Đại Thừa Tập Bồ Tát Học Luận

Quyển Thứ Hai Mươi Hai

Thứ tự Kinh văn số 1636

Bắt đầu dịch từ ngày 04 tháng 12 năm 2004

nhân kỳ nhập thất lần thứ hai.

Cung Kính Hành Lễ

Phẩm Thứ Mười Bảy -  Phần Thứ Ha

Phẩm Thứ Mười Bảy - Phần Thứ Ha

Ai sau khi Phật diệt độ rồi

Thường hay tu sửa Tháp Phật vui

Khoảng trăm , ngàn, na do tha kiếp

Nguy nguy thân tướng mãi xinh tươi

Tối thượng tuyệt vời chiên đàn hương

Hợp cùng cung điện ngựa xe thường

Được phước báo nhưng không chấp trước

Bởi nhờ tu sửa Tháp miếu đường

Chánh Pháp một khi đã diệt rồi

Diêm Phù bỗng chốc biến xa xôi

Thiên cung an trụ thường vui vẻ

Bởi nhờ tu bổ Tháp miếu vui

Năm dục, cấu nhiễm quyết xả buông

Giới đức trang nghiêm mãi an thường

Nương duyên phạm hạnh, không tạo ác

Bởi nhờ tháp Phật nguyện xông hương

Mãn kiếp Ta Bà hẳn sanh Thiên

Giàu vui khoái lạc thật vô biên

Hóa duyên hóa độ chư Thiên ấy

Bởi nhờ đến Tháp cúng kết duyên

Diện mạo đoan trang, vẻ xinh lành

Nói năng khéo độ cả chúng sanh

Ai ai được gặp đều kính ái

Bởi nhờ cúng Phật đóa hương thanh

Xa lìa đường khổ rộng thênh thang

Thường gặp Như Lai sống an nhàn

Tịnh nghiệp siêng tu thường chuyển hóa

Bởi nhờ Tháp Phật thắp nén nhang

Ai từng trong khoảng một sát na

Siêng năng quét dọn Tháp miếu ngà

Quả báo cảm chiêu nhiều vô lượng

Xa rời tám nạn, lúc sanh ra

Trí tuệ trang nghiêm rất rỡ ràng

Năm dục thế gian chẳng luống màng

Luân hồi xa lánh xa xa lánh

Bởi lau Tháp Phật sạch gọn gàng

Giới hạnh viên dung chẳng hoại suy

Diệu Pháp khi nghe, sanh ngưỡng quy

Quyết không chuyển đổi tâm Phật ấy

Nhờ dọn Tháp miếu được quang huy

Ở trong đới ác cũng không sao

Hủy báng buông lung chẳng khi nào!

Phước huệ trang nghiêm thường tích trữ

Tâm tịnh Tháp Phật bởi dọn lau

Mùi vị, đồ ăn mãi dồi dào

Y phục trang nghiêm đẹp biết bao

Các căn tịnh uế đều biết rõ

Bởi nhờ Tháp Phật thường xuyên lau

Một khi gặp Tháp tâm thanh nhàn

Thay hoa cúng Phật được nghiêm trang

Nhờ nương học lực Đại Tôn Sư

Ngũ dục lìa xa mãi mãi an

Trong thế giới nầy, thọ mạng lâu

Những thú vui kia chẳng cần cầu

Vương giả thường sanh tâm kính nể

Nhờ chọn hoa tốt cúng Tháp mầu

Giới phẩm Bồ Tát trọn viên dung

Hiểm nguy dù mấy cũng như không

Tâm thường rõ biết si mê ấy

Nhờ duyên đến Tháp cúng hoa hồng

Đoạn trừ phiền não các chướng duyên

Bịnh khổ bao nhiêu, chẳng não phiền

Dù ở nơi nào, tâm vẫn tịnh

Từng đến Tháp Phật cúng hồng liên

Trong cõi người ta, thí đứng đầu

Cùng với chúng sanh cúng thật nhiều

Thanh tịnh trang nghiêm thân phước huệ

Nhờ cúng hoa tươi kính Tháp yêu

Hoa đẹp thường đem cúng Phật đài

Tràng phan bảo cái khắp muôn nơi

Trang nghiêm Tháp Phật, siêng năng ấy

Được phước vô biên, thật tuyệt vời

Ai từng thấy Tháp Phật trang nghiêm

Lễ bái, hân hoan ý ngưỡng chiêm

Thường hay xưng tán hồng danh Phật

Khiến cho người thấy phước tăng thêm

Chư Thiên, Long Thần, ma Hầu La

Tăng trưởng tín tâm khắp mọi nhà

Như hoa tươi đẹp một khi nở

Thường xuyên tuyên thuyết pháp như là

Do thường tuyên thuyết Pháp Như Lai

Phật trí chưa từng khuyết giảm sai

Khiến cho chúng sanh lìa ác đạo

Trời, người tăng trưởng phước huệ vui

Đầy đủ phước huệ thật nghiêm trang

Quyến thuộc vô biên rộng khinh an

Tùy tâm mãn nguyện được thanh tịnh

Ta nói người nầy vui thế gian

Nhu hòa, tịch tĩnh thật tinh anh

Giáo hóa đường tu cho chúng sanh

Dẫu giàu đi nữa, không tham đắm

Nhờ thuờng lễ Tháp cả lòng thành

Bố thí, hòa vui luôn thực hành

Bình đẳng, lợi hành, nhiếp chúng sanh

Dù ai hủy báng không sân hận

Bởi thường lễ Phật cả lòng thành

Hoặc sanh lên trời làm Đế Thích

Hoặc làm hoàng đế trong thế gian

Dù trời Tự Tại cũng từ tâm

Bởi nhờ lễ Phật thật nghiêm trang

Dù ở cõi dục, không đắm nhiễm

Dù đời giàu có dồi dào ấy

Cũng chẳng rơi vào ba ác đạo

Bởi nhờ lễ Tháp tâm vui thấy

Buông lời ý nghĩa theo lời ra

Không khác kinh điển vốn như là

Thường được sanh vào dòng quý phái

Bởi nhờ lễ Tháp tâm thật thà

Dù ở nơi nào tâm tịnh thanh

Cúng Phật hoa thơm với lòng thành

Thọ hưởng phước báo được làm vua

Ở yên như trước được lợi sanh

Đối với năm dục biết rõ ràng

Bức bách bao nhiêu cũng được an

Tâm tánh tịch nhiên không sợ hãi

Thân tướng đoan nghiêm vạn lạc quan

Như Kinh Đại Bi (Mahakaruna Pundarika Sutra) chép rằng : "Nầy A Nan, nếu có chúng sanh ở trong hiện tại hay cúng dường ta, hoặc sau khi ta diệt độ, cúng dường Xá Lợi như hột cải, lại hay vì ta mà tạo lập hình tượng, cùng tháp miếu.

Nầy A Nan! Chớ cản trở ý muốn nầy, giả sử có người hay phát khởi một lòng tịnh tín nương vào sự nhớ nghĩ Chư Phật mang một cánh hoa để rải trên hư không dùng để cúng dường, người này sẽ được Chuyển Luân Thánh Vương, Đế Thích, Tiên Chủ, Đại Phạm Thiên Vương, tức liền ra khỏi nghiệp của đời trước, cùng kiếp sanh tử vị lai lưu chuyển mà chẳng biết.

Nầy A Nan! Cũng nên biết việc nầy , giả sử có người trong mộng, hay mang một cành hoa tung vào trong hư không để cúng dường, ta nói người nầy có căn lành , sẽ được phước báo, chẳng biết là bao nhiêu."

Lại nữa Kinh Bà Gia La Long Vương Sở Vấn (Vrhat Sagara Nagaraja Paripreccha) chép:"Nếu Bồ Tát gần gũi Chư Phật tức có thể được tám loại Pháp tăng thượng. Thế nào là tám:

Một là giáo hóa chúng sanh, thấy tướng tốt của Phật.

Hai là phụng sự cúng dường Như Lai.

Ba là ở nơi chúng hội tán thán công đức thù thắng của Chư Phật.

Bốn tạo lập hình tượng tưởng niệm Như Lai.

Năm là khuyến hóa chúng sanh thường chẳng lìa Chư Phật.

Sáu là tùy theo nơi thường hay nghe danh Phật

Bảy là thường nguyện vãng sanh về quốc độ của Chư Phật

Tám là chí chẳng yếu hèn, vui cầu trí Phật

Đây là tám loại pháp tăng thượng".

Luận rằng:

Làm sao để tăng trưởng lợi ích thù thắng? Đối với Phật khởi lòng phụng sự, được Bồ Đề. Như Kinh Hoa Nghiêm có kệ rằng:

Vô lượng vô biên kiếp

Khó được nghe danh Phật

Huống gì được gần gũi

Nghi ngờ đều đoạn mất

Như ánh sáng trong đời

Chiếu soi khắp mọi Pháp

Phước đức trong ba đời

Khiến người người đều tịnh

Bậc xuất thế Như Lai

Vì đời, trao phước lớn

Dẫn dắt các chúng sanh

Khiến phước được tích thành

Ai biết cúng dường Phật

Lìa hết các hãi sợ

Mọi khổ tiêu diệt sạch

Trí tuệ sớm đạt thành

Thấy được đấng Lưỡng Túc

Phát tâm đại Bồ Đề

Thường được gặp Chư Phật

Tăng trưởng lực trí tuệ"

Kinh cũng lại chép:

"Đấng Như Lai Đại Từ

Thị hiện vào trong đời

Vì độ các chúng sanh

Chuyển Pháp mầu an lành

Trong vô số kiếp trước

Vì chúng sanh, cần khổ

Thế gian như thế nào

Đền ân đức Thầy Tổ

Vô lượng vô số kiếp

Vào trong các đường ác

Quyết chẳng bỏ Như Lai

Mà cầu được giải thoát

Không vì trong cõi ác

Một khi nghe danh Phật

Mà không sanh cõi lành

Bởi chẳng nghe danh Phật

Vì sao nguyện ở lâu

Ở lâu trong đường ác

Vì muốn thấy Như Lai

Tăng trưởng lực trí tuệ

Ai muốn thấy Chư Phật

Để trừ các khổ hoạn

Gặp Như Lai thường an

Cảnh giới bậc Đại Trí

Ai thấy được Chư Phật

Lìa xa mọi chướng nạn

Bao nhiêu phước tăng trưởng

Thành tựu Bồ Đề giác."

