SỐ 1680 — NHẤT BÁCH NGŨ THẬP TÁN PHẬT TỤNG

SỐ 1680

NHẤT BÁCH NGŨ THẬP TÁN PHẬT TỤNG

Nguyên tác: Tôn giả Ma Chí Lý Chế

Tra Hán dịch: Sa-Môn Nghĩa Tịnh.

Khéo đoạn các loại hoặc

Vô lượng công đức mầu

Kết thành thân Như Lai

Chỉ Phật đáng về nương

Đáng ngợi khen, thừa sự

Người tư duy đúng lý

Nên an trú lời nầy Các

Tập phiền não ác

Bậc giúp đời đã trừ

Phước, Trí hai đều tròn

Chỉ Phật không thoái mất

Ví người sanh ác kiến

Đối Phật khởi hiềm hận

Dò tìm nghiệp thân, ngữ

Không thể thấy lỗi lầm

Nhớ ta được thân người

Nghe pháp sanh hoan hỉ

Ví như trong biển lớn

Rùa mù gặp bọng cây

Vọng niệm luôn theo đuổi

Hoặc, nghiệp rớt hầm sâu

Nên con dùng ngôn từ

Ngợi khen công đức Phật

Mâu Ni cảnh vô lượng

Thánh đức không bờ mé

Vì mong cầu lợi mình

Con nay khen phần nhỏ

Kính lễ Trí Vô Sư

Các sự tánh hy hữu

Phước tuệ và uy quang

Ai hay biết lượng số

Như Lai đức vô hạn

Không sánh không thể nói

Con nay cầu phước lợi

Giả khen bằng danh ngôn

Con trí lực cạn nhỏ

Phật đức không bờ mé

Duy nguyện Đại Từ bi

Cứu con, không chỗ về

Oán thân thảy bình đẳng

Vô duyên khởi đại bi

Rộng khắp cõi chúng sanh

Hằng làm bạn lành tốt

Nội tài còn hay xả

Huống gì là ngoại tài

Ngài không tâm sẻn tiếc

Kẻ cầu thoả lòng mong

Lấy thân che thân người

Dùng mạng chuộc mạng người

Xả thân cứu chim câu

Hoan hỷ không lẫn tiếc

Ngài không sợ đường ác

Cũng không tham nẻo lành

Chỉ làm tâm trong sạch

Giới do đây thành tựu

Thường lìa các tà vạy

Luôn gần người chất trực

Các nghiệp bổn tánh không

Chỉ ở Đệ nhất nghĩa

Các khổ bức bách thân

Ngài hay khéo lo an

Chánh trí đoạn các hoặc

Có lỗi, khởi lòng bi

Xả mạng cứu nạn người

Sanh vô lượng hoan hỷ

Như chết chợt sống lại

Vui nầy còn hơn kia

Oán địch hại thân mình

Tâm hằng luôn ưu não

Không xem lỗi ác người

Thường khởi tâm đại bi

Biến khắp giống Bồ-đề

Tâm luôn được quý trọng

Đại hùng trí khó hơn

Không có người sánh kịp

Không bằng quả Bồ-đề

Khổ hạnh là nhân kia

Do vậy không đoái thân

Siêng tu các phẩm thắng

Giàu sang cùng nghèo hèn

Đẳng dẫn bởi đại bi

Ở trong các sai biệt

Mà không tưởng cao thấp

Quả Đẳng trì thắng lạc

Tâm không có tham đắm

Rộng cứu các quần sanh

