SỐ 379 — KINH TỨ ĐỒNG TỬ TAM MUỘI

SỐ 379

KINH TỨ ĐỒNG TỬ TAM MUỘI

Hán dịch: Đời Tùy, Tam tạng Xà Na Quật Đa, người nước Kiền Đà La, Bắc Ấn Độ.

QUYỂN THƯỢNG

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Thế Tôn an tọa giữa Song thọ, rừng Ta-la thuộc vùng đất Lực sĩ nước Câu-thi-la.

Khi ấy, Như Lai tư duy: “Nay đã đến lúc nhập Niết-bàn, Ta nên nhập diệt”. Ngay đêm hôm ấy, Trưởng lão A-nan nằm mộng dữ, vô cùng kinh hãi, buồn bã chạy đến chỗ Phật, chắp tay cung kính với vẻ sầu thảm nhìn chăm chăm Đức Thế Tôn. Phật dạy Trưởng lão A-nan Cù-đàm-di-tử:

– Vì sao ông nhìn Ta chăm chăm thế? A-nan thưa:

– Bạch Thế Tôn! Tối qua bỗng dưng con có mộng dữ, khiến con vô cùng sợ hãi đến nỗi dựng tóc gáy vì biết chắc đó là điềm báo trước Như Lai nhập Niết-bàn.

Bạch Thế Tôn! Sau khi thấy mộng không tốt lành ấy, tâm con điên đảo rất sầu khổ, sợ Thế Tôn mau nhập Niết-bàn.

Phật dạy A-nan Cù-đàm-di-tử:

– Ông thấy mộng như thế nào mà biết đó là điềm báo trước Như Lai nhập Niết-bàn, lại sợ hãi đến nỗi như vậy?

Như Lai hỏi A-nan bằng kệ:

Ông thấy mộng ra sao

Giữa rừng cây Ta-la

Nói tướng sắp Niết-bàn

Hãy nói cho Ta biết?

A-nan cũng dùng kệ thưa:

Giấc mộng thấy tối qua

Sợ đến dựng tóc gáy

Lòng kinh hãi bàng hoàng

Xin Thế Tôn nghe cho.

Bỗng nhiên giữa thế giới

Hiện ra cây cao lớn

Tươi tốt rất thích nhìn

Có rất nhiều hoa quả.

Che khắp cõi chúng sinh

Bóng cây rất mát mẻ

Nếu ngồi dưới gốc cây

Thích thú không còn lo.

Nhìn cây mắt sáng suốt

Nghe tiếng tai thanh tịnh

Đạt được nhiều công đức

Cây cao đụng Hữu Đảnh.

Cây phát tiếng vi diệu

Nói đủ các pháp tướng

Đầy đủ nghĩa vi diệu

Làm an lạc chúng sinh.

Cây phát ra ánh sáng

Như Hằng hà sa số

Tràn đầy lợi như thể

Chiếu sáng khắp mọi nơi.

Mọi người khắp mười phương

Vô lượng khó nghĩ bàn

Ai bắt gặp ánh sáng

Chắc chắn được lợi ích.

Cây ấy tỏa hương thơm

Xông ướp mười phương cõi

Nếu ngửi hương thơm ấy

Không đọa các đường ác.

Cũng không đọa địa ngục

Lại không đọa súc sinh

Ngạ quỷ, A-tu-la

Đều đi vào cõi lành.

Cây tốt tươi như thế

Làm an lạc chúng sinh

Bị ngã đất lực sĩ

Nằm giữa chốn Song thọ.

Khi ấy hàng ngàn người

Nhiều không thể nghĩ bàn

Thấy cây ấy bị ngã

Buồn thảm kêu khóc lóc.

Bỗng nhiên không nghe tiếng

Và mùi thơm cây ấy

Không ai đứng dậy nổi

Con cũng ngã bất tỉnh.

Tối qua con thấy thế

Vô lượng tướng đáng sợ

Con thấy việc như vậy

Xin Phật dạy cho con.

Khi ấy, các trời ở cõi Tịnh Cư Đại Phạm Thiên vương, chủ cõi Ta-bà, Thương chủ Ma Vương Tử, Thiên chủ Kiều-thi-ca, Tứ Thiên vương cùng các quyến thuộc ở trụ xứ nghe đồn tướng báo trước Niết-bàn của Như Lai Thế Tôn, tất cả hơn tám mươi na-do-tha quyến thuộc trời chen chúc đua nhau đến chỗ Phật, đảnh lễ sát chân, cùng nhau kêu gào khóc lóc thảm thiết và dùng kệ nói với A-nan:

Ôi! Đau đớn quá thay!

A-nan, ông đã biết

Như Lai sắp nhập diệt

Giữa Ta-la song thọ.

Làm đèn cho người tối

Chỗ trú người không nhà

Muốn nhập vào tịch tĩnh

Vô dư Đại Niết-bàn.

Thế rồi, Đức Thế Tôn dùng kệ nói với Tuệ mạng A-nan và các chúng trời:

Con ơi! Chớ buồn khổ

Đúng như điều đã thấy

Đêm nay Ta nhập diệt

Dưới rừng cây Song thọ.

Cây Song thọ to lớn

Thân cành không nghĩ bàn

Đủ ánh sáng, hương thơm

Bị ngã giữa Song thọ.

Phật cũng như cây ấy

Nay muốn đến chỗ đó

Nhập Niết-bàn vô dư

Như nước hết lửa lớn.

Xá-lợi, Mục-kiền-liên

Thần thông, trí đệ nhất

Hai vị đã diệt độ

Nay ông sao không biết.

Các hành đều như vậy

Pháp vô thường sinh diệt

Phật biết tướng như vậy

Rồi nói cho người khác.

A-nan, ông nên báo

Hàng Thanh văn của

Ta Thượng tọa Ni-lâu-đà

Vị thiên nhãn đệ nhất.

Thượng tọa Ca-chiên-diên

Thượng tọa Câu-hi-la

Phú-lâu, Tu-bồ-đề

Nan-kỳ và Ngưu-úc.

Du Da Mạc Dà Vương

Đắp mặc y phấn tảo Nan-đà,

La-hầu-la Và các Thanh văn khác.

Hữu học và vô học

Cùng các phàm phu khác

Mau nói cho họ biết

Không lâu Ta nhập diệt.

Để sau khi Niết-bàn

Khỏi sinh lòng khổ não

Hữu học và phàm phu

Không thấy càng đau khổ.

Ta an ủi khuyên họ

Hiểu rõ chân pháp tướng

Các hành đều như mộng

Vô thường ông chớ buồn!

Đức Như Lai nói kệ xong, Tuệ mạng A-nan dùng kệ thưa Thế Tôn:

Bạch Phật! Con choáng váng

Toàn thân đều run rẩy

Nghe Phật sắp diệt độ

Con buồn khổ vô cùng.

Thân thể đều bất an

Lòng càng thêm đau buồn

Ly dục cũng như vậy

Vì sao Phật ra đi.

Báo Thượng tọa thế nào

Vị Thiên nhãn đệ nhất

Đấng Đại Bi hôm nay

Thấy rồi không thấy nữa.

Nay con thấy buồn khổ

Khổ ấy nói thế nào

Làm sao Thượng tọa nghe

Khổ não điều rất sợ.

Người học làm sao trụ

Và các phàm phu khác

Đau buồn như trúng tên

Xin Phật trụ một kiếp.

Làm sao giữa bốn chúng

Nói Thế Tôn diệt độ

Xin Thế Tôn nói cho

Xin Phật trụ một kiếp.

Ngọn lửa lớn tắt mau

Cả thế gian chìm đắm

Thế gian rất tối tăm

Thế gian luôn mờ ám.

Con không thể nói được

Việc rất khổ thế gian

Thế Tôn còn trụ thế

Không ai bị đau khổ.

Phật dạy A-nan Cù-đàm-di-tử:

– Ông chớ sầu khổ, tánh tướng của các hành đều vô thường. Khi ấy, Đức Thế Tôn liền nói kệ:

Này A-nan, các trời

Nghe Phật sắp Niết-bàn

Đều bỏ cung điện trời

Rất âu sầu khổ não.

Ông thị giả chánh nghiệp

Hãy nói các Tỳ-kheo

Để khi Ta Niết-bàn

Đau buồn không thấy Ta.

Tuệ mạng A-ni-lâu-đà đang nói pháp cho cõi trời Ba Mươi Ba trên đỉnh núi Tu-di. Lúc ấy, A-ni-lâu-đà dùng thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân quán sát, thấy các chúng trời đại oai đức từ bỏ cung điện, lại nghe các trời khóc sầu thảm, đau buồn khóc lóc. Thấy vậy, đồ chúng quyến thuộc đều chạy tán loạn. Lúc này, A-ni-lâu-đà chánh niệm với thiên nhãn sáng suốt thâm sâu quán sát lần nữa, lại thấy các chúng trời và quyến thuộc xả bỏ dục lạc, âu sầu khổ não, vội vàng kéo nhau đi.

ni-lâu-đà lại quán thấy núi chúa Tu-di và các ngọn núi cao trăm do-tuần, hai trăm do-tuần, ba trăm do-tuần, bốn trăm do-tuần đều sụp lở đổ xuống. Có ngọn năm trăm do-tuần, hoặc có vô lượng ngọn núi Tu-di sụp đổ rớt xuống biển lớn, nhưng chúng sinh ở đó không bị suy hại, không bị tổn thương. Với một chúng sinh còn không bị suy hại huống nữa có nhiều chúng sinh. Cũng không có một chúng sinh nào bị tổn thương huống nữa có nhiều chúng sinh. Tất cả các loài nương trú trong núi chúa Tu-di: Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nghe Như Lai sắp nhập Niết-bàn đều lo buồn khổ não, đồng thời vội vàng đi nhanh đến thành Câu-thi-na. Trong lúc đi nhanh thì núi Tu-di tự nhiên sụp đổ, làm chấn động vang ra tiếng như vầy:

– Thích Ca Như Lai Thắng Vương dòng họ Thích đã khổ hạnh, trải qua a-tăng-kỳ kiếp tu các căn lành. Nay ở giữa hai cây Ta-la của vùng đất Lực sĩ sắp nhập Vô dư Tịch diệt Niết-bàn, các trời người sẽ tối tăm.

Thế rồi, ai nấy đều vội vàng đi thật nhanh. Núi đại Tu-di và biển cả đều chấn động. Do đó, các ngọn núi và các hang núi lớn của núi chúa Tu-di đều sụp đổ rớt xuống biển lớn. Đang đứng trên đỉnh núi Tu-di, A-ni-lâu-đà nói lớn bài kệ:

Chủ buôn lớn thế gian

Ruộng phước lớn chúng sinh

Đem an lạc thế gian

Vị ấy nay Niết-bàn.

Xưa kia đã tạo công đức lớn

Là Đại Y vương trị các bệnh

Vứt bỏ không ngại không vướng mắc

Vị ấy nay sắp nhập Niết-bàn.

