SỐ 288 — KINH BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC HỎI VỀ TAM-MUỘI

Phẩm 7: BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC NÓI VỀ VÔ LƯỢNG NHƯ

Lại nữa, chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Hạnh nguyện của bậc Bồ-tát Đại sĩ, nhớ nghĩ về chư Phật Như Lai thời quá khứ, dấy khởi các pháp “Độ vô cực” (Ba-la-mật) đến trọn kiếp hay vượt quá kiếp vượt các cõi đạt đến bờ giải thoát. Biết rõ các cõi trọn kiếp hay quá kiếp, thì sẽ rõ biết sự dấy khởi của chư Phật trọn kiếp hay quá kiếp, thấu đạt chư Phật xuất hiện, nêu bày kinh điển với các pháp “Độ vô cực”. Theo kiếp hay quá kiếp thuyết giảng các pháp “Độ vô cực”. Biết rõ ý hành theo “Độ vô cực” thì rõ các tình (căn) theo các pháp “Độ vô cực”. Ở nơi tình “Độ vô cực” ấy mà nhận thức cùng thực hành đối với vô số thứ loại, cho đến thông đạt mọi thứ thọ mạng của Như Lai. Đây kia đều rõ, đối với mọi thọ mạng, vượt qua năm tháng hàng ức na-thuật, đây kia đều rõ, kia dùng tuệ của đây mà hành, tỏ rõ hiền hạnh của vô lượng Như Lai, gốc là “không” là vô lượng hiền. Rõ thông các cõi quá khứ, gốc là “không” là vô lượng. Biết rõ mọi kiếp quá khứ, gốc là “không” là vô lượng. Cũng như biết rõ quá khứ các pháp như, gốc là “không” là vô lượng như. Rõ tâm quá khứ, gốc là “không” là vô lượng như. Rõ sự giải thoát, gốc là “không”, là vô lượng như. Tỏ hành của chúng sinh quá khứ, gốc là “không” là vô lượng như. Tỏ nơi chốn thuyết giảng của quá khứ, gốc là “không” là vô lượng như. Rõ sự dấy khởi của quá khứ, gốc là “không” là vô lượng như. Thực hiện pháp Chánh thọ Tam-muội ấy gọi là Quá trang nghiêm tạng. Nhờ đấy mà phát khởi nhất tâm, có thể vượt qua trăm ngàn kiếp là gốc không, là vô lượng. Dùng tâm đó mà vượt qua đến trăm ngàn na-thuật kiếp, lại vượt qua vô số kiếp, vô tư nghì kiếp, vô xưng hạn kiếp, vô biên kiếp, vô lượng kiếp, lại vượt quá a-tăng-kỳ kiếp, chẳng thể nghĩ bàn kiếp, vô vọng kiếp, là vượt quá vô vọng kiếp. Do nhân duyên ấy nên không có sự hoại diệt. Thọ nhận pháp Chánh thọ Tam-muội không có tạo nhân quá khứ mà an lập đầy đủ mười pháp. Nhờ pháp Tam-muội đó nên có được sự giác ngộ, cũng tạo lập đủ mười pháp. Đối với chư Như Lai đạt đến cảnh giới bất tư nghì, cũng từ thanh tịnh mà khởi lên, cũng không trụ nơi chốn tu tập, đạt được điều ấy cũng như dốc sức để đạt được, thọ nhận đầy đủ sự phụng trì, mong được bình đẳng, hội nhập vào ba nẻo. Những gì gọi là mười pháp?

1. Thông tỏ mọi nành phát sinh từ gốc si mê.

2. Biện giải tính chất vô tận của các pháp.

3. Phân biệt sự thuận hợp không hủy diệt.

4. Nhận rõ vô trụ.

5. Biện tài không loạn động.

6. Từ chỗ đã nêu bày mà đạt đến chí thành.

7. Làm tất cả mọi sự nương tựa để tồn tại.

8. Vui vẻ mà hướng đến ba cõi.

9. Xem gốc của mọi đức là hơn hết.

10. Đối với các pháp luôn có sự tôn trọng, khiêm tốn.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai!

Đó là mười hạnh nguyện vô hạn của pháp Tam-muội. Do thực hành mười pháp Tam-muội ấy mà đạt được giác ngộ. Ví như thân ở trong bào thai, biết mình sẽ được sinh ra vì trong thời gian này thần thức đã nhập vào thân. Bồ-tát cũng như vậy, theo pháp Tam-muội mà tỏ ngộ, nhờ mười pháp ấy mà đối với các pháp được thông suốt. Lúc Bồ-tát đạt được như thế là đạt được sự thanh tịnh của quá khứ vậy.

KINH BỒ-TÁT đẲng mỤc

hỎi vỀ tam-muỘi

QUYỂN Trung

Phẩm 8: TRÍ TUỆ PHƯƠNG TIỆN THANH TỊNH

Lại nữa, chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát Đại sĩ dùng mỗi mỗi cõi nước thanh tịnh để thuận nhập nơi mỗi mỗi cõi. Đem các pháp đã tu tập nơi mỗi mỗi cõi mà hiện rõ khắp các cõi. Thuận hợp, giữ gìn nơi mỗi mỗi cõi thì sẽ an trụ được nơi khắp các cõi nước Phật. Đã thuận rõ nơi mỗi mỗi cõi nước Phật thì thông tỏ hết thảy các cõi. Hành hóa thuận tiện nơi mỗi mỗi cõi thời thông đạt hết thảy các cõi thanh tịnh. Nơi các cõi kia, nơi các đời vị lai, luôn làm người quan trọng. Ở nơi các cõi, ở các số lượng kiếp luôn có nơi chốn nêu bày giảng nói. Ở nơi mọi kiếp nhận rõ được các hình tượng. Ở nơi mọi kiếp thảy đều phân biệt rõ. Ở nơi mọi kiếp mà dẫn dắt một cách thuận hợp. Ở nơi mọi kiếp mà nhớ nghĩ đến sự bình đẳng. Ở nơi mọi kiếp, không gì là không hưng khởi, phát triển. Ở nơi mọi kiếp mà tạo tác vô lượng. Ở nơi mọi kiếp, hương thơm luôn tạo được sự khen ngợi khắp chốn. Ở nơi mọi kiếp luôn có lòng thương cứu độ. Ở nơi mọi kiếp không có chư Phật Thế Tôn quá khứ, có chỗ nói về tương lai, hoặc không có chỗ nói, có nơi chốn trao truyền quyết định, hoặc không có nơi chốn trao truyền quyết định. Có nhiều sự khác biệt về danh hiệu, vô số danh hiệu, vô lượng danh hiệu, vô hạn danh hiệu, vô biên danh hiệu, a-tăng-kỳ danh hiệu, vô tư nghì danh hiệu, vô tế danh hiệu, vô vọng danh hiệu. Các bậc ấy sẽ hưng khởi, thương xót cứu độ chúng sinh, hiện làm bậc Pháp vương, là bậc chỉ dẫn các pháp tu hành, giảng thuyết rộng khắp về ba mươi bảy pháp đạo phẩm, ca ngợi tán thán mọi thứ hạnh công đức, quảng diễn nêu bày khiến các hạnh nguyện được hiển lộ, sáng tỏ. Lại nên khiến cho tâm ý được thanh tịnh, tánh hạnh tu tập vững vàng, tạo nên hạnh của mọi công đức. Nên bày tỏ rộng khắp các hạnh cốt yếu, quan trọng. Lại nên kiến lập trí tuệ rộng khắp làm sáng tỏ mọi nẻo sự lý. Cũng sẽ trải qua các pháp tu tập thể hiện hạnh nguyện của chư Như Lai. Cũng nên tu tập thành tựu đầy đủ các nguyện. Lại cũng thực hiện đạt tới trí tuệ gồm đủ, thông tỏ tận cùng nẻo thiện của sự tạo thành công đức. Lại cũng dẫn tới cõi trang nghiêm tối thượng, hạnh nguyện thể hiện sự thấu đạt sáng suốt, các hàng quyến thuộc đáng tôn trọng, cũng lại thông tỏ đầy đủ đối với các pháp. Lại phải tu tập nhận rõ chỗ ứng hợp của tội, phước. Lại nên tu tập quán tưởng đầy đủ các hình tướng được tạo thành. Thông tỏ, thấu đạt lẽ thiện của sự đầy đủ. Thông tỏ, thấu đạt mọi đức của sự bình đẳng. Cũng phải thông đạt ý nguyện của chư Phật Thế Tôn. Cũng phải biết các chủng tánh ấy cũng như rõ mọi sự hành hóa quyền xảo. Cũng nắm rõ các phương tiện, rõ các nẻo biến hóa cùng mọi nơi chốn hướng đến. Cũng rõ sự thành Phật, rõ việc hóa độ người vật, hóa độ vô số chúng sinh, rõ việc chư Như Lai nhập Niết-bàn vô dư, tỏ mọi sự xuất hiện khế hợp của chư Phật, mà trong khoảnh khắc đó tạo nên sự phát tâm, đạt tới sự thông tỏ mọi việc trong một kiếp. Lại trải qua trăm kiếp, ngàn kiếp, trăm ngàn kiếp, ức kiếp. Lại trải qua cõi Diêm-phù-đề số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua bốn cõi thiên hạ số lượng kiếp như vi trần. Trải qua ngàn cõi thiên hạ số lượng kiếp như vi trần. Trải qua đại thiên thế giới số lượng kiếp như vi trần. Trải qua tam thiên đại thiên cõi nước số lượng kiếp như vi trần. Trải qua như cõi nước của chư Phật số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua như ngàn cõi nước của chư Phật số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua trăm ngàn cõi nước chư Phật số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua ức na-thuật cõi nước chư Phật số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua vô số cõi nước chư Phật số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua số lượng kiếp không thể tính. Lại trải qua vô lượng số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua vô biên tế số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua vô xưng hạn số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua a-tăng-kỳ số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua vô tư nghì số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua “vô ngã hạn” số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua “vô hạn lạc” số lượng kiếp như vi trần. Lại trải qua “lạc vô lạc’ số lượng kiếp như vi trần. Bồ-tát do sự an trụ pháp Tam-muội Tuệ minh tạng nên có thể thọ trì sự thuyết giảng nơi mỗi mỗi cõi nước. Như thế là cũng nhập vào chủng tánh của mỗi mỗi cõi nước như hết thảy mọi cõi nước. Đối với “Vô hạn lạc” số lượng cõi nước như vi trần thì cũng vậy, thấu tỏ vô hạn cõi nước thời đương lai. Bồ-tát dùng trí tuệ của chánh định nhập vào khắp nơi của tâm ý hướng đến các niệm. Có mười nơi chốn nương tựa vững chắc. Những gì là mười?

