Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Luận tạng › Bộ Tỳ Đàm
SỐ 1543 — LUẬN A TỲ ĐÀM BÁT KIỀN ĐỘ
- Dịch giả
- HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
- Thông tin
- Đại tập 90Đại Chính số 1543
Phẩm 2: NÓI VỀ TÀ NGỮ
Các tà ngữ thì đó là tà mạng chăng? Nếu là tà mạng thì đó là tà ngữ chăng?
Các tà nghiệp thì đó là tà mạng chăng? Nếu là tà mạng thì đó là tà nghiệp chăng?
Các đẳng ngữ thì đó là đẳng mạng chăng? Nếu là đẳng mạng thì đó là đẳng ngữ chăng?
Các đẳng nghiệp thì đó là đẳng mạng chăng? Nếu là đẳng mạng thì đó là đẳng nghiệp chăng?
Ba hành ác là ba cong vạy - ba nhơ bẩn - ba vẩn đục. Thân cong vạy, thân nhơ bẩn, thân vẩn đục. Miệng cong vạy, miệng nhơ bẩn, miệng vẩn đục. Ý cong vạy, ý nhơ bẩn, ý vẩn đục.
Thế nào là thân cong vạy, thân nhơ bẩn, thân vẩn đục? Thế nào là miệng cong vạy, miệng nhơ bẩn, miệng vẩn đục? Thế nào là ý cong vạy, ý nhơ bẩn, ý vẩn đục?
Ba hành ác thâu tóm ba cong vạy- ba nhơ bẩn- ba vẩn đục hay ba cong vạy, ba nhơ bẩn, ba vẩn đục thâu tóm ba hành ác?
Ba hành diệu và ba tịnh, ba hành diệu thâu tóm ba tịnh, hay ba tịnh thâu tóm ba hành diệu?
Ba hành diệu và ba mãn, ba hành diệu thâu tóm ba mãn, hay ba mãn thâu tóm ba hành diệu?
Ba tịnh và ba mãn, ba tịnh thâu tóm ba mãn, hay ba mãn thâu tóm ba tịnh?
Các hành ác của thân thì đó đều là hành của thân không có phương tiện thiện xảo, nếu là hành của thân không có phương tiện thiện xảo thì hành đó đều là hành ác của thân chăng? Các hành ác của miệng thì hành đó đều là hành của miệng không có phương tiện thiện xảo, nếu là hành của miệng không có phương tiện thiện xảo thì hành đó đều là hành ác của miệng chăng? Các hành ác của ý thì hành đó đều là hành của ý không có phương tiện thiện xảo, nếu là hành của ý không có phương tiện thiện xảo thì hành đó đều là hành ác của ý chăng?
Các hành diệu của thân thì hành diệu đó đều là hành của thân có phương tiện thiện xảo, nếu hành của thân có phương tiện thiện xảo thì hành đó đều là hành diệu của thân? Các hành diệu của miệng thì hành diệu đó đều là hành của miệng có phương tiện thiện xảo, nếu hành của miệng có phương tiện thiện xảo thì hành đó đều là hành diệu của miệng? Các hành diệu của ý thì hành diệu đó đều là hành của ý có phương tiện thiện xảo, nếu hành của ý có phương tiện thiện xảo thì hành đó đều là hành diệu của ý?
Các pháp do hành đạt được thì pháp đó nên nói là thiện- bất thiện hay vô ký chăng?
Có thể hành quá khứ là báo quá khứ, hay là báo hiện tại, vị lai chăng? Có thể hành vị lai là báo của quá khứ- hiện tại và vị lai sao? Có thể hành hiện tại là báo của vị lai- quá khứ và hiện tại chăng?
Có thể như hành của thân mà thọ báo nhưng hành của miệng- hành của ý không như vậy chăng?
Có thể như hành của miệng mà thọ báo nhưng hành của thân- hành của ý không như vậy chăng?
Có thể như hành của ý mà thọ báo nhưng hành của thân- hành của miệng không như vậy chăng?
Có thể như hành của thân - hành của miệng mà thọ báo nhưng hành của ý không như vậy chăng?
Có thể như hành của thân - hành của ý mà thọ báo nhưng hành của miệng không như vậy chăng?
Có thể như hành của miệng - hành của ý mà thọ báo nhưng hành của thân không như vậy chăng?
Có thể như hành của thân - hành của miệng mà thọ báo thì hành của ý cũng như vậy chăng?
Có thể như hành của thân- hành của miệng- hành của ý không thọ báo mà lại thọ báo chăng?
Có thể ba hành thọ báo không trước không sau chăng?
Hiện pháp ba- sinh báo và hậu báo, báo vui- báo khổ và báo không khổ không vui, hệ thuộc cõi Dục và hệ thuộc cõi Sắc- Vô sắc, có thể ba hành thọ báo không trước không sau chăng?
Thiện bất thiện, do kiến đế mà đoạn- do tư duy mà đoạn. Về nghĩa của chương này xin diễn nói đầy đủ.
Hỏi: Các tà ngữ thì đó là tà mạng sao?
Đáp: Hoặc tà ngữ mà không phải là tà mạng.
Thế nào là tà ngữ mà không phải là tà mạng? Trừ tà mạng tạo ra bốn hành ác của miệng, còn lại các hành ác của miệng, đó gọi là tà ngữ mà không phải là tà mạng.
Thế nào là tà mạng mà không phải là tà ngữ? Tà mạng tạo ra ba hành ác của thân, đó gọi là tà mạng mà không phải là tà ngữ.
Thế nào là tà ngữ cũng là tà mạng? Tà mạng tạo ra bốn hành ác của miệng, đó gọi là tà ngữ cũng là tà mạng.
Thế nào là không phải tà ngữ cũng không phải tà mạng? Trừ tà mạng tạo ra ba hành ác của thân, còn lại các hành ác của thân, đó gọi là không phải tà mạng cũng không phải tà ngữ.
Hỏi: Các tà nghiệp thì đó là tà mạng sao?
Đáp: Hoặc tà nghiệp mà không phải là tà mạng.
Thế nào là tà nghiệp mà không phải là tà mạng? Trừ tà mạng tạo ra ba hành ác của thân, còn lại các hành ác của thân khác, đó gọi là tà nghiệp mà không phải là tà mạng.
Thế nào là tà mạng mà không phải là tà nghiệp? Tà mạng tạo ra bốn hành ác của miệng, đó gọi là tà mạng mà không phải là tà nghiệp.
Thế nào là tà nghiệp cũng là tà mạng? Tà mạng tạo ra ba hành ác của thân, đó gọi là tà nghiệp cũng là tà mạng.
Thế nào là không phải tà nghiệp cũng không phải tà mạng? Trừ tà mạng tạo ra bốn hành ác của miệng, còn lại các hành ác của miệng, đó gọi là không phải tà nghiệp cũng không phải tà mạng.
