Kinh Pháp Cú - Hán Tạng

Kinh Chiếc Lưới Ái Ân

Kinh Pháp Cú (Đ210) - Phẩm Ái Dục - Chương 32

Thầy Nhất Hạnh dịch sang việt ngữ

愛欲品法句經第三十二三十有二章

Ái dục phẩm Pháp Cú Kinh đệ tam thập nhị tam thập hữu nhị chương

愛欲品者。 賤婬恩愛世人為此盛生災害。

ái dục phẩm giả 。 tiện dâm ân ái thế nhân vi thử thịnh sanh tai hại 。

1.

心放在婬行

欲愛增枝條

分布生熾盛

超躍貪果 猴

tâm phóng tại dâm hành

dục ái tăng chi điều

phân bố sanh sí thịnh

siêu dược tham quả hầu

Tâm ý đi về hướng ái dục thì cây ái dục sẽ đâm chồi trổ nhánh rất mau.

Tâm ý phân tán vì đối tượng ái dục sẽ làm cho lửa ái dục bừng cháy trong ta.

Kẻ đi tìm ái dục cũng giống như một con vượn chuyền cành tìm trái, từ cành này sang cành khác.

2.

以為愛忍苦

貪欲著世間

憂患日夜長

莚如蔓草 生

dĩ vi ái nhẫn khổ

tham dục trước thế gian

ưu hoạn nhật dạ trưởng

莚 như mạn thảo sanh

Ái dục buộc mình phải gánh chịu khổ đau.

Ái dục làm cho mình bị vướng mắc vào cuộc sống trần tục.

Những lo lắng và hoạn nạn do ái dục đưa tới cứ tăng trưởng đêm ngày, mọc kín như cỏ tranh.

3.

人為恩愛惑

不能捨情欲

如是憂愛多

潺潺盈于 池

nhân vi ân ái hoặc

bất năng xả tình dục

như thị ưu ái đa

sàn sàn doanh vu trì

Bị ái ân mê hoặc người ta sớm muộn gì cũng sẽ bị vướng vào dục tình.

Cái lo lắng kia càng ngày càng lớn, giống như dòng nước rỉ, rỉ mãi cũng đầy hồ.

4.

夫所以憂悲

世間苦非一

但為緣愛有

離愛則無 憂

phu sở dĩ ưu bi

thế gian khổ phi nhất

đãn vi duyên ái hữu

ly ái tức Vô ưu

Ở đời có nhiều thứ lo lắng và đau buồn,

nhưng không có thứ lo buồn nào lớn hơn cái lo buồn do ái dục đem lại.

Buông bỏ được ái dục mới hết lo buồn.

5.

己意安棄憂

無愛何有世

不憂不染求

不愛焉得 安

kỷ ý an khí ưu

vô ái hà hữu thế

bất ưu bất nhiễm cầu

bất ái yên đắc an

Muốn tâm ý được an vui thì phải quyết tâm dứt bỏ ái ân.

Không ân ái thì không còn phải đi vòng quanh trong cõi luân hồi,

không còn phải mang nặng ưu tư,

không còn thấp thỏm mong cầu những gì ô nhiễm.

Không còn ái nhiễm thì sẽ được thực sự an vui.

6.

有憂以死時

為致親屬多

涉憂之長塗

愛苦常墮 危

hữu ưu dĩ tử thời

vi trí thân chúc đa

thiệp ưu trường đồ

ái khổ thường đọa nguy

Ân ái thâm trọng thì đến giờ lâm chung,

bao quanh bởi những người thân thuộc,

sẽ thấy con đường của lo lắng và sầu khổ dài như thế nào.

Cái khổ do ân ái gây nên thường đưa ta tới những hoàn cảnh không an toàn, đầy tai ách.

7.

為道行者

不與欲會

先誅愛 本

vi đạo hành giả

bất dữ dục hội

tiên tru ái bổn

無所植根

勿如刈葦

令心復 生

vô sở thực căn

vật như ngải vi

lệnh tâm phục sanh

Là người tu đạo, ta không nên đi về hướng ái dục.

