Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 2/6

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội

Dịch giả
HT Chánh Lạc Dịch
Thông tin
Đại Chính số 639

QUYỂN 03

Bấy giờ đức Thế Tôn biết đồng tử Nguyệt Quang trong lòng thầm nghĩ, nên làm bài kệ để hỏi, bảo đồng tử Nguyệt Quang rằng:

-Nếu Bồ tát cùng tương ưng với một pháp, đều có thể đạt được công đức tối thắng, mau thành A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Sao gọi là một pháp? -Này đồng tử! Đó là, nếu Bồ tát đối với thể tánh của tất cả pháp, hiểu biết như thật.

Này đồng tử! Sao gọi là đối với thể tánh tất cả pháp, hiểu biết như thật?

-Đó là tất cả pháp xa lìa danh tự, xa lìa âm thanh, xa lìa ngôn ngữ, xa lìa văn tự, xa lìa sanh diệt, tướng của nhân, tướng của duyên, tướng của phan duyên. Đó gọi là Vô tướng, xa lìa nơi tướng, chẳng phải tâm xa lìa nơi tâm mà biết các pháp.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Các pháp chỉ nói một

Đó là pháp Vô tướng

Là bậc Trí nói ra

Như thật mà hiểu biết

Nếu nói pháp như vậy

Bồ tát mà biết rõ

Liền được Vô ngại biện

Nói ức Tu đa la

Được Đạo sư gia hộ

Hiển thị nơi thật tế

Không phân biệt giả danh

Không có điều để nói

Dùng một biết tất cả

Dùng tất cả biết một

Tuy có các ngôn thuyết

Nhưng không khởi kiêu mạn

Trong tâm hay biết rõ

Tất cả pháp không tên

Tùy thuận học các tên

Mà diễn thuyết chơn thật

Các âm thanh nghe được

Biết rõ gốc âm thanh

Biết rõ nguồn gốc rồi

Không bị tiếng làm nhiễm

Biết ngằn mé âm thanh

Tướng các pháp cũng vậy

Nếu hay hiểu một pháp

Không còn đi đầu thai.

Tất cả pháp không sanh

Hay rõ Vô sanh này

Biết sanh nói kẻ sanh

Thì hay biết kiếp trước

Nếu đối với kiếp trước

Hay biết tạo nghiệp gì

Nếu thường biết nghiệp tạo

Được quyến thuộc kiên cố

Nếu đối "pháp không" này

Bồ tát hay biết rõ

Không có gì không biết

Chẳng phải bờ phiền não

Đối với chẳng phiền não

Phàm phu vọng phân biệt

Cho nên trong ức kiếp

Mãi lưu chuyển sanh tử

Không thể biết vọng tưởng

Giống như Đại Đạo sư

Ngài không tạo ác nghiệp

Nên không đọa ác đạo

Vì các phàm phu này

Không thể biết nghĩa ấy

Mới khởi tâm hủy báng

Như vậy pháp diệt khổ

Các pháp không thể được

Chẳng không các pháp tưởng

Nếu hay biết như vậy

Tưởng ấy cũng không thấy

Ta biết tưởng như vậy

Phàm phu vọng phân biệt

Nơi pháp lìa phân biệt

Người trí không mê hoặc

Đó là nơi bậc trí

Chẳng phải cảnh giới ngu

Là việc làm Bồ tát

Gọi không, vô phân biệt.

Đó là Bồ tát địa

Việc làm của Phật tử

Phật pháp diệu trang nghiêm

Gọi là tịch diệt không

Tất cả Bồ tát này

Đoạn trừ các hữu tập

Không bị sắc hủy hoại

An trụ nơi Phật tánh

Tất cả pháp không trụ

Vì không có trụ xứ

Nếu ai biết như vậy

Được Bồ đề không khó.

Tu Thí, Giới, Văn, Nhẫn

Tập gần thiện tri thức

Nếu ai biết nghiệp này

Mau chứng đạo Bồ đề.

Người này thương được chư thiên kính

Càn thát, Dạ xoa và ma hầu

Rồng, Quỷ, La sát, Khẩn na la

Tất cả thường đến cúng Bồ tát

Hằng được chư Phật hết lời khen

Đem lại lợi ích các thế gian

Trí huệ tương tục, thích tịch diệt

Bồ tát thắng diệu thương xót thân

Nếu có Bồ tát hay biết không

Lợi ích vô lượng ức chúng sinh

Xử chúng nhu hòa, diễn thuyết pháp

Người nghe ưa thích nên ái kính

Trí huệ rông lớn càng thêm sáng

Nhờ trí huệ này hay thấy Phật

Cũng thấy cõi tịnh diệu trang nghiêm.

Chư Phật thuyết pháp nghe, thọ trì

Biết tất cả pháp như huyễn hóa

Giống như hư không, tự tánh không

Hay biết thể tánh là không vô

Hay làm như vậy không ô nhiễm

Có ai tu hành Bồ tát hạnh

Trong các sự việc không đắm trước

Biết tất cả pháp như biến hóa

Nhưng với các cõi hiện biến hóa

Hay vì chư Phật làm Phật sự

Thể tánh huyễn pháp không đến đi

Tùy điều mong cầu được lợi ích

Là người hay an trụ Bồ đề.

Hằng nhớ ân tất cả Như Lai

Mong nối giống Phật, không đoạn tuyệt

Hay được thân tịnh diệu sáng rạng

Được thành tựu ba mươi hai chủng tướng

Ngoài ra vô lượng thứ lợi ích

Hành thắng Bồ đề, thường kết quả.

Thành tựu đại lực, không thể động

Ai đức các vua không thể bằng

Đầy đủ phước đức, rất đoan nghiêm

Phước và công đức, oai quang chiếu

Chư Thiên thấy oai không dám nhìn

Là người trí huệ hành Phật pháp

Trụ nơi tâm Bồ đề kiên cố

Cùng các chúng sanh làm thiện hữu

Người ấy không còn các tối tăm

iển thị đạo Bồ đề diệu thắng

Lìa đường ngôn ngữ, không còn dục

Chư Pháp tịch diệt như hư không

Có ai hay biết nghiệp như vậy

Thành tựu vô lượng thắng biện tài

Diễn thuyết trăm ngàn tu đa la

Chỉ bày nghĩa vi tế pháp ấy

Bậc trí luôn thành vô ngại huệ

Hay biết thể tánh pháp vi tế

Thường khéo biết chúng sanh tín ấy

Học tập tất cả âm ngôn ngữ

Vì người chỉ bày lý nhân quả

Hay được việc thắng diệu như trên

Giữ đủ lực năng không giảm thiểu

Bậc phạm hạnh vào chúng, không sợ

Hằng nhớ gìn giữ không quên mất

Vì hay khéo ngộ hiểu pháp tánh

Tai không nghe lời không ái ngữ

Thường hằng nghe tiếng thật khả lạc

Miệng thường tuyên nói lời đẹp lòng

Người đó khéo biết pháp tánh vậy

Trí niệm huệ pháp đều thành tựu.

Trong lòng thanh tịnh không uế trược

Nói trăm ngàn kinh không ngừng trệ

Nếu ai diễn thuyết không hư ngụy

Câu chữ sai biệt để tu học

Khéo hiểu ngàn ức các ngữ ngôn

Nghĩa thú danh từ đều khéo hiểu

Nhờ ngộ pháp tánh, có đức ấy

Dạ xoa, La sát, Thiên, Tu la

Ca lâu, Khẩn na, Ma hầu trà

Được tám bộ chúng thường kính yêu

Bởi nhờ ngộ rõ pháp tánh vậy

Chúng thần ác tâm Tỳ Xá Xà

Uống máu, ăn thịt rất độc hại

Có ai gìn giữ tịch định này

Thì họ thường hay được hộ vệ

Nghe bậc trí giả, lời rộng lớn

Trong lòng hoan hỷ, lông dựng đứng

Với Bồ đề ấy rất yêu kính

Hay được phước rộng lớn khó nghĩ

Phước báo như vậy khó biết được

Trong trăm ngàn kiếp nói không hết

Hộ trì pháp Bảo Tạng Thiện Thệ

Vô lượng vô biên vô số kể

Liền đem cúng dường tất cả Phật

Các Thế Tôn quá khứ, vị lai

Cùng với hiện tại khắp mười phương

Vì hay tuyên thuyết tịch định vậy

Nếu ai ưa thích sự phước đức

Cúng dường đấng Thập lực, Đại bi

Chư Phật vô lượng vô số ức

Thời gian như cát trong biển cả.

Lại có người khác thích phước đức

Đối với thắng nghĩ, trì bài kệ

Vào lúc kiếp tận thời ác thế

Phước đức như vậy rất thù thắng

Nếu ai có thể nghe bài kệ

Người ấy liền cúng tất cả Phật

Vào đời sau cùng, thời ác thế

Đó là tối thắng thượng cúng dường

Người ấy liền được lợi ích lớn

Thọ nhận cung kính của thế gian.

Các Thập lực, sanh con tối thắng

Với ngài mãi mãi đem cúng dường

Ngài thấy ta ở núi Kỳ xà

Ta liền được thọ ký Bồ đề

Ta đã phó chúc Di Lặc Tôn

Phật kia cũng riêng thọ ký rằng

Người ấy lại làm Phật Di Đà

Vì nói vô lượng thắng lợi ích

Hoặc lại đi đến nước An Lạc

Lại muốn thích thấy Phật A Súc

Vô lượng vô biên trăm ngàn kiếp

Người ấy không dọa các ác đạo

Đối với Bồ đề hành thắng hạnh

Thành tựu vô lượng các khoái lạc

Công đức vô lượng, lợi ích lớn

Nay ta đã tuyên thuyết như vậy

Nếu muốn được công đức như ta

Nên giữ kinh này đời sau cùng.

Này đồng tử! Vì ý nghĩa ấy, cho nên Bồ tát ma ha tát có thể biết thể tánh các pháp bất khả tư nghì như vậy sẽ được công đức lợi như thế, khen ngợi công đức chân thật của Như Lai, không hủy báng Như Lai là lời nói không chân thật.

Vì sao vậy?

Vì Như Lai đã được các pháp do đời mà biết. Người ấy biết như thật đối với pháp kia, cũng biết vô lượng công đức của Như Lai, có thể biết như thật về Phật pháp bất tư nghì.

Vì sao vậy?

-Này đồng tử! Đức Phật có vô lượng, vô biên công đức, không thể nghĩ bàn, xa lìa nơi tâm. Chính vì nghĩ này, nên những người khác không thể nghĩ bàn, không thể so sánh.

Vì sao?

-Này đồng tử! Vì tâm không có tánh, lại không có hình sắc, không thể xem thấy.