Luận rằng:

Dầu thấy hình tượng được phước báo rộng lớn, huống nữa là gần gũi sắc tướng của Như Lai tin thọ lời giáo huấn, lại được phước rất nhiều. Như Kinh Tín Lực Nhập Ấn nói: "Nầy Văn Thù Sư Lợi, nếu có Thiện nam tử, Thiện nữ nhơn ở nơi các thế giới vi trần số, đối với Bích Chi Phật, mỗi ngày mang hàng trăm vị thức ăn uống ngon lạ và y phục trải qua hằng hà sa số kiếp để cúng dường.

Nầy Văn Thù Sư Lợi! Nếu lại có người dần dần chiêm nghiệm phụng trì trước một bức tượng Phật họa vẽ và các kinh điển, phước nầy hơn kia vô lượng a tăng kỳ; huống gì chắp tay mang một cành hoa, hoặc một nén hương, bột hương, đèn nến cúng dường phước nầy hơn vô số lượng phước trước".

Luận rằng:

Ở đây làm sáng tỏ phương tiện công đức tăng trưởng . Như Kinh Bồ Tát Tạng (Buđhisattva Pitaka) chép rằng: "Nếu ai tu sửa Tháp cũ của Phật, được bốn loại thanh tịnh đại nguyện:

Một là tối thượng sắc tướng, chẳng có gì sánh bằng

Hai là thọ trì kinh điển tinh tấn chẳng giải đãi

Ba là sanh ra nơi nào cũng được gặp Như Lai

Bốn là khi sanh ra thân hình đầy đủ các tướng tốt".

Kinh cũng chép:"Nếu ai hay đối với Tháp của Như Lai, dùng các hoa quý và hương bột cung kính cúng dường, được tám loại chẳng giảm:

Một là sắc tướng chẳng giảm

Hai là thọ dụng chẳng giảm

Ba là quyến thuộc chẳng giảm

Bốn là giới phẩm chẳng giảm

Năm là định lực chẳng giảm

Sáu là đa văn chẳng giảm

Bảy là trí huệ chẳng giảm

Tám là thắng nguyện chẳng giảm".

Lại Kinh Bảo Tích chép rằng: "Giả sử chúng sanh đầy ba cõi, mỗi mỗi đều tạo tác, Tháp miếu Như Lai; cao rộng như núi Tu Di, trong hằng hà sa kiếp, mỗi nơi đều dùng đồ tốt đẹp để cúng dường. Nếu Bồ Tát chẳng xả tất cả tâm trí; mang một cành hoa phụng cúng Tháp ấy, sẽ được phước báo thù thắng nhất".

Kinh cũng chép:"Giả sử trong ba ngàn đại thiên thế giới có các chúng sanh, mỗi mỗi chúng sanh đều được Chuyển Luân Thánh Vương an trụ nơi Pháp Đại Thừa, mỗi mỗi Chuyển Luân Vương là những ánh đèn chiếu sáng nơi đại hải, sánh như núi Duy Lô, làm chỗ soi sáng . Mỗi mỗi như thế mà cúng dường Tháp Phật.

Nếu Bồ Tát xuất gia hay dùng ít dầu, rồi tẩm dầu thơm để đốt, mang đến cúng dường Tháp miếu của Như Lai được công đức hơn công đức đốt sáng ở trước, trăm phần nhỏ nhất chẳng bằng một.

Lại nữa ở nơi Chuyển Luân Thánh Vương hay ở trước Phật và chúng Tỳ Kheo dùng các nhạc cụ để bố thí. Nếu Bồ Tát xuất gia thường hành khất thực; hoặc ở chỗ kia, được tùy theo sự thấy rồi chia phần ra để ăn, được công đức rộng lớn so với trước rất nhiều.

Lại nữa Chuyển Luân Thánh Vương ấy, tích chứa y phục cà sa như núi Tu Di, có thể đối với hiện tiền Phật và Tỳ Kheo chúng, mang đến để bố thí. Còn Bồ Tát xuất gia ở nơi ba y làm đồ sở hữu, tùy theo đó mà phụng thí, hiện tiền Chư Phật an trụ nơi Đại Thừa, các Tỳ Kheo Tăng và các Đức Như Lai, ở đây được phước gấp đôi phước ở trước.

Lại nữa Chuyển Luân Thánh Vương ấy mỗi mỗi đầy đủ nơi Diêm Phù Đề nầy, dùng những hoa để cúng dường Tháp miếu Phật. Còn Bồ Tát xuất gia có thể chỉ cầm một cành hoa để cúng thí nơi Tháp của Như Lai, sự cúng dường nầy hơn sự cúng dường trước, trong trăm phần chẳng bằng một".

Luận rằng:

Đây nói rõ về hành tướng . Như Phẩm Thứ Đệ Siêu Việt (Anupurvasamudgata Parivarta) chép rằng:"Bồ Tát xuất gia như đã rõ biết rồi, lại hay ở trước Như Lai mà cúng dường, được bốn công đức hiền thiện:

Một là thường được tối thượng cung kính cúng dường

Hai là chỗ thấy được tùy thuận nương theo để học tập

Ba là luôn kiên cố tâm đại Bồ Đề

Bốn là tăng trưởng thiện căn, hiện được thấy ba mươi hai tướng đại trượng phu".

Lại Kinh Hải Ý Bồ Tát Sở Vấn (Sagaramati Pariprccha) chép rằng:"Lại nữa nầy Hải Ý ! Có ba loại Pháp tên là cúng dường thừa sự Như Lai . Thế nào là ba?

Một là phát Bồ Đề tâm chẳng thối chuyển

Hai là đối với Chánh Pháp có thể giữ gìn

Ba là đối với chúng sanh phát khởi đại bi".

Lại Kinh Bảo Vân chép: "Nầy Thiện nam tử! Bồ Tát thành tựu mười pháp, đối với thai tạng cấu uế chẳng nhiễm. Thế nào là mười?

Một là tâm tịnh tín tạo hình tượng của Như Lai

Hai là tu bổ Tháp miếu cũ của Chư Phật

Ba là dùng hương thơm và những hương bột để đốt

Bốn là giữ những hương bằng nước tắm Chư Như Lai

Năm là đối với Tháp Phật quét dọn lau chùi sạch bụi đất

Sáu là gần gũi phụng sự cha mẹ

Bảy là gần gũi cúng dường Hòa Thượng , A Xà Lê

Tám là thường hay cung cấp kẻ đồng phạm hạnh

Chín là hay làm huệ thí chẳng cầu báo đáp

Mười là căn lành nầy làm cho các loài hữu tình chẳng nhiễm nơi thai tạng cấu uế khi sanh ra.

Nầy Thiện nam tử! Nếu đầy đủ mười Pháp như thế, tức có thể phát khởi thâm tâm tùy hỉ".

Như Kinh Bát Nhã chép: "Nếu Bồ Tát Ma Ha Tát an trụ nơi Đại Thừa, đầu tiên phải nên phát tâm tùy hỉ, những Bồ Tát nầy việc hay làm lại làm; tức là đối với Đại Thừa bất thối chuyển.

Phật bảo: Kiều Thi Ca! Giả sử có người hay sánh với ba ngàn đại thiên thế giới có thể biết được số lượng, những Bồ Tát khi phát tâm tùy hỉ sẽ được công đức chẳng thể tính đếm. Lúc ấy Thiên Chủ Đế Thích bạch Phật rằng:

-Bạch Đức Thế Tôn! Nếu chư Bồ Tát từ sơ phát tâm cho đến thành được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, mà ở trong ấy tùy chỗ tạo tác vô lượng tùy hỉ căn lành; nhưng chư Bồ Tát ấy chẳng nghe, chẳng biết, lại chẳng nhiếp thủ, nên biết họ vì bị ma ám!

Phật bảo:

-Nầy Kiều Thi Ca! Nếu Thiện nam tử, Thiện nữ nhơn muốn mau chứng được Như Lai Chánh Đẳng Chánh Giác, nên phát tâm Đại Thừa tùy hỉ, đối với Thanh Văn, Bích Chi Phật thừa, không nên tham đắm, lại cũng chẳng xả ly, mà hay cùng với họ phát tâm tùy hỷ, nên biết người nầy sanh nơi nào cũng thường được mười điều lành, được nhiều sự cúng dường cung kính, tôn trọng tán thán. Đối với sắc, thanh, hương, vị, xúc, chẳng phải chẳng có ý, vĩnh viễn xa lìa ác đạo; được sanh lên cõi trời. Vì sao thế?

Vì người nầy , chỗ tạo tác được lợi ích làm cho các chúng sanh đều được khoái lạc, mà thiện căn có thể làm cho những người trong vô lượng a tăng kỳ, phát tâm tùy hỷ, sẽ chứng được Bồ Đề."

Kinh chép rằng: "Nầy Tu Bồ Đề! Giả sử trong hằng hà sa số ba ngàn đại thiên thế giới, tất cả chúng sanh, đều phát A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề Tâm mà mỗi mỗi hằng hà sa kiếp đó tu bốn loại thiền định, an trụ tịch tĩnh, lìa những tư tưởng động loạn.

Đại Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật Đa ấy có thể dùng phương tiện thiện xảo để nhiếp giữ quá khứ, vị lai, hiện tại Chư Phật, chỗ tu định huệ, giải thoát, giải thoát tri kiến. Đối với Duyên Giác thừa và Thanh Văn thừa , có giới, định, huệ, giải thoát, giải thoát tri kiến; như thế nhiều loại căn lành tập hợp xưng tán, cao tột, tối cực tối thắng, tối sâu rộng, vì vô lượng không thể so sánh tâm; tất cả đều tùy hỷ. Lại như tùy hỷ căn lành nầy hồi hướng đến vô thượng chánh đẳng Bồ Đề.

Nầy Tu Bồ Đề! Điều nầy sẽ được phước đức hơn trước. Đấy là Bồ Tát tu công đức định, mà chẳng thể so sánh được, trong trăm phần chẳng bằng một".

Luận rằng:

Điều nầy đem hồi hướng việc làm cứu cánh khuyến thỉnh công đức.

Như Kinh Tối Thượng Vấn (Ugra Pariprccha) chép: "Nếy hay giữ gìn Chánh Pháp; là đối với vô số lượng Chư Phật sát độ, hộ trì gìn giữ mạng mạch của Phật Pháp vậy".

Niệm Tam Bảo

(Ratnatrayanusmrtirnamastadasah

Paricchedah)

Phẩm Thứ Mười Tám - Phần Thứ Nhất

Luận rằng:

Làm sáng Hạnh Phổ Hiền, dần dần được tăng phước. Ở đây chẳng nói riêng biệt nguyên nhân, mà có thể theo nghĩa rộng do niềm tin thường hay tu tập. Như Kinh Bí Mật Đại Thừa chép rằng:"Phật bảo: Nầy Đại Vương! Ngài biết rằng có bốn loại Pháp, có thể như thế mà thực hành, tức là an trụ nơi chí hướng Đại Thừa, con đường rõ ràng với những Pháp lành, chẳng hoại diệt. Thế nào là bốn?

Nầy Đại Vương! Một là niềm tin có thể hướng đến con đường cao cả. Thế nào là tin mà có thể tin được? Có thể tùy thuận các Thánh Chủng, chỗ chẳng nên làm thì không làm.

Hai là tôn trọng có thể hướng đến con đường cao cả, mà tôn trọng vậy. Đối với các bậc Thánh, nói Diệu Pháp nghe hiểu rõ ràng.

Ba là chẳng kiêu mạn, có thể hướng đến con đường cao cả, mà không kiêu mạn vậy. Nghĩa là có thể ở nơi Thánh Chúng, cung kính, tín thọ đảnh lễ.

Bốn là tinh tấn, có thể hướng đến con đường cao cả, gọi là tinh tấn vậy. Nếu thân không khổ, tâm tất được nhẹ nhàng, chỗ thực hành những pháp lành đều được thành tựu biện tài".

Luận rằng:

Ở đây nói về lòng tin, thường nên tu tập như thế. Giải thêm rõ ràng về niềm tin của năm căn. Như Kinh Vô Tận Ý nói rằng: Thế nào là năm căn? Đó là : Tín căn, Tấn căn, Niệm căn, Định căn và Huệ căn. Thế nào là Tín căn? Nghĩa là nơi bốn Pháp sâu nhẫn an vui.

Một là đối với sinh tử; trong đời làm việc Chánh hạnh, tin nghiệp báo, do tạo nghiệp mà nghiệp ấy có định sẵn. Cho đến khi mạng chung rồi chẳng tạo tội.

Hai là tin vui nơi Bồ Tát thực hành Chánh hạnh; chẳng cầu dư thừa chẳng tùy theo sự thấy.

Ba là nơi thắng nghĩa, rõ biết vô ngã, chúng sanh, thọ giả. Chúng sanh đều là không, vô tướng, vô nguyện . Các Pháp thâm sâu có thể tin hiểu.

Bốn là đối với Phật công đức lực, chẳng sợ hãi, khởi niềm tin quyết định, đoạn trừ tất cả các lưới nghi. Đấy có tin là Tín căn.

Thế nào là Tấn căn? Đối với Pháp Tín căn mà tu Pháp nhiếp thọ; siêng năng dõng mãnh chẳng gián đoạn, gọi là Tấn căn.

Thế nào là Niệm căn? Đối với Pháp Tín căn, tu pháp nầy, cuối cùng chẳng quên mất, gọi là Niệm căn.

Thế nào gọi là Định căn? Đối với Pháp Niệm căn, nhiếp thọ pháp này một lòng chẳng đoạn, gọi là Định căn.

Thế nào là Huệ căn? Đối với Pháp Định căn, nhiếp thọ pháp nầy, tự nơi ấy quán chiếu chẳng từ chỗ khác mà giải bày, gọi là Huệ căn. Đây là năm căn tương tục mà khởi, tức có thể đầy đủ tất cả Phật Pháp".

Luận rằng:

Lại nữa đối với Pháp tín lực, thường nên tu tập. Như Kinh Bảo Kế chép: "Nầy Thiện nam tử! Năng lực của Bồ Tát thực hành hạnh thanh tịnh như thế nào? Đó là không bị các căn làm khiếp nhược; không bị các ác ma làm loạn động; không bị thối chuyển tâm đối với các thừa Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát; không bị các phiền não phá hoại; mà hoàn toàn an trụ vào Đại Thừa. Ngoài ra, sở nguyện được viên mãn, tâm thường thanh tịnh dõng mãnh, mật hộ cho thân căn cũng thường thanh tịnh".

Luận rằng:

Năng lực của các căn: Tín căn, Tấn căn v.v...làm cho họ thường tu tập. Những gì tu tập hạnh từ bi, làm cho công đức tăng trưởng. Như Kinh Nguyệt Đăng có kệ rằng:

"Dầu cho trong vô lượng cõi Phật

Đem hết bao nhiêu đồ cúng dường

Phụng cúng hết thảy Chư Như Lai

Không bằng chỉ có chút lòng lành."

Đại Thừa Tập Bồ Tát Học Luận

Hết quyển thứ 22

Quyển Thứ Hai Mươi Ba

Thứ tự Kinh văn số 1636

Bắt đầu dịch từ ngày 04 tháng 12 năm 2004

nhân kỳ nhập thất lần thứ hai.

Niệm Tam Bảo

(Ratnatrayanusmrtimamastadasah

Paricchedah)

Phẩm Thứ Mười Tám -  Phần Thứ Hai

Phẩm Thứ Mười Tám - Phần Thứ Hai

Luận rằng:

Nhờ duyên vào các Tín, Tấn căn v.v...,mà thường nhớ nghĩ đến công đức của Chư Phật. Như Kinh Hộ Quốc Tôn Giả Sở Vấn có kệ rằng:

Cúi đầu đảnh lễ đức Kim Thân

Vô nhiễm trang nghiêm mặt như trăng

Công đức thánh nhân khó nghĩ bàn

Khắp trong tam giới chẳng ai bằng!

Nhục kế Mâu Ni vút thanh cao

Cao sánh Tu Di đẹp dường nào

Lông mày chiếu diệu muôn hảo tướng

Chim Sắc Ni Sa chẳng nhận sao!

Như Lai mắt đẹp tợ sen xanh

Trăng sáng, trời thanh chẳng thể bằng

Lân mẫn hữu tình thường quán chiếu

Con nay đảnh lễ tận lòng thành

Màu lưỡi Như Lai tựa màu đồng

Rộng lớn bao trùm cả mặt vòng

Chúng sanh khắp nhuận cam lồ ấy

Bởi vậy con nay, dạ kính mong

Bốn mươi răng đẹp của Như Lai

Tợ chất kim cang hiện thẳng bày

Tuyên thuyết bao nhiêu lời chân thật

Vì thế hôm nay con lễ Ngài

Sắc tướng Như Lai thật đặc thù

Oai quang chiếu diệu thấu ngàn thu

Từ Trời Thích, Phạm đến tất cả

Bao nhiêu ánh sáng chẳng thể bù

Vai rộng Như Lai tợ nai vương

Ngực như sư tử thật nghiêm đoan

Phong cách uy nghi như voi chúa

Mỗi bước sơn hà mỗi tiếng vang

Thân tướng Như Lai thật tuyệt vời

Đồng khô chiếu tỏa bỗng nhuận tươi

Trong cõi người ta, ai sánh kịp!!!

Gặp Phật một lần, trọn niềm vui

Ngàn kiếp xa xưa của Như Lai

Tâm vui bố thí Pháp lẫn Tài

Lòng Từ trang trải cho tất cả

Bởi thế nay con, kính lễ Ngài

Như Lai hoan hỷ hành sâu độ

Thí, Giới, Tấn , Nhẫn thật kiên cố

Thiền định, Trí huệ cũng viên minh

Bởi thế nay con xin lễ kính

Lời Ngài như tiếng sư tử vang

Bao nhiêu ngoại đạo cũng dẹp tan

Ba độc uế nhiễm đều trong sạch

Nay con kính lễ dưới thân vàng

Ba nghiệp Mâu Ni vượt cao tầng

Sen (Phù Cừ) chưa từng bị nước vướng thân

Như tiếng Ca Lăng vi diệu ấy

Bởi thế hôm nay, con kính mừng

Rõ biết thế gian là huyễn hóa

Như hoa tươi đẹp màu sắc lạ

Tợ như trong mộng và lửa dữ

Vô Ngã, Vô Nhân, Vô thọ giả

Pháp vốn vắng lặng, vốn không sanh

Vì người chưa ngộ, nên Pháp chuyển

Chuyển đại từ bi độ người mê

Tùy cơ, phương tiện mà quảng diễn

Quán chiếu các khổ của chúng sanh

Bịnh tham, bịnh hận, bịnh hoành hành

Như Lai như vị lương y giỏi

Ai ai được trị, bệnh đều lành

Sanh, già, bịnh, chết đau làm sao!

Ái biệt ly kia khổ dường nào!

Lần lượt Mâu Ni đều giải hết

Làm cho tất cả được lên cao

Cõi ác: địa ngục, quỷ, súc sanh

Luân hồi xoay chuyển mãi quay nhanh

Hết lòng thương họ không thầy, bạn

Mong kẻ ngu mê rõ ngọn ngành

Ngàn xưa Chư Phật, xuất thế gian

Giáo Pháp dung thông rộng muôn ngàn

Nay đức Thế Tôn cũng như vậy

Mong muốn độ sanh đến Niết Bàn

Lời Phật thấu tận cõi Phạm Thiên

Âm hưởng thanh cao tỏa mọi miền

Đến cõi Thát Bà, Khẩn Na La

Nhạc kia bỗng chốc ngừng hiển hiện

Chứa nhóm bao nhiêu công đức lành

Quảng diễn, lời thật lợi quần sanh

Nhiều đến ngàn Na Do Tha ấy

Nghe được, Tam Thừa phát tinh anh

Ai từng cúng dường các Như Lai

Được vạn đặc ân, được an bài

Không chỉ đời nầy hưởng công đức

Đời sau là bậc minh quân tài

Hoặc Chuyển Luân Vương trong bốn châu

Bảy báu đầy kho chẳng cần cầu

Thường dùng Thập Thiện để hóa độ

Nghiệp lành hưng nhuận khắp đâu đâu

Hoặc làm Vua trời trên Đao Lợi

Trên cõi Dạ Ma, Suất Đà Thiên

Hoặc trên Tha Hóa, Hoặc Tự Tại

Nhờ cúng Như Lai thuở sanh tiền

Một khi gặp Phật được cúng dường

Được nghe Chánh Pháp, Tín thêm hương

Đoạn trừ tất cả nhân đau khổ

Đắc Niết Bàn vui, bụi chẳng vương

Thế Tôn hiểu rõ Đạo, phi Đạo

Chuyển ác về lành, sướng biết bao

Làm cho tất cả đều an ổn

Thọ hưởng gia tài bậc Thánh cao

Ai cầu phước báo, cúng dường Phật

Thường được nhân duyên phước như thật

Trong khoảng sát na không lường hết

Bồ Đề quả phước là bậc nhất

Quốc độ trang nghiêm đẹp biết bao!

Vui trời Tha Hóa, trọn vui nào!

Tùy theo nguyện lực mà an trụ

Nguyện thân, khẩu , ý nhẹ nhàng sao!

Bao nhiêu phước báo bấy nhiêu vui

Đều nhờ công đức cúng dường thôi!

Dù rằng vẫn sống trong trần thế

Nhưng tợ long cung, hoặc trên trời.

Như Lai đầy đủ mọi danh xưng

Nơi nơi chốn chốn gội triêm ân

Muôn loại muôn người đều tán thán

Mười phương Chư Phật cũng chúc mừng

Xây dựng thế gian lìa khổ đau

Dụng đại từ bi , chẳng ai đâu!

Niết Bàn an tịnh, Ngài bậc nhất

Bởi thế nay con nguyện cúi đầu

Nay con chứng được ngũ thần thông

Xin tán thán Ngài giữa hư không

Đảnh lễ bậc Thầy đầy hùng lực

Dùng đạo trang nghiêm tịnh chốn hồng

Nay cùng tiên nhân họp lại đây

Xưng dương thiện nguyện công đức nầy

Ruộng phước bao la, trồng công đức

Chánh Giác, người người rạng rỡ thay!

Lại như Kinh Pháp Tập chép: "Lại nữa Thiện nam tử! Chư Phật Thế Tôn đầy đủ phước trí để làm trang nghiêm , mà đại từ bi là chỗ cảnh giới thực hiện. Đối với thế gian vì đó mà cứu hộ, làm đại y vương , khéo nhổ mũi tên độc ra, thường ở chỗ tịch tịnh cùng Thiền định, chẳng những sanh tử và cả Niết Bàn, cho đến các loài hữu tình , xem như cha mẹ. Tâm đại bừ bi bình đẳng lân mẫn tất cả thế gian, chẳng trừ một ai cả. Đối với trí tương ưng, vì thế gian mà chiếu rọi. Đại trí đối với chư hữu tình thường bảo bọc cho tất cả nhân dân thường hay vui vẻ phụng sự. Xa rời niềm vui riêng tức là trừ dứt những đau khổ của họ; an trụ trong Chánh Pháp, nhận Pháp làm chủ, được Pháp tự tại. Lấy Pháp ấy làm thức ăn, Pháp ấy là thuốc, Pháp đó là vật bố thí, tất cả đều nên xả, dùng trí tuệ mà quyết đoán, chẳng bao giờ buông lung. Ở những chỗ hiểm nạn làm chiếc cầu để bắc qua, như Vua đi săn trên con đường bằng thẳng chẳng có chướng nạn. Cho đến thanh tịnh sắc thân, ai thấy được chẳng muốn xa lìa, Chư Phật Thế Tôn có vô lượng công đức như thế. Ta nay sẽ thành tựu những ý nghĩa của lợi ích ấy. Đây gọi là Bồ Tát niệm Phật.

Thế nào là niệm Pháp?

Bồ Tát đã rõ biết Chư Phật Thế Tôn vô biên công đức, tất cả đều từ Pháp mà sanh, từ Pháp mà hóa, từ Pháp mà được, từ Pháp mà tăng thượng; từ Pháp mà có; từ Pháp mà sanh ra cảnh giới; từ Pháp mà có chỗ nương tựa; từ Pháp mà thành tựu. Cho đến thế gian, xuất thế gian, những sự vui tột cùng, cũng từ Pháp mà sanh, từ Pháp mà thành tựu. Cho đến ta cầu Chư Phật vô thượng Bồ Đề, phải nên tôn trọng Pháp. Nương vào cảnh giới của Pháp, nương vào Pháp để trở về, nương vào Pháp để quyết định; nương vào Pháp kiên cố; nương vào Pháp để tu hành; Đây gọi tên là Bồ Tát niệm Pháp.

Lại nữa Bồ Tát đối với chúng sanh, nên bình đẳng mà nói Pháp, làm cho Pháp chẳng cao thấp. Ta cùng với Pháp , tâm bình đẳng. Pháp không từ mặt nổi, để từ đó ta diễn nói; Pháp không có tướng của phe phái, ta cùng với Pháp và tâm bình đẳng. Pháp chẳng lệ thuộc vào thời tiết khi nói đến, mà Pháp ở trong nội tâm để lãnh thọ. Ta cùng với Pháp kia tâm nầy bình đẳng. Pháp chẳng vì hơn thua mà nói. Đối với kẻ hạ liệt chẳng nên tuyên nói. Đối với Pháp mỗi mỗi nên thâm nhập giải bày. Ta cùng với Pháp, tâm bình đẳng. Pháp nếu không phải chỗ thanh tịnh thì không nên nói; Pháp nên lìa chỗ nhiễm ô. Ta cùng với Pháp, tâm bình đẳng. Pháp chẳng phải ở chỗ Thánh nhơn mà tuyên nói, mà đối với Phàm nhân cũng chẳng nên tuyên nói. Pháp lìa sự thấy biết vậy. Ta cùng với Pháp, tâm bình đẳng. Pháp chẳng nói ở ban ngày, mà cũng chẳng nói ban đêm. Lại chẳng nói ban đêm, mà cũng chẳng nói ban ngày. Pháp thường ở chỗ gia trì. Ta cùng với Pháp, tâm bình đẳng, Pháp chẳng phải điều phục. Lại chẳng phải sai trái vượt qua, mà đối với Pháp chẳng có chỗ chấp trước vậy. Ta cùng với Pháp tâm bình đẳng. Pháp chẳng giảm mất lại chẳng tăng thêm, mà Pháp như hư không vậy. Ta cùng với Pháp tâm bình đẳng. Pháp chẳng lìa chúng sanh, chúng sanh có thể hộ Pháp, ta cùng với Pháp tâm bình đẳng. Pháp không cầu chỗ quay về, cùng với thế gian để làm chỗ nương tựa. Ta cùng với Pháp tâm bình đẳng. Pháp chẳng tổn não, mà đối với Pháp lìa chỗ tướng hoại vậy. Ta cùng với Pháp, tâm bình đẳng, Pháp chẳng oán hờn và tật đố, mà đối với Pháp lìa các kiết sử vậy. Ta cùng với Pháp, lấy tâm bình đẳng. Pháp chẳng sợ luân hồi, lại chẳng vui Niết Bàn. Đối với Pháp không phân biệt, ta cùng với Pháp tâm bình đẳng. Bồ Tát chứa nhóm chánh niệm như thế, đây gọi là niệm Pháp.

Thế nào là niệm Tăng?

Trong đây lại nói về kẻ thuyết pháp, về việc thi hành Pháp; về người tư duy Pháp; Pháp phước điền. Đây là trụ trì Pháp, đây là y chỉ Pháp, đây là cúng dường Pháp, đây là Pháp sở tạo, đây là Pháp cảnh giới, đây là Pháp hành xứ, đây là Pháp thành tựu, đây là tự tánh ngay thẳng, đây là tự tánh thanh tịnh, đây là tùy thuận giáo huấn, đây là phát khởi đại bi, đây là có thể chọn lựa trí tuệ cảnh giới, đây là thường tu tập thiện Pháp".

Luận rằng:

Bồ Tát niệm Tăng như thế tức có thể thành tựu biện tài tất cả chúng sanh chân thật công đức . Như Kinh Vô Cấu Xưng có kệ rằng:

"Hoặc thấy già bệnh chết

Mà khiến cho chúng sanh

Biết như là huyễn hóa

Thông đạt chẳng gì ngại

Hoặc kiếp nầy tiêu hết

Trời đất, như nước lửa

Người người nghĩ là thường

Nhưng biết rõ vô thường

Chúng sanh nhiều vô kể

Đều đến thỉnh Bồ Tát

Bồ Tát đến nơi nầy

Giáo hóa hướng về Phật

Ma chú, những huyễn thuật

Kỷ nghệ thật kỹ xảo

Bỗng không còn hiện hữu

Lợi ích các quần sanh

Thế gian các đạo Pháp

Từ đây mà xuất phát

Vốn là những người mê

Nhưng không đọa tà kiến

Hoặc là trời, làm trăng

Vua trời, chủ thế giới

Hoặc làm đất, làm nước

Và làm gió, làm lửa

Kiếp ấy vì bịnh tật

Hiện ra các cỏ thuốc

Ai được chữa thuốc nầy

Sẽ không còn bịnh độc

Kiếp ấy vì đói khát

Hiện ra muôn đồ ăn

Trước là cứu đói khát

Sau ban cho Chánh Pháp

Kiếp ấy vì đao binh

Hiện khởi tâm từ bi

Giáo hóa các chúng sanh

An ổn chẳng sân si

Như cuộc chiến xảy ra

Tạo ra muôn khổ đau

Bồ Tát hiện uy lực

Khiến cho họ an hòa

Tất cả ở trong nước

Trong các cõi địa ngục

Thong dong trong đường khổ

Cứu tất cả các khổ

Tất cả ở trong nước

Trong các cõi súc sanh

Hiện sanh trong cõi ấy

Vì chúng mà độ thoát

Thọ dụng cả năm dục

Nhưng hiện việc lợi lành

Khiến ma tâm xa rời

Không việc gì được thành

Hoa sen trong biển lửa

Thật vô cùng hy hữu

Thiền định trong cõi dục

Như thế thật hiếm thay

Hoặc hiện làm dâm nữ

Dùng sắc đẹp quyến rũ

Sắc đẹp như lưỡi câu

Đem về cảnh giới Phật

Hoặc làm người trưởng thôn

Hoặc làm kẻ bán buôn

Hoặc quốc sư, đại thần

Khiến ai ai cũng chuộng

Cho đến kẻ bần cùng

Hiện thân ra giúp đỡ

Vốn hay khuyên làm lành

Cho tâm họ bừng mở

Vì Ngã, tâm kiêu mạn

Liền hiện đại lực sĩ

Tiêu trừ những cống cao

An trụ vô thượng đạo

Chúng sanh sợ điều ác

Hiện ra trước an ủi

Trước ban cho vô úy

Sau khiến phát đạo tâm

Hoặc hiện lìa dâm dục

Làm tiên nhân, ngũ thông

Khai đạo các quần sanh

An trụ giới nhẫn từ

Thấy ai đến cúng dường

Hiện ra làm bé trai

Hoan hỷ vui phụng cúng

Khiến phát khởi đạo tâm

Tùy họ mà giúp đỡ

Vào được trong Phật đạo

Dùng năng lực phương tiện

Để cung cấp đầy đủ

Đạo bao la như vậy

Chỗ làm chẳng đến cùng

Trí tuệ thật thênh thang

Độ thoát chúng vô lượng

Hóa ra tất cả Phật

Trong ngàn muôn kiếp số

Tán dương công đức ấy

Thật không thể cùng tận".

Bồ Tát tu tập cúng dường công đức như Kinh bảo Quang Minh Đà La Ni có kệ rằng:

Nhục kế trang nghiêm phóng hào quang

Ánh sáng lung linh chiếu muôn ngàn

Phóng quang như thế biến nơi nơi

Phật sự viên dung khắp thế gian

Ngào ngạt hương thơm thật tuyệt vời

Như mây ngàn tỏa tận xa khơi

Hương lành thơm ngát ngàn muôn nẻo

Cúng dường Phật sự khắp dặm khơi

Rực rỡ hoa xinh phóng chiếu ra

Hoa đẹp muôn trùng trời biển xa

Khắp nơi hoa đẹp trang nghiêm ấy

Cúng dường Phật sự khắp mọi nhà

Lầu các trang nghiêm theo ánh quang

Mậy trời, biển biếc lầu các sang

Lầu các muôn tầng biến khắp nơi

Cúng dường Phật sự khắp quan san

Đẹp đẽ hiện ra những bảo tràng

Trang sức muôn màu đỏ trắng vàng

Trân bảo, hợp thành bao nhiêu loại

Đất Phật bây giờ được nghiêm trang

Lưới trời ngọc báu , cùng giao thoa

Bảo cái tràng phan hiện muôn nhà

Trong ngọc vang ra muôn tiếng Pháp

Như Lai thường tọa tâm thiết tha

Thân cận Như Lai, được cúng dường

Ngàn muôn báu vật nguyện hiến dâng

Phụng cúng Chư Phật cũng một lòng

Thiền định biến hiện tâm thênh thang

Thần thông trí lực khó thể lường

Lợi lạc chúng sanh thật vô biên

Thiền định dung thông muôn vạn lối

Phương tiện hiển hiện cả trăm ngàn

Thân cận Như Lai được cúng dường

Bố thí bao nhiêu cũng đều buông

Công đức trì giới không thể biết

Quyền năng nhẫn nhục cũng khó lường

Tinh tấn phát huy thật cao thâm

Thiền định vui tu ươm chồi mầm

Trí tuệ vươn lên đỉnh vòi vọi

Tịnh hạnh tịnh tu đạt thần thông

Bốn nhiếp thường tu tâm hỷ hoan

Tích phước, đạt trí, thảy lưỡng toàn

Tứ đế, duyên sanh, và giải thoát

Căn, lực thật tu chẳng nghĩ bàn

Ngộ môn giải thoát Thanh Văn thừa

Quán Duyên Giác vừa thường thanh tịnh

Tu Tối Thượng thừa đến thần biến

Hoặc hiện vô thường khổ biến sanh

Liễu tri pháp môn vô ngã, thọ

Quán Pháp Bất Tịnh, tham không có

Chứng ba vị giác Chơn, Thường , Lạc

Muôn ngàn phương tiện liền hé mở

Phổ cập, bình đẳng quán chúng sanh

Giải thoát, ai ai có thể thành

Giải thoát độ tha không quái ngại

Giáo hóa chúng sanh thật khó hành

Tùy thuận không phân biệt dáng hình

Người người hoan lạc ái kính sanh

Mong sao thoát khỏi cảnh thế gian

Tam Ma Địa mãi được tịnh thanh

Lìa xa đói khát cảnh Ta Bà

Tùy theo tất cả mà chu cấp

Vì thương khắp hết chúng hữu tình

Lìa những lo toan thường an ổn

Mỹ vị cao lương đây thức ăn

Đầy đủ viên dung vạn muôn ngàn

Quốc thành thương mến không tổn hoại

Ban bố hữu tình khắp thế gian

Thân tướng trang nghiêm đẹp tuyệt vời

Nguy nguy hùng lực lắm người ơi

Hương thơm ngào ngạt hương đức hạnh

Rực rỡ đoan nghiêm chẳng ai ngờ!