Phải bắt đầu bằng cách tìm diệt tận gốc cái cây ái dục

để cho những cái rễ của nó không còn có thể đâm chồi lên được.

Đừng làm như cắt cỏ lau, để sau khi được cắt rồi lau lại mọc lên như cũ.

8.

如樹根深固

雖截猶復生

愛意不盡除

輒當還受 苦

như thọ căn thâm cố

tuy tiệt do phục sanh

ái ý bất tận trừ

triếp đương hoàn thọ khổ

Gốc cây ái dục sâu và vững.

Tuy cây đã bị đốn, nhưng cành lá vẫn có thể sinh ra trở lại.

Tâm ái dục chưa dứt trừ

thì theo lẽ thường cái khổ do ái dục đem tới vẫn còn trở lại như thường.

9.

猨猴得離樹

得 脫復趣樹

眾人亦如是

出獄復入 獄

猨 hầu đắc ly thọ

đắc thoát phục thú thọ

chúng nhân diệc như thị

xuất ngục phục nhập ngục

Như con vượn nhảy ra khỏi cây này thì lại nhảy vào cây khác,

người đời cũng thế, ra khỏi được một ngục tù ái dục này rồi lại lao mình vào một ngục tù ái dục khác.

10.

貪意為常流

習與憍慢并

思想猗婬欲

自覆無所 見

tham ý vi thường lưu

tập dữ kiêu mạn tinh

tư tưởng y dâm dục

tự phước vô sở kiến

Tâm ái dục là một dòng chảy thường xuôi theo dòng tập khí và dòng kiêu mạn.

Những tư duy và nhận thức của ta đều có thể được tô điểm theo màu sắc ái dục

và do đó chính mình tự che lấp sự thật và không thấy được sự thật.

11.

一切意流衍

愛結如葛藤

唯慧分別見

能斷意根 原

nhất thiết ý lưu diễn

ái kết như cát đằng

duy tuệ phân biệt kiến

năng đoạn ý căn nguyên

Dòng suối tâm ý ấy cứ mặc tình trôi chảy

khiến cho những nút thắt ái dục đan kết lại với nhau chằng chịt.

Chỉ có tuệ giác chân thực mới có khả năng phân biệt và thấy rõ được đìều này

và giúp ta đoạn trừ được căn nguyên của nó nơi tâm ý.

12.

夫從愛潤澤

思想為滋蔓

愛欲深無底

老死是用 增

phu tùng ái nhuận trạch

tư tưởng vi tư mạn

ái dục thâm vô để

lão tử thị dụng tăng

Dòng suối ái dục thấm vào tư duy và nhận thức để lớn mạnh và quấn vào nhau.

Nguồn suối ái dục sâu không đáy kia làm cho cái già và cái chết tăng trưởng một cách rất mau chóng.

13.

所生枝不 絕

但用食貪欲

養怨益丘 塜

愚人常汲 汲

sở sanh chi bất tuyệt

đãn dụng thực tham dục

dưỡng oán ích khâu 塜

ngu nhân thường cấp cấp

Những cành nhánh của cây ái dục cứ tiếp tục sinh trưởng không dừng nghĩ

cũng bởi vì chúng được nuôi dưỡng bằng thực phẩm ái dục.

Thực phẩm này nuôi dưỡng oán hận, un thành gò thành đống.

Người thiếu trí tuệ thì cứ nôn nóng đi về hướng ấy.

14.

雖獄有鉤鍱

慧人不謂牢

愚見妻子息

染著愛甚 牢

tuy ngục hữu câu diệp

tuệ nhân bất vị lao

ngu kiến thê tử tức

nhiễm trước ái thậm lao

Trong ngục thất có gông có cùm,

nhưng người có trí tuệ không thấy những dụng cụ này là thứ gông cùm vững chắc nhất.

Cái loại gông cùm ái nhiễm cột người ta vào vòng hệ lụy mới thật là loại gông cùm kiên cố.

15.

慧 說愛 為獄

深固難得出

是故當斷棄

不視欲能 安

tuệ thuyết ái vi ngục

thâm cố nan đắc xuất

thị cố đương đoạn khí

bất thị dục năng an

Người có trí tuệ thấy ái dục là một thứ ngục tù kiên cố, khó thoát ra khỏi.