Thấy chúng sinh có nhiều ái dục

Luân hồi vô minh sinh già chết

Ở trong lao ngục, chấp điên đảo

Đem lòng từ bi mà nói pháp.

Quân ma bị động sân giận đến

Hung dữ dùng đao nhọn muốn hại

Hoặc cầm đá lớn đến sườn núi

Hiện ra đủ thứ việc sợ hãi.

Thấy những việc đáng sợ như vậy

Không hề rung động một mảy lông

Bậc tôn quý phá quân ma ấy

Nay giữa Song thọ sắp nhập diệt.

Tay phải duỗi ra chỉ xuống đất

Động vang cả rừng núi xóm làng

Vị Tự Tại Đại Pháp Vương ấy

Nay giữa Song thọ sắp Niết-bàn.

Như đánh đại địa phát tiếng lớn

Nghe khắp mười phương không nghĩ bàn

Bậc Đại Trí ấy rất siêu nhân

Nay sắp Niết-bàn giữa Song thọ.

Quân ma lúc trước rất đáng sợ

Đã đạt được nơi bình an vô sự

Bậc đại tiên giảng cho chúng sinh

Chuyển đại pháp luân nói bốn đế.

Hiện các thần thông không ai bì

Đặt hết thế giới đầu sợi lông

Chúng sinh không biết cũng không hiểu

Thế Tôn nay sắp nhập Niết-bàn.

Hiện đã đến vùng đất Lực sĩ

Giữa cây Song thọ rừng Ta-la

Nhập đại tịch tịnh trong Tam-muội

Sắp vào Niết-bàn nước lửa tận.

Nói kệ xong, Tôn giả A-ni-lâu-đà nhờ thần lực của Phật nên trong cõi Diêm-phù-đề hết thảy Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di chỉ trừ Thượng tọa Ca-diếp và các vị đệ tử đồ chúng quyến thuộc, hơn hai trăm bốn mươi chúng Tỳ-kheo, ngoài ra có bốn bộ chúng cùng đến giữa rừng Ta-la Song thọ, tụ tập lạy sát chân Thế Tôn và nghĩ như vầy: “Hôm nay chúng ta được chiêm ngưỡng Thế Tôn lần cuối cùng”. Khi A-ni-lâu-đà nói kệ xong, tức thời các trời người có đại oai đức và các Thiên tử, Thiên nữ ở các cõi trời, các loài rồng, nam nữ Dạ-xoa, nam nữ Tỳ-xá-giá v.v... tất cả trời, người, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la-già, loài người và phi nhân từ các tinh tú đến. Hết thảy đại chúng đều kêu gào máu rẩy đầy đất, nước mắt đầm đìa, tâm mê muội gào khóc thảm thiết động cả trời đất, sầu khổ như trúng mũi tên độc, không nơi nương tựa, kêu van thảm thiết, các căn đờ đẫn, quằn quại trên đất, toàn thân run rẩy, tay chân rã rời rất khổ não. Trong đó có người nhìn nhau mà khóc; có người tự đánh vào đảnh đầu, vả vào mặt mà kêu khóc; có người trợn mắt, khụy gối mà kêu khóc; có người đấm vào đầu, làm rách cả mặt mày mà kêu khóc; có người chà hai bắp đùi như chân cẳng bị đốt mà kêu khóc; có người xướng lên “Phật-đà ơi! Phật-đà ơi!” mà gào khóc, có người lau mắt hoặc đánh vào mặt mà kêu khóc đau đớn như trúng tên, khóc lóc nghẹn ngào, đau buồn áo não không thể kiềm chế được. Vô lượng ngàn ức chúng sinh khóc như mưa than thở sụt sùi, ngất xỉu rồi tỉnh lại. Có người chắp tay mà nước mắt nước mũi giàn giụa; có người lấy tay phải cào đầu, rồi dập đầu xuống đất mà khóc; có người dùng tay trái vò đầu buồn bã lo lắng như bị lửa đốt mà than khóc; có người thân thể tiều tụy, quằn quại đau khổ mà khóc lóc; có người hủy bỏ đôi tay mặt mày không còn bản sắc, nghẹn ngào mê muội mà kêu khóc.

Khi ấy, các Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già và các quyến thuộc kéo đến chỗ Phật. Ở trước Phật tất cả đều dập đầu xuống đất giống như cây bị đổ. Có người lạy sát chân Phật, có người kêu la lớn; có người khóc la quằn quại trên đất; có người ở trước Phật giơ hai tay quơ quào chụp níu tay Ngài kêu gào khóc lóc: Ôi Phật-đà! Ôi bậc tôn quý! Ôi bậc đại từ bi! Ôi nhà lớn! Ôi chỗ quay về! Hãy thương xót cứu vớt chúng con. Phật là mắt trong ba cõi chỉ đường cho người lạc lối, tất cả thế gian sẽ thành đồng trống, tất cả chúng sinh sẽ không có mắt nữa, ngọn đuốc sáng suốt đại trí nay tắt vĩnh viễn. Rồi cùng nhau nắm kéo Đức Phật giống như đám tang của cha mẹ, dòng họ, anh em, chị em, con cái của mình, kêu khóc buồn tủi kêu la đủ kiểu. Có người nói: Ôi! Đức Thế Tôn của con. Ôi! Vị thiện tri thức của chúng con. Ôi! Lời nói dịu dàng vi diệu. Ôi! Bước đi như sư tử chúa. Ôi! Bước đi như trâu chúa. Ôi! Bước đi như voi chúa. Ôi! Vị giảng nói pháp vương cam lồ. Vô lượng lời đau thương thảm thiết gào khóc như vậy, hoặc có người từ hư không rơi xuống đất, khóc lóc, quằn quại bất tỉnh.

Bấy giờ, A-nan bất tỉnh, té xuống đất giống như cây bị chặt, chốc lát tỉnh lại. Tay chống đất, ở trước Phật, A-nan chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn đến nỗi không hề chớp mắt và nói kệ:

Con sống thêm khổ não

Vì thấy các chúng sinh

Bị khổ như trúng tên

Buồn đau khóc nức nở.

Giống như đường tối tăm

Người buôn sợ giặc cướp

Bỗng thấy ánh sáng lớn

Chiếu sáng trước mọi người.

Kẻ ấy càng sợ hãi

Không sao đuổi chạy được

Gặp chỗ không nương tựa

Nhờ thấy đống lửa sáng.

Đức Thế Tôn diệt độ

Ai nấy đều buồn khổ

Người không ai cứu độ

Lại khổ như trúng tên.

Thế Tôn không trụ thế

Mà còn lại Niết-bàn

Bậc Tối thắng diệt độ

Làm sao con nỡ nhìn.

Như ngọn đuốc chiếu sáng

Củi hết lửa tắt tàn

Ngã vào vùng Lực sĩ

Làm sao con nỡ nhìn.

Nay sẽ không còn thấy

Ở trong rừng Trúc lâm

Và vườn của Kỳ-đà

Như thường khi thuyết pháp.

Làm sao vào Tỳ-da

Thành Tối thắng Ly-xa

Nói với các Ly-xa:

– Bậc Tối thắng diệt độ.

Làm sao vào Ca-tỳ

Thành Tối thắng họ

Thích Nói lời không vui này

Bậc Tối thắng diệt độ.

Làm sao đến Xà-thế

Vua nước Ma-dà-đà

Làm sao nói lời này

Như Lai nhập Niết-bàn.

Hơn hàng ngàn chúng sinh

Luôn u buồn khóc lóc

Làm sao an ủi họ

Thích Sư tử diệt độ.

Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni

Và chúng hàng tại gia

Nói họ như thế nào

Thích Vương ông diệt độ.

Hoặc ở nơi kinh hành

Hay nhập đại thiền định

Khi trời rồng hỏi thăm

Nói thế nào không sợ.

A-nan, Phật ở đâu?

Bậc ruộng phước tối thắng

Các Thượng tọa hỏi vậy

Con trả lời thế nào.

Đại pháp tòa sư tử

Con sẽ trải cho ai

Giường nằm đại sư tử

Con sẽ trải cho ai.

Giữa chúng không sợ hãi

Như Đại Sư tử hống

Đứng bên ai để nghe

Pháp thâm sâu tuyệt diệu.

Lấy nước rửa chân ai

Cầm ca-sa cho ai.

Bậc Tối thắng diệt độ

Con bám níu ai đây.

Đứng trước cả đại chúng

Ai khen con cần cù

Ai sẽ khen ngợi con

Đa văn biển đại trí.

Trí tuệ đại biện tài

Vô số chúng vui mừng

Còn ai nói con nghe

Lời thanh cao dịu dàng.

Con nghe luôn giữ gìn

Than thở như vậy xong

Ngã xuống đất bất tỉnh

Ở sát chân Đức Phật.

Khi đó, Đức Thế Tôn dạy A-nan:

– Này Cù-đàm-di-tử! Ông chớ quá sầu khổ như vậy, đừng mê muội quá. Trước kia Ta đã từng nói như vầy: “Tất cả ân ái đều sẽ biệt ly, tất cả hành đều vô thường, như mộng như huyễn, như bóng nắng, như bọt nước, như bọt tụ, như sương mai, hư vọng không thật. Các hành cũng thế”. Ông đã biết rồi chứ.

Này Cù-đàm-di-tử! Ông hãy đứng dậy, mau đi đến giữa cây Song thọ sắp xếp giường tòa cho Như Lai. Đầu hướng phương Đông, gối đầu cao như đầu con trâu. Mặt xoay đúng phương Bắc tay phải kề má, chân duỗi phương Nam. Vào cuối đêm nay Như Lai Thế Tôn sẽ nhập Niết-bàn, diệt trừ không còn thân hữu vi, đó là Niết-bàn.

Bấy giờ, A-nan khóc nức nở, đau buồn nước mắt giàn giụa rồi vâng lệnh Đức Thế Tôn trải tòa sư tử ở giữa cây Song thọ nơi rừng Ta-la. Sắp xếp xong, A-nan nói kệ:

Đây là lần cuối cùng

Trải tòa đại sư tử

Sau này không còn trải

Tòa cho bậc Tối thắng.

Làm sao con nỡ nhìn

Giữa rừng Song thọ vắng

Bậc Tối thắng diệt độ

Không thấy Thế Tôn nữa.

Các vị thần giữ rừng

Mãi không còn giữ nữa

Không còn thấy Như Lai

Làm sao sống an lạc.

Ôi các hành vô thường

Như huyễn, mộng, bọt, bóng

Đấng trượng phu đạo sư

Nay sẽ vào diệt độ.

Bấy giờ, Tôn giả A-ni-lâu-đà dùng kệ nói với A-nan:

Như Lai xưa đã dạy

Các hành đều vô thường

Nhân duyên không tự lại

Ông giữ tâm chớ buồn.

Có gì ông ưu bi

Có gì ông khóc lóc

Việc vô thường đã thế

Người trí không mê muội.

