Kinh Hoa Thủ

Kinh Hoa Thủ

(hay Nhiếp Chư Thiện Căn)

Đại Tạng Kinh Đại Chánh Tân Tu quyển 16, số 657

Đời Hậu Tần, nước Quy Tư

Pháp Sư Cưu Ma La Thập

Phụng chiếu dịch từ chữ Phạn sang chữ Hán

Tỳ Kheo Thích Bảo Lạc dịch ra chữ Việt

Pháp Bảo ấn hành 1990

Mục Lục

Lời cẩn khải

QUYỂN I

01-Phẩm Tựa thứ nhất

02-Phẩm THẦN LỰC thứ hai

03-Phẩm VÕNG MINH thứ ba

04-Phẩm NHƯ TƯỚNG thứ tư

05-Phẩm BẤT TÍN thứ năm

QUYỂN II

06-Phẩm Niệm Xứ thứ sáu

07-Phẩm PHÁT TÂM tức CHUYỂN PHÁP LUÂN, thứ bảy

08-Phẩm Hiện Biến thứ tám

09-Phẩm NHƯ LAI LỰC thứ chín

10-Phẩm CÔNG ĐỨC thứ mười

11-Phẩm PHÁT TÂM thứ mười một

QUYỂN III

12-Phẩm VÔ ƯU thứ mười hai

13-Phẩm TRUNG THUYẾT thứ mười ba

14 -Phẩm TỔNG TƯỚNG thứ mười bốn

QUYỂN IV

15-Phẩm Thượng Thanh Tịnh thứ mười lăm

16-Phẩm TÁN HOA thứ mười sáu

QUYỂN V

17-Phẩm Chúng Tướng thứ mươi bảy

18-Phẩm CÁC PHƯƠNG thứ mười tám

QUYỂN VI

19-Phẩm Tam Muội thứ mười chín

20-Phẩm Cầu Pháp thứ hai mươi

21-Phẩm TÁN THÁN ĐỨC thứ hai mươi mốt

22-Phẩm KINH NGHIỆM HÀNH TRÌ thứ hai mươi hai

Quyển VII

23-Phẩm ĐẮC NIÊM thứ hai mươi ba

24-Phẩm CHÁNH KIẾN thứ hai mươi bốn

25-Phẩm CA NGỢI GIÁO PHÁP thứ hai mươi lăm

26-Phẩm HỦY HOẠI thứ hai mươi sáu

Quyển VIII

27-Phẩm Tạp thứ hai mươi bảy

28-Phẩm THẦN DIỆU thứ hai mươi tám

29-Phẩm thuận nghịch thứ hai mươi chín

Quyển IX

30-Phẩm bất thối chuyển thứ ba mươi

31-Phẩm Vị Pháp thứ ba mươi mốt

32-Phẩm Ca ngợi gặp gỡ thứ ba mươi hai

33-Phẩm thượng kiên đức thứ ba mươi ba

QUYỂN X

34-Phẩm PHÁP MÔN thứ ba mươi bốn

35-Phẩm PHÓ CHÚC thứ ba mươi lăm

Lời cẩn khải

Năm 1958, lúc đó tôi còn là một chú tiểu đầu để chỏm, ngây thơ như trang giấy trắng học trò, tập sự sống đời xuất gia thoát tục, miệt mài kinh kệ trong nếp sống khắc khổ của tăng viện.

Nhờ được huấn luyện kỹ trong khuôn khổ Phật Học Viện, tăng sinh phải học kinh, luật, luận hầu hết đều bằng chữ Hán. Sau khi tốt nghiệp ra trường, lưu lạc đó đây như một hành giả, tôi mới nhận thấyThầy Tổ là những bậc đại ân sư, cố nhồi nhét vào đầu óc non nớt chúng tôi mớ kiến thức bao la về Phật giáo qua kinh điển Hán tự. Phuơng pháp giáo dục cố hữu ấy, có thể nói lỗi thời, nhưng giúp người học nhớ lâu và dễ dàng đem ứng dụng vào mọi môi trường, hoàn cảnh.

Ngày nay đọc hiểu được Hán tạng, một phần lớn phải nói nhờ lối học từ chương ấy giúp cho tôi tư lương rất nhiều trong việc phiên dịch và viết về Phật giáo. Năm 1988, lần đầu tiên tôi dịch bộ 'Luận Đại Thừa Bảo Yếu', hẳn đã có nhiều người được đọc. Năm nay (1990) tôi dành trọn mấy tháng tịnh tu mùa hạ dịch bộ kinh Hoa Thủ này từ Đại Tạng kinh Đại Chánh Tân Tu, số 657, quyển thứ 16, cống hiến độc giả xa gần, để như một phần nào báo đáp thâm ân Tam Bảo mà người dịch đã được thừa hưởng từ những ngày còn thơ ấu.