Người ấy biết rõ rằng phải đoạn trừ ái dục thì mới thực sự được an vui.

16.

見色心迷惑

不惟觀無常

愚以為美善

安知其非 真

kiến sắc tâm mê hoặc

bất duy quán vô thường

ngu dĩ vi mỹ thiện

an tri kỳ phi chân

Thấy sắc mà bị mê hoặc đó là vì không biết quán vô thường.

Kẻ u mê tưởng rằng cái sắc ấy là một cái gì lành và đẹp,

không biết rằng cái bóng dáng bên ngoài kia

không chứa đựng được một cái gì bền bỉ chắc thật bên trong nó.

17.

以婬樂自裹

譬如蠶作繭

智者能斷棄

不盻除眾 苦

dĩ dâm lạc tự khoả

thí như tàm tác kiển

trí giả năng đoạn khí

bất hễ trừ chúng khổ

Tự nhốt mình trong sắc dục thì cũng như con tằm kéo chiếc kén để tự mình giam hãm lấy mình.

Bậc trí giả có khả năng đoạn trừ và buông bỏ dục tưởng,

không thiết tha gì đến những đối tượng ái dục,

cho nên mới tránh thoát khỏi mọi khổ nạn.

18.

心念放逸者

見婬以為淨

恩愛意盛增

從是造獄 牢

tâm niệm phóng dật giả

kiến dâm dĩ vi tịnh

ân ái ý thịnh tăng

tùng thị tạo ngục lao

Kẻ có tâm ý phóng đãng khi nhìn vào một đối tượng ái dục thì có thể cho đó là một cái gì tinh khiết,

không biết rằng sự tăng trưởng lớn mạnh của ái ân sẽ đem tới bao nhiêu hệ lụy tù ngục sau này.

19.

覺意滅婬者

常念欲不淨

從是出邪獄

能斷老死 患

giác ý diệt dâm giả

thường niệm dục bất tịnh

tùng thị xuất tà ngục

năng đoạn lão tử hoạn

Những ai thực tập chánh niệm sẽ có khả năng thấy được rằng cái đối tượng của ái dục kia là bất tịnh,

do đó diệt trừ được dục ý, ra khỏi ngục tù và thoát khỏi tai nạn già và chết.

20.

以欲網自蔽

以愛蓋自覆

自恣縛於獄

如魚入笱口

為老死所伺

若犢求母 乳

dĩ dục võng tự tế

dĩ ái cái tự phước

Tự Tứ phược ư ngục

như ngư nhập cú khẩu

vi lão tử sở tý

nhược độc cầu mẫu nhũ

21.

離欲滅愛迹

出網無所 弊

ly dục diệt ái tích

xuất võng vô sở tệ

Tự quấn lấy mình trong chiếc lưới ái dục,

tự che mình bằng chiếc dù ái dục là tự trói mình trong vòng hệ lụy

như con cá tự chui vào trong một chiếc nơm, bị cái già và cái chết bắt theo

và luẩn quẩn bên cạnh đối tượng ấy như một con bê đi tìm vú mẹ.

Lìa bỏ được dục, không đi theo vết xe của ái, thì có thể vượt thoát ra ngoài chiếc lưới ái ân,

không còn bị bất cứ một cái gì làm hại nữa.

22.

盡道除獄縛

一切此彼解

已得度邊行

是為大智 士

tận đạo trừ ngục phược

nhất thiết thử bỉ giải

dĩ đắc độ biên hành

thị vi đại trí sĩ

Đi trọn được con đường, cởi bỏ được mọi ràng buộc hệ lụy,

giải phóng được mọi phân biệt kỳ thị, vượt qua được các ý niệm lưỡng nguyên,

đó mới thiệt là bậc xuất sĩ đại trí.

23.

勿親遠法人

亦勿為愛染

不斷三世者

會復墮邊 行

vật thân viễn Pháp nhân

diệc vật vi ái nhiễm

bất đoạn tam thế giả

hội phục đọa biên hành

Đừng thân cận với những kẻ đi ngược chánh pháp

cũng đừng bị lôi kéo theo con đường ái nhiễm.

Nếu chưa vượt thoát được thời gian,

thì hành giả vẫn còn bị kẹt vào cái thấy nhị nguyên.

24.

若覺一切法

能不著諸法

一切愛意解

是為通聖 意

nhược giác nhất thiết pháp

năng bất trước chư Pháp

nhất thiết ái ý giải

thị vi thông thánh ý

Thấy và hiểu được tự tánh các pháp,

không còn bị vướng vào một pháp nào,

biết cách gỡ ra được mọi sợi dây ái dục trong tâm ý,

như thế là đã nắm được ý chỉ của Bụt.

25.

眾施經施勝

眾味道味勝

眾樂法樂勝

愛盡勝眾 苦

chúng thí Kinh thí thắng

chúng vị đạo vị thắng

chúng lạc Pháp lạc thắng

ái tận thắng chúng khổ

Trong các thứ hiến tặng, hiến tặng chánh pháp là quý hơn cả.

Trong các mùi hương, hương đạo đức là thơm tho hơn hết.

Trong các thứ hạnh phúc, được sống trong chánh pháp là hạnh phúc lớn nhất.

Không có phương pháp nào chiến thắng được khổ đau một cách tận cùng bằng sự thực tập chấm dứt ái dục.

26.

愚以貪自縛

不求度彼岸

貪為敗處故

害人亦自 害

ngu dĩ tham tự phược

bất cầu độ bỉ ngạn

tham vi bại 　 xử cố

hại nhân diệc tự hại

27.

愛欲意為田

婬怨癡為種

故施度世者

得福無有 量

ái dục ý vi điền

dâm oán si vi chủng

cố thí độ thế giả

đắc phước vô hữu lượng

Người u mê thường lấy sợi dây tham dục để tự trói mình.

Người ấy chưa có ước mong vượt sang bờ bên kia.

Tham dục gây bại hoại, đem lại tai họa cho mình và cho kẻ khác.

Tâm tham dục là ruộng đất, tham sân si là hạt giống.

Đối với người có khả năng bố thí và độ đời

thì những phúc đức thu hoạch được không thể đo lường.

28.

伴少而貨多

商人怵惕懼

嗜欲賊害命

故慧不貪 欲

bạn thiểu nhi hóa đa

thương nhân truật dịch cụ

thị dục tặc hại mạng

cố tuệ bất tham dục

Người đồng hành thì ít, hàng hóa chuyên chở thì nhiều,

kẻ thương nhân lâm vào trạng thái lo lắng kinh sợ.

Biết rằng cái đam mê dục lạc là tên giặc có thể làm tổn hại thân mạng của mình,bậc trí giả không còn chạy theo tham dục.

29.

心可則為欲

何必獨五欲

違可 絕五欲

是乃為勇 士

tâm khả tức vi dục

hà tất độc ngũ dục

vi khả tuyệt ngũ dục

thị nãi vi dũng sĩ

Năm thứ tham dục phát sinh khi tâm mình cảm thấy có sự khả ý.

Mau chóng chấm dứt được cả năm thứ tham dục, đó mới thật là người dũng sĩ.

30.

無欲無有畏

恬惔無憂患

欲除使結解

是為長出 淵

vô dục vô hữu úy

điềm 惔 Vô ưu hoạn

dục trừ sử kết giải

thị vi trường xuất uyên

Hết tham dục thì không còn sợ hãi.

Lúc ấy ta mới được thảnh thơi an lạc.

Dục hết thì kiết sử cũng hết, do đó hành giả ra khỏi được vực sâu.

31.

欲我知汝本

意以思想生

我不思想汝

則汝而不 有

dục ngã tri nhữ bổn

ý dĩ tư tưởng sanh

ngã bất tư tưởng nhữ

tức nhữ nhi bất hữu

Này ái dục ta ơi, ta biết gốc gác của mi rồi:

Dục ý là từ ước muốn và nhận thức sai lầm mà phát khởi.

Nay ta không còn ước muốn và nhận thức sai lầm về mi thì làm sao mi còn có thể phát sinh?

32.

伐樹忽休

樹生諸惡

斷樹盡株

比丘滅 度

phạt thọ hốt hưu

thọ sanh chư ác

đoạn thọ tận chu

Tỳ-kheo diệt độ

Đốn cây ái dục mà không tận gốc thì cây ái dục sẽ mọc trở lại.

Đốn cây ái dục mà tận gốc thì vị xuất sĩ đạt tới Niết Bàn.

33.

夫不伐樹

少多餘親

心繫於此

如犢求 母

phu bất phạt thụ

thiểu đa dư thân

tâm hệ ư thử

như độc cầu mẫu

Nếu không chịu chặt cây ái dục

thì cành lá ái dục ít nhiều vẫn còn phát sinh.

Tâm còn vướng vào ái dục

thì người ta vẫn còn như một con bê phải luôn luôn cần đến vú mẹ.

Xem thêm: Bài liên quan đến chủ đề

GIẢNG GIẢI KINH CHIẾC LƯỚI ÁI ÂN - Thiền Sư Thích Nhất Hạnh

Kinh Điềm Lành Lớn Nhất

Dịch từ Phẩm Cát Tường - thứ 39 trong Kinh Pháp Cú Hán tạng

Bài kệ 1

Phật tôn quá chư thiên

佛尊過諸天

Như Lai thường hiện nghĩa

如來常現義

Hữu phạm chí đạo sĩ

有梵志道士

Lai vấn hà cát tường

來問何吉祥

Bụt được tôn quý hơn cả trong hai giới trời và người

Vì Người thường có khả năng đưa ra vị những giáo nghĩa mầu nhiệm của một bậc Như Lai

Một ngày kia, có một vị đạo sư Bà la môn tới hỏi:

Cái gì mới thật là điềm lành lớn nhất?

Bài kệ 2

Ư thị Phật mẫn thương

於是佛愍傷

Vị thuyết chân hữu yếu

為說真有要

Dĩ tín lạc chánh pháp

已信樂正法

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Ngay lúc đó với lòng xót thương. Bụt đã thuyết giảng về những gì thiết yếu và chân thật.

Ngài dạy: Có niềm tin nơi chánh pháp và có hạnh phúc trong khi học hỏi giáo pháp, đó là điềm lành lớn nhất.

Bài kệ 3

Nhược bất tùng thiên nhân

若不從天人

Hy vọng cầu kiểu hạnh

希望求僥倖

Diệc bất đáo thần từ

亦不禱神祠

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Không chạy theo các giới trời và người,

để cầu mong ban phúc và tránh họa,

cũng không đến cầu đảo ở các đền miếu,

đó là điềm lành lớn nhất.

Bài kệ 4

Hữu hiền trạch thiện cư

友賢擇善居

Thường tiên vi phúc đức

常先為福德

Sắc thân thừa trinh chánh

勅身承貞正

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Chọn được môi trường tốt,

có nhiều bạn hiền, có dịp làm những việc phúc đức,

giữ lòng cho trinh bạch và chân chánh,

đó là điềm lành lớn nhất.

Bài kệ 5

Khứ ác tùng tựu thiện

去惡從就善

Tị tửu tri tự tiết

避酒知自節

Bất dâm ư nữ sắc

不婬於女色

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Biết bỏ ác theo lành

Không uống rượu, biết tiêt chế

Không đắm trong sắc dục

Đó là điềm lành lớn

Bài kệ 6

Đa văn như giới hành

多聞如戒行

Pháp luật tinh tấn học

法律精進學

Tu kỷ vô sở tranh

修己無所爭

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Học rộng biết trì giới

Siêng năng tu tập theo giáo pháp và luật nghi

Biết tu dưỡng thân tâm, không vướng vào các cuộc tranh chấp

Đó là điềm lành lớn nhất

Bài kệ 7

Cư hiếu sự phụ mẫu

居孝事父母

Trị gia dưỡng thê tử

治家養妻子

Bất vi không phạp hành

不為空乏行

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Là người con hiếu thảo, có cơ hội phụng dưỡng mẹ cha

Biết chăm sóc gia đình, giữ cho trong nhà êm ấm

Không để cho lâm vào cảnh nghèo đói

Đó là điềm lành lớn nhất

Bài kệ 8

Bất mạn bất tự đại

不慢不自大

Tri túc niệm phản phúc

知足念反覆

Dĩ thời tụng tập kinh

以時誦習經

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Không kiêu mạn, không cho mình là hơn người

Biết tri túc, biết xét suy

Có thì giờ đọc tụng và thực tập kinh điển

Đó là phước đức lớn nhất

Bài kệ 9

Sở văn thường dục nhận

所聞常欲忍

Nhạo dục kiến sa môn

樂欲見沙門

Mỗi giảng tiếp thính thọ

每講輒聽受

Thị vi tối cát tường

是為最吉祥

Biết nhẫn nhục khi nghe điều bất như ý

Có hạnh phúc mỗi khi được gặp người xuất gia

Mỗi khi nghe pháp hết lòng tiếp nhận để hành trì

Đó là điềm lành lớn nhất

Bài kệ 10

Trì trai tu phạm hạnh

持

齋

修

梵

行

Thường dục kiến hiền minh

常

欲

見

賢

明

Y phụ minh trí giả

依

附

明

智

者

Thị vi tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Biết ăn chay, biết tu theo phạm hạnh

Có hạnh phúc khi gặp các hiền đức

Biết nương vào các bậc có trí sáng

Đó là điềm lành lớn nhất.

Bài kệ 11

Dĩ tín hữu đạo đức

已

信

有

道

德

Chánh ý hướng vô nghi

正

意

向

無

疑

Dục thoát tam ác đạo

欲

脫

三

惡

道

Thị vi tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Có niềm tin, có một đời sống tâm linh

Tâm ý ngay thẳng, không bị hoài nghi che lấp

Có quyết tâm lánh xa ba nẻo về xấu ác

Đó là điềm lành lớn nhất

Bài kệ 12

Đẳng tâm hành bố thí

等

心

行

布

施

Phụng chư đắc đạo giả

奉

諸

得

道

者

Diệc kính chư thiên nhân

亦

敬

諸

天

人

Thị vi tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Biết bố thí với tâm niệm bình đẳng

Biết phụng sự những bậc đắc đạo

Biết tôn quý những kẻ đáng tôn quý trong hai giới nhân và thiên

Đó là điềm lành lớn nhất.

Bài kệ thứ 13

Thường dục ly tham dâm

常

欲

離

貪

婬

Ngộ si sân nhuế ý

遇

癡

瞋

恚

意

Năng tập thành đạo kiến

能

習

成

道

見

Thị vi tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Biết xa lìa tham dục

Sân hận và si mê

Thường tu tập để mong đạt được chánh kiến

Đó là điềm lành lớn nhất.

Bài kệ 14

Nhược dĩ khí phi vụ

若

以

棄

非

務

Năng cần tu đạo dụng

能

勤

修

道

用

Thường sự ư khả sự

常

事

於

可

事

Thị vi tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Biết buông bỏ những nghiệp vụ phi nghĩa

Có khả năng áp dụng đạo pháp vào đời sống hằng ngày

Biết theo đuổi một lý tưởng đáng được theo đuổi

Đó là điềm lành lớn nhất

Bài kệ thứ 15

Nhất thiết vi thiên hạ

一

切

為

天

下

Kiến lập đại từ ý

建

立

大

慈

意

Tu nhân an chúng sinh

修

人

安

眾

生

Thị vi tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Vì tất cả nhân loại

Vun bón tâm đại từ

Nuôi dưỡng tình thương để đem lại an bình cho thế gian

Đó là điềm lành lớn nhất

Bài kệ 16

Trí giả cư thế gian

智

者

居

世

間

Thường tập cát tường hạnh

常

習

吉

祥

行

Tự trí thành tuệ kiến

自

致

成

慧

見

Thị vị tối cát tường

是

為

最

吉

祥

Là bậc trí giả ở trong cuộc đời

Thường tập hạnh tạo tác những điềm lành

Cho đến khi chính mình thành tựu được tuệ giác lớn

Đó là điềm lành lớn nhất.

Hết