Sau khi A-ni-lâu-đà nói kệ xong, A-nan dùng kệ trả lời:

Ni-lâu-đà vô úy

Xin đừng nói như vậy

Nhìn Tối thắng diệt độ

Chả lẽ không buồn sao?

Tôn giả A-ni-lâu-đà nói:

Tôi đâu phải không khóc

Vì tôi cố đè nén

Thấy muôn loài chúng sinh

Bị ái dục hành hạ.

Thiên nhãn tôi lại thấy

Các chúng sinh khổ não

Vì xót thương bọn họ

Cho nên phải khóc lóc.

Làm lợi ích thế gian

Thì không nên áo não

Nên tôi nói các ông

Chớ buồn, phải niệm pháp.

Khi ấy, Thế Tôn đứng dậy, tất cả Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, A-tu-la, Ca-lâu-la v.v... trăm ngàn ức chúng vây quanh Đức Thế Tôn để đi đến rừng Ta-la. Đến nơi, Như Lai nằm nghiêng hông phải trên giường sư tử. Sau khi Đức Thế Tôn nằm trên giường sư tử, tức thì từ hư không trời mưa hoa với hương bột trời, tấu trăm ngàn điệu nhạc trời, lại mang đến thế gian đủ loại hương hoa, hương bột, hương xoa, đủ thứ âm thanh cúng dường Đức Thế Tôn để trồng các nghiệp lành. Cả thảy đều xướng lên:

– Đây là Đức Thế Tôn, Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác nằm lần cuối cùng và cũng là lần cuối cùng chúng ta nhìn Đức Thế Tôn.

Khi ấy trong khoảng sát-na, ở phương Đông có một thế giới tên Bảo Minh Chủ cách cõi Phật này mười ngàn câu chi, có Phật hiệu là Sư Tử Minh Thành, Như Lai, Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác. Trong thế giới ấy có vị Bồ-tát tên Thiện Tư Nghĩa, sẽ đến thác sinh trong cung nội vua A-xà-thế con bà Vi-đề-hy, thành Vương-xá thuộc nước Ma-kiệt-đà. Vừa mới sinh ra, Bồ-tát Thiện Tư Nghĩa ngồi kiết già nói kệ:

Ta từ cõi Như Lai

Sư Tử Hống đến đây

Nghe nói có Thế Tôn

Thích Sư Tử tạ thế.

Tức thì, trong không trung có vị trời dùng kệ đáp lại Bồ-tát Thiện Tư Nghĩa:

Hôm nay đức Nhân Vương

Thế Tôn Thích Sư Tử

Ở rừng cây Ta-la

Sắp nhập vào Niết-bàn.

Vị trời vừa nói xong, Đại Bồ-tát Thiện Tư Nghĩa dùng kệ nói:

Cõi Phật khó tính được

Nhiều trăm ngàn câu chi

Tôi từ cõi ấy đến

Nghe pháp Thích Sư Tử.

Gặp Ngài sắp diệt độ

Đang ở giữa Song thọ

Tôi chắc chắn phải đi

Đến quốc độ Phật đó.

Nay đã đến đây rồi

Phật đó sắp nhập diệt

Các trời và thế gian

Đều buồn huống gì ta.

Không ở đây một niệm

Nên mau gặp Thế Tôn

Đừng để đến uổng công

Mà không được gặp Phật.

Thiện Tư Nghĩa khuyên bảo

Vua nước Ma-già-đà

Bằng lời nói dịu dàng

Để tâm vua vui vẻ.

Đại vương nghe lời tôi

Đại nhân hiện thế gian

Tâm vua chớ phóng túng

Mau đến chỗ Đức Phật.

Trong trăm ngàn ức kiếp

Mới gặp được một lần

Nay đã gặp Phật rồi

Người trí chớ bỏ qua.

Xin vua đừng nghi ngờ

Cho tôi là con nít

Tôi chẳng phải trẻ ngu

Chính vua mới con nít.

Tham dục lạc ở đời

Giết cha tạo tội nghịch

Đó là con nít ngu

Sẽ đọa vào đường ác.

Vua gần tri thức ác

Điều-đạt quấy loạn người

Đi theo kẻ ác ấy

Nên giết cha vô tội.

Vua như pháp vô song

Chính là hàng Phật tử

Nhưng vì tâm hữu ngã

Không trí nên nổi nghịch.

Nghịch như vậy rất ác

Lo sợ chớ coi thường

Do đó vua chắc chắn

Đọa ngục đại A-tỳ.

Bây giờ Phật đang còn

Chưa nhập vào Niết-bàn

Hãy phát tâm cúng dường

Xương cốt Xá-lợi Phật.

Xin vua cúng hoan hỷ

Tôi sẽ đến bên Phật

Sinh vào trong cõi này

Không thọ hưởng các dục.

Vì tôi nghe cõi xưa

Sư tử Minh Như Lai

Khen ngợi Đại Tiên này

Như Sư Tử diệt độ.

Vì muốn được diện kiến

Nên sinh vào cõi này

Các dòng họ Sát-lợi

Đều đồng đến chỗ Phật.

Bấy giờ, vua A-xà-thế dùng kệ nói với đồng tử:

Vùng đất Lực sĩ cách đây xa

Không thể vội vàng, cần chuẩn bị

Này đồng tử! Đợi tối đêm nay

Sáng mai xuất binh đi an lạc.

Đồng tử Thiện tư Nghĩa trả lời vua A-xà-thế:

Đại vương chớ có sinh mệt mỏi

Sức thần thông tôi không nghĩ bàn

Nay tôi sắp đi về phương Đông

Vô lượng cõi Phật không hạn ngại.

Từ cõi Phật đó, tôi đến đây

Vượt qua vô lượng không bờ bến

Khoảng ấy cõi Phật như hằng sa

Vùng đất Lực sĩ nào có xa.

Nói kệ xong, đồng tử từ trong lòng A-xà-thế đi bộ ra khỏi thành Vương-xá một cách an tường, và nói kệ:

Muốn thấy Phật thanh tịnh, vô cấu

Bậc đại lực tối thắng siêu nhân

Các ông mau theo tôi đến thăm

Đấng Thích Tôn ấy chưa nhập diệt.

Sau khi đồng tử đi bộ ra khỏi thành Vương-xá, trong khoảng sát-na, có bảy vạn hai ngàn người tụ tập vây quanh. Lại có vô lượng vô biên trăm ức na-do-tha chúng trời theo đồng tử đến chỗ Phật, muốn đảnh lễ nơi chân Như Lai.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nằm nghiêng hông bên phải trên giường sư tử, giữa cây Song thọ, rừng Ta-la. Trong khoảng sát-na từ phương Nam đến cõi này có năm trăm ngàn ức thế giới Phật, có một cõi Phật, Đức Phật đó hiệu là Bảo Tích Thiện Hiện Như Lai, đầy đủ mười tôn hiệu, có Bồ-tát tên Tịch Tịnh Chuyển. Ở cõi đó qua đời, vị Bồ-tát này sinh vào Diêm-phù-đề trong nhà đại cư sĩ Tợ Sư Tử thuộc thành Xá-vệ. Ngay khi mới chào đời liền nói kệ:

Trải qua ngàn ức kiếp

Tự cắt bỏ tay chân

Móc mắt, hủy thân thể

Chặt đứt vô số đầu.

Thê thiếp cả con cái

Tất cả của cải quý

Trải qua ngàn ức kiếp

Cầu Bồ-đề Vô thượng.

Vì độ các quần sinh

Luôn bố thí tu phước

Vô lượng trăm ức kiếp

Bậc sáng suốt hiếm có.

Cư sĩ Tợ Sư Tử dùng kệ nói với đồng tử:

Ông là trời, rồng hả?

Hay Dạ-xoa, La-sát

Ông vừa mới sinh ra

Đã ăn nói rành mạch.

Quyến thuộc tôi đều sợ

Ruổi chạy tán khắp nơi

Tôi nghe tiếng tăm Phật

Cho nên tôi không chạy.

Đồng tử nói kệ lại:

Tôi chẳng phải trời, rồng

Dạ-xoa hay La-sát

Cư sĩ, ông không biết

Nên nói tôi là người.

Là Trời, Rồng, Dạ-xoa

Khẩn-la, Ma-hầu-la

Tôi là trời trong trời

Cư sĩ, ông nên biết.

Tợ cư sĩ trả lời:

Đồng tử nói:

Tôi có mối nghi ngờ

Đồng tử, tôi rất sợ

Nghe ông nói như vậy

Giống như người trí nói.

Thế nào là trời, rồng

Dạ-xoa, Khẩn-na-ma.

Sao gọi Thiên Trung Thiên

Xin đồng tử nói lại.

Cách đây về phương Nam

Có Phật hiệu Bảo Tích

Hiện tại như Sư tử

Tôi từ chỗ ấy đến.

Trăm lần làm Đế thích

Tự tại đến bây giờ

Trăm lần làm Phạm thiên

Cũng là vua Chuyển luân.

Tôi muốn nói thật lâu

Một kiếp, hay ức kiếp

Cũng không thể nói hết

Người trí mau đến Phật.

Này Đại cư sĩ! Ông cần phải tu pháp hành như vậy, với tâm niệm gần gũi sẽ được khai thị rõ ràng. Này Đại cư sĩ! Pháp hành là gì? Như Lai sẽ nói: Bảo Tích Thiện Hiện Như Lai đầy đủ mười tôn hiệu ấy có các Đại Bồ-tát thành tựu ba pháp, với tâm Bồ-đề đã đắc Bất thoái chuyển sẽ mau chứng Bồ-đề Vô thượng.

Ba pháp ấy là gì?

Nhập tâm vô biên.

Nhập trí thâm sâu.

Nhập Tam-muội tu hành kiên cố.

Muốn tuyên lại nghĩa trên, đồng tử nói kệ:

Nếu muốn nhập vào trí thâm sâu

Được trời, người luôn kính trọng

Chỉ có chư Phật đại danh xưng

Biết rõ nhân hay chẳng phải nhân.

Câu ấy không phải không Bồ-đề

Người có trí không bị nhiễm trước

Không còn chấp trước, lìa tên độc

Chứng pháp trí rồi được thành Phật.

Tâm niệm vô biên, không tâm hữu

Nhập tâm như vậy được tịch tĩnh

Tùy thuận tâm ấy gọi là Nhập

Tâm này gọi là Biến Nhất Thiết.

Nếu chặt phá cái không bền ấy

Thì không phá pháp Như Lai nói

Các hữu giống như thể hư không

Như vậy, chân như như kim cang.

Nên biết tự tánh không như thế

Nếu ai tu Vô Sở Trước này

Thì ra được khỏi lưới phiền não

Sẽ lìa các hữu thành Chánh giác.

Nên biết tất cả không chỗ biết

Nên chứng tất cả, không chỗ chứng

Nên giác tất cả, không chỗ giác

Tất cả Thanh văn không chấp thủ.

Nhập pháp thâm sâu, không nghĩ pháp

Giải thoát chúng sinh, không nghĩ thoát

Tịch tĩnh không nghĩ có tịch tĩnh

Chứng Bồ-tát mà không nghĩ Đạo.

Người mạnh mẽ ấy trừ tên độc

Hiểu rõ các cõi của chúng sinh

Biết tất cả nên gọi là Phật

Bậc Vô Sở Trước khó được gặp..

Đồng tử nói kệ xong, trong chốc lát cư sĩ Tợ Sư Tử cùng quyến thuộc hai trăm người vây quanh đều phát tâm Bồ-đề vô thượng, hồi hướng lên ngôi Bồ-đề, trong các pháp đã chứng được nhẫn Vô sinh. Tám mươi ức vị trời cũng phát tâm Chánh giác vô thượng, tâm Bồ-đề cứu cánh không còn thoái chuyển. Lại có bốn ức chúng sinh ở trong các pháp xa lìa trần cấu, đắc pháp nhãn thanh tịnh. Bấy giờ, đồng tử nói kệ:

Tôi đến chỗ Thích Tử

Thật là không uổng công

Trong sợ hãi sinh tử

Độ thoát ức chúng sinh.

Có rất nhiều chúng sinh

Đã phát tâm Bồ-đề

Trụ vô thượng bình đẳng

Chứng đắc nhẫn Vô sinh.

Cha tôi trụ pháp nhẫn

Mẹ, anh, quyến thuộc tôi

Tám mươi ức vị trời

Đều trụ đạo Bồ-đề.

Tôi được tài sản lớn

Vô lượng không nghĩ bàn

Gần gũi với pháp Phật

Hơi cách xa bần cùng.

Bấy giờ, đồng tử Tịch Tịnh Chuyển giáo hóa cha mẹ và quyến thuộc của mình rồi ra khỏi đại thành Xá-vệ. Cha mẹ cùng quyến thuộc cả trăm ngàn người. Đồng tử đi trước, mọi người kéo đến rừng Ta-la vùng đất Lực sĩ để đảnh lễ và chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn.

Khi Như Lai nằm nghiêng hông bên phải trên giường sư tử, trong chốc lát, cách đây về phương Tây hơn tám ức trăm ngàn cõi Phật, có Phật hiệu Nhạo Âm Như Lai đầy đủ mười hiệu. Cõi Phật ấy có Bồ-tát tên Vô Phan Duyên. Sau khi từ cõi đó qua đời, vị Bồ-tát ấy sinh trong đại thành nước Ba-la-nại ở cõi Diêm-phù-đề, bỗng nhiên hóa sinh trong nhà đại cư sĩ Thiện Quỷ Túc. Vừa sinh ra, đồng tử Vô Phan Duyên liền nói kệ:

Các pháp không duyên dựa

Thì giác bị ngu chuyển

Không thoát khỏi các khổ

Phiền não càng tăng trưởng.

Các pháp không chỗ tựa

Tìm nó không thể được

Nếu tận hay không tận

Đều là vô sở hữu.

Hư không không chỗ dựa

Chẳng không, không chỗ dựa

Pháp không, nhân duyên không

Nhân duyên cũng bất không.

Pháp được chư Phật giảng

Thâm sâu khó thấy được

Nếu có người nói được

Chỉ có Thích Sư Tử.

Voi lớn, sư tử lớn

Phạm hạnh không dục nhiễm

Hôm nay giữa Song thọ

Mắt thế gian sắp diệt.

Phật ở giữa đại chúng

Sáng như trăng đêm rằm

Nói diệu pháp cho chúng

Chúng không còn thấy nữa.

Chúng Tỳ-kheo bao quanh

Như đỉnh núi Đế thích

Từ nay không còn vào

Những thành thị đẹp lớn.

Bậc chí tôn trời người

Là trống pháp tối thắng

Phát ra làm chúng vui

Chúng con không còn nghe.

Vô ngã, không tạo tác

Như Lai nói pháp ấy

Nay sắp nhập Niết-bàn

Giữa Ta-la Song thọ.

Sau khi Bồ-tát Vô Phan Duyên nói kệ này, một ngàn đồ chúng trong thành Ba-la-nại nói như vầy:

– Vị đồng tử này thật kỳ lạ hiếm có, trí tuệ biện tài, thâm nhập vô úy, vừa mới sinh ra mà đã nhớ biết những việc đời trước, lại còn nói những bài kệ vi diệu rành mạch. Chính vì có trí tuệ đại lực như vậy nên không sợ những điều khó điều phục, thật là biện tài thanh tịnh vi diệu. Nguyện cho chúng ta được trí tuệ giống như vị đồng tử này.

Khi ấy, đồng tử Vô Phan Duyên muốn đại chúng nhập vào địa Bất thoái, pháp thế gian không có được, vô lượng vô biên sự hy hữu khó đắc cũng khiến họ được thể nhập và còn tạo cơ hội cho họ nhập pháp nhẫn Vô sinh.

Đại chúng thưa đồng tử:

– Thật quý thay đồng tử, nay chúng tôi đi theo đồng tử đến nơi đó để cúng dường và chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn.

Thế rồi, Đại Bồ-tát Vô Phan Duyên cùng đồ chúng quyến thuộc cả trăm ngàn người cung kính đi theo. Đồng tử đi trước, cùng ra khỏi thành Ba-la-nại và theo đường tắt đến chỗ Đức Phật vì muốn cúng dường và chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn.

Trong sát-na cách đây về phương Bắc có hơn sáu vạn bốn trăm ngàn ức cõi Phật, có Phật hiệu Trụ Bồ Đề Phần Chuyển Như Lai, đầy đủ mười hiệu. Cõi Phật đó có Bồ-tát tên Khai Phu Thần Thông Đức. Từ cõi Phật đó qua đời, Bồ-tát sinh trong Diêm-phù-đề, trong nhà đại tướng Sư tử thuộc đại thành Tỳ-xá-ly. Trong nhà, ông ta bỗng nhiên hóa sinh. Sau khi vừa sinh, Đại Bồ-tát Khai Phu Thần Thông Đức nói kệ:

Nếu nghe Phật Thế Tôn

Nhà họ Thích tăng trưởng

Độ thoát các ách nạn

Vô lượng trăm ngàn ức.

Nếu nghe Phật Thế Tôn

Được biển trí vô biên

Tinh tấn và thiền định

Đạt rốt ráo bờ kia.

Như Lai nhổ tên độc

Đắc tâm nhẫn, hòa nhã

Thường giảng pháp cho chúng

Mà không vướng tướng pháp.

Nếu nghe Phật Thế Tôn

Thì không vướng ba cõi

Thế gian làm hay không

Trí tuệ đều biết cả.

Cõi Dục và cõi Sắc

Cho đến cõi Vô sắc

Có thể dùng trí tính

Mắt sáng ấy còn không.

Khi ấy, nhà đại tướng có một Thiên nữ tên Chuyển Bồ Đề Phần

hóa làm người đứng trước đồng tử dùng kệ đáp lại:

Thế Tôn trụ một kiếp

Hoặc quá hơn một kiếp

Sau này ông gặp Phật

Nay thọ đủ năm dục.

Hưởng phước lộc tốt đẹp

Giống như đại vương gia

Những âm thanh vi diệu

Ca múa và xướng hát.

Đồng tử biết rõ Như Lai đã làm lợi ích cho chúng sinh, căn lành của các trời người đều được thành tựu, dùng kệ nói với Thiên nữ:

Chúng sinh ngu si kia

Ưa thích năm dục lạc

Không nghe Chánh Biến Tri

Và giáo pháp của Phật.

Tôi không thọ năm dục

Năm dục không lâu bền

Năm dục như đao kiếm

Nếu ai tin năm dục.

Heo chó và dã can

Lừa, ngựa, trâu, lạc đà

Bọn này tham năm dục

Chư Phật, Thanh văn trách.

Đui mù, căn tàn tật

Xấu xí và lệch què

Những tham dục như vậy

Chư Phật, Thanh văn trách.

Kiến càng, bướm, ruồi, lằn

Câu-chi-la, khổng tước

Là những loài hành dục

Ta hơn họ nên trách.

Ví như hầm lửa lớn

Cháy rực khắp Diêm-phù

Bọn mù kia rớt xuống

Năm dục cũng như vậy.

Các dục: Vô thường, Khổ

Bị người trí quở trách

Nếu ai không biết lỗi

Bọn này bị dục chuyển.

Tôi không thọ năm dục

Thế Tôn đã chứng tri

Ai nghe ý nghĩa này

Nên biết họ như Phật.

Tôi ở bên Phật nghe

Núi chúa Tu-di kia

Phật ấy vào nửa đêm

Sẽ nhập vào diệt độ.

Chúng ta mau đến đó

Ai đoạn sạch các sử

Ai muốn gặp hãy đi

E Thế Tôn diệt độ.

Chuyển tâm ý Bồ-đề

Bậc Tối thắng đã nói

Trong trăm ngàn ức kiếp

Khó gặp trồng căn lành.

Nếu chiêm ngưỡng Thích Tôn

Vào lúc nhập Niết-bàn

Nghe pháp Thích Sư Tử

Sẽ sinh chủng tử lành.

Nếu trời, người, Dạ-xoa

Đến chỗ Đức Như Lai

Ưa thích chủng tử Thích

Mau gặp Đại danh xưng.

Đại Bồ-tát Đồng tử Khai Phu Thần Thông Đức nói kệ xong, cùng vô lượng vô biên chúng sinh ra khỏi thành Tỳ-xá-ly, theo đường tắt đi đến chỗ Phật để mong chiêm ngưỡng cúng dường lễ bái Phật.

KINH TỨ ĐỒNG TỬ TAM MUỘI

QUYỂN TRUNG

Bấy giờ, Đức Thế Tôn đang nằm nghiêng hông phải trên giường sư tử thì bốn đồng tử từ bốn phương đi tới. Mỗi vị đều có đại chúng đi theo xung quanh và thống lãnh đại chúng đều bình đẳng. Trí tuệ, thần thông, oai đức, pháp hành không sai khác, không trái mảy may nào cả. Tất cả đều đến đứng trước Đức Phật cung kính chắp tay. Khi bốn đồng tử đi đến bên Đức Phật thì quyến thuộc của thành ấp nào đứng theo vị trí nấy. Còn tất cả trời người, trăm ngàn chúng sinh đủ tầng lớp, đều đứng chắp tay giữ tâm thanh tịnh, vui mừng khôn xiết và cúi mình chiêm ngưỡng hướng về bốn đồng tử. Trong lúc bốn đồng tử đang tiến tới thì bốn phương khắp một do-tuần có các trời tuôn mưa hoa trời đầy cả mặt đất, trỗi nhạc trời cả trăm ngàn điệu, các trời ca ngâm khen ngợi không thể tả.

Khi ấy, Đức Như Lai tự nhiên hiện ra bốn tòa sư tử ở bốn phía.

Tôn giả A-nan dùng kệ bạch Phật:

Bạch Đức Phật vì sao

Bốn bên Nhất thiết trí

Hông phải hiện bốn tòa

Trải tòa sư tử rộng.

A-nan vừa nói xong, Đức Phật dạy:

– Này A-nan! Ông có thấy bốn đồng tử này không? Vị từ phương Tây đến, mặt như trăng rằm sáng hơn ánh sáng mặt trời, che khắp bốn thiên hạ, oai đức thù diệu, mặt mày sáng rỡ, tỏa ánh sáng trí tuệ, đắc đại tinh tấn, thể nhập vào trí thâm sâu, thành tựu các công đức, tri thức trí tuệ thông suốt, có lòng tin sâu sắc, biết khiêm nhường hổ thẹn, hạnh nghiệp đầy đủ, sự hiểu biết sâu sắc, đắc chánh niệm định, trí tuệ lanh lợi, có đại phương tiện đệ nhất Tổng trì, tùy theo căn cơ chúng sinh mà giảng pháp để họ tăng trưởng căn lành, đã từng trồng các căn lành với vô lượng ức trăm ngàn Đức Phật. Họ ở bốn phương từ cõi Phật của mình nghe Ta sắp nhập Niết-bàn, nên từ cõi Phật đó đến đây xin hỏi để sinh vào cõi này, muốn nghe thấy Ta và danh xưng Ta nói pháp làm lợi ích cho những công đức, để nhìn Như Lai vào cuối đêm nay ở giữa Song thọ rừng Ta-la trong vùng đất Lực sĩ nhập vào Niết-bàn vô dư, Niết-bàn không thể nghĩ bàn, Niết-bàn Nhất thiết thế gian vô đẳng, Niết-bàn Nhất thiết thế gian hy hữu, Niết-bàn Nhất thiết thế gian đoạn ly chư thú thanh tịnh. Như Lai sắp vào Niết-bàn vi diệu tối thượng như vậy.

Này A-nan! Đồng tử từ phương Đông đến, dung nhan đẹp đẽ, đầy đủ đại công đức, đoan nghiêm dễ mến, ánh sáng chiếu khắp nơi, oai đức vời vợi giống như trăng mùa thu tỏa tràn ánh sáng với trăm ngàn đồ chúng đi theo và được chúng trời mưa cúng hoa trời. Họ đến chỗ Như Lai là muốn cúng dường Phật.

Này A-nan! Đồng tử này từ cõi Sư Tử Âm Minh Thanh Như Lai, đã từng làm Chuyển luân Thánh vương, thống lãnh ngàn thế giới và đủ quyền lực, được chư Thiên, người cúng dường. Khi trị vì thì luôn giảng pháp cho cõi Dục, trên trời và nhân gian để họ thọ trì cú nghĩa, giảng nói cho vô số chúng sinh về ý nghĩa vi diệu, dạy họ trồng các căn lành, đắc các thần thông và hiểu rõ pháp hành. Chúng Thánh học hỏi vô biên không đoạn, tối thượng vi diệu được sức vô úy, thể nhập sâu vào pháp tướng, thành tựu biện tài, trí tuệ lanh lợi đạt đến trí tuệ vô biên ở bờ bên kia. Đầy đủ các pháp hành như vậy rồi, suốt mười tám ức năm trị vì giáo hóa như pháp, vị ấy không dùng dao gậy đánh đập não loạn chúng sinh, không vì ái dục mà tham lam ngôi vua. Mười tám ức năm ấy làm thành thục được tám mươi na-do-tha chúng sinh trụ vào Bồ-đề vô thượng. Với pháp Bồ-tát đó nên vua đắc được địa vị Bất thoái. Thiện nam ấy từ lúc mới phát tâm đắc được địa vị Bất thoái cho đến thành tựu rốt ráo Bồ-đề vô thượng. Một thời gian sau, vua cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca sa bỏ nhà làm người xuất gia, suốt tám mươi mốt ức năm tu hành phạm hạnh. Từ khi xuất gia chưa bao giờ ngồi nằm huống chi ngủ nghỉ. Trong tám mươi mốt ức năm ấy, thậm chí không khởi một niệm tưởng dục và tâm sân hận nào, huống chi là có tâm sát hại não loạn, không tạo việc bất thiện và tư tưởng yêu ghét, cũng không nghĩ tu hành tưởng không tu hành, thường trụ vào hai pháp: một là mặc dầu đắc nhục nhãn nhưng không có tưởng về nhục nhãn, hai là mặc dầu biết rất rõ về các pháp tụ nhưng không có tư tưởng chấp pháp tụ. Trong tám mươi mốt ức năm, vị ấy không bàn chuyện không lợi ích hay tưởng về những việc khác như tưởng về địa, tưởng về thủy, tưởng về hỏa, tưởng về phong, tưởng về hư không, tưởng về thức, tưởng đến vợ con, tưởng đến đói khát, tưởng đến xóm làng, tưởng nơi thanh vắng, tưởng đến thành ấp, tưởng về sự trái nghịch, tưởng về sự không trái nghịch, tưởng về viễn ly, tưởng thiền định, tưởng tự ngã, tưởng ngã người khác, tưởng sắc, tưởng vô sắc, tưởng một bên, tưởng chính giữa, tưởng sinh tưởng diệt, tưởng ít tưởng nhiều. Các loạn tưởng như vậy đều được tịch tĩnh không có phân biệt, chỉ trừ hai mươi hòm chứa tạng pháp, để tư duy tu tập. Trong khoảng thời gian ấy đã thành thục được tám vạn na-do-tha chúng sinh, nhất định chứng Bồ-đề vô thượng. Những chúng sinh ấy đều mới phát tâm ở cõi này, trong khoảng sát-na ở cõi Phật ấy đi ra một cách tự tại. Mỗi vị đi riêng đến cõi Phật để phụng thờ chiêm ngưỡng Thế Tôn ở cõi Phật đó. Mỗi thế giới có một Đức Phật. Mỗi thân đến từng mỗi thân Phật làm mỗi việc xen lẫn nhau. Chư Phật của mỗi quốc độ đều giống nhau. Trong sát-na nằm nghiêng hông bên phải, vào cuối đêm nay đều sẽ nhập Niết-bàn giữa cây Song thọ rừng Ta-la thuộc vùng đất Lực sĩ giống như Như Lai. Hết thảy chư Phật ấy đều một hiệu Thích Ca Mâu Ni, đầy đủ mười tôn hiệu. Chư Phật ấy cũng đồng xuất hiện ở cõi ác năm trược.

Này A-nan! Dùng nhục nhãn vô lượng vô biên vô ngại chánh tri, chánh kiến như Thanh văn, Phật-bích-chi thì không thể nhập được, bởi vì chẳng phải cảnh giới của họ.

Này A-nan! Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di nào nghe pháp môn này sinh lòng tin ưa thích trí nhục nhãn chánh tri chánh kiến của Ta, muốn đạt được trí ấy cho đến đầy đủ Nhất thiết chủng trí và phát nhất niệm chánh tín liên tục không xả bỏ, thì vừa mới phát tâm liền sinh vô lượng công đức, huống chi đạt được vô lượng vô biên đại công đức.

Này A-nan! Nếu có thiện nam, thiện nữ đi đến tám mươi na-do-

tha chư Như Lai, lại trải qua tám mươi na-do-tha ức năm đem tất cả vật cụ cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đích thân phụng thờ chư Như Lai ấy. Đối với thời gian tám mươi na-do-tha năm tuy được vô lượng công đức nhưng không bằng nghe pháp môn này mà phát tâm ham thích thì công đức vô biên sẽ không có gì so sánh được.

Này A-nan! Đồng tử này ở trong pháp của Ta trong một ngày đêm đã giáo hóa làm lợi ích vô lượng vô biên chúng sinh, huống gì làm lợi ích trong thời gian lâu. Nếu Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên và các Thanh văn khác dù có nghe cũng không thể làm lợi ích độ thoát vô lượng chúng sinh như vậy.

Này A-nan! Giả sử đem hết tuổi thọ của các ông để nói pháp giáo hóa chúng sinh, không nghĩ đến việc nào khác và không bao giờ dừng nghỉ, mặc dầu giáo hóa làm lợi ích như vậy nhưng trong pháp của Ta, bản thân các ông không thể gánh vác gánh nặng pháp Phật, giống như đồng tử này đã gánh vác được thấy hôm nay.

Phật lại dạy:

– Này A-nan! Đồng tử này làm lợi ích lớn và đầy đủ tâm từ bi với chúng sinh, nhớ nghĩ đến chúng sinh, làm lợi ích cho chúng sinh, cho nên đồng tử này có vô lượng công đức.

Này A-nan! Ông có thấy đồng tử từ phương Nam đến không? Mặt vị ấy sáng như trăng rằm mùa thu tỏa sáng vằng vặc. Tay phải cầm Bảo tích dộng xuống đất phát ra âm thanh như vậy. Ví như nước Ma-già-đà có một vật báu làm bằng vàng, bằng bạc, làm được thành công thì kinh doanh càng phát triển. Nó không dính bụi bặm, không tỳ vết, nứt rạn, không bị rỉ chảy, đẹp đẽ không có đất, mồ hôi nhơ nhớp, nhờ các điều kiện hợp lại mà thành. Những kỹ năng mài giũa rất tinh xảo, trong sáng năm phần, vuông vức mười phần, cách xa ngàn phần mà cũng thấy, xa lìa mười hai phần thuộc vàng bạc phiền cấu. Tính chất của loại ấy rất tinh ròng, tính vàng ròng rất tối thắng - mài luyện trăm lần được thành vật mới chứ chẳng phải vật cũ, đủ tám phần của hàng ngàn thợ giỏi, nhất tâm quán sát thì tất cả bụi bặm mồ hôi nhơ nhớp không có. Đánh vào vật tốt đẹp ấy phát ra âm thanh như vậy, nếu ai nghe được thì diệt hết các khổ.

Này A-nan! Ta ví dụ âm thanh của vật ấy chỉ sơ lược mà thôi.

Nhưng đồng tử này giữa những vật báu lẫn lộn dùng trượng thanh khiết đánh vào phát ra âm thanh cũng như vậy.

Này A-nan! Đồng tử này tên là Tịch Tịnh Chuyển, là Đại Bồ-tát từ cõi Như Lai Bảo Tích phương Nam đến. Thế giới Phật ấy tên Bảo Trang Nghiêm.

Này A-nan! Ý ông thế nào? Thế giới đó vì sao gọi là Bảo Trang Nghiêm?

Này A-nan! Thế giới Phật đó không có một chúng sinh nào trụ vào bất định, và cũng không có ai trụ vào tà định.

Này A-nan! Chúng sinh cõi ấy đều là chánh định, trụ vào Bồ-đề vô thượng.

Này A-nan! Cõi đó là cõi của Bồ-tát. Chúng sinh cõi đó không có tư tưởng nam nữ.

Này A-nan! Chúng sinh cõi đó đều phạm hạnh, không bị uế dục, trí hạnh đều thanh tịnh, thậm chí không có tên của dục uế.

Này A-nan! Chúng sinh ở cõi Phật Trang Nghiêm không có những tư tưởng bất thiện cũng không tưởng đến ăn. Họ chỉ ăn hai loại thức ăn đó là lấy định tuệ và lấy pháp hỷ làm thức ăn.

Này A-nan! Cõi Phật ấy không nói về năm ấm, không nói Ba thừa, chỉ giảng nói rộng rãi về Nhất thiết trí ấm, là kho tàng của Bồ-tát. Này A-nan! Do đó mà thế giới Phật ấy gọi là Bảo Trang Nghiêm.

Này A-nan! Chúng sinh ở các cõi Phật khác đều sinh vào cõi này. Có người nguyện sinh vào cõi Phật ấy. Nếu họ nguyện sinh vào đó thì đều không thoái chuyển Bồ-đề vô thượng.

Này A-nan! Hoặc có Bồ-tát nào từ cõi Phật khác đến sinh vào nơi đây. Sau khi sinh liền tự biết tất cả việc trong cõi Phật ấy. Sau khi những Bồ-tát sinh vào cõi đó thì trong khoảng sát-na đều tưởng mình là Phật.

Này A-nan! Như Lai Bảo Tích Hiện ấy giảng nói hết thảy vô lượng vô biên na-do-tha Đại Bồ-tát ở đó về Nhất thiết chủng trí và kho tàng pháp môn Bồ-tát không bao giờ gián đoạn và cũng không nói gì khác.

Này A-nan! Giả sử qua vô lượng ngàn kiếp, Ta nói công đức của cõi Phật đó và phân biệt rõ ràng về thắng pháp mà các Đại Bồ-tát đạt

được thì đó là phát nguyện về cõi Phật Trang Nghiêm không thể cùng tận.

Này A-nan! Ta chỉ nói sơ lược về danh tự và công đức của thế giới Phật đó. Đại Bồ-tát Tịch Tịnh Chuyển này từ phương ấy đến vì muốn thấy Ta nhập Niết-bàn, cũng vì thương xót vô lượng vô biên chúng sinh để họ phát tâm Bồ-đề vô thượng, cũng là muốn hiển bày công đức trang nghiêm ở cõi ấy. Hiển bày danh xưng và công đức của Phật Bảo Tích Hiện đó thì gọi là hiển bày pháp hành đại sự của các Bồ-tát. Lại nói danh xưng chân thật để vô số chúng sinh cõi này giữ gìn chánh pháp, đến cõi Phật Thích Ca vì muốn các Bồ-tát đời vị lai sinh tâm hoan hỷ.

Này A-nan! Đồng tử này xưa kia tu hành hạnh Bồ-tát, gặp Phật Nhiên Đăng xuất hiện ở đời. Khi ấy đồng tử từng làm Chuyển luân Thánh vương tên Hàng Oán.

Này A-nan! Thánh vương Hàng Oán nói chánh pháp làm thành thục căn lành cho vô lượng vô biên chúng sinh. Từ sáng sớm đến khoảng chừng bữa ăn, đã hóa độ ba mươi sáu ức chúng sinh trụ vào địa Bất thoái trong Bồ-đề vô thượng, nhập chánh định tụ, chứng đắc pháp nhẫn Vô sinh. Nhưng sau khi Như Lai Nhiên Đăng Bát-niết-bàn, Thánh vương phát đại tinh tấn, cạo bỏ râu tóc xuất gia nối bước Phật Nhiên Đăng chuyển Chánh pháp luân. Sau khi Thánh vương làm lợi ích cho vô lượng vô biên chúng sinh rồi, vào độ thời gian trước mặt trời lặn đã giáo hóa ba vạn sáu ức chúng sinh trụ Bồ-đề vô thượng. Trở về khi mặt trời lặn khiến bảy vạn na-do-tha chúng sinh đều lậu tận chứng A-la-hán, huống chi những bậc hữu học chứng đạo, kiến đế thì không thể nào so lường được.

Này A-nan! Giả sử Ta dùng trí tuệ của Phật để nói cho đồng tử Bồ-tát Tịch Tịnh này, thuở xưa vì làm lợi ích cho các chúng sinh không thể cùng tận.

Này A-nan! Ông hãy đến trước Ta trải tòa ngồi cho đồng tử Bồ-tát Tịch Tịnh, ông được vô lượng vô biên công đức thù thắng vi diệu. Nếu chúng sinh nào nghe tên Bồ-tát Tịch Tịnh thì người ấy giống Phật hiện tại không khác.

Này A-nan! Chúng sinh nào nghe danh tự, giáo pháp, thọ ký

trang nghiêm công đức này, thậm chí trong một niệm phát lòng tin thanh tịnh muốn thấy Như Lai Bảo Tích Hiện, muốn nghinh đón lễ lạy gần gũi cúng dường hay ai phát tâm muốn nghe pháp này, thì này A-nan, nay Ta đều thọ ký cho họ được sinh về cõi ấy để phụng thờ, chiêm ngưỡng Như Lai và nghe chánh pháp. Trong cõi Phật đó, Bồ-tát nào cũng muốn thực hành các pháp hành ấy, chỉ trừ những Bồ-tát vì nguyện lực.

Này A-nan! Chúng sinh cõi đó hoàn toàn được lợi ích lớn, dù chỉ nghe danh tự giáo pháp, công đức trang nghiêm thậm chí nghe qua một lần, huống gì sau khi nghe có lòng tin thanh tịnh.

Này A-nan! Pháp cú ấy như thật không hư vọng, ông nên giữ gìn cho khéo, nhớ nghĩ thật kỹ. Vì sao? Này A-nan! Vì người ở cõi Diêm-phù-đề chưa từng nghe những chương cú và danh tự của kinh này.

Này A-nan! Nếu Bồ-tát chỉ là danh tự và người hủy báng chánh pháp thì chớ cho họ nghe. Vì sao? Vì họ phỉ báng chánh pháp, tội đó rất nặng.

Này A-nan! Ông thấy ở phương Tây có chiếc xe trang hoàng đủ vật báu đang nương trên hư không đến đây không?

A-nan thưa:

– Bạch Thế Tôn! Con đã thấy. Phật lại bảo A-nan:

– Ông thấy có một đồng tử trong đó không? Hai chân vị ấy đang tạo ra thần thông biến hóa bay vọt lên hư không làm chấn động đại địa này. Sự chấn động này rất dữ dội. Khi đại địa chấn động bởi sự biến hóa ấy, làm cho chúng sinh sợ hãi dựng tóc gáy.

A-nan thưa:

– Bạch Thế Tôn! Đúng vậy! Bạch Thiện Thệ! Đúng vậy! Con đã thấy rồi. Đồng tử này có thần thông du hý hiện ra đủ cách, nương trên hư không đến đây.

Phật lại bảo A-nan:

– Chiếc xe trang trí đủ các vật quý báu ấy đến trước mặt đồng tử phát ra đủ mùi hương vi diệu, tỏa khắp cõi Phật này.

A-nan thưa:

– Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Đúng vậy, bạch Thiện Thệ!

Phật lại bảo A-nan:

– Đây là do trí lực của thiện nam ấy hiện ra làm cho chiếc xe phát ra mùi thơm như vậy.

Này A-nan! Ông hãy lắng nghe âm thanh phát ra bốn loại. Đó là: Không thanh, Vô sở hữu thanh, Tịch tĩnh thanh và Phật thanh.

A-nan thưa:

– Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Đúng vậy, bạch Thiện Thệ! Phật dạy:

– Này A-nan! Từ chân lông của đồng tử phát ra âm thanh như vậy.

Này A-nan! Khi âm thanh này phát ra có sáu mươi tám na-do-tha chúng sinh đạt lợi ích rất lớn. Lại có vô số chúng sinh ở một ngàn thế giới đối với pháp vô vi tâm đã đoạn lậu tận, liền được giải thoát.

Này A-nan! Nghe tên một Đức Phật đã có chín ức Bồ-tát trụ địa Bất thoái chuyển, được nhập thánh đạo Bồ-đề vô thượng. Có trăm ngàn na-do-tha trời người cõi này đắc địa A-bệ-bạt-trí, nhất định nhập Bồ-đề vô thượng.

Này A-nan! Phương Tây nơi thiện nam này ở có Phật hiệu Như Lai Hỷ Lạc Âm, thế giới tên Lạc Mao, từ cõi đó đến đây muốn thấy Như Lai nhập Niết-bàn. Sau khi đến đây, thiện nam ấy đã làm lợi ích rất nhiều cho vô lượng vô biên chúng sinh.

Này A-nan! Nay thiện nam ấy đến cõi này làm Phật sự, như Như Lai chuyển Đại pháp luân, thì vị ấy cũng chuyển Đại pháp luân như vậy.

Này A-nan! Thiện nam này từ a-tăng-kỳ kiếp đến nay trong lỗ chân lông luôn phát ra bốn loại âm thanh như vậy, đó là âm thanh không tịch. Trong mỗi âm thanh đều làm lợi ích rất lớn cho vô lượng vô biên chúng sinh.

A-nan bạch Phật:

– Bạch Thế Tôn! Thiện nam này xưa kia đã trồng căn lành gì mà trong lỗ chân lông phát ra các thứ âm thanh như thế?

Phật dạy A-nan:

– Ta nhớ về quá khứ xa xưa lượng vô số kiếp có Phật ra đời hiệu là Vô Cấu Nhãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự

Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Thiện nam này xuất gia theo Phật làm đại Sa-môn tên Trí Lạc, tịnh tu phạm hạnh. Nhưng Sa-môn này hỏi Như Lai về chân lý khó biết, cú nghĩa trí tuệ thâm sâu. Đó là bất sinh, bất diệt; Nhất thiết pháp không, vô sở hữu; tất cả bản tánh các pháp đều thanh tịnh, tất cả chư Phật đồng một thể. Vậy mà Sa-môn ấy suốt bảy ngày bảy đêm luôn suy nghĩ không gián đoạn, không nghĩ đến mỏi mệt, không nhớ đến việc khác, không xả bỏ gánh nặng. Tự mình thọ trì bốn câu ấy, ưa thích tụng tập, hành trì thông suốt, nghiên cứu quán triệt ý nghĩa thực hành rất siêng năng.

Này A-nan! Sa-môn lúc đó chính nay là đồng tử đây vậy. Nhờ y theo ý nghĩa vi diệu của bốn câu đó do Phật đã nói cho nên thể nhập vào pháp Phật, giáo hóa chúng sinh tự nhiên hiểu rõ được các việc. Sa-môn ấy yêu thương chúng sinh, thường đi vào thôn xóm thành ấp để giảng pháp.