-Này đồng tử! Thể tánh của tâm như vậy, chính là thể tánh công đức của Phật. Thể tánh công đức của Phật như vậy, chính là thể tánh công đức của tất cả các pháp. Chính vì nghĩa ấy, này đồng tử, nếu Bồ tát nói về nghĩa thể tánh của tất cả pháp, mà biết như thật. Gọi đó là Bồ tát tịch diệt đối với tâm, khéo hiểu ba cõi, xuất sanh thiện căn, liễu tri như thật, tri kiến như thật, nói như thật, không có nói khác, tùy theo lời nói mà thực hành, không có chấp trước, vượt qua tất cả cảnh giới phiền não, vượt qua dục giới, sắc giới, giải thoát khỏi vô sắc giới, vượt qua cảnh giới của tên gọi, vượt qua cảnh giới tiếng nói, khéo giải thoát pháp văn tự, trí khéo hiểu phân biệt chữ, khéo hiểu lìa pháp ngôn ngữ, biết rõ văn tự, giỏi về văn tự, giỏi về chữ bằng trí sai biệt, trí rộng lớn, trí về chữ, khéo hiểu tất cả pháp bằng trí sai biệt, khéo đối với tất cả pháp bằng trí sai biệt rộng, khéo phân biệt tất cả xứ bằng trí về pháp, cùng tương ưng với Phật pháp bất khả tư nghì, Ma vương Ba tuần và các ma dân, không thể phá hoại.

Khi đức Phật nói pháp này, có tám ức na do tha các trời, người ... được pháp Nhẫn tu vô ngại, tất cả đều được chư Phật thọ ký quả A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề trải qua bốn trăm tám mươi vạn A tăng kỳ kiếp chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề , các thứ danh hiệu, quốc độ khác nhau, nhưng thọ mạng thì giống nhau. Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Nếu có các Bồ tát trí huệ

Hướng đến đạo Bồ đề thắng diệu

Giỏi nơi thắng nghĩa các ngôn thuyết

Hay hành thể tánh tất cả pháp

Miệng thường tuyên thuyết lời chân thật

Khen Phật thật đức nên diễn nói

Hay biết tất cả pháp chư Phật

Ba cõi tôn kính không còn nghi

Tất cả các pháp đồng một nghĩa

Nhờ pháp "Không" nên biết như thật

Chúng không có các tướng dị biệt

Với một nghĩa này đã tu học

Không tưởng phân biệt, tưởng phân biệt

Tưởng chúng sanh, thọ mạng, ngã, nhân

Tưởng tận và vô tận như vậy

Đọa các tưởng này không còn sót

Không thấy Như Lai có sắc tướng

Bởi biết các pháp vô tự tánh

Cũng không có tướng đẹp tùy hình

Để đoạn tất cả điên đảo vậy

Tất cả chư Phật không nghĩ bàn

Xa lìa nơi tâm, thể tịch diệt

Nếu ai hay được biết như vậy

Mới thấy vô thượng lưỡng túc tôn

Nếu ai hay biết tưởng thần ngã

Trong đó phát sanh thắng trí huệ

Biết được các pháp như vậy rồi

Liền được tên gọi thanh tịnh nhãn

Người ấy không có các chướng ngại.

Đại trí biết rõ đường xuất ly

Sung mãn, đầy đủ hai loại nhân

Không có tất cả các mong ước

Với chỗ chân thật, thấy như thật

Không có tất cả lời không thật

Người ấy khi có các ngôn luân

Tùy thuận tất cả pháp nghi thức

Người trí vượt ra khỏi dục giới

Và sắc, vô sắc, đất phiền não

Hay lìa nhiễm trước nơi ba cõi

Sống ở thế gian, lợi chúng sanh

Vượt qua tất cả các danh tự

Cùng với âm thanh thể tánh không

Tùy thời gian lâu diễn thuyết pháp

Đối với ngôn thuyết không sở y

Xa lìa các tưởng và hý luận

Đoạn trừ điên đảo các ác kiến

Đối với trí huệ, khéo quyết định

Người ấy dũng kiện hạnh như không.

Nếu ma nhiều ức na do tha

Vì để loạn ý nói lời rằng:

"Ai hay chiếu sáng ma quân này

Không theo ma lực, tự tại nhiếp

Vất bỏ tất cả các việc ma

Giới hạnh thanh tịnh, không phiền não

Ai hay ưa thích vui với Thiền

Thì có thể biết thế gian Không

Nếu nói ngũ ấm là thế gian

Đã biết pháp ấy thể không tịch

Đã không có diệt cũng không sanh

Tất cả các pháp như hư không

Thà nên vứt bỏ thân mạng mình

Trọn không hủy phạm lời Như Lai

Với giới, hộ trì đến bỉ ngạn

Tùy theo nguyện ước được vãng sanh

Du hành vô lượng các cõi Phật

Thấy nhiều na do tha ức Phật

Trọn không mong ước sanh lên trời

Xa lìa tất cả ước nguyện vui

Người ấy không bỏ sự tinh tấn

Trong thời gian ngắn hành pháp hạnh

Ở trong mười phương chỗ các Phật

Khéo hay ca vịnh và xưng tán

Khi ấy thân đồng tử Nguyệt Quang

Được nghe định tịch diệt như vậy

Vứt bỏ tất cả sự lợi dưỡng

Tu hành pháp chư Phật khen ngợi

Nếu có muốn được trí tự nhiên

Tu vì tất cả người thế gian.

Cần phải học Thắng Tam muội này

Nếu học như vậy, hơn trời người.

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Nguyệt Quang đồng tử:

-Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát ấy, đối với trí Tam muội nói rõ này, cần phải khéo tu tập, hiển thị cho người khác.

Này đồng tử! Thế nào là hiển thị? Đó là đối với tất cả pháp, khởi tâm bình đẳng, không có bỉ thử, không có phân biệt, không có không phân biệt, không tạo, không khởi, không sanh, không diệt, tất cả vọng tưởng phân biệt, ức tưởng, khởi tưởng, thảy đều đoạn trừ, tâm đã phan duyên, ý đã suy nghĩ, và các giả danh, cũng đều đoạn trừ, cũng đoạn trừ tất cả các giác quán ác, đối với ấm giới, nhập, không có tự tánh, đoạn trừ tham, sân, si. Đó gọi là: Niệm huệ giải thoát, tàm, quý, kiên cố, tu hành nghi thức, là hành xứ cần thiết. Đó là chỗ không nhàn, chỗ trí huệ, dứt hẳn khứ lai, là điều tất cả Bồ tát phải học, là hành xứ của tất cả Như Lai, thành tựu tất cả công đức.

Này đồng tử! Đó gọi là hiển thuyết về Tam muội như vậy. Nếu ai có thể hiển thuyết về Tam muội như vậy, liền không lìa các định trong tâm. Không mất tất cả Tam muội, không có mê hoặc, khởi tâm đại bi, làm lợi ích vô lượng, vô biên chúng sanh.

Bấy giờ đức Thế Tôn ngay lúc đó nói bài kệ:

Bình đẳng, không hiểm trở

Rất tịch khó thấy được

Đoạn trừ tất cả tưởng

Nên gọi là Tam muội

Không vọng tưởng phân biệt

Lìa kiến không thể giữ

Tâm ấy bất khả đắc

Nên gọi là Tam muội

An trụ định như thật

Không giữ tất cả pháp

Vì như thật không giữ

Nên nói định Tịch diệt

Pháp không có mẩy may

Cũng không được phần nhỏ

Vì không được phần nhỏ

Nên gọi là Tam muội

Có được cái vô đắc

Đó gọi là vọng tưởng

Với pháp lìa phân biệt

Nên gọi là Tam muội

Nhờ tiếng nên nói nghĩ

Tiếng này là chẳng có

Giống như tiếng dội lại

Lại giống như hư không

Chúng sanh vô sở trụ

Trụ xứ bất khả đắc

Tiếng được cùng không được

Tự tánh không thể được

Hoặc bỏ hoặc đọa lạc

Bỏ đạo bất khả đắc

Tiếng bỏ cùng không bỏ

Với đạo biết như vậy

Còn có định là thủ

Còn không định cũng vậy

Vô trước hành Bồ đề

Chứng Thánh đạo cũng thế

Lìa hiểm trụ bình đẳng

Định huệ này vô tướng

Phật tử tu tập nó

Khéo tu định tương ưng

Văn tự chẳng có thể

Vào nghĩa thú sâu này

Bỏ các việc ngôn ngữ

Lược định vô sở thủ

Bồ tát được định này

Như nói trụ tương ưng

Dù lửa thiêu thế giới

Ở trong không bị thiêu

Vô lượng kiếp hỏa thiêu

Như hư không, không cháy

Nếu biết pháp như không

Người ấy lửa không đốt

Nếu khi thiêu cõi Phật

Trong định phát nguyện này

Diệt sạch hết lửa ấy

Người và đất không hoại

Thần túc ấy vô biên

Qua hư không không ngại

Tùy học định mà trụ

Bồ tát được Bồ đề

Hoặc sanh hoặc biến mất

Không khởi cũng không diệt

Nếu hay biết như vậy

Được định này không khó

Thế gian có sanh diệt

Đức Như Lai đã nói

Nếu hay biết định này

Nên biết thân cận đời

Với thế gian không nhiễm

Thế pháp không thể ngại

Thân nếu không chướng ngại

Hay đối các cõi Phật

Thường thấy nơi tịnh độ

Và thấy thế đạo sư

Nên được nghe chánh pháp

Diễn thuyết tại các cõi

Ngài không khởi vô tri

Vào lúc nói pháp tánh

Hay thông đạt các pháp

Như tùy theo pháp tánh

Diễn thuyết trong ức kiếp

Biện tài không đoạn tuyệt

Hay biến làm nhiều thân

Ngoài các Bồ tát khác

Biến hóa các Bồ tát

Qua lại các cõi Phật

Trên hoa sen ngàn cánh

Kiết già mà an tọa

Hiển thị Bồ đề Phật

Tổng trì Tu đa la

Cùng hằng ức kinh khác

Nhờ tu tập Tịch định

Chỉ trừ bất thối chuyển

Người bất tư nghì khác

Không thể hết biện tài

Hiển thị Bồ đề Phật

Bỏ đi các lầu gác

Các thứ báu nghiêm sức

Tung rải các diệu hoa

Hương thơm thật đáng ưa

Tung rải các hương bột

Cùng đốt các hương thơm

Hoặc tung vô lượng báu

Vì chứng được Bồ đề

Bồ tát bậc cứu tế

Vô lượng đức như vậy

Đoạn trừ các phiền não

Đạt được thần túc cao

Không thể sanh phiền não

Thanh tịnh thật chói sáng

Vô vi không thể hoại

Là cảnh giới Bồ tát

Tịch tịnh, càng tịch tịnh

Lìa não, không phiền não

Vượt qua sự hý luận

Thích pháp không hý luận

Văn tự không thể vào

Vì các pháp vô tướng

Trí biết chỉ âm thanh

Cho nên gọi là định

Thắng tịch diệt vô tận

Vô công dụng, không thấy

Tất cả cảnh giới Phật

Thật tế không nhà cửa

Theo chư Phật tu học

Tự tánh tất cả pháp

Học công đức Phật này

Được công đức bỉ ngạn

Chẳng đây cũng chẳng kia

Bổn tế vô phân biệt

Cho nên tất cả Phật

Đạt công đức bỉ ngạn

Với vị lai không bỏ

Vì đã biết pháp tánh

Vô công dụng hý luận

Đạt công đức bỉ ngạn.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang bạch đức Phật:

-Hy hữu thay! Bạch Thế Tôn! Như Lai, bậc Ứng cúng Chánh biến tri, mới có thể khéo nói về thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp. Đó là nói về thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp mà Bồ tát phải học. Nếu Bồ tát có thể tu học Tam muội đã được nói ra ấy, sẽ mau chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Con lại muốn nói. Bạch Như Lai! Con lại muốn nói. Bạch Thiện Thệ! Con muốn nói một phần nhỏ.