Vốn biết sức học có hạn, tôi tin chắc trong lúc dịch không thể nào tránh khỏi những thiếu sót, sai lầm làm cho cả lời và ý không lột tả được chân nghĩa văn kinh. Ngưỡng nguyện Tam Bảo thùy từ gia hộ, cần cầu sám hối:

Khấn nguyền bằng nén tâm hương

Dịch kinh Hoa Thủ cúng dường Như Lai

Ba đời: quá, hiện, vị lai

Chư Phật, Bồ Tát hoằng khai đạo mầu.

Con nay thành khẩn cúi đầu

Tỏ bày sám hối cần cầu hồng ân.

Nguyện xin sám hối lỗi lầm

Ý khẩu ba nghiệp thân tâm nhẹ nhàng

Tiêu trừ tội chướng nghiệp khiên

Tẩy khô ái nhiễm trược phiền tịnh thanh.

Cầu cho hết thảy chúng sanh

Nguyện đem công đức ấn kinh lưu truyền

Nguồn từ rưới khắp nhân thiên

Xây tòa an lạc mãn viên đạo vàng

Vô dư thể nhập Niết Bàn

Chứng nên Phật quả thiện toàn Chân Như.

Cũng như tôi xin có lời tri ân tất cả quý Phật Tử xa gần đã góp phần tịnh tài ấn tống dịch phẩm khiêm tốn này, để tạo phước điền tối thắng. Nhờ sự trợ duyên quý báu của quý vị mà công việc hoằng pháp của quý thầy trở nên hữu hiệu, nhanh chóng.

Nguyện chư Phật thường gia hộ cho quý Phật Tử cùng thân bằng quyến thuộc kẻ còn, người mất đều được nhuần ân pháp vũ. Và chính quý vị tịnh ba nghiệp, thoát khỏi sáu nẽo luân hồi, chứng thành Phật quả.

Pháp Bảo tự,

Sydney, ngày 12-12-1990

Dịch giả cẩn đề

Thích Bảo Lạc

QUYỂN I

01-Phẩm Tựa thứ nhất

Ta nghe như thế này, có một dạo đức Phật tại thành Vương Xá, nước Xá Vệ, nơi vườn trúc Ca Lan Đà; nơi đó Phật tịnh tu hạnh viễn ly¹, thực hành các hạnh không, vô tướng, vô nguyện định, nên phải an trụ cố định một nơi.