Đại bi không gián đoạn

Ngài tuy gặp khổ cực

Mà không cầu cảnh vui

Các công đức trí mầu

Thù thắng không thể chung

Các tạp pháp nhiễm tịnh

Lược ngụy giữ lấy chơn

Như ngỗng chúa trong sạch

Uống sữa, bỏ nước ra

Trong vô lượng ức kiếp

Dõng mãnh hướng Bồ-đề

Ở trong các kiếp kia

Bỏ thân cầu diệu pháp

Trải số ba tăng kỳ

Siêng gắng không lười mỏi

Giữ đây làm bạn tốt

Mong chứng đạo Bồ-đề

Ngài không tâm tật đố

Không xem thường kẻ yếu

Bình đẳng không tranh cãi

Thắng hạnh đều thành tựu

Ngài chỉ trọng nhân hạnh

Không mong quả vị tròn

Tu khắp nghiệp thù thắng

Các đức tự thành đủ

Siêng tu pháp xuất ly

Vượt lên trên các hạnh

Chỗ ngồi, nằm, kinh hành

Đều là phước điền tốt

Trừ bỏ các lỗi xấu

Tăng trưởng đức thanh tịnh

Đây do chứa hạnh thành

Chỉ ngài Vô thượng nhất

Các phước đều tròn đầy

Các lỗi thảy dứt trừ

Như Lai pháp thân tịnh

Tập trần đều đã đoạn

Tư lương mãi dồn chứa

Công về thân Điều Ngự

Muốn tìm người so sánh

Không ai bằng với Phật

Xem khắp các thế gian

Tai họa nhiều chướng não

Dù có chút phần thiện

Dễ được đem so sánh

Xa lìa các lầm lỗi

Lặng trong an không động

Các thiện căn tối thắng

Không gì hay thí dụ

Như Lai trí sâu xa

Không đáy, không bờ mé

Việc đời dụ thân Phật

Dấu chân trâu biển lớn

Nhân sâu gánh hết thảy

Thế gian không người sánh

Đại địa, giữ gánh nặng

Cho đây thật là nhẹ

Tối ngu si đã trừ

Mâu-ni sáng rộng soi

Trí thế chẳng thể ví

Như đóm so mặt trời

Như Lai ba nghiệp tịnh

Trăng thu sáng ao không

Đời sạch dụ thân Phật

Đều thành tánh bụi nhơ

Như các điều dẫn trên

Việc thù thắng trong đời

Phật pháp càng vượt hơn

Việc tục khá thương xót

Tụ quý báu Pháp Thánh

Phật ở đỉnh cao nhất

Trong không trên, không sánh

Chỉ Phật cùng Phật đồng

Như Lai, biển trí Thánh

Tuỳ hỷ, khen chút phần

Lời thô ngợi thắng đức

So đây thật đáng hổ

Thế tục thấy hàng ma

Hết thảy đều quy phục

Quán kia đồng chơn tánh

Ta bảo thảy lông nhẹ

Ví khiến chiến trận lớn

Trí dũng hay diệt phục

Thánh đức vượt thế gian

Hàng kia chẳng gì dụ

Thứ đến hàng ma xong

Vào lúc cuối của đêm,

Đoạn các phiền não tập

Thắng đức đều viên mãn

Thánh trí trừ các tối

Sáng hơn ngàn mặt trời

Hàng phục các tà giáo

