Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội
- Dịch giả
- HT Chánh Lạc Dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 639
QUYỂN 03
Bấy giờ đức Thế Tôn biết đồng tử Nguyệt Quang trong lòng thầm nghĩ, nên làm bài kệ để hỏi, bảo đồng tử Nguyệt Quang rằng:
-Nếu Bồ tát cùng tương ưng với một pháp, đều có thể đạt được công đức tối thắng, mau thành A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Sao gọi là một pháp? -Này đồng tử! Đó là, nếu Bồ tát đối với thể tánh của tất cả pháp, hiểu biết như thật.
Này đồng tử! Sao gọi là đối với thể tánh tất cả pháp, hiểu biết như thật?
-Đó là tất cả pháp xa lìa danh tự, xa lìa âm thanh, xa lìa ngôn ngữ, xa lìa văn tự, xa lìa sanh diệt, tướng của nhân, tướng của duyên, tướng của phan duyên. Đó gọi là Vô tướng, xa lìa nơi tướng, chẳng phải tâm xa lìa nơi tâm mà biết các pháp.
Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:
Các pháp chỉ nói một
Đó là pháp Vô tướng
Là bậc Trí nói ra
Như thật mà hiểu biết
Nếu nói pháp như vậy
Bồ tát mà biết rõ
Liền được Vô ngại biện
Nói ức Tu đa la
Được Đạo sư gia hộ
Hiển thị nơi thật tế
Không phân biệt giả danh
Không có điều để nói
Dùng một biết tất cả
Dùng tất cả biết một
Tuy có các ngôn thuyết
Nhưng không khởi kiêu mạn
Trong tâm hay biết rõ
Tất cả pháp không tên
Tùy thuận học các tên
Mà diễn thuyết chơn thật
Các âm thanh nghe được
Biết rõ gốc âm thanh
Biết rõ nguồn gốc rồi
Không bị tiếng làm nhiễm
Biết ngằn mé âm thanh
Tướng các pháp cũng vậy
Nếu hay hiểu một pháp
Không còn đi đầu thai.
Tất cả pháp không sanh
Hay rõ Vô sanh này
Biết sanh nói kẻ sanh
Thì hay biết kiếp trước
Nếu đối với kiếp trước
Hay biết tạo nghiệp gì
Nếu thường biết nghiệp tạo
Được quyến thuộc kiên cố
Nếu đối "pháp không" này
Bồ tát hay biết rõ
Không có gì không biết
Chẳng phải bờ phiền não
Đối với chẳng phiền não
Phàm phu vọng phân biệt
Cho nên trong ức kiếp
Mãi lưu chuyển sanh tử
Không thể biết vọng tưởng
Giống như Đại Đạo sư
Ngài không tạo ác nghiệp
Nên không đọa ác đạo
Vì các phàm phu này
Không thể biết nghĩa ấy
Mới khởi tâm hủy báng
Như vậy pháp diệt khổ
Các pháp không thể được
Chẳng không các pháp tưởng
Nếu hay biết như vậy
Tưởng ấy cũng không thấy
Ta biết tưởng như vậy
Phàm phu vọng phân biệt
Nơi pháp lìa phân biệt
Người trí không mê hoặc
Đó là nơi bậc trí
Chẳng phải cảnh giới ngu
Là việc làm Bồ tát
Gọi không, vô phân biệt.
Đó là Bồ tát địa
Việc làm của Phật tử
Phật pháp diệu trang nghiêm
Gọi là tịch diệt không
Tất cả Bồ tát này
Đoạn trừ các hữu tập
Không bị sắc hủy hoại
An trụ nơi Phật tánh
Tất cả pháp không trụ
Vì không có trụ xứ
Nếu ai biết như vậy
Được Bồ đề không khó.
Tu Thí, Giới, Văn, Nhẫn
Tập gần thiện tri thức
Nếu ai biết nghiệp này
Mau chứng đạo Bồ đề.
Người này thương được chư thiên kính
Càn thát, Dạ xoa và ma hầu
Rồng, Quỷ, La sát, Khẩn na la
Tất cả thường đến cúng Bồ tát
Hằng được chư Phật hết lời khen
Đem lại lợi ích các thế gian
Trí huệ tương tục, thích tịch diệt
Bồ tát thắng diệu thương xót thân
Nếu có Bồ tát hay biết không
Lợi ích vô lượng ức chúng sinh
Xử chúng nhu hòa, diễn thuyết pháp
Người nghe ưa thích nên ái kính
Trí huệ rông lớn càng thêm sáng
Nhờ trí huệ này hay thấy Phật
Cũng thấy cõi tịnh diệu trang nghiêm.
Chư Phật thuyết pháp nghe, thọ trì
Biết tất cả pháp như huyễn hóa
Giống như hư không, tự tánh không
Hay biết thể tánh là không vô
Hay làm như vậy không ô nhiễm
Có ai tu hành Bồ tát hạnh
Trong các sự việc không đắm trước
Biết tất cả pháp như biến hóa
Nhưng với các cõi hiện biến hóa
Hay vì chư Phật làm Phật sự
Thể tánh huyễn pháp không đến đi
Tùy điều mong cầu được lợi ích
Là người hay an trụ Bồ đề.
Hằng nhớ ân tất cả Như Lai
Mong nối giống Phật, không đoạn tuyệt
Hay được thân tịnh diệu sáng rạng
Được thành tựu ba mươi hai chủng tướng
Ngoài ra vô lượng thứ lợi ích
Hành thắng Bồ đề, thường kết quả.
Thành tựu đại lực, không thể động
Ai đức các vua không thể bằng
Đầy đủ phước đức, rất đoan nghiêm
Phước và công đức, oai quang chiếu
Chư Thiên thấy oai không dám nhìn
Là người trí huệ hành Phật pháp
Trụ nơi tâm Bồ đề kiên cố
Cùng các chúng sanh làm thiện hữu
Người ấy không còn các tối tăm
iển thị đạo Bồ đề diệu thắng
Lìa đường ngôn ngữ, không còn dục
Chư Pháp tịch diệt như hư không
Có ai hay biết nghiệp như vậy
Thành tựu vô lượng thắng biện tài
Diễn thuyết trăm ngàn tu đa la
Chỉ bày nghĩa vi tế pháp ấy
Bậc trí luôn thành vô ngại huệ
Hay biết thể tánh pháp vi tế
Thường khéo biết chúng sanh tín ấy
Học tập tất cả âm ngôn ngữ
Vì người chỉ bày lý nhân quả
Hay được việc thắng diệu như trên
Giữ đủ lực năng không giảm thiểu
Bậc phạm hạnh vào chúng, không sợ
Hằng nhớ gìn giữ không quên mất
Vì hay khéo ngộ hiểu pháp tánh
Tai không nghe lời không ái ngữ
Thường hằng nghe tiếng thật khả lạc
Miệng thường tuyên nói lời đẹp lòng
Người đó khéo biết pháp tánh vậy
Trí niệm huệ pháp đều thành tựu.
Trong lòng thanh tịnh không uế trược
Nói trăm ngàn kinh không ngừng trệ
Nếu ai diễn thuyết không hư ngụy
Câu chữ sai biệt để tu học
Khéo hiểu ngàn ức các ngữ ngôn
Nghĩa thú danh từ đều khéo hiểu
Nhờ ngộ pháp tánh, có đức ấy
Dạ xoa, La sát, Thiên, Tu la
Ca lâu, Khẩn na, Ma hầu trà
Được tám bộ chúng thường kính yêu
Bởi nhờ ngộ rõ pháp tánh vậy
Chúng thần ác tâm Tỳ Xá Xà
Uống máu, ăn thịt rất độc hại
Có ai gìn giữ tịch định này
Thì họ thường hay được hộ vệ
Nghe bậc trí giả, lời rộng lớn
Trong lòng hoan hỷ, lông dựng đứng
Với Bồ đề ấy rất yêu kính
Hay được phước rộng lớn khó nghĩ
Phước báo như vậy khó biết được
Trong trăm ngàn kiếp nói không hết
Hộ trì pháp Bảo Tạng Thiện Thệ
Vô lượng vô biên vô số kể
Liền đem cúng dường tất cả Phật
Các Thế Tôn quá khứ, vị lai
Cùng với hiện tại khắp mười phương
Vì hay tuyên thuyết tịch định vậy
Nếu ai ưa thích sự phước đức
Cúng dường đấng Thập lực, Đại bi
Chư Phật vô lượng vô số ức
Thời gian như cát trong biển cả.
Lại có người khác thích phước đức
Đối với thắng nghĩ, trì bài kệ
Vào lúc kiếp tận thời ác thế
Phước đức như vậy rất thù thắng
Nếu ai có thể nghe bài kệ
Người ấy liền cúng tất cả Phật
Vào đời sau cùng, thời ác thế
Đó là tối thắng thượng cúng dường
Người ấy liền được lợi ích lớn
Thọ nhận cung kính của thế gian.
Các Thập lực, sanh con tối thắng
Với ngài mãi mãi đem cúng dường
Ngài thấy ta ở núi Kỳ xà
Ta liền được thọ ký Bồ đề
Ta đã phó chúc Di Lặc Tôn
Phật kia cũng riêng thọ ký rằng
Người ấy lại làm Phật Di Đà
Vì nói vô lượng thắng lợi ích
Hoặc lại đi đến nước An Lạc
Lại muốn thích thấy Phật A Súc
Vô lượng vô biên trăm ngàn kiếp
Người ấy không dọa các ác đạo
Đối với Bồ đề hành thắng hạnh
Thành tựu vô lượng các khoái lạc
Công đức vô lượng, lợi ích lớn
Nay ta đã tuyên thuyết như vậy
Nếu muốn được công đức như ta
Nên giữ kinh này đời sau cùng.
Này đồng tử! Vì ý nghĩa ấy, cho nên Bồ tát ma ha tát có thể biết thể tánh các pháp bất khả tư nghì như vậy sẽ được công đức lợi như thế, khen ngợi công đức chân thật của Như Lai, không hủy báng Như Lai là lời nói không chân thật.
Vì sao vậy?
Vì Như Lai đã được các pháp do đời mà biết. Người ấy biết như thật đối với pháp kia, cũng biết vô lượng công đức của Như Lai, có thể biết như thật về Phật pháp bất tư nghì.
Vì sao vậy?
-Này đồng tử! Đức Phật có vô lượng, vô biên công đức, không thể nghĩ bàn, xa lìa nơi tâm. Chính vì nghĩ này, nên những người khác không thể nghĩ bàn, không thể so sánh.
Vì sao?
-Này đồng tử! Vì tâm không có tánh, lại không có hình sắc, không thể xem thấy.
-Này đồng tử! Thể tánh của tâm như vậy, chính là thể tánh công đức của Phật. Thể tánh công đức của Phật như vậy, chính là thể tánh công đức của tất cả các pháp. Chính vì nghĩa ấy, này đồng tử, nếu Bồ tát nói về nghĩa thể tánh của tất cả pháp, mà biết như thật. Gọi đó là Bồ tát tịch diệt đối với tâm, khéo hiểu ba cõi, xuất sanh thiện căn, liễu tri như thật, tri kiến như thật, nói như thật, không có nói khác, tùy theo lời nói mà thực hành, không có chấp trước, vượt qua tất cả cảnh giới phiền não, vượt qua dục giới, sắc giới, giải thoát khỏi vô sắc giới, vượt qua cảnh giới của tên gọi, vượt qua cảnh giới tiếng nói, khéo giải thoát pháp văn tự, trí khéo hiểu phân biệt chữ, khéo hiểu lìa pháp ngôn ngữ, biết rõ văn tự, giỏi về văn tự, giỏi về chữ bằng trí sai biệt, trí rộng lớn, trí về chữ, khéo hiểu tất cả pháp bằng trí sai biệt, khéo đối với tất cả pháp bằng trí sai biệt rộng, khéo phân biệt tất cả xứ bằng trí về pháp, cùng tương ưng với Phật pháp bất khả tư nghì, Ma vương Ba tuần và các ma dân, không thể phá hoại.
Khi đức Phật nói pháp này, có tám ức na do tha các trời, người ... được pháp Nhẫn tu vô ngại, tất cả đều được chư Phật thọ ký quả A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề trải qua bốn trăm tám mươi vạn A tăng kỳ kiếp chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề , các thứ danh hiệu, quốc độ khác nhau, nhưng thọ mạng thì giống nhau. Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:
Nếu có các Bồ tát trí huệ
Hướng đến đạo Bồ đề thắng diệu
Giỏi nơi thắng nghĩa các ngôn thuyết
Hay hành thể tánh tất cả pháp
Miệng thường tuyên thuyết lời chân thật
Khen Phật thật đức nên diễn nói
Hay biết tất cả pháp chư Phật
Ba cõi tôn kính không còn nghi
Tất cả các pháp đồng một nghĩa
Nhờ pháp "Không" nên biết như thật
Chúng không có các tướng dị biệt
Với một nghĩa này đã tu học
Không tưởng phân biệt, tưởng phân biệt
Tưởng chúng sanh, thọ mạng, ngã, nhân
Tưởng tận và vô tận như vậy
Đọa các tưởng này không còn sót
Không thấy Như Lai có sắc tướng
Bởi biết các pháp vô tự tánh
Cũng không có tướng đẹp tùy hình
Để đoạn tất cả điên đảo vậy
Tất cả chư Phật không nghĩ bàn
Xa lìa nơi tâm, thể tịch diệt
Nếu ai hay được biết như vậy
Mới thấy vô thượng lưỡng túc tôn
Nếu ai hay biết tưởng thần ngã
Trong đó phát sanh thắng trí huệ
Biết được các pháp như vậy rồi
Liền được tên gọi thanh tịnh nhãn
Người ấy không có các chướng ngại.
Đại trí biết rõ đường xuất ly
Sung mãn, đầy đủ hai loại nhân
Không có tất cả các mong ước
Với chỗ chân thật, thấy như thật
Không có tất cả lời không thật
Người ấy khi có các ngôn luân
Tùy thuận tất cả pháp nghi thức
Người trí vượt ra khỏi dục giới
Và sắc, vô sắc, đất phiền não
Hay lìa nhiễm trước nơi ba cõi
Sống ở thế gian, lợi chúng sanh
Vượt qua tất cả các danh tự
Cùng với âm thanh thể tánh không
Tùy thời gian lâu diễn thuyết pháp
Đối với ngôn thuyết không sở y
Xa lìa các tưởng và hý luận
Đoạn trừ điên đảo các ác kiến
Đối với trí huệ, khéo quyết định
Người ấy dũng kiện hạnh như không.
Nếu ma nhiều ức na do tha
Vì để loạn ý nói lời rằng:
"Ai hay chiếu sáng ma quân này
Không theo ma lực, tự tại nhiếp
Vất bỏ tất cả các việc ma
Giới hạnh thanh tịnh, không phiền não
Ai hay ưa thích vui với Thiền
Thì có thể biết thế gian Không
Nếu nói ngũ ấm là thế gian
Đã biết pháp ấy thể không tịch
Đã không có diệt cũng không sanh
Tất cả các pháp như hư không
Thà nên vứt bỏ thân mạng mình
Trọn không hủy phạm lời Như Lai
Với giới, hộ trì đến bỉ ngạn
Tùy theo nguyện ước được vãng sanh
Du hành vô lượng các cõi Phật
Thấy nhiều na do tha ức Phật
Trọn không mong ước sanh lên trời
Xa lìa tất cả ước nguyện vui
Người ấy không bỏ sự tinh tấn
Trong thời gian ngắn hành pháp hạnh
Ở trong mười phương chỗ các Phật
Khéo hay ca vịnh và xưng tán
Khi ấy thân đồng tử Nguyệt Quang
Được nghe định tịch diệt như vậy
Vứt bỏ tất cả sự lợi dưỡng
Tu hành pháp chư Phật khen ngợi
Nếu có muốn được trí tự nhiên
Tu vì tất cả người thế gian.
Cần phải học Thắng Tam muội này
Nếu học như vậy, hơn trời người.
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Nguyệt Quang đồng tử:
-Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát ấy, đối với trí Tam muội nói rõ này, cần phải khéo tu tập, hiển thị cho người khác.
Này đồng tử! Thế nào là hiển thị? Đó là đối với tất cả pháp, khởi tâm bình đẳng, không có bỉ thử, không có phân biệt, không có không phân biệt, không tạo, không khởi, không sanh, không diệt, tất cả vọng tưởng phân biệt, ức tưởng, khởi tưởng, thảy đều đoạn trừ, tâm đã phan duyên, ý đã suy nghĩ, và các giả danh, cũng đều đoạn trừ, cũng đoạn trừ tất cả các giác quán ác, đối với ấm giới, nhập, không có tự tánh, đoạn trừ tham, sân, si. Đó gọi là: Niệm huệ giải thoát, tàm, quý, kiên cố, tu hành nghi thức, là hành xứ cần thiết. Đó là chỗ không nhàn, chỗ trí huệ, dứt hẳn khứ lai, là điều tất cả Bồ tát phải học, là hành xứ của tất cả Như Lai, thành tựu tất cả công đức.
Này đồng tử! Đó gọi là hiển thuyết về Tam muội như vậy. Nếu ai có thể hiển thuyết về Tam muội như vậy, liền không lìa các định trong tâm. Không mất tất cả Tam muội, không có mê hoặc, khởi tâm đại bi, làm lợi ích vô lượng, vô biên chúng sanh.
Bấy giờ đức Thế Tôn ngay lúc đó nói bài kệ:
Bình đẳng, không hiểm trở
Rất tịch khó thấy được
Đoạn trừ tất cả tưởng
Nên gọi là Tam muội
Không vọng tưởng phân biệt
Lìa kiến không thể giữ
Tâm ấy bất khả đắc
Nên gọi là Tam muội
An trụ định như thật
Không giữ tất cả pháp
Vì như thật không giữ
Nên nói định Tịch diệt
Pháp không có mẩy may
Cũng không được phần nhỏ
Vì không được phần nhỏ
Nên gọi là Tam muội
Có được cái vô đắc
Đó gọi là vọng tưởng
Với pháp lìa phân biệt
Nên gọi là Tam muội
Nhờ tiếng nên nói nghĩ
Tiếng này là chẳng có
Giống như tiếng dội lại
Lại giống như hư không
Chúng sanh vô sở trụ
Trụ xứ bất khả đắc
Tiếng được cùng không được
Tự tánh không thể được
Hoặc bỏ hoặc đọa lạc
Bỏ đạo bất khả đắc
Tiếng bỏ cùng không bỏ
Với đạo biết như vậy
Còn có định là thủ
Còn không định cũng vậy
Vô trước hành Bồ đề
Chứng Thánh đạo cũng thế
Lìa hiểm trụ bình đẳng
Định huệ này vô tướng
Phật tử tu tập nó
Khéo tu định tương ưng
Văn tự chẳng có thể
Vào nghĩa thú sâu này
Bỏ các việc ngôn ngữ
Lược định vô sở thủ
Bồ tát được định này
Như nói trụ tương ưng
Dù lửa thiêu thế giới
Ở trong không bị thiêu
Vô lượng kiếp hỏa thiêu
Như hư không, không cháy
Nếu biết pháp như không
Người ấy lửa không đốt
Nếu khi thiêu cõi Phật
Trong định phát nguyện này
Diệt sạch hết lửa ấy
Người và đất không hoại
Thần túc ấy vô biên
Qua hư không không ngại
Tùy học định mà trụ
Bồ tát được Bồ đề
Hoặc sanh hoặc biến mất
Không khởi cũng không diệt
Nếu hay biết như vậy
Được định này không khó
Thế gian có sanh diệt
Đức Như Lai đã nói
Nếu hay biết định này
Nên biết thân cận đời
Với thế gian không nhiễm
Thế pháp không thể ngại
Thân nếu không chướng ngại
Hay đối các cõi Phật
Thường thấy nơi tịnh độ
Và thấy thế đạo sư
Nên được nghe chánh pháp
Diễn thuyết tại các cõi
Ngài không khởi vô tri
Vào lúc nói pháp tánh
Hay thông đạt các pháp
Như tùy theo pháp tánh
Diễn thuyết trong ức kiếp
Biện tài không đoạn tuyệt
Hay biến làm nhiều thân
Ngoài các Bồ tát khác
Biến hóa các Bồ tát
Qua lại các cõi Phật
Trên hoa sen ngàn cánh
Kiết già mà an tọa
Hiển thị Bồ đề Phật
Tổng trì Tu đa la
Cùng hằng ức kinh khác
Nhờ tu tập Tịch định
Chỉ trừ bất thối chuyển
Người bất tư nghì khác
Không thể hết biện tài
Hiển thị Bồ đề Phật
Bỏ đi các lầu gác
Các thứ báu nghiêm sức
Tung rải các diệu hoa
Hương thơm thật đáng ưa
Tung rải các hương bột
Cùng đốt các hương thơm
Hoặc tung vô lượng báu
Vì chứng được Bồ đề
Bồ tát bậc cứu tế
Vô lượng đức như vậy
Đoạn trừ các phiền não
Đạt được thần túc cao
Không thể sanh phiền não
Thanh tịnh thật chói sáng
Vô vi không thể hoại
Là cảnh giới Bồ tát
Tịch tịnh, càng tịch tịnh
Lìa não, không phiền não
Vượt qua sự hý luận
Thích pháp không hý luận
Văn tự không thể vào
Vì các pháp vô tướng
Trí biết chỉ âm thanh
Cho nên gọi là định
Thắng tịch diệt vô tận
Vô công dụng, không thấy
Tất cả cảnh giới Phật
Thật tế không nhà cửa
Theo chư Phật tu học
Tự tánh tất cả pháp
Học công đức Phật này
Được công đức bỉ ngạn
Chẳng đây cũng chẳng kia
Bổn tế vô phân biệt
Cho nên tất cả Phật
Đạt công đức bỉ ngạn
Với vị lai không bỏ
Vì đã biết pháp tánh
Vô công dụng hý luận
Đạt công đức bỉ ngạn.
Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang bạch đức Phật:
-Hy hữu thay! Bạch Thế Tôn! Như Lai, bậc Ứng cúng Chánh biến tri, mới có thể khéo nói về thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp. Đó là nói về thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp mà Bồ tát phải học. Nếu Bồ tát có thể tu học Tam muội đã được nói ra ấy, sẽ mau chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.
Bạch Thế Tôn! Con lại muốn nói. Bạch Như Lai! Con lại muốn nói. Bạch Thiện Thệ! Con muốn nói một phần nhỏ.
Đức Phật nói:
Này đồng tử! Nếu muốn nói cứ nói.
Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang ở trước đức Phật, chấp tay hướng về đức Phật, xưng dương thật đức của ngài bằng bài kệ khen ngợi:
Thấy sanh, bị già bệnh chết khổ
Tham sân và si thường mê hoặc
Phật vốn đã phát tâm Bồ đề
Mong thành chánh giác mở các trói
Lành thay, vô lượng kiếp tu hành
Bố thí, điều phục giữ các lỗi
Trì giới, nhẫn nhục, siêng tinh tấn
Khéo tu thiền định và trí huệ
Dùng không hy vọng, bỏ ngôi vua
Vợ con của cải đều bỏ hết
Đầu, mắt, tay chân và thọ mạng
Tâm ấy ban đầu không mệt mỏi
Cấm giới trong sáng sạch không dơ
Vất bỏ thân mạng thường gìn giữ
Khéo hay cấm chế thân, miệng, ý.
Quy mạng Thiện Thệ chế ngự tâm
An trụ trí huệ trong sức nhẫn
Vì bị cắt thân không phẫn nộ
Nhờ lòng từ máu biến thành sữa
Quy mạng Như Lai rất kỳ đặc
Thành tựu sức mạnh trụ Thập lực
Dùng trí vô lượng chọn các pháp
Phật đem lòng thương đến thế gian
Cứu độ lợi ích đến cõi khác
Đã biết bản thể các pháp không
Thấy các thế gian đều hư vọng
Ngộ đạo khế hội tánh vô ngã
Biết sự giải thoát vốn không thoát
Xa lìa phiền não và phóng dật
Hàng phục ma lực và ma quân
Biết đạo không cầu trí vô ngại
Nói pháp thanh tịnh vô ngại tịch
Giả sử tinh tú trên trời rớt
Đất biển thành ấp đều hoại diệt
Hư không vô vi tánh đổi khác
Như Lai hoàn toàn không nói dối
Thấy sự khổ não các chúng sanh
An trụ, đắm trước trong phân biệt
Vì họ hiển thị lìa đắm trước
Gọi là tịch diệt, thậm thâm không
Bất khả tư nghì vô số kiếp
Đại hùng dũng mãnh học từ lâu
Đã tu học không đắm tất cả
Cho nên Phật không có các lỗi
Phật đã tu học tất cả pháp
Như pháp đã đắc nói cho người
Nó chẳng phải phàm phu ngu si
Lại chẳng phải tất cả ngoại đạo
Tâm thường an trụ nơi ngã tưởng
Gọi là các phàm phu lỗi lầm
Nếu hay biết được pháp vô ngã
Không có tất cả các lỗi lầm
Đại hùng đã nói lời chân thật
Hằng thường an trụ nơi thật pháp
An trụ thật pháp như vậy rồi
Lại hay diễn thuyết lời chơn thật
Quá khứ từng tu hạnh chân thật
Mới hay xứng đáng nơi bổn nguyện
Đạt được diệu quả báu chân thật
Nhờ vậy hay nói lời chân thật
Đã hành hạnh chân thật đầy đủ
Khéo hay biết được chân thật tế
Đã tu hạnh chân thật như vậy
Quy mạng Nhân Tôn đại trí huệ
Trí ngài tối thắng không ai bằng
Trí huệ đầy đủ rất sáng rạng
Cuối cùng đạt được thắng trí huệ
Quy mạng bậc ngôn thuyết trí huệ
Hay cùng chúng sanh làm bạn hữu
Từ lâu tu tập tâm từ bi
Hay khéo an trụ nơi bất động
Bất động giống như núi Tu di
Làm thầy trời, người, đầy đức lớn
Giáo thọ đại chúng các quần sanh
Thiện Thệ thắng trí tuệ thậm thâm
Dạy chúng vô úy làm chấn động
Sư tử rống vô úy như vậy
Như vua sư tử oai hùng mãnh
Hàng phục tất cả các ngoại đạo
Giống như sư tử vồ dã can
Đại hùng điều phục kẻ không điều
Điều phục lại hay khéo điều ngự
Hay khiến thành tựu làm thiên hữu
An trụ kiên cố mà không hoại
Thấy các chúng sanh kia khổ não
Chính vì nương vào nơi ngã kiến
Vì họ diễn xướng pháp vô ngã
Không có tham ái và không ái
Người phàm phu ngu si không học
Nương nơi hiểm nạn đường không lành
Vì họ hiển thị đạo chân thật
Đó là hướng đến đường Niết bàn
Nếu ai đắm trước vào ngã tưởng
Người ấy liền sống rất khổ não
Bởi vì không hiểu pháp Vô ngã
Pháp ấy diệt trừ nơi khổ não
Trong kiếp số bất khả tư nghì
Đại trí từ lâu từng tu học
Tu học xa lìa đắm trước rồi
Cho nên không có các tội lỗi
Diễn thuyết các pháp cú lìa tội
Thế Tôn xa lìa các lỗi lầm
Khéo nói lời chân thật vi diệu
Miệng thường giải thoát trăm điều sợ
Vô lượng na do trăm ngàn ức
Thiên, Long, Dạ xoa giữa hư không
Ưa thích pháp tối Thánh vô thượng
Người nghe ai cũng hiệp nghĩa chơn
Lời Như Lai hoan hỷ thiện mỹ
Oân hòa hợp thời vừa lòng người
Tiếng hòa hợp vi diệu vô lượng
Thương xót giải thoát vô số người
Kỹ nhạc âm thanh trăm ngàn loại
Một lúc tấu lên tiếng hợp nhau
Chính là tiếng hay trong trời này
Một tiếng Như Lai hay lan khắp
Các loại chim Ca lăng tần già
Đồng lúc cùng phát tiếng vi diệu
Hay khiến người khác sanh hân lạc
Gặp âm thanh Phật chẳng sánh bằng
Tấu lên âm nhạc của hoan hỷ
Khéo hợp tất cả các cung đàn
Thổi loa, trống, sáo đờn, không hầu
Gặp âm thanh Phật đều không hiện
Tiếng ca múa vua Khẩn na la
Đã từng khéo học trăm ngàn nhạc
Nếu ai nghe được đều hoan hỷ
Gặp âm thanh Phật đều không hiện
Tiếng Câu Sí, Anh vũ, Xá lợi
Khổng Tước, Ai Loan và Uyên Ương
Có tất cả tiếng chim hay ấy
Gặp âm thanh Phật, đều không hiện
Tiếng mỹ diệu, vui thích, khả ái
Những ca vịnh hay ở thế gian
Dồn tất cả lại đồng tấu lên
Tiếng Phật Tối Thắng vượt hơn chúng
Chư thiên, Dạ Xoa vua Tu La
Tất cả quần sanh trong ba cõi
Thân ngài thượng diệu và tối thắng
Phật phóng hào quang liền che hết
Sắc thân Như lai như hoa nở
Với tất cả tướng tốt rực sáng
Sanh ra quả phước rất thanh tịnh
Hào quang chiếu sáng khắp mười phương
Tiếng ốc, tiếng trống và không hầu
Tiếng hay đồng, bạc, sanh và tiêu
Các âm như vậy cùng hòa hợp
Trăm phần một không bằng một tiếng Phật
Càn Thát, Tu la và Ma hầu
Các tiếng hay ho của Dạ xoa
Cùng với tiếng hay khắp ba cõi
Với Phật trăm phần không bằng một
Tất cả ánh sáng của Phạm thiên
Và các thân sáng trời Hữu đảnh
Thế Tôn nếu phóng ánh hòa quang
Sáng kia không bằng một phần trăm
Thân khẩu ý nghiệp đều thanh tịnh
Vì Bố thí tịnh, đời không nhiễm
Bảo tụ công đức Nhân Trung Vương
Công đức tự nhiên không ai bằng
Tán thán thập lực lời thật xong
Đồng tử vui mừng nói như vầy:
"Vì con cúng dường Phật, pháp vương
Nguyện phước này thành Thích Ca Văn".
Phật biết tịnh hạnh, tối thắng kia
Thiện Thệ bấy giờ liền mỉm cười
Di lặc thấy ngài cười, thưa hỏi
"Cúi mong Nhân tôn nói duyên cười
Bấy giờ đại địa sáu chấn động
Trời, Rồng hoan hỷ đứng hư không
Hân hoan chiêm ngưỡng Lưỡng túc tôn
Xin Phật nói cho Nhân duyên cười.
Trí huệ chư Phật đã rõ biết
Chẳng phải Thanh văn đệ tử Phật
Nay muốn vì ai nói Tối thắng?
Xin ngài xót thương, nói cho con
Ngoại trừ Mâu Ni Tôn, từ bi
Tất cả thế gian, ai làm được
Có thể trao cho quả Pháp vương
Xin ngài thọ ký quả Bồ đề.
Nay con khéo hỏi Thế Đạo sư
Thích Ca, Ngưu vương, đại oai đức
Đã đến bờ, trí huệ quang minh
Đoạn trừ tham sân si ô uế
Không thể nghĩ bàn, hằng sa ức
Đạo sư bao kiếp đã tu hành
Để cầu hạnh Bồ đề thắng diệu
Vì nhân duyên gì hiện mỉm cười?
Hay bỏ thân mình với tay chân
Vợ con, quyến thuộc người thân yêu
Thường hay tu hành Thắng hạnh này.
Cho nên con hỏi đấng Mâu Ni?
Voi, ngựa, xa cỡi và trâu, dê
Nô tỳ, ma ni, chơn châu vàng
Không thấy có các vật sở hữu
Khi hành Bồ đề mà không bỏ
Trí ngài tối thắng, đều hiển hiện
Biết các việc làm của chúng sanh
Tín tâm, tánh dục đã khéo biết
Xin nói duyên gì miệng mỉm cười?
Ai từng cúng dường Nhân trung tôn?
Nay ai lại thành lợi rộng lớn?
Ai hay thực hành việc Phật làm?
Vì ai mà nay hiện nụ cười?
Mặt đất bấy giờ sáu chấn động
Ức hoa sen đẹp mọc từ đất
Hoa này chiếu sáng đủ ức cánh
Sắc vàng rực sáng thật khả ái
Phật tử ngồi trên hoa sen kia
Bồ tát đại thần thông bậc nhất
Vô lượng pháp sư đến vân tập
Cho nên con mới hỏi như vậy
Đánh trống, khua linh, thổi tù và
Kỹ nhạc ức số như hằng sa
Những loại như vậy các âm nhạc
Trong đó tiếng Phật tối thắng diệu
Câu sí, Tần già, ngỗng và hạc
Các chim một lúc đến vân tập
Đồng thời hót lên tiếng thật hay
Không thể sánh bằng âm thanh Phật
Ai từng bố thí, trì giới cấm
Tu tập trong vô lượng ức kiếp
Ai lại cúng dường Nhân trung tôn?
Mâu Ni vì ai hiện mỉm cười?
Vì ai xưa khởi tâm cung kính
Đã từng thưa hỏi Lưỡng Túc Tôn
Nhờ nhân duyên gì được Bồ đề?
Mà nay hiện sự mỉm cười này?
Đấng Thập lực ở thời quá khứ
Và đời hiện tại với vị lai
Đạo sư Thiên nhân đều biết rõ
Cho nên con hỏi bậc Nhân Trung
Nên biết thứ lớp tâm chúng sanh
Với thần túc ngài mà không giảm
Lại biết chúng sanh tâm ưa thích
Cho nên con hỏi Mâu Ni sư
Tu hành hạnh tối thắng Vô thượng
Nhờ pháp tương ưng mà khéo học
Đạo Bồ đề Phật làm sao được?
Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn
Các pháp vi tế khó thấy được
Không tịch khó quen bất tư nghì
Tu hành sở hành của thập lực
Cho nên con hỏi Thế Đại sư
Nếu hay khéo tu tâm từ bi
Với bất tư nghì chỗ chúng sanh
Thường không khởi các chúng sanh tưởng
Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn
Cảnh giới tu hành khó nghĩ lường
Đối với ngằn mé bất khả đắc
Đã hay vượt qua cảnh giới tâm
Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn
Bố thí, trì giới cứu cánh rồi
Bậc trí sáng tịnh rõ ba đời
Xa lìa tất cả các tội ác
Vì nghĩa gì ngài hiện mỉm cười?
Xá Lơi, Mục Liên, Cư Luật Đa
Và đệ tử khác của Như Lai
Chẳng phải là việc làm của họ
Chỉ cảnh giới Phật tối vô thượng
Vì tất cả pháp đến bỉ ngạn
Các điều phải học đã cứu cánh
Đạo sư phát sanh lòng thương lớn
Tuyên xướng tiếng bậc nhất vi diệu
Vô lượng A tăng kiếp quá khứ
Cũng từng hỏi nghĩa đức Như Lai
Được làm người thân đấng Cứu Thế
Nay đã chứng quả nói cho con
Dạ xoa, La sát, Rồng, Bàn trà
Chiêm ngưỡng Lưỡng Túc Tôn tối thắng
Tất cả cung kính đứng chắp tay
Đều nghi Thế Tôn vì sao cười
Nhiều chúng Bồ tát đều vân tập
Thần thông đầy đủ nhiều ức cõi
Như Lai tâm sanh Tối Trưởng Tử
Tất cả cung kính đều chắp tay
Đạo sư Thế Tôn chẳng duyên cớ
Tối thắng trượng phu hiện mỉm cười?
Ngôn ngữ vi diệu âm thanh trống
Vì nhân duyên gì hiên mỉm cười?
Bồ tát Hương Tượng phương Đông đến
Từ thế giới của Phật A Súc
Vô số chúng Bồ tát vây quanh
Vì hỏi Thích Ca nên đến đây
Lại nữa Diệu thế giới An lạc
Bồ tát Quán AÂm, Đại Thế Chí
Vô số chúng Bồ tát vây quanh
Đến hỏi Lưỡng Túc Thích Sư Tử
Vô lượng ức chỗ Phật quá khứ
Cúng dường vô biên đức Như Lai
Giống như số cát trong biển cả
Vì làm Thắng Bồ đề vô thượng
Tất cả chư Phật đều khen ngợi
Với đức Bồ tát đã cứu cánh
Thế giới mười phương đều nghe biết
Văn Thù Sư Lợi đứng chắp tay
Du hành qua vô số cõi Phật
Đệ tử lớn như vậy khó thấy
Công đức Phật tử đã khéo học
Tất cả chắp tay đứng cung kính
Căn khí tối thắng không ai bằng
Bậc Nhu nhuyến điều phục như vậy
Hay giữ tất cả Pháp Tạng Phật
Xin ngài tuyên thuyết lời hòa dịu
Thế Tôn, Đạo sư đâu vô cớ
Trượng phu tối thắng hiện mỉm cười?
Tiếng trống vi diệu xin diễn thuyết
Vì nhân duyên gì hiện mỉm cười?
Câu sí, chim Yến, ngỗng, khổng tước
Tiếng rống Ngưu vương như sấm sét
Xin nói tiếng nhạc trời hay tuyệt
Cúi mong diễn thuyết tiếng thêm vui
Khéo tập từ bi lìa các lỗi
Trí huệ hiện tiền đoạn ngu si
Hiểu nghĩa chân thật lìa văn tự
Trong trăm ngàn kiếp đã tu trì
Quyết định không tịch biết các hữu
Hiển thị khổ diệt các câu nghĩa
Hay hoại tất cả trí ngoại đạo
Không vô chúng sanh và thọ mạng
Chư Phật tu hành trăm ngàn hạnh
Trăm ngàn thứ phước để trang nghiêm
Trăm ngàn chư thiên đều khen ngợi
Trăm ngàn chư Phạm cũng như vậy
Dạ xoa, La sát đều tịnh tâm
Ma hầu, Kim sí, rồng hoan hỷ
Miệng thường tuyên thuyết không chướng ngại
Nghiệp quả tịnh diệu đã khởi ra
Nếu có chư Phật đã diệt độ
Cùng với hiện tại đời vị lai
Tất cả biết rõ không chướng ngại
Từ các công đức đã sanh ra
Đại hải, đại địa và các núi
Tất cả thảy đều sáu chấn động
Chư Thiên, Tu La, Rồng, Ha hầu
Rải các hoa hương rất thắng diệu
Đoạn trừ tham, sân và hôn, mạn
Kiềm chế tâm ý đều thanh tịnh
Âm thanh tịch tịnh, khen vô tướng
Đại Thánh, Sư Tử rống như vậy
Đầy đủ biện tài danh xưng lớn
Với mắt, với pháp khéo bình đẳng
Thế gian ai bằng, ai qua nổi?
Cúi mong Đại bi nói nghĩa cười?
Câu sí, Tần già, và Khổng tước
Mạn mạn các chim, diệu âm thinh
Cùng lúc hót lên thật khả ái
Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.
Trống lớn, chiêng vàng, các trống nhỏ
Tù và, tiêu, đờn cầm, không hầu
Ngàn thứ âm nhạc đồng tấu lên
Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.
Chư thiên ngàn thứ âm nhạc hay
Và tiếng ca hay các thiên nữ
Hợp lại cùng hát, người yêu thích
Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.
Đạo sư của đời dùng một âm
Tùy tín các thú, hiểu khác nhau
Tất cả đều bảo Phật vì mình
Mong đai Sa môn nói duyên cười?
Diệu âm thinh chư Thiên và Rồng
Ca lầu, Càn thác, Tỳ xá xà
Chúng nó không thể diệt phiền não
Chỉ âm thanh Phật hay đoạn trừ
Tuy lại khởi ái tâm, không nhiễm
Hành từ liền được lìa lỗi sân
Hay sanh trí huệ, lìa ngu si
Người được như vậy, lìa các cấu
Tiếng Phật không thoát ra ngoài chúng
Hay đoạn trăm thứ các nghi ngờ
Với âm thanh ngài không cao thấp
Tiếng hay Mâu Ni, tịch bình đẳng
Giả sử một niệm đều khô cạn
Trời trăng có thể rơi xuống đất.
Thế Hùng hoàn toàn không nói dối
Sáu mươi loại ngữ ngôn thanh tịnh
Tiếng rống rất hay, không sợ hãi
Tiếng Phạm Như Lai xin nói cho
Tịch tịnh nhân gì hiện mỉm cười?
Tất cả quần sanh trong ba cõi
Đều hay rõ biết việc chúng làm
Quá khứ, hiện tại và vị lai
Xin Nhân Tôn nói vì sao cười?
Có các Như Lai, bậc Đại bi
Ở trong các lực được cứu cánh
Nhan sắc Như Lai như trăng rằm
Đâu phải vô cớ hiện mỉm cười?
Bấy giờ, đức Thế Tôn ngay khi ấy nói bài kệ tụng để trả lời Bồ tát ma ha tát Di Lặc:
Đúng như đồng tử Nguyệt Quang ấy
Tán thán Như Lai không ai bằng
Tán thán Như Lai như vậy rồi
Sau lại vì đời được khen ngợi
Ngày xưa ở thành Vương xá này
Đã từng xem thấy nhiều ức Phật
Ở chỗ các Phật thường thua hỏi
Định tịch diệt thắng diệu như vậy
Khi tu hành Bồ đề đạo hạnh
Trong tất cả đời làm con ta
Thường hay đầy đủ vô ngại biện
Thường hằng an trụ nơi phạm hạnh
Người ấy thời cuối, lúc hãi hùng
Chỉ có Di Lặc mới chứng biết
Trong tất cả thời trụ phạm hạnh
Hay phân biệt rộng Tam muội này
Nếu muốn cầu thắng Tam muội này
Khen đạo đang hành, sẽ đạt được
Vô lượng ức Phật đều nhiếp thọ
Cúng dường Đại Đạo Sư tối thắng
Ta ở trong trí nên ký thuyết
Với hạnh Thắng Diệu Nguyệt Quang này
Ở thời cuối cùng, không chướng ngại
Đối với phạm hạnh và thọ mạng.
Biết được ngàn ức các Như Lai
Như xem quả xoài trong bàn tay
Lại nữa, vượt qua hằng sa số
Ở đời vị lai tu cúng dường
Chư thiên và Rồng có tám ức
Chúng Dạ xoa có bảy ngàn ức
Vị lai, cúng dường Lưỡng Túc Tôn
Bọn họ đều hay cùng hộ trợ
Được nghe thọ ký như vậy rồi
Hoan hỷ, yêu thích nên sung mãn
Nguyệt Quang nhảy cao bảy Đa la
Đứng trên hư không lời hy hữu:
Than ơi! Phật nói không gì hơn
An trụ giải thoát trí thần thông
Nhờ an trụ thắng trí quyết định
Tất cả dị luận không thể phá
Xa lìa hai bên, chứng giải thoát
Quán sát sự việc, không đắm trước
Ở trong ba cõi, trí vô ngại,
Hoàn toàn không có các hý luận
Tất cả hý luận mà không nhiễm.
Giác quán các kiến đều đoạn trừ
Khéo tu nơi đạo, không nương tựa
Không vì người phá, chống lại người.
Lại với ba cõi không nương tựa
Đoạn trừ các kết, hành thanh tịnh
Đây ái trói buộc, đều xa lìa
Các hữu tương tục, đều diệt sạch
Hiểu rõ tự thể tánh phi hữu.
Thuyết pháp ly ngôn đều biết rõ
Đối với người điên đảo, vô trí
Như sư tử rống, bắt dã can
Nay Phật vì hiện diệu pháp tạng
Con nay đạt được Diệu Bảo Tụ
Đoạn trừ tất cả các đường ác
Nay con được Phật, định không nghi
Sắc vàng trăm phước, tay trang nghiêm
Xin đem tay báu xoa đầu con
Đối với thiên, nhân, trước đại chúng
Cúi mong Nhân Tôn, quán đảnh con
Con nhớ quá khứ lúc tu hành
Nơi còn sư tử trong Phật pháp
Nơi có Tỳ kheo rất thông duệ
Tên gọi Hiền Thí làm pháp sư
Con làm vương tử, tên Hiệt Huệ
Thân gặp bệnh khổ rất nguy khốn
Lúc ngài Hiền Thí làm pháp sư
Nhu nhuyến, ngay thẳng, đầy đức tốt
Năm trăm lương y, không giảm thiểu
Thảy đều đi đến trị bệnh con
Quyến thuộc, thân thích đều sầu lo
Bấy giờ Đại sư nghe con bệnh
Liền đến chỗ con mà thăm hỏi
Hiền Thí liền sanh tâm xót thương
Vì con mà thuyết Tam muội này
Con được nghe Tam muội này rồi
Không cần của cải, tâm ưa thích
Nhớ biết rõ thể tánh các pháp
Lúc ấy bệnh khổ liền tiêu trừ
Tỳ kheo thực hành hạnh Bồ tát
Được thành Phật đạo hiệu Nhiên Đăng
Khi xưa con, vương tử Hiệt Huệ
Nhờ Tam muội này trừ khổ não
Do nhân duyên ấy nên đồng tử
Ta nhớ việc này nên dặn ngươi
Hay nhẫn mắng nhiếc và hủy nhục
Thọ trì, đọc tụng định như vậy
Tỳ kheo mạt thế có vô lượng
Phóng dật, phá giới nhiều keo kiết
Đắm trước y bát, ưa làm ác
Khởi tâm bài báng Tam muội này
Tật đố, khinh tháo, thả các căn
Sống nhà thế tục vì tham lợi
Thường nương quán sổ tức kiếm sống
Vì vậy, nên chê Tam muội này
Nắm tay, duỗi chân, mặc tình láo
Đi chạy nói cười tự ngắm bóng
Bạn bè múa tay, theo đường đi
Nếu vào tụ lạc hiện tướng lạ
Như vậy chẳng hợp nghi thức người
Ngày đêm đam mê nơi đồng nữ
Đối với sắc, thinh, thường đắm trước
Dạo chơi thôn ấp hiện tướng này
Tâm thường ưa thích sự ăn ngon
Giỡn cười, ca múa và âm nhạc
Mua bán đổi chác thường cầu lợi
Ưa thích uống rượu và cỡi ngựa
Sau khi cất chứa nhiều ẩm thực
Chết rồi đọa lạc ba đường ác
Chuyên lo khai khẩn và cày ruộng
Bảo trì tự kỷ nơi trú xứ
Nghe người khác dạy, truyền thơ tín
Vứt bỏ giới cấm và oai nghi
Thân cận bạch y, trái lời Phật
Hủy phá cấm giới, trụ các đạo
Thường tạo nghiệp Phật không khen ngợi
Đó là lường cân, hay lừa dối
Tạo tác các nghiệp ác như vậy
Vì ác hạnh này, đọa ác đạo.
Có nhiều của cải, vàng với ngọc
Vất bỏ người thân mà xuất gia
Không thể an trụ tu tịnh giới
Trở lại mua bán, tạo nghiệp xấu
Trâu, ngựa, trống mái cùng trứng sữa
Chỉ cho tiền lúa là hơn hết
Vì sao xuất gia, cạo râu tóc
Mà không giữ giới và nghi thức?
Thời quá khứ ta hành Bồ đề
Với trong ngàn kiếp tu khổ hạnh
Để cầu định tịch diệt như vậy.
Người ngu nghe vậy liền chê cười
Hành phi phạm hạnh thích nói dối
Thường tham lợi dưỡng rơi ác đạo
Mặc áo phạm hạnh để dối đời
Hủy báng giới định, nói phi pháp
Chỉ muốn tìm lỗi lầm của nhau
Chết rồi đọa lạc ba đường ác
Trong trăm ngàn người không được một
Đó là hay trụ nơi nhẫn nhục
Bè đảng, đấu tranh, vô lượng người
Vất bỏ nhẫn nhục, thường giận nhau
Đều tự xưng tán là Bồ tát
Muốn tiếng tăm mình lan các Như Lai ước
Nếu được hư danh tự vui mừng
Thiện hạnh không có huống chi đạo!
Ta từng không nghe cũng không thấy
Người muốn vui không có tịnh hạnh
Bài báng pháp này, không hâm mộ
Mà lại đạt được đạo Bồ đề?
Không mưu sinh , nên xuất gia
Không cầu tất cả Bồ đề phật
Người ngu an trụ trong ngã kiến
Nghe nói Vô ngã liền kinh sợ
Đây, kia cùng nhau hằng tranh luận
Ngã mạn, tự cao, xâm lấn nhau
Tự cho mình đúng, người khác sai
Thường làm bất thiện, dối hoan hỷ
Thành tựu tịnh giới, các công đức
An trụ tâm từ, hành nhẫn nhục
Điều phục nhu nhuyến và thuần thiện
Những thiện nhân ấy đều bị khinh
Nếu ai đương lai khởi tâm ác
Hết sức chống lại điều bất thiện
Ưa thích đấu tranh, làm phi pháp
Bọn họ lúc đó được cúng dường
Ta nay thân thiện khuyên bảo ngươi
Ngươi nên với ta sanh tịnh tín
Như vậy Như Lai đã thuyết giáo
Bọn người ác ấy, chớ thân cận
Kẻ lắm tham ái và sân nhiều
Người rất ngu si, kẻ hôn, mạn
Không hổ, không thẹn, không điều phục
Với họ, người mau khởi sức nhẫn
Nay ta đã nói Vô lượng đức
Tỳ kheo nơi đó không an trụ
Đâu phải miệng nói, được Bồ đề:
Cần phải kiên cố làm mới được.
KINH NGUYỆT ĐĂNG TAM MUỘI
Hết quyển 3/10
QUYỂN 04
Bấy giờ Bà Già Bà ở trong đại chúng chỉ giáo việc lợi ích, hoan hỷ xong, liền từ tòa đứng dậy, đi đến thành Vương xá, vào núi Kỳ xà quật trải tòa mà ngồi. Các chúng Tỳ kheo, và chư Thiên, Long, Dạ xoa, Càn thát bà, A tu la, Ca lâu la, Khẩn na la, Ma hầu la già, trước sau doanh vây.
Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang cùng tám trăm ức người và Thiên Long, tám bộ quỷ thần... với mười na do tha các chúng Bồ tát ở thế giới khác, cầm các vòng hoa báu, hương xoa, hương bột, y phục, phướn hoa, các thứ âm nhạc, dựng lên lọng, dù, treo các phướn lụa, ra khỏi thành Vương xá, hướng đến núi Kỳ xà quật, đi đến chỗ Như Lai, lấy đầu mặt lạy dưới chân Ngài, nhiễu quanh nhiều lần, dùng các hương hoa, y phục, bảo cái, tràng phan, tấu các âm nhạc, mở cuộc cúng dường lớn. Khi đã cúng dường xong, cúi đầu cung kính, vì để hỏi pháp, nên ngồi qua một bên.
Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang nói như vầy:
-Con đối với đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh Biến tri có điều muốn thưa hỏi, cúi mong Ngài cho phép.
Khi ấy đức Thế Tôn bảo đồng tử :
-Như Lai Ứng chánh biến tri, cho phép ngươi muốn hỏi gì cứ hỏi! Điều ngươi hỏi sẽ đem lại lợi ích cho vô lượng chúng sanh. Ta sẽ phân biệt, giải thích cho ngươi để tâm ngươi được hoan hỷ.
Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang được đức Phật cho phép liền bạch:
-Bồ tát ma ha tát thành tựu bao nhiêu pháp, mới có thể được Tam muội Vô húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của tất các pháp?
Khi ấy đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang :
-Bồ tát Ma ha tát thành tựu bốn pháp mới có thể được Tam muội vô húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của tất cả các pháp. Những gì là bốn?
1.Khéo học sự nhu nhuyến, đồng ở an ổn, đạt đến sự điều phục, hay nhẫn được sử hủy nhục, thấy pháp trừ ngã mạn. Đó là pháp đầu tiên. Bồ Tát nếu có thể thành tựu như vậy, liền hay đạt được Tam muội không húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của các pháp.
2.Lại nữa, này Đồng Tử! Bồ tát ma ha tát thành tựu, giới thiện, giới thanh tịnh, giới thanh tịnh thiện đệ nhất, giới không uế trược, giới không sứt mẻ, giới không thủng, giới không xen tạp, giới vô sắc, định, giới tự tại, giới không thể chê trách, giới không thối lui, rơi rớt, giới không nương tựa vào đâu, giới không thủ trước, giới vô sở đắc, giới thánh khen ngợi, giới bậc trí khen ngợi. Này Đồng Tử ! Đó là thứ hai. Bồ Tát đầy đủ pháp này, có thể đạt được Tam muội không húy luận, thể tánh bình đẳng của các pháp.
3.Lại nữa, này Đồng Tử! Bồ tát ma ha tát rất sợ ba cõi nên khởi tâm sợ hãi, vì nhàm chán ba cõi nên khởi tâm không nhiễm ô, vì không đắm trước ba cõi nên khởi tâm cấp bách. Vì để giải thoát khổ ba cõi cho chúng sanh nên khởi tâm đại bi, vì hướng đến A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, nên phát tâm đại tinh tấn. Này đồng tử! Đó là thứ ba. Bồ tát thành tựu như vậy, mới có thể đạt được Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.
4.Lại nữa, này Đồng Tử! Bồ tát ma ha tát cầu sự nghe nhiều, không bao giờ chán, vì tôn trọng pháp, nên không cầu tài lợi, vì tôn trọng trí huệ nên không cầu tiếng tăm, tùy theo sự nghe, rồi thọ trì, đem nói rộng cho người khác, hiển thị ý nghĩa ấy, vì lòng xót thương, nên không vì người thân thuộc Bồ tát lại nghĩ như vầy: "Làm sao để có thể khiến chúng sanh nào nghe pháp trước, đối với Vô thương Bồ đề, họ mau được bất thối chuyển". Đó là thứ tư. Bồ tát thành tựu như vậy có thể được Tam muội vô hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.
Đồng tử nên biết, pháp môn Tam muội này được vô lượng chư Phật đã diễn thuyết, vô lượng chư Phật khen ngợi, vô lượng chư Phật hiển thị, vô lượng chư Phật tu tập.
Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:
Ta nhớ vô số vô biên kiếp
Có Phật hiệu là Âm Thanh Thân
Đức Như Lai Âm Thanh Thân ấy
Ở đời thọ mạng sáu ngàn năm
Tiếp theo Phật ấy lại có Phật
Tên Trí Tự Tại, người yêu mến
Đức Trí Tự Tại, Chánh Biến Tri
Thọ mạng một vạn hai ngàn tuổi
Tiếp theo Phật ấy có đức Phật
Oai đức tự tại, đại thế lực
Đức Phật oai đức, Nhân Trung Tôn
Thọ mạng bảy vạn sáu ngàn tuổi
Tiếp theo Phật ấy lại có Phật
Hiệu Đại Tự Tại, Tự Nhiên Trí
Đức Đại Tự Tại Thiên Nhân Sư
Thọ mạng ngót cả ngàn vạn năm,
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Tên của ngài là Phạm Thanh Sư
Đức Phật Phạm Thanh, Lưỡng Túc Tôn
Thọ mạng ngót cả một ức năm
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Hiệu Chúng Tự Tại, bậc Vô Tỷ
Thọ mạng ngót cả sáu ức năm
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Tên của ngài là Thinh Tự Tại
Đức Thinh Tự Tại, Bà Già Bà
Thọ mạng ngót cả ngàn vạn năm
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Hiệu là Thinh Thượng, là Thế Đăng
Đức Phật Thanh Thượng, Đạo sư đời
Thọ mạng một vạn bốn ngàn năm
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Hiệu Mãn Nguyệt Diện, Phổ Danh xưng
Đức Mãn Nguyệt Diện Phổ Danh xưng
Ở đời thọ mạng một ngày đêm
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Tên của ngài là Nhật Diện Mãn
Đức Phật Nhật Diện, bậc Vô tỷ.
Thọ mạng một vạn tám ngàn năm
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Hiệu của ngài là Phạm Diện Thân
Đức Phạm Diện Thân, Lưỡng Túc Tôn
Thọ mạng hai vạn ba ngàn tuổi
Tiếp theo đức Phật lại có Phật
Tên của ngài là Phạm Bà Tẩu
Đức Phạm Bà Tẩu, Thiên Nhân Sư.
Thọ mạng một vạn tám ngàn tuổi
Các Phật như vậy, đồng một kiếp
Con số hai trăm Thế Đạo sư
Nay ngươi nghe ta nói tên Phật
Đều là bạn thân trong ba cõi
Phật Vô Hủy Thân, Phật Phổ Âm
Phật Biến Oai Đức, Phật Biến Thịnh
Phật Thinh Cúng Dường, Phật Danh Thinh
Phật Thinh Thân Dũng, Phật Thinh Thân
Phật Trí Khởi, Trí Thiện Thính
Trí Quang Ánh Tế, Trí Đẳng Khởi
Phật Trí Diễm Tụ, Phật Trí Dũng
Phật Phạm Thượng, Phạm Mạng, Phạm Thiện,
Phật Thiện Phạm Thiên, Thắng Phạm Thinh,
Phật Phạm Âm, Phạm Thiên, Phạm Thí,
Phật Oai Lực, Oai Chủ, Thiện Oai
Phật Oai Đức Tự Tại Khởi Oai
Phật Oai Đức Nhãn, Phật Thiện Thắng
Bố Thượng, Bố Huệ, Thiện Khả Bố
Phật Khả Bố Diện, Phật Bố Khởi
Phật Khả Bố, Bố Thương, Kiến Thật
Thiện Nhãn, Nguyệt Thương, Thắng Đạo Sư
Phật Thâm Viễn Âm, Vô Biên Âm
Phật Tịnh Âm, Tự Tại Tịnh Âm
Phật Vô Lượng Âm, Thiện Hiện Thinh
Phật Ma Lực Âm, Hoại Thiện Nhãn
Phật Thiện Nhãn, Tịnh Diện, Tịnh Nhãn
Phật Vô Lượng Nhãn, Phật Phổ Nhãn
Phật Thiện Phổ Nhãn, Phật Thắng Nhãn
Phật Nhãn Ánh Tế, Phật Bất Hủy
Phật Điều Phục Thượng, Phật Điều Phục
Phật Thiện Điều Tâm, Phật Thiện Điều
Phật Tịnh Căn, Tịch Yù, Tịch Thượng
Tịch Đức, Cực Tịch, Đáo Bỉ Ngạn
Tịch Tâm, Vô Thượng, Bậc Như Lai
Phật Trụ Biện Tịch, Thiện Điều Tâm
Phật Thiện Điều, Tịch Căn, Định Yù
Phật Tịch Thượng, Tịch Đức, Xí Thạnh
Phật Độ Tịch, Bỉ Ngạn, Định Dũng
Phật Chúng Nhân Đà La, Vương Chúng.
Phật Chúng Tự Tại, Ánh Tế Chúng
Chúng Thắng Tịnh Trí, Đại Chúng Vương
Phật Chúng Chủ, Dũng Kiện Đại Chúng
Thắng Chúng, Giải Thoát, Chánh Biến Tri.
Phật Kiến Pháp, Pháp Tràng, Pháp Khởi
Phật Pháp Thể, Tánh Khởi, Pháp Lực
Phật Pháp Phật, Diệu Pháp, Dũng Kiện
Phật Tự Tánh, Pháp Khởi, Quyết Định
Như Phật Tự Tánh Pháp Khởi này
Gồm có tám ức, đồng một tên
Phật này xuất hiện kiếp thứ hai
Các Như Lai này ta từng cúng
Phật tự tánh Pháp khởi, Quyết định
Nếu ai được nghe tên của ngài
Nghe xong, thọ trì, người tịnh nghiệp
Thì mau đạt được Tam muội này
Ta nay đã nói vua Mâu Ni
Sau đức Phật đó có Phật khác
Vô số kiếp không thể nghĩ bàn
Phật hiệu Thiện Thắng, Phật Âm Vương
Đức Thiện Thắng Vương Như Lai ấy
Thọ mạng bảy vạn sáu ngàn năm
Hội đầu tiên của Như Lai này,
Có chúng La hán ba mươi ức
Sáu thông, ba minh, căn điều phục
Đủ đại oai đức bốn thần túc
Thọ thân cuối cùng các lậu hết
Không bị nhiễm ô bởi tám pháp
Bấy giờ lại có chúng Bồ tát
Gồm có cả thảy vạn vạn ức
Được sáu thần thông đủ biện tài
Đã học rốt ráo các pháp thông
Nhờ sức thần thông dạo ức cõi
Dần dà giáo hóa hơn hằng sa
Hỏi đạo đã làm các Như Lai
Ở lại sống nơi thế giới mình
Thông suốt tất cả Tu đa la
Du hành thế giới làm đèn sáng
Đó là Phật tử đại thần lực
Vì lợi chúng sinh đi các nước
Xa lìa xú uế hành phạm hạnh
Không vì dục lạc tạo các ác
Thường làm chư thiên được vui sướng
Ở trong các hữu không nương tựa
Ở chỗ nhàn hạ thường khất thực
Ở nơi không tịch tu đầu đà
Nghe nhiều, nói khéo phước đức lớn
Hay đối ba cõi không đắm trước
Thích sự thiền định không sợ hãi
Với nghĩa quyết định được biện tài
Với nghĩa câu từ đã khéo học
Phật tử đã nói điều rốt ráo
Nhiếp hộ tất cả các nghiệp thiện
Với số lượng kiếp tu hành xong
Thường được chư Phật đều khen ngợi
Diễn thuyết nghĩa câu đạo giải thoát
Trì giới thanh tịnh không ô uế
Như xe trong nước không đắm trước
Đối với ba cõi thường nhàm chán
Không bị thế pháp làm nhiễm ô
Trong tâm thanh tịnh nghiệp thanh tịnh
Ít muốn, biết đủ, đày oai nghi
An trụ thường đến trong Thánh đức
Cũng trụ ba minh đạo thù thắng
Cần phải tu hành không phải nói
Tự an trụ pháp nói cho người
Vì các Như Lai khéo nhiếp thọ
Giao phó tất cả pháp tạng Phật
Ở trong ba cõi sanh sợ hãi
Dùng tâm tịch tịnh thường tu định
Thường được gia hộ bởi chư Phật
Nói ngàn ức loại Tu đa la
Nếu nói ức loại Tu đa la
Xa lìa tất cả thế gian giáo
Tin nơi không tịch nói nghĩa sâu
Tiếng tăm vô lượng đức như biển
Đồng tử! Ta ở vô lượng kiếp
Thường khen ngợi nó không gián đoạn
Nay ta chỉ nói một phần nhỏ
Giống như giọt nước trong biển cả
Khi ấy Phật Thiện Thắng Âm Vương
Nói định Tối thắng tịch diệt này
Lúc đó cõi ba ngàn đại thiên
Chư thiên và người đều nhẩy đầy
Khi đức Phật nói tịch định này
Lúc đó đại địa sáu chấn động
Số chúng trời người như hằng sa
An trụ, không thối đạo Bồ đề
Có Nhân Trung Tôn Vương tối thượng
Hiệu: Công Đức Lực, Đại Oai Thần
Có cả thảy năm trăm người con
Nhan mạo đoan chánh rất đẹp đẽ
Có tám ức phu nhân mỹ diệu
Đều là quyến thuộc trong cung vua
Vua Công Đức ấy sanh con gái
Cả thảy một ngàn bốn trăm ức
Vua ấy ngày mười lăm tháng tám
Liền muốn thọ trì bát trai giới
Cùng với tám ức na do người
Đồng thời đi đến chỗ Như Lai
Cúi lạy Vô Thượng Lưỡng Túc Tôn
Liền ở trước Phật ngồi một bên
Như Lai biết tâm vua ưa thích
Ngài liền nói Thắng Tam muội này
Đức vua nghe xong Tam muội ấy
Vứt bỏ ngôi vua như nhổ dãi
Cùng bỏ tất cả người thân ái
Ở chỗ đức Phật mà xuất gia
Phu nhân hậu cung con thuận thảo
Và các cung nữ đều xuất gia
Quyến thuộc hậu cung và thân tộc
Bảy mươi sáu vạn na do tha
Vợ con đức vua đã xuất gia
An trụ dõng mãnh thường tinh tấn
Kinh hành không nghỉ ngót tám năm
Khi đi kinh hành thì mạng chung
Vị Đại Thánh Vương mạng chung rồi
Sanh lại nước mình nơi cung vua
Bỗng nhiên hóa sanh không thai nhiễm
Bấy giờ Như Lai còn tại thế
Cha vua tên là Kiên Cố Lực
Mẹ vua tên là Đại Trí Tuệ
Nhà vua sanh rồi thưa phụ mẫu
Phật Thắng Âm Vương trụ thế chăng?
Khi ấy Như Lai Thắng Âm Vương
Từng nói cho ta Thắng Tam muội
Chẳng là nhân duyên, chẳng vô duyên
Ở trong các hữu chỉ nói một
Là ấn khởi tánh tất cả pháp
Sanh ra vạn ức Tu đa la
Là Vô thượng tài các Bồ tát
Nay Phật vẫn nói Tam muội chăng?
Thuyết pháp không hoại nổi nhân quả
Hay tu Bát Thánh Đạo tối thắng
Trí huệ Như Lai thấy thế gian
Rõ biết các pháp nhập Thánh đế
Thân nghiệp khẩu nghiệp đều thanh tịnh
Ý nghiệp thanh tịnh, tri kiến tịnh
Vượt qua tất cả các nhân duyên
Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?
Hay biết các ấm, giới bình đẳng
Xa lìa tất cả các nhập tướng
Chứng nơi nhẫn tịch diệt, vô sanh
Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?
Biện tài vô ngại, nhập tịch trí
Mau hiểu văn tự trí sai biệt.
Hay qua tất cả việc thủ trước
Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?
Biết các âm thanh được hân hoan
Thấy chư Phật rồi thêm ưa thích
Được con đường Thánh thẳng nhu nhuyến
Phật vẫn nói Tam muội này chăng?
Không khởi sân hận, thường thuận hòa
Nói lời hay đẹp luôn mỉm cười
Thấy các chúng sanh trước an ủi
Phật vẫn nói Tam muội này chăng?
Cung kính tôn trưởng không giải đãi
Lễ bái cúng dường mãi chiêm ngưỡng
Thân mình thanh tịnh đủ bạch pháp
Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?
Với các bạch pháp thường không chán
Sống nơi không nhàn lìa tà mạng
Nhớ nghĩ cấp bậc không quên mất
Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?
Với Ấm thiện xảo, trí thần thông
Xa lìa phiền não bậc điều phục
Hay đọa phàm phu nói lời đạo
Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?
Thường hay siêng tu các thắng hạnh
Xa lìa phạm giới, biết trì, phạm
Và lìa tất cả các thân ái
Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?
Vượt qua tất cả các hữu sanh
Tự biết kiếp trước lìa các nghi
Trong lòng kính pháp nghe tổng trì
Nay Phật vẫn nói Tam muội chăng?
Pháp sanh thâm lợi thắng trí huệ
Tin thích bất động như núi chúa
Được môn Tổng trì không thối chuyển
Thế thân vẫn nói Tam muội chăng?
Thường cầu tất cả pháp bạch tịnh
Với trong ác pháp thường xa lìa
Tâm không du nhập bạn phiền não
Như Lai vẫn nói pháp này chăng?
Các học cứu cánh được tự tại
Với các thiền định đã cùng tột
Trí huệ hay khiến tin hoan hỷ
Mâu Ni vẫn còn thuyết pháp chăng?
Tăng trưởng Thắng trí biết sanh trí
Trí huệ vô lượng trí bình đẳng
Biết nơi các thú tùy sanh trí
Vua Mâu ni, thuyết thắng pháp này
Tín tâm xuất gia bỏ thế tục
Không đắm ba cõi, không nương tựa
Điều phục tâm mình khiến hân hoan
Là Phật nói Thắng Bồ đề này.
Ở trong các pháp không chấp trước
Thường hay thọ trì tất cả pháp
Với các nghiệp quả tin bất động
Thế Tôn tối thắng nói pháp này
Trí quả báo, giới luật trì phạm
Diệt trừ tất cả các tranh luận
Hay nói không trái, không tranh cãi
Mâu Ni, Lưỡng túc nói pháp này.
Thọ trì nhẫn nhục không sân hận
Hay thiện xảo với các vấn đáp
Biết các pháp cú trí sai biệt
Thế Tôn Đại bi nói pháp này
Biết ngằn mé quá khứ vị lai
Hay biết tánh Phật pháp ba đời
Biết được ba đời, trí phần đoạn
Thế Tôn tự khiến nói pháp này
Thường hay trụ tâm vào một chỗ
Thường hay an thân nơi Thánh địa
Với các oai nghi thường không đổi
Nhân Trung Ngưu vương nói pháp này.
Có hổ, có thẹn tự trang nghiêm
Biết được thế gian đúng thời nói
Tất cả thường đưa tay bố thí
Thế Thân Vô Thượng nói pháp này.
Thường hay nhiếp tâm có hổ thẹn
Cũng luôn xa lìa ác bất thiện
Tùy thuộc đầu đà thường khất thực
Bậc Mâu Ni Vương nói thắng pháp.
Tâm thường hổ thẹn, thường hân hoan
Với Phật cúng dường, hằng cung kính
Xa lìa kiêu mạn, tu lễ bái
Như Lai nói thắng diệu pháp này
Giữ tâm hạ liệt, kiến an nhàn
Tự hay đo lường ngằn mé trí
Xa lìa vô tri các chướng ngại
Thắng nhân như vậy nói pháp này
Hay nhập tâm trí ngôn ngữ trí
Quyết định hay biết các ngôn từ
Xa lìa tất cả việc không lợi
Như Lai pháp vương nói pháp ấy
Thường được thân cận thiện tri thức
Xa lìa tất cả người bất thiện
Thường được tin Phật, không phóng dật
Mâu Ni nói pháp Vô thượng này
Biết đời giả danh, chỉ ngôn thuyết
Thường chán tất cả khổ thế gian
Với lợi, được mất không mừng, lo
Mâu Ni nói pháp tối thắng ấy
Nếu được cung kính không tự cao
Không được cung kính tâm buông xả
Nếu được xưng tán, tâm không mừng
Là Thế gian sư nói pháp ấy.
Thường bỏ tất cả các ác đạo
Không giao thông cùng người thế tục
Với chúng xuất gia không liên can
Bậc trí tự nhiên nói pháp ấy
Người dũng xa lìa chỗ làm sai
Thường an trụ nơi việc Phật làm
Đầy đủ oai nghi khéo chế tâm
Đó là gốc pháp Phật đã nói
Thường xa tất cả pháp phàm ngu
Cũng lìa các pháp nhà ô uế
Thường hộ tất cả các Phật pháp
Pháp này được nói bởi Đại trí
Ít nói, tốt đẹp khéo tương ưng
Đối với người thường nói nhỏ nhẹ
Như pháp hàng phục các oán địch
Giáo pháp của Huệ Nhật Đại Trí
Biết thời, tiết lượng việc ăn uống
Cẩn thận chớ tin pháp phàm phu
Nếu gặp duyên khổ tâm không buồn
Là Thiện Thắng giáo của Như Lai
Nếu thấy người tham được của cải
Thấy người phá giới khởi lòng thương
Dùng lòng từ mẫn để khai hóa
Đó là Thắng pháp Như Lai dạy
Thường dùng pháp nhiếp hóa chúng sanh
Và bỏ tất cả các tài sản
Đối với tám pháp không chứa nhóm
Như Lai Đại Thánh đã dạy vậy
Tán thán trì giới, trách phá giới
Kiên trì tịnh giới không dối trá
Không chứa của riêng hay vứt bỏ
Là Tối Thắng giáo của Như Lai
Hết lòng thưa hỏi các sư trưởng
Tùy theo lời dạy đều làm theo
Thường hay thân cận các pháp sư
Như Lai Tối thắng giáo như vậy
Tâm thường ưa thích hằng cung kính
Cũng thường an trụ nơi chánh kiến
Với các thiện nghiệp hay quyết định
Như Lai Tối thắng giáo như vậy
Tạo các Thiện hạnh là trên hết
Phương tiện thiện xảo vứt bỏ tướng
Xa lìa nơi tưởng và sự tưởng
Là Vô thượng giáo của Như Lai
Với Tu đa la hay hiểu biết
Câu nghĩa chân thật khéo tu học
Chứng trí giải thoát thường thiện xảo
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Mở miệng nói ra lời chánh ngữ
Tâm cảnh đối nhau lời quyết định
Tuyên nói điều gì không nghi ngờ
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Thường nên tu tập các pháp không
An trụ sức giới, vô sở úy
Du hành tất cả nơi tịch định
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Không cầu thân ái và lợi dưỡng
Trong lòng không có các quanh co
Xa lìa tất cả các ác kiến
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Với Đà la ni được thắng biện
Trí huệ chiếu sáng rộng vô biên
Thuyết pháp không dứt biện tài tịnh
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Với bốn pháp môn tụ tập lâu
Hay nhập vào hạnh tối hiền thiện
Với lời Phật dạy phụng tu hành
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Với nhẫn tùy thuận Phật đã dạy
An trụ nhẫn ấy lìa các lỗi
Xa lìa phi trí, trụ nơi trí
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Nhờ trí trụ nơi phương tiện địa
Tụ tập hạnh xảo thiện Bồ tát
Làm việc tu hành của trượng phu
Là tối thắng giáo của chư Phật
Thường lìa phương tiện không đúng pháp
Như Lai nói đó là Phật địa
Nếu có trí tuệ Phật tùy hỷ
Là Tối thắng giáo của Như Lai
Phật địa rộng lớn chẳng hai thừa
Phàm ngu không trí sanh hủy báng
Người trí được chư Phật nhiếp thọ
Là tối thắng giáo của Như Lai.
Như Lai khéo biết pháp môn này
Chư thiên cung kính nên cúng dường
Ngàn ức phạm chúng hằng tùy hỷ
Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?
Vô lượng ngàn rồng hằng lễ bái
Khẩn na, Kim sí thường tán thán
Dưới cây Bồ đề đã chứng đắc
Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?
Thường vì người trí có mong cầu
Chính là tài sản thiện thắng pháp
Thắng pháp tài thí vui bậc nhất
Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?
Kho tàng trí huệ nói không cùng
Hay nói ức diệu Tu Đa La
Khéo biết ba cõi trí như thật
Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?
Nói về thuyền bè đến bờ kia
Không bị bốn giòng làm trôi nổi
Khiến cho tiếng tăm được thăng trưởng
Cho nên nói định Tam muội này
Tán thán thập loại tối thắng lực
Và khen Nhân trung Đại Ngưu Vương
Công đức Bồ tát nhiều vô tận
Chính nhờ được Tam muội này vậy.
Nói về tâm từ, trừ sân hận
Làm người đại bi, đại hỷ xả
Với người đại thừa được sức sống
Chính nhờ nói Tam muội này vậy.
Là Sư Tử hống nói Thắng hạnh
Đó là trí Phật, thắng A Hàm.
Ấn thể tánh tất cả các pháp
Tam muội như vậy Phật đã nói.
Hay được trí tất cả chủng trí
Là khu vườn người cầu Bồ đề
Nó hay phá hoại Định thắng tịch
Hay sanh công đức của chánh giác
Là Ấn tự tánh tất cả pháp
Ấn Diệu Pháp, vô sanh tịch diệt
Đạo sư đã nói thắng Tam muội
Với người trụ pháp làm đèn sáng
Ở trong oán thù mà không thù
Như pháp hàng phục các ma quân
Đạo sư nói thắng Tam muội này
Hiển thị sự biện tài vô ngại
Các lực giải thoát và các căn
Mười tám pháp bất cộng tối thắng
Do Tam muội này được pháp ấy
Cầu mong thật pháp bậc Thập lực
Bổn nhân thắng trí của chư Phật
Phật Đại Trượng phu đã thuyết pháp
Vì xót thương, cứu hộ thế gian
Phật tử tối thắng đã nhiếp thọ
Người cầu giải thất được dục lạ
Nghe định tịch tịnh khó thấy này
Là điều yêu thích các phật tử
Các Phật đầy đủ sự trí huệ
Bồ tát trí huệ khởi tâm cầu
Trong tâm thanh tịnh không phiền não
Phải tu định tịch diệt như vậy.
Thân nghiệp thanh tịnh, miệng cũng vậy
Như Lai chỉ bày cửa giải thoát
Không có tạp uế, ái dục trói
Cần nên siêng tu Tam muội này
Không sanh tham ái và sân nhuế
Sẽ mau đạt được Đại trí huệ
Hay khởi ánh sáng diệt vô minh.
Cho nên phải tu định tịch diệt
Ngươi cầu giải thoát được viên mãn
Người cầu Tam muội liền đạt được
Lìa sự khen chê, mắt Như Lai
Cần nên tu tập Tam muội này
ức thông du hành nhiều cõi Phật
Thần thông hay thấy các Phật đức
Đà La Ni môn, được không khó.
Phải tu định thắng tịch như vậy
Gia trì niệm căn, được Bồ đề
Cũng hay gia trì thấy nhiều Phật
Dùng trí vi tế nói vô sanh
Tu Tam muội này được không khó.
Nếu không đúng pháp khó giác ngộ
Nhờ xa lìa tất cả văn tự
Không dùng âm thanh, hay hiểu rõ
Không từng nghe định, nên không biết
Bồ tát trí huệ đã hiểu rõ
Như Pháp Vương nói mà hay biết
Tịch diệt không hủy, hay đo lường
Chỉ vì cứu độ thế gian vậy
Dũng mãnh, tinh tấn hay Thiện trì
Kiên cố hộ niệm hằng không mất
Trí huệ dứt khổ và diệt trí
Phật vẫn nói Tam muội này chăng?
Diễn thuyết tất cả pháp không sanh
Cũng nói tất cả các hữu sanh
Chư phật Như Lai diệu trí huệ
Phật vẫn nói Tam muội này chăng?
Pháp này đồng tử đã hiển thị
Tám mươi ức ngàn na do tha
Được nhẫn âm thanh, Thắng Tùy Thuận
Không thối chuyển với Thắng Bồ đề
Vua Kiên Cố Lực bảo con rằng:
"Đức Phật Thế Tôn nay vẫn còn".
Vua hỏi đồng tử như thế này:
"Ngươi ở chỗ nào nghe pháp này?"
Con thưa: -Sát Lợi Vương lắng nghe:
-Con Từng thấy được mười ức Phật
Cứ trong mỗi kiếp đều cúng dường
Thưa hỏi đầy đủ tịch định này
Đã qua trong chín mươi bốn kiếp
Thường được hiểu rõ trí túc mạng
Từ đó không sanh trong bào thai
Chính nhờ tu sức Tam muội này
Ở chỗ đức Phật hằng nghe pháp
Nghe rồi thâm tín mà tu tập
Con thường kiên cố tin như vầy
Chắc chứng Bồ đề quyết không nghi
Khi thọ trì, đọc tụng Tam muội
Nếu có người đến hỏi với con
Cho đến trong mộng, không nghi hoặc
Cần phải thành được đạo vô thượng
Con nhờ đó được không tham ái
Tự biết quyết định sẽ thành Phật
Cũng thường sanh ưa thích như vầy:
-Không biết khi nào được Bồ đề?
Vì học thọ trì Thắng Tam muội
Nếu có Tỳ kheo dạy cho con
Con sanh cung kính với người đó
Cũng như cung kính với chư Phật
Người kia dạy con một bài kệ
Khi tu hành thuận nhẫn Bồ tát
Lòng thành chiêm ngưỡng như thầy hay
Khiêm hạ cung kính mà cúng dường
Chỗ Tỳ kheo trung niên, già trẻ
Hổ thẹn thiên hạ sanh cung kính
Cung kính hiện tại được danh xưng
Phước đức đời sau tiếng tăng trưởng
Với chuyện tranh cãi không ưa thích
Lúc đó con an trụ thiểu sự
Hay biết ác nghiệp sanh ác đạo
Hay biết thiện nghiệp sanh thiện Như Lai đạo
Không nên nói pháp kẻ phóng dật
Với họ nghe toàn lời thô bỉ
Cũng tự suy tư nghiệp ác mình
Đã tạo nghiệp rồi không hề mất
Lúc đó con không sân không mạn
Phật nói nhẫn lực siêng tu hành
Chư Phật luôn luôn khen sự nhẫn
Tu nhẫn để được đạo Bồ đề
Con vốn trì giới luôn thanh tịnh
Cũng khiến chúng sanh trụ tịnh giới
Luôn luôn tán thán giới tối thượng
Do sống tinh giới người tín thọ
Luôn luôn khen ngợi chỗ nhàn tịnh
Cũng tự an trụ trì tịnh giới
Khuyên người tu hành tám trai giới
Cũng lại dạy người học Bồ đề
Khuyên người tu tập tịnh phạm hành
Cũng lại dạy người trụ nghĩa pháp
Vì người hiển thị đạo Bồ đề
Sau khi mạng chung thấy nhiều Phật
Con nhớ khi ở kiếp quá khứ
Có Phật hiệu là Diệu Thanh Nhân
Ở trước đức Phật phát nguyên lớn
Hằng trụ sức nhẫn không lay động
Khi phát lời thề nặng như vậy
Trải qua tám ức bốn vạn năm
Khi ma hủy báng đến ma nhục
Tâm con như trước không biến động
Bấy giờ hàng phục ma quân xong
Biết con từ nhẫn sức kiên cố
Với tâm thanh tịnh lạy dưới chân
Năm trăm chúng phát tâm Bồ đề
Thời quá khứ con không keo kiết
Luôn luôn tán thán hạnh bố thí
Giàu lớn, của cải có tiếng tăm
Gặp thời đói kém làm thí chủ
Nếu có Tỳ kheo trì định này
Hoặc hay tu tập nói cho người
Liền tự cúng dường ngài mãi mãi
Nhờ có tâm này khiến thành Phật
Lúc đó con có nghiệp vô thượng
Thấy Phật Thế Tôn, nhân trung tôn
Đời đời trường thọ giới cụ túc
Được làm Tỳ kheo nghe pháp sư
Con thường thích tu hạnh đầu đà
Cũng ở rừng không tịch lan nhã
Không vì ăn uống mà dối láo
Được một phần nhỏ thấy đầy đủ
Con có một thời không ganh ghét
Con thường không đắm trước cư gia
Không đắm trước nhà không ganh ghét
Ưa thích nhàn tịnh không thối lui
Lúc đó con luôn sống hạnh từ
Nếu bị chửi mắng không sân hận
Dùng tâm từ bi khéo điều phục
Vòng hoa danh tiếng khắp mười phương
Thường tập thiểu dục mà tri túc
Cũng thường khất thực không mệt mỏi
Thệ nguyện kiên cố không lay động
Tập hành tí tâm thường thanh tịnh
Ở chỗ Như Lai thêm niềm tin
Bởi nhờ tin Phật có thắng lợi
Các căn không thuyết thường đoan chánh
Biết điều Phật nói thường thực hành
Thành tựu hạnh kiên cố như vậy
Hạnh kiên cố này có lợi gì?
Chư thiên cúng dường mừng khuyến thỉnh
Con đã nói công đức diễn thuyết
Thế gian thượng đức và đức khác
Nếu có người trí nên tu học
Vì người hành đạo cầu Bồ đề
Nay con hằng nhớ hạnh khó làm
Mà thuở xưa kia thường tu tập
Nếu nay diễn thuyết thời gian lâu
Cùng họ tương tùy đến chỗ Phật
Bồ tát thắng trí đạt lợi này
Đạt được đầy đủ năm thần thông
Nhờ sức thần túc đến chỗ Phật
Cùng Phạm thiên vương cả ngàn vạn
Vua kiên cố lực tâm hoan hỷ
Cùng các quyên thuộc ức vạn chúng
Đồng đi đến chỗ đức Như lai
Đảnh lễ dưới chân đứng trước Phật
Khi Phật biết tâm vua hoan hỷ
Liền nói cho vua Tam muội này
Đức vua nghe tam muội này xong
Vứt bỏ ngôi vua mà xuất gia
Vua đã xuất gia với định này
Thọ trì đọc tụng nói người khác
Mãi về sau hơn sáu mươi kiếp
Thành Phật hiệu là Liên Hoa Thượng
Vua có sáu trăm ức quyến thuộc
Đồng lúc theo vua đến chỗ Phật
Họ nghe Thắng Tam muội như vậy
Hân hoan nhảy nhót cũng xuất gia
Họ xuất gia rồi với định này
Thọ trì đọc tụng nói người khác
Hơn sáu mươi na do tha kiếp
Đồng trong một kiếp đều thành Phật
Hiệu: Phật Thiện Điều Phục Trí Thượng
Vô lượng người trời cùng cúng dường
Mỗi một đức Phật tiếng tăm lớn
Độ thoát chúng sanh hằng hà sa
Vua Kiên Cố Lực là thân ta
Tu hành hạnh Bồ đề thắng diệu
Thưởng xưa ta có năm trăm con
Bọn họ sau cùng làm hộ pháp
Ta ở như vậy ngàn ức kiếp
Dũng mãnh tinh tấn lìa giải đãi
Chuyên tâm cầu thắng Tam muội này
Chính vì vô thượng Bồ đề vậy
Đồng tử! Nếu có các Bồ tát
Muốn đạt được như thắng định này
Tinh tấn dũng mãnh không tiếc mạng
Phải siêng tinh tấn học theo ta.
KINH NGUYỆT ĐĂNG TAM MUỘI
QUYỂN 4/10
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