Hỏi: Các đẳng ngữ thì đó là đẳng mạng sao?
Đáp: Hoặc đẳng ngữ mà không phải là đẳng mạng.
Thế nào là đẳng ngữ mà không phải là đẳng mạng? Trừ đẳng mạng tạo ra bốn hành diệu của miệng, còn lại các hành diệu của miệng, đó gọi là đẳng ngữ mà không phải là đẳng mạng.
Thế nào là đẳng mạng mà không phải là đẳng ngữ? Đẳng mạng tạo ra ba hành diệu của thân, đó gọi là đẳng mạng mà không phải là đẳng ngữ.
Thế nào là đẳng mạng của đẳng ngữ? Đẳng mạng tạo ra bốn hành diệu của miệng, đó gọi là đẳng ngữ cũng là đẳng mạng.
Thế nào là không phải đẳng ngữ cũng không phải đẳng mạng? Trừ đẳng mạng tạo ra ba hành diệu của thân, còn lại các hành diệu của thân, đó gọi là không phải đẳng ngữ cũng không phải đẳng mạng.
Hỏi: Các đẳng nghiệp thì đó là đẳng mạng sao?
Đáp: Hoặc đẳng nghiệp mà không phải là đẳng mạng.
Thế nào là đẳng nghiệp mà không phải là đẳng mạng? Trừ đẳng mạng tạo ra ba hành diệu của thân, còn lại các hành diệu của thân, đó gọi là đẳng nghiệp mà không phải là đẳng mạng.
Thế nào là đẳng mạng mà không phải là đẳng nghiệp? Đẳng mạng tạo ra bốn hành diệu của miệng, đó gọi là đẳng mạng mà không phải là đẳng nghiệp.
Thế nào là đẳng nghiệp cũng là đẳng mạng? Đẳng mạng tạo ra ba hành diệu của thân, đó gọi là đẳng nghiệp cũng là đẳng mạng.
Thế nào là không phải đẳng nghiệp cũng không phải đẳng mạng? Trừ đẳng mạng tạo ra bốn hành diệu của miệng, còn lại các hành diệu của miệng, đó gọi là không phải đẳng nghiệp cũng không phải đẳng mạng.
Ba hành ác là ba cong vạy - ba nhơ bẩn - ba vẩn đục. Thân cong vạy, thân nhơ bẩn, thân vẩn đục. Miệng cong vạy, miệng nhơ bẩn, miệng vẩn đục. Ý cong vạy, ý nhơ bẩn, ý vẩn đục.
Hỏi: Thế nào là thân cong vạy?
Đáp: Hành vi của thân có nhiều giả dối.
Hỏi: Thế nào là thân nhơ bẩn?
Đáp: Hành vi của thân có nhiều giận dữ.
Hỏi: Thế nào là thân vẩn đục?
Đáp: Hành vi của thân có nhiều dâm dục.
Hỏi: Thế nào là miệng cong vạy?
Đáp: Hành vi của miệng có nhiều giả dối.
Hỏi: Thế nào là miệng nhơ bẩn?
Đáp: Hành vi của miệng có nhiều giận dữ.
Hỏi: Thế nào là miệng vẩn đục?
Đáp: Hành vi của miệng có nhiều dâm dục.
Hỏi: Thế nào là ý cong vạy?
Đáp: Hành vi của ý có nhiều giả dối.
Hỏi: Thế nào là ý nhơ bẩn?
Đáp: Hành vi của ý có nhiều giận dữ.
Hỏi: Thế nào là ý vẩn đục?
Đáp: Hành vi của ý có nhiều dâm dục.
Hỏi: Ba hành ác thâu tóm ba cong vạy- ba nhơ bẩn- ba vẩn đục chăng?
Đáp: Hoặc ba hành ác mà không phải là cong vạy- nhơ bẩn- vẩn đục.
Thế nào là hành ác mà không phải cong vạy- nhơ bẩn- vẩn đục?
Trừ ra hành ác của thân- miệng- ý có nhiều giả dối dục vọng và giận dữ hệ thuộc cõi Dục, còn lại các hành ác của thân- miệng- ý, đó gọi là hành ác mà không phải cong vạy- nhơ bẩn- vẩn đục.
Thế nào là sự cong vạy- nhơ bẩn- vẩn đục mà không phải là hành ác? Hành của thân- miệng- ý thương yêu giả dối, hệ thuộc cõi Sắc, hành của ý có nhiều ái nhiễm hệ thuộc cõi Vô sắc, đó gọi là sự cong vạy- nhơ bẩn - vẩn đục mà không phải là hành ác.
Thế nào là hành ác cũng là cong vạy - nhơ bẩn- vẩn đục? Hành ác của thân- miệng - ý có nhiều giả dối dục vọng và giận giữ hệ thuộc cõi Dục, đó gọi là hành ác cũng là cong vạy - nhơ bẩn - vẩn đục.
Thế nào là không phải hành ác cũng không phải là cong vạy- nhơ bẩn - vẩn đục? Trừ những điều như trên.
Hỏi: Ba hành diệu và ba tịnh, ba hành diệu thâu tóm ba tịnh, hay ba tịnh thâu tóm ba hành diệu?
Đáp: Tùy thuộc vào chủng loại mà thâu nhiếp nhau.
Hỏi: Ba hành diệu và ba mãn, ba hành diệu thâu tóm ba mãn chăng?
Đáp: Hoặc hành diệu mà không phải là mãn.
Thế nào là hành diệu mà không phải là mãn? Trừ ra hành diệu vô học của thân - miệng, còn lại các hành diệu của thân - miệng, đều là hành diệu của ý, đó gọi là hành diệu mà không phải là mãn.
Thế nào là mãn mà không phải là hành diệu? Tâm vô học, đó gọi là mãn mà không phải là hành diệu.
Thế nào là hành diệu cũng là mãn? Hành diệu vô học của thân- miệng, đó gọi là hành diệu cũng là mãn.
Thế nào là không phải hành diệu cũng không phải mãn? Trừ những điều như trên.
Hỏi: Ba tịnh và ba mãn, ba tịnh thâu tóm ba mãn chăng?
Đáp: Hoặc tịnh mà không phải là mãn.
Thế nào là tịnh mà không phải là mãn? Trừ ra tịnh vô học của thân- miệng, còn lại các tịnh của thân- miệng, đều là tịnh của ý, đó gọi là tịnh mà không phải là mãn.
Thế nào là mãn mà không phải là tịnh? Tâm vô học, đó gọi là mãn mà không phải là tịnh.
Thế nào là tịnh cũng là mãn? Tịnh vô học của thân- miệng, đó gọi là tịnh cũng là mãn.
Thế nào là không phải mãn cũng không phải là tịnh? Trừ những điều như trên.
Hỏi: Các hành ác của thân đều là hành của thân không có phương tiện thiện xảo chăng?
Đáp: Đúng như vậy. các hành ác của thân đều là hành của thân không có phương tiện thiện xảo.
