Những Bản Văn Căn Bản Của Phật Giáo Tịnh Độ (A Di Đà) Nhật Bản

Những bản văn căn bản của PHẬT GIÁO TỊNH ĐỘ (A Di Đà) NHẬT BẢN

Quellentext des japanischen Amida-Buddhismus

Nguyên tác Đức Ngữ: Christian Steineck Thích Như Điển: dịch từ bản tiếng Đức ra tiếng Việt có so sánh với tiếng Nhật Chùa Viên Giác, Hannover, Đức Quốc và Quý Phật Tử Âu Châu, Úc Châu, Mỹ Châu Ấn hành, 2012

2 Lời nói đầu của Hans-Joachim Klimkeit

Mục Lục

1 Lời nói đầu của Hans-Joachim Klimkeit ............................................ 5 2 Dẫn nhập ............................................................................................. 9 2.1 Nội dung và sự sắp đặt của tác phẩm nầy ............................................ 9 2.2 Sự hình thành Phật Giáo Tịnh Độ tại Ấn Độ và Trung Quốc ............ 12 2.3 Phật Giáo Tịnh Độ ở Nhật Bản ......................................................... 23 2.3.1 Khởi đầu của Đức tin nơi Phật A Di Đà trong khuôn khổ của

những Tông phái khác ................................................................................ 23 2.3.2 Hoàn cảnh lịch sử của sự phát triển dẫn đến chiều hướng một niềm tin độc lập ................................................................................................... 27 2.3.3 Pháp Nhiên - sự bắt đầu của Phật Giáo Tịnh Độ tại Nhật Bản .... 29 2.3.4 Thân Loan - việc hoàn thiện giáo lý mới ..................................... 36 2.3.5 Nhứt Biến - sự lãnh hội của niềm tin của quần chúng ................. 41 3 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức) ......................... 45 3.1 Pháp Nhiên ........................................................................................ 45 3.1.1 Bản tín điều (một bản văn khởi thỉnh) ......................................... 45 3.1.2 Ý nghĩa cốt yếu của ba bộ kinh căn bản Sanbukyôtaii ................. 47 3.2 THÂN LOAN ................................................................................... 83 3.2.1 Chánh Tín niệm Phật kệ (Shoshin Nembutsu ge) ........................ 83 3.2.2 Giải thích những câu chính trong "yuishinshô"(Duy Tín Sao) .... 92 3.2.3 Giáo, Hạnh, Tín, Chứng. Một vài đoạn tuyển chọn từ Giáo, Hạnh, Tín, Chứng (Kyôgyôshinshô) ................................................................... 115 3.3 Duy Viên ......................................................................................... 213 3.3.1 Thán Dị Sao ............................................................................... 213 3.4 Thích Liên Như (Shaku Rennyo 1415-1499) .................................. 269 3.4.1 Phần kế tiếp ............................................................................... 269 3.4.2 Lời cuối ...................................................................................... 270 3.4.3 Lời phụ ...................................................................................... 276 3.5 Nhất Biến ........................................................................................ 279 3.5.1 Trả lời về câu hỏi của người em gái tướng quân Saiong ............ 279 3.5.2 Trả lời câu hỏi cho vị quan của đức vua trước và vị tu sĩ

Tsuchimikado ........................................................................................... 280 3.5.3 Trả lời cho Tướng quân Tonoben khi được hỏi về việc niệm Phật mà tôi được an lạc. .................................................................................... 280 3.5.4 Lời dạy được viết cho một tướng quân về vấn đề tái sanh ......... 281 3.5.5 Trả lời cho vị Tăng sĩ Kogan, viết để trả lời về việc niệm Phật mà tâm được an lạc. ........................................................................................ 282

4 Lời nói đầu của Hans-Joachim Klimkeit

4.1.1 Trả lời cho Thánh Nhơn Shinnen ở Yokawa trên núi Tỉ Duệ thuộc Kyoto 283

4.1.2 Lời dạy viết cho người hỏi về sự thật sau cánh cửa về việc niệm Phật 285

4.1.3 Lời dạy viết trả lời những người hỏi về cánh cửa của sự thật. ... 285 4.1.4 Lời dạy được viết trả lời người học trò bị bịnh nhẹ.................... 286 4.1.5 Cuối cùng để lại lời dạy sau rốt (chép lại bởi người đệ tử, Shokai). ................................................................................................... 287 4 Từ ngữ ............................................................................................. 289 4.1 4.2 Định nghĩa và giải thích .................................................................. 289 Danh từ và tước hiệu ....................................................................... 309 5 Lời cuối sách ................................................................................... 313 6 Thư gởi ............................................................................................ 319 6.1 6.2 6.3 6.3.1 6.3.2 Thư gởi ông Giám Đốc xuất bản Harrassowitz ............................... 319 Brief an Herrn Vorsitzenden des Harrassowitz Verlag .................... 321 Brief an Herrn Christian Steineck ................................................... 323 Thư đồng ý của nhà xuất bản ..................................................... 324 Thư đồng ý được dịch ra tiếng Việt ........................................... 325 7 Cùng Một Tác Giả ........................................................................... 327 8 Danh Sách ấn tống NBVCB Tịnh Độ Tông Nhật Bản .................... 331

1 Lời nói đầu của Hans-Joachim Klimkeit

Những "Tôn Giáo với lòng nhân từ" không thuộc về Thiên Chúa Giáo đã sớm được những nhà khoa học về Tôn Giáo của phương Tây chú ý theo dõi, đặc biệt vì song song với việc cải cách tư duy của Sola Gratia (chỉ cần nhân ái) và Sola Fide (chỉ qua niềm tin), được đặc biệt đáng chú ý. Cũng như vậy, Rudolf Otto trong quyển sách của ông ta nhan đề là "Tôn Giáo với lòng nhân từ của Ấn Độ và Thiên Chúa Giáo" (Gotha xuất bản năm 1930) theo chiều hướng của Ấn Độ Giáo, lòng nhân từ là điểm chính đã được đề cập đến, mà còn được xem là "sự cạnh tranh trọng yếu" của Thiên Chúa Giáo. Ngay cả học trò của Otto là Gustav Mensching cũng đã sẵn sàng dựa vào đó để tạo thành tác phẩm Tôn Giáo về hiện tượng Tôn Giáo. Một sự miêu tả thấu đáo về hiện tượng kia, cơ cấu kỳ lạ và định luật của cuộc sống (Stuttgart 1959), thêm vào giữa điểm hình học đã "đòi hỏi" và "thỉnh cầu" của Tôn Giáo đã phân biệt với nhau và để cuối cùng ông đã kể lại về sự khám phá của Otto về "Tôn Giáo với lòng nhân từ Visnu của Ấn Độ"; tuy vậy cũng như Phật Giáo Tịnh Độ của Nhật Bản đã được ông ta viết một bài về "Luther và Phật A Di Đà" (1936) và ông cũng đã tạo ra nhiều đề tài trong những buổi giảng cũng như sự thực hành của ông. Tuy vậy những bài viết căn bản của Tịnh Độ Tông Nhật Bản, do Pháp Nhiên sáng lập "Tông Tịnh Độ", mà Thân Loan đã lập lại thành Tịnh Độ Chân Tông và Nhứt Biến đã lấy làm căn bản của Thời Tông đối với những độc giả người Đức rất khó tìm đến được. Những nguồn tài liệu quan trọng cho đến nay chỉ là những dịch phẩm của Hans

6 Lời nói đầu của Hans-Joachim Klimkeit

Haas, (Đức Phật A Di Đà nơi quy ngưỡng của chúng ta) (Göttingen 1910) nhưng vẫn còn mang hình thức ngôn ngữ đặc điểm tiếng Đức của Luther. Hans Haas, người truyền giáo Nhật Bản thuở ấy cũng đã nỗ lực tối đa cho công việc dịch thuật. Thể theo sự thật nầy luôn luôn là đề tài được đáp lại trong sự nghiên cứu về khoa học tôn giáo. Chính sự lặp lại nầy đã chứng minh được tính đáng tin cậy của tiếng Nhật và những nhà khoa học về Tôn Giáo cần sự dịch giải mới cho những bài văn quan trọng. Sự xác tín ấy vì thế được mở bày, có thể tìm thấy ở nhà Nhật Bản học trẻ tuổi Christian Steineck qua việc hoàn thành công tác nầy; chính ước muốn của ông ta và trong hoàn cảnh có thể, tác phẩm nầy được ra đời. Hội Liên Hiệp Văn Hóa Nhật Bản - Đức tại Köln đã sẵn sàng tài trợ cho việc dịch thuật và in ấn. Không chỉ đối với dịch giả mà ta còn cám ơn chung cả Hội cho công trình thực hiện việc nầy. Ngoài ra tác phẩm của Haas cũng còn những bản dịch khác về Tịnh Độ; nhưng còn cho thấy rằng sự thu thập bài vở trình bày nầy có tính cách tiêu biểu của một tác phẩm. Không những chỉ riêng cho việc dịch thuật mà Christian Steineck còn tuyển chọn những bản văn nữa. Với ông ta những bài nào cần thì bình luận và ông đã nghiên cứu qua sự dẫn nhập tổng thể về vị trí lịch sử Tôn Giáo của 3 tông phái Tịnh Độ trong sự phát triển của đạo Phật. Ông ta cũng đã đề cập đến những người đi trước Pháp Nhiên, Thân Loan và Nhất Biến tại Trung Quốc và như vậy đã tóm lược một chương về lịch sử Tôn Giáo Đông Nam Á Châu đã được cho thấy, mà thông thường chỉ có những nhà chuyên môn mới tìm đến được. Bản dịch tiếng Đức nầy cần thiết cho việc nghiên cứu quốc tế về Phật Giáo Tịnh Độ. Những tác phẩm như sự nghiên cứu của Alfred Bloom, Shinras Gospel of Pure Grace

Độ Tông Nhật Bản 7

(Tucson, Arizona 1968) hoặc của Martin Kraatz đã được xuất bản. Bài giảng Joachim- Wach của Takeo Ashizu và Shizuteru Ueda về "Luther và Thân Loan - Eckhart và Thiền" (Köln 1989), chỉ nói lên hai tiêu đề, chứng minh cho sự tiếp tục hứng thú của ngành về khái niệm của tài liệu nầy. Tuy vậy những độc giả vui thích về khoa học Tôn Giáo tổng quát cũng sẽ có được điều lợi ích qua lối dịch mới mẻ đáng tin tưởng về tiếng Nhật. Bonn, tháng 9 năm 1996

Hans-Joachim Klimkeit

8 Lời nói đầu của Hans-Joachim Klimkeit

2 Dẫn nhập

2.1 Nội dung và sự sắp đặt của tác phẩm nầy

Tác phẩm nầy nhằm mục đích giúp bổ túc cho sự thiếu thốn, mà cho đến nay những tài liệu cốt yếu thuộc về tín ngưỡng lớn nhất của Phật Giáo Nhật Bản thuộc "Tịnh Độ Giáo" vẫn chưa được phổ biến hoặc chỉ nằm ở hình thức nơi tiếng Đức cổ xưa. Đây là những bản dịch giới thiệu những tư tưởng quan trọng của những vị sáng Tổ của ba tông phái Tịnh Độ Nhật Bản. Với ý định nầy, tiểu sử với những bối cảnh phía sau những văn bản nầy phải được làm sáng tỏ; cho nên ở chương thứ 2 và chương thứ 3 sẽ giới thiệu về việc truyền thừa Tịnh Độ giáo từ Ấn Độ đến Trung Hoa rồi đến Nhật Bản cùng với sự biến đổi sẽ được giới thiệu ngắn.

Hình thức tuyển chọn những bài văn chỉ có giới hạn, mà lại yêu cầu có sự toàn hảo thì quả là điều vô vọng. Mục đích của quyển sách nầy là để phổ biến những tài liệu trình bày về nhiều mặt của giáo lý để bổ túc cho nhau. Như vậy những điểm chính yếu khác nhau về nội dung của những bản văn, cũng như những loại bài đại diện khác đã được quan tâm. Bên cạnh "những tác phẩm hàn lâm" như thủ bút của Thân Loan về Giáo, Hạnh, Tín, Chứng cũng sẽ được trở thành đại chúng hóa và những lá thư cũng đã được giải bày. Đây là một trong những điều cốt yếu về sự thành tựu của Phật Giáo Tịnh Độ, vì đã truyền bá đến với quần chúng và tìm cách làm cho họ hiểu được giáo lý Phật Giáo.

10 Dẫn nhập

Sự sắp đặt góp nhặt từng điểm một:

Chủ yếu của bài văn đầu tiên là "lời dạy cuối cùng" của vị sáng Tổ Tịnh Độ Tông, Ngài Pháp Nhiên (1133-1212); trong ấy lời dạy của Ngài đã được tóm lược lại.

Bài văn thứ hai "tam bộ kinh đại ý" sẽ hiểu rõ 3 kinh nầy qua Ngài Pháp Nhiên và ở đó xây dựng được tổng thể về niềm tôn kính Đức Di Đà (Xem chương tiếp sau).

Bài văn thứ ba là "Chánh tín niệm Phật kệ" xuất xứ từ đệ tử của Ngài Pháp Nhiên là Thân Loan (1173-1262); người chủ quan trọng nhất trong niềm tin nầy. Ngài đã cho chúng ta một cái nhìn tổng thể về truyền thống của Tịnh Độ đồng thời giáo lý cũng chứa đựng một luận đề riêng biệt tối quan trọng. Bài văn thứ tư được đưa ra là quyển "Duy Tín Sao văn ý" chỉ với đầu đề theo sự bình luận của Thân Loan viết chung thành "Duy Tín Sao" là một nghệ thuật đương thời. Trên thực tế, đây là những đoạn văn trích dẫn của Thân Loan để giải thích về những điểm chính và khái niệm về giáo lý của Ngài trong những chữ giản đơn cho những tín đồ chẳng có kiến thức cao. Bài văn thứ năm chủ yếu là tác phẩm chính của Thân Loan về "Giáo, Hạnh, Tín, Chứng" và bài văn nầy vì vậy với phạm vi to lớn kia chỉ trích đoạn để đưa ra. Nơi đó những điều chính yếu của Thân Loan đã được trích ra để giải thích rõ ràng hơn. Trong khi phần lớn những nguồn được trích dẫn là sự hợp thức hóa quan điểm của Ngài và chỉ những trường hợp tuyển chọn quan trọng mới được dịch ra.

Độ Tông Nhật Bản 11

Bài văn thứ sáu là quyển "Thán Dị Sao", khởi nguồn từ đệ tử của Ngài Thân Loan là Duy Viên. Ở trong đó một vài điểm có thể - nghĩa là sự thật, lấy từ những lời dạy sai khác của Thân Loan được sửa đổi lại. Điều nầy cho thấy rằng những sự khó hiểu kia đi chung với niềm tin mới về sau như thế nào?

Đoạn cuối của phần sưu tập là những thư từ và " lời dạy cuối cùng" do Nhứt Biến (1239-1289), sáng Tổ của Thời Tông gom lại. Nơi đó đã trình bày những điểm khác nhau về những lời dạy của Chi nhánh nầy về truyền thống Tịnh Độ của Nhật Bản. Để hoàn thành tác phẩm nầy nên lưu ý trong lời tựa với mục đích dẫn nhập, vào những bản văn và phải hiểu rằng nó không phải là sự nghiên cứu riêng thuộc về lãnh vực khoa học, vì vậy không có phần ghi chú. Trong phần dịch thuật của ghi chú với mục đích chính là giải thích những khái niệm không đơn giản để cho những người không phải là những nhà Phật học hoặc ngay cả những người không phải là Nhật Bổn học có thể hiểu được văn bản. Nếu thảo luận một cách rộng rãi tiếp tục tham cứu thêm những bài vở khác thì khuôn khổ của quyển sách sẽ quá mức; cho nên rất tiếc là phải được bỏ đi. Những danh từ chuyên môn được bổ sung với sự giải thích bằng từ ngữ ở cuối quyển sách nầy; bao gồm những danh từ gốc Nhật ngữ cũng như cách phiên âm. Sự ghi âm những chữ Nhật được thực hiện qua cách Hepburn (chữ La Mã). Vì lý do kỹ thuật nên dấu ngang phải thay thế bằng dấu hiệu "^". Những chữ Hán được viết lại theo lối phiên âm (Bình Âm) và những chữ Ấn Độ thì theo cách thông dụng trong Ấn Độ học. Ở nơi một vài danh từ chính ("Ein Herz",

12 Dẫn nhập

"Ursprüngliches Gelöbnis") các tỉnh từ được viết lớn ở đầu để nhấn mạnh đây là một khái niệm và ý nghĩa của nó. 2.2 Sự hình thành Phật Giáo Tịnh Độ tại Ấn Độ và Trung Quốc

Khởi nguyên của sự tín ngưỡng Đức Phật A Di Đà xuất phát ở Ấn Độ. Được biết bên cạnh Đức Phật lịch sử Thích Ca (Khoảng 450 - khoảng 370 trước Tây Lịch) ngay như theo truyền thống Tiểu Thừa còn biết đến Đức Phật Nhiên Đăng (Dipankara) như là vị Phật ở thời quá khứ và Đức Phật Di Lặc sẽ là vị Phật đến thế giới nầy trong tương lai. Được biết rằng mỗi một khoảng thời gian như vậy chỉ có một vị Phật hiện thân trong thế giới nầy. Về sau nầy trong khuôn khổ của Phật Giáo Đại Thừa được phát triển, dưới cái nhìn với nhiều vũ trụ ở trong nhiều thế giới, được mở rộng ra ở vô biên phương không cùng tận. Người ta tin rằng, cũng như vậy có vô số chư Phật và các Ngài đang hiện hữu trong một phần của thế giới nầy. Người ta phân biệt giữa thế giới thanh tịnh và thế giới không thanh tịnh. Theo niềm tin tưởng nầy thì thế giới Tịnh Độ phải qua sự tích tụ những nghiệp tốt mà một Đức Phật tích chứa qua con đường giác ngộ. Ở cõi ấy tất cả chúng sinh được sinh sống và chính họ sẽ được đi đến con đường giác ngộ. Thế giới bất tịnh cũng là thế giới tự nhiên, trong đó chúng sinh có tất cả những điều tốt và ngay cả điều xấu, hạnh phúc cũng như khổ đau. Nên Tịnh Độ là mục đích mong ước tìm đến của những tín đồ; bởi vì được sinh ra ở nơi đó không có dấu hiệu của sự khổ đau hay một cuộc sống hạnh phúc, mà cũng là một con đường không cần cố gắng để đi đến điểm cao nhất của sự giác ngộ.

Độ Tông Nhật Bản 13

Trong sự liên hệ của việc giới thiệu thế giới với sự hiện hữu của việc quy ngưỡng Đức Phật A Di Đà (Ánh sáng vô lượng) hay vị có đời sống không giới hạn; những chữ nầy với tên gọi bằng tiếng Phạn; nhưng tiếng Nhật thì đọc là Amida cho đến đầu kỷ nguyên ở miền Tây Bắc Ấn Độ, có lẽ bị ảnh hưởng bởi giáo lý bái hỏa giáo của Iran. Chẳng bao lâu sau thì Đức Phật A Di Đà được tin tưởng như là một trong năm vị Phật của Phật Giáo Đại Thừa, mà một bậc giác ngộ không thể phân ly được cảnh giới tuyệt đối của chư Phật với sự hóa thân trong hiện tại kia. Năm vị nầy ở một phương đã định trước và đồng thời tượng trưng cho một ý nghĩa của chư Phật. Bởi vì tín ngưỡng A Di Đà được phát triển từ miền tây Ấn Độ và điều ấy liên kết với phương hướng nầy; quốc độ ấy về sau trở thành biểu tượng của "cõi nước Tịnh Độ Phương Tây". Đặc điểm của Đức Phật ấy là có lòng từ bi vô lượng và hiện thân đặc biệt của Đức Phật A Di Đà. Trong lúc niềm tin nơi Đức Phật A Di Đà còn tồn tại ở Ấn Độ, cũng có thể nói là còn giữ lại ở khắp nơi, thì đặc biệt văn hóa ở ngoài xứ Tây Bắc đã phát triển một sự tôn thờ "Đức Phật Vô Lượng Thọ". Việc thờ phượng đặc thù nầy trải dài ở Trung Á, Trung Quốc và sau nầy được phát triển ở Nhật Bản, trở thành một hướng tin độc lập của "Phật Giáo Tịnh Độ".