Đức Phật nói:

Này đồng tử! Nếu muốn nói cứ nói.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang ở trước đức Phật, chấp tay hướng về đức Phật, xưng dương thật đức của ngài bằng bài kệ khen ngợi:

Thấy sanh, bị già bệnh chết khổ

Tham sân và si thường mê hoặc

Phật vốn đã phát tâm Bồ đề

Mong thành chánh giác mở các trói

Lành thay, vô lượng kiếp tu hành

Bố thí, điều phục giữ các lỗi

Trì giới, nhẫn nhục, siêng tinh tấn

Khéo tu thiền định và trí huệ

Dùng không hy vọng, bỏ ngôi vua

Vợ con của cải đều bỏ hết

Đầu, mắt, tay chân và thọ mạng

Tâm ấy ban đầu không mệt mỏi

Cấm giới trong sáng sạch không dơ

Vất bỏ thân mạng thường gìn giữ

Khéo hay cấm chế thân, miệng, ý.

Quy mạng Thiện Thệ chế ngự tâm

An trụ trí huệ trong sức nhẫn

Vì bị cắt thân không phẫn nộ

Nhờ lòng từ máu biến thành sữa

Quy mạng Như Lai rất kỳ đặc

Thành tựu sức mạnh trụ Thập lực

Dùng trí vô lượng chọn các pháp

Phật đem lòng thương đến thế gian

Cứu độ lợi ích đến cõi khác

Đã biết bản thể các pháp không

Thấy các thế gian đều hư vọng

Ngộ đạo khế hội tánh vô ngã

Biết sự giải thoát vốn không thoát

Xa lìa phiền não và phóng dật

Hàng phục ma lực và ma quân

Biết đạo không cầu trí vô ngại

Nói pháp thanh tịnh vô ngại tịch

Giả sử tinh tú trên trời rớt

Đất biển thành ấp đều hoại diệt

Hư không vô vi tánh đổi khác

Như Lai hoàn toàn không nói dối

Thấy sự khổ não các chúng sanh

An trụ, đắm trước trong phân biệt

Vì họ hiển thị lìa đắm trước

Gọi là tịch diệt, thậm thâm không

Bất khả tư nghì vô số kiếp

Đại hùng dũng mãnh học từ lâu

Đã tu học không đắm tất cả

Cho nên Phật không có các lỗi

Phật đã tu học tất cả pháp

Như pháp đã đắc nói cho người

Nó chẳng phải phàm phu ngu si

Lại chẳng phải tất cả ngoại đạo

Tâm thường an trụ nơi ngã tưởng

Gọi là các phàm phu lỗi lầm

Nếu hay biết được pháp vô ngã

Không có tất cả các lỗi lầm

Đại hùng đã nói lời chân thật

Hằng thường an trụ nơi thật pháp

An trụ thật pháp như vậy rồi

Lại hay diễn thuyết lời chơn thật

Quá khứ từng tu hạnh chân thật

Mới hay xứng đáng nơi bổn nguyện

Đạt được diệu quả báu chân thật

Nhờ vậy hay nói lời chân thật

Đã hành hạnh chân thật đầy đủ

Khéo hay biết được chân thật tế

Đã tu hạnh chân thật như vậy

Quy mạng Nhân Tôn đại trí huệ

Trí ngài tối thắng không ai bằng

Trí huệ đầy đủ rất sáng rạng

Cuối cùng đạt được thắng trí huệ

Quy mạng bậc ngôn thuyết trí huệ

Hay cùng chúng sanh làm bạn hữu

Từ lâu tu tập tâm từ bi

Hay khéo an trụ nơi bất động

Bất động giống như núi Tu di

Làm thầy trời, người, đầy đức lớn

Giáo thọ đại chúng các quần sanh

Thiện Thệ thắng trí tuệ thậm thâm

Dạy chúng vô úy làm chấn động

Sư tử rống vô úy như vậy

Như vua sư tử oai hùng mãnh

Hàng phục tất cả các ngoại đạo

Giống như sư tử vồ dã can

Đại hùng điều phục kẻ không điều

Điều phục lại hay khéo điều ngự

Hay khiến thành tựu làm thiên hữu

An trụ kiên cố mà không hoại

Thấy các chúng sanh kia khổ não

Chính vì nương vào nơi ngã kiến

Vì họ diễn xướng pháp vô ngã

Không có tham ái và không ái

Người phàm phu ngu si không học

Nương nơi hiểm nạn đường không lành

Vì họ hiển thị đạo chân thật

Đó là hướng đến đường Niết bàn

Nếu ai đắm trước vào ngã tưởng

Người ấy liền sống rất khổ não

Bởi vì không hiểu pháp Vô ngã

Pháp ấy diệt trừ nơi khổ não

Trong kiếp số bất khả tư nghì

Đại trí từ lâu từng tu học

Tu học xa lìa đắm trước rồi

Cho nên không có các tội lỗi

Diễn thuyết các pháp cú lìa tội

Thế Tôn xa lìa các lỗi lầm

Khéo nói lời chân thật vi diệu

Miệng thường giải thoát trăm điều sợ

Vô lượng na do trăm ngàn ức

Thiên, Long, Dạ xoa giữa hư không

Ưa thích pháp tối Thánh vô thượng

Người nghe ai cũng hiệp nghĩa chơn

Lời Như Lai hoan hỷ thiện mỹ

Oân hòa hợp thời vừa lòng người

Tiếng hòa hợp vi diệu vô lượng

Thương xót giải thoát vô số người

Kỹ nhạc âm thanh trăm ngàn loại

Một lúc tấu lên tiếng hợp nhau

Chính là tiếng hay trong trời này

Một tiếng Như Lai hay lan khắp

Các loại chim Ca lăng tần già

Đồng lúc cùng phát tiếng vi diệu

Hay khiến người khác sanh hân lạc

Gặp âm thanh Phật chẳng sánh bằng

Tấu lên âm nhạc của hoan hỷ

Khéo hợp tất cả các cung đàn

Thổi loa, trống, sáo đờn, không hầu

Gặp âm thanh Phật đều không hiện

Tiếng ca múa vua Khẩn na la

Đã từng khéo học trăm ngàn nhạc

Nếu ai nghe được đều hoan hỷ

Gặp âm thanh Phật đều không hiện

Tiếng Câu Sí, Anh vũ, Xá lợi

Khổng Tước, Ai Loan và Uyên Ương

Có tất cả tiếng chim hay ấy

Gặp âm thanh Phật, đều không hiện

Tiếng mỹ diệu, vui thích, khả ái

Những ca vịnh hay ở thế gian

Dồn tất cả lại đồng tấu lên

Tiếng Phật Tối Thắng vượt hơn chúng

Chư thiên, Dạ Xoa vua Tu La

Tất cả quần sanh trong ba cõi

Thân ngài thượng diệu và tối thắng

Phật phóng hào quang liền che hết

Sắc thân Như lai như hoa nở

Với tất cả tướng tốt rực sáng

Sanh ra quả phước rất thanh tịnh

Hào quang chiếu sáng khắp mười phương

Tiếng ốc, tiếng trống và không hầu

Tiếng hay đồng, bạc, sanh và tiêu

Các âm như vậy cùng hòa hợp

Trăm phần một không bằng một tiếng Phật

Càn Thát, Tu la và Ma hầu

Các tiếng hay ho của Dạ xoa

Cùng với tiếng hay khắp ba cõi

Với Phật trăm phần không bằng một

Tất cả ánh sáng của Phạm thiên

Và các thân sáng trời Hữu đảnh

Thế Tôn nếu phóng ánh hòa quang

Sáng kia không bằng một phần trăm

Thân khẩu ý nghiệp đều thanh tịnh

Vì Bố thí tịnh, đời không nhiễm

Bảo tụ công đức Nhân Trung Vương

Công đức tự nhiên không ai bằng

Tán thán thập lực lời thật xong

Đồng tử vui mừng nói như vầy:

"Vì con cúng dường Phật, pháp vương

Nguyện phước này thành Thích Ca Văn".

Phật biết tịnh hạnh, tối thắng kia

Thiện Thệ bấy giờ liền mỉm cười

Di lặc thấy ngài cười, thưa hỏi

"Cúi mong Nhân tôn nói duyên cười

Bấy giờ đại địa sáu chấn động

Trời, Rồng hoan hỷ đứng hư không

Hân hoan chiêm ngưỡng Lưỡng túc tôn

Xin Phật nói cho Nhân duyên cười.

Trí huệ chư Phật đã rõ biết

Chẳng phải Thanh văn đệ tử Phật

Nay muốn vì ai nói Tối thắng?

Xin ngài xót thương, nói cho con

Ngoại trừ Mâu Ni Tôn, từ bi

Tất cả thế gian, ai làm được

Có thể trao cho quả Pháp vương

Xin ngài thọ ký quả Bồ đề.

Nay con khéo hỏi Thế Đạo sư

Thích Ca, Ngưu vương, đại oai đức

Đã đến bờ, trí huệ quang minh

Đoạn trừ tham sân si ô uế

Không thể nghĩ bàn, hằng sa ức

Đạo sư bao kiếp đã tu hành

Để cầu hạnh Bồ đề thắng diệu

Vì nhân duyên gì hiện mỉm cười?

Hay bỏ thân mình với tay chân

Vợ con, quyến thuộc người thân yêu

Thường hay tu hành Thắng hạnh này.

Cho nên con hỏi đấng Mâu Ni?

Voi, ngựa, xa cỡi và trâu, dê

Nô tỳ, ma ni, chơn châu vàng

Không thấy có các vật sở hữu

Khi hành Bồ đề mà không bỏ

Trí ngài tối thắng, đều hiển hiện

Biết các việc làm của chúng sanh

Tín tâm, tánh dục đã khéo biết

Xin nói duyên gì miệng mỉm cười?