Tướng mạo đoan nghiêm thật oai nghi

Ai gặp một lần, quyết phụng trì

Dùng muôn phương tiện diễn diệu âm

Khiến chúng sanh đạo cả phát huy

Phát lên tiếng Ca Lăng Tần Già

Tiếng Câu Loa và tiếng Kế La

Khẩn Na La muôn tiếng trống hay

Giáo nghĩa Như Lai hiện tỏ ra

Trong thế gian Phật đà tuyên thuyết

Tám mươi bốn ngàn Chơn Ngôn tạng

Như thế phân biệt các Pháp môn

Chúng sanh đều được lợi muôn ngàn

Được lợi ích, hoặc được gội nhuần

Do nghĩa Pháp, hoặc diệu nghĩa thuần

Theo căn cơ phát tâm thanh tịnh

Ngàn sau tất cả cùng quang vinh

Hoặc gặp chướng nạn lẫn tai ương

Nhiều nỗi đớn đau khó nghĩ lường

Phải dùng bi nguyện cao vời vợi

Thay thế chúng sanh thoát đau thương

Nơi nào chưa có Pháp Như Lai

Chẳng có Già Lam một cảnh chùa

Ban phước tôn trọng được như Vua

Khiến cho tất cả tín tâm thừa

Ai lìa tham ái, lìa khổ đau

Vượt thoát ra ngay nhân héo sầu

Dù ở trong đời, không bị khổ

Nhờ bởi hào quang ảnh nhiệm mầu

Công đức lành đầy đủ ai hay

Đấy là hành Pháp đại trượng phu

Ai muốn sanh về cõi Cực Lạc

Mâu Ni diệu hạnh tất năng tu

Thọ mệnh lâu dài chẳng sánh lường

Thọ các niềm vui chẳng tai ương

Sanh, già, bệnh khổ không xâm tổn

Tâm an hằng trụ chốn vô thường

Hiển thị tham, sân, các trái sai

Lửa si đốt cháy chẳng dừng nghi

Bốn tướng hoại si như thế ấy

Làm cho quần mê giác ngộ ngay

Mười lực, bốn vô úy Như Lai

Mười tám bất cộng, các công đức

Con nay xưng tán và quy y

Thường ở thế gian hành đại nghĩa

Như đất phì nhiêu tợ huyễn sanh

Biến hiện nguyên hình các chúng sanh

Như Lai xuất hiện trong đời thật

Biến hóa thần thông chẳng ai sánh

Lại hay quyền biến và phương tiện

Đem đến an vui cho hữu tình

Vui tươi thanh tịnh nơi tâm thức

Như hoa sen đẹp vượt bùn tanh

Múa hát lời vui, tiếng nói hay

Nhảy múa , đờn ca hiển tỏ bày

Thấy nghe cảm nhận thật khéo léo

Hiện đủ sắc tướng như huyễn say

Đối với quyền uy của trưởng thôn

Quyền uy trưởng giả trong một phương

Phó tướng , tể quan và tất cả

Trí tuệ biện tài khó nghĩ lường

Hoặc ở rừng sâu, hoặc dưới cây

Hoặc vì báu vật tận muôn ngàn

Như ý, ma ni tùy thâu lượm

Vì kẻ mê kia lại dẫn đàng

Mọi việc đều hiện trong cách làm

Gỗ quý điêu khắc, hoặc đan chằm

Kinh doanh trồng trọt thật hy hữu

Không gì không đạt thật thậm thâm

Hoặc hiện oan gia tâm ghen ghét

Hoặc hiện mười thương, dạ luyến thương

Dùng lương dược ấy độ bịnh nhân

Mâu Ni phương tiện chỉ rõ đường

Hoặc diễn pháp mầu tối thượng sao

Si hoặc vượt qua đến tầng cao

Khiến cho kẻ lạ đều xuất gia

Phát tâm quy hướng trí huệ vào

Ngoại đạo khổ hạnh được bao lâu

Đức Gô-ta-ma nói được đâu

Lìa bỏ lõa hình (Asela) thành đệ tử

Thầy dạy uyên thâm Pháp nhiệm mầu

Phát tâm xả bỏ tấm thân nầy

Không ai tối thắng chấp trước đây

Để tóc buông dài , thành đồng tử

Tất cả đều nương lời Thầy dạy

Dùng năm màu hương thoa vào thân

Thọ giới chó trâu thật khổ hình

Khâu vá da nai thành áo mặc

Nương lời Thầy đạt thật cao thâm

Chứng được thần thông biết rõ Trời

Không lành, không dữ, không như Người

Nước suối, trái cây, ngày qua bữa

Tất cả nương tựa lời Thầy dạy

Ngồi xếp bằng, hoặc đứng một chân

Bôi than, nằm yên chẳng cựa ngần

Cây tăm nho nhỏ cũng chẳng nương

Nương lời Thầy dạy tất cả đây

Cho dù đến cả các ngoại đạo

Tất cả khổ hạnh thật siêng sao

Hòa hiện xa lìa các nhân khổ

Để cho tâm họ được giải mau

Thế gian so đây có khác sai

Thành tâm nương tựa đấng cao thay

Vì độ người tà nên thị hiện

Khai thị chân thật nghĩa Như Lai

Quảng diễn Đại Thừa Pháp thậm thâm

Tuyên thuyết bí mật giảng chơn ngôn

Muôn trùng ý nghĩa giải rõ ràng

Vì lợi trời người thuyết kệ âm

Từng câu, từng ý từng giảng giải

Ý nghĩa kim cang rộng muôn ngàn

Trí ấy từng khác các tranh luận

Bỏ hẳn phi pháp, nói lời vàng

Hoặc chỉ cho người cầu thần chú

Hoặc hiện chư Thiên nghĩa nhiệm mầu

Long Vương, Dạ Xoa, Càn Thát Bà

A Tu La, Bồ Đà La sau

Khẩn Na La và Nga Lô Noa

Ma Hầu La cùng với thuyết nầy

Mỗi mỗi đều hay ngôn từ đẹp

Tuyên dương rõ biết Pháp Như Lai

Bởi nhờ chứng ngộ chân thật nghĩa

Đối với Phật Pháp tâm quyết định

Lời nói, cảnh trí thật khó nghĩ

Đây vì tối thượng Tam Ma Địa

Nghĩa là rộng khắp Thiền Định nầy

Phóng đại quang minh sáng thẳm sâu

Ánh sáng nhiếp hóa biết bao nhiêu

Làm cho tất cả đều thiền tịnh

Phóng đại Thiện Kiến ánh quang minh

Thấy sáng, chúng sanh khởi niềm tin

Quán sát thấy rõ nhân lành ấy

Vô thượng trí tuệ thật uy linh

Nhờ ánh sáng nầy chiếu thế gian

Tam Bảo vô biên hiện rõ ràng

Tháp miếu Như Lai bao mầu nhiệm

Tất cả tán dương nguyện cúng dàng

Ánh sáng Thắng Đăng cũng phóng ra

Rực rỡ muôn màu chiếu sáng lòa

Vì muốn nghiêm tịnh các thế gian

Phá tan vi trần hoặc ác ma

Ánh sáng nhiệm mầu chiếu thế gian

Công đức đèn hoa nguyện cúng dường

Muôn thuở đắp xây không thể biết

Như thế mới là phụng cúng đăng

Hoặc đèn bằng sữa hay bằng dầu

Hoặc bằng tùng , trúc, hoặc thân cây

Bao nhiêu đèn đốt hương thơm ấy

Nguyện cúng Thế Tôn thọ ký sau

Ánh sáng Câu Chiêu cũng sáng lên

Thức tỉnh bao nhiêu chúng hữu tình

Giáo hóa muôn ngàn quần mê ấy

Thoát khỏi ái hà, đạt bến thanh

Ánh sáng Từ quang khắp chiếu xa

Khai ngộ chúng sanh thoát Ta Bà

Bốn khổ quyết lìa, không trở lại

Loại trừ ưu não, được an hòa."

Đại Thừa Tập Bồ Tát Học Luận

Hết quyển thứ 23

Quyển Thứ Hai Mươi Bốn

Thứ tự Kinh văn số 1636

- Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh. Quyển thứ 32 thuộc Luận Tập Bộ Toàn từ trang 75 đến trang 144.

- Ngài Pháp Xứng Bồ Tát (Santideva-Tịch Thiên) tạo Luận.

- Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu, Thức Hồng Lô Thiếu Khanh (*) Tuyên Phạm Đại Sư, Sắc Tử Sa Môn Thần Nhựt Xưng cùng với những người khác phụng chiếu dịch.

- Sa Môn Thích Như Điển , Phương Trượng Chùa Viên Giác Hannover Đức Quốc, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt tại Tu Viện Đa Bảo Úc Đại Lợi cùng với sự phụ dịch của Tỳ Kheo Thích Đồng Văn , bắt đầu dịch từ ngày o7 tháng 12 năm 2004 nhân kỳ nhập thất lần thứ hai.

Niệm Tam Bảo

(Ratnatrayanusmrtimamastadasah

Paricchedah)

Phẩm Thứ Mười Tám -  Phần Thứ Ba

Phẩm Thứ Mười Tám - Phần Thứ Ba

Những con đường ấy chảy về đâu

Thuyền bè qua lại, những chiếc cầu

Lợi lạc bao nhiêu cho nhân loại

Tán dương thanh tịnh độ thẩm sâu

Trừ khát ái, phóng đại quang minh

Ánh sáng nhiệm mầu độ chúng sanh

Xa rời tất cả bao ngũ dục

Chuyên cầu giải thoát Pháp thâm uyên

Ai đã xa rời năm món dục

Cần cầu giải thoát Pháp thậm thâm

Thường được thấm nhuần mưa Pháp Phật

Khát ái thế gian bỗng thoát ngầm

Trí huệ luân lưu nguồn suối mát

Chuyển hóa chúng sanh đến Bồ Đề

Lìa xa năm dục, ưa tịch tĩnh

Khát ái được trừ thoát cảnh mê

Ánh sáng Tác Biến phóng chiếu ra

Rực rỡ hào quang cảnh sáng lòa

Ai được chiếu sáng, ưa Phật Pháp

Vô Sư Đại Trí nguyện sớm thành

Tạo lập hình tượng đấng Từ Tôn

Ngồi trên sen đẹp, tướng trường tồn

Tán dương công đức Như Lai mãi

Ánh sáng yêu thương mãi chiếu luôn

Ánh sáng Hân Lạc chiếu muôn phương

Giác ngộ chúng sanh tỏ nẻo đường

Chư Phật hân hoan, nguồn đại giác

Vui cùng Pháp Lạc, vui tăng phường

Ai thường vui vẻ với Chư Phật

Cùng vui với tất cả chúng Tăng

Đối với Như Lai và Thánh Chúng

Chứng được Pháp Nhẫn với Vô Sanh

Khai ngộ chúng sanh khó nghĩ lường

Niệm Phật, Pháp, Tăng mãi tuyên dương

Phát tâm làm cả bao công đức

Hân Lạc gọi tên thắm dư hương

Ánh sáng Phước Tụ phóng chiếu lên

Giác ngộ chúng sanh rạng tâm bền

Tu tập tất cả phước bố thí

Để cầu chứng đắc đạo vô biên

Thiết lập đạo tràng vô giá hội

Ban bố tình thương đến muôn loài

Tâm sanh giàu có, giàu có mãi

Phước Tụ gọi tên ánh sáng soi

Ánh sáng Cụ Trí phóng chiếu cao

Giác Ngộ quần sanh rõ biết bao

Một Pháp đả thông vạn Pháp rõ

Vạn Pháp đạt thông ngộ ánh sao!!