1. Nhớ nghĩ vui thích về các cõi Phật, nơi chốn Như Lai kiến lập số lượng như vi trần, các vị Bồ-tát ấy nhờ vào uy thần của Phật mà an trụ.

2. Bồ-tát dùng pháp làm chỗ an trụ vững chắc, ở nơi cõi đời phải thông đạt đầy đủ các pháp Tổng trì, đã được đầy đủ các pháp Tổng trì thì sẽ được sự biện tài rốt ráo vô tận.

3. Bồ-tát nương vào hạnh nguyện, lấy hạnh nguyện làm chỗ đứng vững cho mình, theo nguyện hết mực rốt ráo mà hành hóa đầy đủ.

4. Bồ-tát nương tựa vào diệu lực của đức mà có được chỗ đứng, nhưng không dấy tưởng cho rằng không ai có thể hơn mình.

5. Bồ-tát nương vào trí tuệ mà đứng vững, đối với Phật pháp, sự hành hóa luôn vô ngại.

6. Bồ-tát dựa vào tâm đại Bi mà lập, góp sức vào việc chuyển bánh xe chánh pháp đi tới, không có trường hợp thoái lui.

7. Bồ-tát dựa vào các hạnh nguyện kia mà đứng vững, đối với các thứ văn tự là sự thực hành của các pháp nên khéo léo tu học thích hợp.

8. Bồ-tát nương vào nơi chốn phát sinh các pháp tối thượng mà đứng vững, mở rộng cửa các pháp cam lồ để nhằm ngăn lấp các cửa dẫn về nẻo ác.

9. Dựa vào diệu lực của trí tuệ mà lập, thực hiện hạnh nguyện Bồ-tát, khiến cho sự hành hóa không hề bị gián đoạn.

10. Chư vị Bồ-tát ấy, nương tựa vào hết thảy mọi diệu lực kể trên mà đứng vững, thể hiện đầy đủ nơi diệu lực bố thí, hóa độ vô số chúng sinh, khiến họ đi theo con đường thanh tịnh của Bồ-tát với những nơi chốn nương tựa đầy đủ vô số các dụng lực.

Thông tỏ vô hạn số lượng kiếp, Bồ-tát đạt được diệu lực do nương vào các pháp mà có, nắm được diệu nghĩa thanh tịnh nơi cội nguồn của các pháp, cũng như vô số nơi chốn phát sinh của chúng.

Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đã thực hiện được các hạnh của tuệ định thứ sáu hết sức lớn lao. Các vị Bồ-tát đó an trụ như thế là đạt được sự thông tỏ các hành trong vô hạn số lượng kiếp. Phân biệt thấu đạt các hành của phương tiện quyền xảo trong vô hạn số lượng kiếp đối với vô hạn số các hành của tội phước đều phân biệt thấu đạt để được các hành theo phương tiện. Lại đối với vô hạn số nơi chốn thực hiện tinh tấn, hiện rõ để dẫn dắt chúng sinh thông qua các phương tiện hành mà vô hành. Phương tiện ở nơi hành và vô hành ấy, đối với thiện ác có các hành theo phương tiện của vô hạn số. Đối với các pháp, hành mà vô hành, tức lãnh hội thấu đạt các hành theo phương tiện. Ở nơi hành mà vô hành đó, đối với các thời Phật ứng hiện, như hình tượng ấy, như sự thuyết giảng ấy, như sự dấy khởi tận cùng trong sự hành hóa của chư Phật, thông tỏ các hành theo phương tiện về chủng tánh của Như Lai. Ở nơi hành hóa mà vô hành đó, lãnh hội nêu bày vô lượng cửa trí tuệ nhờ các hành theo phương tiện xoay chuyển. Ở nơi hành mà vô hành ấy, trí tuệ rộng khắp tạo cảm ứng lớn lao cùng biến hóa vô số, như lúc thị hiện thông qua các hành theo phương tiện. Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Ví như lúc mặt trời xuất hiện, những người có mặt thảy đều lần lượt trông thấy làng xóm, quận huyện thành ấp trong nước, cũng như nhận biết các chỗ cao thấp, sông núi, đèo dốc hiểm trở, nhận biết các thứ cây cối, ruộng lúa, nhận biết các loại tốt xấu, tịnh, bất tịnh, nói chung là các sự vật hiện có trong thế gian cũng đều nhận biết. Từ đôi mắt sáng lãnh hội thấu đạt các hiện tượng, có được trọn vẹn tâm ý để xem xét. Này chư vị Bồ-tát! Ánh sáng của mặt trời cũng thế, theo đấy mà chiếu sáng khiến các sự vật hiện ra trước mắt mình. Do ánh sáng của mặt trời đó mà con người trông thấy khắp các thứ hình sắc. Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Chư Bồ-tát ấy đã đạt được pháp Tam-muội thì cũng không khác; thông tỏ hết thảy mọi hành, có hành hay không hành cả trong trăm ngàn na-thuật kiếp, rõ mọi chủng loại, tất cả thảy được nhận thức, soi sáng thấu đáo, dùng sự thông tỏ này tức là dùng mười thứ không mê lầm đã đạt được làm sung mãn cho sự hành hóa đối với hết thảy chúng sinh trong mười phương. Những gì là mười?

1. Xuất hiện ở nơi chúng sinh không mê lầm về các gốc mình đã đạt được.

2. Không mê lầm trong sự hóa độ chúng sinh.

3. Không có mê lầm về nơi chốn giáo hóa chúng sinh.

4. Không có mê lầm đối với chúng sinh ở chỗ dấy khởi các hạnh nguyện, như sự thích ứng hay như ngôn từ, mọi sự luận bàn đều rốt ráo.

5. Mọi chốn hành hóa đều không mê lầm, ở nơi các cõi nước đều luôn thanh tịnh.

6. Mọi chốn hội nhập đều không mê lầm, ở nơi các cõi Phật, chốn hành là vô hành, ở nơi hành mà vô hành. dứt mọi hồ nghi của chúng sinh.

7. Nơi chốn thệ nguyện đều không mê lầm, như các chỗ chúng sinh thỉnh cầu, tế độ chúng sinh với sự thực hiện nhờ đó mà hoàn thành đầy đủ các hạnh nguyện.

8. Không mê lầm trong các pháp của các hành theo phương tiện nhằm khai mở cửa trí tuệ thanh tịnh vô hạn.

9. Không mê lầm đối với các pháp được nêu bày giảng giải, có thể tạo nên những cơn mưa pháp khắp nơi, thâu tóm, chế ngự các căn, ở nơi hành mà vô hành, ở nơi trí tuệ giác ngộ mà hành khiến cho Phật đạo luôn được đứng vững.