Hỏi: Có thể có hành của thân không có phương tiện thiện xảo mà đó không phải là hành ác của thân chăng?
Đáp: Có, hành của thân ẩn mất vô ký, hành của thân không có phương tiện thiện xảo, không ẩn mất vô ký.
Hỏi: Các hành ác của miệng đều là hành của miệng không có phương tiện thiện xảo chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Các hành ác của miệng đều là hành của miệng không có phương tiện thiện xảo.
Hỏi: Có thể có hành của miệng không có phương tiện thiện xảo mà đó không phải là hành ác của miệng chăng?
Đáp: Có, hành của miệng ẩn mất vô ký, hành của miệng không có phương tiện thiện xảo, không ẩn mất vô ký.
Hỏi: Các hành ác của ý đều là hành của ý không có phương tiện thiện xảo chăng?
Đáp: Hoặc hành ác của ý mà đó không phải là hành ác của ý không có phương tiện thiện xảo.
Thế nào là hành ác của ý mà đó không phải là hành ác của ý không có phương tiện thiện xảo? Ba hành ác của ý, đó gọi là hành ác của ý nhưng đó không phải là hành của ý không có phương tiện thiện xảo.
Thế nào là hành của ý không có phương tiện thiện xảo mà đó không phải là hành ác của ý? Tư duy ẩn mất vô ký, tư duy không có phương tiện thiện xảo, không ẩn mất vô ký, đó gọi là hành của ý không có phương tiện thiện xảo nhưng đó không phải là hành ác của ý.
Thế nào là hành ác của ý mà đó là hành của ý không có phương tiện thiện xảo? Tư duy bất thiện, đó gọi là hành ác của ý nhưng đó là hành của ý không có phương tiện thiện xảo.
Thế nào là không phải hành ác của ý cũng không phải là hành của ý không có phương tiện thiện xảo? Trừ những điều như trên.
Hỏi: Các hành diệu của thân thì đó đều là hành của thân có phương tiện thiện xảo chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Các hành diệu của thân thì đó đều là hành của thân có phương tiện thiện xảo.
Hỏi: Có thể có hành của thân có phương tiện thiện xảo nhưng đó không phải là hành diệu của thân chăng?
Đáp: Có, hành của thân có phương tiện thiện xảo thì không ẩn mất vô ký.
Hỏi: Các hành diệu của miệng thì đó đều là hành của miệng có phương tiện thiện xảo chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Các hành diệu của miệng thì đó đều là hành của miệng có phương tiện thiện xảo.
Hỏi: Có thể có hành của miệng có phương tiện thiện xảo nhưng đó không phải là hành diệu của miệng chăng?
Đáp: Có, hành của miệng có phương tiện thiện xảo thì không ẩn mất vô ký.
Hỏi: Các hành diệu của ý thì đó đều là hành của ý có phương tiện thiện xảo chăng?
Đáp: Hoặc hành diệu của ý nhưng đó không phải là hành của ý có phương tiện thiện xảo.
Thế nào là hành diệu của ý nhưng đó không phải là hành của ý có phương tiện thiện xảo? Ba hành diệu của ý, đó gọi là hành diệu của ý nhưng đó không phải là hành của ý có phương tiện thiện xảo.
Thế nào là hành của ý có phương tiện thiện xảo nhưng đó không phải là hành diệu của ý? Tư duy phương tiện thiện xảo không ẩn mất vô ký, đó gọi là hành của ý có phương tiện thiện xảo nhưng đó không phải là hành diệu của ý.
Thế nào là hành diệu của ý nhưng đó là hành của ý có phương tiện thiện xảo? Tư duy thiện, đó gọi là hành diệu của ý nhưng đó là hành của ý có phương tiện thiện xảo.
Thế nào là không phải hành diệu của ý cũng không phải là hành của ý có phương tiện thiện xảo? Trừ những điều như trên.
Hỏi: Các pháp do hành đạt được thì pháp đó nên nói là thiện- bất thiện hay vô ký?
Đáp: Các pháp có ý nghĩa của báo do hành đạt được thì pháp này nên nói là vô ký.
Hỏi: Các pháp có ý nghĩa của báo do hành đạt được thì pháp đó nên nói là vô ký hay sao?
Đáp: Đúng như vậy.
Nếu nói như thế, thì vốn không có Như lai dùng thiện tâm giảng thuyết, nói lời dịu dàng - nói lời tuyệt vời- nói lời êm ái tốt đẹp, lời này là thiện chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nghe những điều tôi đã nói, nếu các pháp có ý nghĩa của báo do hành đạt được thì pháp đó là vô ký, không nên dấy lên nói rằng vốn không có Như Lai dùng thiện tâm giảng thuyết, nói lời dịu dàng- nói lời tuyệt vời- nói lời êm ái tốt đẹp thì lời này là thiện. Tuy có lời này nhưng điều ấy không có như vậy. Nếu như dấy lên nói rằng vốn không có Như Lai dùng thiện tâm giảng thuyết, nói lời dịu dàng- nói lời tuyệt vời- nói lời êm ái tốt đẹp thì lời này là thiện; không nên dấy khởi lên nói rằng các pháp có ý nghĩa của báo do hành đạt được thì pháp đó là vô ký. Bởi vì các pháp có ý nghĩa của báo do hành đạt được thì pháp này là vô ký, điều này không phải như vậy. Nên dấy khởi lên nói rằng vốn không có Như Lai, vốn là lúc sinh vào đời khác làm thiện hạnh mà thọ báo thì báo hiện rõ ở trước mắt, đó là do nhân duyên này có được yết hầu dựa vào bốn đại chủng lưu thông với bốn đại chủng, bốn đại chủng phát ra tiếng, là tiếng chứ không phải là báo.
Hỏi: Có thể có hành quá khứ thọ báo quá khứ, báo hiện tại- vị lai chăng?
Đáp: Có như thế.
Hỏi: Có thể có hành vị lai thọ báo vị lai chăng?
Đáp: Có, không có quá khứ- hiện tại.
Hỏi: Có thể có hành hiện tại thọ báo hiện tại chăng?
Đáp: Có, quá khứ không có mà vị lai có.
Hỏi: Có thể như hành của thân mà thọ báo, hành của miệng và hành của ý không như vậy sao?
Đáp: Có như thân bất tịnh mà miệng tịnh, nên vào lúc này có tâm thiện, hoặc là tâm vô ký. Như thân tịnh mà miệng bất tịnh, nên vào lúc ấy có tâm bất thiện, hoặc là tâm vô ký, đó gọi là như hành của thân mà thọ báo, hành của miệng và hành vi của ý thì không như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của miệng mà thọ báo, hành của thân và hành của ý không như vậy sao?