Nội dung căn bản kia là nằm trong ba kinh tương đối ngắn (văn tự) căn bản gồm: Đại Vô Lượng Thọ Kinh; Kinh Tiểu Bản A Di Đà và Kinh Quán Vô Lượng Thọ. Kinh Vô Lượng Thọ có lẽ là kinh có văn tự cũ nhất trong ba kinh. Nội dung diễn tả về việc thệ nguyện của Đức Phật A Di Đà và quốc độ của Ngài, mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni trả lời cho câu hỏi của đệ tử A Nan. Đức Phật kể lại về lịch sử của Phật A Di Đà đến Phật quả. Ở vào một thuở

14 Dẫn nhập

xa xưa, Ngài là một vị Bồ Tát (Nghĩa là sẽ thành Phật khi đã giải thoát cả vũ trụ), với tên là Pháp Tạng, Ngài đã tìm ra một con đường để cứu tất cả chúng sanh để đi đến sự giác ngộ. Với mục tiêu nầy Ngài đã lập lời thệ nguyện, rằng: chỉ khi nào chứng được ngôi chánh giác và khi Ngài thành Phật thì quốc độ sẽ được an bình và hạnh phúc; ở nơi ấy là điều kiện dễ dàng nhất để được thành tựu giác ngộ.

Ở nơi ấy chẳng hề có những hình thức tồn tại xấu ác như (chúng sanh ở cõi địa ngục, súc sanh và ngạ quỷ - lời nguyện thứ nhất) mà cũng chẳng phải lo sợ trở lại ác đạo kia. Tất cả những chúng sanh của cõi đó sống hoàn toàn với sắc đẹp với trí tuệ vẹn toàn, cũng như có khả năng thần thông biến hóa và nơi đó được miêu tả gồm toàn là những vị Bồ Tát (lời nguyện thứ 3 đến thứ 9). Ngoài ra ở cõi nầy đẹp đẽ và những việc cần thiết cho con đường đi đến giác ngộ, chúng sanh ở nơi đó có tất cả. Đặc biệt được nhấn mạnh rằng nơi ấy không còn cảnh chết chóc ngự trị và được chiếu sáng bởi ánh sáng vô lượng quang của Đức Phật. Điều đặc biệt cõi Cực Lạc nầy khác với những cõi Phật khác, là ở nơi đây ai cũng có thể vãng sanh đến được, nếu họ chí tâm muốn tái sanh về đó (ngoại trừ nhóm bị trọng tội). Căn cứ theo bản kinh cổ xưa của Ấn Độ, người ta phải chí tâm trong mười niệm về cảnh giới của Đức Phật A Di Đà và hồi hướng tất cả công đức trong cuộc sống cho việc vãng sanh về cảnh giới Cực Lạc để thật sự đạt được mục đích sanh về đó (lời nguyện thứ 19). Sau nầy trong những bản dịch bằng chữ Hán cả hai điều kiện nầy đã trở thành trong 2 lời thề nguyện khác nhau; như thế thì với cách diễn tả ấy chỉ cần 10 niệm nhất tâm là đủ để sanh về thế giới của Đức Phật A Di Đà.

Độ Tông Nhật Bản 15

Phần thứ hai của Kinh Đại Bản Di Đà được cho biết rằng: Ngài Pháp Tạng Bồ Tát thực sự đạt được mục đích ấy và Ngài đã trở thành Đức Phật A Di Đà với sự thực hiện tất cả những lời nguyện của Ngài. Vẽ trang nghiêm của quốc độ cuối cùng đã được Đức Phật Thích Ca Mâu Ni một lần nữa tán thán nhiều. Trong kinh tiểu bổn Di Đà thành hình sau nầy thì điểm chánh nằm nơi sự mô tả cõi giới và nhân dân ở nước Cực Lạc ấy. So với Đại Bản có nhiều điểm thay đổi trọng yếu như sau: Thứ nhất là Đức Thích Ca Mâu Ni tự thuyết giảng không qua lời thưa thỉnh của những đệ tử Ngài, mà bắt đầu do chính Ngài nói về cảnh giới của Đức Phật A Di Đà. Vì vậy sau nầy trong Phật Giáo Tịnh Độ được cho rằng Đức Thích Ca Mâu Ni đã nhấn mạnh điểm chính trong giáo lý của Ngài nơi đây; và như vậy niềm tin Đức A Di Đà đã ngự trị ưu tiên trên tất cả những giáo lý khác của Phật Giáo ban đầu.

Điểm thứ hai được thấy ở trong kinh nầy là sự liên hệ rõ ràng qua việc đề cập đến thời gian hữu hạn, mà việc nầy có lẽ được đón nhận từ không gian của Á Rập. Theo tư tưởng nầy thì thế giới đang trong tình trạng tiếp tục suy tàn, trong ấy con người không có khả năng để nhìn nhận sự thật và thay đổi được cuộc đời của họ.

Điều thứ ba trong kinh nhấn mạnh rằng con người chẳng thể qua công đức tự có của mình, mà phải nương theo lòng từ của Đức Phật A Di Đà để được sanh về thế giới của Ngài. Con người có thể được bảo đảm qua lời thệ nguyện nầy; ở trong ấy chỉ chuyên niệm danh hiệu của Ngài và để cầu Ngài giúp đỡ. Qua điều nầy kinh đã rời khỏi tư tưởng Phật Giáo ban đầu; nghĩa là sự

16 Dẫn nhập

giải thoát ấy không phải đến từ bên ngoài mà qua sự chứng ngộ đầy đủ bên trong cũng như lý trí trong sự chứng thật của mọi việc.

Quyển kinh thứ ba có thể chẳng phải được hình thành tại Ấn Độ, mà được thành hình ở Trung Quốc. Tuy vậy những tín đồ vẫn tin rằng đây là lời của Đức Phật diễn tả 16 loại thiền định của Đức Phật Vô Lượng Thọ; qua đó sự quán tưởng đến Ngài cũng như quốc độ của Ngài rất được hoan nghênh. Sự quán tưởng nầy giúp cho con người có năng lực, Tuy gặp phải những chướng duyên; nhưng cũng có thể sống theo luân lý của Đức Phật. Kinh nầy cho rằng việc vãng sanh về Tịnh Độ của Đức Phật A Di Đà lệ thuộc vào một cách sống như trên.Ý nghĩa đặc biệt của sự quán tưởng đến Đức Phật là một phần trong lời dạy của kinh nầy, tuy nhiên Đức Thích Ca Mâu Ni đã chẳng hướng sự chú ý cho đệ tử của Ngài, mà dành cho Hoàng Hậu Vi Đề Hy; người bị chính con của mình giam vào ngục thất. Bà là sự tượng trưng cho sự đau khổ quá nhiều của con người, mà chẳng có một năng lực tinh thần nào có thể cứu khỏi. Bởi vì những người đàn bà, theo cái nhìn trong kinh nầy, là những người thua kém và bị những người đàn ông xem thường. Điều mà Đức Thích Ca Mâu Ni trực tiếp dạy cho bà Vi Đề Hy và sau nầy Ngài dạy cho tất cả mọi người hướng về phía Đức Vô Lượng Thọ, mà những người ấy không tự lực để giác ngộ cho chính mình.

Bên cạnh ba kinh bên trên, về sau trên con đường phát triển về Tịnh Độ Giáo còn có 2 kinh được rút ra từ hoàn cảnh của Ấn Độ nữa, viết đầy đủ uy tín thuộc Phật Giáo Đại Thừa. Trong đó có quyển "Thập Trụ Tỳ Bà Sa Luận (luận về sự giác ngộ qua 10 địa

Độ Tông Nhật Bản 17

vị của Bồ Tát)". Đây chính là những lời dạy nổi tiếng của Ngài Long Thọ thuộc miền nam Ấn Độ.

Long Thọ (dường như sống vào khoảng 150-250 sau Tây Lịch) là một trong những triết gia có tư tưởng định hướng. Ngài phát triển giáo nghĩa Trung Đạo giữa ý tưởng của tính chất thực tế theo kinh nghiệm như là thực tại và sự giảm thiểu để đi đến tính không tuyệt đối. Sự vật chẳng những có thật mà còn là sự trống không. Chúng có đó nhưng lại "trống rỗng". Nghĩa là chúng chẳng có thực tướng riêng lẽ; chẳng một chúng sanh nào mà nằm ngoài nhân duyên sanh diệt trong thế giới nầy. Triết học biện chứng luận của Long Thọ đã có thẩm quyền cho nhiều tông phái của Đại Thừa.

Thập Trụ Tỳ Bà Sa Luận nầy nay chỉ còn bản văn chữ Hán (và trong nầy thì không rõ ràng như bản chính), hướng về với nhiều con đường khác nhau để có thể tiến tới quả vị Bồ Tát nhằm được giác ngộ. Tác giả giải thích nhiều cách khác nhau để có thể dễ thực hành, trong đó chứa đựng cả sự hứa khả chắc chắn của một vị Phật cho một vị Bồ Tát và qua năng lực cất nhắc nầy sẽ tiến nhanh hơn cho việc giác ngộ. Những nhà lý thuyết của Tịnh Độ Tông về sau nầy giải thích như là một sự thanh minh. Cuối cùng tìm đến ân đức qua lời thệ nguyện của Đức Phật Di Đà để đi đến con đường tự giác ngộ, chẳng phải là con đường khó khăn mấy. Trong khi những tác phẩm của Long Thọ còn chưa tìm ra được những sự liên quan trực tiếp về việc tôn kính Đức Phật A Di Đà, khi Long Thọ còn sống tại miền Nam xứ Ấn Độ, thì lúc ấy niềm tin A Di Đà đã phát triển ở miền Tây Bắc rồi. Điều cốt yếu là giữa hai bản văn về việc bình chú kinh Tiểu Phẩm của học giả

18 Dẫn nhập

Thế Thân ở miền Bắc Ấn Độ (thuộc thế kỷ thứ 4 hay thứ 5 sau Tây Lịch) đã được biên soạn. Đồng thời Ngài Thế Thân cũng đã viết hàng ngàn tác phẩm và về sau nầy nhiều tông phái của Đại Thừa lấy đó làm lý thuyết căn bản. Ngài đã triển khai về giáo lý "Phật Tánh" mà sau nầy hầu như tất cả những quan điểm của Nhật Bản về chúng sanh đều lấy đó làm chủ yếu và với họ tiềm lực giác ngộ có thể có được. Ngài đã bình luận nhiều bản văn căn bản và chắc chắn rằng chẳng có một lần nào biện hộ riêng cho việc tôn kính Đức Phật A Di Đà. Tuy vậy, trên thực tế Ngài đã giới thiệu về sự sùng bái Đức Phật A Di Đà qua tác phẩm: "bình chú về kinh Tịnh Độ" của Ngài. Với những người theo giáo nghĩa Tịnh Độ thì đây là sự hướng về việc giải thích cho niềm tin kia và xem Ngài Thế Thân như là một trong những vị Tổ Sư của giáo lý nầy.

Sự phát triển về niềm tin A Di Đà (phía dưới sẽ chỉ còn dùng theo tên gọi bằng tiếng Nhật) cho một sự tự chủ; ngoài ra khoảng thế kỷ thứ 5 sau Tây Lịch niềm tin ấy đã bắt đầu ở Trung Quốc. Nơi ấy được hình thành bởi Ngài Huệ Viễn (334-416) gồm một nhóm khoảng 100 người, đã tự hướng về việc thiền định qua sự hồi hướng đến Đức A Di Đà. Tuy nhiên nhóm nầy cũng bị ngưng trệ trong thời gian ngắn sau khi sư phụ của mình viên tịch. Một đoàn thể có niềm tin vững chắc đầu tiên được hình thành vào thế kỷ thứ 6 ở miền Bắc Trung Hoa trong thời gian nầy đã bị ảnh hưởng bởi chiến tranh và nghèo đói. Tiếp đến Ngài Đàm Loan (khoảng 488-554) và Ngài Đạo Xước (562-645) đã tìm cách hình thành sự sùng bái Đức A Di Đà làm chủ yếu của sự Thánh Thiện và giáo lý giải thoát nầy chính là nền tảng cho niềm tin kia; dùng những bản văn được truyền từ Ấn Độ qua Trung

Độ Tông Nhật Bản 19

Hoa làm chuẩn. Bên cạnh đó các Ngài đặc biệt lưu tâm về thời mạt pháp mà các Ngài đã tìm ra qua những kinh sách đã có trước ở Ấn Độ và những điều ấy đã giúp cho họ miêu tả rõ ràng trong thời gian riêng lẽ nhất định. Họ quan niệm rằng, con người sống dưới bất cứ hoàn cảnh nào, khi đã bị hận thù và tham vọng chế ngự; thì họ chẳng thể tự giải thoát được. Qua lời thệ nguyện của Đức Phật A Di Đà hứa giúp đón nhận mọi người về cõi Tịnh Độ và được vãng sanh; điều ấy cho họ thấy chỉ còn một con đường cứu giúp duy nhất là có thể. Từ lý do nầy mà các Ngài đã giải thích rằng niềm tin kính tất cả các vị Phật khác là phụ, nếu nói cách khác là chẳng tốt và đặc biệt sùng bái Đức Phật A Di Đà ở vị trí cao nhất.

Tác phẩm chính của Đàm Loan là "vãng sanh luận chú" cũng như "Tịnh Độ Luận Chú" đã là những giải thích từ kinh Tiểu Bản A Di Đà qua sự giải thích cũng như viết lời bình luận của Ngài Thế Thân. Ở đó trên hết Ngài đã nhấn mạnh về lời thệ nguyện của Đức Phật A Di Đà với mọi người cũng như những tội lỗi đã có sẵn cũng có thể thành tựu, được sanh về nơi quốc độ của Ngài. Như vậy Ngài (Đàm Loan) đã đặt viên đá đầu tiên cho sự chuyển hướng của một Tôn Giáo; đặc biệt cho những tín đồ có sức lôi cuốn lớn mạnh hơn, bởi vì với họ, con đường giải thoát đã được mở ra.

Đàm Loan khuyên 5 việc cho người thực hành sùng bái nơi Đức Phật (niệm Phật) đó là: Lễ bái Đức A Di Đà với lời mong cầu được sanh về thế giới của Ngài; tán thán ca ngợi danh hiệu của Ngài; phát lời thệ nguyện sanh về Tịnh Độ; quán tưởng Đức A Di Đà và cảnh giới của Ngài và hồi hướng tất cả những công

20 Dẫn nhập

đức đến với tất cả chúng sanh. Với những sự thực hành đơn giản ấy mà do lòng từ vô lượng qua lời nguyện của Đức Phật A Di Đà sẽ đủ để được vãng sanh về thế giới của Ngài; bởi vì Đàm Loan đã giải thích rằng con người qua việc niệm danh hiệu của Phật A Di Đà đã được đồng nhất nối kết lại với Ngài. Danh hiệu ấy đã chứa đựng đầy đủ năng lực của Đức Phật nầy và qua sự trì danh, con người sẽ được mang đến quốc độ đó.

Tư tưởng tiếp theo của Đàm Loan là sự sanh về Tịnh Độ ấy là do tất cả ý nghĩa của sức đẩy (của Đức A Di Đà) làm cho con người có thể sanh về cõi Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà, không qua một trung gian nào cả. Những vị được sanh về sẽ trở thành Bồ Tát với một tâm thanh tịnh và một năng lực trí tuệ siêu phàm. Như vậy không cần thiết vì lý do nào mà con người hướng đến với Phật A Di Đà. Ngay cả bất cứ ai, chỉ cần nghe qua sự tường thuật lại, sự trang nghiêm của cảnh giới ấy mà cũng thấy thích thú khi vãng sanh về cõi Tịnh Độ sẽ trực tiếp thành tựu qua những cấp bậc cao nhất ở đó.

Đạo Xước thì cho đến giữa đời, lần đầu tiên Ngài mới hướng về Tịnh Độ, sau khi Ngài thấy được Ngài Đàm Loan cung kính nơi một điện thờ tại một ngôi chùa, đó là bước đầu về sự phát triển niềm tin A Di Đà dưới khía cạnh thói quen của quần chúng. Điều mà một vị Đại sư nổi tiếng đã chọn con đường đơn giản để đến sự giải thoát và chính Ngài đã gây nên ấn tượng và giáo lý mà Ngài đã noi gương theo. Điều đặc biệt quan trọng đối với Đạo Xước là tư tưởng thế giới nầy đang ở thời kỳ mạt pháp. Trong tác phẩm: "An lạc tập" của Ngài đã gọi sự giải thoát qua lời nguyện của Đức Phật A Di Đà là "cánh cửa của Tịnh Độ" so với "cánh cửa giải thoát"; với cái nhìn ấy của Ngài bây giờ đã được đóng

Độ Tông Nhật Bản 21

kín lại. Bởi vì qua cái nhìn của Ngài, chẳng có người nào tự có thể giải cứu được sự xấu xa tội lỗi của mình, vì họ đã bị thế giới cột chặt, mà Ngài đã chối từ qua sự cố gắng giải thoát khác; ngoại trừ dựa theo lời thệ nguyện của Đức Phật A Di Đà. Sự sắp đặt có hệ thống nhất thời của giáo lý Tịnh Độ đã được hình thành qua người đệ tử của Đạo Xước là Ngài Thiện Đạo (613-681) với giáo nghĩa của Tịnh Độ ở Trung Hoa. Ngài Thiện Đạo sống ở Trường An; nơi kinh đô của nhà Đường. Ngài đã nhận được sự kính trọng ở Hoàng Gia cũng như những vị Tăng sĩ cùng thời với Ngài. Cho nên Ngài có đầy đủ khả năng quyết định thiết lập Tịnh Độ như là sự độc tôn và được công nhận bởi niềm tin trong đạo Phật.

Tác phẩm chính yếu nhất của Ngài là "Quán Vô Lượng Thọ kinh Tứ tập sớ" (Bốn quyển sớ giải về kinh Quán Vô Lượng Thọ). Để tiếp tục phát triển về sự thực hành tin tưởng ấy, hai quyển rất quan trọng, đã hướng dẫn việc thực hiện những loại khác nhau về Thiền Định với Đức Phật A Di Đà. Thiện Đạo chính Ngài cũng đã làm sáng tỏ cho riêng mình một giá trị lớn và tạo ra một kỹ thuật quán tưởng về Đức Phật A Di Đà. Đồng thời Ngài cũng đã giải thích về tác phẩm của Ngài rằng việc trì danh niệm Phật là hoàn toàn đầy đủ, để được sanh về thế giới Tịnh Độ và Ngài cũng đã tìm cách qua sự dẫn chứng nầy từ uy tín của văn tự để sắp đặt nên. Ngài còn hướng dẫn cho việc niệm Phật như là một hành động duy nhất đứng đắn và đầy đủ cho việc tái sanh về đó. Trong 5 việc thực tập mà Ngài Đàm Loan đã tuyển chọn thực hành, theo Thiện Đạo thì việc niệm Phật quan trọng hơn cả và 4 cách kia chỉ giữ vai trò hỗ trợ mà thôi.

22 Dẫn nhập

Thiện Đạo tin rằng sự xấu ác không tránh khỏi đối với loài người. Ngay cả ai cho rằng cuộc đời trong hiện tại của họ không có tội lỗi thì theo quan điểm của Thiện Đạo cho rằng điều nầy không thật sự đúng; bởi vì trong vô lượng kiếp sống người nầy cũng đã tạo ra với tất cả những hành động tội lỗi. Cho nên chẳng có một người nào có một nghiệp tốt cả để có thể tự năng lực của mình mà được sanh về Tịnh Độ, huống chi nói đến việc giác ngộ tuyệt đối. Theo như vậy thì những điều kiện cho tất cả mọi người dầu cho Tăng sĩ hay tín đồ, hàng vương bá hay nông dân, đàn ông hoặc đàn bà tất cả đều giống nhau. Mọi người đều lệ thuộc hoàn toàn vào lời thệ nguyện của Đức A Di Đà; nếu họ muốn đạt đến sự giải thoát. Sự chấp nhận của hành động tội lỗi của mình, đối với Thiện Đạo là điều trọng yếu cho điều nhận thức trong tâm mình. Qua điều nầy, con người trên thực tế đã đến với Đức A Di Đà từ ba yếu tố (chí tâm, tín nhạo, dục sanh). Điều nhấn mạnh về tín ngưỡng là một điểm mới trong giáo lý Tịnh Độ và trở thành rất quan trọng cho sự phát triển của Tịnh Độ Tông Nhật Bản. Mặc dầu Ngài Thiện Đạo đã góp phần quan trọng cho hệ thống căn bản của giáo nghĩa Tịnh Độ để cho người bình dân cũng có cơ hội giải thoát; nhưng tư tưởng của Ngài vẫn còn ảnh hưởng bởi truyền thống, đòi hỏi con người phải tự sửa đổi lỗi lầm của chính mình. Cho nên Phật Giáo Tịnh Độ ở Trung Hoa còn giữ tư tưởng, mà con người phải qua sự tinh tấn mới có thể đến được chốn giải thoát.

Thế hệ tiếp theo sau Thiện Đạo xuất hiện cho bây giờ làm căn bản có hệ thống đầy đủ cho văn học và việc nầy đã được giải thích qua tư tưởng, giải thích về sự ngờ vực và hướng dẫn cho sự thực tập. Đầu thế kỷ thứ 8 giáo nghĩa Tịnh Độ đã phát triển rộng

Độ Tông Nhật Bản 23

rãi ngay cả lý thuyết và thực hành, đã giới thiệu một Tông phái riêng biệt; mà tông phái ấy đã đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng tôn giáo của tín đồ. Tông phái nầy đóng một vai trò quan trọng trong mọi chi phái Phật Giáo khác, mà nơi đây vị trí của người nữ và tín đồ giữ một vai trò quan trọng. Qua sự phát triển mà ta thấy của Ngài Thiện Đạo cho biết rằng, tất cả mọi người của thời mạt pháp đều giống nhau trong sự giải thoát và đã làm thay đổi sự quan hệ xã hội của sự phát triển về niềm tin. Đương nhiên với sự thành công của Tịnh Độ giáo nghĩa cũng tạo nên nơi những trường phái khác, sự bất tín và phê bình. Đặc biệt điển hình là những vị Thầy của Tông phái Thiền, nghĩa là giáo nghĩa của Tịnh Độ đã làm cho con người hiểu về cuộc đời sai hơn; bởi vì họ cho rằng việc bỏ ác là không làm được. Ngược lại những tín đồ của Tịnh Độ Tông đã ngạo mạn với những vị Thầy của Thiền và than vãng rằng những vị nầy đã phủ nhận vô lượng pháp môn của Đức Phật để chứng minh cho con đường đến chỗ Thánh thiện, mà những lời dạy ấy phải hợp với căn cơ của chúng sanh. Cuối cùng người ta nên tìm đến một con đường mà cả hai pháp môn đều có thể đi chung trên một mặt phẳng cao hơn. Cho nên Thiền sư Vĩnh Minh Diên Thọ (904-975) đã tổng hợp cả hai con đường của Thiền và Tịnh Độ.

2.3 Phật Giáo Tịnh Độ ở Nhật Bản

2.3.1 Khởi đầu của Đức tin nơi Phật A Di Đà trong khuôn khổ của những Tông phái khác

Việc truyền bá Phật Giáo Tịnh Độ ở Nhật Bản, "Chân Tông" đóng một vai trò ít quan trọng hơn là việc đón nhận trong niềm tín ngưỡng Đức Di Đà trong việc hành trì của các

24 Dẫn nhập

tông phái khác. Ngay cả Chigi (538-597) người khai sáng Tông Thiên Thai đã đón nhận căn bản về niềm tin A Di Đà trong hệ thống hỗn hợp ấy. Ngài đã khuyên về việc học thuộc lễ nhạc Thiền Định và trong 90 ngày thực tập luôn luôn lập lại danh hiệu của Đức A Di Đà không cho gián đoạn. Về sau việc tin tưởng Đức A Di Đà càng mạnh hơn và có vai trò đáng kể trong tông phái nầy.

Ở tại Nhật luôn được lặp lại giống nhau như thế. Ngài Tối Trừng (762-822) vào năm 807 đã thành lập phái Thiên Thai sau một năm tu học tại Trung Hoa. Trong tư tưởng giáo lý của Tông nầy đã sắp đặt đón nhận một cách rộng rãi những giáo lý khác nhau và tìm cách để hội nhập vào và trải qua hằng trăm năm đã thừa nhận tín ngưỡng A Di Đà trong khuôn khổ to lớn hơn. Trong thế kỷ thứ 10 ý tưởng thời kỳ mạt pháp đã bắt đầu và chính đó, không khí tinh thần đã ngự trị. Như vậy con người đi tìm kiếm một con đường tương ưng để đến với sự Thánh thiện của Tôn Giáo hơn là bất thiện. Nội bộ của Tông Thiên Thai cũng đã ảnh hưởng rất lớn về vấn đề chính trị và việc thờ phượng A Di Đà đã trở thành một sự hành trì căn bản trong các tu viện. Nhiều chùa Tổng Bổn Sơn như Enryaku - ji ở núi Tỉ Duệ thuộc miền Đông Bắc kinh đô Kyoto đã đổi thành niềm tin vào Đức Phật A Di Đà và nhiều vị Tăng sĩ đã độc quyền cống hiến cho việc phức tạp nầy, đồng thời học thuộc lòng những nghi lễ để thích nghi theo lời thệ nguyện kia. Những sự tế lễ nầy cũng do tín đồ đóng góp từ giới quý tộc và để tránh khỏi việc bất thiện cũng như muốn bảo đảm cho việc vãng sanh về Tịnh Độ.

Độ Tông Nhật Bản 25

Trong khi trước đây cánh cửa đến với lời thệ nguyện của Đức A Di Đà chỉ được hé mở cho một phần nhỏ thì khoảng giữa thế kỷ thứ 10 cũng đã hiện hữu những vị Tăng sĩ và họ đã truyền đến cho người bình dân giáo lý của Đức A Di Đà về Tịnh Độ. Con đường ấy rõ ràng chỉ để giúp đỡ cho mọi người không phân biệt giàu có, giáo dục, hay địa vị để sanh về Tịnh Độ. Đặc biệt có thầy Kueya (903-972) rất nổi tiếng khi lữ hành qua khắp nước Nhật với việc niệm Phật tại các chợ, xây cầu, đào giếng và lúc nào cũng gần gũi con người. Nền móng căn bản cho việc tiếp tục phát triển của Phật giáo Tịnh Độ tại Nhật qua tác phẩm "Vãng sanh yếu tập" của vị Tăng sĩ Genshin (942-1017) của Tông Thiên Thai. Genshin (Nguyên Tín) là một học giả, người đã tham cứu qua tất cả những truyền thống Phật Giáo khác đã thừa nhận tính đại chúng của niềm tin Tịnh Độ và đây là cơ hội để Ngài khảo sát về căn bản của giáo điều kia. Ở đó Ngài đã lặp lại giáo lý của Ngài Thiện Đạo, mà đây là lần dầu tiên ở Nhật được biết đến giáo lý ấy trong tác phẩm nầy. Vãng sanh yếu tập không những chỉ là giáo trình đại học mà còn chứa đựng sự mô tả sống động của sự sụp đổ trong sự tồn tại của con người ở vào thời mạt pháp; ở nhiều địa ngục khác nhau, con người bị rơi vào đó vì tội lỗi và thế giới Cực Lạc qua tha lực của Đức A Di Đà còn có thể được sanh về đó. Chất lượng văn chương kia và năng lực gợi cảm qua hình ảnh đã tạo thành tác phẩm nầy có ảnh hưởng vô cùng về phương diện văn hóa cũng như cách suy nghĩ thuở bấy giờ.

26 Dẫn nhập

Genshin đã thừa nhận tư tưởng của Ngài Thiện Đạo qua việc niệm A Di Đà như là làm rõ con đường nhân từ tại Nhật Bản và đã tạo thành một giáo lý cơ bản. Với việc nầy Ngài đã góp phần lớn trong việc tế lễ tại Nhật Bản. Vì tính cách giản dị kia, chẳng bao lâu đã thành tựu to lớn có tánh cách đại chúng và Tịnh Độ Giáo đã trở thành điểm tựa vững chắc trong cuộc sống tôn giáo ấy. Tuy vậy Genshin vẫn trụ vững trong truyền thống của Tu Viện và với ông Thiền Định vẫn là lý do đầu tiên rõ ràng và việc tụng niệm chỉ là con đường thứ hai để đi đến sự Thánh Thiện. Ngoài ra theo Ngài nếu chỉ niệm danh hiệu của Đức A Di Đà thì không đủ mà các tín đồ còn phải dụng tâm vào đó sâu xa hơn nữa; hình ảnh của Đức Phật ở trước mắt và chẳng có một ai làm suy yếu sự thực hành kia. Sau một trăm năm niềm tin về Đức A Di Đà vẫn tiếp tục phát triển. Cửa chùa giao tiếp với tín đồ để cầu nguyện cho việc vãng sanh về Tinh Độ. Các Tăng sĩ Thiên Thai Tông, như Ngài Ryônin (1072 -1132) đã giảng pháp với sự thành công lớn lao cho Hoàng gia và cho cả dân chúng nữa. Những vị thần linh bản địa của đại chúng được đồng hóa và gần giống như sự tín ngưỡng của Đức Di Đà. Khi Ngài Pháp Nhiên và Thân Loan ở vào cuối thế kỷ thứ 12 đã tiếp tục phát triển giáo lý của sự giải thoát qua Đức A Di Đà và đã trở thành độc tôn cho hướng tin tưởng ấy. Có thể các Ngài đã dựa vào làn sóng của Tôn Giáo đã tồn tại sẵn, mà tôn giáo ấy (niềm tin ấy) tất nhiên còn vắng mặt một tâm thành của sự sắp đặt có hệ thống và sự vững chắc; bởi vì lý thuyết về việc niệm danh hiệu Phật A Di Đà nó có giá trị như là một kỹ năng trợ lực duy nhất cho việc

Độ Tông Nhật Bản 27

Thiền Định hoặc giả đó cũng là sự thực hành kém nhất cho những người với tự lực tinh thần còn giới hạn. 2.3.2 Hoàn cảnh lịch sử của sự phát triển dẫn đến chiều hướng một niềm tin độc lập

Những tài liệu được dịch trong quyển sách nầy tất cả đều xuất xứ từ thời 1175 cho đến năm 1289 (năm đầu là năm mà Pháp Nhiên lần đầu tiên thành lập Tịnh Độ Chân Tông, độc lập tại Nhật Bản và niên đại sau là năm Nhứt Biến mất; người sáng lập ra Thời Tông). Trong khoảng thời gian nầy chẳng phải chỉ riêng xuất hiện Tịnh Độ Tông như là một giáo phái độc lập mà ngoài ra còn các tông phái khác của Nhật Bản cũng đã được thành lập và ngôi nhà giáo lý ấy chẳng còn bị lệ thuộc hoàn toàn vào nguồn gốc của Ấn Độ và Trung Hoa nữa. Đó là Pháp Hoa Tông và hai Tông của Thiền.

Sự phát sinh và thành quả của Tông phái mới, chỉ có thể hiểu được trước những lý do thầm kín của sự phát triển đoàn thể cho từng thời. Những tông nầy đã ảnh hưởng qua những sự khủng hoảng và sự sụp đổ hoàn toàn của thế lực chính trị của Hoàng gia tại Kyoto và kết quả ấy là sự thành lập chính quyền quân đội năm 1192 tại Kamakura đã biểu lộ sự thay đổi về cơ cấu xã hội, mà cơ cấu ấy đã được dọn sẵn đường giữa thời Heian (Bình An). Trong khi sự thanh nhàn và sự tinh luyện về văn hóa của Triều Đình còn là một điểm cao hướng về thì những việc làm cụ thể của những cơ quan tại các tỉnh lỵ càng ngày càng bị quân đội chi phối và việc nầy từ hạ tầng cơ sở và là tay chân bên cạnh của Triều Đình đã được huấn luyện. Nó được hình thành bởi cấu trúc của phong kiến với sự thống trị, qua sự trung thành cá nhân và sự quan tâm. Khi triều đình ít

28 Dẫn nhập

quan tâm đến sự thống trị về hành chánh ấy đối với cuộc sống tại các tỉnh; cho nên ảnh hưởng của quân đội lại càng mạnh hơn và cuối cùng tiến dần đến những ông quan đóng vai trò chính trị quan trọng. Sự tranh giành giữa Taira và Minamoto ở vào giữa thế kỷ thứ 12 đã bị ảnh hưởng; dẫn đến việc thành lập chính quyền quân nhân tại Kamakura. Đây chính là sự chiến đấu giữa hai phe đảng của tầng lớp mới. Trong khi Taira qua một thời gian dài thống trị vẫn còn chủ trương chế độ quan liêu công khai quan trọng và nhại theo văn hóa của Triều đình, thì Minamoto cuối cùng đã chiến thắng và tổ chức cho chính quyền mới ở Kamakura; trong ấy chẳng thân thiện với những tỉnh miền nam đang phát triển mạnh.

Cuộc cách mạng quần chúng nầy cũng đã mang nhiều ý nghĩa với cuộc sống Tôn Giáo qua việc đánh đổ lối sống cũ, sự biến dạng của chính trị và chiến tranh sai quấy đã còn dẫn đến nhiều nạn đói và bệnh dịch lan truyền, những việc trông thấy đó đã ảnh hưởng đến quyết định của con người. Tương ưng với tư tưởng về thời mạt pháp; thời gian sụp đổ đã bắt đầu, luôn là điểm có thể nhận ra và đồng thời việc ấy đã rõ ràng để cho giáo lý của các Tông phái Phật Giáo được thành lập, mà nhu cầu Tôn Giáo của thời ấy chẳng thể thực hiện được. Những Tông phái nầy với cách học thuộc lòng là những nghi lễ có liên hệ trực tiếp với kinh điển bằng chữ Hán và đường hướng theo đời sống của Tu Viện để dẫn đến con đường giải thoát cho nhiều người là không thể tiến tới được và khó hiểu. Ngoài ra các Tông phái cũng còn liên hệ chặt chẽ với những tầng lớp của Triều Đình cũng như bị mắc kẹt vào sự sai quấy của chính trị đương thời.

Độ Tông Nhật Bản 29

Những kẻ thống trị mới, tìm đến một hình thức tự chủ của văn hóa và đại diện của Tôn Giáo. Họ chẳng muốn tiếp tục đẩy mạnh truyền thống tu viện, Tông phái và nối kết chặt chẽ với những hình thức đại diện cũ. Ngoài ra nhóm mới nầy đã đẩy mạnh vấn đề thực tế và họ biết rõ việc nầy. Họ đã đạt được kết quả và tiếp thu việc hành chánh mà Triều Đình đã bỏ ngõ và dĩ nhiên họ dùng quyền lực bạo động để hạ địch thủ. Họ không tin tưởng nền văn hóa Triều đình thời Heian (Bình An) mà trong đó lễ nhạc thật phức tạp của những Tông phái đã cống hiến. Những kẻ thống trị mới cũng cai trị theo nguyện vọng và thể thức của Tôn Giáo, mà với họ đã ảnh hưởng bởi việc làm cũng như đời sống chiến tranh hội nhập. Đây chính là nền tảng để thành lập những Tông phái Phật Giáo mới vào thế kỷ thứ 13.

2.3.3 Pháp Nhiên - sự bắt đầu của Phật Giáo Tịnh Độ tại Nhật Bản

Vị Thầy Tôn Giáo đầu tiên thành lập Tông phái tự chủ Tịnh Độ Tông tại Nhật Bản là Ngài Nguyên Không (1133-1212) và thường được biết đến với danh hiệu là Pháp Nhiên. Căn cứ vào tác phẩm căn bản của Genshin (Nguyên Tín) và Thiện Đạo, Ngài đã đến với niềm tin niệm danh hiệu A Di Đà là cách duy nhất và là con đường chắc chắn để được vãng sanh. Sự thực tập phức tạp và những quy định đạo đức cứng nhắc đối với Ngài sẽ làm chướng ngại; bởi vì những tư tưởng nầy sẽ làm cho con người tin rằng điều ấy là họ có thể là tự lực để được chứng ngộ. Thế nhưng theo Ngài, thời mạt pháp đã bắt đầu; nên không thể thực hiện được. Cho nên Ngài đã dạy về "tuyển trạch niệm Phật", tin tưởng vào sự nhiệt thành niệm Phật A Di

30 Dẫn nhập

Đà là sự định để sau cùng cho tất cả những lễ nghi và sự thực hành khác.

Pháp Nhiên xuất thân từ một gia đình quyền quý ở phía Tây Nhật Bản. Bởi vì cha ngài mất sớm; nên Ngài được mang vào chùa thuộc Tông phái Thiên Thai ở vào lứa tuổi 8 hay 9. Ở đó với trí thông minh ông đã học rất nhanh; nên lúc 12 tuổi ông đã được gởi vào chùa Enryaku-Ji là Tổng Bổn Sơn của phái nầy; nơi mà hai năm sau ông trở thành Tăng Sĩ và trong thời gian nầy ông đã nhận được pháp danh là Nguyên Không. Chùa Enryaku-Ji tổng thể rất lớn, trong ấy có nhiều khuynh hướng khác nhau để phát triển về Tôn Giáo đồng thời tồn tại bên cạnh nhau. Ngài đã bị ảnh hưởng về sự suy đồi của Tôn Giáo như các Tông Phái truyền thống Thiên Thai, Hoa Nghiêm và Chân Ngôn. Rất nhiều Tăng Sĩ của Tông Thiên Thai là những người quý tộc; họ đã trở về lại với triều đình; nhưng bây giờ họ ra khỏi tu viện để lèo lái chính trị. Với điều ấy họ đã có ảnh hưởng và tài sản của Tông phái cũng được xử dụng như là chiến lược hợp lý ở vị trí của chùa chính ở trên núi Tỉ Duệ thuộc miền Bắc của kinh đô; bởi vì dưới hình thức người lãnh đạo tinh thần họ ở lại Enryaku-Ji và cũng có một nhóm lớn tu sĩ chiến đấu với khí giới.

Bên cạnh đó vị trí của ngôi chùa cũng đã cố gắng để trở thành trung tâm tôn giáo uyên thâm suốt cả thế kỷ thứ 12. Điều ấy chẳng phải là một sự ngẫu nhiên mà nhiều Tôn Giáo mới đã xuất hiện giữa thời gian năm 1175 và 1300 bên cạnh Pháp Nhiên và Thân Loan còn có cả Đạo Nguyên (1200-1253), người sáng lập ra Tào Động Tông tại Nhật Bản, cũng

Độ Tông Nhật Bản 31

xuất thân từ tông Thiên Thai. Với giáo lý hỗn hợp ở trong hoàn cảnh đa dạng cho việc thực tập, với sự phong phú của văn học Phật Giáo của nhiều tông phái khác nhau; tuy vậy trên tất cả sự đa dạng đó phải có một nơi chốn tìm được con đường mới để hướng đến sự giải thoát. Mảnh đất của chùa trên núi Tỉ Duệ với những thung lũng và hang động; ở nơi đó trên thực tế những ai có niềm tin Tôn Giáo đều có thể tu tập, không bị cản trở cho việc nghiên cứu tu học và việc hành trì. Ngay từ đầu Pháp Nhiên đã làm muốn có một cuộc sống như vậy để nghiên cứu về những tài liệu học Phật. Ngài đã sống thường xuyên tại Kurodani cho đến năm 1175; nơi đây là chỗ yên ổn trong già làm. Trong những năm sau đó Ngài đã thẩm định những nguồn tài liệu quan trọng của giáo điển để tìm ra một hệ thống giáo lý, nhằm đại diện cho Nhật Bản lúc bấy giờ. Vấn đề là làm thế nào cho con người ở vào thời mạt pháp; nơi Ngài đang sống còn có thể tìm ra được một con đường để đi đến chỗ Thánh thiện.

Những gì Ngài đọc qua, chẳng làm cho Ngài hài lòng. Như đã trình bày trước đây những giáo lý Phật Giáo theo truyền thống, cái gốc ấy có tính cách huyền bí, việc giải thoát dành riêng cho một số ít người, mà những ai đã thoát ra khỏi đời sống thế tục, có thể giữ giới luật chặt chẽ để thực hành những lễ nghi phức tạp. Mặc dầu Pháp Nhiên suốt cuộc đời đã trải qua những quy định ấy, có giá trị làm kim chỉ nam cho Tăng sĩ và tổng thể là một sự đòi hỏi chắc chắn đã được trưởng thành; nhưng Ngài vẫn cố tìm ra một con đường khác để đi đến chỗ Thánh thiện mà mọi người có thể đạt đến được.

32 Dẫn nhập

Sau 20 năm nghiên cứu tìm tòi, cuối cùng qua những tác phẩm "Vãng Sanh Yếu Tập" của Genshin nói về giáo lý A Di Đà Tịnh Độ và đặc biệt ở đây Ngài đã quyết định dõi bước theo dấu chân của Ngài Thiện Đạo. Khi ấy Ngài đã đọc một đoạn trong việc bình luận về kinh Quán Vô Lượng Thọ. Và trong ấy cho rằng việc trì danh niệm Phật như là dấu hiệu của con đường đưa đến sự Thánh Thiện, mà con đường ấy riêng lẽ của Đức A Di Đà đã lựa chọn cho con người. Dĩ nhiên là Ngài Pháp Nhiên biết pháp môn niệm Phật đã có sẵn nơi quần chúng. Tuy nhiên theo những truyền thống có sẵn thì Tông phái riêng lẽ của Ngài chỉ có giá trị thực tập hay nói đúng hơn là một biện pháp tạm thời cho đại chúng bình dân, mà con đường đúng ra của Thiền Định và khổ hạnh chẳng có khả năng để đi. Những sách viết của Thiện Đạo bây giờ đã dẫn dắt Pháp Nhiên vào niềm tin. Điều ấy ngược lại với việc niệm danh hiệu A Di Đà là con đường đúng và con đường duy nhất dẫn đến sự Thánh thiện. Cộng thêm vào tư tưởng nầy, Ngài đã nắm bắt được ý tưởng của Thiện Đạo là sự thực tập niệm danh hiệu Phật A Di Đà chính là sự tự sáng chế và làm quà biếu cho con người. Pháp Nhiên suy diễn việc ấy là tất cả lễ nghi cũng như sự thực tập thực ra không cần thiết nữa. Ngoài ra chính Ngài suốt cả cuộc đời sống theo quy cách của một Tăng sĩ; nhưng đã không đòi hỏi cho những người khác như là một điều kiện để tiến đến sự giải thoát. Hơn thế nữa Ngài còn yêu cầu thực hành niệm Phật thật miên mật.

Với sự đánh giá mới về niệm Phật (Nembutsu) Pháp Nhiên đã mở ra một Tông phái độc lập là Tông Tịnh Độ. Ngài đã rời Kurodani vào năm 1175 và đi đến gần kinh đô Kyoto để triển

Độ Tông Nhật Bản 33

khai giáo lý mới của Ngài. Năm nầy nói chung được xem là năm thành lập Tịnh Độ Tông hay Tông Tịnh Độ. Đệ tử của Ngài dần tăng theo những năm sau đó. Giáo lý của Pháp Nhiên đã được giải thích lần đầu tiên về Phật Giáo ngay cả cho những người nghèo khó; những người không có học và cả đàn bà (mà theo Phật Giáo truyền thống luôn luôn bị coi rẽ) và chứng minh cho một con đường trực tiếp để đến nơi Thánh Thiện giải thoát. Những người như vậy quy tụ thành một nhóm lớn trong dân gian và ngay cả những Tăng sĩ không hài lòng từ những chùa khác và thành viên của Hoàng Tộc cũng có mặt nơi đó.

Pháp Nhiên đã tìm trong nhiều sách vở để làm rõ quan niệm của mình và căn cứ vào truyền thống để giải thích. Tác phẩm chính của Ngài là 'Tuyển trạch bổn nguyện niệm Phật" và Ngài đã biên soạn vào năm 1198 với lời đề nghị lên Triều Đình Kujô no Kanezane. Tác phẩm nầy chứa đựng những đoạn văn trích dẫn từ ba Kinh Tịnh Độ và từ sự bình luận của Thiện Đạo cũng như của Đạo Xước mà Pháp Nhiên đã tự giải thoát cho phần mình kèm theo đó. Với việc nầy chứng minh cho sự bỏ neo của tư tưởng của Ngài về giáo lý ấy cho phép. Tuy vậy Ngài cũng đã kêu gọi về sự quyết định của Đạo Xước giữa "con đường Thánh thiện (Thánh Đạo Môn)" và "cánh cửa Tịnh Độ (Tịnh Độ Môn)" rằng: mỗi giáo lý đều mang đến cho tín đồ một thành quả nhất định và cuối cùng thì "con đường Thánh thiện" mà con người trong thời mạt pháp khó thể thực hiện được. Giáo lý truyền thống theo sự trình bày của Ngài chỉ thích hợp vào thời chánh pháp và trong thời gian ấy chúng sanh không bị vô minh chi phối nhiều. Giáo lý ấy là cho con

34 Dẫn nhập

người, đã làm chủ tư tưởng tinh thần to lớn và có thể thực tập lành mạnh, vững chắc đối với những người ít học, bịnh hoạn, những kẻ yếu thì không có con đường để đi đến chốn Thánh thiện. Đối với họ chỉ có "con đường Tịnh Độ" mà con đường ấy họ không phải tự lực; mà qua lời thệ nguyện của Đức Di Đà sẽ mang họ đến sự giải thoát.

Những tác phẩm của Pháp Nhiên đã tạo sự lưu tâm to lớn cho những học giả Phật Giáo đương thời. Rồi vị Tăng Viện Trưởng nổi tiếng của chùa Eikandô thuộc Chân Ngôn Tông đã chính thức trao quyền trụ trì cho Ngài. Tuy vậy vẫn có sự phê phán về Tông Phái của Pháp Nhiên càng ngày càng nhiều thêm. Kể từ năm 1204 nhiều Tăng nhơn có quyền thế khác đã khiến cho Triều đình đạt lệnh cấm đoán giáo lý mới nầy. Họ biện luận rằng giáo lý độc quyền thực hành niệm Phật ấy bỏ rơi những vị Phật khác ngoại trừ Đức Phật A Di Đà và sẽ dẫn đến sự sa đọa về đạo đức. Pháp Nhiên nhắc nhở những tín đồ của Ngài là đừng khả nghi về những việc làm hoặc đừng bày tỏ sự xúc động. Tuy vậy có những sự kiện khác lại gây ra những ấn tượng không thiện cảm. Một buổi họp của các đệ tử lại, đặc biệt có nhiều phụ nữ đến tham dự hô hoán về những tin đồn thừa mứa. Đây chính là cái cớ để năm 1207 chính thức bị cấm về giáo lý niệm Phật. Pháp Nhiên và những đại để tử dưới trướng Ngài và ngay cả Thân Loan cũng bị tước quyền làm Tăng sĩ và bị lưu đày. Bốn đệ tử lớn có trách nhiệm được chọn ra trong cuộc họp nầy và họ đã bị khởi tố và bị kết án tử hình. Ngài Pháp Nhiên bị giam giữ ở chốn lưu đày cho đến tháng 11 năm 1211 Ngài mới được phép trở lại Thủ Đô (Kyoto) và Ngài đã viên tịch trong tháng giêng năm sau đó.

Độ Tông Nhật Bản 35

Hai tác phẩm của Ngài được xử dụng trong quyển nầy gồm: Một là quyển "Một tờ khởi tín văn" tờ nầy Ngài đã viết trước khi ra đi vài ngày. Tài liệu nầy rất giá trị cho Tịnh Độ giáo của Nhật Bản, sẽ được dịch ở phần đầu; bởi vì nó có những điểm chính của giáo lý nầy trong ít chữ.

Tác phẩm thứ hai của Ngài Pháp Nhiên được tuyển chọn để sưu tập. Tác phẩm ấy gọi là: "Đại ý ba bộ kinh". Như tiêu đề đã đề cập, Pháp Nhiên một lần nữa giải thích về nội dung của 3 kinh Tinh Độ. Ở đó được hiểu rõ ràng hơn như Ngài đã ảnh hưởng rất nhiều về tín tâm qua cái nhìn uy tín của những tài liệu và Ngài đã đối xử với niềm tin như thế nào. Tác phẩm ấy không chỉ chú trọng đưa ra nội dung của các kinh, tuy vậy chỉ chọn một vài chỗ để làm dữ kiện thôi, mà còn để làm quen với lời dạy của Ngài Pháp Nhiên. Chủ đề chính mà Ngài muốn nói là sự tương quan của việc niệm Phật so với những pháp môn tu khác cũng như đối với truyền thống; mà vị trí của niềm tin Phật A Di Đà đối với Đức Thích Ca Mâu Ni; điều quan trọng là tin tưởng vào Đức Phật A Di Đà qua năng lực của danh hiệu A Di Đà Phật. Đồng thời bản văn cũng cho biết rằng tư tưởng của Ngài Pháp Nhiên chưa hoàn toàn tự giải thích rõ hết được của việc trì danh và tin tưởng Đức Phật A Di Đà. Với Ngài thì tự lực và phong cách của tín đồ luôn luôn đóng một vai trò quan trọng trong vấn đề giải thoát. Sự bất hòa ấy cũng đã cho thấy qua cuộc đời của Ngài Pháp Nhiên là Ngài đã ra lệnh cho tất cả Tăng sĩ và tín đồ (đệ tử) của Ngài được tự do; nhưng chính Ngài suốt cuộc đời lại sống hoàn toàn trong tu viện.

36 Dẫn nhập

2.3.4 Thân Loan - việc hoàn thiện giáo lý mới Học trò Ngài Pháp Nhiên là Thân Loan đã bổ sung chỗ thiếu sót để hoàn thiện giáo lý mới mẻ ấy. Thân Loan (1173-1262) chắc chắn được kể là một con người mang đầy đủ ý nghĩa Tôn Giáo của lịch sử Nhật Bản. Ông ta nắm bắt tư tưởng căn bản của Pháp Nhiên rằng: trong thời đại mạt pháp việc giải thoát cho con người chỉ có đến từ bên ngoài mà qua tha lực lời thệ nguyện tổng quát của Đức Phật A Di Đà có thể đến được và đã thực hành một cách tuyệt đối; như vậy Ngài đã tạo một nền tảng căn bản cho tín đồ; trong ấy Ngài chẳng phân biệt giữa hai cách sống tăng và tục nữa: con đường giải thoát ấy được vạch ra cho tất cả mọi người; nếu họ chỉ cần tin nơi lời thệ nguyện của Đức A Di Đà mà thôi.

Thân Loan sinh vào năm 1173 gần Kyoto và xuất thân từ một gia đình liên hệ với dòng dõi Fujiwara và gần gũi với Triều Đình. Thuở ấy với lý do bất mãn giữa sự thống trị về chính trị đã khiến cho gia đình của Ngài lâm vào thời kỳ khó khăn và điều ấy đã dẫn tới việc Ngài đã bị gởi vào chùa Enryaku - Ji vào năm 1181, là Tổng Bổn Sơn của Tông Thiên Thai. Tại đó Ngài ít nhất cũng có 2 cách sống như một Tăng nhân ở chùa; nghĩa là những gì xảy ra bên cạnh sự nghiên cứu của Ngài về những kinh điển Phật Giáo với sự hướng dẫn bởi những nghi lễ phiền toái phức tạp. Một trong những nghi lễ ấy là Thiền định quán tưởng về Đức Phật A Di Đà kéo dài trong 90 ngày. Gồm có cả sự thay đổi trong đi, đứng, ngồi luôn luôn được lặp lại với danh hiệu Đức A Di Đà.

Độ Tông Nhật Bản 37

Như Pháp Nhiên trước đây, Thân Loan đã tận dụng thời gian nầy để tham khảo những sách vở của các tông phái khác tìm được ở Tu Viện của Thiên Thai. Trong lúc đó tình trạng bên ngoài núi Tỉ Duệ cũng chẳng thay đổi mấy như: luôn luôn thấy tại sân chùa Enryaku-Ji những mưu mô chính trị và tập trung nhiều lính tráng Tăng sĩ, mà cuộc sống của họ ít thực hành mục đích cao cả về Tôn Giáo.

Con đường niềm tin của Thân Loan rõ ràng đã sớm cho thấy cảm giác được ảnh hưởng bởi những tội lỗi không mất đi. Sự thực tập khổ hạnh và những lễ nghi mà Ngài đã trải qua đời sống của Tăng sĩ trong chùa chẳng còn thích hợp nữa, mà cảm giác nầy đã không bớt đi. Lại càng ít hơn Ngài có ý muốn tìm trong giáo lý truyền thống của Phật Giáo một con đường để giải thoát cho Ngài. Tự lực của Ngài đã chẳng làm cho Ngài đầy đủ, đặc biệt là qua cái nhìn chung quanh xảy ra trước mắt Ngài tại Enryaku-Ji quá rõ ràng để cho Ngài phán đoán. Vào năm 1201 một sự khủng hoảng đã đến và cuối cùng đã khiến cho Ngài phải tìm đến Ngài Pháp Nhiên để làm học trò. Thân Loan luôn luôn nhấn mạnh về sau đó rằng ông ta nhận được niềm tin từ Ngài Pháp Nhiên và giáo lý của Ngài chính là quan điểm của Thầy mình được trao truyền lại. Trong vòng 6 năm sau đó, cho đến khi việc niệm Phật bị cấm vào năm 1207, Ngài sống gần với Ngài Pháp Nhiên, học hỏi những kinh điển về Tịnh Độ Tông và nhận được sự truyền thừa của Thầy mình. Năm 1024 theo mệnh lệnh của Pháp Nhiên, ông ta lập gia đình để chứng tỏ rằng: lời nguyện của Đức Di Đà không phân biệt giữa Tăng nhơn và tín đồ. Nơi đây không rõ nhân việc ấy

38 Dẫn nhập

đã có ý sẵn hoàn tục và qua lời của Sư Phụ của Ngài đã hợp pháp hóa. Điều chắc chắn rằng từ năm 1207 Thân Loan sau khi bị cấm giáo lý niệm Phật ông đã bị đày đi đến giam tại Echigo (thuộc vùng Tây Bắc); sau khi kết hôn ông ta sống tại đó với vợ và các con. Dẫu sao đi nữa thì đây là sự tuyên truyền công khai về việc kết hôn và đời sống thế tục như là một hình thức đồng đẳng với đời sống tôn giáo rõ ràng qua sự tách biệt với truyền thống. Tuy rằng việc nầy trong lời dạy của Pháp Nhiên; nhưng Thân Loan là vị giáo tổ đầu tiên của Phật Giáo, mà thực hành niềm tin tưởng tuyệt đối của Đức Di Đà mà chính Ngài đã từ chối cuộc đời của một Tăng nhân. Kể từ đó trở đi Ngài tự gọi là "ngu ngốc Thân Loan" nó có nghĩa là: "kẻ đầu trọc Thân Loan chẳng biết gì". Với cách gọi nầy Ngài đã đóng một vị trí quan trọng và Ngài đã có lần viết: "chẳng phải Tăng nhơn, chẳng phải tín đồ". Trên nguyên tắc kể từ khi Ngài bị đày trong bất kỳ trường hợp nào Ngài cũng là một tín đồ bị đày và không còn được đối xử như một Tăng nhơn nữa. Ngoài ra gia đình của vợ Ngài còn làm chủ đất đai; cho nên cuộc đời của Ngài chẳng còn phải lo lắng nhiều về vấn đề tài chánh nữa. Tuy nhiên Ngài bây giờ hình như phải bận tâm hơn với những vấn đề thường nhật xảy ra hơn là lúc sống với Ngài Pháp Nhiên.

Vào cuối năm 1211 Ngài được phép trở lại Tokyo nhưng Ngài quyết định không trở về thủ đô. Điều có thể đoán là việc quá vãng của Thầy ông, Ngài Pháp Nhiên đã tạo nên một vai trò quan trọng. Thân Loan đến sống ở vùng Kantô; nơi mà Ngài sẽ sống gần 20 năm tại đó. Giờ đây Ngài thường hay sống ở Inada (Tỉnh Hitachi; ngày nay thuộc quận Ibaraki)

Độ Tông Nhật Bản 39

trong một hoàn cảnh đơn giản và đã tập trung được một lượng đệ tử lớn lao.

Ở tại Inada, Ngài đã thực sự bắt đầu hoàn thành tác phẩm chính của Ngài là: Giáo, Hạnh, Tín, Chứng. Đặt nền móng vững chắc cho giáo lý của Ngài với việc trích dẫn từ những tác phẩm chính của truyền thống Tịnh Độ, mà đây chính là tư tưởng hướng đạo của Ngài. Ngài lập nên bảy vị Tổ của Tịnh Độ giáo như các Ngài: Long Thọ, Thế Thân, Đàm Loan, Đạo Xước, Thiện Đạo, Genshin (Nguyên Tín) và Pháp Nhiên. Về phần những vị Tổ đã đóng góp cho giáo lý ấy mà Thân Loan, đã thấy được qua sự hướng dẫn về: "Chánh tín niệm Phật kệ" là một phần nổi tiếng của tác phẩm nầy.

Phần bao gồm để trích đoạn những nguồn tài liệu nơi tác phẩm chính của Thân Loan là một tác phẩm để làm mới lớn mạnh hơn. Thân Loan đã thành lập giáo nghĩa chỉ riêng cho việc vãng sanh bằng tha lực của Đức Phật A Di Đà trợ giúp. Chính sự quay về với niềm tin Đức A Di Đà; điều kiện ấy sẽ được giải thoát mà còn phải thâm tạ về sự trợ lực của chư Phật nữa. Kết quả cuối cùng là được trích ra từ tư tưởng của Pháp Nhiên: khi mà con người ở thời kỳ mạt pháp chẳng có thể làm việc thiện được nữa, thì chính họ cũng chẳng thể dùng tự lực như là một sự tin tưởng đứng đắn được. Và khi ảnh hưởng lời thệ nguyện của Đức Di Đà vô cùng tận thì chẳng có một sự cần yếu nào để chứng minh cho sự lặp lại việc trì danh nữa, và xem đó là việc tích tụ phước cũng không cần phải thực hiện nữa. Sự phô diễn của câu Phật hiệu chỉ để chứng tỏ cho mọi người giữa Đức A Di Đà và những tín đồ. Sự lặp đi lặp lại của

40 Dẫn nhập

việc tụng niệm, Ngài Thân Loan không chối bỏ; nhưng với ông, chỉ còn là một chức năng để chứng minh cho sự cảm ân về lời thệ nguyện của Đức A Di Đà.

Sau 20 năm ở Kantô, không biết vì lý do tại sao mà Thân Loan trở lại Kyoto từ năm 1235. Nơi mà cuối đời Ngài ra đi tại đó. Ngài sống tại đó ở nhiều địa điểm khác nhau và dựa vào việc cúng dường của tín đồ từ những đệ tử của Ngài ở tại Inada để sinh sống, mà những người nầy cũng thường hay thăm viếng Ngài. Từ thuở ấy thường xuất hiện nhiều tài liệu nổi tiếng. Có lẽ sau khi trở lại Kyoto, Ngài mới có được điều kiện nghiên cứu những tư liệu Phật Giáo và có thể viết dễ dàng hơn. Tác phẩm của Ngài chẳng phải chỉ là một loại bác học; một phần cốt yếu cũng kết nối với văn tự và thư từ; mà trong đó còn nhằm giải thích về giáo lý qua lời nguyện của Đức Phật A Di Đà cho những tín đồ bình dân và ít học, và Thân Loan đã tránh dùng hoặc viết những thuật ngữ khó hiểu: "Duy Tín sao văn ý" trong đó Thân Loan đã giải thích về những quan niệm quan trọng của giáo lý Tịnh Độ giáo bằng một ngôn ngữ giản dị. Tác phẩm nầy được tuyển dịch trước phần Giáo, Hạnh, Tín, Chứng; bởi vì nó là những thuật ngữ và cũng là tư tưởng chỉ đạo của giáo lý Thân Loan hướng dẫn từng chữ một để hiểu một cách dễ dàng.

Những năm tháng cuối đời của Thân Loan cũng đã trải qua nhiều sóng gió. Vào năm 1250 có những vấn đề của nhóm ở Kantô mà nhóm nầy đã bị đàn áp mạnh ngoài dự tưởng. Thân Loan đã sai con của mình là Zenran (Thiện Loan) đến nơi để giải thích; nhưng người con xử dụng địa vị của mình để lạm quyền mà điều nầy trái với giáo lý của Thân Loan và nhảy qua

Độ Tông Nhật Bản 41

phía bên kia gây ra áp lực. Thân Loan đành phải xa cách con của mình.

Ngài cũng đã tiếp tục hoàn thành những công việc về văn học chẳng mỏi mệt cho đến khi Ngài quá vãng, dầu sau sự kiện nầy đã xảy ra. Ngài mất vào năm 1262 tại Kyoto ở tuổi 89.

Với sự ngộ nhận và hiểu lầm đã thường xuyên chạm đến giáo lý của Ngài như trong Thán Dị Sao là bằng chứng; việc nầy xảy ra sau khi Thân Loan mất và việc nầy cũng đã được ghi vào trong sách nầy. Điều ấy cho thấy rằng, không đơn giản để hiểu giáo lý của Thân Loan lúc nào cũng có tư tưởng nhập vào việc tự lập công đức của tín đồ là cần thiết; hoặc giả theo lời thệ nguyện của Đức Di Đà để bào chữa cho những lỗi lầm thái quá.

Đúng vào thời điểm của Thân Loan quá vãng đã có sẵn một nhóm đệ tử chuẩn bị sẵn sàng thực hiện "Tịnh Độ Chân Tông", tách ra khỏi với vị sáng lập là Pháp Nhiên của Tịnh Độ Tông vì nhiều điểm khác biệt. Kể từ đó càng ngày càng xa rời với tông phái chính được thành lập của Pháp Nhiên để thích hợp với Thân Loan. Cả hai tông nầy dẫu sao đi nữa vẫn tồn tại cho đến ngày hôm nay và có số tín đồ nhiều nhất ở Nhật Bản. 2.3.5 Nhứt Biến - sự lãnh hội của niềm tin của quần chúng Tông phái thứ 3 nổi tiếng về Tịnh Độ Di Đà của Phật Giáo ở Nhật Bản đã được Nhứt Biến (1239-1289) thành lập. Đối với Nhứt Biến việc nhấn mạnh về niềm tin như được thấy ở Thân Loan, còn tồn tại lại tư tưởng của việc giải thoát qua công đức của chính mình. Những câu hỏi qua sự tương quan

42 Dẫn nhập

giữa niềm tin và Niệm Phật đã được hướng dẫn thảo luận về Tịnh Độ Tông rất rắc rối. Nhứt Biến đã dạy cho tín đồ của Ngài rằng chỉ niệm Phật, không suy nghĩ tiếp tục, như được đến trong trạng thái giải thoát; bởi vì đây là do hoàn toàn nơi tha lực của Đức Di Đà qua sự niệm Phật. Tông phái của Ngài là Thời Tông; bởi vì người ta tụng đọc việc niệm Phật được chia ra ngày giờ nhất định. Một phần được đại chúng hóa và tín đồ được an lạc về sự giải thoát chắc chắn qua sự niệm Phật bằng cách múa.

Nhứt Biến xuất thân từ một gia đình tướng quân ở Tứ Quốc và Ngài đã trở thành Tăng Nhơn lúc 10 tuổi sau khi mất mẹ. Hai năm sau đó Ngài đến Cửu Châu học giáo lý của Tịnh Độ. Sau đó Ngài trở lại quê hương mình và vào năm 1263 thì mất cha và những năm sau đó Ngài sống với những người trong thân tộc. Năm 1271 bất thình lình Ngài từ giã quê nhà và từ đó sống như là một Tăng sĩ hành cước và người tu khổ hạnh. Ngài đã tỏ rõ về niềm tin được quyết định vào vài năm sau đó. Cái nhìn căn bản của Nhất Biến là sự giác ngộ của tất cả chúng sanh qua lời thệ nguyện của Đức A Di Đà được trợ giúp trong thời gian vô tận. Từ đó mọi người tin tưởng vào lời nguyện kia và sẵn sàng giải thoát. Trong lời nguyện của Đức Phật A Di Đà không có sự phân biệt về thời gian; cho nên những tín đồ không cần phải chờ đợi lúc chết mới được sanh về Tịnh Độ và được giải thoát.

Một điểm căn bản quan trọng tiếp theo của giáo lý Nhứt Biến là tất cả niềm tin vào Phật lực của Đức Phật A Di Đà đã chứa đựng sẵn nơi câu Phật hiệu Nam Mô A Di Đà Phật khi xưng danh có sự liên hệ với tên của Ngài. Nhất Biến đã phát

Độ Tông Nhật Bản 43

tán những tờ giấy có danh hiệu Phật A Di Đà đến cho quần chúng về niềm tin và tin rằng qua đó sẽ được trợ lực để được giải thoát. Người ta thấy rằng việc nầy như ảo thuật để đi vào giáo lý của Ngài. Một điểm khác tiếp theo là vai trò của sự nhảy múa trần truồng. Nhứt Biến đã trưng dụng được nhiều người và Ngài đã nhảy múa trên đường phố hoặc chợ búa để vang lên lời niệm Phật. Cả tín đồ của Ngài cũng ủng hộ cho việc "múa hát niệm Phật" nầy và về sau Thời Tông đã lấy đây làm nghi lễ. Qua sự thâu nhận những thực tập nầy phát khởi từ niềm tin quần chúng; Nhứt Biến đã thành công, chẳng phải chỉ một đám đông to lớn ấy của học trò Ngài tụ tập lại, mà họ đã cùng ông đi khắp cả nước; đồng thời cũng có nhiều tín đồ được thuyết phục, và những tên tuổi của họ Ngài đã ghi chung vào một dãy. Sau khi nhóm của Ngài bị tướng quân tại Kamakura xua đuổi vào năm 1282 thì Nhứt Biến đã dời về Kyoto với họ; nơi ấy ông tìm một sự đồng thuận chính thức. Từ thuở ấy cũng đã xuất hiện 9 bức thư và trong sách nầy cũng đã được dịch ra. Nó chứa đựng những quan điểm khác nhau của tín đồ và làm rõ tư tưởng của Nhứt Biến trong vài điểm chính, được nối tiếp bởi di chúc ấy Ngài đã trực tiếp truyền trao lại từ trước khi Ngài quá vãng vào năm 1289. Chỉ còn lại một vài chữ làm căn bản cho sự giải thoát không có gì khác hơn Phật hiệu: Nam Mô A Di Đà Phật.

44 Dẫn nhập Dịch thuật

3 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang

tiếng Đức)

(Ghi chú: những bản dịch dưới đây do Christian Steineck dịch trực tiếp từ tiếng Nhật sang tiếng Đức và Thích Như Điển dịch từ tiếng Đức sang tiếng Việt có tham cứu phần tiếng Nhật nguyên bản)

3.1 Pháp Nhiên

3.1.1 Bản tín điều (một bản văn khởi thỉnh)

(Nhứt Mai khởi thỉnh văn - Ichimaikishômon: một tờ xác nhận về niềm tin)

Điều chính yếu không nằm ở đây (Nhật Bản) hay ở Trung Hoa như được nhiều lần giải thích của các bậc trí giả trong khi cầu nguyện miên mật.1 Chủ ý cũng chẳng phải là nói về việc niệm Phật, sau khi người ta trải qua quan niệm nhận biết rõ ràng về ý nghĩa ấy. Ai muốn được vãng sanh, thì hãy niệm Nam Mô A Di Đà Phật2 và tin tưởng chẳng nghi ngờ gì về sự vãng sanh ấy. Ngoài ra không cần gì khác nữa. 1 Trong câu đầu Pháp Nhiên đã cho thấy về việc nhìn thấy khác nhau, những gì mà quan niệm về ý nghĩa niệm Phật (tiếng Phạn: Buddhânusmrti). Khái niệm nầy với ngôn ngữ Nhật Bản được viết là "nen" (suy nghĩ, nhớ đến, quan sát) và "butsu" (Buddha). Tương đương với việc nầy là Thiền định hay quán chiếu về Đức Phật A Di Đà. Trong khi Pháp Nhiên (cũng như sau nầy là Thân Loan), với Ngài cũng chỉ trong ý nghĩa đơn thuần là gọi tên hay tụng niệm. 2 Cầu khẩn đến Đức Phật A Di Đà. Đây là hình thức cầu nguyện cổ điển của Phật Giáo Di Đà (Tịnh Độ). Ở trong ấy được nghĩ rằng: tín đồ với lời cầu khẩn nương tựa sẽ được Đức A Di Đà giúp đỡ, như Ngài đã phát ra những lời thệ nguyện như thế.

46 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên Ba tâm3, bốn việc thực tập4 và còn nhiều hơn thế nữa, tất cả đều chứa đựng trong suy nghĩ rằng chúng ta sẽ đến được cảnh giới Cực Lạc qua câu niệm Nam Mô A Di Đà Phật. Ai đi xa khỏi điểm nầy thì họ sẽ cách xa sự thương tưởng của Đức Thích Ca Mâu Ni và Đức A Di Đà. Như vậy thì không thể

nắm bắt bổn nguyện gì nữa cả.5

Ai tin tưởng về việc Niệm Phật thì nên thực hiện như một người đơn giản; một người không biết đọc và không biết viết; ngay cả nếu kẻ nầy hiểu những lời dạy của Đức Thích Ca Mâu Ni trong suốt cả một đời; hắn ta chỉ giống như một Ni Cô6 3 Tiếng Nhật gọi là shanshin. Ba điều căn bản của tâm, được nhận thấy là điều căn bản chân thật của tín đồ; có nghĩa là sự thành thật, tư cách và tâm thức; những điều nầy thành tựu theo lời nguyện của Đức A Di Đà và với công đức ấy sẽ trở thành "hồi hướng phát nguyện tâm" của việc sanh về Tịnh Độ. (Theo quan điểm của Phật Giáo có thể đây là nghiệp quả tích cực - công đức và công đức ấy qua sự thành tựu của một việc làm tốt và sẽ đến được mục đích giải thoát nhất định. Ba điều kiện nầy được rút ra từ kinh Quán Vô Lượng Thọ như là điều kiện căn bản để sanh về Tịnh Độ. Trong khi theo Phật Giáo Di Đà cũ thì ra lệnh cho một sự cố gắng tuyệt đối để được sanh về; nhưng qua sự sửa đổi của Pháp Nhiên và Thân Loan trong ý nghĩa về niềm tin Đức Phật A Di Đà thì Thân Loan cho rằng cuối cùng chính do nơi lời thề nguyện của Đức A Di Đà. Từ phát nguyện hồi hướng tâm ấy chính là sự giải thoát về niềm tin qua lời thệ nguyện của Đức A Di Đà và sẽ mang tư cách thành tựu ấy về Tịnh Độ. 4 Tiếng Nhật gọi là Shishue. Đó là sự thực tập lâu dài không gián đoạn, đầy cung kính và hoàn toàn hướng về sự cầu nguyện như hình thức cũ của Phật Giáo Di Đà đã tạo thành nghi lễ.

5 Pháp Nhiên và ngay cả Thân Loan và sau nầy cũng càng rõ ràng hơn là chối bỏ việc cố gắng của tự lực để được giác ngộ. Điều nầy nối kết với tư tưởng như ở đây đã cho thấy rõ; đồng thời sự cứu độ ấy không hợp lý với Đức A Di Đà. Quan niệm về Bổn Nguyện để chỉ chung cho những lời thệ nguyện căn bản mà Đức A Di Đà theo trong kinh, khi còn là Bồ Tát đã phát nguyện (xem phần dẫn nhập). Trong ý nghĩa hẹp hơn thì Ngài đã phát lời thệ nguyện để đón nhận tất cả mọi người về cảnh giới của Ngài, khi chúng sanh hướng về Đức A Di Đà.

6 Trong ngôn từ phân biệt về phụ nữ đã có chứng cứ của Đức Thích Ca Mâu Ni mà đầu tiên là sự chối từ hầu như không cho người nữ xuất gia.

Độ Tông Nhật Bản 47

hoặc là một kẻ mới bắt đầu trên đường đến với Phật; chẳng là một học giả. Kẻ ấy nên hoàn toàn hướng về việc niệm Phật. Tôi xác nhận điều nầy qua dấu ấn của hai bàn tay của tôi.7 Một tờ giấy nầy chứa đựng đầy đủ giáo lý của Tịnh Độ cho việc thực tập niềm tin để đạt được sự an lạc ở nội tâm. Những suy nghĩ của tôi không đi ra ngoài thêm những gì đã trình bày; ngoài ra không còn gì nữa cả. Tôi đã viết tất cả những sự suy nghĩ của tôi và điều nầy sau khi tôi chết không còn lan truyền sai lầm về giáo lý nữa.

Năm Thứ hai triều đại Kenryaku (Kiến Lịch) ngày 23 tháng 18 Nguyên Không

3.1.2 Ý nghĩa cốt yếu của ba bộ kinh căn bản Sanbukyôtaii9 Hai quyển kinh về thiền định và kinh A Di Đà10 sẽ được trình bày trong phần thứ 3 của những Thánh Điển thuộc Tịnh Độ Giáo.

7 Ở vào thời thượng cổ của Nhật Bản thường thấy thực hành một mặt qua chứng cớ đích thực cho lời dạy cuối cùng của Pháp Nhiên và mặt khác là ý nghĩa của lời dạy ấy được nhấn mạnh thêm hơn. 8 Chủ ý là năm 1212. Năm mới theo lịch cũ của Nhật Bản là khoảng giữa tháng giêng và tháng hai. Như vậy ngày bên trên theo cách tính của chúng ta (người Tây Phương) nhằm giữa đến cuối tháng 2 năm 1212. 9 Tài liệu căn bản cho việc dịch nầy là bản in lại từ năm 1258 Nihon Shisô taikei, quyển thứ 10.

10 Ở đây được hiểu gồm 2 quyển Đại Vô Lượng Thọ và Quán Vô Lượng Thọ cùng với kinh Tiểu Bản A Di Đà. Để thích nghi với thói quen của ngôn ngữ tiếng Nhật trong sách nầy cũng ghi chú "lớn" hoặc "kinh nhỏ" hay "kinh thiền định". Tài liệu căn bản được gắn liền với truyền thống văn hóa Nhật Bản luôn được dịch thuật từ tiếng Trung Quốc như của kinh nầy.

48 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên Trong kinh Vô Lượng Thọ đầu tiên tường thuật về 48 lời nguyện của Đức Phật A Di Đà11 và tiếp theo giải thích đầy đủ về những lời thệ nguyện nầy. 48 lời nguyện ấy gồm sự thành tâm của Pháp Tạng12 đặt ra cho tâm nguyện giác ngộ13. Dưới sự chứng minh của Đức Phật Thế Tự Tại Vương, Ngài đã phát lời thệ nguyện tạo thành một quốc độ Phật, ở đó chứa đầy tất cả chúng sanh. Trong 48 lời nguyện ấy cũng còn những việc khác như ở cảnh giới kia không có 3 đường ác14 và chẳng có chúng sanh nào từ đó bị rơi vào trong 3 đường ác nữa15 và thân thể ở tại đó khi được sanh về thì được chiếu vàng cũng như tất cả chúng sanh đều có vẻ đẹp giống nhau; chẳng có sự khác biệt giữa những kẻ đẹp và xấu. Cảnh tuyệt vời của cõi Phật nầy được xem như là kết quả của sự tưởng thưởng sau khi tái sanh. Lời nguyện thứ 18 ấy cũng bao gồm lời thệ nguyện, sẽ tạo thành một cõi mà tất cả chúng sanh có thể được thâu nhận về quốc độ kia.

11 Amida là tiếng Nhật được phiên âm từ tiếng Phạn Amitabha (Vô Lượng Quang) và Amitâyus (Vô Lượng Thọ) (Xem thêm phần dẫn nhập, phần 2). 12 Pháp Tạng là tên của Đức A Di Đà trong sự tồn tại có tính cách thế tục cuối cùng.

13 Tiếng Nhật bodaishin, tiếng Phạn bodhicitta (Bồ Đề Tâm). Tâm thức của sự giác ngộ; nghĩa là tâm thức ấy thâm nhập sự giác ngộ; mà cũng tâm ấy sau khi giác ngộ rồi đạt được chỗ cao nhất, là tâm của một vị Bồ Tát. 14 Tiếng Phạn durgati, tiếng Nhật akushu (ác thú). Ba tầng thấp theo quan niệm của Giáo Pháp mà con người rơi vào đó là sống trong địa ngục, ngạ quỷ hay thú dữ.

15 Nhựt ngữ: akudô (ác đạo). Thế giới của 3 sự tồn tại ở hình thức được nêu trên mà nó tồn tại trong truyền thống chia ra như là sự hiện hữu có tính cách thần thoại và phần khác thì hoàn toàn thần thoại như là sự diễn tả của các loại khác, để sống hay bị thành hình.

Độ Tông Nhật Bản 49

Lời thệ rằng: "Giả sử khi tôi thành Phật, những chúng sanh ở trong 10 phương16 chí tâm tin ưa muốn sanh về nước tôi và nếu họ chí thành trong 10 niệm mà chẳng được sanh về đó, thì tôi sẽ chẳng nhận ngôi chánh giác. Tôi chỉ khai trừ những người phạm một trong 5 trọng tội17 hoặc là không có lòng tin giáo lý chân thật".

Qua 48 lời thệ nguyện, điều nầy tạo được đặc biệt; bởi vì chỉ có những chúng sanh nào được sanh về đó thì làm theo lời nguyện đầy đủ và nơi ấy thân thể của tất cả chúng sanh được chiếu vàng và ở nơi ấy cũng chẳng có sự phân biệt xấu xa hay đẹp đẽ. Ngay khi những chúng sanh được sanh về kia, điều có thể là cơ thể của họ trở thành màu vàng cho nên họ chẳng thể thấy được sắc đẹp sai khác, làm chủ ngũ thông18 và đầy đủ 32 tướng tốt của một vị Phật19. Cho nên Thiện Đạo20 đã lưu ý: "Pháp Tạng đã phát ra 48 lời nguyện, tìm ra con đường đi đến Phật quả là chứa đựng tất cả điều nầy: giả sử khi tôi thành Phật, chúng sanh trong 10 phương, nếu họ niệm danh hiệu tôi, 16 Bắc, Tây Bắc, Tây, Tây Nam, Nam, Đông Nam, Đông, Đông Bắc, trên và dưới.

17 Năm tội nặng (tiếng Phạn Ấnantarya, Nhật gogyaku) gồm giết mẹ, giết một vị A La Hán (người giác ngộ), giết cha, phá hòa hợp Tăng và cố ý làm chảy máu một vị Phật.

18 Tiếng Phạn: abhignea; tiếng Nhật gozu hay Shinzu (Ngũ thông hay thần thông). Thần thông ấy nhờ sự nhớ lại kiếp quá khứ, tất cả có thể thấy được, nghe được, đọc được tư tưởng và tạo ra những phép lạ 19 Tiếng Phạn: Laksana, tiếng Nhật sanjuenisô (tam thập nhị tướng) gồm 32 tướng tốt thuộc về vật lý, qua đó có sự khác biệt giữa Đức Phật và một người bình thường.

20 Thiện Đạo, tiếng Nhật Zendô (613 - 681). Một vị Tăng sĩ thuộc đời Đường được tính là vị Tổ thứ 5 về Tịnh Độ Di Đà của Nhật Bản; tác phẩm quan trọng của Ngài là: Quán Vô Lượng Thọ kinh tứ tập chú; vãng sanh lễ tán và một quyển tiếp theo là: Pháp sự tán (xem thêm phần dẫn nhập, phần 2).

50 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên ít nhất là 10 lần, mà chẳng được sanh về thế giới kia, thì tôi sẽ chẳng ở ngôi chánh giác"21.

Đại để ý nghĩa về những lời thệ nguyện của Đức A Di Đà là hướng lên đến sự giác ngộ; hướng xuống để dẫn dắt tất cả chúng sanh. Có kinh Đại Thừa nói rằng: "Có hai hình thức thệ nguyện của một vị Bồ Tát. Hình thức thứ nhất là hướng lên trên để lập nguyện giác ngộ và thứ hai là hướng xuống để giúp đỡ những chúng sanh khác. Ý nghĩa của việc lập nguyện sau khi giác ngộ là có thể dễ dàng cứu độ một số lớn chúng sanh". Bởi vậy nó cũng chỉ còn một ý nghĩa là cứu độ chúng sanh. Đức A Di Đà Như Lai22 ở cõi Tịnh Độ tạo ra đầy ấn tượng và màu sắc và để thâu nhận những chúng sanh về nơi ấy. Dĩ nhiên mỗi Đức Phật sau khi đạt thành quả vị Phật với công đức đầy đủ cho sự chân thật bên trong cũng như đạo đức bên ngoài. Cũng thế tất cả những lời thệ nguyện đều có sinh khí, bao gồm những gì sống để được cứu và được giúp đỡ. Chẳng có một vị Phật nào đặt dưới quyền một vị khác. Mỗi vị, đều có thệ nguyện và lời thệ nguyện ấy được phát nguyện khi còn hành Bồ Tát đạo và đây chính là phương tiện riêng lẽ tốt nhất cho dấu hiệu thực hiện việc tốt đẹp, tương ưng khác nhau. Đức A Di Đà Như Lai nguyện khi Ngài còn trên đường hoàn thiện rằng: "Ta sẽ quay về với tất cả chúng sanh, những ai đã niệm danh hiệu ta". Ngài đã tạo ra những công đức vô tận qua những việc làm thâm tín để cho nhiều chúng sanh được hưởng. 21 Rút ra từ vãng sanh lễ tán của Thiện Đạo. 22 Nyorai là tiếng Nhật lấy ra từ tiếng Phạn Tathâgata vị ấy đến như là một tước hiệu để làm sáng tỏ của một vị Phật và vị ấy tự trị ở chỗ giác ngộ cao nhất và cuối cùng, như thế cũng chẳng thay đổi nữa.

Độ Tông Nhật Bản 51

Chúng ta những người sống trong thế giới đáng thương hại, chẳng thể tự mình thoát khỏi vòng sinh tử và chúng ta cũng hy vọng cái gì đó chăng? Cho nên Đức Phật A Di Đà nói rằng: "Ta phát ra lời thệ nguyện để cho con người trần tục bước lên". Chẳng có một vị Phật nào trong 3 thời23 và cũng chẳng có một vị Bồ Tát nào trong 10 phương đã từng phát nguyện một lời thệ nguyện như vậy. Khi Ngài phát thệ rằng: "Nếu lời nguyện nầy có thể thành tựu thì toàn thể vũ trụ nầy sẽ rúng động. Từ khắp hư không giới mưa hoa sẽ rơi xuống". Bởi vì ở nơi mặt đất rung động hoàn toàn và những hoa rơi từ trời xuống là những dấu hiệu mà Ngài sẽ thành tựu sự giác ngộ cao cả. Ngay cả trước khi Ngài trở thành Phật thì lời thệ nguyện ấy không ai nghi ngờ cả. Trong thế giới nầy chẳng phải để nghi ngờ gì nữa mà hơn thế nữa bây giờ chúng ta cần phải tin thêm gì nữa khi mà Ngài đã thành Phật trước đây 10 kiếp rồi. Điều nầy để nói về vị trí: "Đức Phật nầy đã đến được quả vị Phật. Các người nên biết rằng lời thệ nguyện ấy cân xứng với Bổn nguyện chẳng bỏ trống và chẳng hoàn thành. Nếu mà chúng sanh nghĩ đến và gọi tên Ngài thì họ chắc chắn sẽ được vãng sanh"24.

"Nếu những chúng sanh nào khi nghe đến danh hiệu mà tín nhạo25 từ tâm và chỉ cần một niệm chân chính thì chắc chắn được vãng sanh và sau khi thành tựu sẽ được sanh về quốc độ 23 Tiếng Nhật sanze (ba đời). Đó là quá khứ, hiện tại và vị lại. 24 Trích từ vãng sanh lễ tán của Thiện Đạo. 25 Danh từ A Di Đà chính được gọi cũng như nhớ nghĩ về Ngài thì với Ngài tất cả những lực kia chứa đựng trong tất cả những trợ lực của Đức A Di Đà; vì vậy qua sự giới thiệu, chỉ riêng có việc nghe đến danh hiệu cũng đã vui mừng khôn xiết.

52 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên ấy, như vậy chúng sanh ấy sẽ được tái sanh về đó26 và sống ở đó mãi mãi. Chỉ ngoại trừ ai bị phạm một trong 5 tội trọng hoặc là bất tín"27 . Đây là câu bổ sung cho đầy đủ của lời nguyện là chỉ cần một niệm nhớ nghĩ rõ ràng.

Sau đây có một câu về tác phẩm nầy cho thấy về 3 cấp bậc của việc vãng sanh về Tịnh Độ 28. Đó là câu thệ nguyện đầy đủ thứ 19; ở đó cho biết rằng Đức A Di Đà cho biết chúng sanh nào muốn sanh về quốc độ kia khi họ lâm chung. Bởi việc làm nầy dẫn đến việc phát Bồ Đề Tâm; nên được chia ra ba loại khác nhau. Tuy vậy ở việc làm kia, dẫn đến sự tái sanh và luôn luôn hướng đến "sự quay về độc quyền của Đức Phật Vô Lượng Thọ29 trong ý nghĩa nầy". Điều nầy tương ưng với bản nguyện30 của Ngài. Qua lực bản nguyện tất cả đều được thành Phật với những ai khi nghe danh hiệu Ngài và muốn sanh về 26 Tiếng Nhật là ôjô (vãng sanh) ở đây được hiểu rằng tái sanh về cảnh Tịnh Độ của Đức Phật A Di Đà.

27 Trích ra từ kinh Đại Bản A Di Đà.

28 Tiếng Nhật sampai (ba cấp bậc) kinh chia ra giữa ở trên một tầng, ở giữa một tầng và ở dưới một tầng cho những tín đồ được sanh về quốc độ ấy. Như Pháp Nhiên và cuối bản văn nầy cũng đã giải thích gần như vậy; đó là quan niệm của những tín đồ niệm Phật; nhưng tất cả chẳng sai biệt khi sanh về với tầng lớp ở trên.

29 Nhựt ngữ: Muryôjubutsu (Đức Phật Vô Lượng Thọ). Điều nầy được dịch từ tiếng Phạn "Amitâyus".

30 Tiếng Phạn: puerva - pranisdhâna; tiếng Nhật Hogan (Bổn nguyện). Đây là một tư tưởng quen thuộc trong Phật Giáo Đại Thừa với lòng từ bi vĩ đại của một vị Bồ Tát đã phát ra lời thệ nguyện. Sự thành tựu là một tấm gương và nhằm giúp đỡ cho những chúng sanh khác. Ở trong lời thệ nguyện ấy đã chiếu sáng bởi năng lượng, đặc biệt là ý nguyện của một vị Bồ Tát. Ngoài ra tùy theo quan niệm về Bổn nguyện trong Phật Giáo Di Đà mà đầu tiên Ngài Pháp Tạng phát ra 48 lời nguyện. Cả Ngài Pháp Nhiên và sau nầy là Thân Loan cũng đặc biệt dựa theo lời nguyện thứ 18 nầy.

Độ Tông Nhật Bản 53

cảnh giới của Ngài. Ở tại đó sẽ vĩnh viễn chẳng sanh trở lại vào một thế giới khổ đau. Đây là làm sáng tỏ cho câu nầy. Trong hoàng cung của Trung Quốc có một vị Thầy Phật Giáo pháp danh là Xuan-Tong, Ngài giữ theo giới luật Nam Tông31. Có một lần khi Ngài sống xa thành phố và trú lại nơi thôn dã, Xuan - Tong nghe được câu nầy của hai người tụng ở nhà bên cạnh và sau đó họ đã vì Ngài tụng lại một lần nữa, rồi Ngài cũng đã chẳng nhớ về việc ấy, lại quên bẵng đi. Sau đó Xuan -Tong hững hờ với giới luật; với tội ấy ông ta đã bị đọa vào địa ngục. Tại đó pháp quan của địa ngục nói với ông ta rằng: "Nhà ngươi đã sống ở một nơi, mà giới luật của đức Phật ai ai cũng rõ. Khi nhà ngươi học qua về việc ấy, nhà ngươi hãy lập tức thuyết giảng ngay" và sau đó để ông ta ngồi lên một chiếc ghế cao. Thế nhưng khi Xuan - Tong ngồi lên chiếc ghế cao muốn tập trung tư tưởng lại; nhưng ông ta chẳng thể nhớ lại được điều gì cả. Nhưng ở đó ông ta chỉ nhớ câu nầy, mà câu ấy đã một lần trú lại nơi thôn dã, ông ta đã được nghe. Khi ấy ông ta chuẩn bị nói ra câu nầy và tụng từng chữ một rằng: "Qua lực bổn nguyện của Đức Phật" và người cai ngục hạ ghế xuống và người đứng đầu có quyền thế ấy nói với ông rằng: "Ngôn từ nầy được truyền lại từ công đức của Đức A Di Đà Như Lai, Ngài đang sống ở cõi Cực Lạc Phương Tây32 và cúi đầu một cách khiêm tốn và cung kính. Qua những câu nầy cho thấy rằng đây là lực bổn nguyện vô cùng tận. Nghĩa là33: 31 Ở đây được hiểu là gìn giữ theo giới luật gồm 250 giới. Đây là bổn phận của những đệ tử thuộc Phật Giáo Tiểu Thừa.

32 Theo tư tưởng chung chung thì cảnh giới của Đức Phật A Di Đà nằm ở về hướng Tây.

33 Trong kinh Đại Vô Lượng Thọ (Đại Bản Di Đà).

54 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên "Đức Phật đã nói cho Ngài Di Lặc34 rằng: Ai đạt được, rồi nghe danh hiệu của Đức Phật nầy và múa hát vui mừng truớc việc ấy và chỉ cần một lần nhớ nghĩ đến, hãy biết rằng người nầy đã được thành tựu to lớn. Bởi vì người ấy đã đạt được công đức cao vời". Khi ấy Đức Thích Ca Mâu Ni đã giao phó kinh nầy cho Bồ Tát Di Lặc và lại giải thích rằng: chỉ cần một niệm nhớ nghĩ đến Đức A Di Đà là một thành tựu to lớn và là một công đức khó nghĩ bàn35. Ý nghĩa quan trọng của kinh nầy thành ra xuất phát từ những câu ấy rất rõ ràng.

Bây giờ chúng ta lần đến kinh thiền định (Quán Vô Lượng Thọ). Ở đó với Ngài A Nan36 đã được rõ ràng và được phân tán ra nhiều việc tốt37 với sự trợ giúp được giải thích qua việc cầu nguyện Đức A Di Đà38. Về việc nầy cũng liên hệ với lời nhắc nhở rằng: Hãy gìn giữ lời nầy tốt đẹp trong ký ức". Nhân 34 Di Lặc là Đức Phật của tương lai. Theo huyền ký thì Ngài nguyện không thành Phật và quá vãng trước. Sau Đức Phật Thích Ca vào Niết Bàn và lên cõi trời để khoảng 5.670.000.000 năm sau Ngài sẽ là một vị Phật trở lại nơi thế giới nầy.

35 Tiếng Phạn guna; tiếng Nhật Kudoku (công đức). Theo giáo lý về nghiệp là một vận mệnh tích cực ở tương lai tương ứng với hành động tốt trong hiện tại. Một công đức là kết quả của hành động tốt nhất định, với "năng lượng tích cực cũng được mang theo với một mục đích được có thể chọn lựa. Với danh hiệu A Di Đà được nói bây giờ là một kết quả vô tận tích cực, bởi vì với Ngài tất cả công đức của lòng nhân từ của Đức Phật A Di Đà đều chứa đựng trong ấy. 36 Ấnanda, tiếng Nhật: A Nan, người đệ tử yêu quý của Đức Thích Ca Mâu Ni; trong kinh nầy thường được đề cập đến để giải thích về việc nầy. 37 Tiếng Nhật: Jôzen và sanzen (Thiện lương, lành tốt). Dưới việc tốt nhất định sẽ là chỗ chú ý của tâm nơi Đức Phật hoặc là ở Tịnh Độ (trong sự suy tư miên mật hay cũng chính là hành động căn bản của tâm). Nhiều việc tốt khác nhau để chỉ cho những hành động tốt được thực hiện, trong khi con người vẫn tiếp tục thực hiện nhiều mặt khác trong đời sống và công việc của mình. 38 Tổng cộng chung trong kinh Quán Vô Lượng Thọ có tất cả 16 cách quán khác nhau của Đức Phật A Di Đà, trong đó 13 cách để đạt được sự an ổn và 3 cách tạo ra cho những ý muốn tốt đẹp.

Độ Tông Nhật Bản 55

cơ hội của sự quán chiếu thứ 9 về thân thể chân thật của Đức A Di Đà. Đó là: "Ánh sáng của Ngài chiếu sáng qua khắp cùng và rộng xa trong 10 phương thế giới. Bao gồm tất cả, những ai khi nghĩ đến Đức A Di Đà và cung kính thì chẳng bỏ ai cả." Mặc dầu theo lời thệ nguyện cứu độ chúng sanh giống nhau cho tất cả; nhưng có thể có kẻ không đúng với nghiệp lực của họ, nếu họ không tạo dựng công đức. Do vậy với trí tuệ của Đức A Di Đà và lòng từ vô lượng cũng như sự sẵn sàng giúp đỡ cho tất cả đều giống nhau. Ánh sáng ấy tiếp tục chiếu dọi khắp tất cả trong 10 phương thế giới. Ngài đã lập lời thệ nguyện rằng; ánh sáng ấy sẽ vô cùng tận được chiếu sáng để có thể dọi vào tất cả chúng sanh bằng trí tuệ giống nhau để kết duyên cho việc giải thoát kia. Việc nầy được đề cập trong lời nguyện thứ 12. Việc tiếp theo là Ngài thâu nhận tất cả với sức mạnh ảnh hưởng của tên Ngài và đã phát lời thệ nguyện vãng sanh qua việc niệm Phật. Đây là lời nguyện thứ 18. Với danh hiệu Ngài, khắp nơi chúng sanh đều nghe được và danh hiệu của Ngài cũng là cái nhân để được sanh về nơi cảnh giới Tịnh Độ. Trong lời nguyện thứ 17 Ngài thệ nguyện rằng. Tất cả chư Phật đều khen danh hiệu của Ngài và truyền đến khắp nơi. Từ lý do nầy vô lượng chư Phật trong 10 phương thế giới cũng đều thực hành như vậy, giống như Đức Thích Ca Mâu Ni Bạt Già Phạm đã thực hiện trong cõi nầy vậy. Cộng nghiệp kia cũng được ánh sáng của Ngài chiếu rọi trong 10 phương thế giới không bỏ sót nơi nào. Tất cả chư Phật trong khắp thế giới cũng báo tin cho kết quả hiệu nghiệm của danh hiệu Ngài và như thế khắp mọi nơi đều được dự phần . Cho nên Đức Di Đà thệ nguyện rằng: "Khi ta thành Phật, danh hiệu ta sẽ được

56 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên vang lên trong 10 phương thế giới; không bị chướng ngại và cùng khắp; nơi nào người ta nghe đến danh hiệu kia thì sanh tâm cung kính, nếu không là như vậy thì ta sẽ không ở ngôi chánh giác". Khi chúng ta thừa nhận về cộng nghiệp qua ánh sáng của Ngài và nguyên nhân tác dụng do danh hiệu của Ngài thì sẽ chẳng còn nghi ngờ gì nữa cả rằng Đức A Di Đà sẽ đón nhận tất cả chúng ta và không chối từ ai cả. Từ đó Thiện Đạo cũng đã viết trong phần dẫn nhập của "vãng sanh lễ tán" rằng: "sự hiểu biết cùng sự chân thật của chư Phật, tất cả đều giống nhau. Tuy vậy nếu bạn cũng là một trong ấy thì cũng có nghĩa là sự thực hiện lời thệ nguyện kia không giúp được cho nghiệp lực. Tuy thế cả thế giới đều hướng về lời nguyện lực của đức A Di Đà và lời thệ nguyện sâu xa ấy có giá trị cũng như chứa đựng chung cả ánh sáng cùng danh hiệu Ngài khắp cùng trong 10 phương thế giới."

Tiếp theo Ngài đã thệ nguyện rằng trong thời gian vô tận hứa cứu độ tất cả chúng sanh mà trong lời nguyện thứ 13 cho rằng thọ mạng dầu cho có hạng lượng. Cũng từ lời nguyện nầy giúp ta nắm bắt được về tổng thể đời sống của chúng sanh với lời phát nguyện kia và phép lành ấy lan đến tất cả 10 phương vô biên thế giới cho những ai tìm thấy được ở nguyên nhân trí tuệ và kết quả trong sự đồng tâm hài hòa, rồi ánh sáng sẽ chiếu sáng, ánh sáng ấy bao trùm không phân biệt, không chối bỏ và chẳng từ chối người nào cả.

Độ Tông Nhật Bản 57

Ở trong ánh sáng nầy tiếp tục tìm thấy sự hóa thân39 của Đức Phật và các vị Bồ Tát, những người cứu độ chúng sanh bằng hàng trăm hàng ngàn cách khác nhau và niềm tin tưởng ấy càng ngày càng phát triển mạnh hơn và làm tiêu hủy những nỗi khổ đau. Khi cuộc đời đã mãn thì chính Đức Phật lại đến để đón chào người kia và tất cả những điều không tốt đẹp chẳng làm bị ảnh hưởng. Bởi vì khi cuộc đời của con người đã chấm dứt thì cả hằng trăm loại đau đớn chịu đựng đến với thân thể và tâm hồn; cho nên họ chẳng tìm thấy được sự an lạc. Nghiệp quả xấu của người kia sẽ lôi kéo hắn ta vào hướng bất thiện; cho nên hắn ta sẽ quên đi tất cả một cách mù quáng. Với sức mạnh của tình yêu là kéo kẻ kia trở lại thế gian nầy để sống cuộc đời chính như trước kia, đồng thời từ 6 cõi Trời dẫn đến ngự trị tâm thức xấu xa40 để chiến đấu với con đường đi đến sự thánh thiện. Để chiến thắng sự trở ngại nầy Đức Phật A Di Đà đã hứa rằng trong giờ chết, trực tiếp sẽ có hình bóng của các vị Bồ Tát và Thánh chúng hiện ra trước người ấy. Đây là lời nguyện thứ 19 đã được nói đến. Cho nên khi chúng ta chết sẽ có Phật đến đón chúng ta. Những người tin tưởng thấy điều nầy vui mừng trong tâm khảm của họ và thật giống hệt như 39 Tiếng Phạn: nirmana - kâya; tiếng Nhật: Keshin (Hóa thân). Trong ý nghĩa hạn hẹp lại có 32 tướng tốt trong thân thể phải bị hủy hoại của một Đức Phật. Bởi vì Ngài còn tồn tại trong thế giới trần tục nầy. Trong ý nghĩa khác liên hệ với quan niệm nầy của tất cả những hình tướng mà Đức Phật thừa nhận để cứu độ tất cả chúng sanh.

40 Chữ "Trời" ở đây là một dấu hiệu hoặc có thực. Chữ "thế giới" ở đây được hiểu chắc chắn là một cuộc sống người khổ đau. Những vị Thần nầy sẽ chống đối với sự thành tựu giáo lý của Đạo Phật.

58 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên một người đang ở trong thiền định sâu thẫm đã được suy tư41 nhớ nghĩ. Kẻ đó sẽ được trực tiếp hướng lên trên đài sen của Đức Quan Thế Âm42 và đạt đến cảnh giới an lạc hoàn toàn. Lý do gia hộ nầy được gọi là: "Tất cả chúng sanh tin tưởng và nhớ nghĩ về Đức A Di Đà thì tất cả đều được cứu vớt và không bỏ rơi một người nào".

Bây giờ kinh nầy43 cũng dạy rằng: "Ai đã ngự trị 3 tâm nầy thì bất cứ trường hợp nào cũng sẽ được sanh về quốc độ kia". Đầu tiên chính là tâm thành thật, cung kính; thứ hai là tâm tin sâu và thứ ba là tâm thành tựu theo lời thệ nguyện của Đức A Di Đà để hoàn thành cho mục đích ấy. Ba tâm nầy sẽ không bị chia ra từng loại riêng lẽ, tuy thế với tất cả điều trọng yếu đều nằm trong niềm tin sâu xa ấy.

Ngài Thiện Đạo bình luận44 rằng: "Sự thành thật nghĩa là chân thành và cung kính, điều nầy trên thực tế đã đạt được với họ. Quan niệm nầy rõ ràng là tất cả những hành động thực tập của chúng sanh nơi thân khẩu ý45 cho từng trường hợp của tâm 41 Thiền định thuộc về một trong 6 Ba La Mật. Đó là: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ. Nếu thực hiện những điều nầy sẽ sanh về cảnh giới Phật.

42 Quan Thế Ấm; tiếng Nhật: Kannon hay Kanzeon; tức là người nghe tiếng kêu cứu của thế gian mà đến. Vị ở trong kinh Pháp Hoa được diễn tả là một Bồ Tát, người sẽ ngay lập tức đến với tất cả chúng sanh khi qua tiếng kêu cầu. Đài liên Hoa; tiếng Nhật: rendai. Nghĩa là nơi ấy chư Phật và các vị Bồ Tát an tọa để biểu lộ cho việc nầy tất cả chúng sanh đang sống trong một thế giới đầy tội lỗi và bất thiện và sẽ được mang đến nơi hoàn thiện cũng giống như hoa sen trắng tỏa chiếu từ cây hoa mọc ra từ chốn bùn dơ kia. 43 Được hiểu là kinh Quán Vô Lượng Thọ.

44Trong quyển "Quán Vô Lượng Thọ kinh tứ tập chú". 45 Đây là sự phân chia cổ điển của những phạm trù liên quan về đạo đức trong Phật Giáo. Đối với việc nầy cần cố gắng làm đúng. Nghĩa là đầy đủ, bình tĩnh nắm bắt tư cách chân thật của tất cả mọi vật, quan sát tư duy, xác định phần

Độ Tông Nhật Bản 59

thành thật và tâm cung kính. Phải đối với những người khác một cách tốt đẹp". Tư cách thực tập tinh thần nầy bao gồm những người có thói quen mà họ với tội lỗi cũng như chứa chất những khổ đau cho sự sanh tử 46 và nơi ấy theo Bổn nguyện của Đức Phật A Di Đà, cầu cứu Ngài 10 lần hay ngay cả chỉ một lần và chắc chắn rằng sẽ được vãng sanh về Tịnh Độ và lúc ấy sẽ được giác ngộ, tương đương với hành động trên.

Đây là một sự giác ngộ trần tục là khi một người chỉ thực hiện bên ngoài; nhưng lại tin tưởng với lời thệ nguyện của Ngài; nhưng bên trong vẫn còn nghi ngờ. Cũng như vậy là điều sai và dối trá nếu một người nào đó ngược lại có tính cách đạo đức bên ngòai và ngay cả ở bên trong, nhưng cẩu thả và lười biếng.

