SỐ 1518 — LUẬN PHẬT MẪU BÁT NHÃ BA LA MẬT ĐA VIÊN TẬP YẾU NGHĨA

SỐ 1518

LUẬN PHẬT MẪU BÁT NHÃ BA LA MẬT ĐA VIÊN TẬP YẾU NGHĨA

Tác giả: -Bồ Tát Đại Vực Long (gồm 224 câu 5 chữ) Hán dịch:-Đời Triệu Tống

Đại sư - Sa môn Thi Hộ.

Kính lễ Đại Bồ-Tát Đồng Chơn Diệu Kiết Tường v.v…

Bát nhã được thành tựu,

Trí không hai Như Lai

Trong đó nghĩa tương ưng,

Tiếng và hai: Giáo - Đạo.

Nương tựa và tác dụng,

Sự nghiệp đồng tu hành,

Phân biệt tướng và tội,

Khen ngợi sẽ nói sau.

Đủ tin lấy làm Thể,

Thầy trò cùng thuyết-chứng,

Lúc nói và nơi nói,

Tự lượng được thành tựu.

Người nói pháp nên biết,

Thời và xứ thế gian,

Người nói có đồng chứng,

Sau mới thành như lượng,

Tất cả đều tụ họp,

Ta nghe điều đã nói.

Hòa hợp nghĩa như thế,

Ba hai phẩm cao quí,

Phân biệt mười sáu tướng,

Các không theo thứ tự.

Trong tám ngàn tụng nói,

Hiểu phương tiện khác nói,

Nay tám ngàn tụng này,

Nói đủ nghĩa không thiếu.

Tùy ý thích lược tụng,

Nghĩa như thế, như thuyết,

Bồ tát chẳng thấy ngã,

Đây nói thật- Tịch mặc.

Nhận các sự bên trong, (năng thọ)

Kia nói đó là Không,

Sắc và tự tánh sắc,

Đây nói cũng là Không.

Các xứ bên ngoài v.v.. này,

Phần đã nhận (sở thọ) đều dứt,

Thân kia với tướng sắc v.v…

Lìa an trú và tướng.

Hướng nghĩa nếu kia thấy,

Trong ấy tức không thật,

Tánh Không các Nội xứ,

Tự tánh cũng lại Không.

Sở hữu chủng tướng thức,

Ngã liền khởi Bi-Trí,

Chẳng sinh cũng chẳng diệt,

Rõ những thứ v.v… hữu tình.

Hữu tình, sinh tử dục,

Kia nói đó là Không,

Phật pháp chẳng thể thấy,

Pháp Bồ-tát cũng vậy.

Những điều đã nói đây,

Cả Mười lực v.v… cũng Không,

Có các pháp riêng rẽ,

Đây nói là Biến Kế.

Trong Thắng nghĩa chẳng có,

Các pháp, nói như thế,

Cắt đứt hết Ngã kiến v.v..

Đại sĩ hành rốt ráo.

Nhưng kẻ ấy không ngã,

Phật nói khắp mọi nơi,

Tất cả pháp chẳng sinh,

Ở đây nói cũng thế.

Tuyên nói pháp vô ngã,

Nói thật khắp các xứ,

Có tội và không tội,

Chẳng thêm cũng chẳng bớt.

Pháp Hữu vi, Vô vi,

Ngăn sở hữu các thiện,

Trong tánh Không (của) các thiện,

Nó sinh ra vô tận

Biến kế phân biệt này

Nó gồm khắp đều Không.

Mười thứ tâm tán loạn

Tâm tán loạn chỗ khác

Ngu chẳng được tương ưng

Trí không hai chẳng thành.

Nó ngăn chặn, đả phá

Năng, Sở trị lẫn nhau

Với pháp Bát-nhã này

Nơi Viên Tập đã nói

Nếu như Bồ-tát có

Phân biệt Vô tướng này

Thầy ngăn ngừa tán loạn

Nói các Uẩn thế tục

Đây tám ngàn bài tụng

Từ lời đầu, thứ lớp

Đến cuối đều chỉ ngăn

Nói: Phân biệt Vô tướng

Nhơn nói chẳng như thế

Đây chỉ nói sự tướng

Ở trong kinh Phạm Võng

Biết tất cả như lý

Bồ-tát chẳng thấy ngã

Nhưng đây v.v… luôn rộng lớn

Thế Tôn ngăn điều này

Phân biệt Hữu tướng loạn

Nếu chẳng thấy tên gọi

Cảnh giới hành cũng vậy

Uẩn ấy tất cả xứ

Đều chẳng thấy Bồ-tát

Đây chỉ ngăn Biến kế

Thâu khắp đây mà nói

Nhờ nhân Nhất Thiết Trí

Huệ phân biệt các tướng

Bát-nhã Ba-la-mật

Nói ba thứ nương tựa

Gọi Biến-kế, Y-tha

Và tánh Viên-thành-thật.

Không có cú, thuyết này v.v..

Ngăn tất cả Biến kế

Dụ huyễn v.v… thuộc về thấy

Đấy nói tánh Y-tha

Có bốn thứ thanh tịnh

Nói tánh Viên-thành-thật

Bát-nhã Ba-la-mật

Phật nói không riêng khác

Mười phân biệt tán loạn

Đối trị nói như sau

Ba thứ này biết rồi

Nói: Hoặc tức, hoặc lìa.

Như lời đầu Viên thành

Y-tha và Biến-kế

Phân biệt Vô tướng sắc

Ngăn trừ tán loạn đó

Phật ấy cũng Bồ đề

Chẳng thấy có người nói v.v…

Đến rốt cùng biết đó

Ngăn trừ tánh Biến kế

Sắc ấy không tự tánh

Câu tướng làm sao có?

Trong lời khác biệt này

Hiểu biết đã ngăn nó

Đây chẳng không, nên Không

Lời như thế đã nói

Các phân biệt chê bai

Tất cả nói đều ngăn.

Như huyễn, Phật cũng vậy

Đó như mộng, cũng vậy

Như sẽ biết như vậy

Thuộc lời, trí quyết định

Các thứ đồng sở tác

Đây nói Phật như huyễn

Tuyên nói v.v... dụ huyễn ấy v.v...

Đây nói tánh Y-tha.

Nếu các trí Dị sinh

Tự tánh nó thanh tịnh

Nên nói Phật ấy nói

Bồ-tát cũng như thế.

Tự tánh tự sắc che

Vô minh ấy làm nhân

Như huyễn hiện riêng khác

Quả như mộng nên bỏ

Không hai nói riêng khác

Quả v.v… quyết định chê bai

Các phân biệt, chê bai v.v..

Đây, nói là hủy báng

Sắc, Không, chẳng hoà hợp

Nó trái ngại lẫn nhau

Chẳng sắc chẳng tên không

Sắc tướng tự hoà hợp

Phân biệt một tánh đó

Đối trị các thứ tánh

Không, chẳng khác sắc ấy.

Không ấy làm sao có?

Đây “không thực” hiện bày

Đó vô minh nổi lên

Đây “không thực” năng biểu

Đó nói là vô minh

Đây nói sắc như thế

Bát-nhã Ba-la-mật

Không hai, hai như thế

Đối trị, phân biệt hai.

Như lý nói tánh tịnh

Cũng vậy - chẳng thể được

Tánh, không tánh, trái nhau

Các thứ tánh định thấy

Nói sắc này chỉ tên

Chơn thực không tự tánh

Phân biệt tự tánh ấy

Chấp nhận phải ngăn trừ

Sắc và tự tánh Sắc

“Không” như trước đã nói

Tự tánh - câu tướng kia

Phân biệt này nên trừ

Chẳng sinh và chẳng diệt

Nếu có quán các pháp

Phật nói nếu tán khác

Là phân biệt sai khác

Danh, ngôn v.v.. đều giả dối

Nếu phân biệt pháp ấy

Tiếng và nghĩa, chẳng hợp

Chẳng phải ý tự tánh

Bát-nhã Ba-la-mật Phật,

Bồ-tát cũng thế

Đó chỉ là tên gọi

Phân biệt lìa thật nghĩa

Ngăn tiếng-nghĩa vốn có

Đây chẳng ngăn trừ sự

Chỗ khác cũng biết vậy

Nghĩa quyết định trong ngữ

Đúng là không có được (vô sở đắc),

Thật biết tất cả tên,

Tánh như nghĩa là vậy,

Chẳng ngăn trừ tiếng ấy.

Tu Bồ Đề lìa hai,

Tiếng và nghĩa như vậy,

Bồ-tát chẳng có tên,

Đây nói có “ngã kiến”.

Bát-nhã Ba-la-mật,

Ngữ không quyết định sinh,

Chỉ Bậc Trí tìm xét,

Được nghĩa Tuệ vi diệu.

Nếu phân biệt nghĩa riêng,

Nghĩa nối nhau nên trừ,

Bát-nhã Ba-la-mật,

Lời đó như tiếng vang.

Tóm lược nghĩa như vậy,

Chỗ nương như Bát-nhã v.v…

Như thế nghĩa xoay vòng,

Lại nương vào nghĩa riêng.

Bát-nhã Ba-la-mật,

Chính thâu tám ngàn tụng,

Nếu được tụ phước đức,

Đều do Bát-nhã sinh.