Hy hữu không thể sánh

Ba thiện căn viên mãn

Diệt hẳn Tham, Sân, Si

Các tập thảy đã trừ

Thanh tịnh không thể dụ

Pháp mầu Ngài hằng khen

Pháp bất chính thường không

Trong chỗ chánh tà nầy

Tâm không có ghét thương

Nơi chúng Thánh đệ tử

Và thầy trò ngoại đạo

Trong sự thuận nghịch kia

Tâm Phật trước không hai

Nơi Đức tình không đắm

Người đức cũng chẳng tham

Lành thay! Thật không nhơ

Thánh trí luôn tròn sạch

Các căn thường lặng trong

Xa hẳn tâm mê vọng

Ở trong các cảnh giới

Hiện lượng do thân thấy

Niệm tuệ tận bờ chơn

Chẳng phải chỗ ngu lường

Khéo an lập ngữ ngôn

Chứng chỗ quên lời kia

Sáng tịch tịnh vô ngại

Sáng sạch càng rực rỡ

Sắc diệu đời hiếm có

Ai không tâm cung kính

Hoặc kẻ mới chợt thấy

Hoặc người luôn chiêm ngưỡng

Diệu tướng quả không hai

Trước sau thảy đồng vui

Thân uy đức tối thắng

Người nhìn lòng không chán

Ví trải vô lượng kiếp

Vui kính tợ mới thấy

Thể Đức chỗ nương tựa

Và Tâm đức thương nương

Tánh, tướng đều dung thông

Năng, Sở trước không khác

Đức Thiện Thệ như thế

Nhóm họp thân Như Lai

Lìa thân tướng hảo Phật

Chẳng đâu là chỗ an

Ta do phước đời trước

May gặp đấng Điều Ngự

Kính ngợi núi công đức

Xa đáp lại lời Phật

Hết thảy loài hữu tình

Đều do phiền não giữ

Chỉ Phật hay khéo trừ

Do Bi trụ đời lâu

Ai nên kính lễ trước

Chỉ Phật, đấng Đại bi

Thánh đức vượt thế gian

Bi nguyện trụ sanh tử

Ở trong lạc tịch tĩnh

Vì quần sanh vào trược

Trọn kiếp luôn tinh cần

Lòng từ vì hết thảy

Từ chơn lại lợi tục

Do Bi đã dẫn sanh

Như chú gọi rồng ẩn

Nỗi mây mưa cam lồ

Hằng ở vị thắng định

Xem oán, thân bình đẳng

Người hung hiểm sằng bậy

Đem thân nương Thánh đức

Thần thông Sư tử hống

Tuyên nói Tam giới Tôn

Lâu đã chán danh tiếng

Do Bi tự khen ngợi

Thường tu hạnh lợi tha

Từng không tâm tự lợi

Niệm Từ khắp chúng sanh

Riêng không yêu thân mình

Bi nguyện không bờ mé

Theo căn độ quần sanh

Tùy chỗ đều lợi ích

Như khắp cho thức ăn

Thâm tâm nghĩ hết thảy

Không phút nào bỏ quên

Lợi người lại thọ nhục

Lỗi chẳng do Phật làm

Từ âm diễn diệu nghĩa

Chân thật chẳng hư dối

Rộng lược mặc cơ duyên

Tiểu, Đại theo thời chuyển

Nếu nghe Ngài diễn thuyết

Ai không khen, mới lạ!