Tham, sân, si, sai quấy, ganh tị, dối trá và hằng trăm tội lỗi chẳng thể tiêu trừ được. Chúng giống như là những con rắn độc. Chúng ta sẽ nói đến trong 3 hạnh47, tuy thế tôi gọi chúng là: "với chất độc sẽ trở thành việc tốt" và "những hành động dối trá rỗng tuếch" và những việc làm không chính đáng. Nếu chúng ta cố gắng trong sự an nhiên cũng như những hành động vững chắc của đạo đức; bởi vì đây là sự thấy sai trong thế giới vật chất đã mang đến cho con người và bị trói buộc vào đó, mặc dầu những việc ấy đều vô thường và cũng giống như tham lam, sự ganh tỵ và ghét gỏng chứa đựng nơi kia.

46 Với hình thức nầy thường bị lôi cuốn vào để cùng suy nghĩ theo sự giới thiệu của Phật Giáo, thì chính tội lỗi và những lý do của họ bị giữ gìn trong sự tồn tại của thế giới nầy, là nguyên nhân của vòng luân hồi sanh tử. 47 Việc chia ra theo phương tiện với sự ảnh hưởng của việc tốt; như vậy gồm thân thể, lời nói (miệng) và tâm. Đây là 3 hạnh diễn tả cho việc làm tốt, nói năng đứng đắn và suy nghĩ tốt đẹp (xem thêm phần chú thích 37).

60 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên đạo đức thì giống như nỗ lực của thân và tâm thức, ngày và đêm trong 24 giờ chạy theo bên ngoài vội vã làm việc nầy việc kia và suy nghĩ đủ chuyện. Tất cả điều nầy tôi gọi là "cái tốt pha với độc tố". Như vậy điều nầy không thể đạt được qua cái tốt pha với chất độc để muốn được sanh về Tịnh Độ của Đức A Di Đà thì lý do của điều nầy như sau: Khi Đức Phật A Di Đà còn ở trong thế giới trần tục thì Ngài đã thực hành những việc làm của một vị Bồ Tát. Ngài đặt trong một niệm duy nhất, ba việc làm ấy cùng lúc và chúng được chứa đựng tất cả những tư cách chân thật và sự cung kính.

Sự hướng về việc giác ngộ cũng lệ thuộc vào điều chân thật và tín tâm với nhau như vậy. Bên sự chân thật nầy có thêm hai yếu tố: bên trong phải tự mình và bên ngoài lợi lạc cho sự chân thật. Trong sự chân thật ấy sẽ được làm sáng dần những việc bất thiện và hãy vứt bỏ điều xấu xa ở bên trong lẫn bên ngoài, giống hệt như những vị Bồ Tát đã bỏ tất cả các việc xấu và làm tất cả những việc lành. Điều nầy cần phải thực hiện trong tâm chân thành và tha thiết."

Thiện Đạo còn ghi chép thêm nhiều điểm khác cho đề tài nầy nữa, trong đó chúng ta chỉ trích ra một phần. Quan điểm về sự chân thật và sự cung kính thường được gọi chung là "3 cánh cửa" giới thiệu sự điềm tĩnh, ý hướng tốt đẹp và nắm bắt lời thệ nguyện rộng lớn. Trong việc nầy cần để ý giữa sự "thông thường" và chú ý đến "tính cách đặc biệt". "Thông thường" nghĩa ở đây là một quan điểm chân thật và sự cung kính mà những việc nầy được vãng sanh về Tịnh Độ bằng chính tự lực của mình và qua sự thực hành của sự mặc

Độ Tông Nhật Bản 61

nhiên cũng như ý hướng tốt đẹp sẽ đạt được. Ngược lại "đặc biệt" có nghĩa là những tư tưởng với sự chân thật cũng như sự cung kính được biểu hiện, qua sự đạt được việc vãng sanh qua tha lực48.

Trong "lời giải thích về kinh Thiền Định" có phần tìm thấy được ý nghĩa sâu xa qua sự giải thích sau đây "sự an nhiên nghĩa là những suy nghĩ và ước muốn giữ lại được và làm cho tâm yên ổn lại. Ý muốn tốt đẹp là bỏ đi việc xấu ác và thực hành việc tốt. Qua 2 loại thiện lương nầy sẽ đạt được sự vãng sanh về Tịnh Độ. Với lời thệ nguyện to lớn49 chứa đựng giống như vậy, hệt như kinh Đại Bản nói về Tịnh Độ rằng: Những con người bình thường, ngay cả bây giờ tốt hay xấu tất cả cũng đều được sanh về. Nếu họ thừa nhận Bổn nguyện lực của Đức A Di Đà là sức mạnh và luôn luôn cố gắng làm tăng trưởng nghiệp lành của họ". Điều nầy cho thấy thật rõ ràng là con người đạt được sự giác ngộ là do tự lực; tuy nhiên đều do tha lực mang lại. Ban đầu có ghi rằng: "Những hành động thực tập của tất cả chúng sanh qua thân khẩu ý; cho từng trường hợp của tâm thành thật và tâm cung kính. Phải đối với người khác một cách tốt đẹp". Tư cách thực tập có tính cách tri thức có ý nghĩa với thói quen của con người; những tội lỗi và sự sai quấy nầy đã có từ lúc được sinh ra và cho đến lúc chết; nhưng 48 Lý do của dấu hiệu nầy là đạt được sự vãng sanh về Tịnh Độ từ tự lực là "thông thường" và cuối cùng chính mình tự hoàn thiện lấy. Ngược lại ở đây chữ "đặc biệt" chính đáng trước mọi sự cố gắng để tranh biện, không một sự từ chối nào ảnh hưởng đến niềm tin qua sự trợ lực của Phật A Di Đà. Đây chính là tha lực (tariki) và là lực của Đức Phật A Di Đà. 49 Tiếng Nhật: gugan - là một dấu hiệu chỉ cho bổn nguyện của Đức A Di Đà và đặc biệt nhấn mạnh rằng giới nầy cho tất cả và mỗi chúng sanh có thể đạt được.

62 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên nếu họ tin tưởng về tư tưởng50 chân thật và cung kính kia thì chắc chắn rằng họ sẽ có thể được sanh về Tịnh Độ. Ở nơi đó họ nương theo Bản nguyện của Đức A Di Đà mà bước lên và chỉ cần niệm danh hiệu Ngài chí thành trong 10 lần hay nhẫn đến chỉ một lần cũng được. Điều nầy tương ưng với một tư tưởng sai lầm và một nhận thức vô ích, nếu bên ngoài, người ta làm như tin tưởng vào bản nguyện; nhưng bên trong thì lại nghi ngờ.

Tiếp đến nói về: "Tham, sân, xấu ác, sai quấy, ganh ghét, nói đến ... tất cả hàng trăm tội lỗi nhưng chẳng thể tránh khỏi được. Chúng như là những nọc rắn độc. Chúng ta nói về ba hạnh; nhưng tôi gọi chúng là "điều tốt lẫn lộn với độc tố" và "những hành động trống rỗng dối trá" và không phải là "những hạnh chân thật" tất cả những việc không tốt của mình và bên ngòai, và không còn bị rơi vào 3 cõi cũng như 6 đường nữa51, điều nầy cần phải đầy đủ sự chân thật. Những điều nầy được gọi là "những hành động chân thật và cung kính" và ngoài ra còn có ý nghĩa là "bình thường".

Nghĩa là nơi đâu điều nầy chẳng có thể thì ở đó người ta phải ở trong bối cảnh của tâm tin sâu để "đạt được việc tái sanh và tin rằng những người bình thường với tội lỗi và những 50 Ý tưởng, việc làm ở đây nó đồng nghĩa với chữ "tâm" (trong ý nghĩa của 3 tâm).

51 Ba cõi (tiếng Phạn: bhava; tiếng Nhật: sangai, sanu) nói chung dùng để chỉ trạng thái vật chất hoặc thể trạng của một chúng sanh gồm: 1- Cõi của thế giới có tình thức (dục giới) 2- Cõi có thân thể nhẹ nhàng (sắc giới)

3- Cõi chẳng có thân thể (vô sắc)

Sáu hình thức tồn tại (tiếng phạn: gati; tiếng Nhật: rokudo) gồm : sự tồn tại của Trời, A Tu La, Người, súc sanh, ngạ quỷ và địa ngục).

Độ Tông Nhật Bản 63

hành vi sai quấy ấy đã có từ vô thỉ không có nghiệp để dẫn ra khỏi vòng luân hồi52. Để được giống như những vị Bồ Tát làm chủ chân thật trong sự đi, đứng, ngồi nằm thì chúng ta không sa vào tội lỗi và phải rời khỏi bản năng của ái dục. Tuy nhiên, ngay cả những bậc Thánh cũng được giải thoát khỏi vòng tử sinh thuộc cấp bậc thấp và tự tại trong tư tưởng, vượt qua những bản năng và sự khổ đau, vẫn còn mang theo ba độc tham, sân và si. Những người phạm tội bình thường, kẻ ấy phải có những hành động chân thành và cung kính. Gần như là chẳng thể được, với tự lực dẫn dắt tất cả những hành động thiện và làm chủ sự chân thật tuyệt đối; câu nầy được diễn tả rằng: Trong cả hằng ngàn người, bạn sẽ chẳng thể tìm được một người như vậy.

Ba tâm trích ra từ sự niệm Phật và giải thích về những hành động lễ nghi khác. Ở đó người ta phải viết những chữ đứng với hình dáng của "tâm" mỗi mỗi rời xa. Ví dụ như "sự thực tập liên tục" là một phần của "4 sự thực tập": Điều ấy được gọi sự thực tập liên tục, bởi vì con người luôn luôn tiếp tục với việc cung kính Đức A Di Đà, cầu nguyện, niệm danh hiệu Ngài, tụng đọc những bài lễ tán và bên trong luôn nghĩ đến Ngài, thiền định về Ngài và quay về với lời nguyện của Ngài. Bởi vì người ta phải để cho tâm của người ta luôn thuần thục và không bao giờ bỏ rơi làm việc thiện. Nếu sự khổ đau như tham và sân xuất hiện; thì con người phải sám hối tội lỗi và 52 Căn bản đón nhận ở Phật Giáo là cởi trói cho tất cả mọi người và ngay như Phật Giáo Di Đà cũng nhấn mạnh; nhưng luôn cho biết rằng con người vào thuở xa xưa đã tạo ra những hành vi tội lỗi trong nhiều lần nên phải sanh vào thế giới nầy và phải sống như vậy, con đường thực tập giác ngộ bị ngăn lối.

64 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên chẳng có phút giây nào để lãng quên trong một giờ hay một tháng, hãy tìm cách kéo dài không ngừng nghỉ, để sám hối về việc ấy; như vậy mới gọi là sự thực tập liên tục". Cách giải thích nầy có sự phân biệt giữa việc niệm Phật và việc bổ sung vào sự thực tập khác53. Ngay ban đầu đừng để tham và sân khởi lên. Đây là sự thực tập không ngừng nghỉ của những sự thực tập khác nhau. Phần thứ hai sẽ lưu tâm nói đến; bây giờ thì chẳng có sự khác nhau giữa "đúng" và việc làm "tán loạn", không có khoảng cách của sự khổ đau trong việc thực tập miên mật như tham và sân. Nhưng chẳng phải chỉ có thế, trong quyển "Vãng Sanh Lễ Tán" Thiện Đạo đã giải thích sự lợi hại của hai cách thực tập nầy: "Ai đó, như trên đã nói, khởi lên trong sự cầu nguyện và chờ đợi ở cuối đời, thì người ấy cũng sẽ được vãng sanh chỉ trong 10 niệm danh hiệu A Di Đà. Trong ấy chứa đựng sự tương ưng với bổn nguyện của Đức A Di Đà và tâm sám hối cũng như sự hổ thẹn". Phần tiếp theo giải thích rằng: "Bởi vì con người với bản năng và sự khổ đau như tham, sân và tất cả những điều khác vượt qua khỏi những ý nghĩ khác mà xuất phát từ lục căn, không gián đoạn và trừ bỏ". Như vậy cái khuyết điểm của việc thực tập riêng lẽ. Người ta phải hiểu rằng: những sự thực tập nầy phải luyện tập, không là như vậy thì sự khổ đau sẽ không vượt ra khỏi. Khi người ta nghĩ như vậy thì lúc thực hiện tế lễ một cách chân 53 Tiếng Nhật: yogyô: Đứng từ quan điểm của Thiện Đạo và Pháp Nhiên thì tất cả những lễ nhạc và sự thực tập đều là sự bổ sung cho việc niệm Phật. Với điều nầy sẽ kết liên với sự quyết định đứng đắn giữa "đúng" và "sai quấy". Chữ thực tập tiếng Nhật gọi là shôgyô và Zôgyô theo Thiện Đạo thì đây là "Chánh hạnh" theo lời dạy Đức A Di Đà trong khi những lễ nghi và cầu nguyện Đức Phật khác, với sự kết chặt ấy ở đây gọi là "loãng ra".

Độ Tông Nhật Bản 65

thật, sẽ từ chối tham sân cũng như những chuyện khác. Còn nhiều hơn thế nữa, trong phần bình luận về sự quay về để được thành tựu của sự cứu vớt của Đức A Di Đà, Thiện Đạo đã dùng đến hình ảnh của 2 dòng; một từ nước và một từ lửa, rồi nói: Trong tình yêu và sự hận thù luôn luôn tiếp tục như lửa đốt cháy, thì làm sao cho nước lạnh đông lại, chẳng có cái nào dừng nghỉ cả; không rời khỏi con đường trắng khác của niềm tin sâu xa thì sự tái sanh sẽ đạt được."

Phần kế tiếp Thiện Đạo nói rằng: "Niềm tin thâm tín ấy, chúng ta nên tin rằng chính chúng ta là những con người trần tục, sinh ra cũng như chết đi với bao nhiêu tội lỗi và điều sai quấy, việc nầy đã có từ vô thỉ, chết đi và trở lại chẳng phải do cơ duyên để được ra khỏi vòng sanh tử. Chúng ta nên tin tưởng đến Đức Phật A Di Đà qua 48 lời thệ nguyện độ cho tất cả chúng sanh đạt đến cảnh giới Tịnh Độ; nếu chúng ta chẳng chối từ và suy nghĩ gì khác là do lực của lời thệ nguyện nầy". Phần đầu có nói: "Hãy tin rằng, nhà ngươi là con người với thói thường, sinh ra và chết đi với nhiều tội lỗi và những việc sai quấy và kể từ vô lượng kiếp đã có chứ không phải có cơ duyên để rời khỏi thế giới nầy". Và ở trong "Một tờ khởi thỉnh văn" cũng cho rằng: con người do nghiệp lực căn bản nên chẳng thể sanh vào quốc độ Phật. Với tín tâm có thể tạo thành, bởi vì bất cứ người nào, nếu họ suy nghĩ từ 1 cho đến 10 niệm A Di Đà thì chắc chắn con đường sanh ở thế giới nầy sẽ từ giã và sẽ được sanh về thế giới Tịnh Độ, mà từ đó không còn bị rơi trở lại nữa.

66 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên Phép lạ của lời Phật thệ nguyện là điều mà tâm của chúng ta không thể đo lường được, chỉ có Phật mới hoàn toàn rõ biết. Ai còn có thể nghi ngờ vào Bản nguyện lực to lớn như vậy ngay cả ai đã bị phạm vào 5 tội lớn cùng 10 điều bất thiện54 cũng được sanh về thế giới Tịnh Độ nếu họ niệm danh hiệu của Đức A Di Đà tha thiết. Thiện Đạo ghi chú rằng: giả thử một người nào đó nói: "các chúng sanh, các ngươi kể từ vô thỉ cho đến đời nầy bị tam nghiệp và những hành động của tâm trong cuộc sống nầy trong mọi hình tướng có thể thánh thiện hay thường tình; tất cả 10 điều bất thiện, 5 trọng tội và bắt đầu với việc phạm55 4 giới trọng. Các người đã phạm vào những lỗi lầm, điều nầy đã cản trở việc có thể thành Phật của các ngươi, vì giáo lý của Đức Phật đã bị hủy bán, phạm vào các giới cấm và truyền bá sai lời Phật dạy. Các người không những chỉ trốn tránh những tội lỗi mà các ngươi còn quên chúng đi và chúng trói buộc vào với 3 tội56 trong quá khứ, hiện tại và tương lai: Các ngươi bây giờ muốn như thế nào? Chỉ trong một đời nghĩ đến Phật A Di Đà mà sanh về nơi quốc độ 54 10 hành động bất thiện (tiếng Phạn: karmapâtha; tiếng Nhật Jueaku = thập ác). Đó là: giết hại chúng sanh, trộm cắp, tà dâm, nói lời không thật, nói dối, nói thêu dệt, nói hai chiều, tham lam, giận hờn và tà kiến. Nơi đây cũng chia ra ba phần thuộc thân khẩu ý.

55 Tiếng Nhật: shijue (tứ trọng) tức là bốn hành động nói lại cho rõ ràng hơn về trách nhiệm của người đệ tử trong giáo lý Phật giáo, đó là giết hại sinh mạng của chúng sanh, trộm cướp, tà dâm và ý kiến sai quấy. 56 Quan niệm ở đây theo tiếng Nhật là san aku (3 điều ác) chẳng hoàn toàn rõ nghĩa, có thể là ảnh hưởng của ba việc (âsrava) tham lam, sự trở thành và chẳng hiểu biết, cũng giống như ba cội rễ ngược lại với sự thánh thiện (akusala - muela) - Sự đau khổ, sân hận và si mê hoặc là 3 cảnh giới xấu ác (durgati) của địa ngục, súc sanh và ngạ quỷ.

Độ Tông Nhật Bản 67

ấy, hay các người như thế muốn đạt được bất thối chuyển57? Câu trả lời cho kẻ kia là: Giáo lý và tất cả những việc làm của chư Phật đều nhiều như cát sông Hằng và giáo lý ấy chẳng phải theo sự hiểu biết của con người và cũng không giống như họ. Sự hiểu biết về ánh sáng xua đuổi sự tối tăm, khoảng không ấy bao bọc bởi sự hiện thực, điều mà con người thường hay tìm thấy cũng như có thể tin tưởng được là cách thức như thế nào, mà mặt đất đã cưu mang cũng như dưỡng thành. Rằng nước uống cung ứng cho đời sống, rằng lửa để đốt cháy và sưởi ấm. Tất cả những việc nầy người ta gọi là sự hiểu biết tương đối. Điều ấy, những gì mà con người dùng bằng con mắt để tìm ra, sẽ vỡ tan ra thành hằng ngàn, hàng vạn phần khác nhau. Tuy vậy với phép lạ của Phật Pháp cũng chẳng thể làm ảnh hưởng đến sự hiểu biết kia giống như những vật đã đề cập".

Cuối cùng là một phép lạ như ở cảnh giới Cực Lạc kia có những chúng sanh như chim, nước hoặc cây cối. Việc nầy ai tin tưởng nơi lực bổn nguyện của Đức Phật A Di Đà làm sao có thể chối từ như trong lời nguyện thứ 18 ở hình thức là "ai niệm đến danh hiệu ta trong 10 niệm"? Nếu người ta tin tưởng hoàn toàn vào những lời của Đức Phật, thì cũng tin việc nầy! Chẳng một ai nghi ngờ vào lời dạy trong Kinh Hoa Nghiêm rằng không phân biệt giữa Tam Bảo58; như giáo lý trong kinh Bát Nhã nói tận cùng về tánh không của mọi vật; hay giáo lý 57 Tiếng Nhật: Futai noi: đẳng cấp của Bồ Tát; ở nơi ấy người ta chẳng bao giờ phải trở lại thế giới cuối cùng nữa.

58 Tam Bảo (tiếng Phạn; triratna; tiếng Nhật: sanbô) gồm có Phật, Pháp và Tăng. Trong kinh Hoa Nghiêm dạy rằng những cái nầy là một.

68 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên trong kinh Pháp Hoa của sự giác ngộ qua sự từ bỏ tất cả mọi sự chấp thủ hoặc trong kinh Niết Bàn nói về Phật tánh căn bản của tất cả mọi người59. Tất cả những điều nầy đều là giáo lý

của Đức Phật: Các người bây giờ tin điều nầy và không tin những điều khác sao?