Lúc bấy giờ các ngài Huệ Mạng, Xá Lợi Phất... thừa lúc rãnh rang từ thiền định xuất, đi đến chỗ Phật, cúi đầu lạy dưới chân đức Phật rồi ngồi qua một bên. Các ngài Mục Kiền Liên, Ca Chiên Diên, Câu Hy La, Kiếp Tân Na, Câu Đà, Tu Bồ Đề, La Xà, Bà Kỳ Xá, Nan Đà, Nan Đề Dà, Bạt Nan Đà, A Nan, Kim Tỳ La, Na La Đà, Bà Tư Xá, Vô Ê La, Ưu Bà Ly v.v... gồm 500 vị Tỳ Kheo như thế, đều thừa lúc rãnh rang từ thiền định xuất, đồng đi đến chỗ Phật, cúi đầu lạy dưới chân đức Phật, rồi ngồi qua một bên. Lúc đó cũng có các vị tỳ kheo danh tiếng, tỳ kheo hộ quốc, chư vị tỳ kheo đuợc chư thiên cung kính, tỳ kheo thích tiếng tăm tốt, tỳ kheo ưa nhàn lạc, tỳ kheo ham muốn... 500 vị như thế đều kiết hạ an cư²²i nước Xá Vệ đã xong đều hướng về thành Vương Xá, nơi Trúc Lâm tịnh xá đảnh lễ dưới chân đức Phật rồi ngồi qua một bên. Lúc đó ngài Di Lặc Bồ Tát và 3 vạn vị Bồ Tát tại nước Chiêm Bà đều đã an cư xong, cùng đến Trúc Lâm đãnh lễ dưới chân đức Phật rồi ngồi qua một bên. Các vị Bạt Đà Bà La Bồ Tát, Bảo Tích Bồ Tát, Đạo Sư Bồ Tát, Tinh Đắc Bồ Tát, Na La Đạt Bồ Tát, Nhơn Đà Đạt Bồ Tát, Thủy Thiên Bồ Tát, Phạm Thiên Bồ Tát, Thiện Lực Bồ Tát, Đại Ý Bồ Tát, Bất Hư Kiến Bồ Tát, Thiện Phát Bồ Tát, Đại Lực Bồ Tát, Thường Tinh Tấn Bồ Tát, Bất Hưu Tức Bồ Tát, Nhựt Tạng Bồ Tát, Trì Thế Bồ Tát, Trì Địa Bồ Tát, Trì Cam Lồ Vị Bồ Tát, Thiện Trụ Ý Bồ Tát, Vô Lượng Ý Bồ Tát, Kiên Ý Bồ Tát, Việt Tam Giới Bồ Tát, Vô Biên Lực Bồ Tát, Vô Lượng Lực Bồ Tát, Kim Cang Lực Bồ Tát, Vô Đẳng Đẳng Lực Bồ Tát, Vô Động Lực Bồ Tát, Tật Biện Bồ Tát, Lợi Biện Bồ Tát, Thâm Biện Bồ Tát, Vô Biên Biện Bồ Tát, Vô Lượng Biện Bồ Tát, Văn Thù Sư Lợi pháp vương tử³, Hoa Đức Tạng pháp vương tử, Đàm Vô Kiệt Bồ Tát, Bửu Thủ Bồ Tát, Trì Bảo Bồ Tát, Chuyển Vô Lượng Kiếp Trang Nghiêm Bồ Tát, Chuyển Nữ Tướng Nguyện Bồ Tát, Chuyển Nam Tướng Nguyện Bồ Tát, Chuyển Chúng Sanh Tướng Nguyện Bồ Tát, Vô Biên Tự Tại Bồ Tát, Vô Lượng Tự Tại Bồ Tát, Hoại Tự Sanh Duyên Tự Tại Bồ Tát v.v... Những vị Bồ Tát này tùy theo hạnh nguyện mà độ thoát vô lượng chúng sanh. Các vị Bồ Tát sau khi an cư xong, đi du hóa⁴ các nước, bèn gặp gỡ giữa đường, cùng nhau đến chỗ đức Phật, đảnh lễ Phật rồi ngồi qua một bên.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn biết đại chúng đều đã vân tập đầy đủ, bèn dùng thần thông làm cho chúng Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Ưu bà tắc, Ưu bà di đã an trú lâu tại nước Ma Dà Đà đều đi đến Trúc Lâm đảnh lễ dưới chân đức Phật, rồi ngồi qua một bên. Lúc đó trưởng lão Ma Ha Ca Diếp ở hang động Đế Thích tại núi Vi Đề Ha cùng 500 vị tỳ kheo dừng lại ở đó và đều thực hành hạnh đầu đà⁵, đi khất thực, mặc áo nạp⁶, theo đúng pháp các vị thường trải tọa cụ ngồi dưới gốc cây, thiểu dục tri túc (biết đủ), ưa hạnh viễn ly. Khi ấy ngài Ca Diếp dùng thần lực của Phật làm cho hang động của họ tự nhiên biến mất, liền đến Trúc Lâm đảnh lễ đức Phật. Đức Thế Tôn trông thấy họ, liền bảo chư Tỳ kheo rằng: các Thầy xem kìa! Đây Đại Ca Diếp từ xa lại, là người thường tu hạnh vắng lặng, đi khất thực, mặc áo nạp và mặc ba y⁷⁷ô xấu; ở xa xôi, thiểu dục tri túc, ưa hạnh viễn ly, tâm không duyên các pháp, đức hạnh Thanh Văn của Ngài đều đủ cả; trong giáo pháp, hàng đệ tử của ta không ai bằng được