Ai từng cúng dường Nhân trung tôn?

Nay ai lại thành lợi rộng lớn?

Ai hay thực hành việc Phật làm?

Vì ai mà nay hiện nụ cười?

Mặt đất bấy giờ sáu chấn động

Ức hoa sen đẹp mọc từ đất

Hoa này chiếu sáng đủ ức cánh

Sắc vàng rực sáng thật khả ái

Phật tử ngồi trên hoa sen kia

Bồ tát đại thần thông bậc nhất

Vô lượng pháp sư đến vân tập

Cho nên con mới hỏi như vậy

Đánh trống, khua linh, thổi tù và

Kỹ nhạc ức số như hằng sa

Những loại như vậy các âm nhạc

Trong đó tiếng Phật tối thắng diệu

Câu sí, Tần già, ngỗng và hạc

Các chim một lúc đến vân tập

Đồng thời hót lên tiếng thật hay

Không thể sánh bằng âm thanh Phật

Ai từng bố thí, trì giới cấm

Tu tập trong vô lượng ức kiếp

Ai lại cúng dường Nhân trung tôn?

Mâu Ni vì ai hiện mỉm cười?

Vì ai xưa khởi tâm cung kính

Đã từng thưa hỏi Lưỡng Túc Tôn

Nhờ nhân duyên gì được Bồ đề?

Mà nay hiện sự mỉm cười này?

Đấng Thập lực ở thời quá khứ

Và đời hiện tại với vị lai

Đạo sư Thiên nhân đều biết rõ

Cho nên con hỏi bậc Nhân Trung

Nên biết thứ lớp tâm chúng sanh

Với thần túc ngài mà không giảm

Lại biết chúng sanh tâm ưa thích

Cho nên con hỏi Mâu Ni sư

Tu hành hạnh tối thắng Vô thượng

Nhờ pháp tương ưng mà khéo học

Đạo Bồ đề Phật làm sao được?

Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn

Các pháp vi tế khó thấy được

Không tịch khó quen bất tư nghì

Tu hành sở hành của thập lực

Cho nên con hỏi Thế Đại sư

Nếu hay khéo tu tâm từ bi

Với bất tư nghì chỗ chúng sanh

Thường không khởi các chúng sanh tưởng

Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn

Cảnh giới tu hành khó nghĩ lường

Đối với ngằn mé bất khả đắc

Đã hay vượt qua cảnh giới tâm

Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn

Bố thí, trì giới cứu cánh rồi

Bậc trí sáng tịnh rõ ba đời

Xa lìa tất cả các tội ác

Vì nghĩa gì ngài hiện mỉm cười?

Xá Lơi, Mục Liên, Cư Luật Đa

Và đệ tử khác của Như Lai

Chẳng phải là việc làm của họ

Chỉ cảnh giới Phật tối vô thượng

Vì tất cả pháp đến bỉ ngạn

Các điều phải học đã cứu cánh

Đạo sư phát sanh lòng thương lớn

Tuyên xướng tiếng bậc nhất vi diệu

Vô lượng A tăng kiếp quá khứ

Cũng từng hỏi nghĩa đức Như Lai

Được làm người thân đấng Cứu Thế

Nay đã chứng quả nói cho con

Dạ xoa, La sát, Rồng, Bàn trà

Chiêm ngưỡng Lưỡng Túc Tôn tối thắng

Tất cả cung kính đứng chắp tay

Đều nghi Thế Tôn vì sao cười

Nhiều chúng Bồ tát đều vân tập

Thần thông đầy đủ nhiều ức cõi

Như Lai tâm sanh Tối Trưởng Tử

Tất cả cung kính đều chắp tay

Đạo sư Thế Tôn chẳng duyên cớ

Tối thắng trượng phu hiện mỉm cười?

Ngôn ngữ vi diệu âm thanh trống

Vì nhân duyên gì hiên mỉm cười?

Bồ tát Hương Tượng phương Đông đến

Từ thế giới của Phật A Súc

Vô số chúng Bồ tát vây quanh

Vì hỏi Thích Ca nên đến đây

Lại nữa Diệu thế giới An lạc

Bồ tát Quán AÂm, Đại Thế Chí

Vô số chúng Bồ tát vây quanh

Đến hỏi Lưỡng Túc Thích Sư Tử

Vô lượng ức chỗ Phật quá khứ

Cúng dường vô biên đức Như Lai

Giống như số cát trong biển cả

Vì làm Thắng Bồ đề vô thượng

Tất cả chư Phật đều khen ngợi

Với đức Bồ tát đã cứu cánh

Thế giới mười phương đều nghe biết

Văn Thù Sư Lợi đứng chắp tay

Du hành qua vô số cõi Phật

Đệ tử lớn như vậy khó thấy

Công đức Phật tử đã khéo học

Tất cả chắp tay đứng cung kính

Căn khí tối thắng không ai bằng

Bậc Nhu nhuyến điều phục như vậy

Hay giữ tất cả Pháp Tạng Phật

Xin ngài tuyên thuyết lời hòa dịu

Thế Tôn, Đạo sư đâu vô cớ

Trượng phu tối thắng hiện mỉm cười?

Tiếng trống vi diệu xin diễn thuyết

Vì nhân duyên gì hiện mỉm cười?

Câu sí, chim Yến, ngỗng, khổng tước

Tiếng rống Ngưu vương như sấm sét

Xin nói tiếng nhạc trời hay tuyệt

Cúi mong diễn thuyết tiếng thêm vui

Khéo tập từ bi lìa các lỗi

Trí huệ hiện tiền đoạn ngu si

Hiểu nghĩa chân thật lìa văn tự

Trong trăm ngàn kiếp đã tu trì

Quyết định không tịch biết các hữu

Hiển thị khổ diệt các câu nghĩa

Hay hoại tất cả trí ngoại đạo

Không vô chúng sanh và thọ mạng

Chư Phật tu hành trăm ngàn hạnh

Trăm ngàn thứ phước để trang nghiêm

Trăm ngàn chư thiên đều khen ngợi

Trăm ngàn chư Phạm cũng như vậy

Dạ xoa, La sát đều tịnh tâm

Ma hầu, Kim sí, rồng hoan hỷ

Miệng thường tuyên thuyết không chướng ngại

Nghiệp quả tịnh diệu đã khởi ra

Nếu có chư Phật đã diệt độ

Cùng với hiện tại đời vị lai

Tất cả biết rõ không chướng ngại

Từ các công đức đã sanh ra

Đại hải, đại địa và các núi

Tất cả thảy đều sáu chấn động

Chư Thiên, Tu La, Rồng, Ha hầu

Rải các hoa hương rất thắng diệu

Đoạn trừ tham, sân và hôn, mạn

Kiềm chế tâm ý đều thanh tịnh

Âm thanh tịch tịnh, khen vô tướng

Đại Thánh, Sư Tử rống như vậy

Đầy đủ biện tài danh xưng lớn

Với mắt, với pháp khéo bình đẳng

Thế gian ai bằng, ai qua nổi?

Cúi mong Đại bi nói nghĩa cười?

Câu sí, Tần già, và Khổng tước

Mạn mạn các chim, diệu âm thinh

Cùng lúc hót lên thật khả ái

Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.

Trống lớn, chiêng vàng, các trống nhỏ

Tù và, tiêu, đờn cầm, không hầu

Ngàn thứ âm nhạc đồng tấu lên

Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.

Chư thiên ngàn thứ âm nhạc hay

Và tiếng ca hay các thiên nữ

Hợp lại cùng hát, người yêu thích

Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.

Đạo sư của đời dùng một âm

Tùy tín các thú, hiểu khác nhau

Tất cả đều bảo Phật vì mình

Mong đai Sa môn nói duyên cười?

Diệu âm thinh chư Thiên và Rồng

Ca lầu, Càn thác, Tỳ xá xà

Chúng nó không thể diệt phiền não

Chỉ âm thanh Phật hay đoạn trừ

Tuy lại khởi ái tâm, không nhiễm

Hành từ liền được lìa lỗi sân

Hay sanh trí huệ, lìa ngu si

Người được như vậy, lìa các cấu

Tiếng Phật không thoát ra ngoài chúng

Hay đoạn trăm thứ các nghi ngờ

Với âm thanh ngài không cao thấp

Tiếng hay Mâu Ni, tịch bình đẳng

Giả sử một niệm đều khô cạn

Trời trăng có thể rơi xuống đất.

Thế Hùng hoàn toàn không nói dối

Sáu mươi loại ngữ ngôn thanh tịnh

Tiếng rống rất hay, không sợ hãi

Tiếng Phạm Như Lai xin nói cho

Tịch tịnh nhân gì hiện mỉm cười?

Tất cả quần sanh trong ba cõi

Đều hay rõ biết việc chúng làm

Quá khứ, hiện tại và vị lai

Xin Nhân Tôn nói vì sao cười?

Có các Như Lai, bậc Đại bi

Ở trong các lực được cứu cánh

Nhan sắc Như Lai như trăng rằm

Đâu phải vô cớ hiện mỉm cười?

Bấy giờ, đức Thế Tôn ngay khi ấy nói bài kệ tụng để trả lời Bồ tát ma ha tát Di Lặc:

Đúng như đồng tử Nguyệt Quang ấy

Tán thán Như Lai không ai bằng

Tán thán Như Lai như vậy rồi

Sau lại vì đời được khen ngợi

Ngày xưa ở thành Vương xá này

Đã từng xem thấy nhiều ức Phật

Ở chỗ các Phật thường thua hỏi

Định tịch diệt thắng diệu như vậy

Khi tu hành Bồ đề đạo hạnh

Trong tất cả đời làm con ta

Thường hay đầy đủ vô ngại biện

Thường hằng an trụ nơi phạm hạnh

Người ấy thời cuối, lúc hãi hùng

Chỉ có Di Lặc mới chứng biết

Trong tất cả thời trụ phạm hạnh

Hay phân biệt rộng Tam muội này

Nếu muốn cầu thắng Tam muội này

Khen đạo đang hành, sẽ đạt được

Vô lượng ức Phật đều nhiếp thọ

Cúng dường Đại Đạo Sư tối thắng

Ta ở trong trí nên ký thuyết

Với hạnh Thắng Diệu Nguyệt Quang này

Ở thời cuối cùng, không chướng ngại

Đối với phạm hạnh và thọ mạng.

Biết được ngàn ức các Như Lai

Như xem quả xoài trong bàn tay

Lại nữa, vượt qua hằng sa số

Ở đời vị lai tu cúng dường

Chư thiên và Rồng có tám ức

Chúng Dạ xoa có bảy ngàn ức

Vị lai, cúng dường Lưỡng Túc Tôn

Bọn họ đều hay cùng hộ trợ

Được nghe thọ ký như vậy rồi

Hoan hỷ, yêu thích nên sung mãn

Nguyệt Quang nhảy cao bảy Đa la

Đứng trên hư không lời hy hữu:

Than ơi! Phật nói không gì hơn

An trụ giải thoát trí thần thông

Nhờ an trụ thắng trí quyết định

Tất cả dị luận không thể phá

Xa lìa hai bên, chứng giải thoát

Quán sát sự việc, không đắm trước

Ở trong ba cõi, trí vô ngại,

Hoàn toàn không có các hý luận

Tất cả hý luận mà không nhiễm.

Giác quán các kiến đều đoạn trừ

Khéo tu nơi đạo, không nương tựa

Không vì người phá, chống lại người.

Lại với ba cõi không nương tựa

Đoạn trừ các kết, hành thanh tịnh

Đây ái trói buộc, đều xa lìa

Các hữu tương tục, đều diệt sạch

Hiểu rõ tự thể tánh phi hữu.

Thuyết pháp ly ngôn đều biết rõ

Đối với người điên đảo, vô trí

Như sư tử rống, bắt dã can

Nay Phật vì hiện diệu pháp tạng

Con nay đạt được Diệu Bảo Tụ

Đoạn trừ tất cả các đường ác

Nay con được Phật, định không nghi

Sắc vàng trăm phước, tay trang nghiêm

Xin đem tay báu xoa đầu con

Đối với thiên, nhân, trước đại chúng

Cúi mong Nhân Tôn, quán đảnh con

Con nhớ quá khứ lúc tu hành

Nơi còn sư tử trong Phật pháp

Nơi có Tỳ kheo rất thông duệ

Tên gọi Hiền Thí làm pháp sư

Con làm vương tử, tên Hiệt Huệ

Thân gặp bệnh khổ rất nguy khốn

Lúc ngài Hiền Thí làm pháp sư

Nhu nhuyến, ngay thẳng, đầy đức tốt

Năm trăm lương y, không giảm thiểu

Thảy đều đi đến trị bệnh con

Quyến thuộc, thân thích đều sầu lo

Bấy giờ Đại sư nghe con bệnh

Liền đến chỗ con mà thăm hỏi

Hiền Thí liền sanh tâm xót thương

Vì con mà thuyết Tam muội này

Con được nghe Tam muội này rồi

Không cần của cải, tâm ưa thích

Nhớ biết rõ thể tánh các pháp

Lúc ấy bệnh khổ liền tiêu trừ

Tỳ kheo thực hành hạnh Bồ tát

Được thành Phật đạo hiệu Nhiên Đăng

Khi xưa con, vương tử Hiệt Huệ

Nhờ Tam muội này trừ khổ não

Do nhân duyên ấy nên đồng tử

Ta nhớ việc này nên dặn ngươi

Hay nhẫn mắng nhiếc và hủy nhục

Thọ trì, đọc tụng định như vậy

Tỳ kheo mạt thế có vô lượng

Phóng dật, phá giới nhiều keo kiết

Đắm trước y bát, ưa làm ác

Khởi tâm bài báng Tam muội này

Tật đố, khinh tháo, thả các căn

Sống nhà thế tục vì tham lợi

Thường nương quán sổ tức kiếm sống

Vì vậy, nên chê Tam muội này

Nắm tay, duỗi chân, mặc tình láo

Đi chạy nói cười tự ngắm bóng

Bạn bè múa tay, theo đường đi

Nếu vào tụ lạc hiện tướng lạ

Như vậy chẳng hợp nghi thức người

Ngày đêm đam mê nơi đồng nữ

Đối với sắc, thinh, thường đắm trước

Dạo chơi thôn ấp hiện tướng này

Tâm thường ưa thích sự ăn ngon

Giỡn cười, ca múa và âm nhạc

Mua bán đổi chác thường cầu lợi

Ưa thích uống rượu và cỡi ngựa

Sau khi cất chứa nhiều ẩm thực

Chết rồi đọa lạc ba đường ác

Chuyên lo khai khẩn và cày ruộng

Bảo trì tự kỷ nơi trú xứ

Nghe người khác dạy, truyền thơ tín

Vứt bỏ giới cấm và oai nghi

Thân cận bạch y, trái lời Phật

Hủy phá cấm giới, trụ các đạo

Thường tạo nghiệp Phật không khen ngợi

Đó là lường cân, hay lừa dối

Tạo tác các nghiệp ác như vậy

Vì ác hạnh này, đọa ác đạo.

Có nhiều của cải, vàng với ngọc

Vất bỏ người thân mà xuất gia

Không thể an trụ tu tịnh giới

Trở lại mua bán, tạo nghiệp xấu

Trâu, ngựa, trống mái cùng trứng sữa

Chỉ cho tiền lúa là hơn hết

Vì sao xuất gia, cạo râu tóc

Mà không giữ giới và nghi thức?

Thời quá khứ ta hành Bồ đề

Với trong ngàn kiếp tu khổ hạnh

Để cầu định tịch diệt như vậy.

Người ngu nghe vậy liền chê cười

Hành phi phạm hạnh thích nói dối

Thường tham lợi dưỡng rơi ác đạo

Mặc áo phạm hạnh để dối đời

Hủy báng giới định, nói phi pháp

Chỉ muốn tìm lỗi lầm của nhau

Chết rồi đọa lạc ba đường ác

Trong trăm ngàn người không được một

Đó là hay trụ nơi nhẫn nhục

Bè đảng, đấu tranh, vô lượng người

Vất bỏ nhẫn nhục, thường giận nhau

Đều tự xưng tán là Bồ tát

Muốn tiếng tăm mình lan các Như Lai ước

Nếu được hư danh tự vui mừng

Thiện hạnh không có huống chi đạo!

Ta từng không nghe cũng không thấy

Người muốn vui không có tịnh hạnh

Bài báng pháp này, không hâm mộ

Mà lại đạt được đạo Bồ đề?

Không mưu sinh , nên xuất gia

Không cầu tất cả Bồ đề phật

Người ngu an trụ trong ngã kiến

Nghe nói Vô ngã liền kinh sợ

Đây, kia cùng nhau hằng tranh luận

Ngã mạn, tự cao, xâm lấn nhau

Tự cho mình đúng, người khác sai

Thường làm bất thiện, dối hoan hỷ

Thành tựu tịnh giới, các công đức

An trụ tâm từ, hành nhẫn nhục

Điều phục nhu nhuyến và thuần thiện

Những thiện nhân ấy đều bị khinh

Nếu ai đương lai khởi tâm ác

Hết sức chống lại điều bất thiện

Ưa thích đấu tranh, làm phi pháp

Bọn họ lúc đó được cúng dường

Ta nay thân thiện khuyên bảo ngươi

Ngươi nên với ta sanh tịnh tín

Như vậy Như Lai đã thuyết giáo

Bọn người ác ấy, chớ thân cận

Kẻ lắm tham ái và sân nhiều

Người rất ngu si, kẻ hôn, mạn

Không hổ, không thẹn, không điều phục

Với họ, người mau khởi sức nhẫn

Nay ta đã nói Vô lượng đức

Tỳ kheo nơi đó không an trụ

Đâu phải miệng nói, được Bồ đề:

Cần phải kiên cố làm mới được.

KINH NGUYỆT ĐĂNG TAM MUỘI

Hết quyển 3/10

QUYỂN 04

Bấy giờ Bà Già Bà ở trong đại chúng chỉ giáo việc lợi ích, hoan hỷ xong, liền từ tòa đứng dậy, đi đến thành Vương xá, vào núi Kỳ xà quật trải tòa mà ngồi. Các chúng Tỳ kheo, và chư Thiên, Long, Dạ xoa, Càn thát bà, A tu la, Ca lâu la, Khẩn na la, Ma hầu la già, trước sau doanh vây.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang cùng tám trăm ức người và Thiên Long, tám bộ quỷ thần... với mười na do tha các chúng Bồ tát ở thế giới khác, cầm các vòng hoa báu, hương xoa, hương bột, y phục, phướn hoa, các thứ âm nhạc, dựng lên lọng, dù, treo các phướn lụa, ra khỏi thành Vương xá, hướng đến núi Kỳ xà quật, đi đến chỗ Như Lai, lấy đầu mặt lạy dưới chân Ngài, nhiễu quanh nhiều lần, dùng các hương hoa, y phục, bảo cái, tràng phan, tấu các âm nhạc, mở cuộc cúng dường lớn. Khi đã cúng dường xong, cúi đầu cung kính, vì để hỏi pháp, nên ngồi qua một bên.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang nói như vầy:

-Con đối với đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh Biến tri có điều muốn thưa hỏi, cúi mong Ngài cho phép.

Khi ấy đức Thế Tôn bảo đồng tử :

-Như Lai Ứng chánh biến tri, cho phép ngươi muốn hỏi gì cứ hỏi! Điều ngươi hỏi sẽ đem lại lợi ích cho vô lượng chúng sanh. Ta sẽ phân biệt, giải thích cho ngươi để tâm ngươi được hoan hỷ.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang được đức Phật cho phép liền bạch:

-Bồ tát ma ha tát thành tựu bao nhiêu pháp, mới có thể được Tam muội Vô húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của tất các pháp?

Khi ấy đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang :

-Bồ tát Ma ha tát thành tựu bốn pháp mới có thể được Tam muội vô húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của tất cả các pháp. Những gì là bốn?

1.Khéo học sự nhu nhuyến, đồng ở an ổn, đạt đến sự điều phục, hay nhẫn được sử hủy nhục, thấy pháp trừ ngã mạn. Đó là pháp đầu tiên. Bồ Tát nếu có thể thành tựu như vậy, liền hay đạt được Tam muội không húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của các pháp.

2.Lại nữa, này Đồng Tử! Bồ tát ma ha tát thành tựu, giới thiện, giới thanh tịnh, giới thanh tịnh thiện đệ nhất, giới không uế trược, giới không sứt mẻ, giới không thủng, giới không xen tạp, giới vô sắc, định, giới tự tại, giới không thể chê trách, giới không thối lui, rơi rớt, giới không nương tựa vào đâu, giới không thủ trước, giới vô sở đắc, giới thánh khen ngợi, giới bậc trí khen ngợi. Này Đồng Tử ! Đó là thứ hai. Bồ Tát đầy đủ pháp này, có thể đạt được Tam muội không húy luận, thể tánh bình đẳng của các pháp.

3.Lại nữa, này Đồng Tử! Bồ tát ma ha tát rất sợ ba cõi nên khởi tâm sợ hãi, vì nhàm chán ba cõi nên khởi tâm không nhiễm ô, vì không đắm trước ba cõi nên khởi tâm cấp bách. Vì để giải thoát khổ ba cõi cho chúng sanh nên khởi tâm đại bi, vì hướng đến A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, nên phát tâm đại tinh tấn. Này đồng tử! Đó là thứ ba. Bồ tát thành tựu như vậy, mới có thể đạt được Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.

4.Lại nữa, này Đồng Tử! Bồ tát ma ha tát cầu sự nghe nhiều, không bao giờ chán, vì tôn trọng pháp, nên không cầu tài lợi, vì tôn trọng trí huệ nên không cầu tiếng tăm, tùy theo sự nghe, rồi thọ trì, đem nói rộng cho người khác, hiển thị ý nghĩa ấy, vì lòng xót thương, nên không vì người thân thuộc Bồ tát lại nghĩ như vầy: "Làm sao để có thể khiến chúng sanh nào nghe pháp trước, đối với Vô thương Bồ đề, họ mau được bất thối chuyển". Đó là thứ tư. Bồ tát thành tựu như vậy có thể được Tam muội vô hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.

Đồng tử nên biết, pháp môn Tam muội này được vô lượng chư Phật đã diễn thuyết, vô lượng chư Phật khen ngợi, vô lượng chư Phật hiển thị, vô lượng chư Phật tu tập.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Ta nhớ vô số vô biên kiếp

Có Phật hiệu là Âm Thanh Thân

Đức Như Lai Âm Thanh Thân ấy

Ở đời thọ mạng sáu ngàn năm

Tiếp theo Phật ấy lại có Phật

Tên Trí Tự Tại, người yêu mến

Đức Trí Tự Tại, Chánh Biến Tri

Thọ mạng một vạn hai ngàn tuổi

Tiếp theo Phật ấy có đức Phật

Oai đức tự tại, đại thế lực

Đức Phật oai đức, Nhân Trung Tôn

Thọ mạng bảy vạn sáu ngàn tuổi

Tiếp theo Phật ấy lại có Phật

Hiệu Đại Tự Tại, Tự Nhiên Trí

Đức Đại Tự Tại Thiên Nhân Sư

Thọ mạng ngót cả ngàn vạn năm,

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Phạm Thanh Sư

Đức Phật Phạm Thanh, Lưỡng Túc Tôn

Thọ mạng ngót cả một ức năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu Chúng Tự Tại, bậc Vô Tỷ

Thọ mạng ngót cả sáu ức năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Thinh Tự Tại

Đức Thinh Tự Tại, Bà Già Bà

Thọ mạng ngót cả ngàn vạn năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu là Thinh Thượng, là Thế Đăng

Đức Phật Thanh Thượng, Đạo sư đời

Thọ mạng một vạn bốn ngàn năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu Mãn Nguyệt Diện, Phổ Danh xưng

Đức Mãn Nguyệt Diện Phổ Danh xưng

Ở đời thọ mạng một ngày đêm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Nhật Diện Mãn

Đức Phật Nhật Diện, bậc Vô tỷ.

Thọ mạng một vạn tám ngàn năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu của ngài là Phạm Diện Thân

Đức Phạm Diện Thân, Lưỡng Túc Tôn

Thọ mạng hai vạn ba ngàn tuổi

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Phạm Bà Tẩu

Đức Phạm Bà Tẩu, Thiên Nhân Sư.

Thọ mạng một vạn tám ngàn tuổi

Các Phật như vậy, đồng một kiếp

Con số hai trăm Thế Đạo sư

Nay ngươi nghe ta nói tên Phật

Đều là bạn thân trong ba cõi

Phật Vô Hủy Thân, Phật Phổ Âm

Phật Biến Oai Đức, Phật Biến Thịnh

Phật Thinh Cúng Dường, Phật Danh Thinh

Phật Thinh Thân Dũng, Phật Thinh Thân

Phật Trí Khởi, Trí Thiện Thính

Trí Quang Ánh Tế, Trí Đẳng Khởi

Phật Trí Diễm Tụ, Phật Trí Dũng

Phật Phạm Thượng, Phạm Mạng, Phạm Thiện,

Phật Thiện Phạm Thiên, Thắng Phạm Thinh,

Phật Phạm Âm, Phạm Thiên, Phạm Thí,

Phật Oai Lực, Oai Chủ, Thiện Oai

Phật Oai Đức Tự Tại Khởi Oai

Phật Oai Đức Nhãn, Phật Thiện Thắng

Bố Thượng, Bố Huệ, Thiện Khả Bố

Phật Khả Bố Diện, Phật Bố Khởi

Phật Khả Bố, Bố Thương, Kiến Thật

Thiện Nhãn, Nguyệt Thương, Thắng Đạo Sư

Phật Thâm Viễn Âm, Vô Biên Âm

Phật Tịnh Âm, Tự Tại Tịnh Âm

Phật Vô Lượng Âm, Thiện Hiện Thinh

Phật Ma Lực Âm, Hoại Thiện Nhãn

Phật Thiện Nhãn, Tịnh Diện, Tịnh Nhãn

Phật Vô Lượng Nhãn, Phật Phổ Nhãn

Phật Thiện Phổ Nhãn, Phật Thắng Nhãn

Phật Nhãn Ánh Tế, Phật Bất Hủy

Phật Điều Phục Thượng, Phật Điều Phục

Phật Thiện Điều Tâm, Phật Thiện Điều

Phật Tịnh Căn, Tịch Yù, Tịch Thượng

Tịch Đức, Cực Tịch, Đáo Bỉ Ngạn

Tịch Tâm, Vô Thượng, Bậc Như Lai

Phật Trụ Biện Tịch, Thiện Điều Tâm

Phật Thiện Điều, Tịch Căn, Định Yù

Phật Tịch Thượng, Tịch Đức, Xí Thạnh

Phật Độ Tịch, Bỉ Ngạn, Định Dũng

Phật Chúng Nhân Đà La, Vương Chúng.

Phật Chúng Tự Tại, Ánh Tế Chúng

Chúng Thắng Tịnh Trí, Đại Chúng Vương

Phật Chúng Chủ, Dũng Kiện Đại Chúng

Thắng Chúng, Giải Thoát, Chánh Biến Tri.

Phật Kiến Pháp, Pháp Tràng, Pháp Khởi

Phật Pháp Thể, Tánh Khởi, Pháp Lực

Phật Pháp Phật, Diệu Pháp, Dũng Kiện

Phật Tự Tánh, Pháp Khởi, Quyết Định

Như Phật Tự Tánh Pháp Khởi này

Gồm có tám ức, đồng một tên

Phật này xuất hiện kiếp thứ hai

Các Như Lai này ta từng cúng

Phật tự tánh Pháp khởi, Quyết định

Nếu ai được nghe tên của ngài

Nghe xong, thọ trì, người tịnh nghiệp

Thì mau đạt được Tam muội này

Ta nay đã nói vua Mâu Ni

Sau đức Phật đó có Phật khác

Vô số kiếp không thể nghĩ bàn

Phật hiệu Thiện Thắng, Phật Âm Vương

Đức Thiện Thắng Vương Như Lai ấy

Thọ mạng bảy vạn sáu ngàn năm

Hội đầu tiên của Như Lai này,

Có chúng La hán ba mươi ức

Sáu thông, ba minh, căn điều phục

Đủ đại oai đức bốn thần túc

Thọ thân cuối cùng các lậu hết

Không bị nhiễm ô bởi tám pháp

Bấy giờ lại có chúng Bồ tát

Gồm có cả thảy vạn vạn ức

Được sáu thần thông đủ biện tài

Đã học rốt ráo các pháp thông

Nhờ sức thần thông dạo ức cõi

Dần dà giáo hóa hơn hằng sa

Hỏi đạo đã làm các Như Lai

Ở lại sống nơi thế giới mình

Thông suốt tất cả Tu đa la

Du hành thế giới làm đèn sáng

Đó là Phật tử đại thần lực

Vì lợi chúng sinh đi các nước

Xa lìa xú uế hành phạm hạnh

Không vì dục lạc tạo các ác

Thường làm chư thiên được vui sướng

Ở trong các hữu không nương tựa

Ở chỗ nhàn hạ thường khất thực

Ở nơi không tịch tu đầu đà

Nghe nhiều, nói khéo phước đức lớn

Hay đối ba cõi không đắm trước

Thích sự thiền định không sợ hãi

Với nghĩa quyết định được biện tài

Với nghĩa câu từ đã khéo học

Phật tử đã nói điều rốt ráo

Nhiếp hộ tất cả các nghiệp thiện

Với số lượng kiếp tu hành xong

Thường được chư Phật đều khen ngợi

Diễn thuyết nghĩa câu đạo giải thoát

Trì giới thanh tịnh không ô uế

Như xe trong nước không đắm trước

Đối với ba cõi thường nhàm chán

Không bị thế pháp làm nhiễm ô

Trong tâm thanh tịnh nghiệp thanh tịnh

Ít muốn, biết đủ, đày oai nghi

An trụ thường đến trong Thánh đức

Cũng trụ ba minh đạo thù thắng

Cần phải tu hành không phải nói

Tự an trụ pháp nói cho người

Vì các Như Lai khéo nhiếp thọ

Giao phó tất cả pháp tạng Phật

Ở trong ba cõi sanh sợ hãi

Dùng tâm tịch tịnh thường tu định

Thường được gia hộ bởi chư Phật

Nói ngàn ức loại Tu đa la

Nếu nói ức loại Tu đa la

Xa lìa tất cả thế gian giáo

Tin nơi không tịch nói nghĩa sâu

Tiếng tăm vô lượng đức như biển

Đồng tử! Ta ở vô lượng kiếp

Thường khen ngợi nó không gián đoạn

Nay ta chỉ nói một phần nhỏ

Giống như giọt nước trong biển cả

Khi ấy Phật Thiện Thắng Âm Vương

Nói định Tối thắng tịch diệt này

Lúc đó cõi ba ngàn đại thiên

Chư thiên và người đều nhẩy đầy

Khi đức Phật nói tịch định này

Lúc đó đại địa sáu chấn động

Số chúng trời người như hằng sa

An trụ, không thối đạo Bồ đề

Có Nhân Trung Tôn Vương tối thượng

Hiệu: Công Đức Lực, Đại Oai Thần

Có cả thảy năm trăm người con

Nhan mạo đoan chánh rất đẹp đẽ

Có tám ức phu nhân mỹ diệu

Đều là quyến thuộc trong cung vua

Vua Công Đức ấy sanh con gái

Cả thảy một ngàn bốn trăm ức

Vua ấy ngày mười lăm tháng tám

Liền muốn thọ trì bát trai giới

Cùng với tám ức na do người

Đồng thời đi đến chỗ Như Lai

Cúi lạy Vô Thượng Lưỡng Túc Tôn

Liền ở trước Phật ngồi một bên

Như Lai biết tâm vua ưa thích

Ngài liền nói Thắng Tam muội này

Đức vua nghe xong Tam muội ấy

Vứt bỏ ngôi vua như nhổ dãi

Cùng bỏ tất cả người thân ái

Ở chỗ đức Phật mà xuất gia

Phu nhân hậu cung con thuận thảo

Và các cung nữ đều xuất gia

Quyến thuộc hậu cung và thân tộc

Bảy mươi sáu vạn na do tha

Vợ con đức vua đã xuất gia

An trụ dõng mãnh thường tinh tấn

Kinh hành không nghỉ ngót tám năm

Khi đi kinh hành thì mạng chung

Vị Đại Thánh Vương mạng chung rồi

Sanh lại nước mình nơi cung vua

Bỗng nhiên hóa sanh không thai nhiễm

Bấy giờ Như Lai còn tại thế

Cha vua tên là Kiên Cố Lực

Mẹ vua tên là Đại Trí Tuệ

Nhà vua sanh rồi thưa phụ mẫu

Phật Thắng Âm Vương trụ thế chăng?

Khi ấy Như Lai Thắng Âm Vương

Từng nói cho ta Thắng Tam muội

Chẳng là nhân duyên, chẳng vô duyên

Ở trong các hữu chỉ nói một

Là ấn khởi tánh tất cả pháp

Sanh ra vạn ức Tu đa la

Là Vô thượng tài các Bồ tát

Nay Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Thuyết pháp không hoại nổi nhân quả

Hay tu Bát Thánh Đạo tối thắng

Trí huệ Như Lai thấy thế gian

Rõ biết các pháp nhập Thánh đế

Thân nghiệp khẩu nghiệp đều thanh tịnh

Ý nghiệp thanh tịnh, tri kiến tịnh

Vượt qua tất cả các nhân duyên

Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Hay biết các ấm, giới bình đẳng

Xa lìa tất cả các nhập tướng

Chứng nơi nhẫn tịch diệt, vô sanh

Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Biện tài vô ngại, nhập tịch trí

Mau hiểu văn tự trí sai biệt.

Hay qua tất cả việc thủ trước

Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Biết các âm thanh được hân hoan

Thấy chư Phật rồi thêm ưa thích

Được con đường Thánh thẳng nhu nhuyến

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Không khởi sân hận, thường thuận hòa

Nói lời hay đẹp luôn mỉm cười

Thấy các chúng sanh trước an ủi

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Cung kính tôn trưởng không giải đãi

Lễ bái cúng dường mãi chiêm ngưỡng

Thân mình thanh tịnh đủ bạch pháp

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Với các bạch pháp thường không chán

Sống nơi không nhàn lìa tà mạng

Nhớ nghĩ cấp bậc không quên mất

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Với Ấm thiện xảo, trí thần thông

Xa lìa phiền não bậc điều phục

Hay đọa phàm phu nói lời đạo

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Thường hay siêng tu các thắng hạnh

Xa lìa phạm giới, biết trì, phạm

Và lìa tất cả các thân ái

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Vượt qua tất cả các hữu sanh

Tự biết kiếp trước lìa các nghi

Trong lòng kính pháp nghe tổng trì

Nay Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Pháp sanh thâm lợi thắng trí huệ

Tin thích bất động như núi chúa

Được môn Tổng trì không thối chuyển

Thế thân vẫn nói Tam muội chăng?

Thường cầu tất cả pháp bạch tịnh

Với trong ác pháp thường xa lìa

Tâm không du nhập bạn phiền não

Như Lai vẫn nói pháp này chăng?

Các học cứu cánh được tự tại

Với các thiền định đã cùng tột

Trí huệ hay khiến tin hoan hỷ

Mâu Ni vẫn còn thuyết pháp chăng?

Tăng trưởng Thắng trí biết sanh trí

Trí huệ vô lượng trí bình đẳng

Biết nơi các thú tùy sanh trí

Vua Mâu ni, thuyết thắng pháp này

Tín tâm xuất gia bỏ thế tục

Không đắm ba cõi, không nương tựa

Điều phục tâm mình khiến hân hoan

Là Phật nói Thắng Bồ đề này.

Ở trong các pháp không chấp trước

Thường hay thọ trì tất cả pháp

Với các nghiệp quả tin bất động

Thế Tôn tối thắng nói pháp này

Trí quả báo, giới luật trì phạm

Diệt trừ tất cả các tranh luận

Hay nói không trái, không tranh cãi

Mâu Ni, Lưỡng túc nói pháp này.

Thọ trì nhẫn nhục không sân hận

Hay thiện xảo với các vấn đáp

Biết các pháp cú trí sai biệt

Thế Tôn Đại bi nói pháp này

Biết ngằn mé quá khứ vị lai

Hay biết tánh Phật pháp ba đời

Biết được ba đời, trí phần đoạn

Thế Tôn tự khiến nói pháp này

Thường hay trụ tâm vào một chỗ

Thường hay an thân nơi Thánh địa

Với các oai nghi thường không đổi

Nhân Trung Ngưu vương nói pháp này.

Có hổ, có thẹn tự trang nghiêm

Biết được thế gian đúng thời nói

Tất cả thường đưa tay bố thí

Thế Thân Vô Thượng nói pháp này.

Thường hay nhiếp tâm có hổ thẹn

Cũng luôn xa lìa ác bất thiện

Tùy thuộc đầu đà thường khất thực

Bậc Mâu Ni Vương nói thắng pháp.

Tâm thường hổ thẹn, thường hân hoan

Với Phật cúng dường, hằng cung kính

Xa lìa kiêu mạn, tu lễ bái

Như Lai nói thắng diệu pháp này

Giữ tâm hạ liệt, kiến an nhàn

Tự hay đo lường ngằn mé trí

Xa lìa vô tri các chướng ngại

Thắng nhân như vậy nói pháp này

Hay nhập tâm trí ngôn ngữ trí

Quyết định hay biết các ngôn từ

Xa lìa tất cả việc không lợi

Như Lai pháp vương nói pháp ấy

Thường được thân cận thiện tri thức

Xa lìa tất cả người bất thiện

Thường được tin Phật, không phóng dật

Mâu Ni nói pháp Vô thượng này

Biết đời giả danh, chỉ ngôn thuyết

Thường chán tất cả khổ thế gian

Với lợi, được mất không mừng, lo

Mâu Ni nói pháp tối thắng ấy

Nếu được cung kính không tự cao

Không được cung kính tâm buông xả

Nếu được xưng tán, tâm không mừng

Là Thế gian sư nói pháp ấy.

Thường bỏ tất cả các ác đạo

Không giao thông cùng người thế tục

Với chúng xuất gia không liên can

Bậc trí tự nhiên nói pháp ấy

Người dũng xa lìa chỗ làm sai

Thường an trụ nơi việc Phật làm

Đầy đủ oai nghi khéo chế tâm

Đó là gốc pháp Phật đã nói

Thường xa tất cả pháp phàm ngu

Cũng lìa các pháp nhà ô uế

Thường hộ tất cả các Phật pháp

Pháp này được nói bởi Đại trí

Ít nói, tốt đẹp khéo tương ưng

Đối với người thường nói nhỏ nhẹ

Như pháp hàng phục các oán địch

Giáo pháp của Huệ Nhật Đại Trí

Biết thời, tiết lượng việc ăn uống

Cẩn thận chớ tin pháp phàm phu

Nếu gặp duyên khổ tâm không buồn

Là Thiện Thắng giáo của Như Lai

Nếu thấy người tham được của cải

Thấy người phá giới khởi lòng thương

Dùng lòng từ mẫn để khai hóa

Đó là Thắng pháp Như Lai dạy

Thường dùng pháp nhiếp hóa chúng sanh

Và bỏ tất cả các tài sản

Đối với tám pháp không chứa nhóm

Như Lai Đại Thánh đã dạy vậy

Tán thán trì giới, trách phá giới

Kiên trì tịnh giới không dối trá

Không chứa của riêng hay vứt bỏ

Là Tối Thắng giáo của Như Lai

Hết lòng thưa hỏi các sư trưởng

Tùy theo lời dạy đều làm theo

Thường hay thân cận các pháp sư

Như Lai Tối thắng giáo như vậy

Tâm thường ưa thích hằng cung kính

Cũng thường an trụ nơi chánh kiến

Với các thiện nghiệp hay quyết định

Như Lai Tối thắng giáo như vậy

Tạo các Thiện hạnh là trên hết

Phương tiện thiện xảo vứt bỏ tướng

Xa lìa nơi tưởng và sự tưởng

Là Vô thượng giáo của Như Lai

Với Tu đa la hay hiểu biết

Câu nghĩa chân thật khéo tu học

Chứng trí giải thoát thường thiện xảo

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Mở miệng nói ra lời chánh ngữ

Tâm cảnh đối nhau lời quyết định

Tuyên nói điều gì không nghi ngờ

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Thường nên tu tập các pháp không

An trụ sức giới, vô sở úy

Du hành tất cả nơi tịch định

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Không cầu thân ái và lợi dưỡng

Trong lòng không có các quanh co

Xa lìa tất cả các ác kiến

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Với Đà la ni được thắng biện

Trí huệ chiếu sáng rộng vô biên

Thuyết pháp không dứt biện tài tịnh

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Với bốn pháp môn tụ tập lâu

Hay nhập vào hạnh tối hiền thiện

Với lời Phật dạy phụng tu hành

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Với nhẫn tùy thuận Phật đã dạy

An trụ nhẫn ấy lìa các lỗi

Xa lìa phi trí, trụ nơi trí

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Nhờ trí trụ nơi phương tiện địa

Tụ tập hạnh xảo thiện Bồ tát

Làm việc tu hành của trượng phu

Là tối thắng giáo của chư Phật

Thường lìa phương tiện không đúng pháp

Như Lai nói đó là Phật địa

Nếu có trí tuệ Phật tùy hỷ

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Phật địa rộng lớn chẳng hai thừa

Phàm ngu không trí sanh hủy báng

Người trí được chư Phật nhiếp thọ

Là tối thắng giáo của Như Lai.

Như Lai khéo biết pháp môn này

Chư thiên cung kính nên cúng dường

Ngàn ức phạm chúng hằng tùy hỷ

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Vô lượng ngàn rồng hằng lễ bái

Khẩn na, Kim sí thường tán thán

Dưới cây Bồ đề đã chứng đắc

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Thường vì người trí có mong cầu

Chính là tài sản thiện thắng pháp

Thắng pháp tài thí vui bậc nhất

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Kho tàng trí huệ nói không cùng

Hay nói ức diệu Tu Đa La

Khéo biết ba cõi trí như thật

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Nói về thuyền bè đến bờ kia

Không bị bốn giòng làm trôi nổi

Khiến cho tiếng tăm được thăng trưởng

Cho nên nói định Tam muội này

Tán thán thập loại tối thắng lực

Và khen Nhân trung Đại Ngưu Vương

Công đức Bồ tát nhiều vô tận

Chính nhờ được Tam muội này vậy.

Nói về tâm từ, trừ sân hận

Làm người đại bi, đại hỷ xả

Với người đại thừa được sức sống

Chính nhờ nói Tam muội này vậy.

Là Sư Tử hống nói Thắng hạnh

Đó là trí Phật, thắng A Hàm.

Ấn thể tánh tất cả các pháp

Tam muội như vậy Phật đã nói.

Hay được trí tất cả chủng trí

Là khu vườn người cầu Bồ đề

Nó hay phá hoại Định thắng tịch

Hay sanh công đức của chánh giác

Là Ấn tự tánh tất cả pháp

Ấn Diệu Pháp, vô sanh tịch diệt

Đạo sư đã nói thắng Tam muội

Với người trụ pháp làm đèn sáng

Ở trong oán thù mà không thù

Như pháp hàng phục các ma quân

Đạo sư nói thắng Tam muội này

Hiển thị sự biện tài vô ngại

Các lực giải thoát và các căn

Mười tám pháp bất cộng tối thắng

Do Tam muội này được pháp ấy

Cầu mong thật pháp bậc Thập lực

Bổn nhân thắng trí của chư Phật

Phật Đại Trượng phu đã thuyết pháp

Vì xót thương, cứu hộ thế gian

Phật tử tối thắng đã nhiếp thọ

Người cầu giải thất được dục lạ

Nghe định tịch tịnh khó thấy này

Là điều yêu thích các phật tử

Các Phật đầy đủ sự trí huệ

Bồ tát trí huệ khởi tâm cầu

Trong tâm thanh tịnh không phiền não

Phải tu định tịch diệt như vậy.

Thân nghiệp thanh tịnh, miệng cũng vậy

Như Lai chỉ bày cửa giải thoát

Không có tạp uế, ái dục trói

Cần nên siêng tu Tam muội này

Không sanh tham ái và sân nhuế

Sẽ mau đạt được Đại trí huệ

Hay khởi ánh sáng diệt vô minh.

Cho nên phải tu định tịch diệt

Ngươi cầu giải thoát được viên mãn

Người cầu Tam muội liền đạt được

Lìa sự khen chê, mắt Như Lai

Cần nên tu tập Tam muội này

ức thông du hành nhiều cõi Phật

Thần thông hay thấy các Phật đức

Đà La Ni môn, được không khó.

Phải tu định thắng tịch như vậy

Gia trì niệm căn, được Bồ đề

Cũng hay gia trì thấy nhiều Phật

Dùng trí vi tế nói vô sanh

Tu Tam muội này được không khó.

Nếu không đúng pháp khó giác ngộ

Nhờ xa lìa tất cả văn tự

Không dùng âm thanh, hay hiểu rõ

Không từng nghe định, nên không biết

Bồ tát trí huệ đã hiểu rõ

Như Pháp Vương nói mà hay biết

Tịch diệt không hủy, hay đo lường

Chỉ vì cứu độ thế gian vậy

Dũng mãnh, tinh tấn hay Thiện trì

Kiên cố hộ niệm hằng không mất

Trí huệ dứt khổ và diệt trí

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Diễn thuyết tất cả pháp không sanh

Cũng nói tất cả các hữu sanh

Chư phật Như Lai diệu trí huệ

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Pháp này đồng tử đã hiển thị

Tám mươi ức ngàn na do tha

Được nhẫn âm thanh, Thắng Tùy Thuận

Không thối chuyển với Thắng Bồ đề

Vua Kiên Cố Lực bảo con rằng:

"Đức Phật Thế Tôn nay vẫn còn".

Vua hỏi đồng tử như thế này:

"Ngươi ở chỗ nào nghe pháp này?"

Con thưa: -Sát Lợi Vương lắng nghe:

-Con Từng thấy được mười ức Phật

Cứ trong mỗi kiếp đều cúng dường

Thưa hỏi đầy đủ tịch định này

Đã qua trong chín mươi bốn kiếp

Thường được hiểu rõ trí túc mạng

Từ đó không sanh trong bào thai

Chính nhờ tu sức Tam muội này

Ở chỗ đức Phật hằng nghe pháp

Nghe rồi thâm tín mà tu tập

Con thường kiên cố tin như vầy

Chắc chứng Bồ đề quyết không nghi

Khi thọ trì, đọc tụng Tam muội

Nếu có người đến hỏi với con

Cho đến trong mộng, không nghi hoặc

Cần phải thành được đạo vô thượng

Con nhờ đó được không tham ái

Tự biết quyết định sẽ thành Phật

Cũng thường sanh ưa thích như vầy:

-Không biết khi nào được Bồ đề?

Vì học thọ trì Thắng Tam muội

Nếu có Tỳ kheo dạy cho con

Con sanh cung kính với người đó

Cũng như cung kính với chư Phật

Người kia dạy con một bài kệ

Khi tu hành thuận nhẫn Bồ tát

Lòng thành chiêm ngưỡng như thầy hay

Khiêm hạ cung kính mà cúng dường

Chỗ Tỳ kheo trung niên, già trẻ

Hổ thẹn thiên hạ sanh cung kính

Cung kính hiện tại được danh xưng

Phước đức đời sau tiếng tăng trưởng

Với chuyện tranh cãi không ưa thích

Lúc đó con an trụ thiểu sự

Hay biết ác nghiệp sanh ác đạo

Hay biết thiện nghiệp sanh thiện Như Lai đạo

Không nên nói pháp kẻ phóng dật

Với họ nghe toàn lời thô bỉ

Cũng tự suy tư nghiệp ác mình

Đã tạo nghiệp rồi không hề mất

Lúc đó con không sân không mạn

Phật nói nhẫn lực siêng tu hành

Chư Phật luôn luôn khen sự nhẫn

Tu nhẫn để được đạo Bồ đề

Con vốn trì giới luôn thanh tịnh

Cũng khiến chúng sanh trụ tịnh giới

Luôn luôn tán thán giới tối thượng

Do sống tinh giới người tín thọ

Luôn luôn khen ngợi chỗ nhàn tịnh

Cũng tự an trụ trì tịnh giới

Khuyên người tu hành tám trai giới

Cũng lại dạy người học Bồ đề

Khuyên người tu tập tịnh phạm hành

Cũng lại dạy người trụ nghĩa pháp

Vì người hiển thị đạo Bồ đề

Sau khi mạng chung thấy nhiều Phật

Con nhớ khi ở kiếp quá khứ

Có Phật hiệu là Diệu Thanh Nhân

Ở trước đức Phật phát nguyên lớn

Hằng trụ sức nhẫn không lay động

Khi phát lời thề nặng như vậy

Trải qua tám ức bốn vạn năm

Khi ma hủy báng đến ma nhục

Tâm con như trước không biến động

Bấy giờ hàng phục ma quân xong

Biết con từ nhẫn sức kiên cố

Với tâm thanh tịnh lạy dưới chân

Năm trăm chúng phát tâm Bồ đề

Thời quá khứ con không keo kiết

Luôn luôn tán thán hạnh bố thí

Giàu lớn, của cải có tiếng tăm

Gặp thời đói kém làm thí chủ

Nếu có Tỳ kheo trì định này

Hoặc hay tu tập nói cho người

Liền tự cúng dường ngài mãi mãi

Nhờ có tâm này khiến thành Phật

Lúc đó con có nghiệp vô thượng

Thấy Phật Thế Tôn, nhân trung tôn

Đời đời trường thọ giới cụ túc

Được làm Tỳ kheo nghe pháp sư

Con thường thích tu hạnh đầu đà

Cũng ở rừng không tịch lan nhã

Không vì ăn uống mà dối láo

Được một phần nhỏ thấy đầy đủ

Con có một thời không ganh ghét

Con thường không đắm trước cư gia

Không đắm trước nhà không ganh ghét

Ưa thích nhàn tịnh không thối lui

Lúc đó con luôn sống hạnh từ

Nếu bị chửi mắng không sân hận

Dùng tâm từ bi khéo điều phục

Vòng hoa danh tiếng khắp mười phương

Thường tập thiểu dục mà tri túc

Cũng thường khất thực không mệt mỏi

Thệ nguyện kiên cố không lay động

Tập hành tí tâm thường thanh tịnh

Ở chỗ Như Lai thêm niềm tin

Bởi nhờ tin Phật có thắng lợi

Các căn không thuyết thường đoan chánh

Biết điều Phật nói thường thực hành

Thành tựu hạnh kiên cố như vậy

Hạnh kiên cố này có lợi gì?

Chư thiên cúng dường mừng khuyến thỉnh

Con đã nói công đức diễn thuyết

Thế gian thượng đức và đức khác

Nếu có người trí nên tu học

Vì người hành đạo cầu Bồ đề

Nay con hằng nhớ hạnh khó làm

Mà thuở xưa kia thường tu tập

Nếu nay diễn thuyết thời gian lâu

Cùng họ tương tùy đến chỗ Phật

Bồ tát thắng trí đạt lợi này

Đạt được đầy đủ năm thần thông

Nhờ sức thần túc đến chỗ Phật

Cùng Phạm thiên vương cả ngàn vạn

Vua kiên cố lực tâm hoan hỷ

Cùng các quyên thuộc ức vạn chúng

Đồng đi đến chỗ đức Như lai

Đảnh lễ dưới chân đứng trước Phật

Khi Phật biết tâm vua hoan hỷ

Liền nói cho vua Tam muội này

Đức vua nghe tam muội này xong

Vứt bỏ ngôi vua mà xuất gia

Vua đã xuất gia với định này

Thọ trì đọc tụng nói người khác

Mãi về sau hơn sáu mươi kiếp

Thành Phật hiệu là Liên Hoa Thượng

Vua có sáu trăm ức quyến thuộc

Đồng lúc theo vua đến chỗ Phật

Họ nghe Thắng Tam muội như vậy

Hân hoan nhảy nhót cũng xuất gia

Họ xuất gia rồi với định này

Thọ trì đọc tụng nói người khác

Hơn sáu mươi na do tha kiếp

Đồng trong một kiếp đều thành Phật

Hiệu: Phật Thiện Điều Phục Trí Thượng

Vô lượng người trời cùng cúng dường

Mỗi một đức Phật tiếng tăm lớn

Độ thoát chúng sanh hằng hà sa

Vua Kiên Cố Lực là thân ta

Tu hành hạnh Bồ đề thắng diệu

Thưởng xưa ta có năm trăm con

Bọn họ sau cùng làm hộ pháp

Ta ở như vậy ngàn ức kiếp

Dũng mãnh tinh tấn lìa giải đãi

Chuyên tâm cầu thắng Tam muội này

Chính vì vô thượng Bồ đề vậy

Đồng tử! Nếu có các Bồ tát

Muốn đạt được như thắng định này

Tinh tấn dũng mãnh không tiếc mạng

Phải siêng tinh tấn học theo ta.

KINH NGUYỆT ĐĂNG TAM MUỘI

QUYỂN 4/10

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.