Đáp: Có như thân tịnh mà miệng bất tịnh, nên vào lúc này có tâm thiện, hoặc là tâm vô ký. Như thân bất tịnh mà miệng tịnh, nên vào lúc ấy có tâm bất thiện, hoặc là tâm vô ký, đó gọi là như hành của miệng mà thọ báo, hành của thân và hành của ý thì không như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của ý mà thọ báo, hành của thân và hành của miệng không như vậy sao?
Đáp: Có như thân bất tịnh và miệng bất tịnh, nên vào lúc này có tâm thiện. Như thân tịnh và miệng tịnh, nên vào lúc ấy có tâm bất thiện, đó gọi là như hành của ý mà thọ báo, hành của thân và hành của miệng thì không như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của thân và hành của miệng mà thọ báo, hành của ý không như vậy sao?
Đáp: Có như thân bất tịnh và miệng bất tịnh, nên vào lúc này có tâm thiện, hoặc là tâm vô ký. Như thân tịnh và miệng tịnh, vào lúc ấy có tâm bất thiện, hoặc là tâm vô ký, đó gọi là như hành của thân và hành của miệng thọ báo, hành của ý không như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của thân và hành của ý thọ báo, hành của miệng không như vậy sao?
Đáp: Có như thân bất tịnh mà miệng tịnh, nên vào lúc này có tâm bất thiện. Như thân tịnh mà miệng bất tịnh, vào lúc ấy có tâm thiện, đó gọi là như hành của thân và hành của ý thọ báo, hành vi của miệng thì không như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của miệng và hành của ý mà thọ báo, hành của thân không như vậy sao?
Đáp: Có như thân tịnh mà miệng bất tịnh, nên vào lúc này có tâm bất thiện. Như thân bất tịnh mà miệng tịnh, vào lúc ấy có tâm thiện, đó gọi là như hành của miệng, hành của ý thọ báo, hành của thân thì không như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của thân và hành của miệng mà thọ báo, hành của ý cũng như vậy sao?
Đáp: Có như thân bất tịnh và miệng bất tịnh, nên vào lúc này có tâm bất thiện. Như thân tịnh và miệng tịnh, vào lúc ấy có tâm thiện, đó gọi là như hành của thân và hành của miệng mà thọ báo, hành của ý cũng như vậy.
Hỏi: Có thể như hành của thân- hành của miệng và hành của ý không thọ báo mà lại thọ báo chăng?
Đáp: Có các tâm bất tương ưng hành thọ báo, sắc- tâm- tâm sở niệm pháp và tâm bất tương ưng hành.
Hỏi: Có thể ba hành không trước không sau mà thọ báo của báo hiện pháp- sinh báo và hậu báo chăng?
Đáp: Thọ báo của báo hiện pháp là sắc- tâm- tâm sở niệm pháp là của sinh báo, tâm bất tương ưng hành là của hậu báo.
Lại nữa, tâm- tâm sở niệm pháp là của báo hiện pháp, sắc là của sinh báo, tâm bất tương ưng hành là của hậu báo.
Lại nữa, tâm bất tương ưng hành là của báo hiện pháp, tâm- tâm sở niệm pháp là của sinh báo, sắc là của hậu báo.
Báo vui- báo khổ- báo không khổ không vui cũng như thế.
Tâm, tâm sở niệm pháp là hệ thuộc cõi Dục và hệ thuộc cõi Sắc- Vô sắc, tâm bất tương ưng hành là hệ thuộc cõi Vô sắc. Lại nữa, tâm- tâm sở niệm pháp là hệ thuộc cõi Dục, tâm bất tương ưng hành là hệ thuộc cõi Sắc- Vô sắc. Lại nữa, tâm bất tương ưng hành là hệ thuộc cõi Dục, tâm, tâm sở niệm pháp là hệ thuộc cõi Sắc- Vô sắc.
Hỏi: Có thể hai hành không trước không sau mà thọ báo thiện và bất thiện chăng?
Đáp: Thọ báo thiện là sắc, thọ báo bất thiện là tâm- tâm sở niệm pháp và tâm bất tương ưng hành.
Lại nữa, báo thiện là tâm- tâm sở niệm pháp và tâm bất tương ưng hành, bất thiện là sắc.
Pháp do kiến đế đoạn, pháp do tư duy đoạn cũng như thế.
LUẬN A TỲ ĐÀM BÁT KIỀN ĐỘ
QUYỂN 16
Kiền độ thứ 4: HÀNH
Phẩm 3: NÓI VỀ HẠI CHÚNG SINH
Có thể hại mà chúng sinh mà chúng sinh hại không hết chăng? Có thể không hại chúng sinh mà chúng sinh hại hết chăng? Có thể hại chúng sinh mà chúng sinh hại hết chăng? Có thể không hại chúng sinh mà chúng sinh hại không hết chăng? Có thể không hại chúng sinh mà chúng sinh hại không hết thì hành kia thọ báo chắc chắn phải sinh vào địa ngục chăng? Có thể hành bất thiện, hành khổ đau chưa thành thục, hành đó của chúng sinh đầu tiên thọ nhận báo thì chắc chắn là tâm ô nhiễm chăng?
Có thể hại mạng chúng sinh mà chúng sinh kia về sau không thọ giới, nên nói là tịnh trong tất cả chúng sinh chăng? Nếu như tịnh trong tất cả chúng sinh, thì thọ giới trong tất cả chúng sinh kia chăng? Giả sử thọ giới trong tất cả chúng sinh, thì tịnh trong tất cả chúng sinh kia chăng?
Nếu thành tựu thân thì có hành của miệng ấy chăng? Giả sử thành tựu hành của thân thì có thân ấy chăng? Nếu thành tựu thân thì có hành của miệng ấy chăng? Giả sử thành tựu hành của miệng thì có thân ấy chăng? Nếu thành tựu thân thì có hành của ý ấy chăng? Giả sử thành tựu hành của ý thì có thân ấy chăng?
Nếu thành tựu thân thì thân ấy có hành của thân và hành của miệng chăng? Giả sử thành tựu hành của thân và hành của miệng thì có thân ấy chăng? Nếu thành tựu thân, thì thân ấy có hành của thân và hành của ý chăng? Giả sử thành tựu hành của thân và hành của ý thì có thân ấy chăng?
Nếu thành tựu thân thì thân ấy có hành của miệng và hành của ý chăng? Giả sử thành tựu hành của miệng và hành của ý thì có thân ấy chăng? Nếu thành tựu thân thì thân ấy có hành của thân- hành của miệng và hành của ý chăng? Giả sử thành tựu hành của thân- hành của miệng và hành của ý thì thân ấy là có chăng?
Nếu thành tựu hành của thân thì sẽ thân ấy có hành của miệng chăng? Giả sử thành tựu hành của miệng thì hành của thân ấy là có chăng? Nếu thành tựu hành của thân thì thân ấy có hành của ý chăng? Giả sử thành tựu hành của ý thì hành của thân ấy là có chăng? Nếu thành tựu hành của thân thì thân ấy có hành của miệng và hành của ý chăng? Giả sử thành tựu hành của miệng và hành của ý thì hành của thân ấy là có chăng?
Nếu thành tựu hành của miệng thì hành của ý ấy là có chăng? Giả sử thành tựu hành của ý, thì hành của miệng ấy là có chăng?
Nếu dục của hành chưa hết thì dục của báo kia chưa hết sao? Giả sử dục của báo chưa hết, thì dục của hành cũng chưa hết sao? Nếu dục của hành hết thì dục của báo kia sẽ hết sao? Giả sử dục của báo hết thì dục của hành cũng hết sao?
Nếu hành có quả thì tất cả hành kia đều có báo chăng? Giả sử hành có báo thì tất cả hành kia đều có quả chăng? Nếu hành không có quả thì tất cả hành kia đều không có báo chăng? Giả sử hành không có báo thì tất cả hành kia đều không có quả chăng?
Nếu hành bất thiện thì tất cả hành đó đều điên đảo chăng? Giả sử hành điên đảo thì tất cả hành đó đều bất thiện chăng? Nếu hành không phải bất thiện thì tất cả hành đó đều không điên đảo chăng? Giả sử hành không phải điên đảo thì tất cả hành đó đều không phải bất thiện chăng?
Nếu thành tựu hành bất thiện, thì thành tựu hành của cõi Sắc- Vô sắc chăng? Giả sử thành tựu hành của cõi Sắc- Vô sắc, thì thành tựu hành bất thiện chăng? Nếu thành tựu hành thiện của cõi Dục, thì thành tựu hành thiện của cõi Sắc - Vô sắc chăng? Giả sử thành tựu hành thiện của cõi Sắc - Vô sắc, thì thành tựu hành thiện của cõi Dục chăng?
Nếu thành tựu hành của cõi Dục, thì thành tựu hành của cõi Sắc chăng? Giả sử thành tựu hành của cõi Sắc, thì thành tựu hành của cõi Dục chăng? Nếu thành tựu hành của cõi Dục, thì thành tựu hành của cõi Vô sắc chăng? Giả sử thành tựu hành của cõi Vô sắc, thì thành tựu hành của cõi Dục chăng? Nếu thành tựu hành cõi Dục, thì thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Sắc chăng? Giả sử thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Sắc thì thành tựu hành cõi Dục chăng?
Nếu thành tựu hành của cõi Dục thì thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Vô sắc chăng? Giả sử thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Vô sắc, thì thành tựu hành của cõi Dục? Nếu thành tựu hành của cõi Sắc, thì thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Vô sắc chăng? Giả sử thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Vô sắc, thì thành tựu hành của cõi Sắc? Nếu thành tựu hành của cõi Vô sắc, thì thành tựu hành vô lậu chăng? Giả sử thành tựu hành vô lậu, thì thành tựu hành của cõi Vô sắc chăng?
Nếu thành tựu hành vô lậu và hành thuộc cõi Dục, hành thuộc cõi Sắc - hành thuộc cõi Vô sắc, thì sau khi mạng chung sẽ sinh vào xứ nào?
Về nghĩa của chương này xin diễn nói đầy đủ.
Hỏi: Hại chúng sinh mà chúng sinh hại không hết chăng?
Đáp: Có, như đoạn mạng chúng sinh mà không ngừng tìm phương tiện.
Hỏi: Có thể không hại chúng sinh mà chúng sinh hại hết chăng?
Đáp: Có, như không hại mạng chúng sinh mà ngừng tìm phương tiện.
Hỏi: Có thể hại chúng sinh mà chúng sinh hại hết chăng?
Đáp: Có, như hại mạng chúng sinh làm ngừng tìm phương tiện.
Hỏi: Có thể không hại chúng sinh mà chúng sinh hại không hết chăng?
Đáp: Có, như không hại mạng chúng sinh mà không ngừng tìm phương tiện.
Hỏi: Có thể không hại chúng sinh mà hại chúng sinh không hết, những hành kia thọ báo thì chắc chắn sinh vào địa ngục chăng?
Đáp: Có, như tạo ra phương tiện không có thể cứu chữa mà nữa chừng mạng chung.
Hỏi: Có thể hành bất thiện và hành khổ đau chưa thành thục, hành đó của chúng sinh đầu tiên thọ báo chắc chắn là tâm ô nhiễm chăng?
Đáp: Có như tạo ra hành không thể cứu chữa, chúng sinh kia đầu tiên thọ nhận trung ấm địa ngục.
Hỏi: Có thể hại mạng chúng sinh mà chúng sinh kia về sau không thọ giới, nên nói là tịnh trong tất cả chúng sinh chăng?
Đáp: Có, như phương tiện muốn có thể hại chúng sinh mà từ trong đó gặp pháp.
Hỏi: Nếu tịnh trong tất cả chúng sinh, thì thọ giới trong tất cả chúng sinh kia chăng?
Đáp: Hoặc tịnh trong tất cả chúng sinh mà chúng sinh kia không phải là thọ giới trong tất cả chúng sinh.
Thế nào là tịnh trong tất cả chúng sinh mà chúng sinh kia không phải là thọ giới trong tất cả chúng sinh? Như không thọ giới mà từ trong đó gặp pháp, đó gọi là tịnh trong tất cả chúng sinh mà chúng sinh kia không phải là thọ giới trong tất cả chúng sinh.
Thế nào là thọ giới trong tất cả chúng sinh mà chúng sinh kia không phải là tịnh trong tất cả chúng sinh? Như thọ giới mà vượt qua giới, đó gọi là thọ giới trong tất cả chúng sinh mà chúng sinh kia không phải là tịnh trong tất cả chúng sinh.
Thế nào là tịnh trong tất cả chúng sinh cũng là chúng sinh kia thọ giới trong tất cả chúng sinh? Như thọ giới mà không vượt qua giới, đó gọi là tịnh trong tất cả chúng sinh và thọ giới trong tất cả chúng sinh.
Thế nào là không phải tịnh trong tất cả chúng sinh mà chúng sinh kia không phải là thọ giới trong tất cả chúng sinh? Trừ những điều như trên.
Hỏi: Nếu thành tựu thân thì có hành của thân chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu thân mà không phải là hành của thân.
Thế nào là thành tựu thân, không phải thành tựu hành của thân? Màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục không có oai nghi, không ở nơi không phải oai nghi, thân không có giáo, hoặc có giáo rồi mất, đó gọi là thành tựu thân mà không phải là hành của thân.
Thế nào là thành tựu hành của thân mà không phải là thân? Người vô cấu sinh ở cõi Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành của thân mà không phải là thân.
Thế nào là thành tựu thân cũng là hành của thân? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục có oai nghi hay không có oai nghi, không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi, thân có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc thì đó gọi là thành tựu thân cũng là hành của thân.
Thế nào là không thành tựu thân cũng không phải là hành của thân? Người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu thân cũng không phải là hành của thân.
Hỏi: Nếu thành tựu thân thì có hành của miệng thuộc thân ấy chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu thân mà không phải là hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân mà không phải là hành của miệng? Màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi, miệng không có giáo hoặc có giáo rồi mất, đó gọi là thành tựu thân mà không phải là hành của miệng.
Thế nào là thành tựu hành của miệng mà không phải là thân? Người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành của miệng mà không phải là thân.
Thế nào là thành tựu thân cũng là hành của miệng? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục có oai nghi hay không có oai nghi, không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi, miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc thì đó gọi là thành tựu thân cũng là hành của miệng.
Thế nào là không thành tựu thân cũng không phải hành của miệng? Người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu thân cũng không phải là hành của miệng.
Hỏi: Nếu thành tựu thân thì có hành của thuộc thân ấy chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành tựu thân thì có hành của ý thuộc thân ấy.
Hỏi: Có thể thành tựu hành của ý mà không phải là thân chăng? Đáp: Có, sinh nơi cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu thân thì thân ấy có hành của thân và hành của miệng chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu thân mà không phải là hành của thân và hành của miệng. Hoặc thành tựu thân và hành của thân mà không phải là hành của miệng. Hoặc thành tựu thân và hành của miệng mà không phải là hành của thân. Hoặc thành tựu thân và hành của thân cùng hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân mà không phải là hành của thân và hành của miệng? Màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân và miệng không có giáo hoặc có giáo liền mất, đó gọi là thành tựu thân mà không phải là hành của thân và hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân và hành của thân mà không phải là hành của miệng? Người phàm phu nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân có giáo hoặc có giáo mà không mất, miệng không có giáo hoặc có giáo liền mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của thân mà không phải là hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân và hành của miệng mà không phải là hành của thân? Người phàm phu nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất, thân không có giáo hoặc có giáo rồi mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của miệng mà không phải là hành của thân.
Thế nào là thành tựu thân và hành của thân cùng hành của miệng? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì có oai nghi hay không có oai nghi, không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân- miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc thì đó gọi là thành tựu thân và hành của thân cùng hành của miệng.
Hỏi: Giả sử thành tựu hành của thân và hành của miệng thì đó là thành tựu thân sao?
Đáp: Hoặc thành tựu, hoặc không thành tựu.
Thế nào là thành tựu? Nhắm vào những điều thuyết minh, đó gọi là thành tựu.
Thế nào là không thành tựu? Người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu.
Hỏi: Nếu thành tựu thân, thì đó là thành tựu hành của thân và hành của ý chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu thân và hành của ý mà không có hành của thân. Hoặc thành tựu thân và hành của thân cùng hành của ý.
Thế nào là thành tựu thân và hành của ý mà không có hành của thân? Màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ. Người phàm phu nếu sinh nơi cõi Dục thì sẽ không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi. Thân không có giáo hoặc có giáo liền mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của ý mà không có hành của thân.
Thế nào là thành tựu thân và hành của thân- hành của ý? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì có oai nghi, không có oai nghi hay không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc thì đó gọi là thân và thành tựu về hành của thân- hành của ý.
Hỏi: Nếu thành tựu hành của thân - hành của ý, thì đó là thành tựu thân sao?
Đáp: Hoặc thành tựu, hoặc không thành tựu.
Thế nào là thành tựu? Nhắm vào những điều thuyết minh, đó gọi là thành tựu.
Thế nào là không thành tựu? Người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu.
Hỏi: Nếu thành tựu thân thì đó là thành tựu hành của miệng- hành của ý?
Đáp: Hoặc thành tựu thân và hành của ý, không phải là hành của miệng. Hoặc thành tựu thân và hành của miệng- hành của ý.
Thế nào là thành tựu thân và hành của ý mà không phải là hành của miệng? Màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Miệng không có giáo hoặc có giáo liền mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của ý mà không phải là hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân và hành của miệng- hành của ý? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì có oai nghi hay không có oai nghi, không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc thì đó gọi là thành tựu thân và hành của miệng- hành của ý.
Hỏi: Nếu thành tựu về hành của miệng- hành của ý thì đó là thành tựu thân sao?
Đáp: Hoặc thành tựu, hoặc không thành tựu.
Thế nào là thành tựu? Nhắm vào những điều thuyết minh, đó gọi là thành tựu.
Thế nào là không thành tựu? Người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu.
Hỏi: Nếu thành tựu thân, thì thân ấy có hành của thân- hành của miệng và hành của ý?
Đáp: Hoặc thành tựu thân và hành của ý, không phải hành của thân- hành của miệng. Hoặc thành tựu thân và hành của thân - hành của ý, không phải hành của miệng. Hoặc thành tựu thân và hành của miệng - hành của ý, không phải hành của thân. Hoặc thành tựu thân và hành của thân- hành của miệng và hành của ý.
Thế nào là thành tựu thân và hành của ý mà không phải hành của thân - hành của miệng? Màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi. Thân - miệng không có giáo hoặc có giáo, liền mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của ý mà không phải hành của thân- hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân và hành của thân- hành của ý mà không phải hành của miệng? Người phàm nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân có giáo hoặc có giáo mà không mất, miệng không có giáo hoặc có giáo liền mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của thân- hành của ý mà không phải hành của miệng.
Thế nào là thành tựu thân và hành của miệng- hành của ý mà không phải hành của thân? Người phàm phu nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi. Miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất, thân không có giáo hoặc có giáo rồi mất, đó gọi là thành tựu thân và hành của miệng- hành của ý mà không phải hành của thân.
Thế nào là thành tựu thân và hành của thân- hành của miệng- hành của ý? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì có oai nghi hay không có oai nghi, không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân- miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc thì đó gọi là thành tựu thân và hành của thân- hành của miệng- hành của ý.
Hỏi: Thành tựu về hành của thân- hành của miệng và hành của ý, thì đó là thành tựu thân sao?
Đáp: Hoặc thành tựu, hoặc không thành tựu.
Thế nào là thành tựu? Nhắm vào những điều thuyết minh, đó gọi là thành tựu.
Thế nào là không thành tựu? Người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu.
Hỏi: Nếu thành tựu hành của thân, thì đó là thành tựu hành của miệng sao?
Đáp: Hoặc thành tựu hành của thân mà không phải hành của miệng.
Thế nào là thành tựu hành của thân mà không phải hành của miệng. Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi, thân có giáo hoặc có giáo mà không mất, miệng không có giáo hoặc có giáo rồi mất, đó gọi là thành tựu hành của thân mà không phải hành của miệng.
Thế nào là thành tựu hành của miệng mà không phải hành của thân? Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi, miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất, thân không có giáo hoặc có giáo rồi mất, đó gọi là thành tựu hành của miệng mà không phải hành của thân.
Thế nào là thành tựu hành của thân cùng hành của miệng? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ. Nếu sinh nơi cõi Dục thì có oai nghi hoặc không có oai nghi, không là oai nghi cũng không phải không có oai nghi, thân - miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất. Nếu sinh nơi cõi Sắc, người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, thì đó gọi là thành tựu hành của thân và hành của miệng.
Thế nào là không thành tựu hành của thân và hành của miệng? Màng trứng dày dần, người phàm phu sinh ở trong bào thai của người mẹ, nếu sinh nơi cõi Dục, thì không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi, thân- miệng không có giáo hoặc có giáo liền mất. Nếu người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc, thì đó gọi là không thành tựu hành của thân và hành của miệng.
Hỏi: Nếu thành tựu hành của thân, thì đó là thành tựu hành của ý chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành tựu hành của thân thì đó là thành tựu hành của ý.
Hỏi: Có thể thành tựu về hành của ý mà không phải là thành tựu hành của thân chăng?
Đáp: Có, màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ, nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi, thân không có giáo hoặc có giáo liền mất; hoặc là người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu hành của thân, thì đó là thành tựu hành của miệng và hành của ý chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu hành của thân và hành của ý, không phải hành của miệng. Hoặc thành tựu hành của thân và hành của miệng và hành của ý.
Thế nào là thành tựu hành của thân và hành của ý mà không phải hành của miệng? Nếu người phàm phu sinh nơi cõi Dục, thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Thân có giáo hoặc có giáo mà không mất. Miệng không có giáo hoặc có giáo, liền mất, đó gọi là thành tựu hành của thân và hành của ý mà không phải hành của miệng.
Thế nào là thành tựu hành của thân và hành của miệng- hành của ý? Màng trứng dày dần, người vô cấu ở trong bào thai của người mẹ, nếu sinh nơi cõi Dục, thì oai nghi hay không có oai nghi, không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi, thân, miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất hoặc là người vô cấu sinh nơi cõi Sắc mà sinh đến cõi Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành của thân và hành của miệng- hành của ý.
Hỏi: Nếu thành tựu về hành của miệng và hành của ý, thì đó là thành tựu hành của thân sao?
Đáp: Hoặc thành tựu, hoặc không thành tựu.
Thế nào là thành tựu? Nhắm vào những điều thuyết minh, đó gọi là thành tựu.
Thế nào là không thành tựu? Nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi, cũng không phải không có oai nghi, thân không có giáo hoặc có giáo liền mất, miệng có giáo hoặc có giáo mà không mất, đó gọi là không thành tựu.
Hỏi: Nếu thành tựu hành của miệng, thì đó là thành tựu hành của ý sao?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành hành của miệng thì đó là thành tựu hành của ý.
Hỏi: Có thể thành tựu hành của ý mà không phải hành của miệng chăng?
Đáp: Có, màng trứng dày dần, người phàm phu ở trong bào thai của người mẹ, nếu sinh nơi cõi Dục thì không có oai nghi cũng không phải không có oai nghi. Miệng không có giáo hoặc có giáo, liền mất.
Hỏi: Người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc, nếu dâm hành chưa hết thì dâm báo kia chưa hết sao?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu dâm hành chưa hết thì dâm báo ấy chưa hết.
Hỏi: Có thể báo dâm chưa hết mà không phải là hành chăng?
Đáp: Có Tu-đà-hoàn do kiến đế mà đoạn hết dâm hành, nhưng báo dâm ấy chưa hết.
Hỏi: Nếu dâm hành đã hết thì dâm báo kia hết sao?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu dâm báo không còn thì do dâm hành ấy không còn.
Hỏi: Có thể dâm hành không còn mà không phải là báo chăng?
Đáp: Tu-đà-hoàn do kiến đế mà đoạn hết dâm hành nhưng dâm báo kia chưa hết.
Hỏi: Nếu hành đã có quả thì hành ấy đều có báo chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu hành có báo thì có hành này đều có quả.
Hỏi: Có thể hành có quả mà hành ấy không có báo chăng?
Đáp: Có, hành vô ký và vô lậu.
Hỏi: Nếu hành không có quả thì hành ấy đều không có báo chăng?
Đáp: Không có hành thì không có quả.
Hỏi: Có thể hành mà không có báo chăng?
Đáp: Có, hành vô ký và vô lậu.
Hỏi: Nếu hành bất thiện thì hành đó đều điên đảo sao?
Đáp: Hoặc hành bất thiện mà hành này không phải là điên đảo. Thế nào là hành bất thiện mà hành ấy không phải là điên đảo?
Giống như có một chúng sanh thấy quả có thật, thấy như thế và nói như thế, có hành có quả báo của hành, đó là hành ác của thân- hành ác của miệng và hành ác của ý. Giống như có một chúng sanh không thấy là có tưởng kiến, không nghe- không phân biệt, không nhận thức là có tưởng thức. Chúng sinh kia không do tưởng này, không do nhẫn này, không do kiến này, không do dục này, không do trí tuệ này mà mình không thấy- không nghe- không phân biệt- không nhận thức. Giống như có một chúng sinh, thấy không có tưởng kiến- nghe- phân biệt- nhận thức không có tưởng thức, chúng sinh kia không do tưởng này, không do nhẫn này, không do kiến này, không do dục này, không do trí tuệ này mà mình thấy- nghe- phân biệt- nhận thức. Đó gọi là hành bất thiện mà hành ấy không phải là điên đảo.
Thế nào là hành điên đảo mà hành này không phải là bất thiện? Giống như có một chúng sinh không có thấy là không có quả thật sự, thấy như thế và nói như thế, không có hành, không có quả báo của hành, đó là hành diệu của thân- hành diệu của miệng và hành diệu của ý. Giống như có một chúng sinh không thấy là có tưởng kiến, không nghe- không phân biệt- không nhận thức là có tưởng thức. Chúng sinh kia do tưởng này, do nhẫn này, do kiến này, do dục này, do trí tuệ này mà mình thấy - nghe - phân biệt- nhận thức. Giống như có một chúng sinh không thấy có tưởng thấy nghe - phân biệt - nhận thức không có tưởng thức, chúng sinh kia do tưởng này, do nhẫn này, do kiến này, do dục này, do trí tuệ này mà mình không thấy - nghe - phân biệt nhận thức. Đó gọi là hành điên đảo mà hành này không phải là bất thiện.
Thế nào là hành bất thiện mà hành đó cũng điên đảo? Giống như có một chúng sinh thấy không có thấy không có quả thật sự, thấy như thế và nói như thế, không có hành và không có quả báo của hành, đó là hành vi ác của thân- hành ác của miệng và hành ác của ý. Giống như có một chúng sinh không thấy và không tưởng là thấy không nghe- không phân biệt- không nhận thức có tưởng không nhận thức. Chúng sinh kia không do tưởng này, không do nhẫn này, không do dục này, không do trí tuệ này mà mình thấy- nghe- phân biệt- nhận thức. Giống như có một chúng sinh thấy có tưởng kiến- nghe- phân biệt- nhận thức có tưởng thức. Chúng sinh không do tưởng này, nhẫn này, không do kiến- dục và trí tuệ này mà mình không thấy- không nghe- không phân biệt- không nhận thức. Đó gọi là hành bất thiện mà hành đó cũng điên đảo.
Thế nào là hành không phải bất thiện mà hành đó cũng không phải điên đảo? Giống như có một chúng sinh thấy có quả thật sự thấy như thế và nói như thế, có hành và có quả báo của hành. Đó là hành diệu của thân- hành diệu của miệng và hành diệu của ý. Giống như có một chúng sinh không thấy có tưởng không thấy- không nghe- không phân biệt- không nhận thức có tưởng không nhận thức. Chúng sinh kia do tưởng này, do nhẫn này, do kiến này, do dục này, do trí tuệ này mà mình không thấy- không nghe- không phân biệt- không nhận thức. Giống như như có một chúng sinh thấy có tưởng kiến, nghe- phân biệt- nhận thức- có tưởng thức chúng sinh kia do tưởng này- nhẫn này, do kiến này, do dục- trí tuệ này mà mình thấy- nghe- phân biệt- nhận thức, đó gọi là hành không phải bất thiện mà hành đó cũng không phải là điên đảo. Không phải bất thiện cũng như thế.
Hỏi: Nếu thành tựu hành bất thiện, thì đó là thành tựu hành cõi Sắc- Vô sắc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành tựu hành bất thiện thì đó là thành tựu hành cõi Sắc và Vô sắc.
Hỏi: Có thể thành tựu hành cõi Sắc- Vô sắc, mà không phải là thành tựu hành bất thiện chăng?
Đáp: Có, nếu sinh ở cõi Dục mà dục ái không còn, hoặc sinh ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu hành thiện cõi Dục, thì đó là thành tựu hành thiện cõi Sắc- Vô sắc chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu hành thiện cõi Dục mà không phải hành thiện cõi Sắc - Vô sắc.
Thế nào là thành tựu hành thiện cõi Dục mà không phải hành thiện cõi Sắc- Vô sắc? Nếu sinh vào cõi Dục mà không đoạn thiện vốn có không đạt được tâm thiện cõi Sắc- Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành thiện cõi Dục mà không phải hành thiện cõi Sắc- Vô sắc.
Thế nào là thành tựu hành thiện cõi Sắc- Vô sắc mà không phải hành thiện cõi Dục? Nếu sinh vào cõi Sắc đạt được tâm thiện cõi Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành thiện cõi Sắc- Vô sắc mà không phải là hành thiện cõi Dục.
Thế nào là thành tựu hành thiện cõi Dục và hành thiện cõi Sắc- Vô sắc? Nếu sinh vào cõi Dục đạt được tâm thiện cõi Sắc- Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành thiện cõi Dục và hành thiện cõi Sắc- Vô sắc.
Thế nào là không thành tựu hành thiện cõi Dục mà không phải hành thiện cõi Sắc- Vô sắc? Căn bản của thiện đã đoạn, đó gọi là không thành tựu hành thiện cõi Dục mà không phải hành thiện cõi Sắc- Vô sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Dục, thì đó là thành tựu hành cõi Sắc chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Sắc, thì đó là thành tựu hành cõi Dục chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Dục, thì đó là thành tựu hành cõi Vô sắc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành tựu hành cõi Dục, thì đó là thành tựu hành cõi Vô sắc.
Hỏi: Có thể thành tựu hành cõi Vô sắc, thì đó là không thành tựu hành cõi Dục?
Đáp: Có, nếu sinh vào cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Dục, thì đó là thành tựu hành vô lậu chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu hành cõi Dục mà không thành tựu hành vô lậu.
Thế nào là thành tựu hành cõi Dục mà không thành tựu hành vô lậu? Nếu người phàm phu sinh vào cõi Dục- Sắc, thì đó gọi là thành tựu hành cõi Dục mà không phải là hành vô lậu.
Thế nào là thành tựu hành vô lậu mà không phải là hành cõi Dục? Người vô cấu sinh vào cõi Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành vô lậu mà không phải hành cõi Dục.
Thế nào là thành tựu hành cõi Dục cũng là hành vô lậu? Nếu người vô cấu sinh vào cõi Dục- cõi Sắc, đó gọi là thành tựu hành cõi Dục cũng là hành vô lậu.
Thế nào là không thành tựu hành vô lậu và hành cõi Dục? Nếu người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu hành vô lậu và hành cõi Dục.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Sắc, thì đó là thành tựu hành cõi Vô sắc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành tựu hành cõi Sắc thì đó là thành tựu hành cõi Vô sắc.
Hỏi: Có thể thành tựu hành cõi Vô sắc, mà không phải là thành tựu hành cõi Sắc chăng?
Đáp: Có, sinh ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Sắc, thì đó là thành tựu hành vô lậu chăng?
Đáp: Hoặc thành tựu hành cõi Sắc mà không phải là hành vô
lậu.
Thế nào là thành tựu hành cõi Sắc mà không phải là hành vô lậu?
Người phàm phu sinh nơi cõi Dục- Sắc, đó gọi là thành tựu hành cõi Sắc mà không phải hành vô lậu.
Thế nào là thành tựu hành vô lậu mà không phải hạnh cõi Sắc? Người vô cấu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là thành tựu hành vô lậu mà không phải là hành cõi Sắc.
Thế nào là thành tựu hành vô lậu và hành cõi Sắc? Người vô cấu sinh nơi cõi Dục- cõi Sắc, đó gọi là thành tựu hành vô lậu và hành cõi Sắc.
Thế nào là không thành tựu hành vô lậu và hành cõi Sắc? Người phàm phu sinh nơi cõi Vô sắc, đó gọi là không thành tựu hành vô lậu và hành cõi Sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu hành cõi Vô sắc, thì đó là thành tựu hành vô lậu?
Đáp: Đúng như vậy. Nếu thành tựu hành vô lậu thì đó là thành tựu
hành cõi Vô sắc.
Hỏi: Vả lại, thành tựu hành vô lậu, thì đó là thành tựu hành cõi Vô sắc?
Đáp: Có, là người phàm phu, nếu thành tựu hành cõi Dục, hành vô lậu cõi Sắc và Vô sắc.
Hỏi: Sau khi mạng chung ở đây sẽ sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc cõi Dục, hoặc cõi Sắc-cõi Vô sắc, hoặc không có xứ sở.
LUẬN A TỲ ĐÀM BÁT KIỀN ĐỘ
Nguồn: Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh — bản Việt dịch do HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì. Dữ liệu từ daitangkinh.org. Bản quyền bản dịch thuộc về các dịch giả.
