ĐIỀU BỘ (LZH-DG-VS1)

2. Tự xưng

1. Có tỳ-kheo trước người khác tự xưng là đắc pháp thượng nhơn, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nếu nói rõ ràng thì phạm ba-la-di. Không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

Muốn nói với người này, lại nói với người kia, tất cả đều phạm ba-la-di.

2. Có số đông tỳ-kheo du hành tại nước Câu-tát-la. Khi ấy, có bà-la-môn tin Phật, giỏi xem tướng, gặp họ, nói:

«Đại đức A-la-hán đến.»

Tỳ-kheo hỏi:

«Ông nói gì?»

Đáp:

«Đại đức xứng đáng nhận y phục, thuốc men, những gì cần thiêt.»

«Có lý đó.»

Tỳ-kheo nói rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

3. Có tỳ-kheo tự nói chứng đắc căn, lực, giác ý, thiền định, giải thoát, tam muội, chánh thọ. Tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm ba-la-di.»

4. Có tỳ-kheo giảng cho người về căn lực, giác ý, thiền định, giải thoát tam muội, chánh thọ. Nhưng không tự nói là đã đạt được. Tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

3. Tự ám chỉ

1. Bấy giờ, tỳ-kheo có đàn-việt. Tỳ-kheo nói rằng:

«Người thường nói pháp cho thí chủ đây là vị A-la-hán.»

Đàn-việt liền hỏi:

«Đại đức vừa nói gì?»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

2. Bấy giờ, tỳ-kheo có đàn-việt. Tỳ-kheo nói rằng:

«Người thường đến nhà thí chủ đây là A-la-hán.»

Đàn-việt liền hỏi:

«Đại đức vừa nói gì?»

Tỳ-kheo không trả lời, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.»

3. Tỳ-kheo có đàn-việt. Tỳ-kheo nói:

«Người thường đến ngồi chỗ ngồi đây là A-la-hán.»

Đàn-việt liền hỏi:

«Đại đức vừa nói gì?»

Tỳ-kheo im lặng; rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

4. Tỳ-kheo có đàn-việt. Tỳ-kheo nói người:

«Thường nhận thức ăn của ngươi là A-la-hán.»

Đán việt liền hỏi:

«Đại đức vừa nói gì?»

Vị kia im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.»

4. Tự hiện tướng

1. Bấy giờ, đàn-việt nói với tỳ-kheo mà mình thường cúng dường rằng: «Nếu Đại đức là A-la-hán thì cởi tăng-già-lê ra.»

Tỳ-kheo liền cởi y, hiện tướng, mà không nói; nhưng rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

2. Đàn-việt nói với tỳ-kheo mà mình thường cúng dường rằng:

«Nếu Đại đức là A-la-hán thì có thể ngồi trên giường giây.»

Vị kia liền ngồi, hiện tướng, không nói; nhưng rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

3. Đàn-việt nói với tỳ-kheo mà mình thường cúng dường rằng:

«Nếu Đại đức là A-la-hán thì đứng dậy.»

Vị kia liền đứng dậy, hiện tướng, không nói; nhưng rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm, thâu-lan-giá.»

4. Đàn-việt nói với tỳ-kheo mà mình thường cúng dường rằng:

«Nếu Đại đức là A-la-hán, thì lên trên tầng gác.»

Tỳ-kheo đi lên, hiện tướng, mà không nói. Nhưng rồi nghi. Phật nói:

«Phạm thâu-lan-giá.»

5. Đàn-việt nói với tỳ-kheo mà mình thường cúng dường rằng:

«Nếu Đại đức là A-la-hán thì có thể bước xuống.»

Tỳ-kheo liền bước xuống, hiện tướng, không nói rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

6. Tỳ-kheo có đàn-việt. Tỳ-kheo nói:

«Người thường nói pháp cho thí chủ đây là Thanh văn đệ tử Phật.

Đàn-việt hỏi:

«Đại đức nói gì?»

Vị kia im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

Thường vào nhà đàn-việt, nhận chỗ ngồi, nhận thức ăn, cũng như vậy.

7. Có đàn-việt nói với tỳ-kheo mà mình thường cúng dường rằng:

«Nếu Đại đức là Thanh văn đệ tử Phật thì cởi tăng-già-lê.

Vị kia liền cởi, hiện tướng, không nói nhưng rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Khoác tăng-già-lê, ngồi, đứng dậy, leo lên nhà gác, leo xuống cũng như vậy.

5. Mục-liên tự thuyết

1. Bấy giờ, tôn giả Mục-liên nói với các tỳ-kheo, về nghiệp, báo nhơn duyên, đạt được thần túc. Các tỳ-kheo nói với tôn giả:

«Tôn giả nói có nghiệp báo, nhân duyên, đạt được thần túc. Việc không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, phạm ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có nghiệp báo, nhân duyên, và có thể đạt được thần túc như vậy. Mục-liên không phạm.»

2. Mục-liên bảo các tỳ-kheo là có nghiệp báo, nhân duyên, đạt được thiên nhĩ, biết túc mạng, biết được tâm của kẻ khác, thiên nhãn.

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả nói có nghiệp báo nhân duyên đạt được thiên nhĩ, cho đến thiên nhãn, là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có nghiệp báo, nhân duyên, có thể đạt được thiên nhĩ, cho đến đạt được thiên nhãn. Mục-liên không phạm.»

3. Mục-liên bảo các tỳ-kheo rằng:

«Này các Trưởng lão, có chúng sanh như vậy, từ hư không bay qua, nghe tiếng xúc chạm của xương cốt nó.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Đại đức, thầy nói có chúng sanh như vậy từ hư không bay qua, nghe tiếng khua động của xương cốt họ. Đó là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật, đức Phật daỵ:

«Có chúng sanh như vậy. Mục-liên không phạm.»

4. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi thấy có chúng sanh toàn lông trong người của nó đều bằng kim, khi rút ra, khi đâm vào, nhận lấy vô lượng khổ. Nó kêu lớn tiếng vừa khóc vừa la.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả nói có chúng sanh như vậy. Đó là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Trước đây ta cũng thấy chúng sanh như vậy, mà ta không nói. Tại sao vậy? Vì sợ mọi người không tin. Người không tin sẽ chịu khổ lâu dài. Chúng sanh ở trong thành Vương-xá này ưa nói hai lưỡi, đấu tranh. Ác nghiệp nhơn duyên này phải đọa vào trong địa ngục trải qua trăm ngàn vạn năm, thọ các khổ não. Đây là nhân duyên tội còn sót lại, nên thọ lấy hình trạng như vậy. Do đó Mục-liên không phạm.»

5. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi Thấy có chúng sanh lặn hụp trong hầm xí, chịu đại khổ thống, rên khóc kêu la.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả tự nói thấy có chúng sanh lặn hụp trong hầm cầu, chịu đại khổ thống kêu la rên khóc như vậy. Đó là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Trước đây, ta cũng thấy chúng sanh như vậy, mà không nói. Tại sao vậy? Vì sợ mọi người không tin. Người không tin phải chịu khổ lâu dài. Chúng sanh ở trong nước Ba-la-nại này, thời đức Phật Ca-diếp, làm bà-la-môn, khi ấy thỉnh Phật và Tăng thọ thực, rồi dùng cái máng đựng đầy phẩn, sai người đến bạch: “Đến giờ.” Khi Phật và Tăng đến, bà-la-môn thưa: “Chư Đại đức, các Ngài có thể dùng thức ăn này theo ý muốn của mình, và tùy ý mang đi.” Do ác nghiệp nhơn duyên này mà đọa trong địa ngục Nê lê, thọ khổ trăm ngàn vạn năm. Vì tội ác nhơn duyên còn sót lại, phải lặn trong hầm cầu tiêu. Cho nên Mục-liên không phạm.»

6. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi thấy có chúng sanh ngồi trên giường bằng sắt. Lửa từ giường sắt tuôn ra đốt cháy cả thân, y bát tọa cụ, ống đựng kim cũng đều bị đốt cháy.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả nói thấy chúng sanh như vậy, thọ khổ như vậy, là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo đến bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Trước đây ta cũng thấy chúng sanh như vậy, mà không nói. Tại sao vậy? Vì sợ mọi người không tin. Người không tin phải thọ khổ lâu dài. Chúng sanh ở nước Ba-la-nại này, trong quá khứ, thời đức Phật Ca-diếp, đã làm tỳ-kheo ác. Do nhơn duyên này đọa vào địa ngục trăm ngàn vạn năm thọ các khổ thống. Vì ác nghiệp nhân duyên còn sót lại nên thọ thân như vậy. Do đó Mục-liên không phạm.»

Tỳ-kheo-ni ác, thức-xoa-ma-na ác, sa-di, sa-di-ni thọ khổ cũng như vậy.

7. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi thấy chúng sanh, thân hình của nó bị đốt cháy, các con ruồi bao quanh rúc rỉa, đau khổ kêu la»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả nói thấy có chúng sanh như vậy, thọ khổ như vậy, là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo đến bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Trước đây ta cũng thấy chúng sanh như vậy, mà không nói. Tại sao vậy? Vì sợ mọi người không tin. Người không tin thọ khổ lâu dài. Chúng sanh này là đệ nhất phu nhân của Vua Ca-lăng-già, vì tâm tật đố, nên lấy dầu và nước sôi rót vào đầu của đệ nhị phu nhân đang ngủ. Do nghiệp báo nhân duyên này phải đọa vào địa ngục trăm ngàn vạn năm chịu các sự đau khổ. Vì nghiệp báo nhân duyên còn dư nên thọ thân này như vậy. Do đó Mục-liên không phạm.»

8. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi thấy cung điện thành quách của A-tu-la ở dưới đáy biển mà nước treo bên trên, không vào trong cung thành của họ.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả tự nói là thấy cung thành của A-tu-la ở dưới đáy biển, bốn bên và trên đều không có nước vào, là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có sự việc như vậy. Cung thành của A-tu-la, bốn phía và trên có bốn loại gió để giữ nước lại: trụ phong, trì phong, bất diệt phong, lao hệ phong. Cho nên Mục-liên không phạm.»

9. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi thấy có chúng sanh như vầy: Không xương, không da, không thịt, không máu, không có bất tịnh cũng không có nhọc mệt, và người nữ mà không sanh sản.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả tự nói có chúng sanh như vậy, cho đến có người nữ mà không sanh sản, là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có chúng sanh như vậy, Mục-liên không phạm.»

10. Thế Tôn ở tại thành Vương-xá. Bấy giờ, đại Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Các Trưởng lão, tôi nhập định không huệ, nghe có tiếng nước khi voi chúa Y-la-bà-ni đi xuống ao Nan-đà.»

Các tỳ-kheo nói với Đại đức Mục-liên rằng:

«Đại đức nói nhập định không huệ, nghe tiếng có nước khi voi chúa Y-la-bà-ni đi xuống ao Nan-đà. Đại đức nhập định không huệ mà nghe âm thanh là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có loại định như vậy mà không thanh tịnh. Mục-liên không phạm.»

11. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi nhập định không huệ, nghe tiếng nước khua động của tám mươi bốn ngàn con voi vào trong ao Mạn-đà-diên.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Đại đức tự nói nhập định không huệ mà nghe tiếng khua động của nước do các con voi kia vào trong ao Mạn-đà-diên.»

«Đại đức, vào định không huệ mà con nghe âm thinh là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo đến bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có loại định như vậy, nhưng không thanh tịnh. Mục-liên không phạm.»

12. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Tôi nhập định không huệ, nghe tiếng nước khua động của voi chúa nọ vào trong ao Tô.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên rằng:

«Tự nói, nhập định không tuệ mà nghe tiếng khua động của nước do voi chúa nọ vào trong ao Tô. Làm sao nhập vào định không huệ nào mà còn nghe âm thanh? Điều này không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Phật dạy:

«Có loại định như vậy, nhưng chẳng phải là thanh tịnh. Mục-liên không phạm.»

Thức không huệ xứ, vô sở huệ không xứ cũng như vậy.

13. Bấy giờ, Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Các Trưởng lão, phương Bắc có ao tên là A-nậu-đạt. Nước trong ao thanh tịnh không có cấu uế. Trong ao có hoa phân-đà-lợi, lớn như bánh xe, gốc của nó như cái trục xe. Bẻ nó, thì có một loại nước màu trắng tiết ra như sữa, vị của nó như mật.»

Các tỳ-kheo nói:

«Tôn giả tự nói phương Bắc có cái ao như vậy, đó là điều không thể có. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Phương Bắc có cái ao như Mục-liên đã nói. Mục-liên không phạm.»

14. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Phương Bắc có ao tên là A-nậu-đạt. Cách ao ấy không xa, lại có một ao tên là Man-đà-diên, ngang dọc năm mươi do tuần. Nước trong ao thanh tịnh, không có cấu uế. Trong ao có bông sen sắc vàng, lớn như bánh xe.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Như lời Thầy nói có cái ao như vậy, đó là điều không thể có. Bấy giờ, đại Mục-liên dùng sức thần lực đến nơi đó, hái một bông sen đem về chùa để trong phòng, mời các tỳ-kheo đến nói:

«Phương Bắc có ao tên là A-nậu-đạt, cách ao đó không xa có ao tên là Man-đà-diên, trong ao có hoa sen sắc vàng, lớn như bánh xe.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Không có điều đó. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Bấy giờ, Mục-liên trở về trong phòng lấy hoa sen đem ra chỉ cho các tỳ-kheo và nói:

«Các Trưởng lão, hoa sen này là thật chăng?» Các tỳ-kheo lại nói:

«Tôn giả là A-la-hán, có sức thần thông, có thể biến hóa ra chứ chẳng phải là chơn thật. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Mục-liên nói đúng sự thật. Không phạm.»

15. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Phương bắc có ao tên là A-nậu-đạt. Nước từ trong ao ấy chảy đến đây; trào vọt ra ở đây. »

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Tôn giả nói phương Bắc có ao tên là A-nậu-đạt. Nước từ trong ao ấy chảy đến đây; trào vọt ra ở đây. Đức Thế Tôn đã dạy như vầy: “Dựa vào gốc để biết.” Nước trong ao kia trong mà mát, mà nước này nóng và bẩn đục. Sự việc này không phù hợp. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Mục-liên nói đúng vì nước này chảy qua tiểu địa ngục rồi mới tuôn ra nơi thành Vương-xá, cho nên mới nóng và bẩn. Mục-liên không phạm.»

16. Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Ở chỗ xuất xứ của dòng nước này, bên dưới đó có ao nước trong mát. Nước từ đó chảy đến đây.»

Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Mục-liên nói như vậy. Nhưng Thế Tôn dạy: “Dựa vào gốc để biết.” Nước này nóng sôi; mà nước bên dưới lại trong mát. Điều này không phù hợp. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Này các tỳ-kheo, như Mục-liên nói. Chỗ xuất xứ của dòng nước sôi này, bên dưới có ao nước trong mát, không có bẩn đục. Nước từ đó chảy qua tiểu địa ngục rồi tuôn ra nơi thành Vương-xá, cho nên nóng sôi, có bẩn đục. Mục-liên không phạm.»

17. Bấy giờ, Vua Ba-tư-nặc nước Câu-tát-la, và Vua A-xà-thế nước Ma-kiệt, đánh nhau ở biên giới giữa hai nước. Vua Ba-tư-nặc phá vỡ quân của Vua A-xà-thế. Lúc ấy, Mục-liên bảo các tỳ-kheo:

«Vua Ba-tư-nặc, và Vua A-xà-thế đánh nhau ở biên giới giữa hai nước. Vua Ba-tư-nặc đã thắng.»

Sau đó, Vua A-xà-thế cất quân đánh lại. Vua A-xà-thế thắng.

Bấy giờ, thành Vương-xá công bố cho quốc nội được biết, Vua A-xà-thế phá quân của Vua Ba-tư-nặc. Các tỳ-kheo nói với Mục-liên:

«Thầy nói, Vua Ba-tư-nặc cùng Vua A-xà-thế đánh nhau, Vua Ba-tư-nặc phá quân của A-xà-thế, mà nay trong nước Ma-kiệt công bố Vua A-xà-thế phá quân của Vua Ba-tư-nặc. Mục-liên, dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Có sự việc như vậy. Vua Ba Tư Nặc phá quân Vua A-xà-thế. Vua A Xà Thế, sau đó lại cất quân phá quân của vua Ba-tư-nặc trở lại. Mục-liên thấy việc trước mà không thấy việc sau cho nên Mục-liên không phạm.»

Vua A Xà Thế cùng Tỳ-xá-ly đánh nhau cũng như vậy.

18. Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Mục-liên:

«Thôi, đủ rồi, Thầy đừng nói nữa. Tại sao vậy? Các tỳ-kheo không tin lời Thầy. Đừng khiến cho các tỳ-kheo không tin mà phải mắc nhiều tội.»

Đức Thế Tôn bảo các tỳ-kheo:

«Các ngươi nên tin tỳ-kheo A-la-hán có đại thần lực này. Chớ có nghi ngờ, không tin, để rồi phải chịu khổ lâu dài.»

19. Trong số đó có tỳ-kheo tên là Nghiêm Hảo, bảo các tỳ-kheo:

«Các Trưởng lão, tôi nhớ sự việc của năm trăm kiếp.»

Các tỳ-kheo nói:

«Đức Thế Tôn chưa từng tự nói là nhớ sự việc của năm trăm kiếp, mà Thầy tự nói như vậy. Dối xưng đạt được pháp thượng nhơn, mắc tội ba-la-di, chẳng phải tỳ-kheo.»

Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Tỳ-kheo Nghiêm Hảo nhớ sự việc của một đời sống. Ta còn nhớ sự việc của vô số đời sống khác nhau, cho đến việc thọ hình tướng mạo, những gì đã nói năng thảy đều nhớ hết.»

Đức Phật dạy: «Tỳ-kheo Nghiêm Hảo không phạm.»

B. TĂNG-GIÀ-BÀ-THI-SA

I. LỘNG ÂM

1. Thế Tôn ở tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên hữu, đầu gối bên hữu chấm đất chắp tay, bạch Phật:

«Bạch Đại đức! Ca-lưu-đà-di cố ý lộng âm xuất bất tịnh, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Ban đầu chưa chế giới, không phạm.»

2. Có tỳ-kheo ngủ với tâm tán loạn, trong mộng xuất bất tịnh, biết rõ. Vị kia nghĩ: «Đức Thế Tôn vì các tỳ-kheo chế giới, ‘Cố ý lộng âm xuất bất tịnh, phạm Tăng-già-bà-thi-sa.’ Ta ngủ với tâm tán loạn, trong mộng xuất bất tịnh, tự nhớ biết rõ, vậy ta có phạm không?» Không biết nên thế nào, Vị ấy đem nhân duyên này thưa với các tỳ-kheo: «Lành thay, Trưởng lão! Thầy vì tôi bạch với đức Phật. Nếu đức Phật dạy thế nào thì tôi phụng hành thế ấy.»

Các tỳ-kheo đến chỗ đức Phật, đầu mặt kính lễ sát chân, rồi đem nhân duyên này bạch đầy đủ lên đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn vì nhơn duyên này tập hợp tỳ-kheo Tăng và bảo các tỳ-kheo rằng:

«Ngủ với tâm tán loạn có năm điều tai hại: 1. Mộng thấy việc ác. 2. Chư thiên không hộ vệ. 3. Tâm không nhớ pháp. 4. Không buộc tư tưởng nơi ánh sáng. 5. Trong mộng bị xuất tinh. Ngủ với tâm tán loạn có năm điều tai hại như vậy.

«Ngủ trụ tâm có năm điều công đức: 1. Không thấy ác mộng. 2. Chư thiên hộ vệ. 3. Tâm tư vui nơi pháp. 4. Buộc tư tưởng nơi ánh sáng. 5. Không xuất bất tinh. Ngủ trụ tâm có năm điều công đức như vậy.

«Trong mộng xuất bất tịnh, không phạm.»

3. Có tỳ-kheo, trong mộng hồi tưởng rồi lộng âm xuất bất tịnh. Vị kia nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Có tỳ-kheo hồi tưởng tà vạy, xuất bất tịnh. Đức Phật dạy:

«Không phạm. Nếu thấy sắc đẹp, không xúc chạm mà xuất bất tịnh thì không phạm.»

Có tỳ-kheo hồi tưởng, rồi lộng âm xuất bất tịnh, vị kia nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Có tỳ-kheo hồi tưởng, lộng âm mà không xuất, nghi. Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

4. Có người nữ nắm phía trước tỳ-kheo. Tỳ-kheo động thân, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Có người nữ nắm phía trước tỳ-kheo, không động thân mà xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Nắm sau tỳ-kheo có ba việc, cũng như vậy.

5. Có người nữ cầm chân tỳ-kheo kính lễ. Vị ấy động thân, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa. »

Có người nữ cầm chân tỳ-kheo kính lễ, không động thân, mà xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Có người nữ kính lễ sát chân Nan-đà. Nan-đà đa dục, xuất bất tịnh, rơi trên đầu người nữ. Người nữ hổ thẹn. Nan-đà cũng xấu hỗ. Các tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

«Cho phép Nan-đà sắm chiếc y để ngăn thân.»

6. Có tỳ-kheo khi đi, nam căn chạm vào niết-bàn-tăng, xuất bất tịnh. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Nếu khi đại tiểu tiện xuất bất tịnh, không phạm. Nếu tắm rửa trong nước lạnh, nước nóng, bị xuất bất tịnh, không phạm.

7. Có tỳ-kheo đem nam căn để ngược nước, tưởng tượng, thân động xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm Tăng-già-bà-thi-sa.»