Dù khiến ôm lòng ác

Có trí đều quy tín

Nghĩa lời luôn khéo léo

Hoặc lại nói lời thô

Lợi ích thảy không dối

Nên đều thành chơn diệu

Dịu dàng và thô bạo

Tùy duyên độ chúng sanh

Thánh trí tâm vô ngại

Đều bình đẳng một vị

Đẹp thay nghiệp không nhơ

Khéo léo dụ thợ giỏi

Thành thân vi diệu nầy

Diễn lời quý báu đây

Kẻ thấy đều hoan hỷ

Nghe dạy thảy khai tâm

Mặt đẹp nói lời hay

Như trăng chảy sương ngọt

Mây lành rưới mưa pháp

Tẩy sạch bụi dục nhiễm

Như chim chúa cánh vàng

Ăn nuốt loài rồng độc

Hay dứt tối vô minh

Như ngàn mặt trời sáng

Nghiền nát núi ngã mạn

Giống như chày Thiên Đế

Hiện chứng chẳng dối lầm

Tĩnh lự trừ tâm loạn

Như tu hành chân thiện

Ba việc đều viên mãn

Mới nghe lời Phật dạy

Lòng vui ý sáng tỏ

Từ đây khéo tư duy

Tiêu trừ các phiền não

Gặp khổ hay an ủi

Phóng dật khiến sanh sợ

Ham vui khuyên tâm chán

Tuỳ việc đều mở bày

Thượng trí chứng pháp hỷ

Trung căn sanh Thắng giải

Yếu kém khởi tín tâm

Lời Phật lợi ích khắp

Khéo trừ bỏ tà kiến

Dẫn dắt đến Niết-bàn

Hay rửa sạch lỗi nhơ

Từ Phật mưa pháp rơi

Trí Nhất Thiết vô ngại

Luôn an trú chánh niệm

Lời Như Lai ký biệt

Luôn luôn chẳng sai dối

Không trái chỗ, trái thời

Cũng không trái căn chuyển

Lời Phật không hư dối

Người nghe đều gắng tu

Phương tiện khéo, một đường

Không tạp khá tu học

Đầu, giữa, cuối đều thiện

Giáo pháp khác đều không

Một hướng thiện như thế

Cuồng ngu khởi tâm chê

Nếu sanh nghi Giáo này

Không oán cùng đây bằng

Nhiều kiếp vì quần mê

Trải đủ các khổ độc

Giáo nầy dù chẳng thiện

Niệm Phật còn phải tu

Huống hay lợi ích lớn

Lại tuyên nghĩa thâm diệu

Nếu khiến đầu bị đốt

Giáo này trước phải cứu

Vui Bồ-đề tự tại

Thánh đức luôn đạm bạc

Đều do giáo nầy sanh

Chứng chỗ vọng ngôn kia

Thế Hùng, giáo chơn thật

Tà tông nghe đều kinh

Quỉ vương ôm tâm não

Trời người sanh hỷ hoan

Đại địa không phân biệt

Bình đẳng rộng hộ trì

Thánh giáo lợi quần sinh

Chánh tà đều nhờ ích

Vừa nghe lời Phật dạy

Giống Kim cang đã thành

Dù chưa khỏi chuồng lồng

Trọn vượt chốn tử hành

Nghe pháp mới suy nghĩa

Như thật khéo tu hành

Lần lượt tròn Ba Tuệ

Giáo khác đều không vậy

Chỉ riêng Tiên Ngưu vương

Diệu hợp lý chơn viên

Giáo nầy không siêng tu

Thà có oán còn hơn

Vừa nghe tín tâm sanh

Trừ khát ái, tà kiến

Người nghe phát tâm vui

Nương đây đủ tịnh giới

Sanh hợp thời đều vui

Lớn lên đời thêm vui

Giáo hoá lợi quần sanh

Thị diệt khởi bi cảm

Tán vịnh trừ các độc

Nhớ nghỉ được yên vui

Tìm cầu phát tuệ sáng

Giải ngộ tâm trọn sạch

Người gặp khiến tôn quý

Kính hầu sanh thắng tâm

Thừa sự cảm nhân phước

Thân phụng, trừ ưu khổ

Thi-la đủ trong sạch

Tâm Tĩnh lự lặng trong

Trí Bát Nhã dung thông

Hằng sa phước đã tập

Ngài dung nạp Ngài dạy

Cùng pháp Ngài chứng đắc

Trong thấy, nghe, nghĩ, giác

Báu nầy rất thù thắng