Ca Diếp. Các Thầy nên biết, Đại Ca Diếp đây không muốn chư thiên đề cập tới, huống gì là người ư? Lúc ấy đức Thế Tôn xoay qua bảo rằng: lành thay Ca Diếp, lâu mới gặp lại, ông lên ngồi nửa tòa của Như Lai đây. Lúc thân Phật di động, cả đại thiên thế giới sáu loài⁸ đều chấn động với ánh sáng rực rỡ chiếu khắp các cõi, âm vang lan xa như tiếng chuông vàng. Ngài Ma Ha Ca Diếp trịch áo bày vai bên hữu, gối bên mặt quỳ sát đất, chấp tay bạch đức Thế Tôn rằng: Phật là bậc đại sư, con là đệ tử; y bát, tòa ngồi là sở hữu của Phật. Là đệ tử, theo đúng pháp không được xử dụng những đồ ấy. Tại sao vậy? Vì y của Như Lai được cả trời, người, thế gian cung kính cúng dường như tôn trọng chùa tháp Phật vậy. Trước đây con đã từng theo Phật nhận y Tăng Già Lê⁹⁹ng kính tôn trọng chưa dám mặc. Con từ đó trở đi không sanh niệm ham muốn, niệm sân và não; không sanh lửa dục, lửa sân, lửa si để tự thiêu đốt mình. Bạch Thế Tôn, nói cách vắn gọn hơn, đối trong giáo pháp, con nhận y của Thế Tôn là để khi mặc vào liền được vô học¹⁰. Con thuận nhận y của Như Lai mà thật tâm không dám cao mạn; chỉ dùng tay gìn giữ chứ không dám để lên thân. Nếu y chưa giặt, tay cũng không dám cầm, đâu dám khinh thường để gối đầu, thường đem theo bên mình chưa từng dám xa rời y. Con giữ y này như tôn kính xá lợi; Phật cho con, con không dám mặc. Con đích thân cầm y tới đây mà tâm thường nghĩ tới Phật, trừ lúc nhập định. Lúc nhập thiền định thì các tướng: đất, nước, gió, lửa cũng đều không; các tướng đời này, đời sau, các vật sở hữu với tâm thấy nghe hiểu biết mà trong đó không tưởng cũng không vô tưởng. Bạch Thế Tôn, các hạnh vô tưởng và định vô tưởng, vượt qua các tưởng hạnh, tưởng định và vô tưởng định. Trong các pháp ấy, con thấy không vô học hoặc hạnh vô học; không thấy Như Lai hoặc pháp Như Lai hay hạnh Như Lai. Như hư không có tên gọi khác nhau cũng vẫn là hư không. Hư giả không trụ cũng không sở hữu, không lấy không bỏ, không tranh, không nhận nên mang tên như thật, ấy là thanh tịnh, vô sắc vô hình nên không trông thấy được. Tuy nhiều tên gọi khác nhau như thế, song chỉ nghe được cái tên hư không, còn cái tướng của hư không thì không thể thấy được lớn, nhỏ, cao, thấp, có giới hạn hay không giới hạn v.v... Thưa Thế Tôn, bậc Thánh trí biết được tất cả mà cũng không biết rõ hư không hoặc hình sắc của hư không như thế nào. Bạch Thế Tôn, Như Lai cũng thế, hoặc gọi là Phật hay đại sư; cũng gọi Thế Tôn là đèn, là đuốc, là chỗ nương tựa, là bậc cứu cánh, là nhà của thế gian, kẻ soi sáng, viên tướng dẫn đường, là lương y trị bịnh, bậc giảng đạo, kẻ đạt đến cứu cánh, người đầy đủ trí huệ... Tuy mượn giả danh thế gian để xưng tán Như Lai như thế, song trong đó con thấy không có pháp nào có thọ hay được cả. Tại sao? Vì tất cả các pháp vốn không. Cũng như nhà thôi miên làm phép quán đảnh vua Chuyển Luân thánh vương có bốn loại binh¹¹, có đầy đủ thất bảo bao vây trong thiên hạ. Dân chúng trong nước thấy các hình tướng khác lạ như vậy bèn đồn đại thôi. Bạch Thế Tôn, vua Chuyển Luân không nghĩ như vậy. Chúng ta vì tôn quí vua nên thống hợp bốn loại binh bao vây thiên hạ, song bốn binh ấy nhà vua cũng không nghĩ tới. Vua là chủ, còn chúng ta là kẻ tùy tùng, tuy có đó song tâm không nghĩ vậy.

