kho aññatarassa brāhmaṇassa etadahosi—

“ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti.

Yannūnāhaṁ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyan”ti.

Atha kho so brāhmaṇo bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṁ yāci.

Taṁ bhikkhū pabbājesuṁ upasampādesuṁ.

Tasmiṁ pabbajite bhattapaṭipāṭi khīyittha.

Bhikkhū evamāhaṁsu—

“ehi dāni, āvuso, piṇḍāya carissāmā”ti.

So evamāha—

“nāhaṁ, āvuso, etaṅkāraṇā pabbajito piṇḍāya carissāmīti.

Sace me dassatha bhuñjissāmi, no ce me dassatha vibbhamissāmī”ti.

“Kiṁ pana tvaṁ, āvuso, udarassa kāraṇā pabbajito”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma bhikkhu evaṁ svākkhāte dhammavinaye udarassa kāraṇā pabbajissatī”ti.

Te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, bhikkhu, udarassa kāraṇā pabbajito”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, evaṁ svākkhāte dhammavinaye udarassa kāraṇā pabbajissasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, upasampādentena cattāro nissaye ācikkhituṁ—

piṇḍiyālopabhojanaṁ nissāya pabbajjā, tattha te yāvajīvaṁ ussāho karaṇīyo;

atirekalābho—

saṅghabhattaṁ, uddesabhattaṁ, nimantanaṁ, salākabhattaṁ, pakkhikaṁ, uposathikaṁ, pāṭipadikaṁ.

Paṁsukūlacīvaraṁ nissāya pabbajjā, tattha te yāvajīvaṁ ussāho karaṇīyo;

atirekalābho—

khomaṁ, kappāsikaṁ, koseyyaṁ, kambalaṁ, sāṇaṁ, bhaṅgaṁ.

Rukkhamūlasenāsanaṁ nissāya pabbajjā, tattha te yāvajīvaṁ ussāho karaṇīyo;

atirekalābho—

vihāro, aḍḍhayogo, pāsādo, hammiyaṁ, guhā.

Pūtimuttabhesajjaṁ nissāya pabbajjā, tattha te yāvajīvaṁ ussāho karaṇīyo;

atirekalābho—

sappi, navanītaṁ, telaṁ, madhu, phāṇitan”ti.

Upajjhāyavattabhāṇavāro niṭṭhito pañcamo.

18. Ācariyavattakathā

Tena kho pana samayena aññataro māṇavako bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṁ yāci.

Tassa bhikkhū paṭikacceva nissaye ācikkhiṁsu.

So evamāha—

“sace me, bhante, pabbajite nissaye ācikkheyyātha, abhirameyyāmahaṁ.

Na dānāhaṁ, bhante, pabbajissāmi;

jegucchā me nissayā paṭikūlā”ti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, paṭikacceva nissayā ācikkhitabbā.

Yo ācikkheyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, upasampannasamanantarā nissaye ācikkhitun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū duvaggenapi tivaggenapi gaṇena upasampādenti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ūnadasavaggena gaṇena upasampādetabbo.

Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, dasavaggena vā atirekadasavaggena vā gaṇena upasampādetun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ekavassāpi duvassāpi saddhivihārikaṁ upasampādenti.

Āyasmāpi upaseno vaṅgantaputto ekavasso saddhivihārikaṁ upasampādesi.

So vassaṁvuṭṭho duvasso ekavassaṁ saddhivihārikaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Āciṇṇaṁ kho panetaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodituṁ.

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upasenaṁ vaṅgantaputtaṁ etadavoca—

“kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ,

kacci tvaṁ appakilamathena addhānaṁ āgato”ti?

“Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā.

Appakilamathena mayaṁ, bhante, addhānaṁ āgatā”ti.

Jānantāpi tathāgatā pucchanti, jānantāpi na pucchanti, kālaṁ viditvā pucchanti, kālaṁ viditvā na pucchanti;

atthasaṁhitaṁ tathāgatā pucchanti; no anatthasaṁhitaṁ.

Anatthasaṁhite setughāto tathāgatānaṁ.

Dvīhi ākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti— dhammaṁ vā desessāma, sāvakānaṁ vā sikkhāpadaṁ paññapessāmāti.

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upasenaṁ vaṅgantaputtaṁ etadavoca— “kativassosi tvaṁ, bhikkhū”ti?

“Duvassohaṁ, bhagavā”ti.

“Ayaṁ pana bhikkhu kativasso”ti?

“Ekavasso, bhagavā”ti.

“Kiṁ tāyaṁ bhikkhu hotī”ti?

“Saddhivihāriko me, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā—

“ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.

Kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, aññehi ovadiyo anusāsiyo aññaṁ ovadituṁ anusāsituṁ maññissasi.

Atilahuṁ kho tvaṁ, moghapurisa, bāhullāya āvatto, yadidaṁ gaṇabandhikaṁ.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, ūnadasavassena upasampādetabbo.

Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, dasavassena vā atirekadasavassena vā upasampādetun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū—

dasavassamhā dasavassamhāti—

bālā abyattā upasampādenti.

Dissanti upajjhāyā bālā, saddhivihārikā paṇḍitā.

Dissanti upajjhāyā abyattā, saddhivihārikā byattā.

Dissanti upajjhāyā appassutā, saddhivihārikā bahussutā.

Dissanti upajjhāyā duppaññā, saddhivihārikā paññavanto.

Aññataropi aññatitthiyapubbo upajjhāyena sahadhammikaṁ vuccamāno upajjhāyassa vādaṁ āropetvā taṁyeva titthāyatanaṁ saṅkami.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma bhikkhū—dasavassamhā dasavassamhāti—bālā abyattā upasampādessanti.

Dissanti upajjhāyā bālā saddhivihārikā paṇḍitā, dissanti upajjhāyā abyattā saddhivihārikā byattā, dissanti upajjhāyā appassutā saddhivihārikā bahussutā, dissanti upajjhāyā duppaññā, saddhivihārikā paññavanto”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū—

dasavassamhā dasavassamhāti—

bālā abyattā upasampādenti.

Dissanti upajjhāyā bālā, saddhivihārikā paṇḍitā, dissanti upajjhāyā abyattā saddhivihārikā byattā, dissanti upajjhāyā appassutā, saddhivihārikā bahussutā, dissanti upajjhāyā duppaññā, saddhivihārikā paññavanto”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

“kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā—dasavassamhā dasavassamhāti—bālā abyattā upasampādessanti.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, bālena abyattena upasampādetabbo.

Yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, byattena bhikkhunā paṭibalena dasavassena vā atirekadasavassena vā upasampādetun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū upajjhāyesu pakkantesupi vibbhantesupi kālaṅkatesupi pakkhasaṅkantesupi anācariyakā anovadiyamānā ananusāsiyamānā

dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya caranti,

manussānaṁ bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti, uparikhādanīyepi uparisāyanīyepi uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti;

sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjanti;

bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā viharanti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya carissanti;

manussānaṁ bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti, uparikhādanīyepi uparisāyanīyepi uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti;

sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjissanti;

bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā viharissanti, seyyathāpi brāhmaṇā brāhmaṇabhojane”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ …pe…

atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Saccaṁ kira, bhikkhave …pe…

“saccaṁ, bhagavā”ti …pe…

vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“Anujānāmi, bhikkhave, ācariyaṁ.

Ācariyo, bhikkhave, antevāsikamhi puttacittaṁ upaṭṭhāpessati, antevāsiko ācariyamhi pitucittaṁ upaṭṭhāpessati.

Evaṁ te aññamaññaṁ sagāravā sappatissā sabhāgavuttino viharantā imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ āpajjissanti.

Anujānāmi, bhikkhave, dasavassaṁ nissāya vatthuṁ, dasavassena nissayaṁ dātuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, ācariyo gahetabbo.

Ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘ācariyo me, bhante, hohi, āyasmato nissāya vacchāmi;

ācariyo me, bhante, hohi, āyasmato nissāya vacchāmi;

ācariyo me, bhante, hohi, āyasmato nissāya vacchāmī’ti.

‘Sāhū’ti vā ‘lahū’ti vā ‘opāyikan’ti vā ‘patirūpan’ti vā ‘pāsādikena sampādehī’ti vā kāyena viññāpeti, vācāya viññāpeti, kāyena vācāya viññāpeti, gahito hoti ācariyo;

na kāyena viññāpeti, na vācāya viññāpeti, na kāyena vācāya viññāpeti, na gahito hoti ācariyo.

Antevāsikena, bhikkhave, ācariyamhi sammā vattitabbaṁ.

Tatrāyaṁ sammāvattanā—

Kālasseva uṭṭhāya upāhanaṁ omuñcitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā dantakaṭṭhaṁ dātabbaṁ, mukhodakaṁ dātabbaṁ, āsanaṁ paññapetabbaṁ.

Sace yāgu hoti, bhājanaṁ dhovitvā yāgu upanāmetabbā.

Yāguṁ pītassa udakaṁ datvā bhājanaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena dhovitvā paṭisāmetabbaṁ.

Ācariyamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ.

Sace so deso uklāpo hoti, so deso sammajjitabbo.

Sace ācariyo gāmaṁ pavisitukāmo hoti, nivāsanaṁ dātabbaṁ, paṭinivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ, kāyabandhanaṁ dātabbaṁ, saguṇaṁ katvā saṅghāṭiyo dātabbā, dhovitvā patto sodako dātabbo.

Sace ācariyo pacchāsamaṇaṁ ākaṅkhati, timaṇḍalaṁ paṭicchādentena parimaṇḍalaṁ nivāsetvā kāyabandhanaṁ bandhitvā saguṇaṁ katvā saṅghāṭiyo pārupitvā gaṇṭhikaṁ paṭimuñcitvā dhovitvā pattaṁ gahetvā ācariyassa pacchāsamaṇena hotabbaṁ.

Nātidūre gantabbaṁ, nāccāsanne gantabbaṁ, pattapariyāpannaṁ paṭiggahetabbaṁ.

Na ācariyassa bhaṇamānassa antarantarā kathā opātetabbā.

Ācariyo āpattisāmantā bhaṇamāno nivāretabbo.

Nivattantena paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ, paṭinivāsanaṁ dātabbaṁ, nivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ.

Sace cīvaraṁ sinnaṁ hoti, muhuttaṁ uṇhe otāpetabbaṁ, na ca uṇhe cīvaraṁ nidahitabbaṁ.

Cīvaraṁ saṅgharitabbaṁ.

Cīvaraṁ saṅgharantena caturaṅgulaṁ kaṇṇaṁ ussāretvā cīvaraṁ saṅgharitabbaṁ—

mā majjhe bhaṅgo ahosīti.

Obhoge kāyabandhanaṁ kātabbaṁ.

Sace piṇḍapāto hoti, ācariyo ca bhuñjitukāmo hoti, udakaṁ datvā piṇḍapāto upanāmetabbo.

Ācariyo pānīyena pucchitabbo.

Bhuttāvissa udakaṁ datvā pattaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena dhovitvā vodakaṁ katvā muhuttaṁ uṇhe otāpetabbo, na ca uṇhe patto nidahitabbo.

Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo.

Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo.

Cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Ācariyamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmetabbaṁ.

Sace so deso uklāpo hoti, so deso sammajjitabbo.

Sace ācariyo nahāyitukāmo hoti, nahānaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace sītena attho hoti, sītaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace uṇhena attho hoti, uṇhaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace ācariyo jantāgharaṁ pavisitukāmo hoti, cuṇṇaṁ sannetabbaṁ, mattikā temetabbā, jantāgharapīṭhaṁ ādāya ācariyassa piṭṭhito piṭṭhito gantvā jantāgharapīṭhaṁ datvā cīvaraṁ paṭiggahetvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ, cuṇṇaṁ dātabbaṁ, mattikā dātabbā.

Sace ussahati, jantāgharaṁ pavisitabbaṁ.

Jantāgharaṁ pavisantena mattikāya mukhaṁ makkhetvā purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharaṁ pavisitabbaṁ.

Na there bhikkhū anupakhajja nisīditabbaṁ.

Na navā bhikkhū āsanena paṭibāhitabbā.

Jantāghare ācariyassa parikammaṁ kātabbaṁ.

Jantāgharā nikkhamantena jantāgharapīṭhaṁ ādāya purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharā nikkhamitabbaṁ.

Udakepi ācariyassa parikammaṁ kātabbaṁ.

Nahātena paṭhamataraṁ uttaritvā attano gattaṁ vodakaṁ katvā nivāsetvā ācariyassa gattato udakaṁ pamajjitabbaṁ, nivāsanaṁ dātabbaṁ, saṅghāṭi dātabbā, jantāgharapīṭhaṁ ādāya paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ.

Ācariyo pānīyena pucchitabbo.

Sace uddisāpetukāmo hoti, uddisāpetabbo.

Sace paripucchitukāmo hoti, paripucchitabbo.

Yasmiṁ vihāre ācariyo viharati, sace so vihāro uklāpo hoti, sace ussahati, sodhetabbo.

Vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ pattacīvaraṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

bhisibibbohanaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañco nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

pīṭhaṁ nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;