Trôi dạt, làm bến bờ

Hại mình, luôn cứu giúp

Người sợ, làm chỗ nương

Dẫn dắt khiến giải thoát

Tịnh giới thành diệu khí

Ruộng tốt sanh quả ngon

Bạn lành hay lợi lạc

Huệ mạng do đây thành

Thi ân cùng hoà nhẫn

Người thấy đều vui vẻ

Rộng nhóm tâm nhân từ

Công đức không bờ mé

Thân miệng không lỗi ác

Do đây sanh ái kính

Các nghĩa lợi tốt lành

Đều nương đức Thiện Thệ

Đạo sư hay khéo bảo

Lười kiêu khiến siêng gắng

Đẳng trì điều tâm tà

Đường mê về nẻo chánh

Người thiện căn thành thục

Điều khiển cả ba thừa

Người sầu não khó điều

Do Bi nên tạm bỏ

Gặp ách nạn hay giúp

An vui khuyên tu thiện

Thương xót chúng sanh khổ

Lợi lạc khắp muôn loài

Lìa hại khởi niệm Từ

Kẻ mất hạnh sanh lo

Bạo ngược khởi tâm Bi

Thánh đức khen không cùng

Ân sâu nói chẳng tận

Thế gian đều cùng biết

Ngược lại đây sanh oán

Phật luôn khởi Từ mẫn

Quên thân cứu hết thảy

Không sanh lo việc mình

Với những người hư hỏng

Tự thân hay cứu giúp

Hai đời hành ân đức

Vượt qua các thế gian

Nơi tối thường chiếu sáng

Ngài là tim đèn Tuệ

Người trời đều thọ dụng

Tuỳ loại có sai biệt

Chỉ vị chánh pháp Phật

Bình đẳng không sai khác

Không xem xét dòng họ

Sắc lực và tuổi trẻ

Tùy người có thiện căn

Cầu mong đều toại nguyện

Rộng hiện việc hy hữu

Vô duyên khởi đại từ

Thánh chúng và người Trời

Đều chắp tay, thân cận

Than ôi! Sợ sanh tử

Phật ra đời sáng rỡ

Lợi ích khắp muôn loài

Đều hay thỏa ước mong

Người ác cùng chỗ ở

Bỏ vui lấy buồn nguy

Chê não hại thân mình

Cũng như thọ thắng đức

Vì vật chịu cần khổ

Từng không tâm nhiễm trước

Đức hy hữu Thế Tôn

Khó dùng lời tuyên thuyết

Mã mạch và ngưu thương

Trải sáu năm khổ hạnh

An thọ tâm không thoái

Ngài ở vị tối thắng

Thương xót độ quần sanh

Ví gặp người hèn kém

Thân lời càng kính nhường

Nếu là chủ tôn quý

Từng không tâm kiêu mạn

Khuất thân phục vụ người

Khiêm cung như kẻ hầu

Cơ tình muôn vạn loại

Luận nạn trăm ngàn mối

Như lai tiếng Từ thiện

Một đáp, nghi đều dứt

Thâm ân từng chở che

Trái đức khởi oán sâu

Phật quán cảnh cực oán

Giống như ân rất nặng

Oán nơi Ngài chuyển hại

Ngài nơi oán hóa thân

Kia hằng tìm lỗi Phật

Phật coi kia làm ân

Tông tà do tâm thỉnh

Cơm độc cùng hầm lửa

Bi nguyện hóa ao trong

Cơm độc thành cam lồ

Lấy nhẫn độ sân hận

Lời thật trừ chê bai

Đao Từ phục ma oán

Chánh trí hàng tà độc

Quần mê từ kiếp rộng

Tập ác do tánh thành

Chỉ Phật diệu hạnh tròn

Một niệm xoay thành thiện

Ôn nhu hàng bạo ngược

Huệ thí phá xan tham

Lời lành phục nói thô

Chỉ Phật phương tiện khéo

Khó dẫn, diệt kiêu ngạo

Ương quật khởi Từ tâm

Khó điều hay khéo điều

Ai không khen hy hữu

Chỉ Thánh đệ tử Phật

Pháp vị tự vui vẻ

Tòa cỏ lấy làm an

Giường vàng chẳng phải quý

Khéo biết căn, dục, tánh

Nhiếp hóa tùy cơ duyên

Hoặc có lúc đợi thỉnh

Hoặc không hỏi, tự nói

Trước nói Thí, Giới thảy

