65. Ūnavīsativassasikkhāpada (PLI-TV-BU-VB-PC65)

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Sappāṇakavagga

65. Ūnavīsativassasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

Tena kho pana samayena rājagahe sattarasavaggiyā dārakā sahāyakā honti.

Upālidārako tesaṁ pāmokkho hoti.

Atha kho upālissa mātāpitūnaṁ etadahosi—

“kena nu kho upāyena upāli amhākaṁ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā”ti?

Atha kho upālissa mātāpitūnaṁ etadahosi—

“sace kho upāli lekhaṁ sikkheyya, evaṁ kho upāli amhākaṁ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā”ti.

Atha kho upālissa mātāpitūnaṁ etadahosi—

“sace kho upāli lekhaṁ sikkhissati, aṅguliyo dukkhā bhavissanti.

Sace kho upāli gaṇanaṁ sikkheyya, evaṁ kho upāli amhākaṁ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā”ti.

Atha kho upālissa mātāpitūnaṁ etadahosi—

“sace kho upāli gaṇanaṁ sikkhissati, urassa dukkho bhavissati.

Sace kho upāli rūpaṁ sikkheyya, evaṁ kho upāli amhākaṁ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā”ti.

Atha kho upālissa mātāpitūnaṁ etadahosi—

“sace kho upāli rūpaṁ sikkhissati, akkhīni dukkhā bhavissanti.

Ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti.

Sace kho upāli samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyya, evaṁ kho upāli amhākaṁ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā”ti.

Assosi kho upālidārako mātāpitūnaṁ imaṁ kathāsallāpaṁ.

Atha kho upālidārako yena te dārakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te dārake etadavoca—

“etha mayaṁ, ayyā, samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajissāmā”ti.

“Sace kho tvaṁ, ayya, pabbajissasi, evaṁ mayampi pabbajissāmā”ti.

Atha kho te dārakā ekamekassa mātāpitaro upasaṅkamitvā etadavocuṁ—

“anujānātha maṁ agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti.

Atha kho tesaṁ dārakānaṁ mātāpitaro—

“sabbepime dārakā samānacchandā kalyāṇādhippāyā”ti anujāniṁsu.

Te bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṁ yāciṁsu.

Te bhikkhū pabbājesuṁ upasampādesuṁ.

Te rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya rodanti—

“yāguṁ detha, bhattaṁ detha, khādanīyaṁ dethā”ti.

Bhikkhū evamāhaṁsu—

“āgametha, āvuso, yāva ratti vibhāyati.

Sace yāgu bhavissati, pivissatha.

Sace bhattaṁ bhavissati, bhuñjissatha.

Sace khādanīyaṁ bhavissati, khādissatha.

No ce bhavissati yāgu vā bhattaṁ vā khādanīyaṁ vā, piṇḍāya caritvā bhuñjissathā”ti.

Evampi kho te bhikkhū bhikkhūhi vuccamānā rodantiyeva—

“yāguṁ detha, bhattaṁ detha, khādanīyaṁ dethā”ti.

Senāsanaṁ ūhadantipi ummihantipi.

Assosi kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya dārakasaddaṁ.

Sutvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—

“kiṁ nu kho so, ānanda, dārakasaddo”ti?

Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—

“saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū jānaṁ ūnavīsativassaṁ puggalaṁ upasampādentī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā jānaṁ ūnavīsativassaṁ puggalaṁ upasampādessanti.

Ūnakavīsativasso, bhikkhave, puggalo akkhamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ anadhivāsakajātiko hoti.

Vīsativassova kho, bhikkhave, puggalo khamo hoti sītassa uṇhassa …pe…

pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu jānaṁ ūnavīsativassaṁ puggalaṁ upasampādeyya, so ca puggalo anupasampanno, te ca bhikkhū gārayhā, idaṁ tasmiṁ pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Jānāti nāma

sāmaṁ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Ūnavīsativasso nāma

appattavīsativasso.

“Upasampādessāmī”ti gaṇaṁ vā ācariyaṁ vā pattaṁ vā cīvaraṁ vā pariyesati, sīmaṁ vā sammannati, āpatti dukkaṭassa.

Ñattiyā dukkaṭaṁ.

Dvīhi kammavācāhi dukkaṭā.

Kammavācāpariyosāne upajjhāyassa āpatti pācittiyassa.

Gaṇassa ca ācariyassa ca āpatti dukkaṭassa.

Ūnavīsativasse ūnavīsativassasaññī upasampādeti, āpatti pācittiyassa.

Ūnavīsativasse vematiko upasampādeti, āpatti dukkaṭassa.

Ūnavīsativasse paripuṇṇavīsativassasaññī upasampādeti, anāpatti.

Paripuṇṇavīsativasse ūnavīsativassasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Paripuṇṇavīsativasse vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Paripuṇṇavīsativasse paripuṇṇavīsativassasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

ūnavīsativassaṁ paripuṇṇavīsativassasaññī upasampādeti,

paripuṇṇavīsativassaṁ paripuṇṇavīsativassasaññī upasampādeti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Ūnavīsativassasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.