Với chúng sanh rõ ràng phân biệt

Quyết định liễu tri nghĩa chân thật

Khéo hay giảng nói không tổn giảm

Cụ Trí hiển bày danh sáng nhất

Phóng ánh sáng lớn tên Huệ Đăng

Với ánh sáng nầy giác chúng sanh

Tánh Không, ai ai đều rõ biết

Nhứt thiết Pháp chẳng có chi thành

Pháp không chủ thể, trước, sau không

Sương mai gặp nắng, nước trong trăng

Như cảnh mơ màng , như ảnh tượng

Trong ánh sáng nầy gọi Huệ Đăng

Phóng ánh sáng lớn tên Tự Tại

Giác ngộ chúng sanh, ngộ mãi mãi

Thành tựu Vô Tận Đà La Ni

Với Như Lai tạng đều vô ngại

Cung kính cúng dường kẻ hành Pháp

Cấp người gìn giữ như chư tiên

Pháp thí vô vàn chúng sanh đặng

Ánh sáng Tự Tại được nêu tên

Phóng ánh sáng lớn tên Cụ Xả

Giác ngộ chúng sanh tâm kiên cố

Liễu tri vô thường trong tất cả

Vô cùng sung sướng mà ban bố

Khéo hay điều phục kẻ cứng đầu

Tiền tài mây trắng chẳng bao lâu

Huệ Thí tăng trưởng tâm thanh tịnh

Cụ Xả phương danh thật nhiệm mầu

Phóng ánh sáng lớn tên Trừ Nhiệt

Những kẻ điêu ngoa, nhờ sáng biết

An trụ thân giới mà thanh tịnh

Chứng Vô sư Trí thật tha thiết

Khuyên bảo chúng sanh hoặc phụng trì

Con đường thập thiện mãi quang huy

Ngày ngày tăng trưởng Bồ Đề đạo

Gọi tên Trừ Nhiệt chẳng ai bì

Phóng ánh sáng lớn tên Nhẫn Nghiêm

Sáng nầy giác ngộ kẻ sân hiềm

Phẫn nhuế diệt trừ cùng Ngã Mạn

Vui tu Nhẫn nhục được an nhiên

Chúng sanh ác, hành nhẫn khó thay

Vì đạo Bồ Đề, tâm hiển bày

Tấn dương công đức nhẫn nhục ấy

Gọi tên ánh sáng Nhẫn Nghiêm nầy

Phóng ánh sáng lớn tên Cần Dũng

Giác ngộ muôn loài đạt thung dung

Không ai chẳng nhớ ân Tam Bảo

Cung kính cúng dường chẳng thối tâm

Ai thường đối với ba ngôi Báu

Cung kính cúng dường chẳng hề than

Ra khỏi Tứ Ma tâm tự tại

Chứng đạo Bồ Đề vạn lạc an

Khuyên ai hãy mau tu tinh tấn

Cúng dường Tam Bảo thật chuyên cần

Hộ trì thật vững khi dục hết

Cần Dũng tên nầy quá cao thâm

Phóng ánh sáng lớn tên Tịch Tĩnh

Những mong giác ngộ ý buông lung

Sân hận, si mê không còn nữa

Ý thêm sáng tỏ, chẳng động lòng

Xa rời hết thảy ác tri thức

Vô nghĩa, mạn đàm thời giờ mất

Tán dương thiền định A Lan Nhã

Tịch tịnh xứng danh niềm chân thật

Phóng ánh sáng lớn tên Huệ Nghiêm

Giác ngộ kẻ mê, kẻ ngu hiềm

Một khi rõ biết Nhân Duyên ấy

Các căn trí huệ đặng cao thêm

Ai mà rõ biết Pháp Duyên sanh

Trí huệ cao sâu tự nhiên thành

Chứng đắc Huệ Nhựt Tam Ma Địa

Ánh sáng Trí Tuệ, chiếu đạt thành

Tất cả tài sản đều xả ly

Kẻ mong giác ngộ được tức thì

Nghe rồi vì chúng rộng diễn thuyết

Huệ Nghiêm ánh sáng chẳng gì bì

Phóng ánh sáng lớn tên Phật Huệ

Sáng nầy giác ngộ các người mê

Thấy rõ trăm ngàn muôn ức Phật

Đài sen thanh thoát vọng hướng về

Phật đầy uy đức, giải thoát sao

Tự tại thần thông rộng biết bao

Phật lực cao thâm ai nghĩ được

Ánh sáng Phật Huệ tên gọi nào

Phóng ánh sáng lớn tên Vô Úy

Rực rỡ trang nghiêm trừ sợ nguy

Không ai đánh phá bao trói buộc

Tất cả hỏa tai chẳng còn gì

Đối với chúng sanh thí Vô Úy

Não hại bao nhiêu chẳng là gì

Nguy nan qua khỏi cơ cùng ấy

Cho nên sáng nầy tên Vô Úy

Phóng ánh sáng lớn tên An Ổn

Chữa lành tất cả bệnh trầm kha

Thống khổ không còn trong khoảnh khắc

Liền được thiền định, tâm an hòa

Ban bố thuốc hay cứu khổ đau

Cứu khổ quần mê, thật nhiệm mầu

Thức ăn đầy đủ trong tay ấy

An Ổn tên nầy đẹp biết bao

Phóng ánh sáng lớn tên Kiến Phật

Sáng cho người thấy bao sự thật

Như Lai hiển hiện tùy nhớ nghĩ

Tịnh Độ quay về sau khi mất

Niệm Phật hành trang lúc lâm chung

An bày tôn tượng niệm dung thông

Nương về với Phật, giây phút chót

Kiến Phật tên nầy ý rõ lòng

Phóng ánh sáng lớn tên Lạc Pháp

Sáng nầy giác ngộ các quần sanh

Khiến cho Chánh Pháp thường hân lạc

Rõ nghe đọc, tụng và biên chép

Khi Pháp tận rồi hay diễn thuyết

Làm kẻ cầu Pháp ý mẫn duyệt

Đối với ái lạc khuyên tu tập

Gọi là Lạc Pháp ai cũng biết

Phóng ánh sáng lớn tên Diệu Âm

Sáng soi khai ngộ các Bồ Tát

Tam Giới được nghe tiếng Pháp Âm

Liền nghe được tiếng Như Lai Phật

Âm thanh lớn ấy xưng tán Phật

Lại cho chuông báo tiếng âm nhạc

Khiến thế gian nghe âm thanh Phật

Cho nên sáng nầy tên Diệu Âm

Phóng ánh sáng lớn tên Cam Lồ

Bồ Đề sáng rỡ sạch mây mờ

Phóng dật buông lung đều lìa khỏi

Tu tập công đức thỏa ước mơ

Vì Pháp Hữu Vi chẳng ổn an

Khổ não vô biên càng tăng trưởng

Tán dương công đức vui tịch tịnh

Cam lồ tên gọi tợ ánh dương

Phóng ánh sáng lớn tên Tối Thắng

Sáng kia khai ngộ các chúng sanh

Đối với Chư Phật đều nghe rõ

Giới, Định, Huệ tăng thêm Pháp lành

Thường vui xưng tán đại Mâu Ni

Thắng Giới, Thắng Định và Thắng Huệ

Vì cầu Vô Thượng Đạo như thế

Tối Thắng gọi tên rõ mọi bề

Phóng ánh sáng lớn tên Bảo Nghiêm

Giác ngộ quần sanh sáng êm đềm

Như được Bảo Tạng vô cùng tận

Cúng dường Như Lai phước đặng thêm

Đối với các loại trân bảo quý

Phụng cúng lên Phật và Tháp Phật

Dùng Huệ thí cho kẻ nghèo nàn

Được ánh sáng nầy quả chân thật

Phóng ánh sáng lớn tên Hương Nghiêm

Sáng màu giác ngộ khắp mọi miền

Một khi nghe được, lòng hoan hỷ

Công đức Như Lai quyết đạt thêm

Người, Trời, dùng hoa để nghiêm trang

Đấng tối thắng Chủ, nguyện cúng dường

Tạo lập tháp miếu và tượng Phật

Được thành ánh sáng thật minh quang

Phóng ánh sáng lớn tên Trang Nghiêm

Bảo cái, tràng phan, rủ xuống thềm

Dâng cúng hương hoa cùng âm nhạc

Thành ấp trong ngoài thật dịu êm

Kỷ nhạc du dương vi diệu sao

Phan lọng hương hoa kể xiết bao

Nhiều loại trang nghiêm cúng dường Phật

Được thành ánh sáng đẹp dường nào

Phóng ánh sáng lớn tên Nghiêm Tịnh

Đất bằng phẳng lặng tợ thủy tinh

Nơi nầy Phật tháp trang nghiêm đẹp

Được thành ánh sáng thật quang vinh

Phóng ánh sáng lớn tên Đại Vân

Mưa ngát mùi hương thơm vô ngần

Hương thơm xin cúng Tháp và Phật

Được thành ánh sáng tợ tường vân

Phóng ánh sáng lớn tên Nghiêm Cụ

Những kẻ loã lồ, quần áo đủ

Nghiêm thân diệu vật đem bố thí

Được thành ánh sáng như tinh tú

Phóng ánh sáng lớn tên Thượng Vị

Những kẻ đói khát no li bì

Nhờ cúng bao đồ trân bảo ấy

Được ánh sáng nầy thật quang huy

Phóng ánh sáng lớn tên Thắng Tài

Cho kẻ nghèo cùng được của vui

Bảo vật vô lượng dâng Tam Bảo

Được ánh sáng nầy tợ tiếng cười

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Nhãn

Những kẻ mù lòa được thấy rõ

Nhờ cúng đèn đuốc lên Tháp Phật

Được ánh sáng nầy thật sáng tỏ

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Nhĩ

Những kẻ điếc mờ thảy đều nghe

Bởi vui cúng dường tháp miếu Phật

Nên được ánh sáng khó nghĩ nghì

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Tỷ

Xưa chưa nhận mùi nay nhận kỹ

Nhờ dâng hương tốt lên Tháp Phật

Nên được ánh sáng nầy chân thật

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Thiệt

Thường trừ thô ác lời chẳng hay

Bởi dùng mỹ ngữ tán dương Phật

Được thành ánh sáng nhật quang soi

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Thân

Những kẻ thiếu căn được đủ phần

Dùng thân lễ Phật nơi Tháp Phật

Nên được ánh sáng rọi xa gần

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Ý

Những kẻ buông lung được Chánh Niệm

Do tu Thiền Định, tâm tự tại

Nên được ánh sáng màu chơn kim

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Sắc

Diệu Tướng trang nghiêm được hiển bày

Dâng hoa hiến cúng nơi Tháp Phật

Nên được sáng trong ánh nhiệm mầu

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Thanh

Quán âm thanh nọ tợ duyên sanh

Biết rõ tánh thanh vốn tự Không

Cho nên được tựu thành ánh sáng

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Hương

Xú uế bỗng nhiên được thơm lừng

Nhờ dùng nước thơm cúng Tháp Phật

Nên được ánh sáng thật huy hoàng

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Vị

Hay trừ tất cả mùi độc uế

Bởi cúng Phật, Tăng và Cha Mẹ

Nên được ánh sáng mát chở che

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Xúc

Quan hệ tiếp cận thành nhu nhuyến

Như hạt mưa rơi không trung chuyển

Đều biến thành hoa tươi thật nhuyễn

Xưa chưa từng có như dường nầy

Dùng bột hương thơm y phục ướp

Nhờ đức Như Lai bước lên trên

Nên được ánh sáng vàng chiếu lên

Phóng ánh sáng lớn tên Tịnh Pháp

Từng lỗ chân lông nơi thân thể

Kẻ nghe vui vẻ sanh giải thoát

Các Pháp Môn chưa thể từng nghe