Này A-nan! Lúc đó pháp sư Sa-môn Trí Lạc nhờ đa văn nên biết nghĩa lý của pháp, lại nhờ tâm chân thật nên suốt sáu năm giảng nói pháp cú như thế. Do đó trải qua a-tăng-kỳ kiếp từ trong các lỗ chân lông phát ra tiếng thần thông như vậy. Từ lỗ chân lông của thiện nam này phát ra bốn loại âm pháp để làm lợi ích lớn cho chúng sinh. Còn nữa, thiện nam ấy đã trải qua a-tăng-kỳ kiếp tu tập cho nên từ lỗ chân lông thành tựu được bốn âm thanh vi diệu như thế.

Này A-nan! Người ở cõi Diêm-phù-đề đạt được lợi ích lớn là lợi đệ nhất. Nếu ai nghe danh tự của Bồ-tát Vô Phan Duyên còn đạt được lợi ích, huống chi còn nghe được giáo pháp của người.

Này A-nan! Nếu có thiện nam hay thiện nữ cõi trời hay cõi người nghe Bồ-tát Vô Phan Duyên, thậm chí chỉ nghe đến tên thôi, thì đã được tịnh tâm, đạt được công đức không thể nghĩ bàn huống chi đích thân chiêm ngưỡng vị ấy. Vì sao? Này A-nan! Vì Đại Bồ-tát Vô Phan Duyên đã đạt được công đức từ địa Bồ-tát không thể nghĩ bàn, không thể tính nói hết.

Này A-nan! Đại Bồ-tát này vì muốn đến thấy Như Lai nhập Niết-bàn. A-nan, ông hãy sắp xếp giường tòa ở trước mặt Như Lai cho Đại Bồ-tát ấy. Này A-nan! Nhờ trải sắp tòa cho thiện nam này ông sẽ được an lạc lợi ích lớn và mau đạt được thần thông thắng diệu. Này A-nan!

Nhờ nhân duyên trải tòa mà ông được quả báo tốt, nếu ngồi hay nằm ông luôn được an ổn và trong một niệm thường hiện chứng đắc quả A-la-hán thánh pháp vô vi.

Này A-nan! Ông chưa chứng nhập thánh quả Thanh văn vô lậu, nay Ta sẽ thọ ký cho ông được đắc. Ông sẽ có các phần công đức hồi hướng lên ngôi Bồ-đề vô thượng, sẽ đắc đại pháp của chư Phật Như Lai.

Này A-nan! Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người và phi nhân v.v... cùng các chúng sinh khác nghe sự thọ ký mà Tịch Tịnh Chuyển đã nói. Nghe rồi, tâm họ được thanh tịnh và tin hiểu. Nếu người nào muốn được nghe pháp môn thọ ký mà Tịch Tịnh này nói, hoặc nghe từ nơi Phật, hoặc nghe từ Thanh văn thì có thể sắp xếp giường tòa cho vị pháp sư ấy. Công đức đạt được giống như pháp sư ngồi trên tòa này. Pháp môn thọ ký mà Tịch Tịnh đã nói, giống đây không khác. Vì sao? Này A-nan! Vì sau khi trải tòa, người kia được mười công đức trải tòa. Thế nào là mười?

Sẽ được chỗ ngồi của Chuyển luân vương.

Được chỗ ngồi của Đế thích.

Được chỗ ngồi của Phạm Thiên vương.

Được chỗ ngồi chủ thế gian.

Đời đời được chỗ ngồi của pháp sư mà chư Phật đã đắc.

Sau khi chứng đắc ngôi vị địa Bồ-tát, thì được ngồi tòa sư tử liên hoa dưới gốc cây đạo tràng Bồ-đề.

Sau khi chứng Nhất thiết trí, đắc Bồ-đề vô thượng thì ngồi tòa của Phật.

Khi chuyển Đại pháp luân, được chỗ ngồi chuyển pháp luân do vô lượng chư Thiên cùng nhau trang hoàng.

Khi muốn hiện đại thần thông vượt qua tất cả đạo ở thế gian, thì được Như Lai Vô thượng hiện đại thần thông với cao tòa sư tử.

Khi muốn hiện nhập vào Đại Niết-bàn chứng đắc Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác khiến chư Thiên, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người, phi nhân v.v... sinh hoan hỷ có lòng tin thanh tịnh, cuối cùng làm vắng lặng tất cả hành, được trụ vào kim cang Tam-muội đắc tòa Như Lai.

Này A-nan! Ông sẽ được mười quả báo với tòa sư tử cao rộng như vậy.

Này A-nan! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tâm thanh tịnh, nghe Bồ-tát Tịch Tịnh này nói về ý nghĩa câu kệ pháp bản thọ ký, trải pháp tòa cho vị ấy, yêu mến kính trọng vị pháp sư ấy, nhờ công đức này người kia được thành tựu mười quả báo do trải tòa sư tử.

Này A-nan! Vì lẽ đó, hãy chắp tay hướng về phía Bồ-tát Vô Phan Duyên, ông sẽ được lợi ích an lạc lớn, phước đức lớn. Nhờ công đức này, ông sẽ mau đắc thần thông.

Sau khi trải pháp tòa cho Thiện nam Vô Phan Duyên, Tôn giả A-nan chắp tay hướng về Đại Bồ-tát Vô Phan Duyên khởi tâm thanh tịnh, tâm tôn trọng, tâm xấu hổ. Ngay khi ấy, Tôn giả nói kệ:

Chắp tay hướng bậc dũng

Rồng chiến thắng nhập định

Bậc đại trí vua người

Ánh sáng Vô Phan Duyên.

Đắc trí và tinh tấn

Trí tuệ thiền định tụ

Thế gian không ai bằng

Đến chắp tay không sợ.

Đức Thế Tôn dùng kệ bảo A-nan:

Ông chắp tay cung kính

Cúng dường Vô Phan Duyên

Đạt được nhiều quả báo

Ta nói cho ông nghe.

A-nan! Kính chắp tay

Sau khi Ta Niết-bàn

Chúng đệ tử của Ta

Ở thôn xóm thành ấp.

Lúc ở trong xóm làng

Hoặc ra khỏi xóm ấy

Kinh hành và ngồi nằm

Trong tất cả oai nghi.

Sẽ làm Phật sự lớn

Tất cả các đồ vật

Ở trong các thế gian

Dù ông biết hay không.

Chúng đều hướng về ông

Cúi mình và cung kính.

Nếu thiện nam hay thiện nữ, các ngoại đạo Ba-lợi-đà, Sa-môn, Bà-la-môn, vua, đại thần, quốc sư, binh tướng, thuộc quan khác, trưởng giả và cư sĩ. Từ các loài chỉ có hình tướng, thậm chí đến loài lục súc voi ngựa, thú chạy, chim bay, nếu chúng thấy ông đều được thanh tịnh. Tất cả cây cối, cỏ thuốc, lúa má, hoa quả đều xoay về phía ông cúi mình cung kính. Tất cả lầu đài, cung điện, nhà cửa, thuyền bè, xe cộ nhờ sức oai quang của ông nên các loại ấy bị che lấp. Tất cả đều cúi mình hướng về ông.

Này A-nan! Ví như Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác khi mới chứng Bồ-đề vô thượng đắc giải thoát vô ngại thì tất cả cây cối, cỏ thuốc, lúa mạ, hoa quả, nói tóm lược cả người, phi nhân v.v... đều vây quanh đạo tràng Bồ-đề và xoay về Đức Như Lai cúi mình cung kính.

Này A-nan! Nay ông nhờ sức nhân duyên cúi mình cung kính chắp tay bên Thiện nam Vô Phan Duyên, mà kiếp sau ở chỗ nào cũng đều có oai nghi đầy đủ. Người, phi nhân v.v... tất cả lúa mạ, cây cối cỏ thuốc đều xoay về ông mà cúi mình cung kính.

Này A-nan! Nếu có thiện nam thiện nữ, sau khi Như Lai nhập Niết-bàn hoặc ngay lúc còn hiện tại mà thoáng nghe vị Trang Nghiêm này nói về bản pháp thọ ký, cho đến chắp tay nhất niệm, hoặc đem tâm chân thật tư duy ý nghĩa đó rồi một lòng tin tưởng thì vẫn được phước báo như Ta đã nói ở trên. Như vậy, này A-nan! Đời sau ít chúng sinh được nghe pháp này, cũng ít người nghe danh từ của bản pháp này. Nếu ai nghe một lần rồi muốn nghe lại còn không thể được, huống chi sau khi nghe có lòng tin chân chánh, cung kính tôn trọng, không phỉ báng diệt trừ các nghi ngờ, tư duy tu tập, phát sinh thật tướng. Với những thiện nam thiện nữ đó, Ta dùng Phật nhãn đều thấy rõ ràng, lại dùng Phật trí biết hết thảy. Những người ấy chẳng phải chỉ tu hành cúng dường một Đức Phật mà cũng không chỉ trồng các căn lành với một Đức Phật.

Này A-nan! Nay chúng hội ở trước mặt Ta, tất cả đại chúng nam, nữ, trời người đều muốn thấy Đức Như Lai Thế Tôn nhập Niết-bàn.

Này A-nan! Những người như vậy vào đời sau, khi Bồ-tát Di-lặc mới chứng Bồ-đề vô thượng, thọ nhận ngôi vị trí tuệ cho đến sau này ngồi đạo tràng Bồ-đề, họ lại thiết lập cúng dường tôn trọng cung kính Như Lai. Như vậy lần lượt đến khi Đức Thế Tôn Di-lặc nhập Niết-bàn họ cũng được thấy. Khi trở về đứng bên Đức Như Lai, họ cũng thấy bốn đồng tử này nghe pháp, như nay ở trước Ta họ được nghe thấy Thiện nam Vô Phan Duyên, nghe tiếng đại pháp thắng diệu từ trong lỗ chân lông. Sau khi nghe xong, họ rất hoan hỷ.

Này A-nan! Cho nên, nay ông được nghe nói nghĩa lý vi diệu như vậy thì hãy cúi mình chắp tay tịnh tâm kính tín. Vì sao? Vì nhờ nhân duyên nghiệp thiện tịnh tâm kính tín ấy mà dù ông ở đâu, tất cả chúng sinh nơi hàng trời, người đều cung kính cúng dường tôn trọng, khen ngợi cúi mình đứng bên ông. Cho đến sau khi ông Niết-bàn thì chư Thiên, người xây tháp cúng dường xá-lợi ông.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo A-ni-lâu-đà:

– Ông thấy cõi trên có bốn mươi ức chúng trời người đều đứng chắp tay cúi mình nghe kinh điển này không?

A-ni-lâu-đà thưa:

– Bạch Thế Tôn! Con có thấy. Bạch Thiện Thệ! Con có thấy. Phật bảo A-ni-lâu-đà:

– Các hàng trời, người nhờ nghe pháp này có lòng tin cung kính chắp tay tạo căn lành thì qua a-tăng-kỳ kiếp đời vị lai sẽ không đọa vào đường ác, hoặc cõi trời, cõi người. Sau khi luân chuyển hằng sa đời thì mỗi đời đều làm Chuyển luân vương, sinh ra nơi nào cũng đều được gặp chư Phật, được thành tựu căn lành với chư Phật. Sau khi căn lành được thành tựu cho đến khi chứng đắc Bồ-đề vô thượng đồng một hiệu là Nhất Thiết Chúng Loại Ủ Thân Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác.

Đức Phật vừa nói xong, trong đại chúng có các Lực sĩ và quyến thuộc gồm năm trăm người. Tên của các vị ấy là Lực sĩ Ngộ Lạc, Lực sĩ Đầu-câu-da, Lực sĩ Đại Lực, Lực sĩ Thiên Oai, Lực sĩ Thắng Thiên, Lực sĩ Úc-can-tha, Lực sĩ Vô Úy, Lực sĩ Bà-tẩu, Lực sĩ Chân Thật, Lực sĩ Ưu-đa-la, Lực sĩ Bà-thọ, Lực sĩ Nhất Thiết Nhẫn v.v... mỗi Lực sĩ như vậy đều có năm trăm quyến thuộc vây quanh, tập hợp trong chúng ấy để cúng dường. Ai nấy đều hướng về Đức Như Lai cúi mình chắp tay buồn khóc, kêu thương, nước mắt đầm đìa và bạch Phật:

– Bạch Thế Tôn! Chúng con nay chắp tay cung kính muốn cúng dường Như Lai Thế Tôn và đồng tử Bồ-tát Vô Phan Duyên cùng vô lượng Đại Bồ-tát khác cho đến hết thảy đại đức Thanh văn về pháp môn thanh tịnh cú nghĩa vi diệu của kinh này.

Bạch Thế Tôn! Chúng con đem một niệm căn lành này xin hồi hướng lên ngôi Bồ-đề vô thượng.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền mỉm cười, theo thường pháp của chư Phật, khi mỉm cười thì trong miệng phóng ra những luồng ánh sáng đủ màu vi diệu, đó là màu xanh, vàng, đỏ, trắng, màu vàng ròng, pha lê. Ánh sáng này tỏa sáng khắp vô lượng vô biên thế giới. Ánh sáng ấy chiếu tới cung trời Phạm thiên rồi trở lại bao quanh Đức Thế Tôn ba vòng và cuối cùng vào đỉnh đầu Phật.

Thấy vậy, Tuệ mạng A-nan dùng kệ hỏi Phật:

Đèn trời vì sao tỏa

Như ánh sáng lớn này?

Xin giải nghi cho con

Và các chúng sinh khác.

Phật bảo A-nan:

– Ông có thấy không? Lực sĩ này nhất tâm một chỗ chắp tay hướng về Ta và đồng tử Bồ-tát Vô Phan Duyên, đồng thời đối với kinh này chí tâm tịnh tín lại còn phát tâm Bồ-đề vô thượng.

A-nan thưa:

– Bạch Thế Tôn! Con đã thấy. Bạch Thiện Thệ! Con đã thấy. Phật bảo A-nan:

– Từ nay trở về sau qua a-tăng-kỳ kiếp, Lực sĩ này không đọa vào các đường ác. Sau đó chứng đắc Bồ-đề vô thượng.

Muốn tuyên lại nghĩa trên, Đức Thế Tôn nói kệ:

Phật bảo A-nan:

A-nan ông thấy không

Chúng Lực sĩ tập hợp

Sinh lòng đại hoan hỷ

Cúi mình hướng về Ta.

Hoan hỷ nói như vậy

Sẽ đắc đạo Vô thượng

Các Lực sĩ đại trí

Họ đã cúng dường Ta.

Và với Vô Phan Duyên

Các Thanh văn của Ta

Có lòng tôn trọng pháp

Nên chắp tay như thế.

Qua a-tăng-kỳ kiếp

Họ không đọa đường ác

Nhờ nghiệp chắp tay này

Cúi mình hướng về Ta.

Giả sử nói một kiếp

Hoặc vô số ức kiếp

Họ sẽ được chứng đạo

Thành tựu các cõi Phật.

Hành những hạnh tối thắng

Không thể nào lường được

Trải qua vô số kiếp

Suy nghĩ không thể biết.

A-nan! Không lâu nữa

Vào cuối đêm hôm nay

Ta từ biệt các ông

Thấy nhau đây lần cuối.

– Này A-nan! Ông thấy từ phương Bắc có ánh sáng màu vàng ròng chiếu sáng rực rỡ tới đây không? Oai quang ấy sáng che lấp tất cả cây cối, lúa mạ, cỏ thuốc, hoa quả, núi hang, đồi gò, lâu đài, cung điện, nhà cửa, xe cộ, người, phi nhân, nơi đó chiếu lên hư không biến thành một màu vàng ròng.

A-nan bạch Phật:

– Bạch Thế Tôn! Con đã thấy. Bạch Thiện Thệ! Con đã thấy. Phật lại bảo A-nan:

– Ông thấy từ phương Bắc có chiếc xe bằng vàng Diêm-phù-đàn đang đến đây không? Giữa xe ấy có đồng tử ngồi kiết già, oai quang tối thắng công đức vời vợi.

A-nan thưa:

– Bạch Thế Tôn! Con đã thấy. Bạch Thiện Thệ! Con đã thấy. Phật lại bảo A-nan:

– Này A-nan! Từ cõi này về phương Bắc sáu mươi bốn ngàn câu chi có một cõi Phật tên Câu-tô-ma-bạt-kỳ. Đức Thế Tôn cõi ấy hiệu là Bồ Đề Phần Chuyển Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác. Cõi Phật đó có đồng tử Bồ-tát tên Hoa Phu Thần Thông Đức, sau khi xả thân ở đó, lại sinh vào nơi đây.

Này A-nan! Thế giới ấy phát ra các âm thanh pháp gọi là âm thanh Bồ-đề phần. Chúng sinh cõi đó có Thanh văn đã thành tựu căn lành.

Này A-nan! Như Lai Bồ Đề Phần Chuyển từ khi chứng đắc Bồ-đề vô thượng đến nay đã sáu mươi bốn ngàn kiếp và hiện đang nói pháp.

Này A-nan! Như Lai ấy không có Thanh văn, chỉ có chúng Bồ-tát.

Này A-nan! Giống như Quán Đảnh Chuyển luân vương có rất

nhiều con. Các người con ấy, có người làm đại thần, có người làm quốc sư, làm vua các nước nhỏ, cũng vậy, Bồ-tát của Phật Như Lai cũng gọi là con, là đại thần. Phật có hai vị Bồ-tát rất thù thắng, còn các Bồ-tát khác chỉ là thị giả và lấy Bồ-tát làm Tăng bảo.

Này A-nan! Tuần tự nơi các cõi Phật ấy đều là Bồ-tát.

Này A-nan! Cuộc sống nhu cầu của thế giới Phật ấy đều đầy đủ sung túc, không thiếu thốn, hoàn toàn không sợ sệt, an ổn diệu lạc, đẹp đẽ vi diệu, dân chúng an lạc. Công đức của Bồ-tát đều tròn đầy và trụ vào các thần thông rất thù thắng, dùng sức Tam-muội để qua lại, còn những bạn bè trí tuệ cũng rất thù thắng, tạng trí tròn đầy, thường tu tập tâm Bồ-đề, làm luận giảng pháp Nhất thiết trí đều chứng đắc vô thượng vô biên hết thảy pháp thâm sâu của Bồ-tát.

Này A-nan! Các Bồ-tát như thế có khắp cả thế giới ấy. Thiện nam! Đại Bồ-tát Hoa Phu Thần Thông Đức từ cõi Phật đó sinh trong thành Tỳ-xá-ly cõi Diêm-phù-đề.

Thiện nam đó đang hiện thần thông để đến đây mục đích muốn đảnh lễ sát chân Phật và muốn thấy Đức Như Lai Thế Tôn nhập đại Niết-bàn.

Này A-nan! Ánh sáng lớn này hiện ra là do sức oai thần của Như Lai ấy.

Này A-nan! Bảy xe bằng vàng Diêm-phù-đàn là của Như Lai ấy.

Nhờ bảy phần trợ đạo Bồ-đề nên hóa hiện ra như vậy.

Này A-nan! Diêm-phù-đề này có vô lượng ức chúng trời người đã cùng đồng tử này xưa kia đến nay từng trồng căn lành. Bồ-tát này cũng sinh vào cõi Diêm-phù-đề khiến cho chúng sinh ở đó rất hoan hỷ vui mừng khôn xiết. Lại có chúng sinh được lậu tận, có chúng sinh đắc Học địa, có chúng sinh đắc Vô học địa, có chúng sinh chưa phát tâm Bồ-đề thì làm cho phát tâm Bồ-đề, có chúng sinh với bản tánh được đắc tâm nhẫn bất thoái.

Này A-nan! Đồng tử này ngồi kiết già trong xe phát ra ánh sáng. Ánh sáng đó là do oai lực thần thông của Như Lai hiện ra. Từ ánh sáng này phát sinh ra sáu chiếc xe kia.

A-nan! Ông thấy nhờ sức oai thần của Như Lai mà Đại Bồ-tát Hoa Phu Thần Thông Đức ở đây hiện đủ các thần thông. Oai lực của ánh sáng này làm lợi ích lớn cho vô lượng vô biên chúng sinh trong thế giới, nghĩa là dùng chánh pháp để giáo hóa lẫn nhau. Khi ấy, đồng tử đều hòa hợp hoan hỷ. Lại có vô lượng trăm ngàn ức chúng sinh vây quanh đi theo. Trong khoảng sát-na mưa đủ loại hoa trời, các chúng sinh ấy đến chỗ Đức Phật đảnh lễ dưới chân.

Đức Thế Tôn bảo Tuệ mạng A-nan:

– Này A-nan! Những gì Như Lai có thể làm cho chúng sinh thì các Đại Bồ-tát trưởng tử của Như Lai cũng nên làm. Nay đây, Ta đã làm hoàn tất. Ta đã làm lợi ích cho chúng sinh xong. A-nan! Đại Bồ-tát Hoa Phu Thần Thông Đức này ngồi oai nghiêm rực rỡ trong xe bằng vàng Diêm-phù-đàn đó hiện ra các thần thông như vậy, giáo hóa na-do-tha chúng sinh chứng quả A-la-hán. Lại dạy cho ức ức chúng sinh được đắc Học địa, có trăm ức na-do-tha chúng sinh có lòng tin thanh tịnh với Tam bảo và thọ trì năm giới, có bảy trăm ức na-do-tha chư Thiên được trụ vào địa Bất thoái chuyển, chắc chắn sẽ đắc Bồ-đề vô thượng, lại có bảy trăm ức chúng sinh trụ pháp nhẫn Vô sinh, có vô lượng na-do-tha chúng sinh được dự pháp hội đầu tiên của Thế Tôn Di-lặc.

KINH TỨ ĐỒNG TỬ TAM MUỘI