Taṇhāvagga (DHP334-359)

Khuddakanikāya

Dhammapada

Taṇhāvagga

Kapilamacchavatthu

Manujassa pamattacārino,

Taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;

So plavatī hurā huraṁ,

Phalamicchaṁva vanasmi vānaro.

Yaṁ esā sahate jammī,

taṇhā loke visattikā;

Sokā tassa pavaḍḍhanti,

abhivaṭṭhaṁva bīraṇaṁ.

Yo cetaṁ sahate jammiṁ,

taṇhaṁ loke duraccayaṁ;

Sokā tamhā papatanti,

udabinduva pokkharā.

Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo,

yāvantettha samāgatā;

Taṇhāya mūlaṁ khaṇatha,

usīratthova bīraṇaṁ;

Mā vo naḷaṁva sotova,

māro bhañji punappunaṁ.

Sūkarapotikāvatthu

Yathāpi mūle anupaddave daḷhe,

Chinnopi rukkho punareva rūhati;

Evampi taṇhānusaye anūhate,

Nibbattatī dukkhamidaṁ punappunaṁ.

Yassa chattiṁsati sotā,

manāpasavanā bhusā;

Mahāvahanti duddiṭṭhiṁ,

saṅkappā rāganissitā.

Savanti sabbadhi sotā,

latā uppajja tiṭṭhati;

Tañca disvā lataṁ jātaṁ,

mūlaṁ paññāya chindatha.

Saritāni sinehitāni ca,

Somanassāni bhavanti jantuno;

Te sātasitā sukhesino,

Te ve jātijarūpagā narā.

Tasiṇāya purakkhatā pajā,

Parisappanti sasova bandhito;

Saṁyojanasaṅgasattakā,

Dukkhamupenti punappunaṁ cirāya.

Tasiṇāya purakkhatā pajā,

Parisappanti sasova bandhito;

Tasmā tasiṇaṁ vinodaye,

Ākaṅkhanta virāgamattano.

Vibbhantabhikkhuvatthu

Yo nibbanatho vanādhimutto,

Vanamutto vanameva dhāvati;

Taṁ puggalametha passatha,

Mutto bandhanameva dhāvati.

Bandhanāgāravatthu

Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;

Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,

Puttesu dāresu ca yā apekkhā.

Etaṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

Ohārinaṁ sithilaṁ duppamuñcaṁ;

Etampi chetvāna paribbajanti,

Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāya.

Khemātherīvatthu

Ye rāgarattānupatanti sotaṁ,

Sayaṅkataṁ makkaṭakova jālaṁ;

Etampi chetvāna vajanti dhīrā,

Anapekkhino sabbadukkhaṁ pahāya.

Uggasenavatthu

Muñca pure muñca pacchato,

Majjhe muñca bhavassa pāragū;

Sabbattha vimuttamānaso,

Na punaṁ jātijaraṁ upehisi.

Cūḷadhanuggahapaṇḍitavatthu

Vitakkamathitassa jantuno,

Tibbarāgassa subhānupassino;

Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati,

Esa kho daḷhaṁ karoti bandhanaṁ.

Vitakkūpasame ca yo rato,

Asubhaṁ bhāvayate sadā sato;

Esa kho byanti kāhiti,

Esa checchati mārabandhanaṁ.

Māravatthu

Niṭṭhaṅgato asantāsī,

vītataṇho anaṅgaṇo;

Acchindi bhavasallāni,

antimoyaṁ samussayo.

Vītataṇho anādāno,

Niruttipadakovido;

Akkharānaṁ sannipātaṁ,

Jaññā pubbāparāni ca;

Sa ve “antimasārīro,

Mahāpañño mahāpuriso”ti vuccati.

Upakājīvakavatthu

Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi,

Sabbesu dhammesu anūpalitto;

Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto,

Sayaṁ abhiññāya kamuddiseyyaṁ.

Sakkapañhavatthu

Sabbadānaṁ dhammadānaṁ jināti,

Sabbarasaṁ dhammaraso jināti;

Sabbaratiṁ dhammarati jināti,

Taṇhakkhayo sabbadukkhaṁ jināti.

Aputtakaseṭṭhivatthu

Hananti bhogā dummedhaṁ,

no ca pāragavesino;

Bhogataṇhāya dummedho,

hanti aññeva attanaṁ.

Aṅkuravatthu

Tiṇadosāni khettāni,

rāgadosā ayaṁ pajā;

Tasmā hi vītarāgesu,

dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.

Tiṇadosāni khettāni,

dosadosā ayaṁ pajā;

Tasmā hi vītadosesu,

dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.

Tiṇadosāni khettāni,

mohadosā ayaṁ pajā;

Tasmā hi vītamohesu,

dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.

Tiṇadosāni khettāni,

icchādosā ayaṁ pajā;

Tasmā hi vigaticchesu,

dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.

Taṇhāvaggo catuvīsatimo.