Tự Tánh Vô Sanh từ duyên khởi

Pháp Tánh thường trụ tợ hư không

Rõ biết Phật Thân là Pháp Thân

Được ánh sáng trong ngần chiều ấy

Như những ánh sáng kể trên đây

Nhiều như hạt bụi khó lường thay

Từ lỗ chân lông của Đại Tiên

Sự nghiệp tựu thành khác thường nầy

Mỗi lỗ chân lông mỗi hào quang

Phóng ra vô lượng ức muôn ngàn

Mỗi lỗ chân lông đều như thế

Từ lực tam muội của Đại Tiên

Vị ấy nhờ tu bao công đức

Tương ứng các duyên đồng phạm hạnh

Phóng ánh sáng từ lực cao đại

Đây là Đại Tiên trí Tự Tại

Ngàn xưa thường tu phước nghiệp lành

Tùy hỉ ái lạc thường phát sanh

Tùy thuận việc làm mà như thế

Cho nên ánh sáng gọi tên thành

Ai nguyện tự tu các phước nghiệp

Tất cả cúng dường lên Chư Phật

Đối với công đức mà nguyện cầu

Nhờ ánh sáng nầy bày chỗ thật

Người mù làm sao thấy mặt trời

Mặt trời hiện hữu khắp muôn nơi

Ai ai có mắt đều thấy cả

Mỗi mỗi tùy duyên ánh rạng ngời

Quang minh Đại Sĩ cũng thế thôi

Ai có trí tuệ miệng luôn cười

Phàm phu, không tín, tâm hạ liệt

Dù có ánh sáng chẳng thấy thôi

Cung điện lầu các nhiều khôn lường

Bao nhiêu hương thắm khắp trời hương

Phước báo dồi dào, phước tự nhiên

Không có công đức, chẳng thể tường

Ánh sáng Đại Sĩ cũng thế thôi

Bậc đại trí vui mãi rạng ngời

Kẻ tà, hạ liệt, phàm ngu tối

Không thể có được ánh tuyệt vời

Ai đã từng nghe sự khác biệt

Thâm tín tư lương thuần tinh khiết

Xa lìa tất cả lưới nghi hoặc

Thành tựu vô thượng công đức thiệt

Lại hiện tối thượng Tam Ma Địa

Quyến thuộc trang nghiêm đều Tự Tại

Mười phương tất cả mọi quốc độ

Phật tử quay quanh cùng chúng hội

Có hoa sen đẹp sáng trang nghiêm

Thông cả ba ngàn thế giới thiên

Thân ngự tòa sen, thân sung mãn

Hiện ra Tam Muội thần thông biến

Lại có mười cõi số bụi trần

Có hoa sen báu đẹp vô ngần

Rất nhiều Phật tử ngự trong ấy

Bởi nhờ Tam Muội lực oai thần

Ngàn xưa thành tựu nhân duyên lành

Viên mãn công đức Phật tu hành

Chúng hội chắp tay trông chẳng chán

Chiêm ngưỡng một lòng quay xung quanh

Thân đồng tử nhập vào tam muội

Nhiều năm thân ấy từ định khởi

Nhiều năm thân lại vào tam muội

Ở nơi thân già từ định khởi

Tuổi già thân ấy vào tam muội

Gần gũi nữ thân từ định khởi

Gần gũi nữ thân vào tam muội

Gần gũi nam thân từ định khởi

Gần gũi nam thân vào tam muội

Tỳ Kheo Ni thân từ định khởi

Tỳ Kheo Ni thân vào tam muội

Nơi thân Tỳ Kheo từ định khởi

Nơi thân Tỳ Kheo vào tam muội

Học, Vô Học thân từ định khởi

Học, Vô Học thân vào tam muội

Nơi thân Duyên Giác từ định khởi

Nơi thân Duyên Giác vào tam muội

Hiện thân Như Lai từ định khởi

Ở thân Như Lai vào tam muội

Nơi thân Chư Thiên từ định khởi

Từ thân Chư Thiên vào tam muội

Hiện thân Đại Long từ định khởi

Từ thân Đại Long vào tam muội

Hiện thân Dạ Xoa từ định khởi

Từ thân Dạ Xoa vào tam muội

Hiện thân Bộ Đa từ định khởi

Từ thân Bộ Đa vào tam muội

Mỗi lỗ chân lông từ định khởi

Từ lỗ chân lông vào tam muội

Tất cả chân lông từ định khởi

Tất cả chân lông vào tam muội

Một lông trên đầu từ định khởi

Từ trên đầu lông vào tam muội

Tất cả tóc lông từ định khởi

Từ trong tóc lông vào tam muội

Trong mỗi vi trần từ định khởi

Từ trong vi trần vào tam muội

Tất cả trần ấy từ định khởi

Từ tất cả trần vào tam muội

Nơi kim cương tế từ định khởi

Từ kim cương tế vào tam muội

Nơi ma ni báu từ định khởi

Từ ma ni báu vào tam muội

Ánh sáng Phật soi từ định khởi

Từ ánh sáng Phật vào tam muội

Nơi trong nước lớn từ định khởi

Từ trong nước lớn vào tam muội

Ở nơi lửa lớn từ định khởi

Từ trong lửa lớn vào tam muội

Ở nơi gió lớn từ định khởi

Từ trong gió lớn vào tam muội

Ở nơi đất lớn từ định khởi

Từ nơi đất lớn vào tam muội

Cung điện Chư Thiên từ định khởi

Từ điện Chư Thiên vào tam muội

Nơi không ấy khởi tâm bất loạn

Có tên giải thoát không thể bàn

Thiền định công đức vượt trần gian

Mười phương Như Lai đều hiển hiện

Ngàn kiếp thong dong vạn vạn an

Tất cả Như Lai cùng tuyên thuyết

Chúng sanh nghiệp báo biến hóa luôn

Chư Phật tự tại thần thông lớn

Nhập đại định lực không thể lường

Trong bát giải thoát, tâm thường nghe

Một thân hay hiện khắp thân về

Mọi thân vốn ở trong một vậy

Trong hư không, hiện lửa Bồ Đề

Những ai chẳng đủ đại từ bi

Phật đạo hiện ra bất tư nghì

Chúng sanh chẳng độ, chẳng gần gũi

Thế gian lợi lạc chẳng ai bì

Giữa trời lồng lộng trăng trên không

Mười phương cõi sáng ánh linh lung

Biển nước muôn trùng ma chẳng hiện

Suối hồ ảnh hiện nước trong ngần

Hảo tướng Bồ Tát đẹp vô cùng

Mười phương hiển hiện chẳng thể lường

Năng lực thiền định và tự tại

Chỉ có Như Lai mới tỏ tường

Biển lớn có thần tên Thiện Âm

Chúng sanh tùy thuận thật nan tầm

Ngôn ngữ bao la đều thông suốt

Bao nỗi niềm xưa thỏa ước mong

Thần ấy muôn lần tham, nhuế, si

Lại thêm thần lực với tổng trì

Khéo giải rõ rành muôn lời nói

Chẳng làm cho chúng nhẹ vơi đi

Như nhà huyễn thuật khéo bày trò

Khéo tạo sự đời khó lường cho

Trăng gió thong dong bao năm tháng

Thành ấp phong nhiêu một chuyến đò

Huyễn gia cũng có tham, nhuế, si

Năng lực huyễn ảo có khác gì

Huống nữa khả năng người Thiền Định

Há không thể tạo bao hoan hỷ

La Hầu, Tu La thường biến hiện

Kim Cang ngự giá trên trời biển

Nhưng nước xanh kia chẳng nhận chìm

Đầu kia sánh núi Tu Di biến

Họ có tham dục, sân nhuế si

Thế nhưng hiển hiện chẳng ai bì

Huống lực hàng ma chiếu thế giới

Mà chẳng tự tại thôi nói chi

Trời và Tu La chiến đấu nhau

Thần lực Đế Thích thường tự tại

Quân binh số lượng không sao kể

Hiện ra cùng khắp khó địch nhau

Các A Tu La nghĩ thế nầy

Thích Đề Hoàn Nhơn hãy lại đây

Trói cột thân ta đến năm vòng

Nhờ vậy quân binh sợ hãi ngay

Đế Thích hiện thân thiên nhãn ra

Chùy lửa Kim Cang thật sáng lòa

Gậy vàng rực rỡ trên tay ấy

Tu La nhận thấy thối lui xa

Bởi họ ít phước, thân nhỏ hơn

Làm sao phá được địch oán hờn

Huống gì phước báo cứu muôn loại

Sao mà công đức tự tại luôn

Gió mây tạo thành trận mưa lớn

Sớm tan tất cả các vầng mây

Thành thục muôn ngàn đẹp cỏ cây

An lạc quần sanh đã hiển bày

Ai không thể học Ba La Mật

Không có công đức để học Phật

Thành tựu tất cả không thể bàn

Huống gì đầy đủ cả nguyện lực

Luận rằng:

Bồ Tát làm hết thảy việc vì lợi lạc chúng sanh, tự làm tăng trưởng nguyên nhân phước đức, như Kinh Bảo Vân có kệ rằng:

Nếu các Bồ Tát

Nghiêm trì hương hoa

Phụng hiến Như Lai

Tháp Miếu cao tòa

Hồi hướng việc nầy

Nguyện cho chúng sanh

Lìa sự phá giới

Được hương giới Phật

Nếu các Bồ Tát

An trụ Tịnh Độ

Thường hay quét dọn

Hồi hướng công đức

Nguyện cho chúng sanh

Lìa các ác tướng

Khéo tu Pháp lành

Chỉnh đốn viên dung

Nếu chư Bồ Tát

Nghiêm trì Hoa Cái

Phụng hiến Chư Phật

Hồi hướng công đức

Nguyện cho chúng sanh

Lìa lửa phiền não.

Hoặc vào Già Lam

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Nhập thành Niết Bàn

Ra khỏi Già Lam

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Vượt ngục sanh tử

Khi mở cửa ra

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Mở cửa Thánh Trí

Lúc đóng cửa lại

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Đóng các cửa ác

Nếu ngồi an tịnh

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Ngồi Bồ Đề tràng

Nằm quay bên phải

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

An trụ Niết Bàn

Từ nằm đứng dậy

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Lìa chướng triền cái

Khi đi qua lại

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Vào đường Đại Giác

Lúc đại tiểu tiện

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Bỏ mũi tên độc

Khi làm tẩy tịnh

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Rửa sạch phiền não

Khi rửa tay mình

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Lìa nghiệp ô uế

Lúc rửa chân mình

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Khỏi các chướng nạn

Lúc xỉa răng mình

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Không bị uế nhiễm

Bồ Tát như thế

Nếu thân thường tạo

Tất cả thiện nghiệp

Đem đến hồi hướng

Lợi ích an lạc

Tất cả chúng sanh

Hoặc lễ Như Lai

Nhiễu Tháp miếu Phật

Phát tâm thế nầy

Nguyện cho chúng sanh

Thường được người trời

Cung kính đảnh lễ.

Đại Thừa Tập Bồ Tát Học Luận

Hết quyển thứ 24