Các ngươi có thể nói rằng: việc nầy từ ba 60 âm vận của danh hiệu vẫn còn ít. Tuy nhiên đạo đức cho sự thông hiểu bên trong và những tác dụng tốt ở bên ngoài của việc giác ngộ cuối cùng và qua tất cả những nhân lành vô số kể, đầy công đức đã được thành lập và chứa đựng để dẫn đến sự thật sâu xa trong danh hiệu nầy. Thiện Đạo cũng nói trong việc bình luận về việc giải thoát danh hiệu rằng: "A Di Đà Phật là cái âm trung thực miêu tả về cái tên chữ Ấn Độ, dịch ra là: đời sống và trí tuệ vô tận, đời sống vô tận là pháp61 và 'tâm thức' là con người. Vì lẽ đứng bên cạnh con người và pháp chân thật nên gọi là A Di Đà. Còn " pháp của con người thật là sự giới hạn qua sự thấy biết khác nhau. Cuối cùng ở đây có một vài việc là những hành động của Ngài đều tương ưng với sự hóa thân trở lại đây".

59 Giáo lý nói rằng: căn bản của mọi người là có thể đạt đến cảnh giới Phật, bởi vì pháp ấy đã có sẵn. Chỉ có điều là tâm kia phải trở nên hoàn toàn ý thức. 60 Trong tiếng Nhật ở đây đọc thành ba âm, bởi vì chữ 'A Mi Đa" với cách viết chữ Hán chia ra làm 3 chữ.

61 Tiếng Phạn: dharma; tiếng Nhật: hô (pháp) qua điểm nầy có thể là điều xác đáng qua luật của vũ trụ chỉ rõ tính chất của tất cả sự hiện hữu. Trong ấy có giáo pháp chân thật, cũng như là đối tượng của sự hiện hữu vậy; nhưng nơi ấy quan điểm thứ 3 về chỗ đứng nầy phải trải qua quan niệm về con người theo sau được bao phủ lên đó. Dẫu cho trường hợp nào đi nữa thì sự giải thích của Thiện Đạo chỉ cho biết rằng giáo lý ấy hay nói đúng là sự thật kia như là sự tạo thành của một vài sự hiện hữu vậy.

Độ Tông Nhật Bản 69

Từ điểm ấy với trí năng tổng thể chân thật của Đức Bạc Già Phạm A Di Đà, của Ngài Quan Thế Âm, Ngài Ca Diếp và Ngài Phổ Hiền, Ngài Văn Thù Sư Lợi, Đức Địa Tạng và Ngài Long Thọ62 cho đến tất cả những vị Bồ Tát và những người có niềm tin ở đây trong quốc độ nầy, ngay cả những hành động chân chánh, trí tuệ đầy đủ lực công đức, sự hiểu biết chân thật, nội tâm của họ và ảnh hưởng đạo đức và những ân đức vô tận của họ đã mở ra cánh cửa của giáo lý chân thật chứa đựng trong 3 chữ nầy. Ở thế giới Cực Lạc ấy tất cả những cánh cửa về sự chân thật được tồn tại. Qua 3 chữ nầy chứa đựng danh hiệu giáo lý của những Tông phái như đã giải thích và qua đó chúng ta đón nhận được.

Trong Chân Ngôn63 cũng có giáo lý căn bản ý nghĩa của mẫu tự "A" và từ đây 48.000 cánh cửa của giáo lý được mở ra. Tất cả chúng sanh đều nằm trong chữ "A" ấy. Cho nên điều nầy có nghĩa là danh hiệu A Di Đà là một công đức khó nghĩ bàn.

Theo Tông phái Thiên Thai có 3 sự thật được trình ra cho tất cả sự vật, đó là vạn vật rỗng không, là hạt giống tồn tại liên hệ và là trung gian ở giữa hai điều nầy. Tiếp theo có 3 loại chúng sanh của Phật quốc độ, đó là sự giác ngộ, trung hữu và 62 Quan Âm, Phổ Hiền, Văn Thù và Địa Tạng là những vị Bồ Tát, theo giáo lý A Di Đà thì những vị nầy cũng hiện hữu nơi cõi Tịnh Độ để trợ lực cho việc vãng sanh và phụ tá cho Đức Phật A Di Đà. Ca Diếp là một trong những vị đệ tử chính của Đức Thích Ca Mâu Ni và Long Thọ là một trong những học giả quan trọng của Ấn Độ thuộc Phật Giáo Đại Thừa, Ngài cũng là vị Tổ của Tịnh Độ và Tông phái Chân Ngôn nữa.

63 Tông Chân Ngôn được thành lập bởi Không Hải (774-835) là một Tông phái về Phật Giáo của Phật Giáo Nhật Bản, trong mẫu tự kỳ bí và hình tướng giữ một vai trò quan trọng.

70 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên sự bỏ lại sự thật. Sự phân chia nầy tương đương với ba thân của một Bạc Già Phạm là pháp thân64 báo thân65 và hóa (ứng) thân66. Điều nầy nhấn mạnh ảnh hưởng to lớn của đạo đức. Về lý thuyết người ta có thể thêm vào giáo lý của mỗi Tông phái khác và giáo lý của chúng ta, và giải thích qua danh hiệu của Phật A Di Đà. Trọng tâm của giáo lý chúng ta chứa đựng ý nghĩa của hằng vạn sự khởi nguyên, mà ý nghĩa của đầu đề Chân Ngôn lấy nghĩa mẫu tự "A Di Đà" làm nền tảng hoặc là ý nghĩa giáo lý của Thiên Thai cho việc thấy nhất như của 3 việc quan sát về tánh của vạn vật. Sự giống nhau giữa "con đường trung đạo" và ba sự quan sát qua sự chối từ67 và Bát Bất Trung Đạo; hoặc giả cho giáo lý của sự đạt thành tâm thức thanh tịnh qua việc từ bỏ ngũ uẩn68.

Lý do về việc nầy là ở Tịnh Độ tất cả mọi cánh cửa của sự thật đều được tồn tại.

64 Tiếng Phạn: Dharma - kaya; tiếng Nhật: Hôshin (Pháp thân) Đức Phật như là sự hiện thân của sự thật tuyệt đối.

65 Tiếng Phạn: Sambhoga - kâya; tiếng Nhật: hôshin (báo thân) là hình tướng của một vị Phật với kết quả của những hành động nhận được. 66 Tiếng Phạn: nirmâna - kaeya; tiếng Nhật: Kêshin (hóa thân) là hình tướng của một vị Phật được thừa nhận để cứu giúp chúng sanh và chiếu tỏ những sự sai quấy cho chúng sanh rõ biết.

67 Một giáo lý mà theo đó tánh của các pháp chẳng phải qua một trong 3 quan niệm bên trên về tánh không, sự tồn tại liên hệ và giữa sự trống không cũng như sự tồn tại liên hệ ấy được tóm lại; tuy nhiên chỉ qua một sự quả quyết phủ nhận: chẳng có sanh chẳng phải chết chẳng đến cũng chẳng đi; chẳng một và khác một và chẳng còn lại chẳng mất.

68 Tiếng Phạn (skandha), tiếng Nhật là Goju (ngũ uẩn) đó là: sắc, thọ, tưởng, hành và thức. Với những loại nầy giúp cho những ước muốn và sự yêu cầu đòi hỏi của con người, những việc nầy cưỡng bức, giữ con người lại với thế giới tử sanh nầy.

Độ Tông Nhật Bản 71

Tuy thế chẳng phải qua sự giải thích về ý nghĩa chân thật của Bổn Nguyện Đức A Di Đà để được nhận ra, mà chỉ cần tâm thức hướng về sự tin sâu ấy. Chủ yếu như là những vị thuốc thần của Kỳ Bà hay Bian-que69, đó là sự tổng hợp của hằng ngàn loại cây cỏ khác nhau, và tất cả đều có thể chữa trị cho mọi tình huống khác: cũng như vậy, khi con người chẳng hiểu về thành phần và tỷ lệ hổn hợp kia thì những căn bịnh kia sẽ được chữa trị qua sự cho thuốc ấy. Tuy nhiên nếu kẻ nào từ chối và chẳng tin vào thuốc chữa nầy thì bịnh tình kia lại càng nặng thêm và bịnh chẳng có cách nào chữa khỏi bịnh được; cho nên lại chẳng uống thuốc nữa; như vậy thì cũng là nghệ thuật chữa trị của Kỳ Bà và phương thuốc gia truyền của Bianque lại phí công và chẳng lợi lạc gì cả. Với danh hiệu của Đức A Di Đà cũng giống như vậy. Nếu chúng ta cho rằng chúng ta không có thể làm tiêu đi những tội lỗi và sự khổ đau cũng như chấm dứt những nghiệp quả xấu của chúng ta mà chúng ta lại chẳng tin tưởng mà còn chối từ nữa thì liệu rằng chúng ta có thể được vãng sanh về quốc độ ấy qua việc trì danh niệm Phật chăng? Như vậy thì lời nguyện của Đức A Di Đà và lời dạy của chư Phật chẳng có ý nghĩa gì cả, và chẳng có một hiệu quả cho ai.

Chỉ cần niềm tin là quan trọng. Đừng chết trong tầm tay đang cầm thuốc, vì các bạn chẳng uống thuốc. Hãy cố suy nghĩ rằng: Nếu có kẻ nào đó đang đi đến một núi báu mà chẳng nhặt được một loại đá quý nào hay vào rừng để tìm cây 69 Hai vị y sĩ tài ba từ Ấn Độ cũng như Trung Hoa.

72 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên trầm mà chẳng mang được một nhánh nào về nhà thì làm thế nào để chẳng hối hận về sau nầy?

Có thể trong vô lượng kiếp chúng ta đã có mặt trong thế giới nầy và đã được Phật các vị Bồ Tát dạy dỗ tận tình. Chư Phật trong quá khứ cũng như trong hiện tại là cha mẹ của tất cả chúng sanh và là bạn lữ của nhiều chủng loại. Các Ngài đã chứng minh cho chúng ta tất cả những phương tiện cho sự giác ngộ và vì lý do gì mà chúng ta vẫn còn luôn luôn bị vòng sinh tử vây hãm? Việc nầy thật là xấu hổ. Thế nhưng Đức Bạc Già Phạm Thích Ca Mâu Ni, người thầy nguyên thủy đã thệ nguyện rằng, trong cánh rừng hoang dã của tội lỗi đã tìm thấy và trong cánh rừng ẩn náu sự học đòi sai quấy của chúng sanh, những việc ấy còn nơi thân thể họ, bằng lời nói và bị trói buộc. Bởi những việc làm của ý cũng như của 6 tánh70 nhút nhát', rồi đưa về quốc độ của Ngài để dạy dỗ cũng như cứu vớt. Rồi người ta lại hỏi rằng như vậy Ngài nguyện như thế nào với chúng sanh mà chẳng có chúng sanh nào được chư Phật mang đến sự giác ngộ cũng như giải thoát vậy?

Từ khi Đức A Di Đà Như Lai còn là một vị vua71 đang trị vì thế giới, tâm giác ngộ đã mang đến qua lời thệ nguyện để chấm dứt vòng sanh tử và khi Đức Bạc Già Phạm Thích Ca Mâu Ni lúc đó là vị Bà La Môn gọi đầy đủ là "biển báu". Vị vua ấy đã phát ra lời thệ nguyện thâu nhận tất cả chúng sanh, 70 Tiếng Nhật Rokujio (lục tình) như vui, lo sợ, buồn, hài lòng, tình yêu và thù hận, là những loại mà con người bị nối kết với thế giới vô thường nầy. 71Trong sự phát triển song hành về lý lịch vua chúa của Đức Thích Ca Mâu Ni đã được Ngài Pháp Tạng (đức A Di Đà khi còn là Bồ Tát), nói rằng: Ngài nguyên là vị đã thống trị một cõi thế giới.

Độ Tông Nhật Bản 73

đạt thành chánh quả và nói rằng: "Nếu khi tôi thành Phật thì tôi sẽ mang những kẻ bị những hành động tội lỗi và những người phạm tội nặng cũng như trong mọi thời gian của các Đức Phật và tất cả các phương bị khó khăn về với sự giác ngộ và chờ đón họ nơi ấy, nếu họ chỉ niệm danh hiệu tôi một lần thôi". Như khi vị Bà La Môn tên là "biển báu" nầy, Ngài đã quyết định dẫu cho bất cứ trường hợp nào mà một thế giới của tội lỗi cũng như xấu xa để đạt đến sự giác ngộ và những chúng sanh đầy những hành động tội lỗi cũng như phạm vào những trọng tội, không ngừng nghỉ cho việc sinh ra trong thế giới nầy, chết đi rồi trở lại, chỉ rõ con đường nầy. Ngài thệ nguyện và Ngài suy nghĩ rằng: Đây chính là một điều kiện có thể ngoại lệ nhẹ nhàng cho những chúng sanh nầy, chỉ qua việc nghe và niệm đến danh hiệu thì sẽ thoát khỏi vòng sanh tử. Từ vô thỉ, thế giới nầy đã được chư Phật xuất hiện để dùng cơ hội tương ưng với nghiệp thức và mang đến không biết bao nhiêu là kết quả. Các Ngài đã giải thích về Đại Thừa và Tiểu Thừa. Các Ngài đã tuyên bày giáo pháp và trực tiếp nói đến sự thật vô cùng tận cũng như giúp đỡ giáo pháp tạm thời. Mỗi người tương ưng với điều kiện nghiệp lực của mình mà các Ngài đã giúp cho tất cả chẳng phân biệt.

Bởi vì Đức Thích Ca Mâu Ni đã tuyên đoán qua tám tướng 72 trong đời sống của Ngài qua con đường chánh và thương tiếc cho những sự nhận biết sai quấy bị trói buộc của chúng sanh và những chúng sanh ấy chưa thể rời khỏi thế giới 72 Theo truyền thống sự dẫn nhập tiểu sử của Đức Thích Ca Mâu Ni về việc sanh và rời cung trời Đẩu Suất, ở lại trong bào thai mẹ, sinh ra, rời nhà, chiến thắng ma vương, giác ngộ, giảng pháp và vào Niết Bàn.

74 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên nầy và Ngài nói: "Ở phương tây có một thế giới Cực Lạc; nơi ấy có Đức Phật hiệu là A Di Đà đang sống tại đó. Đức Phật nầy nguyện rằng: nếu có kẻ nào đó nghĩ đến ta trong 10 niệm mà chẳng được sanh về quốc độ ta, thì ta thề sẽ chẳng ở nơi chánh giác. Người đó nay đã thành Phật. Suy nghĩ giống như điều nầy, bởi vì tất cả những lời dạy ấy sánh như con đường thoát ly sinh tử cho cả những chúng sanh bị phạm vào những hành động xấu xa và bị ngự trị bởi những sự khổ sở mà chưa thể tốt hơn để được giải thoát khỏi việc phải luôn luôn trở lại cõi nầy".

Tiếp theo Ngài đã dạy cho họ tha thiết rằng: "Hãy đừng để cho sự nghi ngờ dầu nhỏ nhất mang đến! Vô lượng Chư Phật trong mười phương đều thệ nguyện cho tất cả chứng cớ giống nhau nầy" và Ngài tiếp: "Trước đây ở thuở xa xưa ta còn đang ở nơi đất nước xấu xa73 bởi vì có nhiều chúng sanh thù hận mà đã hạ nhục ta qua sự nhận biết sai quấy cùng những hành động tội lỗi và như vậy phải rơi vào trong những đường dữ. Vì lý do nầy ta trở lại thế giới chỉ muốn lắng nghe tất cả mọi sự việc". Rồi ngài đã dạy cho Ngài A Nan rằng: "Hãy đến đó để truyền đạt lời dạy nầy!"

Khi Ngài A Nan nhận lời thì Đức Thích Ca Mâu Ni đang nằm tại Kusinagar dưới 2 cây Sa La, đầu quay về hướng Bắc và mặt quay về hướng Tây và Ngài đã vào Niết Bàn lúc 80 tuổi đúng vào tối ngày 25 tháng hai (đúng ra là 15/2). Khi ấy ánh sáng của mặt trời và mặt trăng, cỏ, cây đều có dấu hiệu 73 Tiếng Nhật Ydo (uế độ) là một tên gọi khác để chỉ cho thế giới vô thường, nơi mà chúng sanh bị trói buộc bởi sự thấy nghe sai quấy làm căn bản và khổ đau của họ là nguyên nhân chính.

Độ Tông Nhật Bản 75

thay đổi màu sắc, chẳng còn một vật nào sống, từ Trời cho đến Rồng cũng như những chim muông hướng lên trời và đặc biệt đầu lại chúc xuống rồi than lên não nề. Ngài A Nan, Mục Kiền Liên (A Na Luật) và những đệ tử chính khác chỉ biết rơi lệ và sầu thương, than lên và nói rằng: "Chúng ta đã quen sống với bậc Đạo sư Thích Ca Mâu Ni và chúng ta đã trải qua 80 năm với Ngài. Giáo lý của Ngài đã ảnh hưởng vào vận mệnh của chúng ta; nhưng đột nhiên chúng ta bị chuyển đổi từ bên ngoài của màu vàng. Ngài cũng đã trả lời cho những câu hỏi của chúng ta; hoặc giả là một lực để kéo chúng ta. Với ai kể từ bây giờ chúng ta có thể nương theo ai và ai cứu giúp chúng ta? Chúng ta phải ghi lại những lời dạy của bậc Đạo sư và những lời dạy ấy sẽ chỉ đạo trong tương lai và sẽ truyền lại cho nhau". Sau đó tất cả những sự việc nầy đều được ghi đúng lại trên lá bối74. Những lời dạy ấy là kinh, luật và luận và đã dịch ra thành giáo nghĩa rồi mang đến tận Trung Hoa và từ đó còn tồn tại đến bây giờ. Đây chính là giáo lý vĩ đại và Thánh thiện, đã giúp cho tất cả mọi tông phái.

Đức A Di Đà Như Lai xuất hiện dưới tên tuổi của Ngài Thiện Đạo và dạy rằng: "Đức Bạc Già Phạm đã xuất hiện trong nhiều giai đoạn xấu ác, truyền đạt đi giáo lý, rồi biến hóa với hằng tá phương tiện không thể hiểu hết. Ngài đã dạy cho lối vào hàng ngũ xuất gia hoặc chỉ vẽ cho họ những gì họ ít hiểu với 3 loại ánh sáng của thần thông. Ngài dạy dùng hạnh phúc và trí tuệ để từ bỏ sự chướng ngại; hoặc giả trong thâm 74 Lá nầy nằm trên cây cao khoảng 20 mét, có chiều dài 3m; được viết chữ lên đó, rồi những chữ được dùng đinh khắc lên và lấy nước cây bôi vào đó cho đen.

76 Những bản văn dịch (từ tiếng Nhật sang tiếng Đức)Pháp Nhiên sâu của thiền định phải tư duy. Ngài đã dạy cho tất cả những cánh cửa khác nhau dẫn vào chân lý; nhưng không có một loại nào trong ấy vượt khỏi sự cầu nguyện nơi Đức Phật, điều ấy dẫn ngay chúng ta đến với thế giới Tinh Độ ở Phương Tây. Nếu chúng ta tưởng nhớ việc nầy giữa một đến 10 niệm đầy đủ (nhứt tâm) thì chắc rằng sau 3 hay 5 lần niệm, Phật sẽ đến để thăm hỏi chúng ta. Đức A Di Đà duỗi cánh tay thệ nguyện là một sức mạnh thực sự để giúp cho chúng ta trực tiếp sanh về, dầu cho đầy tội lỗi qua sự cầu nguyện75.

Đây là mục đích chính yếu của Đức Thích Ca mâu Ni thị hiện ở thế giới nầy vậy. "Ở giữa tất cả những tội lỗi quả thật rất khó khăn để tự răn và dạy cho con người về niềm tin. Với lòng từ bi rộng lớn của Đức A Di Đà đã được nhắc qua, Ngài tiếp tục hướng dẫn con người, việc nầy là sự tạ ân chân thật với lòng từ của Đức Phật76. Sự tạ ân với lòng từ của Đức Thích Ca Mâu Ni là cho ai? Vâng! Việc nầy là chính cho chúng ta! Nếu chúng ta lần nầy cũng bỏ quên không lợi dụng cơ hội nầy thì chúng ta có thể chờ đợi cho đến bao giờ nữa để từ giã thế giới nầy? Bây giờ lập tức chỉ có cách gợi lên niềm tin trong chúng ta để vượt qua vòng luân hồi sanh tử.

Phần đến là trọng tâm cho việc vãng sanh và hồi hướng tất cả những công đức cho mục đích nầy. Điều nầy đối với con người dễ dàng đạt được. Ai khi nghe về niềm an lạc nơi Tịnh Độ, mà lại không mong mỏi sanh về đó? Tổng thể nơi ấy có tất cả chín cấp bậc của việc vãng sanh và mỗi một cấp như thế 75 Trích ra từ pháp sự tán. Tiếng Nhật Hojisan của Thiện Đạo. 76 Trích ra từ "Vãng sanh lễ tán" của Thiện Đạo.

Độ Tông Nhật Bản 77