10. Không có mê lầm đối với vai trò quan trọng của trí tuệ, thể hiện nơi các hành của cửa trí tuệ thanh tịnh vô hạn.

Không còn mê lầm về chỗ xuất hiện thì cũng không còn các nơi chốn tối tăm, mà ánh sáng được chiếu khắp thế gian. Bồ-tát đã an trụ mười nẻo không mê lầm để thực hiện các pháp thì coi như đã an trụ nơi pháp Tam-muội ấy. Chư vị Bồ-tát đó đạt được pháp Tam-muội và làm cho pháp ấy dấy khởi, khiến cho chư Thiên đế đến nơi lễ bái, chư Long đế đến nơi cung kính tung rải các thứ hương thơm tươi đẹp, khiến cho chư Thần đế tìm đến lễ bái, chư Lượng đế tìm đến kính lễ, chư Phụng hoàng đế thần tìm đến quy ngưỡng, chư Phạm đế đảnh lễ thỉnh vấn, chư Nhạc thần đế tìm đến tán dương, chư Điềm thần đế ca ngợi hết mực, chư Hương thần đế luôn tìm tới để hầu hạ tôn thờ, cũng như Nhân đế tìm tới cúng dường. Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Các Bồ-tát ấy đã thực hiện pháp Tam-muội Tuệ minh tạng, gọi là lần thứ sáu làm hưng khởi, hiển lộ trí tuệ lớn lao thông qua các hành theo phương tiện.

Phẩm 9: BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC NÓI VỀ SỰ HƯNG KHỞI, HIỂN LỘ

Lại nữa, chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát Đại sĩ có pháp Tam-muội gọi là: “Chư Phật làm sáng rõ cõi nước thanh tịnh”. Này chư vị! Chư Bồ-tát làm thế nào để có thể thực hiện nhập Chánh thọ pháp Tam-muội chư Phật làm sáng rõ cõi nước thanh tịnh ấy? Lúc đầu Bồ-tát nhập ở thế giới phương Đông, từ một cõi nước này sang một cõi nước khác. Đối với các phương Tây, Nam, Bắc bốn phương và hai phương trên dưới, cũng từ cõi nước này đến cõi nước khác. Ở nơi các cõi nước đó, chư Bồ-tát làm cho mọi Phật sự dấy khởi hiện diện khắp cõi, kính lễ đối với chư Như Lai, chư Bồ-tát hiện ra những cảm ứng lớn của Phật, hiện ra sự vui thích an lạc của chư Phật, hiện rõ sự tôn quý hơn hết cùng các cảnh giới nơi sự tự tại của chư Phật. Hiện rõ tiếng Sư tử gầm của Phật. Hiện rõ mọi hạnh nguyện, tính chất trang nghiêm cùng diệu lực thần thông của Phật. Cũng hiện rõ các chúng hội của chư Phật, hiện những chúng hội thanh tịnh, hiện các chúng bình đẳng, các chúng như nhất, các chúng đông đúc lớn lao, các chúng nương tựa hỗ trợ, các chúng yên tĩnh dứt mọi loạn động, các chúng giáo hóa, các chúng ứng hợp, các chúng dũng mãnh to tát. Cũng hiện ra các chúng hội ở khắp cõi Diêm-phù-đề. Bốn cõi cũng đều như thế. Ở nơi ngàn cõi nước, hai ngàn cõi nước, cũng đều như vậy. Ở nơi tam thiên đại thiên cõi nước cũng hiện ra như thế. Nơi ức na-thuật trăm ngàn cõi nước cũng hiện ra đầy đủ tính chất đông đảo của các chúng hội. Ở nơi vô tận số các cõi nước, hiện ra đầy đủ các chúng hội đông đúc. Cũng như nơi trăm ngàn cõi Phật với số lượng các cõi nước như vi trần đều hiện đông đủ các chúng hội. Nói tóm lại: Cho đến vô số, vô lượng cõi Phật với các cõi nước số lượng như vi trần, cũng đều hiện khắp các chúng hội đông đảo hết mực. Đối với các chúng hội đông đảo tôn nghiêm ấy mà hiện ra lớp lớp chư Phật được trông thấy, chiêm ngưỡng. Hiện ra loại loại thân tướng của chư Phật, hiện ra lớp lớp chư Phật trong mọi thời, mọi nơi chốn, với vô vàn sự biến hóa, cảm ứng lớn lao, với muôn ngàn vẻ trang nghiêm, vẻ uy nghi cùng mọi hình sắc ảnh tượng tức là hiện ra đầy đủ lớp lớp sự việc của chư Phật.

Chư Bồ-tát ở những nơi ấy, nơi các chúng hội đó, tự mình trông thấy mà cùng hiện khắp, cũng tự mình trông thấy ở nơi đó mà thuyết giảng khắp chốn. Cũng tự mình xem thấy việc phụng trì các pháp ở mọi nơi. Cũng tự biết về các phương tiện quyền xảo để thể hiện các pháp. Cũng tự biết việc lãnh hội về mọi nghĩa lý của các pháp. Cũng tự biết việc lãnh hội thấu đạt về hư không, lãnh hội thông tỏ về Pháp thân, về việc dứt mọi mối sợ hãi. Cũng tự biết là mọi nơi chốn đều là vô thường, chẳng có nơi chốn nào có các tưởng niệm bất biến. Cũng tự nhận thức mà dứt bỏ vọng tưởng, nhận rõ các tuệ, lãnh hội các nghĩa, nhớ nghĩ các hành địa, nhớ nghĩ về các ý nghĩa hàm súc, đa dạng. Cũng tự nhận thức để lại thông tỏ là vô sở niệm, để chuyên tâm nhớ nghĩ đến chư Phật, nhớ nghĩ đến các lực, nhớ nghĩ đến các tình (các căn) , nhớ nghĩ đến không hành, thấu đạt về sự nhàn tĩnh. Nắm vững sự nhận thức như thế, chư Bồ-tát chẳng niệm về cõi nước, chẳng niệm là có người, chẳng niệm về diệu nghĩa của Phật. Cũng chẳng tạo pháp, không hoại thân mạng, chẳng hủy thân hành. cũng không dấu ý niệm, không nhập tâm hành, chẳng dấy niệm về thọ mạng, về ta người, nơi chốn. Ví như dùng pháp để biết pháp. Cũng không khởi ý niệm có không về hạnh Bồ-tát, cũng vô niệm, cũng không dấy niệm về việc đi đến khắp các cõi.

Chư Bồ-tát ấy có thể hiện ra vô số màu sắc hình tượng của Phật, đầy đủ các hành, có thể tạo ra mọi sự thanh tịnh thể hiện khắp chốn. Có thể hiện ra đầy đủ mọi sắc tướng của Phật, cũng như hiện ra ánh hào quang của Đức Thế Tôn. Mọi nơi chốn hiện ra đều bình đẳng, thanh tịnh hết mực, nói chung là thảy đều thích ứng, thành tựu. Có thể hiện ra đầy đủ hình tượng màu sắc như Phật, đầy đủ ánh hào quang tươi sáng như Phật. Cũng hiện ra hình tượng mang tâm ý như Phật. Cũng hiện ra thân tướng Phật với đầy đủ các tướng tốt siêu việt. Cũng hiện ra ánh sáng tỏa chiếu thể hiện uy thần tối thượng của Phật.

Cũng hiện ra những vẻ đẹp nơi thân tướng tối tôn của Phật. Cũng hiện ra thân tướng Phật óng ánh màu sắc kim cương. Cũng hiện ra thân tướng Phật với màu sắc và hình tượng thanh tịnh. Cũng hiện ra thân tướng Phật với vô lượng hình tượng và màu sắc. Cũng hiện ra thân tướng Phật lớn lao thanh tịnh được cấu tạo bằng ngọc ma-ni. Cũng hiện ra thân tướng Như Lai cao bảy nhận, tám nhận, mười nhận. Cũng hiện ra thân tướng Như Lai cao hai mươi nhận, ba mươi nhận, bốn mươi nhận, năm mươi nhận, sáu mươi nhận, bảy mươi nhận, tám mươi nhận, chín mươi nhận, một trăm nhận. Cũng hiện ra thân tướng Như Lai cao đến một dặm, cao đến nửa dụ-tuần, một dụ-tuần, mười dụ-tuần, trăm dụ-tuần, ngàn dụ-tuần. Cũng hiện ra thân tướng Như Lai như một Diêm-phù-lợi. Cũng hiện ra thân tướng Như Lai như bốn cõi thiên hạ, như ngàn cõi thiên hạ, như tam thiên đại thiên cõi thiên hạ.

Hoặc là hiện ra thân tướng Như Lai như trăm cõi Phật, như ngàn cõi Phật, như trăm ngàn cõi Phật, như ức na-thuật cõi Phật, như vô lượng cõi Phật, như vô hạn cõi Phật, như a-tăng-kỳ số cõi Phật, như vô biên cõi Phật, như vô tế cõi Phật, như vô tư nghì cõi Phật, như vô xưng cõi Phật, như vượt quá tâm ý tư duy cõi Phật. Hoặc lại hiện ra thân tướng Như Lai như vô xứ sở cõi Phật, như không thể nghĩ bàn lường tính cõi Phật, như vô vọng quá vọng cõi Phật.

Như thế đấy, chư Bồ-tát đã hiện ra thân tướng Như Lai với vô số hình sắc, vô số hình tướng như vậy. Hiện ra vô số vẻ đẹp, vô số ánh sáng, vô số màn lưới.

Cũng hiện ra vô số pháp cội nguồn là không, vô số pháp gốc không có tôi ta. Hiện ra các pháp là gốc của trí tuệ, nơi chốn từ đó trí tuệ dấy khởi. Hiện ra vô tận thân tướng. Hiện ra mọi vẻ thanh tịnh của diệu lý vô hành.

Chư vị Bồ-tát như vậy là đã hiện ra vô vàn chư Như Lai, ở nơi thân tướng của chư Như Lai ấy không tăng cũng không giảm.

Ví như hư không, không có sự mệt mỏi chán nản, cũng như có sự phân biệt lớn nhỏ. Ở nơi vô số cõi, các cõi có những nơi chốn sâu xa mênh mông, không vì nơi chốn mênh mông mà hiện ra to lớn hay ngược lại. Thân tướng của Như Lai cũng như thế, do nơi chốn có chỗ lớn lao nhỏ hẹp nhưng sự thị hiện thì không lớn nhỏ.

Ví như hình tượng mặt trăng chiếu sáng nơi cõi Diêm-phù-đề cũng không có lớn nhỏ. Hình tượng mặt trăng ấy trụ nơi ánh sáng mà không có dời đổi. Chư Bồ-tát ấy cũng như thế. Đạt đến sự hóa hiện như Phật an trụ pháp Tam-muội ấy. Cũng chẳng dấy vọng tưởng về sự hoại diệt đối với màu sắc, hình tượng của Như Lai, vì nơi chốn hóa hiện của chư Phật cũng giống như cảnh trong mộng. Ở nơi đó là không chỗ thấy mà có thấy, mà hiện ra âm thanh của chư Phật, Như Lai. Nơi chốn hiện ra âm thanh của chư Phật, Như Lai ấy là ở nơi pháp không, là vô sở hữu. Nhưng từ đó mà đều thọ nhận các pháp, nêu bày, truyền bá, thảy đều ở nơi các pháp không còn mê lầm. Ví như chúng sinh, sau khi mạng chung, nơi chốn hướng về, tâm do đấy mà có sự chuyển đổi. Chư Bồ-tát cũng vậy. Ở nơi pháp Tam-muội ấy mà an trụ thì các cõi thảy đều được trang nghiêm, dùng trí tuệ Phật mà độ mà độ thoát, đạt được thanh tịnh. Bồ-tát dùng mười thứ mau chóng để ứng hợp với khắp chốn khắp loại.

Những gì là mười?

1. Mau chóng thực hiện đầy đủ viên mãn các hạnh nguyện.

2. Mau đem ánh sáng của Phật pháp chiếu soi khắp các cõi.

3. Mau dùng trí tuệ phương tiện chuyển pháp luân hóa độ chúng sinh.

4. Mau tùy thuận tất cả các hành thích hợp để tạo nên các cõi thanh tịnh.

5. Mau thành tựu được trí tuệ gồm đủ mười Lực.

6. Mau chóng thành tựu sự bình đẳng hội nhập cùng chư Như Lai.

7. Mau chóng dùng diệu lực đại Từ bi để hàng phục các thứ ma oán.

8. Mau chóng giúp cho chúng sinh dứt trừ mọi nghi hoặc đạt được an vui.

9. Mau chóng thị hiện mọi cảm ứng lớn lao, tùy thuận nơi chốn mà hóa độ.

10. Mau chóng dùng loại loại âm thanh hướng đến các pháp môn, tạo nên các cõi thanh tịnh.

Chư Bồ-tát lại có được mười thứ pháp ấn, dùng các pháp mà ấn chứng cho quá trình tu tập của chư vị Bồ-tát ấy. Những gì là mười?

1. Bồ-tát đó cùng với chư Phật ba đời cùng thực hiện từ một cội nguồn đức lớn.

2. Bồ-tát đó hội nhập làm một thân, xem Pháp thân là không có gì hơn được.

3. Bồ-tát ấy hành theo nẻo vô nhị của Như Lai.

4. Bồ-tát ấy tạo ra vô số đạo tràng, đều từ nẻo vô nhị mà sinh khởi.

5. Bồ-tát ấy thực hiện vô hạn hạnh nguyện, cùng với Pháp thân hội nhập.

6. Bồ-tát ấy hành hóa đều vô ngại, đối với thế gian đạt được đầy đủ mười Lực.

7. Bồ-tát đó hành theo pháp không, thanh tịnh, tức hành theo nẻo vô nhị.

8. Bồ-tát đó đạt được các pháp vô lậu, vì thế gian mà hết sức hóa độ.

9. Bồ-tát ấy tâm ý không còn vướng trong ngoài, đạt được trí rộng khắp thông qua các tuệ phương tiện quyền xảo.

10. Bồ-tát ấy luôn được có chư Phật dốc tâm hộ niệm.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát Đại sĩ có được định đại tuệ, gọi là Âm thanh chư Phật soi khắp cõi nước. Chư Bồ-tát đó thực hiện pháp Tam-muội Chánh thọ ấy thì sẽ là bậc không còn ai có thể làm thầy mình nữa vì hội nhập các pháp của chư Phật không còn có sự nghi hoặc. Là bậc trượng phu có trí tuệ hơn đời vì đã đạt được sự thanh tịnh giải thoát. Do đã đạt được cội nguồn trong sáng thanh tịnh của tâm nên được xem là bậc tối tôn, vĩ đại. Là bậc hết tâm vì đời mà chỉ dạy, dẫn dắt, nên bản thân luôn được tôn quý kính trọng. Là bậc dấy khởi, kiến lập sự dũng mãnh tối thượng của chư Phật đời vị lai vì đã đạt đến cội nguồn chủng loại của trí tuệ giác ngộ. Là bậc tu tập trí tuệ, thành tựu các thứ tín, ngôn từ luôn như nhất. Là bậc đại trí tuệ, quá khứ không hề bị ngăn ngại vì đã tạo nên pháp tạng. Là bậc luôn đem pháp của chư Phật để dấy lên các trận mưa pháp thuận hợp với mọi hành của chúng sinh.

Này chư vị! Ví như Thích Đề-hoàn Nhân, nhờ có ngọc ma-ni mà nơi chốn của vị Thiên vương này được tôn quý hết mực. Ngọc ma-ni đó đã làm tăng uy quang, tạo nên uy thần. Do đó được ngọc báu ma-ni ấy nên uy danh của Thích Thiên vương càng thêm lớn lao. Dùng mười sự việc, ở nơi cõi trời Đao-lợi nhờ đó mà đạt được sự tôn kính. Những gì là mười?

1. Dùng sắc tưởng hơn hết của bậc Thiên vương để bảo ban đối với các vị Thiên tử.

2. Dùng hình tượng hơn hẳn của bậc Thiên vương.

3. Dùng hình tướng của bậc Thiên vương để thị hiện.

4. Dùng quyến thuộc hết mực đông đảo của bậc Thiên vương.

5. Dùng mọi ham muốn hết mực của hàng Thiên vương.

6. Dùng sự an lạc tột bậc của hàng Thiên vương.

7. Dùng y phục của bậc Thiên vương để tạo sự tin tưởng.

8. Dùng sự tự tại hơn hết của bậc Thiên vương.

9. Dùng tâm ý cao xa của bậc Thiên vương.

10. Dùng trí tuệ lớn lao của bậc Thiên vương, do công đức của ngọc báu ma-ni tạo nên.

Do sử dụng đầy đủ mười sự việc đó mà đạt được tôn trọng hơn hết đối với các bậc Thiên vương.

Chư Bồ-tát cũng vậy. Do thực hiện được pháp Tam-muội Chánh thọ đó mà liền đạt được mười thứ trí tuệ rộng lớn vô bờ. Những gì là mười?

1. Ở nơi cõi Phật đạt được trí tuệ vô ngại.

2. Ở nơi mọi chúng sinh, đạt được gốc làm dấy khởi tuệ hạnh.

3. Nương vào ba đời đạt được trí tuệ thích ứng.

4. Ở nơi thân tướng của chư Phật đạt được nơi chốn nương tựa của trí tuệ.

5. Ở nơi các pháp của chư Phật đạt được tuệ hạnh.

6. Ở nơi tất cả các pháp mà đạt được một pháp tuệ hạnh.

7. Ở nơi tất cả mọi nẻo tận cùng của thế gian đạt được sự hội nhập vào trí tuệ của Pháp thân.

8. Ở nơi cội nguồn của hết thảy các pháp mà đạt được tuệ hạnh bình đẳng.

9. Ở nơi tất cả mọi tự tại đạt được nơi chốn nương dựa của trí tuệ.

10. Ở nơi tất cả các pháp đạt đến cõi an lạc của trí tuệ.

Đạt được pháp Tam-muội đó thì dùng âm thanh của chư Phật, ở nơi các thế giới luôn tạo được sự thanh tịnh.

Bồ-tát lại có mười sự việc, nhờ đó mà có được thân tướng uy nghi thanh tịnh. Những gì là mười?

1. Dùng cái đắc của vô đắc, cái hành của vô hạn mà chẳng trụ ở cõi nào.

2. Dùng cái trông mong của sự không trông mong.

3. Dùng mọi thứ sắc tướng, hình tượng ở nơi các cõi nước mà an trụ thanh tịnh.

4. Dùng cái ý nguyện của vô nguyện mà phóng ra vùng ánh sáng lớn làm chỗ an trụ để hóa độ chúng sinh.

5. Dùng cái tưởng của vô tưởng khiến cho thân được an trụ, để tạo sự hưng khởi của chư Phật.

6. Dùng cái mong cầu của sự vô cầu mà tuôn xuống như mưa vô số các thứ hoa hương để cúng dường chư Phật.

7. Dùng cái niệm của vô niệm nhằm bày biện sự cúng dường của chư Phật với đủ loại âm nhạc, để hóa độ chúng sinh.

8. Dùng cái phục sức của sự không phục sức, tạo được mọi việc thanh tịnh cũng như vô số các thứ trang sức để cúng dường chư Phật, ứng với nơi chốn hóa độ chúng sinh.

9. Dùng cái hành của vô hành, hiện ra lớp lớp sắc tướng, đạt được thân thanh tịnh, dứt hết mọi mê lầm khiến cho chúng sinh cùng được nhận biết.

10. Dùng cái có của cái không thật có, phát ra đủ loại âm thanh trong lành vi diệu, khiến cho chúng sinh được biết rõ muôn ngàn các thứ ngôn ngữ khác.

Chư Bồ-tát cũng như vậy! Đạt được mười phần thanh tịnh đó, các vị Bồ-tát kia cũng có được đầy đủ nơi chốn. Thế nào là mười nơi chốn dẫn dắt chúng sinh được thấy các Phật sự?

1. Nơi chốn làm cho chúng sinh được an trụ, đạt niềm tin hướng về chư Phật.

2. Nơi làm cho chúng sinh được an ổn nhờ âm thanh Phật pháp.

3. Chốn hóa độ chúng sinh khiến họ được sinh ở nơi có cõi Phật.

4. Nơi chốn cứu giúp chúng sinh khiến họ tin tưởng nơi chư Phật.

5. Nơi chốn dẫn dắt chúng sinh đến những lợi lạc khiến họ được nghe pháp âm của chư Phật.

6. Nơi chốn tế độ chúng sinh thông qua việc hóa hiện các cảm ứng của Phật.

7. Nơi chốn tạo sự yên lành cho chúng sinh khiến họ nhớ nghĩ, giống như các hành động thích ứng, bao gồm đầy đủ sự nhất tâm.

8. Nơi chốn làm cho chúng sinh được thuận hợp, an định để đến nơi cảnh giới trang nghiêm của Phật.

9. Nơi chốn đem lại sự lợi lạc an ổn cho chúng sinh, khiến họ phát tâm Bồ-tát.

10. Nơi chốn tạo được sự an lạc vững chắc cho chúng sinh, khiến họ được đầy đủ trí tuệ của Phật.

Do vậy, này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Các vị Bồ-tát ấy dùng mười sự việc kể trên để đem lại đầy đủ sự an ổn lợi lạc cho chúng sinh.

Chư Bồ-tát kia, như thế là đã thực hiện viên mãn mười Độ, khiến cho chúng sinh được an lành, lại vì chúng sinh khắp các cõi mà làm mười thứ Phật sự. Những gì là mười?

1. Bậc Bồ-tát dùng âm thanh vì chúng sinh mà làm Phật sự để hóa độ các chúng hội.

2. Thấy bậc Bồ-tát dùng sự tùy thuận để dẫn dắt chúng sinh mà làm cho Phật sự hưng khởi.

3. Bậc Bồ-tát đó chỉ trong khoảnh khắc của hành động mà thực hiện Phật sự, khiến cho tâm chúng sinh đạt được thanh tịnh.

4. Bậc Bồ-tát đó dùng sự chấn động khắp các cõi nước mà làm Phật sự, khiến cho chúng sinh cùng lìa khỏi ba nẻo ác.

5. Bậc Bồ-tát ấy dùng mọi nơi chốn trong cuộc sống để làm Phật sự, nhằm đem lại cho chúng sinh tâm ý được an lạc chính đáng.

6. Bậc Bồ-tát ấy dùng các chốn hành động thích hợp để làm Phật sự, nhằm đưa chúng sinh đến chỗ lợi lạc, khiến tâm ý họ dứt hết mọi sự mê lầm.

7. Bậc Bồ-tát đó dùng phương tiện phóng ra ánh sáng mà làm Phật sự, nhằm thu giữ giáo hóa vô số chúng sinh.

8. Bậc Bồ-tát đó dùng công việc tu tập các đức mà làm Phật sự, khiến cho chúng sinh tạo được vô số các công đức.

9. Bậc Bồ-tát ấy dùng sự thành tựu quả vị Chánh đẳng Chánh giác mà làm Phật sự, khiến cho mọi chúng sinh lãnh hội được hết thảy các pháp đều như huyễn mộng.

10. Bậc Bồ-tát ấy dùng phương tiện chuyển pháp luân để làm Phật sự, vì chúng sinh khắp thế gian mà thuyết pháp khiến cho pháp bảo của các bậc Thánh hiền được an trụ lâu bền.

Này chư vị! Chư Bồ-tát Đại sĩ đó đã hoàn thành mười thứ Phật sự, dùng để giáo hóa vô số người, cứu độ vô số chúng sinh, thành tựu viên mãn vô lượng hạnh nguyện của mình hết thảy mọi ý nguyện và hành động đều được an lập, khiến cho Phật sự luôn được tồn tại.

Phẩm 10: BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC BÀY BIỆN SỰ BIẾN HÓA NGOẠI THÂN

Lại nữa, chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát Đại sĩ có được pháp Tam-muội Chánh thọ gọi là: “Vô Thân Hỷ”. Thực hành Pháp Tam-muội ấy sẽ khiến cho Bồ-tát tâm ý được an trụ đó mà thân không bị hủy hoại, lại được đầy đủ mười thứ không mong cầu tham đắm. Những gì là mười?

1. Ở nơi các cõi nước mà không tham cầu.

2. Ở khắp các nơi chốn mà không tham cầu, chấp trước.

3. Ở mọi nơi tưởng niệm mà không dấy tham cầu, vướng mắc.

4. Đối với chúng sinh mà không tham cầu, đắm nhiễm.

5. Đối với các pháp đều không tham cầu, vướng mắc.

6. Đối với các hạnh của Bồ-tát cũng không chấp bám, vướng mắc.

7. Đối với những sở nguyện của Bồ-tát cũng không tham cầu.

8. Đối với các pháp Tam-muội cũng không chấp vướng.

9. Đối với mọi hình tượng Phật mà không tham cầu.

10. Đối với các hành địa cũng không vướng chấp.

Bồ-tát đạt được mười thứ không mong cầu tham đắm ấy thì liền đạt được sự an trụ trong khi thực hành pháp Tam-muội và hết thảy thân tướng không bị hủy hoại. Làm thế nào, chư Bồ-tát vẫn còn mang thân chúng sinh mà không bị hủy hoại trong khi thực hiện pháp Tam-muội ấy?

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát thực hành pháp Tam-muội này, nội thân nhập Chánh thọ thì ngoại thân giác ngộ, ngoại thân nhập Chánh thọ thì nội thân giác ngộ. Dùng một thân nhập Chánh thọ thì dùng nhiều thân mà giác ngộ. Dùng nhiều thân nhập Chánh thọ thì một thân giác ngộ. Dùng thân người nhập Chánh thọ thì dùng thân quỷ thần mà giác ngộ. Dùng thân quỷ thần nhập Chánh thọ thì dùng thân Rồng mà giác ngộ. Dùng thân Rồng nhập Chánh thọ thì dùng thân Chất lượng thần mà giác ngộ. Dùng thân Chất lượng thần nhập Chánh thọ thì dùng thân chư Thiên mà giác ngộ. Hoặc dùng thân chư Thiên nhập Chánh thọ thì dùng thân Phạm vương mà giác ngộ. Hoặc dùng thân Phạm vương nhập Chánh thọ thì dùng thân ở cõi Dục mà giác ngộ. Hoặc dùng thân ở cõi Dục nhập Chánh thọ thì dùng thân ở cõi Sắc mà giác ngộ. Hoặc ở nơi cõi Sắc nhập Chánh thọ thì ở nơi Vô sắc mà giác ngộ. Hoặc ở nơi Vô sắc nhập Chánh thọ thì hiện thân ở nơi Địa ngục mà giác ngộ. Hoặc ở nơi Địa ngục nhập Chánh thọ thì hiện thân nơi Ngạ quỷ mà giác ngộ. Hoặc ở nơi Ngạ quỷ nhập Chánh thọ thì hiện thân Súc sinh mà giác ngộ.

Hoặc ở nơi tịch tĩnh mà nhập Chánh thọ thì ở nơi đông đảo mà giác ngộ. Hoặc ở nơi ngàn thân mà nhập Chánh thọ thì ở nơi vô thân mà giác ngộ. Hoặc ở nơi hữu thân mà nhập Chánh thọ thì ở nơi vô số thân mà giác ngộ. Hoặc ở nơi vô số ức na-thuật thân nhập Chánh thọ thì hóa hiện ở nơi “không thân” mà giác ngộ. Hoặc ở nơi cõi Diêm-phù-lợi nhập Chánh thọ thì ở nơi cõi Cù-da-nặc mà giác ngộ. hoặc ở nơi cõi Cù-da-nặc nhập Chánh thọ thì ở nơi cõi Uất-đan-việt mà giác ngộ. Hoặc ở nơi cõi Uất-đan-việt nhập Chánh thọ thì ở nơi cõi Phất-vu-đãi mà giác ngộ. Hoặc ở nơi cõi Phất-vu-đãi nhập Chánh thọ thì ở nơi Tam Thiên hạ mà giác ngộ.

Hoặc ở nơi Tam thiên hạ nhập Chánh thọ thì ở nơi Tứ Thiên hạ mà giác ngộ. Hoặc ở nơi Tứ Thiên hạ nhập Chánh thọ thì ở nơi khắp ba xứ chúng sinh mà giác ngộ. Hoặc ở nơi mọi cảnh giới của biển cả nhập Chánh thọ thì cũng ở nơi tận cùng mọi cảnh giới của biển cả cùng với chúng sinh mà giác ngộ. Hoặc ở nơi đỉnh núi Tu-di nhập Chánh thọ, thì cũng lại ở nơi chân núi Tu-di mà giác ngộ. Hoặc ở nơi chân núi Tu-di nhập Chánh thọ thì cũng lại ở đỉnh núi Tu-di mà giác ngộ. Hoặc ở trong khoảng núi Thất bảo nhập Chánh thọ thì cũng lại ở nơi đỉnh núi ấy mà giác ngộ. Hoặc ở nơi đủ các giống các loài nhập Chánh thọ thì cũng ở nơi lớp lớp tạp loại mà giác ngộ. Hoặc ở nơi chốn thanh tịnh trong ấy có lớp lớp hoa hương cùng các thứ vật báu làm cho trang nghiêm,… nhập Chánh thọ thì cũng hiện thân ở nơi thanh tịnh với vô số hoa hương, các thứ vật báu mà giác ngộ.

Cho đến tận cùng các cảnh giới của Tứ Thiên hạ cùng với mọi chúng sinh thuận theo tâm ý của họ mà nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở nơi mọi cảnh giới của Tứ Thiên hạ, cùng với mọi chúng sinh theo tâm ý của họ mà giác ngộ. Ở nơi ngàn cõi nước, tận cùng mọi cảnh giới của cõi ấy nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở nơi ngàn cõi nước mà giác ngộ. Ở nơi tam thiên đại thiên cõi nước, tận cùng cảnh giới của cõi đó nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở nơi tam thiên đại thiên cõi nước mà giác ngộ. Ở nơi ức na-thuật trăm ngàn cõi nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở nơi ức na-thuật trăm ngàn cõi mà giác ngộ. Ở nơi vô số cõi nước nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở vô số sát độ mà giác ngộ. Ở nơi a-tăng-kỳ cõi nước nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở nơi a-tăng-kỳ cõi nước mà giác ngộ. Ở nơi lượng của vô lượng, hạn của vô hạn cõi Phật nhập Chánh thọ, nói tóm lại, thì cũng từng ấy cõi nước ở khắp trong các cảnh giới đó mà giác ngộ.

Từ một Thiên hạ, số lượng cõi nước như vi trần, đến Tứ thiên hạ, lại ngàn Thiên hạ, lại đến tam thiên đại thiên thiên hạ, lại đến ức na-thuật cõi nước, lại đến a-tăng-kỳ cõi nước, cho đến vô hạn vô số, lại vượt quá vô hạn vô số các cõi nước số lượng như thế, ở khắp nơi trong các cõi ấy nhập Chánh thọ thì cũng ở trong từng ấy cõi mà giác ngộ. Ở nơi trong một vi trần nhập Chánh thọ thì cũng lại hiện ở nơi như thế, trong một vi trần trên cõi nước mà giác ngộ.

Từ số lượng vi trần như thế trên một cõi nước mà nhập Chánh thọ thì lại hiện một vi trần mà giác ngộ. Ở trong một thân Thanh văn nhập Chánh thọ thì lại hiện vô số thân Thanh văn mà giác ngộ. Ở nơi trong một thân Bích-chi-phật nhập Chánh thọ thì lại hiện vô số thân Bích-chi-phật mà giác ngộ. Ở trong tự thân nhập Chánh thọ thì lại hiện ở trong vô số thân Phật mà giác ngộ. Ở trong vô số thân Phật nhập Chánh thọ thì lại hiện ở trong tự thân mà giác ngộ. Ở trong khoảnh khắc một niệm của nhất tâm nhập Chánh thọ thì hiện ở nơi ức kiếp mà giác ngộ. Ở trong ức kiếp nhập Chánh thọ thì hiện ra trong khoảnh khắc một niệm khởi nơi tâm mà giác ngộ.

Hoặc có lúc thì giác ngộ, có lúc thì nhập Chánh thọ. Hoặc đồng thời nhập Chánh thọ mà giác ngộ. Hoặc ở nơi gốc tích chứa nhập Chánh thọ thì hiện ở nơi ngọn tích chứa mà giác ngộ. Hoặc ở nơi ngọn tích chứa nhập Chánh thọ thì hiện ở nơi gốc tích chứa mà giác ngộ. Hoặc ở nơi hiện tích mà nhập Chánh thọ thì lại ở nơi hiện tích mà giác ngộ. Ở nơi gốc tích chứa nhập Chánh thọ thì ở nơi ba đời mà giác ngộ. Ở nơi lúc tích chứa mà giác ngộ thì ở nơi lúc tích chứa mà nhập Chánh thọ. Ở nơi ba đời nhập Chánh thọ thì ở nơi “gốc không” mà giác ngộ. Hoặc ở nơi gốc Vô kiến nhập Chánh thọ thì lại ở nơi gốc không mà hốt nhiên giác ngộ.

Này chư vị! Ví như có người trong lúc bị quỷ thần quấy nhiễu, đã bị quấy nhiễu như vậy thì người đó dù cố giữ cho khỏi bị xao động cũng chẳng được tự tại, chỉ theo sự tác động của quỷ thần. Ở nơi tha thân thì thuận theo sự tác động kia, còn nơi tự thân thì chẳng được tự tại như trước. Bồ-tát cũng giống như vậy, do đạt được pháp Tam-muội này thì hoặc nội thân nhập Chánh thọ, ngoại thân giác ngộ, hoặc ngoại thân nhập Chánh thọ thì nội thân giác ngộ.

Ví như người chết, tử thi ấy do “Tha thần” sai khiến, làm cho trổi dậy, đuổi theo, quay trở lại, tất cả đều như sự biến hóa, nhưng tác nhân của sự việc đó là dụng lực của tha thần.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Cũng vậy các vị Bồ-tát đã đạt được pháp Tam-muội này, nhằm dấy khởi nhập Chánh thọ thì dùng sự phân biệt để nhập Chánh thọ, lại dùng sự phân biệt mà giác ngộ. Dùng sự phân biệt bình đẳng để nhập Chánh thọ thì cũng dùng sự phân biệt bình đẳng mà giác ngộ. Ví như có vị A-la-hán tâm được tự tại, thể hiện sự biến hóa tự tại. Hoặc hóa làm một thân, hoặc lại hóa làm nhiều thân, hoặc hóa làm nhiều thân, hoặc lại hóa làm một thân. Chẳng do một thân mất đi mà hiện ra nhiều thân, cũng chẳng do nhiều thân mất đi mà hiện ra một thân. Ở vào lúc hiện ra một thân, cũng chẳng phải là có một thân. Không do biết một mà hiện nhiều, cũng chẳng phải do biết nhiều mà hiện một. Cùng một cùng nhiều, từ một mà hưng lên. Bồ-tát cũng như thế. Ở nơi một thân nhập Chánh thọ thì nhiều thân mà giác ngộ. Hoặc nhiều thân nhập Chánh thọ thì do một thân mà giác ngộ. Ví như chỉ một loại đất, đất ấy chỗ nương dựa một vị. Nhưng với đất ấy, nơi các xóm làng huyện ấp dân chúng trồng trọt những loại cây trái khác nhau, vị của chúng cũng chẳng đồng. Đất có một vị giống nhau nhưng cây trồng thì có nhiều vị khác nhau. Bồ-tát cũng thế! Đã an trụ pháp Tam-muội này, dùng một thứ để nhập Chánh thọ thì có nhiều thứ mà giác ngộ. Ở nơi nhiều thứ nhập Chánh thọ thì có một thứ giác ngộ.

Này chư vị! Bồ-tát Đại sĩ, đây là pháp Tam-muội thứ tám của bậc Bồ-tát tên là Phân biệt tất cả các thân. Chư Bồ-tát ấy, đạt được nơi chốn an trụ yên định của pháp Tam-muội đó thì sẽ có được mười pháp danh dự luôn được lưu truyền. Những gì là mười?

1. Đạt đến cảnh giới được Như Lai khen ngợi.

2. Đạt được uy lực bình đẳng của Như Lai.

3. Gọi là Tối Tôn vì đã thông tỏ tất cả các pháp không chút ngăn ngại.

4. Gọi là Tối Tôn vì được mọi nơi chốn trong khắp thế gian cúng dường.

5. Gọi là bậc Hiểu biết khắp vì đã giác ngộ tất cả các pháp.

6. Gọi là bậc Đạo sư vì là chốn nương dựa của mọi chúng sinh trong các cõi.

7. Gọi là bậc nêu bày dẫn dắt muôn loài vì đã thấu đạt cùng hội nhập được thể tánh của các pháp.

8. Gọi là bậc Vô thượng sư vì đã đạt được “Trí nhận biết khắp”, lãnh hội cội nguồn các pháp của chúng sinh là không.

9. Gọi là bậc hưng khởi ánh sáng cho đời, vì đã tùy thuận trí tuệ của tất cả muôn loài trong thế gian mà hiện bày ánh sáng vĩ đại.

10. Gọi là bậc Mười lực vì đã đạt đến sự hoàn hảo tối thượng, mọi nơi chốn tạo tác, hành hóa đều thành tựu trọn vẹn.

Phân biệt nhận rõ các pháp, dùng trí tuệ ấy thông đạt các niệm, hạnh nguyện đầy đủ không chấp vướng. Đó gọi là làm cho bánh xe chánh pháp có mặt khắp mọi nơi chốn, đạt tự tại, là nhờ ở mười pháp danh dự đó đem lại. Chư Bồ-tát do vậy nên có được sự quy ngưỡng tôn kính của đời.

Bồ-tát an trụ pháp Tam-muội này lại có được mười thứ ánh sáng hiển lộ, hết mực tôn nghiêm, chói lọi. Những gì là mười?

1. Ánh sáng ấy bình đẳng của chư Phật.

2. Ở nơi tận cùng mỗi chốn trong thế gian, dùng ánh sáng ấy soi khắp, nêu rõ cội nguồn các pháp, tạo nên trí tuệ sáng chói làm cho các pháp được hiển lộ, nổi bật.

3. Nơi muôn loài, dùng ánh sáng chói lọi đó soi tỏ, nêu bày cho lớp lớp chúng sinh.

4. Đem vô số ánh sáng ấy dẫn dắt chúng sinh đi tới, lấy đó là ánh sáng của pháp tràng.

5. Đem ánh sáng ấy chiếu khắp pháp giới khiến cho nó càng thêm rực rỡ, truyền tụng.

6. Tạo được sự cảm ứng lớn lao đối với các pháp nhưng không hủy hoại ánh sáng đó.

7. Đạt được tính chất vô dục của các pháp, do nắm được diệu lý vô sở đắc nên ánh sáng ấy luôn rạng rỡ.

8. Thấu đạt tính chất vô dục của chúng sinh, nhớ nghĩ thế gian tạo nên hết thảy mọi biến hóa không hề bị ngăn ngại.

9. Khéo đem ánh sáng đó chiếu soi khiến cho mọi nơi chốn kiến lập của chư Phật không bị đứt đoạn.

10. Đạt đến cảnh giới của chư Phật, giáo hóa chúng sinh tu tập các pháp giải thoát, thấu đạt cội nguồn các pháp là không, soi sáng tận cùng các cõi trong thế gian, hết thảy đều không bị hủy hoại.

Bồ-tát dùng mười thứ ánh sáng hiển lộ ấy an trụ trong pháp Tam-muội nên có được ánh sáng chói lọi.

Bồ-tát lại có mười sự, nhờ đó đạt được diệu lý “vô sở trước” đối với câu, lời, sự nhận thức, dẫn tới nẻo giác ngộ. Những gì là mười?

1. Đối với những tạo tác của thân, khéo tu tập điều hòa, uyển chuyển.

2. Về mọi tạo tác của khẩu nên dứt bỏ thô ác.

3. Tâm tánh luôn nhu hòa, dịu dàng.

4. An trụ “không chốn trụ”.

5. Mọi tình (căn) không dấy.

6. Mọi hành đều hành theo diệu lý “không chốn tạo tác”.

7. Đối với các pháp là “không chốn hủy hoại”.

8. Đối với trí tuệ là “không chốn dấy khởi”.

9. Đối với các pháp là “không chốn nhận biết”.

10. Tùy thuận các lẽ trên để đạt được trí tuệ.

Đó gọi là pháp Tam-muội mà Bồ-tát Đại sĩ dùng để hàng phục chúng ma, dùng các thứ ấy để thực hiện sự hàng phục. Lấy một làm nhiều. Nhập Chánh thọ mà giác ngộ. Hành nơi vô hành. Ở nơi hành mà hành. Đối với tự thân thì lớn lao, tôn quý. Cùng Phật đều bình đẳng vĩ đại. Dùng nhỏ mà dẫn đến rộng lớn, đem cái rộng lớn mênh mông dẫn về cái nhỏ hẹp. Nơi hướng đến cũng là không chốn đến. Nơi đi tới cũng là không chốn hướng tới. Dùng vô thân làm thân. Ở nơi có thân mà không thân. Dùng giác ngộ để hội nhập Chánh thọ. Đem chỗ hội nhập Chánh thọ mà giác ngộ. Ở nơi thấy mà không thấy. Ở nơi không thấy mà có thấy. Đó gọi là thực hiện đầy đủ mười pháp.

Bồ-tát lại có mười sự, nhờ đó mà tạo nên mọi biến hóa. Những gì là mười?