Có tỳ-kheo dùng nam căn để xuôi nước, tưởng tượng, thân động xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Có tỳ-kheo dùng nước rưới nam căn, tưởng tượng, động thân xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Có tỳ-kheo dùng nam căn để ngược gió, tưởng tượng, động thân xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Trường hợp để xuôi gió, dùng miệng thổi nam căn, tưởng tượng, động thân xuất bất tịnh, tưởng tượng không động thân, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Tất cả các trường hợp trên đều phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Có bà mẹ nắm con là tỳ-kheo. Tỳ-kheo thân không động, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Người chị nắm tỳ-kheo, vợ cũ, người tình cũ, dâm nữ nắm tỳ-kheo cũng như vậy.

8. Có tỳ-kheo tưởng tượng rồi vọc kẽ giữa của xương, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo tắm trong nhà tắm, dùng thuốc bột mịn hoặc bùn xoa chà nơi thân, xúc chạm nhầm, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Khi kêu lớn tiếng, hoặc khi dụng sức để làm việc, xuất bất tịnh, không phạm.

Có tỳ-kheo tưởng tượng, vọc ở khoảng giữa đường đại tiểu tiện, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Nếu tưởng là đạo hoặc nghi, phạm thâu-lan-giá. Nếu tưởng phi đạo mà không nghi, phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Cũng vậy, nơi bắp vế, eo bàn chân, eo đầu gối, bên nách, kẽ vú, nơi nách, lỗ mũi, lỗ tai, nơi mụt ghẻ, nơi kẽ giường giây, giường cây, hoặc nơi nệm lớn, nệm nhỏ, nơi gối, nơi đất, nơi bùn, nơi gạch, trong miệng bình, tất cả những trường hợp như vậy, nếu tưởng là đạo hoặc nghi, đều phạm thâu-lan-giá; nếu tưởng là phi đạo, không nghi, phạm tăng-già-bà-thi-sa.

Tỳ-kheo vì mục đích khoái lạc, nên tưởng tượng và vọc âm, xuất bất tịnh, nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Vì mục đích khoái lạc, vì để thử nghiệm, vì phúc đức, vì thờ tự, vì thiện đạo, vì bố thí, vì lấy giống, vì vui đùa, vì sức lực, vì nhan sắc, nên thẩm định mà làm, tất cả đều phạm tăng-già-bà-thi-sa.

II. XÚC NỮ

1. Thế Tôn ở nước Xá-vệ. Bấy giờ Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên hữu, đầu gối bên hữu chấm đất, chắp tay, bạch Phật rằng:

«Kính bạch Đại đức, Ca-lưu-đà-di cùng người nữ, hai thân xúc chạm nhau, phạm hay không»

Đức Phật dạy:

«Ban đầu chưa chế giới, không phạm.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu cùng đàn ông, thân xúc chạm nhau, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu cùng huỳnh môn, thân xúc chạm nhau phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu cùng người hai căn, thân xúc chạm nhau, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu cùng súc sanh không thể biến hóa, thân xúc chạm nhau, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Đột-kiết-la.»

Thưa:

«Nữ loài người, tưởng là nữ loài người, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Thưa:

«Nữ loài người, mà nghi, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ loài người, tưởng nữ loài phi nhơn, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ loài phi nhơn, tưởng là nữ loài người, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ loài phi nhơn, nghi, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu khởi tưởng là người nữ, nhưng xúc chạm thân người nam, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nếu khởi tưởng là người nam nhưng xúc chạm người nữ, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Xúc chạm thân người nữ này nhưng khởi ý tưởng là thân người nữ khác, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Thưa:

«Xúc chạm thân người nam này, nhưng khởi ý tưởng là thân người nam khác, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Đột-kiết-la.»

Thưa:

«Cùng thiên nữ, long nữ, a-tu-la nữ, dạ-xoa nữ, ngạ quỉ nữ, súc sanh cái có thể biến hóa, thân xúc chạm nhau, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

2. Có người nữ nắm chân tỳ-kheo kính lễ. Khi cảm giác được xúc chạm, vị ấy cảm thọ lạc, động thân; sinh nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Có người nữ nắm chân tỳ-kheo kính lễ. Khi cảm giác được xúc chạm, vị ấy cảm thọ lạc, không động thân; sinh nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Có người nữ nắm chân tỳ-kheo kính lễ. Khi cảm giác được xúc chạm, vị ấy cảm thọ lạc, động ngón chân cái; sinh nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Có người nữ giỡn, nắm tỳ-kheo. Tỳ-kheo nghi. đức Phật hỏi tỳ-kheo:

«Khi biết được xúc chạm, ngươi có cảm giác thọ lạc không?»

Vị kia thưa:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Tỳ-kheo giỡn, nắm tay người nữ; cũng như vậy.

3. Có tỳ-kheo nắm đuôi con trâu cái lội qua sông. Lội qua rồi mới biết là con trâu cái. Tỳ-kheo nghi. Đức Phật nói:

«Không phạm. Nhưng không được nắm đuôi con trâu cái để lội qua sông.»

Có tỳ-kheo vì dục tâm nắm chéo y người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo vì dục tâm nên nắm lấy đồ trang sức phần trên thân người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

4.Có tỳ-kheo vì tâm dục sờ đốt xương cùng của người nữ rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

5. Có người mẹ nắm tỳ-kheo. Tỳ-kheo khi cảm giác được xúc chạm thì cảm thọ lạc, không động thân; nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Chị, vợ cũ, dâm nữ; cũng như vậy.

6. Có tỳ-kheo vì dục tâm nắm tóc người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

7. Có người đàn bà chưa chồng bị nước trôi. Tỳ-kheo thấy, khởi từ tâm liền vớt lên, rồi nghi, đức Phật hỏi tỳ-kheo:

«Khi biết được xúc chạm, ngươi có cảm giác thọ lạc không?»

Tỳ-kheo thưa:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Có người nữ Ma hương bị nước trôi, tỳ-kheo thấy khởi từ tâm liền vớt lên, rồi nghi, đức Phật hỏi tỳ-kheo:

«Khi biết được xúc chạm, ngươi có cảm giác thọ lạc không?»

Tỳ-kheo thưa:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Có tỳ-kheo xúc chạm thân người nữ chết mà chưa rã, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Nếu xúc chạm với thân mà đa phần chưa hư hoại, cũng phạm tăng-già-bà-thi-sa. Nếu xúc chạm với thân hư hoại phân nửa, phạm thâu-lan-giá. Nếu xúc chạm với thân phần nhiều bị hư hoại, hoặc tất cả đều hư hoại, đều phạm thâu-lan-giá.

8. Có người nữ dựa vào giường. Tỳ-kheo vì dục tâm động vào giường, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo vì dục tâm nắm tay người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Có tỳ-kheo vì dục tâm nắm chân người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm Tăng-già-bà-thi-sa.»

Có người nữ nắm tay tỳ-kheo. Tỳ-kheo khi cảm giác được xúc chạm, có cảm thọ lạc, bèn động thân, rồi nghi. Đức Phật hỏi tỳ-kheo:

«Khi biết được xúc chạm, ngươi có cảm giác thọ lạc không?»

Đáp:

«Có.»

Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Người nữ nắm chân tỳ-kheo cũng như vậy.

Có tỳ-kheo vì giỡn nắm tay người nữ, rồi nghi, đức Phật hỏi tỳ-kheo:

«Khi biết được xúc chạm, ngươi có cảm giác thọ lạc không?»

Vị kia thưa:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Nắm chân cũng như vậy.

Có người nữ vì giỡn, nắm tay tỳ-kheo, tỳ-kheo nghi, đức Phật hỏi tỳ-kheo:

«Khi biết được xúc chạm, ngươi có cảm giác thọ lạc không?»

Vị kia thưa:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Nắm chân cũng như vậy.

Có tỳ-kheo vì dục tâm nắm chéo y người nữ kéo. Tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo vì dục tâm cùng người nữ đập dũ y, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo vì dục tâm nắm khoen tai của người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Nắm tràng hoa, nắm vòng xuyến, tất cả đều phạm thâu-lan-giá.

9. Có tỳ-kheo đi chung với người nữ trong mưa. Bùn trơn, người nữ bị trượt chân té xuống đất. Tỳ-kheo cũng trượt chân té xuống đất, nằm lên trên người nữ, rồi nghi, đức Phật hỏi:

«Khi đụng chạm nhau, ngươi có thọ lạc không?»

Tỳ-kheo trả lời:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

Tỳ-kheo té xuống, người nữ té chồng lên trên cũng vậy.

Có tỳ-kheo đi chung với người nữ trong mưa. Cả hai đều trượt chân, cùng té, chạm nhau và cùng lăn, rồi tách ra. Tỳ-kheo nghi. Đức Phật hỏi:

«Khi đụng chạm nhau, ngươi có thọ lạc không?»

Vị kia thưa:

«Không.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

10. Có tỳ-kheo, tay đụng chạm vào khoảng giữa đường đại tiện và tiểu tiện của người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Nếu đụng chạm giữa đùi, vào háng, vào khuỷu chân, bên hông, giữa hai vú, lỗ tai, lỗ mũi, vào mụt nhọt, tất cả đều phạm tăng-già-bà-thi-sa.

11. Có tỳ-kheo ôm sa-di nhỏ, vuốt ve, hôn; rồi nghi, đức Phật bảo:

«Ngươi làm như vậy với ý nghĩ thế nào?»

Vị kia thưa:

«Vì thương mến nó, chứ không có tâm dục.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm. Nhưng không được làm như vậy.»

12. Có tỳ-kheo cùng tỳ-kheo-ni, hai thân xúc chạm nhau; rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Thức-xoa-ma-na, sa-di-ni; cũng như vậy.

13. Có tỳ-kheo bưng nước tô-tỳ-la đi trên đường. Vợ cũ gọi, bảo cùng làm bất tịnh hạnh, rồi đưa nữ căn ra cho thấy. Vị kia liền dùng nước tô-tỳ-la rưới trên đó và nói: «Đồ thối thì cho dính đồ thối.» Tỳ-kheo nghi. đức Phật hỏi:

«Ngươi với tâm như thế nào khi làm như vậy?»

Tỳ-kheo thưa:

«Vì làm nhục tâm ý nó chứ không có dục tâm.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm. Nhưng không được làm như vậy.»

Bưng nước đi trên đường, cũng như vậy.

Có dâm nữ rủ tỳ-kheo bảo làm bất tịnh hạnh. Dâm nữ khoe nữ căn cho tỳ-kheo thấy. Tỳ-kheo lấy hòn đá đập vào nữ căn của người kia, rồi nghi. Đức Phật hỏi:

«Ngươi nghĩ thế nào khi đập như vậy?»

Vị kia thưa:

«Vì làm nhục tâm ý của nó chứ không có dục tâm»

Đức Phật dạy:

«Không phạm. Nhưng đánh người nữ phạm đột-kiết-la»

14. Có người nữ dựa vào cây, tỳ-kheo vì dục tâm động cây, nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Giường giây, giường ngồi, giường xí, ván, đá, bình phong, thang, tất cả đều phạm thâu-lan-giá.

Có người nữ đi trên xe. Tỳ-kheo vì dục tâm, động xe, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Xe kéo, thuyền, cũng như vậy.

Có người nữ nắm sau lưng tỳ-kheo. Tỳ-kheo quay lại nhìn, thấy là người nữ, có cảm thọ lạc khi biết được xúc chạm, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

III. THÔ ÁC NGỮ

1. Thế Tôn ở tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên hữu, đầu gối bên hữu chấm đất chấp tay, bạch Phật:

«Bạch Đại đức, Ca-lưu-đà-di nói lời thô ác với người nữ, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Ban đầu chưa chế giới, không phạm.»

Hỏi:

«Kính bạch Đại đức, nếu nói lời thô ác với người nam, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Hỏi:

«Nếu nói lời thô ác với huỳnh môn, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Nếu nói lời thô ác với người hai căn, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Nếu nói lời thô ác với súc sanh có thể biến hóa được, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Hỏi:

«Kính bạch Đại đức, nữ loài người, tưởng là nữ loài người, nói lời thô ác, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Hỏi:

«Nữ loài người mà nghi, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Nữ loài người tưởng nữ loài phi nhơn, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Nữ loài phi nhơn, tưởng là nữ loài người, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ loài phi nhơn mà nghi, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Kính bạch Đại đức, tưởng là người nữ, nói lời thô ác với người nam, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Bạch Đại đức, tưởng là người nam, nói lời thô ác với người nữ, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu khởi ý tưởng là người nữ này mà nói lời thô ác với người nữ kia, rồi nghi.»

Đức Phật dạy:

«Nếu nói rõ ràng, phạm tăng-già-bà-thi-sa. Nói không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.»

Ấn tín, thơ tín, ra dấu, người kia biết rõ ràng, phạm tăng-già-bà-thi-sa; không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.

Hỏi:

«Bạch Đại đức, nếu khởi ý tưởng là người nam này, nói lời thô ác với người nam kia, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Hỏi:

«Bạch Đại đức, nếu cùng thiên nữ, long nữ, a-tu-la nữ, dạ xoa nữ, ngã quỷ nữ, súc sanh cái có thể biến hóa được nói lời thô ác, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Nói rõ ràng phạm thâu-lan-giá, không rõ ràng phạm đột-kiết-la.»

Ấn tín, thư tín, ra dấu người ấy biết rõ ràng phạm thâu-lan-giá; không rõ ràng, phạm đột-kiết-la.

2. Bấy giờ, có tỳ-kheo nói thô ác đối với người nữ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói rõ ràng phạm tăng-già-bà-thi-sa, không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.» Muốn nói với người này, nhưng nhầm với người kia, tất cả đều phạm Tăng-già-bà-thi-sa.

Có dâm nữ bảo tỳ-kheo cùng làm bất tịnh hạnh. Dâm nữ khoe nữ căn cho thấy. Tỳ-kheo nói:

«Mong cho nữ căn của ngươi bị vỡ, bị thúi, bị rã, bị cháy, bị rụng mất, để cho con lừa làm chuyện như vậy như vậy.»

Tỳ-kheo nói như vậy rồi nghi, đức Phật hỏi:

«Ngươi nói như vậy với ý nghĩ thế nào?»

Tỳ-kheo thưa:

«Chỉ muốn làm nhục tâm ý nó, chứ không có tâm dục.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm. Nhưng dùng ác ngôn, phạm đột-kiết-la.»

3. Ca-lưu-đà-di là người có tánh ưa nói tục. Phật nói:

«Tánh ưa nói tục, phạm đột-kiết-la.»

Nhóm sáu tỳ-kheo, có tánh ưa nói tục. Phật nói:

«Đột-kiết-la.»

4. Bấy giờ, có tỳ-kheo khất thực, sáng sớm khoác y, bưng bát đến nhà bạch y, nói với vợ đàn-việt rằng:

«Có thể được hay không?»

Vợ đàn-việt liền hỏi lại:

«Đại đức vừa nói gì, có thể được hay không?»

Tỳ-kheo im lặng; rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo khất thực, sáng sớm khoác y, bưng bát đến nhà bạch y nói với vợ đàn-việt rằng:

«Cho tôi đi!»

Vợ cư sĩ liền hỏi lại:

«Đại đức nói cho cái gì?»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.»

Hoặc nói, «Sẽ cho tôi không?» Hoặc nói, «Hãy xem.» Hoặc nói, «Giống cái gì?» Nói không rõ ràng, tất cả đều phạm thâu-lan-giá.

5. Tỳ-kheo có đàn-việt. Đàn-việt nói với vợ rằng:

«Tỳ-kheo ấy, cần gì thì cho.»

Người vợ trả lời:

«Được.»

Đàn-việt ấy liền đến chỗ tỳ-kheo nói:

«Tôi đã bảo vợ tôi, tỳ-kheo ấy cần gì thì cho. Đại đức cần gì thì cứ đến lấy.»

Tỳ-kheo nói:

«Được.»

Sau đó, tỳ-kheo khoác y, bưng bát đến nhà đàn-việt, trải chỗ ngồi an tọa. Vợ đàn-việt nói với tỳ-kheo:

«Chồng tôi bảo tôi rằng, tỳ-kheo cần gì thì cho. Nay Đại đức có cần gì thì cứ nói.»

Tỳ-kheo nói:

«Cô không thể cho hết cho tôi đâu.»

Vợ đàn-việt thưa:

«Thưa Đại đức, cho hết, là cho cái gì mà không thể?»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

Tỳ-kheo có đàn-việt. Đàn-việt bảo vợ:

«Tỳ-kheo ấy cần gì thì cứ cho.»

Đàn-việt liền đến chỗ tỳ-kheo nói:

«Con đã bảo vợ con, Đại đức cần gì thì cứ cho. Vậy Đại đức cần gì thì cứ đến lấy.»

Tỳ-kheo nói:

«Tốt.»

Sau đó, tỳ-kheo khoác y, bưng bát đến nhà đàn-việt trải chỗ ngồi an tọa. Vợ đàn-việt thưa:

«Chồng con đã bảo, tỳ-kheo ấy cần gì thì cho. Bây giờ Đại đức cần gì, thì cứ nói.»

Tỳ-kheo nói:

«Cô có thể cho hết, trừ việc ấy thì không thể cho.»

Vợ đàn-việt biết ý của tỳ-kheo liền nói:

«Cho hết được. Viêc ấy cũng cho được.»

Tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Tỳ-kheo có đàn-việt. Đàn-việt nói với vợ: «Hết thảy cái gì tỳ-kheo ấy cần cứ cho hết.»

Đàn-việt đến chỗ tỳ-kheo thưa:

«Con đã bảo vợ con, hết thảy cái gì tỳ-kheo ấy cần cứ cho hết. Vậy Đại đức cần gì cứ đến lấy.»

Tỳ-kheo nói:

«Được.»

Sau đó, tỳ-kheo khoác y, bưng bát đến nhà kia, trải chỗ ngồi an tọa. Vợ đàn-việt thưa:

«Chồng con đã dặn: Hết thảy cái gì tỳ-kheo ấy cần cứ cho hết. Giờ Đại đức cần gì thì cứ nói.»

Tỳ-kheo nói:

«Cô không nên cho hết.»

Vợ đàn-việt hỏi:

«Đại đức, cái gì mà nói là không nên cho hết?»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

(Vế kế tiếp hoàn toàn đồng với vế này, thay bằng câu nói: Cô hết thảy nên cho, trừ việc này không được cho. Cô kia nói: Việc này cũng có thể cho, tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy: tăng-già-bà-thi-sa).

Có tỳ-kheo khất thực sáng sớm khoác y, bưng bát đến nhà bạch y, nam căn khởi, nói với vợ đàn-việt rằng:

«Nảy nở.»

Vị kia hỏi:

«Đại đức, nảy nở cái gì?»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

6. Tỳ-kheo có thức-xoa-ma-na là đàn-việt. Cô thường phạm giới, đối trước tỳ-kheo sám hối. Tỳ-kheo nói:

«Ngươi không hổ thẹn, phạm bất tịnh hạnh.»

Tỳ-kheo nghi. Đức Phật hỏi:

«Ngươi nói với tâm ý thế nào?»

Vị kia thưa:

«Vì giáo thọ chứ không có dục tâm.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

7. Tỳ-kheo có đồng nữ là đàn-việt, thường phạm giới, nói cho tỳ-kheo biết. Tỳ-kheo nói:

«Ngươi không hổ thẹn, phạm người trì giới.»

Tỳ-kheo nghi. Phật hỏi:

«Ngươi nói với tâm ý thế nào?»

Vị kia thưa:

«Vì giáo thọ, chứ không có dục tâm.»

Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

8. Có tỳ-kheo sáng sớm khoác y, bưng bát đến nhà bạch y. Nơi đây, có người nữ đang quậy sữa, để hớ hênh. Tỳ-kheo thấy rồi nói:

«Cô quậy sữa?»

Cô gái hỏi lại:

«Thưa Đại đức, đúng vậy, tôi đang quậy sữa.»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

Có tỳ-kheo khất thực, sáng sớm khoác y, bưng bát đến nhà bạch y, bấy giờ, có người đàn bà quàng áo đỏ, để lộ hình. Tỳ-kheo thấy, bèn nói:

«Cô quàng áo đỏ?»

Cô ấy trả lời:

«Thưa Đại đức, tôi quàng đỏ.»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Phật:

«Phạm thâu-lan-giá.»

9. Thế Tôn ở tại Ba-la-nại. Có dâm nữ là đàn-việt của tỳ-kheo, nói với tỳ-kheo:

«Thưa Đại đức, nếu cần chuyện ấy, cứ nói.»

Tỳ-kheo im lặng. Dâm nữ nói:

«Thưa Đại đức, bây giờ Đại đức cần cái gì? Sao im lặng?»

Vị kia nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

10. Thế Tôn ở nước Xá-vệ. Có người nữ ngoại đạo, tướng mạo xinh đẹp. Tỳ-kheo thấy phải lòng người ấy.

Thời gian sau, người nữ này đang đi cách Kỳ-hoàn không xa. Tỳ-kheo nói:

«Cô làm nhiều.»

Người nữ nói:

«Thật vậy, làm nhiều.»

Tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

IV. SÁCH CÚNG DƯỜNG

1. Thế Tôn ở nước Xá-vệ. Bấy giờ, Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên hữu, đầu gối bên hữu chấm đất, bạch đức Thế Tôn:

«Kính bạch Đại đức, Ca-lưu-đà-di đối trước người nữ, tự khen ngợi thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Ban đầu chưa chế giới, không phạm.»

Hỏi:

«Bạch Đại đức, nếu đối trước đàn ông, tự khen ngợi thân mình; phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Hỏi:

«Bạch Đại đức, đối trước huỳnh môn, tự khen ngợi thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Bạch Đại đức, đối trước người hai căn, tự khen thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Hỏi:

«Nếu đối với súc sanh không thể biến hóa, tự khen thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Thưa:

«Nữ loài người tưởng là nữ loài người, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Thưa:

«Nữ loài người mà nghi, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ loài người tưởng nữ phi nhơn, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ phi nhơn tưởng nữ loài người phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Nữ phi nhơn, nghi, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu khởi ý tưởng là nữ, nhưng đối trước người nam, tự khen ngợi thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm thâu-lan-giá.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu khởi ý tưởng người nữ này, nhưng đối trước người nữ kia, tự khen ngợi thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Nói rõ ràng, phạm tăng-già-bà-thi-sa. Nói không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.»

Ấn tín, thư tín, hiện tướng rõ ràng thì phạm tăng-già-bà-thi-sa; không rõ ràng phạm thâu-lan-giá.

Hỏi:

«Bạch Đại đức, nếu đối trước người nam này, khởi ý tưởng là người nam kia, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Phạm đột-kiết-la.»

Thưa:

«Bạch Đại đức, nếu đối trước thiên nữ, long nữ, a-tu-la-nữ, dạ-xoa nữ, ngã quỉ nữ, súc sanh cái có thể biến hóa, tự khen ngợi thân mình, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Nói rõ ràng, phạm thâu-lan-giá, không rõ ràng thì phạm đột-kiết-la.»

Ấn tín, thư tín, hiện tướng khiến cho biết rõ ràng phạm thâu-lan-giá, không rõ ràng, đột-kiết-la.

2. Tỳ-kheo có đàn-việt. Đàn-việt nói với vợ:

«Nếu tỳ-kheo ấy nói cần thứ gì, thì tùy theo đó, mình nên cúng dường.» Người vợ nói:

«Được.»

Nói với vợ xong, đàn-việt đến chỗ tỳ-kheo nói:

«Con đã bảo vợ con, tỳ-kheo ấy nếu cần thứ gì thì tùy theo yêu cầu, mình nên cúng dường. Đại đức cần chi thì cứ đến lấy.»

Tỳ-kheo nói: «Được.»

Sau đó, vào buổi sáng, tỳ-kheo khoác y, bưng bát, đến nhà kia, an tọa nơi chỗ ngồi. Vợ đàn-việt nói:

«Chồng của con đã bảo con, tỳ-kheo cần chi thì tùy theo yêu cầu, con nên cúng dường. Vậy nay Đại đức cần gì cứ nói.»

Tỳ-kheo nói:

«Cô không thể cúng dường tất cả đâu.»

Vợ đàn-việt hỏi:

«Đại đức, không thể cúng dường tất cả, là sao?»

Tỳ-kheo im lặng, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nói không rõ ràng, phạm thâu-lan-giá.»

(Trong đây bốn vế, đồng với bốn vế trong giới nói lời thô ác. Kia nói thô ác, đây nói cúng dường chỉ khác nhau như thế. Cho nên ở đây chỉ nói một vế chứ không nói hết, vì sợ phiền vậy).

Bấy giờ, có tỳ-kheo đến nhà người nữ kia là đàn-việt, nói:

«Chị, sự việc này là đệ nhất tối thượng, với thân từ, khẩu từ, ý từ mà cúng dường tỳ-kheo trì giới thực hành thiện pháp.»

Vị kia nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

V. MÔI GIỚI

1. Thế Tôn ở thành Xá-vệ. Bấy giờ, Ưu-Ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên hữu đầu gối bên hữu chấm đất, chắp tay bạch Phật:

«Bạch Đại đức, tỳ-kheo Ca-la làm mai mối, đến người nam khen người nữ, đến người nữ khen người nam, để làm thành việc vợ chồng, hoặc làm thành việc tư thông, phạm hay không»

Đức Phật dạy:

«Ban đầu chưa chế giới, không phạm.»

Thưa:

«Nhận lời bên này đến nói bên kia, đem lời bên kia trở về nói bên này, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Tăng-già-bà-thi-sa.»

Thưa:

«Nếu nhận lời bên này đến nói bên kia; nhưng không đem lời bên kia trở lại nói bên này, phạm hay không?»

Đức Phật dạy:

«Thâu-lan-giá.»

Nếu nghe rồi đến bên kia nói, không đem trở lại nói bên này, phạm thâu-lan-giá.

Nếu không nhận lời, nhưng đến bên kia nói, đem lời bên kia trở lại, thâu-lan-giá.

Nếu nhận lời, không đến bên kia nói, không đem lời bên kia trở về, đột-kiết-la.

Nếu nghe, không đến bên kia nói, không đem lời bên kia trở về, đột-kiết-la.

Nếu không nhận lời, đến bên kia nói, không đem lời bên kia trở về, đột-kiết-la.

2. Tỳ-kheo có nhà đàn-việt. Vợ đàn-việt qua đời chưa bao lâu, tỳ-kheo đến thăm. Đàn-việt có hai đứa con. Tỳ-kheo nói:

«Sao ông không lấy người vợ khác?»

Đàn-việt nói:

«Sợ hai con phải bị khổ. Nếu được cô đồng nữ kia đồng ý thì tôi sẽ lấy.»

Tỳ-kheo liền đến chỗ cô gái nói:

«Tôi nghe cư sĩ kia nói, nếu được cô gái kia đồng ý, thì sẽ lấy làm vợ.»

Đồng nữ nói:

«Ông ấy chịu tôi làm vợ, tôi cũng chịu ông ấy làm chồng.»

Tỳ-kheo liền trở lại chỗ đàn-việt nói:

«Tôi nghe người nữ kia nói, ông ấy cần tôi làm vợ thì tôi cũng cần ông ấy làm chồng.»

Tỳ-kheo không đem lời ấy nói trở lại, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Nếu nghe mà đến người kia nói, không đem lời bên kia trở lại, phạm thâu-lan-giá.»

Người nữ Ma hương cũng như vậy.

3. Có cư sĩ đến trong Tăng-già-lam nói với các tỳ-kheo rằng:

«Đại đức vì tôi nói giùm.»

Các tỳ-kheo hỏi:

«Cư sĩ muốn nói gì?»

Cư sĩ nói:

«Nói với cư sĩ ấy giùm tôi, gả con gái làm vợ tôi.»

Tỳ-kheo nói với cư sĩ:

«Sẽ nói giùm cho ông.»

Các tỳ-kheo liền sai một tỳ-kheo bằng pháp bạch nhị yết-ma, khiến đến chỗ cư sĩ kia nói với cư sĩ:

«Tôi truyền đạt lời chúng Tăng muốn nói với ông.»

Người kia nói:

«Thưa Đại đức, Tăng cần dạy tôi điều gì?»

Tỳ-kheo nói:

«Chúng Tăng nói, ông nên gả con gái của ông làm vợ cư sĩ kia.»

Người kia nói:

«Thưa Đại đức, tôi xin vâng lời Tăng dạy.»

Tỳ-kheo kia trở về trong Tăng-già-lam bạch Tăng. Tăng liền báo cho cư sĩ kia biết. Tỳ-kheo nghi, đức Phât dạy:

«Tất cả phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Có đàn-việt đến trong Tăng-già-lam nói với các tỳ-kheo:

«Đại đức Tăng nói giùm tôi.»

Tỳ-kheo hỏi cư sĩ:

«Muốn nói điều gì?»

Đàn-việt nói:

«Nói với cư sĩ kia cho con gái của ông làm vợ tôi.»

Tỳ-kheo nói:

«Tôi sẽ nói giùm cho.»

Các tỳ-kheo liền sai một tỳ-kheo bằng pháp bạch nhị yết-ma, khiến đến cư sĩ kia nói:

«Này cư sĩ, tôi chuyển lời của chúng Tăng đến ông.»

Cư sĩ kia nói:

«Đại đức Tăng cần dạy tôi điều gì?»

tỳ-kheo nói:

«Chúng Tăng nói ông cho con gái của ông làm vợ cư sĩ kia.»

Người kia nói:

«Thưa Đại đức, tôi sẽ vâng lời dạy của Tăng.»

Tỳ-kheo sứ giả kia nghĩ: Nay ta, nếu trở về bạch chúng Tăng thì ân ấy không thuộc về ta. Tỳ-kheo ấy liền tự đến báo với cư sĩ kia, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Chúng Tăng phạm thâu-lan-giá. Tỳ-kheo sứ giả phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

Có đàn-việt đến chỗ tỳ-kheo thường cúng dường nói:

«Thầy nói với cư sĩ ấy giùm tôi, cho con gái ông làm vợ tôi.»

Tỳ-kheo nói với cư sĩ:

«Tôi sẽ nói cho ông.»

Tỳ-kheo liền đến chỗ cư sĩ kia nói:

«Ông nên cho con gái ông làm vợ cư sĩ kia.»

Cư sĩ kia nói:

«Con gái của tôi đã hứa cho người khác rồi.»

Hoặc nói người khác đã chuẩn bị dẫn đi, hoặc nói chết, hoặc nói giặc cướp đi, hoặc nói không. Tỳ-kheo trở lại chỗ cư sĩ nói như vậy, tất cả đều phạm thâu-lan-giá.

Có đàn-việt nói với tỳ-kheo thường cúng dường rằng:

«Thầy đến nói với cư sĩ kia giùm tôi, hãy cho con gái của cư sĩ ấy, làm vợ tôi.»

Tỳ-kheo nói:

«Tôi sẽ nói cho ông.»

Tỳ-kheo liền đến chỗ cư sĩ kia nói:

«Ông nên cho con gái làm vợ cư sĩ kia.»

Cư sĩ nói:

«Con gái của tôi bị bịnh hủi.»

Hoặc nói bệnh ung thư, hoặc nói bệnh hủi trắng, hoặc nói bệnh can tiêu, hoặc nói bị cuồng, hoặc nói bị bệnh trỉ, hoặc nói bị bệnh ra máu, hoặc nói bị bệnh thường nóng dưới chân. Tỳ-kheo trở lại chỗ cư sĩ nói như vậy, rồi nghi, đức Phât dạy:

«Tất cả đều phạm tăng-già-bà-thi-sa.»

4. Có cư sĩ cãi nhau với vợ, đuổi vợ đi. Vợ đến chỗ tỳ-kheo thường cúng dường nói:

«Thưa Đại đức, chồng tôi với tôi cãi nhau, rồi đuổi tôi đi. Nay tôi muốn sám hối.»

Tỳ-kheo liền vì sự hòa hợp, khiến cho người vợ sám hối; rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Vì sự sám hối nên không phạm.»

Có người vợ cãi nhau với chồng rồi bỏ đi, đến chỗ tỳ-kheo thường cúng dường nói:

«Tôi cãi nhau với chồng rồi bỏ đi, nay muốn sám hối.»

Tỳ-kheo liền vì sự hòa hợp đến khiến sám hối, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Vì sự sám hối nên không phạm.»

Có người vợ cãi lộn với chồng, nói:

«Nếu ông không cần tôi làm vợ thì cứ nói không cần.»

Người chồng nói: «Tôi không cần bà làm vợ.» Rồi đuổi vợ đi.

Người vợ đến chỗ tỳ-kheo thường cúng dường nói:

«Tôi cãi nhau với chồng. Tôi nói với chồng tôi rằng: Nếu không cần tôi làm vợ thì cứ nói không cần, người chồng nói không cần và đuổi tôi đi. Nay tôi muốn sám hối.»

Tỳ-kheo liền vì sự hòa hợp, khiến sám hối, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Vì sự sám hối nên không phạm.»

Có cư sĩ lấy dâm nữ làm vợ. Người khách trước thường lui tới cô, nay gặp lại, nói:

«Tôi muốn cùng cô làm việc như vậy như vậy. Nhưng những người khác nói bây giờ cô không làm như vậy nữa, mà làm vợ của cư sỹ kia rồi.»

Người đó cưỡng bức hành dâm. Người chồng biết liền đuổi đi. Cô đến chỗ tỳ-kheo thường cúng dường nói:

«Thưa Đại đức, tôi là vợ của cư sĩ kia xưa nay chưa từng phạm đến người đàn ông nào khác. Chỉ có gã giặc cướp này cưỡng bức phạm đến tôi. Nay tôi muốn sám hối chồng tôi.»

Tỳ-kheo liền vì sự hòa hợp, khiến sám hối, rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Không phạm.»

5. Có cư sĩ cung cấp mọi nhu cầu cho một dâm nữ, rồi đến vị tỳ-kheo thường cúng dường, nói:

«Nói với dâm nữ ấy giùm tôi, đợi tôi tại chỗ đó.»

Tỳ-kheo nhận lời rồi đến chỗ dâm nữ nói:

«Cư sĩ kia nói với cô, chờ ông ta tại chỗ đó.»

Tỳ-kheo nói rồi nghi. Đức Phật dạy:

«Trước vì hòa hợp, không phạm. Ở đây, như làm sứ giả cho bạch y, phạm đột-kiết-la.»

6. Có cư sĩ giám hộ cô gái kia, rồi không rước về làm vợ, cũng không cho người khác cưới. Cô kia nói với tỳ-kheo thường cúng dường rằng:

«Thưa Đại đức, vì tôi nói với cư sĩ kia rằng, Cha mẹ tôi muốn đoạt tôi lại để gả cho người khác. Nếu ông ấy không rước tôi thì buông tôi ra.» Tỳ-kheo nhận lời, đến chỗ cư sĩ nói:

«Cô gái kia nói, cha mẹ tôi muốn đoạt cô lại để gả cho người khác. Ông nên rước cô ấy về, bằng không buông cô ta ra.»

Tỳ-kheo nghi. Đức Phật dạy:

«(Hai bên) đã có lời giao ước trước rồi, thì không phạm. Nhưng nếu làm sứ giả cho bạch y, mắc tội đột-kiết-la.»

Có cư sĩ giám hộ cô gái, rồi không rước về làm vợ, cũng không cho người khác cưới. Cha mẹ của đồng nữ nói:

«Không biết nhờ ai nói với cư sĩ kia, hãy rước con gái nầy đi, hoặc để cho người khác cưới.»

Tỳ-kheo mà gia đình kia thường cúng dường đang mắc bệnh cuồng, liền nói:

«Tôi sẽ làm điều đó cho.»

Tỳ-kheo liền đến chỗ cư sĩ kia, nắm đầu cư sĩ nói:

«Ông phải rước cô gai kia về; bằng không, phải buông người ta ra.»

Sau đó, tỳ-kheo hết cuồng, nghi. Đức Phật dạy:

«Điên cuồng tâm loạn, thống não bức bách, tất cả đều không phạm.»