Dần dần tịnh tâm sanh

Sau nói pháp chơn thật

Cuối cùng khiến viên chứng

Sợ hãi chốn phiêu lưu

Chỉ Phật đáng quy y

Đấng Đại Bi dõng mãnh

Cứu vớt khắp quần mê

Mây thân khắp pháp giới

Mưa pháp rưới chốn trần

Ứng hiện mỗi chẳng đồng

Tùy cơ nên có khác

Lành sạch trong không tranh cãi

Chỉ Phật đáng phụng sự

Lợi lạc khắp Trời Người

Đều nên khởi cúng dường

Thân miệng không dấy tạo

Thiện hóa khắp quần mê

Lời dạy khéo ứng hợp

Đức nầy chỉ Phật có

Tu lâu ba nghiệp tịnh

Điềm lành hiện không cùng

Quán khắp các thế gian

Không từng có đức nầy

Huống đối kẻ cực ác

Thuần hành Bi tối thượng

Rộng lợi các chúng sanh

Dõng mãnh thêm tinh cần

Người nghe hiểu chánh pháp

Đối Phật thường phụng sự

Ví như chứng Niết-bàn

Trọn gọi là mắc nợ

Các vị Thánh chúng kia

Vì mình mà tu học

Do bỏ tâm lợi sanh

Không gọi người trả nợ

Đã tỉnh ngủ vô minh

Bi quán khắp quần sanh

Khởi siêng gắng gánh vác

Thánh thiện nên gần gũi

Ma oán dấy não hại

Phật lực đã hay trừ

Trong công đức vô úy

Đây chỉ hiển phần ít

Lòng từ độ hết thảy

Thánh ý dứt mong cầu

Lợi không gì không thí

Những việc nầy đều xong

Pháp thắng diệu Như Lai

Nếu có thể dời đổi

Điều Đạt cùng Thiện Tinh

Không nên vào giáo nầy

Trong vô thỉ sanh tử

Luôn làm điều bất thiện

Do đây Phật ra đời

Mở bày dạy chúng sanh

Lộc Uyển độ Câu Lân

Kiên lâm hoá Tu Bạt

Cõi này căn duyên hết

Trọn không còn oan trái

Pháp luân đã chuyển lâu

Giác ngộ khắp quần mê

Vô số người thọ học

Tam hữu đều được lợi

Dùng thắng định Kim Cang

Tự phá thân ngục chắc

Đối đại bi không bỏ

Tự hóa còn phân bố

Hai lợi đã làm đủ

Sắc, pháp hai thân tròn

Cứu nhiếp Nhất-xiển-đề

Song lâm hiển Phật tánh

Bi tâm suốt ba cõi

Sắc tướng hợp quần sanh

Phân thân làm lúa gạo

Ngài bèn vào viên tịch

Lành thay! Hạnh thù diệu

Thân công đức hy hữu

Các pháp môn Đại giác

Thế gian chưa từng có

Ân trải khắp hàm linh

Thân miệng hằng tịch tịnh

Phàm ngu trái Thánh ân

Đối Phật khởi chê giận

Tạng báu tụ pháp thật không bờ

Nguồn Đức, biển phước thật khó lường

Nếu có chúng sanh từng lễ Phật

Lễ Ngài cũng gọi là thiện lễ

Công Thần đức Thánh không có tận

Con nay trí nhỏ tợ bụi trần

Muốn khen núi công đức Như-lai

Trông bờ khiếp sợ do đây ngừng

Vô lượng, vô số, vô biên cảnh

Khó suy, khó thấy, khó chứng lý

Chỉ Thánh trí Phật riêng liễu tri

Há chỗ phàm ngu có thể khen?

Một lông, một tướng đầy pháp giới

Một hạnh, một đức khắp nguồn tâm

Trong sạch, rộng lớn như ao thơm

Hay trừ khát phiền não chúng sanh

Con khen biển công đức Thế Tôn

Nương thiện nghiệp nầy đến Bồ-đề

Rộng nguyện hàm linh phát tâm lành

Lìa hẳn thức hư vọng phàm phu.

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 114

PHẬT

CÁT TƯỜNG ĐỨC TÁN

SỐ 1681

( QUYỂN THƯỢNG - TRUNG & HẠ)

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN