SỐ 1675 — TÁN PHÁP GIỚI TỤNG

SỐ 1675

TÁN PHÁP GIỚI TỤNG

Nguyên tác: Bồ tát Long Thọ

Hán dịch: Sa-môn Thi Hộ

Quy mạng mười phương Phật

Pháp thân và Báo, Hóa

Nguyện cùng các chúng sanh

Mau thành Pháp giới tánh

Luân hồi ba đường ác

Lý Pháp giới ngưng lặng

Xưa nay thường thanh tịnh

Các tướng không hay đổi

Tịch tịnh như hư không

Nơi nơi thảy biến khắp

Thể đều lìa kia, đây

Chẳng sâu, lại chẳng cạn

Sữa lúc chưa chuyển biến

Tô, đề hồ không thấy

Phiền não chưa phục trừ

Pháp giới không sao hiện

Như tô ở trong sữa

Tô vốn trong sáng diệu

Pháp giới, phiền não che

Viên mãn, thể thanh tịnh

Như đèn bị ngăn che

Chẳng thể soi vật khác

Vô minh hằng che tâm

Pháp giới chẳng sáng rõ

Như đèn lìa che chắn

Nơi nơi muôn vật soi

Lúc phiền não phá hoại

Chơn như luôn hiển hiện

Đầu, giữa và sau chót

Hai chướng không thể quấy

Như châu lưu ly sạch

Luôn luôn tỏa ánh sáng

Vật sáng tỏ bị che

Bị che, sáng chẳng thấy

Pháp giới, phiền não che

Lý Chơn như khó hiển

Viên tịch thể sáng sạch

Luân hồi không thể nhiễm

Siêng cầu đến pháp giới

Luân hồi chẳng thể cướp

Như gạo, trong vỏ trấu

Thể lúa gạo chẳng không

Phiền não che Chơn như

Chơn như phiền não có

Như lúa bỏ vỏ trấu

Thể gạo tự nhiên thấy

Nếu lìa vỏ phiền não

Lý Pháp giới mới hiển

Vọng chấp có thế gian

Cây chuối trọn không thật

Pháp giới chẳng thế gian

Cũng chẳng hư vọng thấy

Như người uống cam lồ

Nóng bức thảy đều trừ

Nếu chứng pháp giới tánh

Lửa phiền não đều bỏ

Diệt trừ lửa phiền não

Cam lồ pháp giới hiện

Trong hết thảy hữu tình

Cao thấp đều bình đẳng

Quả thật thể không sanh

Chấp giống quả chẳng có

Lúc trí tuệ phát sanh

Hữu vi chẳng pháp giới

Pháp giới vốn vô xứ

Cứu cánh mới thể chứng

Thanh tịnh luôn sáng sạch

Nhật nguyệt đều trong sạch

Pháp giới không cấu nhiễm

Như rồng đêm mưa bụi

Sánh tợ mặt La-hầu

Quang minh luôn rực rỡ

Ví như lửa, giặt vải

Đặt vào lửa, lìa dơ

Dơ trừ vải vẫn còn

Quang minh chuyển sáng sạch

Tham ái khiến tâm dơ

Hư vọng có luân hồi

Cũng như lửa giặt vải

Chơn không, vọng chẳng có

Tam độc, sanh tử gốc

Lửa trí tuệ hay đốt

Pháp giới thể thường có

Sáng rỡ luôn chiếu soi

Phiền não nhiễm gọi cấu

Điều Thế Tôn luôn dạy

Cấu diệt, Chơn Như hiện

Như múc suối trong đất

Thể pháp giới không nhơ

Căn theo hay ẩn dấu

Nếu trừ hết phiền não

Sáng sạch thật khó lường

Pháp giới vốn vô ngã

Hai hình và nữ nam

Thể không chấp hư vọng

Chỗ nào lại tư duy?

Pháp giới lìa yêu ghét

Căn, trần, cảnh vốn không

Hư vọng chấp làm nhân

Sai biệt từ đây sanh

Chơn không chẳng khổ não

Tham ái nhân khổ não

Đắm nhiễm do vọng tưởng

Tam giới là luân hồi

Mang thai ở trong bụng

Hài nhi chưa thấy nói

Hai chướng che Chơn như

Pháp giới không thể chứng

Đủ thứ sanh ngờ lo

Kiến, mạn và sân si

Vọng chấp có chơn thật

Chơn thật chấp chẳng có

Sừng thỏ thể chẳng có

Vọng chấp khiến chơn thật

Pháp giới lìa vọng chấp

Vọng chấp thật chẳng có

Như sắc ắt hư hoại

Vi trần còn khá biết

Pháp giới chẳng phá hoại

Ba thời không thể được

Có sanh lại có diệt

Vinh nhục cũng đều theo

Pháp giới chẳng sanh diệt

Thế nào nói Sở tri?

Sừng thỏ vốn chẳng có

Ba thời còn thể nghĩ

Chơn không chẳng sừng thỏ

Suy nghĩ không thể biết

Chơn không gọi Thiện thệ

Sắc tướng thảy đều mất

Ứng hóa tùy duyên có

Tu nhân lìa chấp phi

Viên thông như nhật nguyệt

Nước hiện bóng đều đồng

Sắc thinh cả hai dứt

Sai biệt có thế nào ?

Ba thời khá tìm nghĩ

Khi sanh duyên quyết định

Nếu ngộ pháp thân mình

Thân mình làm gì có!

Như nước ở chỗ nóng

Ở nóng hiểu biết không

Nơi bờ lạnh cũng vậy

Viên thông đều như thế

Tâm luôn phiền não che

Mê hoặc không thể hiểu

Nếu lìa phiền não triền

Giác ngộ mà chẳng có

Như mắt nhìn các sắc

Lìa chướng hay soi rõ

Lý Chơn không cũng vậy

Soi rõ, lìa sanh diệt

Nhĩ thức nghe nơi tiếng

Lìa vọng và phân biệt

Pháp giới tánh cũng vậy

Phân biệt, vọng chẳng có

Mũi hay ngửi các hương

Tánh vọng chấp chẳng có

Sắc tướng cả hai mất

Chơn không cũng như thế

Thiệt căn, tự tánh không

Vị giới luôn xa lìa

Thức không thể cũng vậy

Pháp giới lý như thế

Thân căn tự tánh tịnh

Xúc lạnh, nóng chẳng có

Pháp giới, lý cũng vậy

Xúc xứ thường xa lìa

Ý duyên pháp hơn hết

Tự tánh luôn xa lìa

Các Pháp tánh vốn không

Viên thông lý như thế

Kiến văn và giác tri

Pháp tương ưng cũng không

Rõ hết các vọng tưởng

Kiến văn, lý cũng không

Căn trần khởi vọng chấp

Thanh tịnh thể vốn không

Mê chấp có căn trần

Căn trần lý chẳng có

Thế gian cùng xuất thế

Tánh không vốn không sai

Ngã, Pháp do mê khởi

Biến kế tự luân hồi

Pháp giới, lý thanh tịnh

Tham, sân, si vốn không

Mê ngộ từ tâm khởi

Pháp tam độc giả danh

Mê chấp tự trói buộc

Biết rõ trí giả danh

Bồ-đề chẳng gần xa

Lý ba đời chẳng có

Lòng phiền não mê chấp

Kinh Thế Tôn đã nói

Trí sanh, hoặc nhiễm diệt

Vọng chấp chớ buộc nhau

Chấp khứ lai hơn hết

Thể không còn khá nghĩ

Bồ-đề chẳng vọng chấp

Chứng chánh cũng biết không

Nước sữa cùng một chỗ

Ngỗng uống sữa chẳng tạp

Sanh không phiền não lìa

Hai chướng cũng chẳng tạp

Vọng chấp Ngã chẳng không

Hiểu rõ vốn chẳng có

Niết-bàn lý thanh tịnh

Hai Ngã đều chẳng lập

Ba đàn đều tu thí

Thi-la lìa lỗi lầm

Nhân nhẫn quả đoan chánh

Tinh tấn, mạnh siêng nương

Tịnh lự khiến tâm dừng

Dụng Bát-nhã không nghi

Nguyện kiêm sức phương tiện

An trú Bồ-đề thắng

Bồ-đề khó vọng chấp

Chơn không, sanh diệt không

Hiểu rõ bản tánh không

Hai tướng cũng chẳng có

Sữa đường lìa cây mía

Lìa mía, đường chẳng có

Ba Thừa đến Bồ-đề

Lìa giống, thể chẳng có

Giữ gìn giống lúa mạch

Mầm, thân ắt được sanh

Giữ gìn giống Bồ-đề

Bồ-đề từ đây khởi

Ví như lúc trăng tối

Ánh sáng chưa thể thấy

Hữu tình, phiền não vây

Chơn như chưa hiện rõ

Trăng non, sáng tuy có

Dần dần lại sáng thêm

Sơ địa chứng Bồ-đề

Bồ-đề chưa viên mãn

Trăng mười lăm tròn đầy

Nơi nơi đều sáng tỏ

Giải thoát hiển Pháp thân

Pháp thân lý không khuyết

Ý nhiễm ô tương ưng

Trói buộc cùng sanh diệt

Giải thoát hết thảy chướng

Ba đời ngộ chẳng có

Đại tăng kỳ đầu hết

Tam đàn tu rộng khắp

Đoạn trừ chướng phân biệt

Trí hoan hỷ khó đồng

Ba nghiệp lầm lại phạm

Phòng lỗi nặng và nhẹ

Thi-la viên mãn Giới

Lìa cấu riêng nêu danh

Hai chướng luôn thời nhiễm

Dùng đao không tuệ trừ

Phát sáng hay chiếu soi

Phá diệt dần không sót

Xa lìa căn theo nhiễm

Tăng dần tuệ uy sáng

Bồ-đề gọi tối thắng

Đốt soi chuyển sáng chói

Chơn, Tục gọi hai trí

Tương ưng cùng khởi lỗi

Hợp khiến không chỗ ngại

Việc thù thắng mọi lúc

Trí mười hai duyên sanh

Tuần hoàn lý thú đủ

Thậm thâm gọi tối thắng B

át-nhã hiện ra trước

Thế tục Nhị thừa hành

Tu đạo lâu đã rõ

Tướng không dụng công đủ

Sau cùng gọi viễn hành

Dụng Trí vô phân biệt

Luôn luôn tự nhiên thành

Chúng ma phục, lui tan

Bất động, riêng rạng danh

Thiện tuệ gọi vô ngại

Mười phương diễn pháp hiếm

Mây thân mưa cam lồ

Xứng vật khá nên nương

Các đức giống như nước

Hư không dụ tợ thân

Thô trọng đều che lấp

Trí đại pháp gọi mây

Xét kỹ việc luân hồi

Nào ai khỏi nghiệp dẫn

Phải biết không khổ não

Tịnh độ chớ buộc nhau

Đệ tử Phật quy mạng

Vị lên mây trí tuệ

Nhỏ nhiệm đều đoạn sạch

Vượt khổ lìa các trần

Quán đảnh muôn sáng soi

Căn trần cùng khắp thân

Đại định Kim cang tịch

Các khổ chớ thân nhau

Vương tòa hoa báu lớn

Muôn ngàn diệu bảo thành

Trang nghiêm đều rộng khắp

Công đức thật khó lường

Thập lực kiêm vô úy

Tam thân, Tứ trí tròn

Lục thông hằng tự tại

Ứng vật, cơ duyên độ

Tỏa sáng như trăng tròn

Lửa hừng hực cháy luôn

Mười phương đâu cũng khắp

Xán lạn thêm rực rỡ

Dứt hẳn nhiễm duyên sanh

Luôn an trú Niết-bàn

Bồ-đề gọi tối thắng

Hóa vật lợi tình vui

Trí dụng sâu như biển

Tuỳ cơ hiện Ứng thân

Nước trong tỏ bóng nguyệt

Nơi nơi qua bến mê

Sánh tợ báu Phả-chi

Theo duyên hiện bóng đồng

Căn tình vật có cảm

Rộng khắp sự không cùng

Ngạ quỉ luôn đói khát

Không thể thấy suối nước

Chúng sanh không chút tin

Nghiệp xưa tự ràng buộc

Hóa hiện các tướng thân

Quang minh đều rực rỡ

Phật tuy luôn tại thế

Xưa vô duyên không thấy

Hiểu rõ trần sa giới

Căn theo nhiễm không lâu

Trí thù thắng hai không

Diệu dụng hoá trẻ khờ

Thanh tịnh dứt các nhơ

Tự, Tha thọ dụng thân

Luôn ở Sắc cứu cánh

Lợi ích chúng Năm thừa

Cứu giúp khổ chúng sanh

Thọ mạng lâu muôn ức

Nhị nghiêm không cùng tận

Công đức thật khó lường

Phật diễn pháp Nhất thừa

Tùy cơ, ngộ cạn sâu

Hoa sen không nhiễm nhơ

Ngọc vốn tuyệt tỳ vết

Xưng tán một phần nhỏ

Rộng tuyên lý thú mầu

Nguyện đem các công đức

Rộng lợi khắp người Trời.

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 114

QUẢNG ĐẠI PHÁT

NGUYỆN TỤNG

SỐ 1676

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN