SỐ 1435 — LUẬT THẬP TỤNG

QUYỂN 49

TỲ NI TĂNG NHẤT

3. Ba Pháp

Có ba loại yết ma nhiếp hết các yết ma: Đơn bạch yết ma, bạch nhị yết ma, bạch tứ yết ma.

Có ba hạng người nhất định đọa vào địa ngục:

Một là người dùng pháp Ba-la-di không căn cứ vu bàng Tỳ-kheo phạm hạnh thanh tịnh .

Hai là người sanh ác tà kiến nói rằng: "Ở trong các dục không tội", nên người này dấn sâu vào phóng dật, buông lung theo ba dục.

Ba là người xuất gia làm Tỳ-kheo lại phạm giới phá giới, bên trong thối nát hiển hiện ra bên ngoài; không phải Sa-môn mà tự nói là Sa-môn, không phải phạm hạnh mà nói là phạm hạnh. Lúc đó Phật muốn làm rõ nghĩa này nên nói kệ:

"Nói dối đọa địa ngục, Và phạm tội trọng khác,

Người này ác, không thiện, Đời sau thọ tội báo.

Luận về người thế gian, Búa sanh từ trong miệng, Trở lại tự chém thân, Đều do lời nói ác.

Đáng chê lại khen ngợi, Đáng khen ngợi lại chê, Lỗi từ miệng nên suy, Bị suy, không thọ lạc.

Như bị mất tài vật, Suy này vẫn còn ít, Ác khẩu nói người thiện, Suy này lại nặng hơn. Địa ngục Ni-phù-la, Kiếp số có mười vạn, Địa ngục A-phù-đà, Ba mươi sáu và năm. Tâm ác nói lời ác,

Khinh chê bậc Thánh nhân, Mạng chung ắt phải đọa, Trong địa ngục như vậy".

Có ba loại làm chứng tội, đó là thấy, nghe và nghi làm chứng tội.

Có ba pháp: Một là ca hát trong Tỳ-ni như pháp khóc, hai là cười hở răng trong Tỳ-ni như pháp cuồng, ba là lắc cánh tay múa trong Tỳ-ni như pháp con nít.

Như lai có ba loại không cần thủ hộ, không thể biết, không thể thấy, đó là thân hành, khẩu hành và ý hành của Như lai thanh tịnh.

Thế gian có ba loại giặc lớn (đại tặc) không ai bằng được, sống lâu càng tạo tội lớn, người không thể bắt được:

- Một là loại giặc trụ nơi hoang dã, nơi rừng cây rậm rạp.

- Hai là loại giặc trụ nơi hiểm trở có sông nước quanh co.

- Ba là loại giặc dựa vào sức mạnh.

Tỳ-kheo xấu ác cũng có ba loại như vậy, sống lâu tuổi cao càng tạo tội lớn mà Tăng không thể diệt tẫn được:

-một là loại giặc trụ nơi hoang dã, tức là người xuất gia làm Tỳ-kheo lại phạm giới phá giới, bên trong thối nát hiển hiện ra bên ngoài; không phải Sa-môn mà tự nói là Sa-môn, không phải phạm hạnh mà nói là phạm hạnh.

- Hai là loại giặc trụ nơi hiểm trở, tức là người sanh tà kiến, nói không thật, thấy và nói rằng: "Không có bố thí, không tin nhân quả, không tin thiện ác, không có cha mẹ ở thế gian, không có A-la-hán, không có Tu-đà-hoàn, không có Tư-đà-hàm, không có A-na-hàm, không có đời này, không có đời sau, không có pháp chứng đắc".

- Ba là loại giặc dựa vào sức mạnh, tức là người dựa vào thế lực và sự hiểu biết mà nói.

Thế gian lại có ba loại giặc lớn (đại tặc) không ai bằng được, sống lâu càng tạo tội lớn, người không thể bắt được: hai loại giặc đầu giống như trên, loại giặc thứ ba là loại giặc dựa vào tài vật, tức là người có nhiều tài vật, ruộng vườn, nhà cửa, tôi tớ… . Người này nghĩ rằng: "Nếu ai thuận theo ta thì ta sẽ cho tài vật". Tỳ-kheo xấu ác cũng có ba loại như vậy, sống lâu tuổi cao càng tạo tội lớn mà Tăng không thể diệt tẫn được: Hai loại Tỳ-kheo xấu ác thứ nhất và thứ hai giống như trên, loại thứ ba dựa vào tài vật, tức là Tỳ-kheo có được nhiều bố thí về y thực, ngọa cụ và các vật cần dùng khác. Người này nghĩ rằng: "Nếu ai thuận theo ta thì ta sẽ cho tài vật".

Thế gian có lại ba loại giặc lớn (đại tặc) không ai bằng được, sống lâu càng tạo tội lớn, người không thể bắt được: Hai loại giặc đầu giống như trên, loại giặc thứ ba là loại giặc dựa vào thế lực, tức là dựa vào thế lực của vua quan. Người này nghĩ rằng: "Nếu ai thuận theo ta thì ta sẽ trợ giúp".

Tỳ-kheo xấu ác cũng có ba loại như vậy, sống lâu tuổi cao càng tạo tội lớn mà Tăng không thể diệt tẫn được: Hai loại Tỳ-kheo xấu ác thứ nhất và thứ hai giống như trên, loại thứ ba là loại Tỳ-kheo xấu ác dựa vào thế lực, tức là Tỳ-kheo sống dựa vào việc tụng kinh, luật, luận. Người này nghĩ rằng: "Nếu ai thuận theo ta thì ta sẽ trợ giúp".

Thế gian lại có ba loại đại tặc:

- Một là loại đại tặc làm chủ một trăm người, ở trước một trăm người, được một trăm người cung kính vây quanh… cho đến được năm trăm người cung kính vây quanh, mà còn vào trong thành ấp tụ lạc leo tường khoét vách, chặn đường cướp của giết người.

- Hai là loại đại tặc trong Tăng như Tỳ-kheo lấy thức ăn uống, tài vật cho đến hoa quả trong vườn rừng của Tứ phương Tăng đem bán để tự sống hoặc đem cho bạch y quen biết.

- Ba là loại đại tặc trong Tăng như Tỳ-kheo vì chút ăn uống, lợi dưỡng cúng dường, tự thân không chứng được Thánh pháp hơn người mà cố ý vọng ngữ, tự nói là đã chứng.

Trong ba loại đại tặc này thì hai loại trên chỉ gọi là tiểu giặc, loại thứ ba mới là đại tặc nguy hiểm nhất đối với trời người, ma Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn trong thế gian. Vì sao, vì chút ăn uống, tự thân không có chứng Thánh pháp hơn người mà cố ý vọng ngữ tự nói là đã chứng. Nếu đem so với hai loại giặc trên thì gọi là đại giặc nguy hiểm nhất. Phật liền nói kệ:

"Tỳ-kheo chưa đắc đạo, Tự nói là đắc đạo,

Đại tặc trong trời người Người phá giới cực ác, Người si này thân hoại, Sẽ đọa vào địa ngục".

4. Bốn Pháp

Có Bốn hạng Hòa thượng:

- Một là Hòa thượng cho pháp mà không cho y thực: Đệ tử nên ở bên cạnh hạng Hòa thượng này.

- Hai là Hòa thượng cho y thực mà không cho pháp: Đệ tử không nên nương ở chung với hạng Hòa thượng này.

- Ba là Hòa thượng vừa cho pháp, vừa cho y thực: Đệ tử nên suốt đời nương ở.

- Bốn là Hòa thượng không cho pháp cũng không cho y thực: Đệ tử không nên nương ở, ngay trong đêm tối cũng nên bỏ đi. Đối với A-xà-lê cũng giống như vậy.

Có bốn hạng người thường thường phạm tội và thường thường sám hối, đó là người không hổ thẹn, người khinh giới, người không có tâm sợ hãi và người ngu si.

Thế gian có bốn hạng người thấy phạm tội sanh tâm sợ hãi:

- Một là hạng người mặc áo đen chạy vội đến chỗ mọi người nói rằng: "Tôi đã phạm tội ác, không tốt, đáng hổ thẹn, tùy mọi người thích gì, tôi sẽ làm theo điều đó", mọi người liền quở trách đuổi ra, một người có trí thấy vậy liền nói rằng: "Người này đã phạm tội ác, không tốt. Ta nên răn lấy mình và dạy bảo người khác chớ làm nghiệp ác như vậy nữa". Như thế nếu Tỳ-kheo ở trong Ba-la-đề-đề-xá-ni sanh lòng sợ hãi thì nên biết rằng: "Điều chưa phạm thì không nên phạm, nếu đã phạm thì nên mau như pháp sám hối tội". Đây là hạng người thứ nhất thấy tội sanh sợ hãi.

- Hai là hạng người mặc áo đen cầm gậy để trên vai, chạy vội đến chỗ mọi người nói rằng: "Tôi đã phạm tội ác, không tốt, đáng hổ thẹn, tùy mọi người thích gì, tôi sẽ làm theo điều đó", mọi người liền lấy cây gậy đó đánh đuổi ra, một người có trí thấy vậy liền nói rằng: "Người này đã phạm tội ác, không tốt. Ta nên răn lấy mình và dạy bảo người khác chớ làm nghiệp ác như vậy nữa". Như thế nếu Tỳ-kheo ở trong Ba-dật-đề sanh lòng sợ hãi thì nên biết rằng: "Điều chưa phạm thì không nên phạm, nếu đã phạm thì nên mau như pháp sám hối tội". Đây là hạng người thứ hai thấy tội sanh sợ hãi .

- Ba là hạng người mặc áo đen cầm cái chày sắt để trên vai, chạy vội đến chỗ mọi người nói rằng: "Tôi đã phạm tội ác, không tốt, đáng hổ thẹn, tùy mọi người thích gì, tôi sẽ làm theo điều đó", mọi người liền cầm cái chày đó đánh và cầm dao đe dọa đuổi ra ngoài cửa thành phía Tây, một người có trí thấy vậy liền nói rằng: "Người này đã phạm tội ác, không tốt. Ta nên răn lấy mình và dạy bảo người khác chớ làm nghiệp ác như vậy nữa". Như thế nếu Tỳ-kheo ở trong Tăng-già-bà-thi-sa sanh lòng sợ hãi thì nên biết rằng: "Điều chưa phạm thì không nên phạm, nếu đã phạm thì nên mau như pháp sám hối tội". Đây là hạng người thứ ba thấy tội sanh sợ hãi .

- Bốn là cũng như người chuyên bắt giặc, bắt được tên giặc thật, trói ngược hai tay lại rồi đánh trống dẫn đi tuần hành ra cửa thành phía Nam, cho ngồi dưới cây nêu rồi chặt đầu người này. Một người có trí thấy vậy liền nói rằng: "Người này đã phạm đại tội vì làm nghiệp ác, không tốt. Ta nên răn lấy mình và dạy bảo người khác chớ làm nghiệp ác như vậy nữa". Như thế nếu Tỳ-kheo ở trong Ba-la-di sanh lòng sợ hãi thì nên biết rằng: "Điều chưa phạm thì không nên phạm, nếu đã phạm thì nên mau như pháp sám hối tội". Đây là hạng người thứ tư thấy tội sanh sợ hãi .

Có bốn loại yết ma:

- Một là phi pháp biệt chúng yết ma: Loại này không gọi là tác yết ma, chớ làm, nếu làm cũng không gọi là làm, nên ngăn, nên bỏ.

- Hai là phi pháp hòa hợp chúng yết ma: Loại này cũng không gọi là tác yết ma, chớ làm, nếu làm cũng không gọi là làm, nên ngăn, nên bỏ.

- Ba là như pháp biệt chúng yết ma: Loại này tuy như pháp nhưng biệt chúng làm nên cũng không gọi là làm, nên ngăn, nên bỏ.

- Bốn là như pháp hòa hợp chúng yết ma: Loại này mới gọi là tác yết ma, nên làm, không nên ngăn, không nên bỏ.

Có bốn hạng người là người thô, người dơ bẩn (trược), người ở giữa (trung gian) và người thượng thượng.

Trong Tăng cũng có bốn hạng người xử đoán việc:

- Một là người xử đoán việc không có hổ thẹn, không giỏi luận nghị, không khéo dùng câu văn. Đây là hạng người thô thứ nhất, hạng người này không có người thân cận, không nên cùng nói chuyện. Đối với người xử đoán việc như vậy nên chê trách, nên diệt tẫn, vì đây là hạng người không tốt, có thể làm cho người khác mê loạn ưu sầu, sanh tâm hối. Vì sao, vì người xử đoán này ở trong Tăng xử đoán việc thì sẽ khiến cho trong Tăng chưa khởi việc tranh cải liền sanh khởi; việc tranh cải đã khởi sẽ không thể dứt diệt được.

- Hai là người xử đoán việc không có hổ thẹn nhưng giỏi nghị luận và khéo dùng câu văn. Đây là hạng người dơ bẩn (trược) thứ hai, hạng người này có người thân cận, có thể cùng nói chuyện. Nhưng đối với người xử đoán việc như vậy nên chê trách, nên diệt tẫn, vì đây cũng là hạng người không tốt, có thể làm cho người khác mê loạn ưu sầu, sanh tâm hối. Vì sao, vì người xử đoán này ở trong Tăng xử đoán việc thì sẽ khiến cho trong Tăng chưa khởi việc tranh cải liền sanh khởi; việc tranh cải đã khởi sẽ không thể dứt diệt được.

- Ba là người xử đoán việc có hổ thẹn nhưng không giỏi nghị luận, không khéo dùng câu văn. Đây là hạng người ở giữa (trung gian), hạng người này không có người thân cận, khó thể cùng nói chuyện. Đối với người xử đoán việc như vậy nên dạy họ về nghị luận và văn chương.

- Bốn là người xử đoán việc có hổ thẹn, giỏi nghị luận và khéo dùng câu văn. Đây là hạng người thượng thượng thứ tư, hạng người này có người thân cận, nên cùng nói chuyện. Đối với người xử đoán việc như vậy nên khen ngợi ca tụng, vì sao, vì người này ở trong Tăng xử đoán việc thì sẽ khiến cho trong Tăng chưa khởi việc tranh cãi sẽ không khởi lên, nếu đã khởi lên thì sẽ được dứt diệt.

Có bốn loại nghĩa:

- Một là loại nghĩa phi pháp, phân biệt người khác, không có tra cứu, khi tra cứu thì không thọ nhận. Loại nghĩa này có ba lỗi, trong đây phi pháp là có lỗi; phân biệt người khác là có lỗi; không có tra cứu, khi tra cứu thì không thọ nhận là có lỗi.

- Hai là loại nghĩa phi pháp, không phân biệt người khác, có tra cứu, khi tra cứu thì thọ nhận. Loại nghĩa này chỉ có một lỗi, trong đây phi pháp là có lỗi, không phân biệt… khi tra cứu thì thọ nhận là không lỗi.

- Ba là loại nghĩa như pháp, phân biệt người khác, không có tra cứu, khi tra cứu không thọ nhận. Loại nghĩa này có hai lỗi, trong đây như pháp là không lỗi; phân biệt người khác… khi tra cứu không thọ nhân có hai lỗi như trên.

- Bốn là loại nghĩa như pháp, không phân biệt người khác, có tra cứu, khi tra cứu thì thọ nhận. Loại nghĩa này đều không có lỗi, giải thích như trên.

Có bốn hạnh mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là ái, sân, sợ và si. Có bốn hạnh mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh, đó là không ái, không sân, không sợ, không si.

Có bốn hạnh mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không khéo quán nghĩa, không khéo thọ lấy nghĩa. Hai là không nên khen ngợi mà lại khen ngợi; nên khen ngợi mà lại không khen ngợi.

- Ba là không nên làm cho thanh tịnh mà lại làm cho thanh tịnh; nên làm cho thanh tịnh mà lại không làm cho thanh tịnh.

- Bốn là không nên cung kính mà lại cung kính; nên cung kính mà lại không cung kính.

Có bốn hạnh mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh:

- Một là khéo quán nghĩa, khéo thọ lấy nghĩa.

- Hai là không nên khen ngợi thì không khen ngợi; nên khen ngợi thì khen ngợi.

- Ba là không nên làm cho thanh tịnh thì không làm cho thanh tịnh; nên làm cho thanh tịnh thì làm cho thanh tịnh.

- Bốn là không nên cung kính thì không cung kính; nên cung kính thì cung kính.

Có bốn hạnh mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không khéo quán nghĩa, không khéo thọ lấy nghĩa.

- Hai là dựa vào thế lực mà nói.

- Ba là không xin phép người mà liền nêu ra tội của người.

- Bốn là trước đã có tâm hiềm trách, tâm hối hận, có thấy hiềm trách, có thấy hối hận.

Có bốn hạnh mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh:

- Một là khéo quán nghĩa, khéo thọ lấy nghĩa.

- Hai sai là dựa vào thế lực mà nói.

- Ba là xin phép người cho rồi mới nêu ra tội của người.

- Bốn là trước không có tâm hiềm trách, tâm hối hận, không có thấy hiềm trách, không có thấy hối hận.

Có bốn hạnh Tỳ-kheo làm Thác lại tra có tội, đó là ái, sân, sợ và si. Có bốn hạnh Tỳ-kheo làm Thác lại tra không có tội, đó là không ái, không sân, không sợ và không si.

Có bốn hạnh Tỳ-kheo làm Thác lại tra có tội:

- Một là không khéo quán nghĩa.

- Hai là không khéo thọ lấy nghĩa.

- Ba là không nên khen ngợi mà lại khen ngợi; nên khen ngợi mà lại không khen ngợi.

- Bốn là không nên làm cho thanh tịnh mà lại làm cho thanh tịnh; nên làm cho thanh tịnh mà lại không làm cho thanh tịnh.

Có bốn hạnh Tỳ-kheo làm Thác lại tra không có tội:

- Một là khéo quán nghĩa.

- Hai là khéo thọ lấy nghĩa.

- Ba là không nên khen ngợi thì không khen ngợi; nên khen ngợi thì khen ngợi.

- Bốn là không nên làm cho thanh tịnh thì không làm cho thanh tịnh; nên làm cho thanh tịnh thì làm cho thanh tịnh.

Có bốn hạnh Tỳ-kheo làm Thác lại tra có tội:

- Một là không khéo quán nghĩa, không khéo thọ lấy nghĩa.

- Hai là dựa vào thế lực mà nói.

- Ba là không xin phép người mà liền nêu ra tội của người.

- Bốn là trước đã có tâm hiềm trách, tâm hối hận, có thấy hiềm trách, có thấy hối hận.

Có bốn hạnh Tỳ-kheo làm Thác lại tra không có tội:

- Một là khéo quán nghĩa, khéo thọ lấy nghĩa.

- Hai là không dựa vào thế lực mà nói.

- Ba là xin phép người cho rồi mới nêu ra tội của người.

- Bốn là trước không có tâm hiềm trách, không có tâm hối hận, không có thấy hiềm trách, không có thấy hối hận.

5. Năm Pháp

Phật Bà-già-bà tại nước Thích ca, Tỳ-kheo-ni Đại ái đạo đến chỗ Phật đảnh lễ rồi bạch Phật: "Thế tôn, xin nói sơ lược về pháp, phi pháp; Tỳ-ni, phi Tỳ-ni để tôi biết được là pháp, là Tỳ-ni, là Phật pháp", Phật bảo: "Cù-Đàm-di, nếu biết pháp này tùy thuận dục, không tùy thuận vô dục; tùy thuận lỗi, không tùy thuận không lỗi; tùy thuận tăng trưởng, không tùy thuận không tăng trưởng, một mực không chuyển; tùy thuận phiền não không lìa thì bà nhất định phải biết đây là phi pháp, phi Tỳ-ni, phi Phật pháp. Cù-Đàm-di, nếu biết pháp này không tùy thuận dục mà tùy thuận vô dục; không tùy thuận lỗi mà tùy thuận không lỗi; không tùy thuận tăng trưởng mà tùy thuận không tăng trưởng; không tùy thuận phiền não thì bà nhất định phải biết đây là pháp, là Tỳ-ni, là Phật pháp. Lại nữa Cù-Đàm-di, nếu biết pháp này tùy thuận tham, không tùy thuận không tham; tùy thuận không nhàm lìa, không tùy thuận nhàm lìa; tùy thuận đa dục, không tùy thuận thiểu dục; tùy thuận không biết đủ, không tùy thuận biết đủ; tùy thuận khó nuôi dưỡng, không tùy thuận dễ nuôi dưỡng thì bà nhất định biết đây là phi pháp, phi Tỳ-ni, phi Phật pháp. Cù-Đàm-di, nếu biết pháp này không tùy thuận tham mà tùy thuận không tham; không tùy thuận không nhàm lìa mà tùy thuận nhàm lìa; không tùy thuận đa dục mà tùy thuận thiểu dục; không tùy thuận không biết đủ mà tùy thuận biết đủ; không tùy thuận khó nuôi dưỡng mà tùy thuận dễ nuôi dưỡng thì bà nhất định biết đây là pháp, là Tỳ-ni, là Phật pháp ".

Lúc đó trưởng lão Ưu-ba-ly đến chỗ Phật, đảnh lễ rồi bạch Phật: "Thế tôn, có mấy pháp khiến chánh pháp diệt vong, mai một?", Phật bảo: Có năm pháp khiến chánh pháp diệt vong, mai một:

- Một là Tỳ-kheo không mong muốn.

- Hai là độn căn, dù có đọc tụng nghĩa câu cũng không thể thọ trì, cũng không thể giải cho người hiểu.

- Ba là không thể khiến cho người thọ học có oai nghi cung kính.

- Bốn là dù có nói pháp cũng không thể dạy như pháp.

- Năm là cãi cọ với nhau, không ở nơi A-lan-nhã cũng không yêu thích nơi này.

Này Ưu-ba-ly, lại có năm pháp khiến chánh pháp không bị diệt vong, mai một:

- Một là Tỳ-kheo có mong muốn.

- Hai là lợi căn, có thể đọc tụng nghĩa câu, có thể thọ trì, có thể giải cho người hiểu.

- Ba là có thể khiến cho người thọ học có oai nghi cung kính.

- Bốn là nói pháp và có thể dạy như pháp.

- Năm là không cãi cọ với nhau, ở nơi A-lan-nhã và yêu thích nơi này".

Lại có năm pháp khiến chánh pháp diệt vong, mai một:

- Một là Tỳ-kheo không dạy theo pháp mà dạy theo phi pháp.

- Hai là không theo pháp nhẫn mà theo pháp không nhẫn.

- Ba là không kính Thượng tòa, không có oai nghi.

- Bốn là Thượng tòa không dùng pháp để dạy bảo.

- Năm là khi Thượng tòa nói pháp lại sầu não khiến cho người học sau không được thọ học kinh, luật, luận. Sau khi Thượng tòa qua đời, Tỳ-kheo buông lung tập nhiễm phi pháp, mất pháp lành.

Lại có năm pháp khiến chánh pháp không bị diệt vong, mai một:

- Một là Tỳ-kheo dạy theo pháp, không dạy theo phi pháp.

- Hai là theo pháp nhẫn, không theo pháp không nhẫn.

- Ba là tôn kính Thượng tòa và có oai nghi.

- Bốn là Thượng tòa dùng pháp để dạy bảo.

- Năm là khi Thượng tòa nói pháp không có sầu não khiến cho người học sau được thọ học kinh, luật, luận. Sau khi Thượng tòa qua đời, Tỳ-kheo không buông lung, tu tập pháp lành.

Lúc đó trưởng lão Nan-đề đến chỗ Phật, đảnh lễ rồi bạch Phật: "Thế tôn, khi chánh pháp diệt vào thời Tượng pháp có mấy phi pháp hiện hữu ở đời?", Phật bảo: Có năm phi pháp hiện hữu ở đời:

- Một là có Tỳ-kheo được chút pháp Chỉ nơi tâm liền cho là đã được Thánh pháp.

- Hai là có bạch y sanh lên cõi trời còn người xuất gia lại đọa vào ác đạo.

- Ba là có người bỏ gia nghiệp thế gian xuất gia lại phá giới.

- Bốn là có kẻ phá giới lại được nhiều người trợ giúp, còn người trì giới lại không có người trợ giúp.

- Năm là chúng xuất gia không ai là không bị mắng, cho đến A-la-hán cũng bị mắng.

Đây là năm phi pháp hiện hữu ở đời vào thời Tượng pháp, khi chánh pháp diệt.

Sau đó có Tỳ-kheo hỏi lại việc này, Phật bảo Ưu-ba-ly: "Vị lai sẽ có năm hạng người đáng sợ hãi mà hiện tại chưa có, nên biết rõ để tìm cách trừ diệt:

- Một là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại độ cho người khác xuất gia thọ giới; nên không thể dạy họ tu thân, tu giới, tu tâm, tu trí. Bản thân chưa điều phục lại độ người khác cho xuất gia thọ giới, nên không thể dạy cho họ tu thân, tu giới, tu tâm, tu trí. Người này ở trong Phật pháp có lỗi, ở trong Tỳ-ni có lỗi.

- Hai và Ba là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại cho người khác y chỉ và nuôi Sa-di; nên không thể dạy họ tu thân, tu giới, tu tâm, tu trí. Bản thân chưa điều phục lại cho người khác y chỉ và nuôi Sa-di, nên không thể dạy cho họ tu thân, tu giới, tu tâm, tu trí. Người này ở trong Phật pháp có lỗi, ở trong Tỳ-ni có lỗi.

- Bốn là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại cho Sa-di và tịnh nhơn ở gần. Không biết ba tướng: Đào đất, chặt cây và dùng nước tưới; người này ở trong Phật pháp là có lỗi, ở trong Tỳ-ni là có lỗi.

- Năm là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại cùng đọc tụng kinh, luật, luận; đem phần trước, phần sau để vào giữa, đem phần giữa để ở trước hoặc ở sau; hiện tiền không thấy được bạch pháp, không biết phạm hay không phạm. Người này ở trong Phật pháp có lỗi, ở trong Tỳ-ni có lỗi".

Lại nữa, vị lai sẽ có năm hạng người đáng sợ hãi mà hiện tại chưa có, nên biết rõ để tìm cách trừ diệt:

- Một là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại không mong muốn, độn căn, dù có đọc tụng nghĩa câu cũng không thể chánh thọ (trọ trì đúng).

- Hai là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại gần gũi Tỳ-kheo-ni, phạm vào tội trọng, xả giới hoàn tục.

- Ba là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại không tín thọ những lời Phật dạy trong kinh như ba môn giải thoát là không vô tướng, vô nguyện; cho đến các pháp thâm yếu như mười hai nhân duyên…; dù có tín thọ cũng không thông suốt. Cho nên khi nói về Phật pháp thì họ không có tâm yêu thích, mà lại thích pháp thế tục, thích làm văn thơ trau chuốt, tin theo điều mà thế gian ưa thích. Vì vậy những lời Phật dạy trong kinh như ba môn giải thoát là không vô tướng, vô nguyện; cho đến các pháp thâm yếu như mười hai nhân duyên… sẽ bị diệt.

- Bốn và năm là sẽ có Tỳ-kheo không tu thân, không tu giới, không tu tâm, không tu trí lại vì y thực mà bỏ nơi A-lan-nhã, đi tìm cầu khắp nơi, do tìm cầu nên bị nhiễu loạn.

Lúc đó Tỳ-kheo Ca-la ưa đến những nơi không nên đến, cùng nói chuyện với đồng nữ lớn tuổi, quả phụ, người nữ có chồng, dâm nữ và Tỳ-kheo-ni. Phật bảo: "Tỳ-kheo có năm chỗ không nên đến, đó là chỗ đồng nữ lớn tuổi, chỗ quả phụ, chỗ người nữ có chồng, chỗ dâm nữ và chỗ Tỳ-kheo-ni. Nếu Tỳ-kheo nên năm chỗ này sẽ khiến mọi người nghi là làm việc phi phạm hạnh. Lại có năm chỗ không nên đến, đó là nhà của giặc, nhà của Chiên-đà-la, nhà đồ tễ, nhà dâm nữ và nhà bán rượu. Nếu Tỳ-kheo đến năm chỗ này sẽ khiến mọi người nghi là làm việc ác".

Tỳ-kheo có năm pháp nên biết là Tỳ-kheo xấu ác, như đứa trẻ không thể nói lời hay, không có hạnh nam tử; đó là dục, sân, sợ, si và không tiêu hóa sự cúng dường. Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni xấu ác cũng có năm pháp như thế.

Tỳ-kheo có năm pháp nên biết là Tỳ-kheo có tội, có lỗi; đó là dục, sân, sợ, si và không tiêu hóa sự cúng dường. Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni cũng có năm pháp như trên nên biết là có tội, có lỗi.

Có năm loại phi Tỳ-ni, đó là phạm Ba-la-di, phạm Tăng-già-bà-thi-sa, phạm Ba-dật-đề, phạm Ba-la-đề-đề-xá-ni, phạm Đột-kiết-la. Ngược với trên thì gọi là năm loại Tỳ-ni.

Có năm loại trần không thọ mà được ăn, đó là thực trần (thức ăn), cốc trần (ngũ cốc), thủy trần (nước), y trần (y phục) và nhất thiết trần (các loại vật thực khác).

Có năm cách thọ nhận, đó là thọ nhận từ tay đưa trao, thọ nhận từ trên y, thọ nhận từ rương tráp, thọ nhận từ vật đựng, thọ nhận từ trên đất.

Có năm cách tự ngôn (tự thú) phi pháp:

- Một là, do vua khủng bố mà tự nói (tự thú).

- Hai là, do giặc khủng bố mà tự nói.

- Ba là, do người xử đoán khủng bố mà tự nói .

- Bốn là, do ác thú khủng bố mà tự nói.

- Năm là, tự dối mình mà nói.

Có năm cách thấy lỗi hối lỗi phi pháp:

- Một là, đối trước người hành Biệt trụ mà hối lỗi.

- Hai là, đối trước người phạm Bất cọng trụ mà hối lỗi.

- Ba là, đối trước người chưa thọ đại giới mà hối lỗi.

- Bốn là, phạm tội Vô tàn mà hối lỗi.

- Năm là, thấy tội Vô tàn này mà hối lỗi.

Ngược với năm cách trên là năm cách thấy lỗi hối lỗi như pháp. Có năm hạng A-xà-lê, đó là A-xà-lê xuất gia, A-xà-lê giáo thọ,

A-xà-lê yết ma, A-xà-lê y chỉ và A-xà-lê thọ pháp.

Có năm hạng đệ tử, đó là đệ tử xuất gia, đệ tử giáo thọ, đệ tử yết ma, đệ tử y chỉ, đệ tử thọ pháp.

Năm hạng đệ tử này nên khéo cung kính năm hạng A-xà-lê trên, nếu không cung kính thì phạm lỗi.

Có năm cách bố tát, đó là nói Giới kinh bố tát, tâm niệm bố tát, một mình tại trú xứ bố tát, thanh tịnh bố tát và tự tứ bố tát.

Lúc đó có Tỳ-kheo không xin phép người cho mà liền cử tội người khiến nhớ nghĩ, Tỳ-kheo bị cử hiềm trách, đem việc này bạch Phật, Phật bảo: "Từ nay không xin phép người trước thì không được cử tội người khiến nhớ nghĩ. Nếu cử tội khiến nhớ nghĩ thì phạm Đột-kiết-la".

Lúc đó người có tội ở trong Tăng không có cung kính, không nói lời cung kính, Phật bảo: "Các Tỳ-kheo nên bảo người này trụ trong năm pháp là từ chỗ đứng dậy, trịch bày vai hữu, cởi giày dép, quỳ gối, chắp tay trước Tăng". Nếu người cử tội không cung kính cũng nên trụ trong năm pháp kể trên.

Lúc đó các Tỳ-kheo không biết xin phép người cho cử tội như thế nào, bạch Phật, Phật bảo: "Có năm cách, nên nói với người kia rằng: Nay tôi nói tội của thầy, hoặc tôi chỉ tội của thầy, hoặc tôi cử tội thầy, hoặc tôi khiến cho thầy nhớ nghĩ, xin thầy cho phép tôi". Các Tỳ-kheo lại không biết cho phép cử tội như thế nào, Phật bảo: "Có năm cách, nên trả lời rằng: Thầy hãy nói tội tôi, hoặc thầy hãy chỉ tội tôi, hoặc thầy hãy cử tội tôi, hoặc hãy khiến cho tôi nhớ nghĩ, tôi cho phép thầy". Các Tỳ-kheo lại không biết hiện tiền cho phép cử tội như thế nào, Phật bảo: "Có năm cách, nên hỏi lại rằng: Tại sao thầy cử tội tôi, dựa trên thấy hay nghe hay nghi, hoặc là thân phạm hay khẩu phạm?. Lại có năm cách: Thầy cử tội tôi về tội Ba-la-di hay Tăng-già-bà-thi-sa hay Ba-dật-đề hay Ba-la-đề-đề-xá-ni hay Đột-kiết-la?. Lại có năm cách: Thầy cử tội tôi về tội ác khẩu Đột-kiết-la hay Thâu-lan-giá Đột-kiết-la hay Tỳ-ni Đột-kiết-la hay thuộc về Chúng học pháp hay thuộc về oai nghi?. Lại có năm cách: Thầy cử tội tôi về việc gì, thuộc Hữu tàn hay Vô tàn, hay Hữu tàn Vô tàn, phạm trong tụ lạc hay phạm nơi A-lan-nhã".

Lúc đó người bị cử tội hiện tiền sanh sợ hãi, Tăng nên hiện tiền an ủi có năm cách: Hoặc nói chớ sợ, hoặc nói chớ kinh hãi, hoặc nói chớ che giấu, hoặc nói chớ tránh né, hoặc nói chớ theo phe đảng mà không phạm nói là phạm, hoặc nói chớ theo phe đảng mà phạm nói là không phạm. Lại có năm cách an ủi: Hoặc nói tôi không nói hung dữ, hoặc nói nếu tôi không nghe thọ việc không đầy đủ thì cũng không trực tiếp cử tội, hoặc nói tôi không nghe thọ lời bất định, hoặc nói tôi sẽ hỏi thầy ba lần. Khi an ủi như vậy mà người bị cử tội trả lời khác thì như Phật dạy nên dùng năm cách gạn hỏi:

- Một là nếu trả lời khác hay im lặng đều nên ghi nhớ.

- Hai là nói tôi có phạm tội gì để xúc não người khác

- Ba là nếu không thấy tội thì nên cho yết ma Bất kiến tẫn.

- Bốn là nếu thấy tội mà không chịu sám tội thì nên cho yết ma Bất tác tẫn .

- Năm là nếu không xả ác tà kiến thì nên cho yết ma Bất xả ác tà kiến tẫn.

Lại có năm pháp nên cứu xét:

- Một là đáng cho khổ thiết thì nên cho yết ma Khổ thiết .

- Hai là đáng cho y chỉ thì nên cho yết ma Y chỉ .

- Ba là đáng đuổi ra thì nên cho yết ma Khu xuất .

- Bốn là đáng cho hạ ý thì nên cho yết ma Hạ ý .

- Năm là đáng cho tìm tướng tội thì nên cho yết ma Mích tội tướng. Phật bảo Ưu-ba-ly: "Trên là cách xin phép cử tội và an ủi người có hổ thẹn; nếu là người không hổ thẹn cũng nên biết cách xin phép cử tội và nên biết cách cho phép người cử tội mình. Lại nữa, không nên trợ giúp cho người phi pháp mà nên trợ giúp cho người như pháp ".

Tỳ-kheo cử tội người khác phi pháp có năm:

- Một là dựa vào việc không thật, không dựa vào sự thật.

- Hai là phi thời cử tội, không phải đúng thời.

- Ba là dùng lời thô ác, không dùng lời mềm mỏng.

- Bốn là có tâm sân hận, không phải tâm từ.

- Năm là vì không lợi ích, không vì làm lợi ích.

Nếu phi pháp cử tội với năm việc trên thì sẽ sanh tâm hối, nên đoạn trừ; ngược lại nếu như pháp cử tội thì không sanh tâm hối, cũng có năm:

- Một là dựa vào sự thật, không dựa vào việc không thật.

- Hai là đúng thời cử tội, không phải phi thời.

- Ba là dùng lời thiện, không dùng lời bất thiện.

- Bốn là với tâm từ, không phải tâm sân hận.

- Năm là vì làm lợi ích, không phải không lợi ích.

Có năm cách quở trách, đó là trách, không trách, hỏi, răn nhắc (ước sắc) và dạy bảo (giáo). Trách là như nói chớ dâm, chớ trộm, chớ sát sanh…; không trách là như nói không dâm, không trộm, không sát sanh…; hỏi là như hỏi có làm việc dâm không, có trộm cắp không…; răn nhắc là như nói nếu dâm dục (trộm cắp, sát sanh…) sẽ bị đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh; dạy bảo là như nói không nên dâm dục, không nên trộm cắp…

Lại có năm cách quở trách, đó là trách, không trách, hỏi, hiển lỗi của người khác và kích lệ người khác. Ba cách quở trách đầu giống như trên, hiển lỗi của người khác là như người phạm tội nói tôi không làm việc dâm (trộm cắp, sát sanh…) mà là người khác, tùy nói bao nhiêu thì phạm Đột-kiết-la bấy nhiêu. Khích lệ người khác là như nói tôi không có làm việc dâm, không có trộm cắp, không có sát sanh…

Có năm cách điều phục, đó là cho khổ thiết, cho y chỉ, cho khu xuất, cho hạ ý và cho bất kiến tẫn.

Có năm việc cử tội, đó là kiến cử (dựa trên thấy), văn cử (dựa trên nghe), nghi cử (dựa trên nghi), dựa trên thân phạm cử, dựa trên khẩu phạm cử tội.

Lại có năm việc cử tội: Thuộc tội Ba-la-di, thuộc tội Tăng-già-bà-thi-sa, thuộc tội Ba-dật-đề, thuộc tội Ba-la-đề-đề-xá-ni và thuộc tội Đột-kiết-la.

Lại có năm việc cử tội: Thuộc tội ác khẩu Đột-kiết-la, thuộc tội Thâu-lan-giá Đột-kiết-la, thuộc tội Tỳ-ni Đột-kiết-la, thuộc tội Chúng học pháp Đột-kiết-la và thuộc tội oai nghi Đột-kiết-la.

Người trì luật có năm lợi ích:

- Một là giới thân kiên cố.

- Hai là người khác không thể dạy bảo mình.

- Ba là lúc nói Giới kinh không có nạn sợ gì.

- Bốn là có thể trừ nghi cho người khác.

- Năm là có thể kiến lập chánh pháp.

Người trì luật lại có năm lợi ích, đó là biết phạm, biết không phạm, biết tội khinh, biết tội trọng và giỏi tụng giới.

Người trì luật lại có năm lợi ích, đó là biết pháp xuất gia, biết yết ma, biết oai nghi, biết y chỉ, biết pháp chướng đạo và pháp không chướng đạo.

Có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là phi pháp nói là pháp, pháp nói là phi pháp, phi Tỳ-ni nói là Tỳ-ni, Tỳ-ni nói là phi Tỳ-ni và phạm nói là không phạm. Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh. Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là không phạm nói là phạm, phạm nói là không phạm, phạm khinh nói là trọng, phạm trọng nói là khinh và phạm Hữu tàn nói là Vô tàn. Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là phạm Hữu tàn nói là Vô tàn, phạm Vô tàn nói la Hữu tàn, Thượng sở hành nói là không phải Thường sở hành, không phải Thường sở hành nói là thường sở hành và năm là đấu tranh nói xấu lẫn nhau. Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là không thông suốt Tỳ-ni, không phân biệt được nghĩa câu tương tợ, không khéo nói giới, không thể làm cho người có nghi gần gũi và năm là không thể kiến lập chánh pháp. Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là phá giới, phá kiến, không thể như pháp cầu diệt việc tranh cãi, không thể thông đạt kinh và luận tương ưng, và năm là không phân biệt được nghĩa câu tương ưng. Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không thể hòa hợp chúng.

- Hai là không thể thọ lấy ý của hai chúng.

- Ba là không thể ngăn dứt việc tranh cãi của hai bên.

- Bốn là không thể quyết đoán tội.

- Năm là pháp đã thọ không thể nói theo thứ lớp.

Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không khéo thọ lấy việc tranh cãi.

- Hai là không biết rõ được nhân duyên phát sanh tranh cãi.

- Ba là không khéo hòa giải việc tranh cãi.

- Bốn là không khéo diệt trừ việc tranh cãi.

- Năm là việc tranh cãi đã dứt diệt lại không thể khiến chúng không phát khởi trở lại.

Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là ái, sân, sợ, si và năm là không khéo diệt tránh. Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không phân biệt được nghĩa câu tương tợ.

- Hai là không nên khen ngợi mà lại khen ngợi .

- Ba là nên khen ngợi mà lại không khen ngợi.

- Bốn là không nên làm cho thanh tịnh mà lại làm cho thanh tịnh; nên làm cho thanh tịnh mà lại không làm cho thanh tịnh.

- Năm là không nên cung kính mà lại cung kính; nên cung kính mà lại không cung kính.

Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm việc mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không khéo phân biệt nghĩa câu.

- Hai là ở trong Tăng dựa vào thế lực mà nói.

- Ba là không xin phép người mà liền cử tội người.

- Bốn là đối với người khác có chê trách, dù sám hối rồi vẫn chê trách.

- Năm là do có chê trách mà nói tội của người nên không thể ngăn dứt việc tranh cãi.

Ngược với năm việc trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Người trông coi việc phân chia thức ăn (tri thực) có năm việc, nếu trước chưa sai thì không nên sai, nếu đã sai rồi thì nên để đó. Năm việc đó là ái, sân, sợ, si và không biết là được hay không được. Ngược với năm việc trên thì người Tri thực này, nếu Tăng chưa sai thì nên sai, nếu đã sai rồi thì không nên để đó.

Người trông coi việc phân chia thức ăn (tri thực) lại có năm việc, nếu trước chưa sai thì không nên sai, nếu đã sai rồi thì không nên răn nhắc. Năm việc đó là ái, sân, sợ, si và không biết là được hay không được. Ngược với năm việc trên thì người Tri thực này, nếu Tăng chưa sai thì nên sai, nếu đã sai rồi thì nên răn nhắc.

Người trông coi việc phân chia thức ăn (tri thực) lại có năm việc, nếu trước chưa sai thì không nên sai, nếu đã sai rồi thì nên bỏ. Năm việc đó là ái, sân, sợ, si và không biết là được hay không được. Ngược với năm việc trên thì người Tri thực này, nếu Tăng chưa sai thì nên sai, nếu đã sai rồi thì không nên bỏ.

Như thế nên bỏ hay không nên bỏ, nên quở trách hay không nên quở trách, nên cử tội hay không nên cử tội, nên hủy hay không nên hủy, sanh nghi hối hay không sanh nghi hối, có phạm hay không phạm, có việc hay không có việc, có phiền não hay không phiền não, xúc não người hay không xúc não người, đổi khác hay không đổi khác, nóng hay không nóng, ái ngữ hay không ái ngữ, có tổn hay không tổn, thẹn với Hiền thánh hay được Hiền thánh khen, hướng đến ác đạo hay không hướng đến ác đạo, xuống địa ngục hay lên cõi trời, sanh tử lâu xa hay không lâu xa, trụ sanh tử hay vào Niết-bàn đều giống như Tăng sai người tri thực, Tăng sai mười ba hạng người cũng như vậy.

Có năm việc khó diệt tránh:

- Một là không cầu Tăng xử đoán.

- Hai là không thuận theo lời Phật dạy.

- Ba là không bạch như pháp .

- Bốn là tâm tranh cãi của hai bên không dứt.

- Năm là đã phạm lại không cầu thanh tịnh.

Ngược với năm việc trên thì việc tranh cãi dễ dứt diệt. Có năm việc không nên thọ lấy việc tranh cãi:

- Một là tâm tranh cãi không dứt.

- Hai là dựa vào thế lực của quan.

- Ba là dựa vào thế lực của bạch y.

- Bốn là không nương theo Tăng.

- Năm là không nương theo Tỳ-kheo làm Thác lại tra .

Ngược với năm việc trên thì nên thọ lấy việc tranh cãi để xử đoán.

Tỳ-kheo làm Thác lại tra thọ lấy việc tranh cãi để xử đoán có năm việc nên tự quán sát mình và người rồi mới thọ lấy việc tranh cãi này để xử đoán:

- Một là giới thanh tịnh.

- Hai là nghe nhiều biết rộng kinh pháp.

- Ba là quán sát trong Tăng có nhiều người trì kinh, luật, luận; hoặc trong Tăng có nhiều Thượng tòa, Tỳ-kheo làm Thác lại tra, trung hạ tòa, hai chúng như pháp hòa hợp; hoặc trong Tăng có nhiều người trì giới cho đến không phá giới nhỏ.

- Bốn là nương vào kinh để tìm cách dứt trừ việc tranh cãi.

- Năm là vì làm lợi ích cho chúng sanh được an lạc, thương xót thế gian làm nhân duyên sanh cõi trời người.

Có năm việc mà Tỳ-kheo cùng tranh cãi khó dứt tranh cãi:

- Một là dựa vào quan.

- Hai là dựa vào bạch y.

- Ba là cố ý xúc não Thượng tòa .

- Bốn là cho bạch y y thực chứ không cho pháp.

- Năm là không cầu như pháp dứt tranh cãi. Ngược với năm việc trên thì dễ dứt tranh cãi. Lại có năm pháp khó dứt tranh cãi:

- Một là hai bên đều dùng sức mạnh thọ lấy việc tranh cãi.

- Hai là không khéo thọ lấy việc tranh cãi.

- Ba là không khéo thọ lấy việc dứt tranh cãi.

- Bốn là không khéo thọ lấy nghĩa của việc tranh cãi.

- Năm là Tỳ-kheo tranh cãi không kính Tỳ-kheo làm Thác lại tra và Tỳ-kheo thượng, trung hạ tòa.

Ngược với năm pháp trên thì dễ dứt tranh cãi.

Lại có năm pháp không nên thọ lấy việc tranh cãi:

- Một là dựa vào quan.

- Hai là dựa vào bạch y.

- Ba là cố ý xúc não Thượng tòa .

- Bốn là cho bạch y y thực chứ không cho pháp.

- Năm là không cầu như pháp dứt tranh cãi.

Ngược với năm pháp trên thì nên thọ lấy việc tranh cãi.

Lại có năm pháp không nên thọ lấy việc tranh cãi:

Một là hai bên đều dùng sức mạnh thọ lấy việc tranh cãi. Hai là không khéo thọ lấy việc tranh cãi.

Ba là không khéo thọ lấy việc dứt tranh cãi.

Bốn là không khéo thọ lấy nghĩa của việc tranh cãi.

Năm là Tỳ-kheo tranh cãi không kính Tỳ-kheo làm Thác lại tra và Tỳ-kheo thượng, trung hạ tòa.

- Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

Một là không giỏi tụng luật.

Hai là không nói được nghĩa câu tương tợ.

Ba là Tỳ-kheo tranh cãi chấp chặt việc đã phạm, giống như vòng móc xích.

Bốn là chưa đủ năm tuổi hạ cần y chỉ người khác. Năm là không hiểu rõ mười trực.

Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Tỳ-kheo làm Thác lại tra khi thọ lấy việc tranh cãi để xử đoán, nên quán năm việc:

Một là trong đây ai thanh tịnh trì giới đến trước. Hai là ai có trí huệ nghe nhiều, giỏi tụng A-hàm. Ba là ai đối với thầy như pháp.

Bốn là ai tin Phật Pháp Tăng.

Năm là ai không khinh giới Phật đã chế.

Lại nữa khi Tỳ-kheo tranh cãi đến chỗ Tỳ-kheo làm Thác lại tra cầu xử đoán việc tranh cãi, Tỳ-kheo làm Thác lại tra nên quán năm việc rồi mới thọ lấy việc tranh cãi này để xử đoán. Năm việc đó là: Một và hai giống như trên.

Ba là ai có việc nên quở trách.

Bốn là người tranh cãi đối với Tỳ-kheo làm Thác lại tra trước đó có chê trách gì không.

Năm là có thể thọ lấy việc tranh cãi này rồi như pháp như Tỳ-ni diệt tránh không.

LUẬT THẬP TỤNG

QUYỂN 50

PHÁP TĂNG NHẤT

5. Năm Pháp (Tiếp Theo)

Có năm pháp mà phe đảng có thể phát khởi việc tranh cãi trong Tăng, khi phát khởi việc tranh cãi sẽ gây nhiều não loạn, làm giảm tổn trời người:

- Một là Tỳ-kheo tranh cãi dùng phi pháp răn dạy.

- Hai là có học thuyết của phe đảng.

- Ba là khinh thường Tỳ-kheo đọc tụng kinh.

- Bốn là ngăn người thuyết giới.

- Năm là trợ giúp tranh cãi, nói xấu lẫn nhau.

Ngược với năm pháp trên thì phe đảng không thể phát khởi việc tranh cãi trong Tăng, do không thể phát khởi việc tranh cãi nên không gây não loạn và làm lợi ích cho trời người.

Có năm pháp của người cử tội có hổ thẹn, không thể trả lời theo thứ lớp:

- Một là có hổ thẹn, không thể trả lời theo thứ lớp.

- Hai là khi Thượng tòa hỏi, không thể trả lời theo thứ lớp.

- Ba là khi bị hỏi sanh sợ nên nghe hỏi việc này lại đáp việc khác.

- Bốn là dựa vào phe đảng mà khinh thường Thượng tòa .

- Năm là phi pháp nói là pháp, pháp nói là phi pháp.

Lại có năm pháp của người cử tội dù bị nạn vấn vẫn có thể trả lời theo thứ lớp:

- Một là bị nạn vấn, có thể trả lời theo thứ lớp.

- Hai là khi Thượng tòa hỏi có thể trả lời theo thứ lớp.

- Ba là lúc bị hỏi không sợ, hỏi và đáp không khác nhau.

- Bốn là không dựa vào phe đảng mà khinh Thượng tòa .

- Năm là phi pháp nói là phi pháp, pháp nói là pháp.

Lại có năm pháp của người cử tội, không thể đáp thứ lớp:

- Một là không biết rõ nghĩa câu.

- Hai là trước đã có chê trách người thọ nhận xử đoán nguồn gốc tranh cãi của hai bên, hoặc nguồn gốc tranh cãi của Sa-di và bạch y.

- Ba là nhờ người khác cử tội mà không biết nghĩa câu.

- Bốn là nói không nhất định.

- Năm là không biết chỗ trụ của ba việc thấy nghe nghi .

Ngược với năm điều trên thì người cử tội dù bị nạn vấn, vẫn có thể trả lời theo thứ lớp.

Có năm pháp thành tựu yết ma, đó là hiện tiền thành, gởi dục thành, đồng kiến thành, từ Ưu-bà-tắc tín tâm nghe thành và năm là tác yết ma xong, im lặng thành.

Có năm pháp cọng yếu:

- Một là xin phép cho cử tội rồi mà không cử.

- Hai là việc này nên từ chỗ này mà nói cọng yêu.

- Ba là việc này nên từ chỗ kia mà nói cọng yêu.

- Bốn là việc này nên tùy theo chỗ mà nói cọng yếu.

- Năm là tùy việc đã phạm mà vui vẻ chỉ tội cho người, nói tội rồi như ngựa dữ khó điều phục, nhổ cọc mang theo dây cương chạy đi.

Có năm pháp mà Tỳ-kheo muốn cầu nghĩa, khi nghe nghĩa từ người khác nên khéo phân biệt nghĩa:

- Một là thật hay không phải là thật.

- Hai là đúng thời hay không đúng thời.

- Ba là tợ nghĩa hay không tợ nghĩa.

- Bốn là ở trong nghĩa này có phát khởi đấu tranh, nói xấu nhau khiến Tăng bị phá, Tăng bị xúc não, Tăng chia rẽ, Tăng biến khác không.

- Năm là ở trong nghĩa này không có phát khởi đấu tranh, nói xấu nhau, Tăng không bị phá, Tăng không bị xúc não, Tăng không chia rẽ, Tăng không biến khác.

Tỳ-kheo có năm pháp khiến Tăng không thanh tịnh, đó là nói lỗi của Phật, Pháp, Tăng và giới; năm là không theo oai nghi.

Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo khiến Tăng thanh tịnh. Có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không nói đúng như nguồn gốc của sự việc.

- Hai là nói theo hứng thú.

- Ba là nói theo người khác.

- Bốn là lời nói ra không tương ưng nghĩa câu.

- Năm là dùng nghĩa câu không tương ưng mà nói.

Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không cân nhắc mà nghe thọ lời người nói.

- Hai là nghe thọ lời người khác nói không đầy đủ.

- Ba là nghe thọ lời người khác nói theo hứng thú.

- Bốn là nghe thọ lời người khác nói bất định.

- Năm là không hỏi lại ba lần.

Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là lời mình nói mà không hiểu nghĩa.

- Hai là lời người khác nói cũng không hiểu nghĩa.

- Ba là không thể khiến người khác hiểu điều mình đã nói.

- Bốn là nói lặp lại làm nhiễu loạn và quên mất nghĩa câu.

- Năm là không biết nghĩa câu của kinh.

Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không được sai mà tự nói.

- Hai là việc chưa thành mà nói trước.

- Ba là không biết được điều mà chúng hò hợp đã nói.

- Bốn là xúc não người khác.

- Năm là nói lặp lại làm nhiễu loạn người nghe.

Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Có năm pháp thành tựu mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra trì luật không được sai mà được tự nói:

- Một là bậc Thượng tòa hay đồng bậc Thượng tòa.

- Hai là người thuyết giới hay đồng bậc người thuyết giới.

- Ba là quán thấy phe đảng có thế lực.

- Bốn là bạch Tăng.

- Năm là muốn quở trách Thượng tòa.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra trì luật không được sai mà được tự nói:

- Một là Tỳ-kheo tranh cãi phá giới, khinh giới.

- Hai là Tỳ-kheo tranh cãi không có oai nghi như trè con vô trí.

- Ba là Tỳ-kheo tranh cãi không biết rộng về luật.

- Bốn là Tỳ-kheo tranh cãi thích làm việc phi pháp, không có hổ thẹn.

- Năm là Tỳ-kheo tranh cãi kết phe đảng không có hổ thẹn. Tỳ-kheo Thượng tòa có năm pháp nên quở trách:

- Một là phá giới, khinh giới.

- Hai là không có oai nghi như trẻ con vô trí.

- Ba là không biết rộng về luật.

- Bốn là thích làm việc phi pháp.

- Năm là kết phe đảng phi pháp.

Tỳ-kheo Thượng tòa lại có năm pháp nên quở trách:

- Một là sanh ác tà kiến.

- Hai là do sanh ác kiến nên sanh tà kiến điên đảo.

- Ba là thích nói phi pháp, phi thời và không thật.

- Bốn là ở trong chánh pháp tùy hứng mà nói.

- Năm là không có hổ thẹn, kết phe đảng không có hổ thẹn.

Tỳ-kheo xử đoán việc trong Tăng, khi đến trong Tăng xử đoán, trước phải trụ năm pháp mới đến trong Tăng:

- Một là cung kính, cởi giày dép đi vào.

- Hai là trịch bày vai hữu, không che đầu, cung kính, cởi giày dép đi vào.

- Ba là trịch bày vai hữu, không hở ngực, cung kính, cởi giày dép đi vào.

- Bốn là trịch bày vai hữu, không lật ngược y sang hai bên, cung kính, cởi giày dép đi vào.

- Năm là trịch bày vai hữu, không được quấn y phủ hai bên, cung kính đi vào, biết hổ thẹn, khen chê không biến sắc, khởi tâm từ, tâm thiện, không nói chuyện thế gian. Khi tới tòa ngồi nên sanh tâm thiện, tâm cung kính.

Có năm loại đại tặc, đó là giặc cướp lấy, giặc trộm lấy, giặc gạt lấy, giặc vu khống lấy và giặc nhận của người gởi rồi lấy luôn.

Có năm cách lấy vật của người, đó là cướp lấy, trộm lấy, gạt lấy, vu khống lấy, dựa vào pháp mà lấy.

Có năm hạng người không nên cho phép cử tội:

- Một là người không biết hổ thẹn.

- Hai là người không biết sợ.

- Ba là người trước đã có chê trách.

- Bốn là người ít trí.

- Năm là người muốn bỏ pháp Tỳ-kheo .

Có năm loại thí không có phước, đó là cho người nữ, cho đồ chơi (hí cụ), cho hình tượng nam nữ giao hội và năm là cho lời phi pháp.

Lại có năm loại thí không có phước, đó là cho binh khí, cho dao, cho thuốc độc, cho bò dữ và năm là cho bằng cách bảo người làm việc gì đó.

Có năm trường hợp tự nói là A-la-hán thì mắc tội:

- Một là tâm không cuồng mà nói.

- Hai là tâm không loạn mà nói.

- Ba là không bị đau đớn mà nói.

- Bốn là không thật chứng mà nói với người chưa thọ đại giới.

- Năm là không phải là kẻ Tăng thương mạn mà nói.

Ngược với năm trường hợp trên thì tự nói là A-la-hán không có mắc tội.

Lại có năm trường hợp tự nói là A-la-hán thì mắc tội: Bốn trường hợp đầu giống như trên, năm là không sợ mà nói. Ngược với năm trường hợp này thì tự nói là A-la-hán không có mắc tội.

Lại có năm trường hợp không tự nói là A-la-hán mà mắc tội: một là làm hình tướng, hai là làm tướng khác lạ, ba là oai nghi khác lạ, bốn là trước đã bảo người khác nói và năm là lấy tên người khác nói. Ngược với năm trường hợp này thì không mắc tội không tự nói là A-la-hán .

Lại có năm trường hợp không tự nói là A-la-hán mà mắc tội: Bốn trường hợp đầu giống như trên, năm là trước đã bảo người ở chỗ khuất nói. Ngược với năm trường hợp này thì không mắc tội không tự nói là A-la-hán .

Tỳ-kheo Hỷ vọng đến nhà bạch y thường thường phạm năm việc:

- Một là phạm phi thời vào nhà.

- Hai là phạm một mình cùng người nữ ở chỗ khuất.

- Ba là phạm ngồi cùng người nữ nơi nhà ăn (tức là nhà mà người nữ này có chồng yêu thương)

- Bốn là phạm ăn nhiều lần (thường thường ăn)

- Năm là phạm nói pháp cho người nữ, không có tịnh nhơn bên cạnh.

Có năm cách chiết phục, đó là không sai làm, không nói chuyện, không ngó ngàng đến, không dạy bảo và năm là không cho có việc gì để làm.

Có năm loại tương tợ, đó là tương tợ Thế tôn, tương tợ Pháp, tương tợ Tăng, tương tợ Giới và năm là tương tợ Tỳ-kheo làm Thác lại tra.

Ngược với năm loại trên là năm loại không tương tợ.

Có năm việc phạm Tăng-già-bà-thi-sa:

- Một là người nữ có mạng căn.

- Hai là thọ lấy tướng người nữ.

- Ba là sanh tâm dục.

- Bốn là muốn làm việc phi phạm hạnh.

- Năm là xúc chạm chỗ kín.

Lại có năm việc phạm Tăng-già-bà-thi-sa:

- Một là người nữ khởi tưởng người nữ.

- Hai là khởi tưởng sanh tâm dục.

- Ba là muốn làm việc phi phạm hạnh.

- Bốn là xúc chạm chỗ kín.

- Năm là hai thân xúc chạm nhau.

Có năm loại đại tặc hiếm có trên thế gian: Ba loại đại tặc đầu giống như trong ba pháp đã nói.

Bốn là người xuất gia làm Tỳ-kheo lại phạm giới phá giới, bên trong thối nát hiển hiện ra bên ngoài; không phải Sa-môn mà tự nói là Sa-môn, không phải phạm hạnh mà nói là phạm hạnh. Đây là loại đại tặc thứ tư.

Năm là hạng người đối với những lời Phật đã nói hoặc Thanh văn nói, hoặc tiên nhơn nói, hoặc chư thiên nói, hoặc hóa nhơn nói, sau khi nghe được từ người khác liền nói là tôi nói. Nếu có ai hỏi người trì giới này đắc quả Tu-đà-hoàn phải không, thì đáp là đúng như vậy, hoặc im lặng chấp nhận. Đây là loại đại tặc thứ năm.

Có năm loại do ăn mà sanh tội: Như ăn, nuốt, đòi, lấy và mang ra khỏi giới.

Lại có năm loại do oai nghi mà sanh tội: Như đến, đi, đứng, ngồi, đại tiểu tiện.

Lại có năm loại do người mà sanh tội: Như người nữ, bất năng nam, người có hai căn, người thuộc ngoại đạo, người chưa thọ đại giới. Lại có năm loại do người mà sanh tội: Như người bị khổ thiết (trị phạt), người đang hành y chỉ, người bị tẫn, người đang hành Hạ ý, người bị tẫn tướng tội .

Lại có năm loại do người mà sanh tội: Như người bị Bất kiến tẫn, người bị Bất tác tẫn, người bị Ác tà bất trừ tẫn, người bị Biệt trụ và năm là người phạm Bất cọng trụ.

Lại có năm loại do người mà sanh tội: Như người bị Biệt trụ, người hành Biệt trụ xong, người bị tẫn, người là Tặc trụ xen lẫn trong Tăng và năm là người làm ô nhục Tỳ-kheo-ni.

Có năm hạng người không nên cho phép cử tội:

- Một là người đang hành Biệt trụ.

- Hai là người đã hành Biệt trụ xong.

- Ba là người đang hành Ma-na-đỏa .

- Bốn là người đã hành Ma-na-đỏa xong.

- Năm là người bị tẫn.

Lại có năm hạng người không nên cho phép cử tội, đó là người bị khổ thiết (trị phạt), người đang hành y chỉ, người bị tẫn, người đang hành Hạ ý và năm là người bị tìm tướng tội.

Lại có năm hạng người không nên cho phép cử tội, đó là như người bị Bất kiến tẫn, người bị Bất tác tẫn, người bị Ác tà bất trừ tẫn, người bị Biệt trụ và năm là người phạm Bất cọng trụ.

Lại có năm hạng người không nên cho phép cử tội, đó là người không có hổ thẹn, người không biết sợ, người trước đó có chê trách, người ít trí, người khủng bố.

Năm hạng người không nên cho phép cử tội kể trên cũng không nên cọng yếu, không nên cho phép ngăn thuyết giới, không nên cho phép ngăn Tự tứ, không nên cho phép ngăn giáo giới. Nếu cho phép cử tội, cọng yếu, cho phép ngăn thuyết giới, tự tứ và giáo giới thì mắc tội.

Tỳ-kheo muốn cử tội người khác phải tự trụ trong năm pháp mới được cử tội người khác:

- Một là thân thanh tịnh.

- Hai là khẩu thanh tịnh.

- Ba là từ trước đến nay thanh tịnh.

- Bốn là nghe nhiều biết rộng, thông suốt A-hàm.

- Năm là không đến trong tụ lạc xấu ác.

Phật bảo Ưu-ba-ly: "Vì sao Tỳ-kheo phải tự trụ trong năm pháp này trước rồi mới cử tội người khác, vì nếu sau này có Tỳ-kheo nói rằng: "Thân thầy không thanh tịnh sao lại cử tội người khác", vì thế thân phải thanh tịnh trước mới được cử tội người khác. Bốn pháp sau cũng giống như vậy".

Tỳ-kheo có năm pháp không nên sai giữ vật: Một là không biết chỗ, hai là không biết giá, ba là không biết thọ nhận, bốn là không biết số, năm là hay quên. Ngược với năm pháp trên thì nên sai giữ vật.

Tỳ-kheo có năm pháp không nên sai giữ y: Một là không biết chỗ, hai là không biết giá, ba là không biết thọ nhận, bốn là không biết số, năm là hay quên. Ngược với năm pháp trên thì nên sai giữ y.

Tỳ-kheo có năm pháp không nên sai chia y: Một là không biết y, hai là không biết màu sắc y, ba là không biết giá y, bốn là không biết số, năm là không biết là cho hay không cho. Ngược với năm pháp trên thì nên sai chia y.

Lại có năm pháp không nên sai chia y, đó là ái, sân, sợ, si và không biết đã chia hay chưa chia. Ngược với năm pháp này thì nên sai chia y.

Có năm nạn bố tát, đó là nạn vua, nạn giặc, nạn đồng bậc vua, nạn người, nạn thú dữ.

Có năm trường hợp dời ngày bố tát:

- Một là chuyển dời từ A-lan-nhã đến Tăng phường.

- Hai là chuyển dời từ Tăng phường đến A-lan-nhã.

- Ba là vua ra lịnh.

- Bốn là giặc ra lịnh.

- Năm là Tăng bị phá vì làm hòa hợp.

Tỳ-kheo phá giới thường đến nhà người có năm lỗi đó là dạy người khác phi pháp, phi Tỳ-ni, dạy người có oai nghi xấu, sanh tà kiến và dạy người khác nghe điều phi pháp.

Ngược lại Tỳ-kheo không phá giới khi đến nhà người có năm lợi ích đó là dạy người khác như pháp, như Tỳ-ni, dạy người có oai nghi tốt, sanh chánh kiến và dạy người khác nghe chánh pháp.

Tỳ-kheo phá giới đến nhà người lại có năm lỗi:

- Một là dạy người thân nghiệp bất thiện.

- Hai là dạy người khẩu nghiệp bất thiện.

- Ba là dạy người gần ác tri thức.

- Bốn là dạy người sanh tà kiến.

- Năm là dạy nghe điều phi pháp.

Tỳ-kheo không phá giới đến nhà người có năm lợi ích ngược với năm lỗi kể trên.

Tỳ-kheo có năm chỗ không nên đi đến, đó là chỗ đồng nữ, chỗ quả phụ, chỗ người nữ có chồng, chỗ dâm nữ và chỗ Tỳ-kheo-ni. Nếu đi đến năm chỗ này thì Tăng có thể cho yết ma Khổ thiết, yết ma Y chỉ, yết ma Khu xuất, yết ma Hạ ý, yết ma Mích tội tướng; hoặc Tăng không cho xả yết ma Khổ thiết… cho đến không cho xả yết ma Mích tội tướng .

Lại có năm chỗ Tỳ-kheo không nên đi đến, đó là chỗ đồng nữ, chỗ quả phụ, chỗ dâm nữ, chỗ ngoại đạo, chỗ huỳnh môn. Nếu đi đến năm chỗ này Tăng có thể cho yết ma Khổ thiết… cho đến yết ma Mích tội tướng; hoặc Tăng không cho xả yết ma Khổ thiết… cho đến không cho xả yết ma Mích tội tướng cũng giống như vậy.

Đệ tử cọng hành có năm pháp, Hòa thượng nên chiết phục, đó là đối với Hòa thượng không thương, không kính, không biết hổ, không biết thẹn và thích đến chỗ không nên đến. Nếu đệ tử cọng hành có năm pháp ngược với năm pháp trên thì Hòa thượng không nên chiết phục, nếu chiết phục thì mắc tội.

Đệ tử cọng hành có năm pháp, Hòa thượng không nên thọ đệ tử hối lỗi, đó là đối với Hòa thượng không thương, không kính, không biết hổ, không biết thẹn và năm là không cho Hòa thượng pháp và y thực. Nếu đệ tử cọng hành có năm pháp ngược với năm pháp trên thì Hòa thượng nên thọ đệ tử cọng hành hối lỗi, nếu không thọ thì mắc tội.

Có năm hạng người không nên vì nói Tỳ-ni: Một là hỏi để thử, hai là không nghi mà hỏi, ba là không phải vì hối lỗi đã phạm mà hỏi, bốn là gạn hỏi, năm là không lãnh thọ mà hỏi. Ngược với năm pháp trên thì nên vì nói Tỳ-ni.

Có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh: Một là dựa vào thế lực mà nói, hai là không sợ khó nói, ba là sợ mà nói, bốn là kinh hãi mà nói, năm là không lợi căn mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là nói lớn, nói không thân thiện, nói hay thay đổi, nói không tương ưng với pháp. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là nói hay quên, không xét kỹ mà nói, tánh ác mà nói, nói lúc sân, nói để thử. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là nói lời chê bai, nói lời cấm tiệt, nói lời châm chích, không nói ra lời thiện, nói ra lời lầm lỗi. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là nói lời không đầy đủ, nói lời che giấu, nói lén, nói lời xen tạp, bị mắng nói lời chiết phục. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là nói lời không chân thật, nói lời hư dối, nói lời hay thay đổi, nói không đúng lúc, nói mà không giữ lời. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là nói lời muốn cử tội người khác.

- Hai là nói lời cử tội người khác.

- Ba là nói lời khinh chê người khác.

- Bốn là nói lời quở trách.

- Năm là nói lời hiềm trách. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh: Một là nói lời phá chúng, hai là nói lời muốn phá chúng, ba là nói lời phá nghĩa, bốn là nói lời ưa thích phá, năm là nói lời cầu danh. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là nói lời ái, nói lời sân, nói lời sợ, nói lời si và năm là nói lời mà người nghe không tín thọ. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là nói lời không cung kính.

- Hai là đi vào không cung kính mà nói.

- Ba là mang giày dép không cung kính mà nói.

- Bốn là phủ vai hữu không cung kính mà nói.

- Năm là che phủ đầu không cung kính mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không thông suốt kinh mà nói.

- Hai là không thông suốt luật mà nói.

- Ba là không khéo biết nghĩa tranh cãi mà nói.

- Bốn là không khéo biết nhân duyên phát khởi tranh cải mà nói.

- Năm là không khéo biết nghĩa của diệt tránh mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là dựa vào sức của thân mà nói.

- Hai là dựa vào sức của miệng mà nói.

- Ba là nói lới không phải là Kinh.

- Bốn là nó lời phi pháp.

- Năm là nói lời phi luật. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là không được khuyên mà nói.

- Hai là không được sai mà nói.

- Ba là không bạch chúng mà nói.

- Bốn là không quán sát mà nói.

- Năm là không sợ khó nói mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là nói lời an ủi thương xót.

- Hai là thọ sự an ủi thương xót mà nói.

- Ba là có tính toán mà nói.

- Bốn là vì lợi mà nói.

- Năm là nói dựa theo ý người. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là dùng nghĩa bất thiện mà nói.

- Hai là dùng câu bất thiện mà nói.

- Ba là nên nói trước mà lại nói sau.

- Bốn là nên nói sau mà lại nói trước.

- Năm là nên nói lời này lại nói lời kia. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là ít trí huệ, ít tụng A-hàm. Không thông suốt A-hàm, không thọ học A-hàm và năm là không biết nghĩa câu của A-hàm. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh, đó là vì tranh chấp mà nói, vì phá hoại mà nói, vì chấp thủ mà nói, vì nói xấu nhau mà nói và vì tranh cãi mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là nói lời trái với thề nguyền.

- Hai là không hỏi mà nói.

- Ba là không hỏi ba lần mà nói.

- Bốn là người không biết nói mà nói.

- Năm là người không biết tranh luận mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là quên A-hàm mà nói.

- Hai là nói không đúng câu văn.

- Ba là bỏ sót mất A-hàm mà nói.

- Bốn là không thông suốt A-hàm mà nói.

- Năm là không cung kính lãnh thọ A-hàm mà nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là nói lặp lại lời của chúng.

- Hai là đem lời của chúng ra nói.

- Ba là nói khác lạ

- Bốn là vì lợi mà nói.

- Năm là cầu người khác nói. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo làm Thác lại tra không thể diệt tránh:

- Một là chúng nói hối lỗi liền nói tội của họ ra.

- Hai là khiến người không sân liền nổi sân.

- Ba là khiến người đã sân không dừng lại sân.

- Bốn là lời nói ra như gió thoảng khiến người không tín thọ.

- Năm là ý nghĩa của lời nói ra không hợp với kinh Tỳ-sa-da. Ngược với năm pháp trên thì Tỳ-kheo làm Thác lại tra có thể diệt tránh.

Phật bảo Ưu-ba-ly: "Tỳ-kheo hạ tòa muốn đến trước Thượng tòa hối lỗi thì nên trụ trong năm pháp rồi mới hối lỗi, đó là từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch bày vai hữu, cởi giày dép, quỳ gối, chắp tay bạch Thượng tòa ba lần: "Xin như pháp sám hối". Như thế gởi dục thanh tịnh, thọ Tự tứ hay xuất tội cũng giống như vậy".

Có năm pháp mà người cử tội không được cử tội người khác:

- Một là thân không thanh tịnh

- Hai là khẩu không thanh tịnh.

- Ba là ít trí huệ.

- Bốn là không thông suốt A-hàm.

- Năm là thích đến chỗ không nên đến. Ngược với năm pháp trên thì người cử tội được cử tội người khác.

Có năm pháp mà Tỳ-kheo đủ mười tuổi hạ được nuôi đệ tử và cho thọ đại giới:

- Một là đã thọ đại giới đủ mười hạ.

- Hai là hoặc hơn mười tuổi hạ.

- Ba là trì giới có trí huệ.

- Bốn là có thể dứt nghi cho đệ tử.

- Năm là có thể phá ác tà kiến cho đệ tử.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo đủ mười tuổi hạ được nuôi đệ tử và cho thọ đại giới:

- Một là có thể dạy trì giới.

- Hai là có thể dạy Tỳ-ni.

- Ba là có thể dạy A-tỳ-đàm.

- Bốn là nếu đệ tử ở phương khác không thích, có thể tự dẫn về hay nhờ người khác dẫn về.

- Năm là đệ tử bị bịnh có thể chăm sóc hay nhờ người khác chăm sóc.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo đủ mười tuổi hạ được nuôi đệ tử và cho thọ đại giới là tự mình có đủ tín, giới, thí, huệ và đa văn; lại có thể khiến đệ tử tùy nhập trụ trong tín, giới, thí, huệ và đa văn.

Lại có năm pháp mà Tỳ-kheo đủ mười tuổi hạ được nuôi đệ tử và cho thọ đại giới là tự mình có thể trụ trong giới vô học, định vô học, huệ vô học, giải thoát và giải thoát tri kiến vô học; lại có thể khiến cho đệ tử cũng trụ trong giới, định, huệ, giải thoát và giải thoát tri kiến vô học.

Nếu Tỳ-kheo đủ mười tuổi hạ không có đủ năm pháp kể trên mà nuôi đệ tử và cho thọ đại giới thì mắc tội; nếu đủ năm pháp kể trên cũng được cho người y chỉ và chứa nuôi Sa-di; nếu không đủ năm pháp kể trên mà cho người y chỉ và chứa nuôi Sa-di thì mắc tội.

6. Sáu Pháp

Có sáu nguồn gốc tranh cãi, đó là sân hận không nói, tánh ác muốn hại, tham-lam ganh ghét, dua nịnh quanh co, không biết hổ thẹn và sáu là ác dục tà kiến.

Có sáu hạng người dạy bảo nên tùy thuận, không nên trái nghịch, đó là Hòa thượng, A-xà-lê, chúng Tăng, vua, đồng bậc vua và sáu là Tỳ-kheo làm Thác lại tra.

Có sáu loại yết ma, đó là đơn bạch yết ma, bạch nhị yết ma, bạch tứ yết ma, Tăng yết ma, Tỳ-kheo làm Thác lại tra yết ma và sáu là thuyết giới yết ma.

Có sáu pháp học, đó là Tăng thượng giới, tăng thượng ý, tăng thượng trí, tăng thượng oai nghi, tăng thượng Tỳ-ni và sáu là tăng thượng Ba-la-đề-mộc-xoa.

Có sáu loại thỉnh, đó là thỉnh Tăng, thỉnh chúng nhơn, thỉnh người, thỉnh bát, thỉnh y và sáu là thỉnh thực.

Có sáu pháp không đầy đủ, đó là giới, kiến, mạng, oai nghi không đầy đủ, tự mình không đầy đủ và sáu là người khác không đầy đủ. Ngược với trên thì gọi là sáu pháp đầy đủ.

Lúc đó trưởng lão Ưu-ba-ly đến chỗ Phật, đảnh lễ rồi bạch Phật: "Thế tôn, xin nói sơ lược pháp yếu cho con biết thế nào là pháp, là luật là lời Phật dạy", Phật bảo: "Này Ưu-ba-ly, nếu biết pháp này tùy thuận dục, không tùy thuận vô dục; tùy thuận không hòa hợp, không tùy thuận hòa hợp, tùy thuận lỗi, không tùy thuận không lỗi; tùy thuận tăng trưởng, không tùy thuận không tăng trưởng, một mực không chuyển; tùy thuận phiền não không lìa thì thầy nhất định phải biết đây là phi pháp, phi Tỳ-ni, phi Phật pháp. Nếu biết pháp này không tùy thuận dục mà tùy thuận vô dục; tùy thuận hòa hợp, không tùy thuận lỗi mà tùy thuận không lỗi; không tùy thuận tăng trưởng mà tùy thuận không tăng trưởng; không tùy thuận phiền não thì thầy nhất định phải biết đây là pháp, là Tỳ-ni, là Phật pháp. Lại nữa, nếu biết pháp này tùy thuận tham, không tùy thuận không tham; tùy thuận không nhàm lìa, không tùy thuận nhàm lìa; tùy thuận đa dục, không tùy thuận thiểu dục; tùy thuận không biết đủ, không tùy thuận biết đủ; tùy thuận ác tà kiến, không tùy thuận ác tà kiến thì thầy nhất định biết đây là phi pháp, phi Tỳ-ni, phi Phật pháp. Nếu biết pháp này không tùy thuận tham mà tùy thuận không tham; không tùy thuận không nhàm lìa mà tùy thuận nhàm lìa; không tùy thuận đa dục mà tùy thuận thiểu dục; không tùy thuận không biết đủ mà tùy thuận biết đủ; không tùy thuận ác tà kiến mà tùy thuận không ác tà kiến thì thầy nhất định biết đây là pháp, là Tỳ-ni, là Phật pháp ". Giống như trưởng lão Ưu-ba-ly, trưởng lão A-na-luật, Tỳ-kheo-ni Đại ái đạo, Kế xá Cù-Đàm-di… cũng đã hỏi Phật như vậy.

Có sáu pháp hiện tiền, đó là Tăng, chúng nhơn, nhơn, Hòa thượng, A-xà-lê và giới hiện tiền.

Có sáu cách lấy, đó là cướp lấy, trộm lấy, gạt lấy, vu khống lấy, nhận của người gởi rồi lấy luôn, như pháp mà lấy.

Có sáu pháp hòa nhiếp:

- Một là dựa trên tu thân từ để khuyên các vị phạm hạnh với lòng tôn trọng, kính yêu, tư duy, nhiếp thủ, phát khởi tinh tấn và hướng đến Niết-bàn.

- Hai là dựa trên tu khẩu từ… như trên.

- Ba là dựa trên tu ý từ… như trên.

- Bốn là như pháp được bố thí y bát và các vật khác, đem bố thí cho các vị phạm hạnh với lòng tôn trọng, kính yêu… như trên.

- Năm là hộ giới không cho thiếu sót, không phạm, không thối thất, thanh tịnh đầy đủ được Phật khen ngợi, có thể thọ trì hết và khuyên các vị phạm hạnh… như trên.

sáu là với chánh kiến đã được có thể hiển bày pháp yếu để khuyên các vị phạm hạnh… như trên.

7. Bảy Pháp

Có bảy tài, đó là tín, giới, văn, thí, huệ, tàm và quý.

Có bảy lực, đó là tín, tinh tấn, tàm, quý, niệm, định và huệ lực. Có bảy pháp chỉ tránh, đó là hiện tiền, tự ngôn, ức niệm, bất si,

mích tội tướng, đa mích và bố thảo chỉ tránh.

Có bảy loại y, đó là y gai, y Sô ma, y Sa noa, y Kiều thi da, y Súy di la, y Khâm bà la và y kiếp bối.

Có bảy nội chúng, đó là Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di.

Có bảy pháp khiến chánh pháp diệt vong, mai một, đó là không có lòng tin, lười biếng, không biết hổ, không biết thẹn, hay quên, không có định và ít trí huệ.

Có bảy pháp không phải là chánh pháp, đó là không kính pháp, không kính nghĩa, không kính thời, không biết đủ, không tự kính mình, không kính chúng, không phân biệt người. Ngược với bảy pháp này thì gọi là bảy chánh pháp.

Trì luật có bảy đức:

- Một là có thể trì nội Tạng của Phật.

- Hai là có thể đoạn trừ tranh cãi (diệt tránh).

- Ba là do trì giới nên ở vị trí trên các ngoại đạo.

- Bốn là do trì luật nên không ai có thể gạn hỏi.

- Năm là do trì luật nên không gạn hỏi người khác.

- Sáu là ở trong chúng nói giới không có sợ gì.

- Bảy là có thể đoạn nghi khiến chánh pháp trụ lâu.

Có bảy Phật đại trì luật: Một là Phật Tỳ-bà-thi, hai là Phật Thi-khí, ba là Phật Tùy-diếp, bốn là Phật Câu-lưu-tôn, năm là Phật Câu-na-hàm-Mâu-ni, sáu là Phật Ca-diếp, bảy là Phật Thích-ca-mâu-ni .

8. Tám Pháp

Có tám chúng đó là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, cư sĩ, Sa-môn, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc và chúng Ưu-bà-di.

Có tám pháp có thể chứng quả Niết-bàn, đó là chánh kiến, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh phương tiện, chánh niệm và chánh định.

Có tám pháp được thí, đó là giới (cõi) được thí, y chỉ được thí, chế hạn được thí, nhân duyên được thí, Tăng được thí, Hiện tiền được thí, an cư được thí và tám là chỉ thị (chỉ định) được thí.

Do tám việc nên xả y Ca-hi-na, đó là khi ba y đã đủ, khi y may thành, khi đi, khi nghe, khi mất y, khi khởi tâm không trở về, khi quá thời hạn, khi cùng Tăng xả.

Có tám loại guốc không nên cất chứa, đó là guốc gỗ, guốc Đa-la, guốc Ba-la-xá, guốc tre, guốc lá cây, guốc Văn-nhã, guốc ba-ba, guốc Khâm-bà-la.

Có tám loại theo thế pháp, đó là lợi, suy, hủy, dự, xưng, cơ, khổ và lạc.

Có tám nạn, đó là nạn vua, nạn giặc, nạn lửa, nạn nước, nạn thú dữ, nạn rồng, nạn người, nạn phi nhơn.

Có Tỳ-kheo khi đang hành Biệt trụ thì xả giới, sau đó xin thọ giới lại, thọ giới rồi bạch các Tỳ-kheo: "Trong khi con đang hành Biệt trụ, xả giới rồi xin thọ giới lại, nay con phải làm sao", các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Vốn đang hành Biệt trụ thì nên cho hành Biệt trụ, không nên tác pháp cho lại nữa. Giống như trường hợp xả giới, các trường hợp khác như nói tôi là Sa-di … cho đến người bị Bất kiến tẫn, người bị Bất tác tẫn, người bị Ác tà bất trừ tẫn cũng như vậy".

Có Tỳ-kheo hành Biệt trụ xong liền xả giới, sau đó xin thọ giới lại, thọ giới rồi bạch các Tỳ-kheo: "Con hành Biệt trụ xong liền xả giới, nay xin thọ giới lại, con phải làm thế nào", các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Nếu đã hành Biệt trụ xong thì nên bảo theo tăng xin cho pháp hành Ma-na-đỏa. Giống như trường hợp xả giới, các trường hợp khác như nói tôi là Sa-di… cho đến người bị Bất kiến tẫn, người bị Bất tác tẫn, người bị Ác tà bất trừ tẫn cũng như vậy".

Có Tỳ-kheo đang hành Ma-na-đỏa thì xả giới, sau đó xin thọ giới lại, thọ giới rồi bách các Tỳ-kheo: "Trong khi con đang hành Ma-na-đỏa thì xả giới, nay xin thọ giới lại, con phải làm sao", các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Vốn đang hành Ma-na-đỏa thì nên hành Ma-na-đỏa, không nên tác pháp cho lại nữa. Giống như trường hợp xả giới, các trường hợp khác như nói tôi là Sa-di… cho đến người bị Bất kiến tẫn, người bị Bất tác tẫn, người bị Ác tà bất trừ tẫn cũng như vậy".

Có Tỳ-kheo hành Ma-na-đỏa xong liền xả giới, sau đó xin thọ giới lại, thọ giới rồi bạch các Tỳ-kheo: "Con hành Ma-na-đỏa xong liền xả giới, nay xin thọ giới lại, con phải làm thế nào", các Tỳ-kheo đem việc này bạch Phật, Phật bảo các Tỳ-kheo: "Nếu đã hành Ma-na-đỏa cong thì nên bảo theo Tăng xin cho xuất tội. Giống như trường hợp xả giới, các trường hợp khác như nói tôi là Sa-di … cho đến người bị Bất kiến tẫn, người bị Bất tác tẫn, người bị Ác tà bất trừ tẫn cũng như vậy".

9. Chín Pháp

Có chín loại não hại:

- Một là người này đã xâm hại, tổn hại tôi.

- Hai là người này sẽ xâm hại, tổn hại tôi.

- Ba là người này đang xâm hại, tổn hại tôi.

- Bốn là người này đã làm lợi ích cho oan gia của tôi.

- Năm là người này sẽ làm lợi ích cho oan gia của tôi.

- Sáu là người này đang làm lợi ích cho oan gia của tôi.

- Bảy là người này đã xâm hại, tổn hại đến bà con tôi.

- Tám là người này sẽ xâm hại, tổn hại đến bà con tôi.

- Chín là người này đang xâm hại, tổn hại đến bà con tôi.

Chín pháp này khiến họ sanh não nên gọi là cửu não. Ngược lại, nếu nghĩ rằng: "Tại sao không khiến cho người này không xâm hại, tổn hại đến tôi mà làm lợi ích cho tôi", nghĩ như thế thì xả được phiền não; hoặc nghĩ rằng: "Tại sao không khiến cho người này làm lợi ích cho oan gia của tôi", nghĩ như thế thì xả được phiền não; hoặc nghĩ rằng: "Tại sao không khiến cho người này không xâm hại, tổn hại đến bà con tôi", nghĩ như thế thì xả được phiền não. Đó gọi là chín pháp xả não.

10. Mười Pháp

Có mười pháp khiến chánh pháp diệt vong mai một, đó là phi pháp nói là pháp, pháp nói là phi pháp, phi Tỳ-ni nói là Tỳ-ni, Tỳ-ni nói là phi Tỳ-ni, không phạm nói là phạm, phạm nói là không phạm, khinh mà nói là trọng, trọng mà nói là khinh, Vô tàn mà nói là Hữu tàn, Hữu tàn mà nói là Vô tàn.

Ngược với mười pháp trên thì gọi là mười pháp không khiến cho chánh pháp diệt vong, mai một.

Có mười pháp gọi là Thượng tòa:

- Một là người có chỗ ở, không sợ, không ai có thể ngăn.

- Hai là người đã dứt phiền não, quen biết nhiều, có tiếng tăm, có thể khiến người khác sanh tâm tịnh.

- Ba là người có biện tài đầy đủ, không ai thắng được.

- Bốn là người có thể nói pháp không trệ ngại, nghĩa thú rõ ràng khiến người nghe tín thọ.

- Năm là người khéo hay thư thả khi đi vào nhà người.

- Sáu là người có thể nói pháp thâm diệu cho bạch y.

- Bảy là người khéo phân biệt các đạo.

- Tám là người khéo khuyên người khác hành bố thí, trai giới.

- Chín là người có thể khuyên người khác bỏ ác theo thiện.

- Mười là người tự có đủ bốn đế, được hiện pháp an lạc, không có gì thiếu sót.

Tỳ-kheo làm Ô-hồi-cưu-la có mười pháp này thì Tăng không nên sai:

- Một là không biết nguồn gốc việc tranh cãi và chỗ qua lại ban đầu.

- Hai là không biết tranh cãi.

- Ba là không khéo phân biệt việc tranh cãi.

- Bốn là không biết được nhân duyên phát sanh tranh cãi.

- Năm là không biết nghĩa của việc tranh cãi.

- Sáu là không khéo diệt tránh.

- Bảy là không thể làm cho việc tranh cãi đã dứt diệt không phát khởi trở lại.

- Tám là giới không thanh tịnh.

- Chín là không có đa văn.

- Mười là ít trí huệ.

Ngược với mười pháp trên thì Tăng nên sai làm Ô-hồi-cưu-la.

Phật tại nước Bà-già, trong tụ lạc Na-lệ-bàn có một Ưu-bà-tắc với tâm tin ưa thanh tịnh xây cất một phòng xá cúng riêng cho trưởng lão La-vân. La-vân thọ rồi liền đi du hành hai tháng, Ưu-bà-tắc này thấy vậy liền đem phòng xá này cúng cho Tăng bốn phương. Du hành hai tháng xong trở về, La-vân mới biết Ưu-bà-tắc đã đem phòng xá này cúng cho Tăng bốn phương, liền đến chỗ Phật đảnh lễ rồi đem việc trên bạch Phật rồi nói: "Thế tôn, nay con phải làm sao", Phật bảo: "Thầy nên đến hỏi Ưu-bà-tắc đó rằng: "Tôi không có điều gì xúc phạm ông chứ, hay là ông thấy tôi làm điều không phải hạnh Sa-môn, hay là thân khẩu tôi đã tạo tội lỗi gì?". La-vân vâng lời Phật dạy đến hỏi Ưu-bà-tắc y như vậy, Ưu-bà-tắc nói: "Đại đức không có điều gì xúc phạm tôi, tôi cũng không thấy đại đức làm điều gì không phải hạnh Sa-môn, thân khẩu cũng không tạo tội lỗi gì", lúc đó La-vân nói pháp chỉ dạy cho Ưu-bà-tắc được lợi hỉ rồi ra về, đến chỗ Phật bạch lại đầy đủ việc trên. Phật do việc này nhóm Tỳ-kheo tăng rồi bảo các Tỳ-kheo: Có mười cách thí phi pháp, mười cách thọ phi pháp và mười cách dùng phi pháp, đó là:

- Một là đã cúng thí cho Tăng này rồi lại chuyển qua cúng thí cho Tăng khác, đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Hai là đã cúng thí cho Ni tăng này rồi lại chuyển qua cúng thí cho Ni tăng khác, đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Ba là đã cúng thí cho ba hoặc hai, một Tỳ-kheo này lại chuyển qua cúng thí cho ba hoặc hai, một Tỳ-kheo khác; hoặc chuyển qua cúng thí cho Tăng. Đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Bốn là đã cúng thí cho ba hoặc hai, một Sa-di này lại chuyển qua cúng thí cho ba hoặc hai, một Sa-di khác; hoặc chuyển qua cúng thí cho Tăng. Đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Năm là đã cúng thí cho ba hoặc hai, một Tỳ-kheo-ni này lại chuyển qua cúng thí cho ba hoặc hai, một Tỳ-kheo-ni khác; hoặc chuyển qua cúng thí cho Tăng. Đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Sáu là đã cúng thí cho ba hoặc hai, một Thức-xoa-ma-na này lại chuyển qua cúng thí cho ba hoặc hai, một Thức-xoa-ma-na khác; hoặc chuyển qua cúng thí cho Tăng. Đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Bảy là đã cúng thí cho ba hoặc hai, một Sa-di-ni này lại chuyển qua cúng thí cho ba hoặc hai, một Sa-di-ni khác; hoặc chuyển qua cúng thí cho Tăng. Đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Tám là đã thí cho ba hoặc hai, một súc sanh này lại chuyển qua thí cho ba hoặc hai, một súc sanh khác; đây gọi là thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Chín là đã cúng thí cho Tỳ-kheo tăng lại chuyển qua cúng thí cho Tỳ-kheo-ni tăng; hoặc đã cúng thí cho Tỳ-kheo-ni tăng lại chuyển qua cúng thí cho Tỳ-kheo tăng. Đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

- Mười là nếu Tăng bị phá làm hai bộ, đã cúng thí cho bộ tăng này lại chuyển qua cúng thí cho bộ Tăng khác; đây gọi là cúng thí phi pháp, thọ phi pháp và dùng phi pháp.

Cúng thí trước thì gọi là cúng thí như pháp, cúng thí sau là cúng thí phi pháp. Như vua là đàn việt chủ đất, chủ phòng xá chỉ được trông coi gìn giữ, không được đoạt của nơi này đem thí cho một nơi khác".