Đó là, biến hóa tất cả các cảnh giới, đều do từ pháp Tam-muội. Ví như có nhà ảo thuật sử dụng đại thần chú, ngôn ngữ và hành động đều rõ ràng, hiện ra đủ loại hình sắc, ánh sáng, sự tạo dựng đều thích hợp. Các nơi chốn được hiện ra như tách rời khỏi ngôn ngữ của thần chú, tùy thuộc về huyễn sự, mà sự tạo dựng tôn nghiêm đó đều thích hợp với sự nhận thức và ngoại cảnh, nên đối với cảnh huyễn cho là như thật. Phải học hỏi, thực hành thì mới biết được tính chất huyễn thuật, nhờ trí tuệ mà thông đạt. Bồ-tát cũng vậy, dùng bình đẳng nhập Chánh thọ thì hiện ra việc dùng không bình đẳng mà giác ngộ. Dùng không bình đẳng nhập Chánh thọ thì dùng bình đẳng mà giác ngộ. Ví như chư Thiên với A-tu-luân đánh nhau, chư Thiên thắng, A-tu-luân thua. Chất lượng đế dùng thân tướng cao đến bảy trăm dụ-tuần hợp với bốn thứ binh chủng mà tự phủ quanh. A-tu-luân vương lại biến hóa thân tướng đến trăn ngàn dụ-tuần. chư Thiên cõi trời Đao-lợi thảy đều cùng trông thấy mà đám quân binh ẩn trốn kia thứ lớp đều nghiêm chỉnh. Lại như A-tu-luân vương, rõ là để thông tỏ về huyễn thuật. Chư Bồ-tát Đại sĩ cũng vậy. Tất rõ nơi mọi xứ tạo tác của tuệ huyễn, mà tuệ thì vô tận. Chư Bồ-tát thể hiện các tuệ huyễn kia cũng là Bồ-tát cả. Những tuệ huyễn kia chính là Bồ-tát. Dùng cái không hủy hoại đoạn diệt để nhập Chánh thọ thì ở nơi hủy hoại mà giác ngộ. Ví như có Đại chú gọi là “Yêu hoặc”. Trì chú ấy, nắm lấy một ít hạt giống tung rải ra nơi đất liền có được cây cỏ với cành lá, hoa quả, hạt dùng để ăn uống. Bồ-tát cũng như thế. Đạt tới sự chuyên nhất nơi pháp Tam-muội thì có thể hiện ra lớp lớp bày tỏ sự giác ngộ. Giống như sự gặp gỡ thuận hợp của nam nữ tất đưa đến việc mang thai, bào thai trọn nên và đủ mười tháng thì hài nhi sinh ra đầy đủ. Bồ-tát cũng như thế. Luôn nuôi dưỡng “bào thai” của trí tuệ giác ngộ, thành tựu viên mãn các hạnh nguyện, đem cái “nội tánh” rộng lớn để đạt tới cái tuệ sáng tỏ an trụ nơi pháp Tam-muội Vô Hủy mà giác ngộ. Ví như cung điện của Long vương, nương tựa vào đất mà Long vương cũng hiện ra nơi hư không, nhưng chẳng quấy động hư không cùng chẳng khiến chư Long kinh sợ. Nơi hư không cũng có thành Càn-đà-la, cũng có chư Long, mà hư không ấy chẳng hề tăng giảm. Long vương hoặc muốn cho hư không tạnh bóng mây mà hư không cũng chẳng động. Còn các cung điện thành quách thì vẫn tiếp tục nương dựa nơi đất hoặc nương dựa nơi hư không.

Bồ-tát cũng như thế. Do đạt được pháp Tam-muội như huyễn nên ở nơi hữu tướng để nhập Chánh thọ thì ở nơi vô tướng mà giác ngộ. Ở nơi vô tướng nhập Chánh thọ thì ở nơi hữu tướng mà giác ngộ. Ví như cung điện lớn của Phạm thiên vương hiệu là “Trì thế thanh tịnh tạng”, là cung điện tối thượng trong số đền đài lầu gác nơi Phạm thiên trú ngự. Từ cung điện này, hiện ra ngàn thiên hạ, mười ngàn thiên hạ, trăm ngàn thiên hạ, hoặc hiện ra tam thiên đại thiên thiên hạ. Hoặc hiện ra ở nơi Thiên, Long, Thần, Càn-đà-la, A-tu-luân, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc, mọi người, cung điện quỷ thần cùng mọi chúng sinh trong thế gian. Hoặc hiện ra Tu-di sơn cùng toàn bộ Thất bảo sơn, Thiết vi sơn, Bảo hắc sơn, Tuyết sơn cùng bốn cõi thiên hạ với những làng xóm, thôn ấp, quận huyện, cõi nước, quân vương nhân gian, cho đến nơi chốn của Phạm thiên không đâu là không hiện ra và trông thấy khắp. Cũng như đối với gương sáng, soi vào thì thấy rõ mặt mình. Bồ-tát cũng như thế. An trụ nơi pháp Tam-muội này, đối với tất cả mọi thứ tuệ không gì là không thông tỏ, thấu triệt, không nơi nào là không hội nhập một cách bình đẳng, đi đến khắp thảy các cõi, đem ánh sáng trí tuệ soi tỏ mọi nẻo.

Chư vị Bồ-tát cũng như thế. Dùng sự phân biệt tất cả các thân trong pháp Tam-muội ấy mà đem lại ánh sáng tự tại nơi các cõi nước, tất thấy được Phật chủng hóa hiện ra hết thảy mọi chủng, mà vượt qua pháp chủng, thực hiện trọn vẹn các hành chủng giải thoát. Cũng dùng Định chủng (chủng Tam-muội) tạo sự cảm ứng, dấy khởi chủng của sự giác ngộ, hiện bày khắp nhờ đạt được tuệ chủng, nhờ an trụ trí chủng. Bồ-tát ở nơi mười thứ cảm ứng lớn lao mà đạt được các pháp tu tập vượt bờ. Những gì là mười?

1. Tạo được sự cảm ứng lớn lao mầu nhiệm của Phật, cũng như hư không.

2. Cảm ứng tận cùng nơi các pháp giới.

3. Đem sự cảm ứng lớn lao của Bồ-tát, biến hóa thể hiện sự vô hủy, ở nơi hủy diệt mà được tự tại, nhằm tu tập các pháp giải thoát.

4. Đem những cảm ứng lớn lao ấy thể hiện các tạo tác, các đại nguyện của Bồ-tát.

5. Thực hiện sự hội nhập nơi Như Lai hạnh, Phật sự thông qua các pháp tu độ vô cực.

6. Tạo cảm ứng biến hóa nơi các cõi, thể hiện hết thảy các thứ các loại hành của cuộc sống tự tại an lạc.

7. Tạo cảm ứng tác động đến tất cả các cõi nước, nương dựa ở nơi ánh sáng hiển lộ.

8. Tạo cảm ứng đối với tất cả chúng sinh, thể hiện qua các hành chẳng thể nghĩ bàn, khiến cho họ thấy rõ được sự mầu nhiệm, biết được sự biến hóa ấy là từ ánh sáng trí tuệ.

9. Sự cảm ứng biến hóa ấy làm rõ thêm các pháp Tam-muội.

10. Dùng pháp Tam-muội Kim cang, dùng sự hóa hiện mầu nhiệm để nhập Chánh thọ, dùng trí tuệ mà giác ngộ.

Bồ-tát đem mười hành quả của pháp Tam-muội ấy để thực hiện viên mãn các chủng.

Lại nữa, chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát có thể biến hóa làm Phật, có thể an trụ như Phật, có thể hóa hiện pháp luân, kiến lập mọi biến hóa thích ứng, hiện ra khắp nơi ánh hào quang của Đức Như Lai, chí nguyện tu tập Đại thừa, từ nơi nẻo ấy mà ứng hóa, hết mực tôn quý đối với tâm, tạo mọi cảm ứng thể hiện thần thông biến hóa để dẫn dắt chúng sinh tu tập các pháp giải thoát. Ở trong bậc Bồ-tát luôn được tôn quý hết mực, vì đã thông tỏ pháp Tam-muội “Bồ-tát Vô Trước Tuệ”, dùng cái đắc của vô đắc, đem các pháp môn trong trăm ngàn pháp môn tạo sự cảm ứng rộng khắp nhằm chuyển bánh xe chánh pháp. Bồ-tát thông đạt hết thảy mọi hành một cách vô ngại, đều nhận biết nẻo vô tưởng niệm, dùng ánh sáng của trí tuệ ấy để trong một lúc có thể thông tỏ trọn vẹn, tạo cảm ứng lớn lao cả ba đời thảy đều vô ngại. Bồ-tát dùng mười sự việc ấy tạo sự cảm ứng biến hóa hết sức lớn, thể hiện mọi nẻo hành trì của Bồ-tát và chư Phật nhằm dẫn đến việc tu tập các pháp giải thoát, vượt bờ.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát Đại sĩ nhận rõ các hành của thân, các nơi chốn có thể nương dựa, an trụ để đạt được trí tuệ thông tỏ các pháp Tam-muội “Đại đức quyền”.

KINH BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC

HỎI VỀ TAM-MUỘI