Bạch đức Thế Tôn, các tướng pháp cũng như thế, không Như Lai, không Thanh Văn, bậc hữu học¹² và vô học, không Bích Chi Phật, cũng không có phàm phu. Bạch Thế Tôn, tướng các pháp, hoặc pháp Như Lai hay tướng Như Lai đều là không, không thể biết, không thể thủ đắc. Pháp Bích Chi Phật, tướng Bích Chi Phật; hoặc pháp Thanh Văn và tướng Thanh Văn, tâm phàm phu và thân tướng phàm phu đều không, cũng không thể biết, không thủ đắc. Trong các pháp sắc tướng, sắc pháp đều không, không thể biết, không thể thủ đắc, cho đến thọ, tưởng, hành, thức¹³ thức pháp, thức tướng cũng không, không thể biết, không thể thủ đắc. Bạch Thế Tôn, trong các tướng, sở dĩ gọi sắc không cho nên là không, vì vốn sắc không đều không, thọ, tưởng, hành, thức cũng đều không nên gọi là không; thậm chí thức không cũng đều không. Bạch Thế Tôn, trong các tướng không Như Lai, Như Lai pháp không cũng đều là không. Và cái không nói đây cũng không nốt, cho đến phàm phu và pháp phàm phu cũng đều là không, và ngay cả cái không này cũng đều không. Do huyễn hóa nên có chuyển luân thánh vương, có tứ binh mà trong đó thật không có chuyển luân thánh vương, không có tứ binh. Không tướng huyễn thì trong đó không có việc huyễn; không cả tứ đại: địa, thủy, hỏa, phong, các loại nước, lửa, gió, không có hư không và chủng loại hư không. Bạch Thế Tôn, con quán xét các pháp đều như thế; từ bản lai (gốc) con không theo các pháp ấy, nên đối trong các pháp huyễn không tâm phân biệt. Con nương theo pháp này, nghĩ tới công đức của Phật, ấy là chánh đạo. Bạch Thế Tôn, nếu có người thiện nam, tín nữ nào vào đạo như thế mà thực hành giáo pháp, thuận theo thầy, tôn kính theo lời dạy dỗ là có chánh kiến, không chấp như thế. Bạch đức Thế Tôn, đối với các pháp con không còn nghi vấn nữa. Con vào cửa này mà biết tất cả pháp đều là một tướng. Sở dĩ lìa tướng, không còn thấy có tướng, con đương trong động đá Đế Thích vâng mệnh Thế Tôn nên đến đây, là vì đối trong Phật pháp con muốn thưa thỉnh Thế Tôn một vài nghi vấn mà Như Lai lại còn đoái thương chia chỗ ngồi, làm cho cả đại thiên thế giới sáu loài chấn động, nên con có thể nói chỉ có Như Lai thật là hy hữu, thành tựu được pháp thanh tịnh tuyệt vời; tự nhiên không thầy mà thành tựu đạo vô thượng, đấng đại từ bi bẻ tràng kiêu mạn, nay Ngài xót thương bèn chia tòa ngồi cho đệ tử. Thật như kẻ nghèo hèn do lòng tôn kính mà được gặp vua Chuyển Luân. Nhà vua bảo ngồi kẻ nghèo kia tự cho là việc hy hữu. Ta gặp được Thánh vương đã là khó, huống gì còn chia cho chỗ ngồi ư? Phật cũng như thế, bậc đại trí đều có oai đức lớn, là đấng pháp vương, tự giác ngộ. Các bậc Thanh Văn, Bích Chi Phật không sánh kịp, huống gì thế gian, người, trời , a tu la... Con nay được gặp Phật, thân cận thưa hỏi đã là điều lợi lớn, huống nữa còn được phân cho chỗ ngồi thật là hy hữu! Con nghĩ thế này: Như Lai đầy đủ tâm đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả¹⁴, không tự cho mình cao tột, là bậc đứng đầu tối tôn của con ở thế gian. Công đức của Phật tự hiển hiện không như bậc Thanh Văn và Bích Chi Phật.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn tán thán ngài Ca Diếp: Lành thay, lành thay! Như ông vừa nói, Như Lai có vô lượng công đức nên thành tựu vô lượng đại pháp không thể tính kể. Như do bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ ba la mật¹⁵, thực hành tam muội¹⁶ tam muội ba la mật, công đức, hạnh nguyện, phương tiện, giải thoát, giải thoát tri kiến¹⁷ ba la mật. Ca Diếp! Như Lai thành tựu bốn vô đẳng trí¹⁸ nên giữa đại chúng oai dũng như sư tử gầm. Bốn vô đẳng trí là gì? Đó là giới phẩm, định phẩm, huệ phẩm, Phật pháp, nên chỉ Như Lai mới có đủ bốn trí vô đẳng mà thôi. Lúc đó đức Thế Tôn muốn làm cho rõ nghĩa trên nên nói bài kệ:

Phật trí diệu cao vời

Thế gian khó nghĩ lường

Tâm, nghiệp lắng thanh tịnh

Như tiếng sư tử gầm

Rền vang giọng oai dũng

Khiếp hãi ngoại đạo chúng

Nghe Phật Pháp nhiệm mầu

Rơi vào trong đại loạn

Như người chấp ngã tướng

Và trụ tướng chúng sanh

Đối ở trong Phật pháp

Ấy là kẻ ngoại đạo;

Còn người nương pháp tướng

Chấp ngã, tướng ngã sở

Thì đối trong Phật pháp

Ấy là kẻ ngoại đạo

Như người chấp giữ giới

Ôm chặt mớ công đức

Hoặc nghe nhiều tự cao

Ấy là kẻ ngoại đạo.

Người nào ưa thiểu dục

Hạnh viễn ly tri túc

Và mặc y bá nạp

Ấy là kẻ ngoại đạo.

Như không trung trống rỗng

Bụi khói khó nhiễm dơ

Gọi ấy bậc sa môn¹⁹¹⁹

Người không nhiễm cũng vậy

Như người lấy hoa thơm

Hương bột và hương đốt

Cúng dường khắp hư không

Hư không chẳng vui mừng

Lấy bụi dơ rãi khắp

cũng không nhiễm hư không.

Với bản tánh thanh tịnh

Pháp sa môn cũng vậy.

Như dùng lời ác mắng

hư không chẳng tức giận

pháp sa môn không nhiễm

dụ kia cũng như vậy.

Người nào trong pháp đây

Đã học hoặc đang học

Mà tâm không nhiễm trước

Mới chính danh sa môn

Như hư không vô ngại

Bụi khói khó phả vào

Pháp sa môn cũng vậy

Vốn tịnh không biến động

Như trăng trong không trung

Ánh sáng tỏa mênh mông

Cũng chẳng hề dao động

Phật quang sáng chói lọi...

Tỳ kheo vào nhà pháp

Chớ nhiễm các thói đời

như ánh trăng tỏa rạng.

Ta nay không đắm nhiễm.

Tỳ kheo vào nhà pháp

Không ôm lòng kiêu mạn

Tâm tự đại tự cao.

Nếu sanh đều phải diệt

tăng trưởng lòng từ bi

Vô dục và vô cầu

Rộng thuyết pháp báu mầu

Hạnh sáng soi cõi đời...

02-Phẩm THẦN LỰC thứ hai

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn bảo ngài Ca Diếp rằng, ông nên ngồi thong thả để hỏi chỗ nghi ngờ, ta sẽ vì ông mà giảng giải rõ ràng.

Lúc đó ngài Ca Diếp liền đứng dậy đảnh lễ đức Phật rồi theo thứ tự mà ngồi. Ngay lúc đó đức Thế Tôn lại hiện thần lực khiến cho chúng Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Ưu bà tắc, Ưu bà di ở các quốc độ đều nương theo thần lực của Phật mà đến Trúc Lâm đảnh lễ dưới chân đức Phật, rồi ngồi qua một bên. Lúc đó bốn bộ chúng: trời rồng, dạ xoa, càn thác bà, a tu la, ca lâu la, khẩn na la, ma hầu la dà, nhơn và phi nhơn cùng đến Trúc Lâm đều thấy thấu suốt không có tướng ngăn che. Lúc đó đức Thế Tôn lại hiện thần lực làm cho ba nghìn đại thiên thế giới²⁰²⁰ vua bốn cõi trời Đế Thích, Phạm Vương, trời Quan Âm, Biến Tịnh, Quảng Quả, trời Vô Cuồng, Vô Nhiệt, Hỷ Kiến, Thiện Kiến, trời A Ca Nị Tra v.v... đều nương theo thần lực của Phật mà đến Trúc Lâm tại thành Vương Xá, đồng chắp tay lễ Phật xong rồi ngồi qua một bên. Lúc bấy giờ đức Thế Tôn lại dùng thần lực khiến các vị Ta Già La long vương, A Nậu Đạt long vương, Khiếm Bà La long vương, Du Đà La long vương, Kiều Đà La long vương, Nan Đà long vương, Bạt Nan Đà long vương, Ma Na Tư long vương, Đức Xoa Ca long vương, Tôn Đà La long vương, Y La Bát long vương v.v... cả nghìn ức vị thiên vương như thế nương thần lực của Phật mà đến Trúc Lâm đãnh lễ dưới chân đức Phật rồi ngồi qua một bên. Lúc bấy giờ ba nghìn đại thiên thế giới trời, rồng, dạ xoa, càn thác bà, a tu la, ca lầu la, khẩn na la, ma hầu la già... cho đến trời A Ca Nị Sắc đều nương thần lực của Phật mà đến Trúc Lâm. Chư Bồ Tát chúng ngồi trước, tới chư vị tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di đều ngồi mà không e ngại... Lúc đó đức Thế Tôn bảo ngài Mục Kiền Liên, ông cùng ngồi lên tòa cao với Như Lai. Ta nay giảng thuyết để trừ nghi cho chúng sanh, nên ắt rõ tâm niệm của chúng thảy đều hoan hỷ đồng vào biển pháp, sẽ nói về hạnh Bồ Tát, đại Bồ Tát và tịnh cõi Phật để chuyển nghiệp cho chúng sanh; cũng giảng về đàn ba la mật, thi ba la mật, sằn đề ba la mật, tỳ lê da ba la mật, thiền định ba la mật, trí huệ ba la mật²¹ và giảng về cách thực hành để thành tựu các pháp môn, nên biết rõ căn tánh chúng sanh, chỗ ở và chẳng phải nơi trụ xứ của chúng, khiến chư vị tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di²², trời, rồng, dạ xoa, càn thác bà, a tu la, ca lâu la, khẩn na la, ma hầu la già, nhơn và phi nhơn thảy đều hoan hỷ. Ta biết thấu rõ nghiệp duyên, quả báo trong quá khứ theo như tâm nguyện, nên vì các Thầy mà nói một ít về việc này. Lúc ấy Ngài Mục Kiền Liên liền từ chỗ ngồi đứng dậy đãnh lễ dưới chân đức Phật, vì Phật mà trải tòa ngồi cao đến trời Phạm Thiên; và cũng tạo chỗ đi kinh hành giữa không trung, rải thất bảo²³ trang hoàng bằng phẳng thấu đến cõi Da Lăng Già, dài 1000 thế giới, rộng 700 do tuần²⁴, đi kinh hành xong ngồi lại một nơi, đều có cửa sổ bảy lớp thẳng hàng, bảy lớp mành báu, bảy lớp lan can, bảy lớp lưới báu bọc xung quanh. Đại chúng ngồi thành hàng hai bên các hàng cây báu, do vàng bạc, lưu ly, pha lê hợp thành. Cây vàng, lá bạc, hoa màu pha lê, quả óng ánh màu lưu ly; cây bạc, lá vàng, hoa màu lưu ly, quả óng ánh màu pha lê hoặc cây màu lưu ly, lá bạc, hoa vàng, quả màu pha lê hoặc cây pha lê, lá vàng hoa bạc, quả màu lưu ly. Giữa các cây báu đều có ao tắm, có đầy đủ nước tám công đức²⁵ trong đó. Bốn bên ao đều có lát thềm bằng bảo châu, vàng bạc, lưu ly, pha lê tạo thành. Đáy ao trãi cát vàng với các thứ sen báu đủ màu đủ sắc, xanh, vàng, đỏ, trắng vươn lên khỏi mặt nước, có chim oanh lãnh lót líu lo. Bảy lớp lưới báu che phủ mặt ao, tràng phang thẳng hàng. Có các loại danh hương sực nức mùi thơm xông lên chỗ đi kinh hành; hoa rải dày bảy lớp mà trên đó có các hóa tỳ kheo như ngài Mục Liên. Lúc đó ngài Mục Liên dùng thần lực hóa ra tòa ngồi xong liền qua đến chỗ đức Phật mà bạch rằng:

- Bạch đức Thế Tôn: con đã trải tòa ngồi, dám mong bậc Thánh biết thời mà đến.

Phật bảo Mục Liên: tuy ông đã thiết tòa ngồi, song Như Lai không thăng lên trên tòa để thuyết pháp.

Lúc bấy giờ Phật bày tỏ cho vô số chúng Bồ Tát hữu duyên biết rằng: Ngươi trải tòa ngồi cho Như Lai nên ta phải ngồi giảng pháp cho chúng sanh đoạn trừ nghi hoặc; lúc chỉ dạy vô lượng Bồ Tát hữu duyên đã nhờ lời dạy bảo của Phật nên muốn trải pháp tòa. Lúc đó cả ba nghìn đại thiên thế giới, trong đó có các vị Bồ Tát, mỗi vị cởi y trên chất lên thành tòa cao. Lúc ấy Như Lai nghĩ thế này: Ta nay nên hiện sức thần thông khiến chư Bồ Tát tự biết sở nguyện mà phát tâm hành đạo, thanh tịnh cõi Phật để thành tựu chúngsanh, thành tựu cõi Phật, nghiêm tịnh chúng Thanh Văn, Bồ Tát số đông như thế, diễn nói chánh pháp độ vô số người như thế, Phật pháp tồn tại nhiều ít như thế, hình thể, tướng tốt, hạnh sạch như thế... Sau khi Ta diệt độ, chánh pháp còn tồn tại lâu dài khiến chư Bồ Tát nương giáo pháp mà thấy được những việc như thế để đoạn trừ nghi hoặc. Lúc đó đức Thế Tôn an nhiên đứng dậy thăng lên tòa cao nhập Phật tam muội. Tam muội ấy tên là Vô Lượng Duyên. Lúc đó các vị Bồ Tát nương nơi tam muội ấy mà thấy được cõi nước nghiêm tịnh thành tựu đạo vô thượng. Số chúng Thanh Văn, Bồ Tát đông vầy, tuổi thọ dài ngắn sắc tướng như vậy, tinh tấn, hạnh sáng, công đức như vậy, diễn nói chánh pháp độ người như vậy; sau khi tịch diệt xá lợi lưu hành như vậy, giáo pháp tồn tại lâu dài không hoại diệt như vậy, mỗi vị nương theo giáo pháp mà thấy được những việc như thế. Lúc bấy giờ chư vị Bồ Tát đồng lúc lên tiếng nói bài kệ rằng:

Hạnh sáng sạch đáng kính

Nương giáo pháp tự tại

Do công đức nghiêm tịnh

Lực vô ngại thiền định

Thánh chúa không dua dối

Chẳng kiêu mạn lừa đảo

Được thánh trí giải thoát

Thâm nhập huệ tam muội

Phật tam muội vi diệu

Hiện vô lượng thần thông

Dùng trí huệ vô ngại

Thấy hiện tại, vị lai

Chúng ta được trông qua

Tâm an nhiên bất động

Liền được ngồi đạo tràng

Phục ma bằng tam muội

Bằng Phật nhãn vô thượng

Mà chúng ta khổ luyện

Và đây mắt vô thượng

Thấu suốt pháp không tướng

Gọi mắt không phải mắt

Thấy đó như không thấy

Đạt pháp vô ngại ấy

Chính danh mắt tự tại.

Tâm pháp vốn không hai

Nhân đây được Phật nhãn

Tuy còn trong ba cõi

Vẫn thấy xa quang đảng

Phật nhập định tam muội

Cho ta được mắt sáng

Vào sâu pháp tổng trì²⁶

Biến khắp tất cả pháp.

Ta từ trước đến nay

Thấy Phật trí vô tận

Nhờ công tu vô lượng

Hạnh thanh tịnh chói lọi.

Nếu ít thí-giới-huệ

Đâu dễ chóng viên thành.

Được ngồi tòa sư tử

Ánh sáng chiếu mười phương

Khiến chư thiên long thần

Đều biết ta là Phật;

Cũng biết rõ chúng ta

Hành nghiệp nhân duyên là

Phật vô úy thăng toà

Thuyết pháp dứt nghi lầm

Cũng như sư tử chúa

Rống vang chốn sơn lâm

Vốn từ vô lượng kiếp

Tu tập hạnh trí huệ

Dùng lực tam muội để

Thấu rõ khắp trời người.

Vốn cầu cho lợi ích

Tu bố thí, trì giới,

Định, huệ, tấn, nhẫn nhục.

Pháp lục độ chúng sanh

Do có nhân duyên lành

Được ngồi toà sư tử.

Chúng nay đang chắp tay

Mong dứt nghi hối ngay

Do pháp trụ bao lâu

Khiến chúng được hiểu thấu

Trừ hết các lưới nghi

Thông đạt tất cả pháp.

Lúc đó trong chúng có vị pháp vương tử tên là Hoa Đức Tạng từ tòa ngồi đứng dậy trịch áo bày vai bên hữu, chắp tay quì gối sát đất hướng về Phật mà nói lên ý nghĩ rằng: con muốn theo Phật hỏi các pháp môn: kim cang, trùng cú môn, bất đoạn cú môn, tu tập chư pháp cú môn... Nếu các thiện nam, tín nữ đã học qua những cú môn²⁷ này đối với các pháp môn phải đạt được con mắt trí phương tiện không ngăn ngại; ngưỡng mong Phật quán xét đời trước của con gieo căn lành gì mà nay phát tín tâm cầu đạo vô thượng Bồ Đề? Lúc bấy giờ Phật quán xét vị Bồ Tát này từ lúc mới phát tâm đã gieo căn lành với thâm nguyện là cầu đạo vô thượng Bồ Đề. Ngài xoay sang đại chúng miệng phóng ra ánh quang minh chói lọi như ánh đuốc chiếu soi khắp các thế giới cả núi rừng, tường vách, đất nước, gió lửa và cõi hư không đều tỏa ánh sáng vàng; khắp cả tám phương, thượng phương, hạ phương²⁸ đều lưu chuyển pháp môn không ngăn ngại này. Lúc đó chúng sanh ở ba nghìn đại thiên thế giới đều thấy thân Như Lai ánh sắc vàng. Chúng sanh phần nhiều bị lửa dục thiêu đốt, nên biết thân dâm dục do ý khởi, vì lửa nóng giận thiêu đốt, nên tự biết do ý phát sanh, bị lửa si mê thiêu đốt, nên tự biết do ý dấy động, cho đến chúng sanh trong cõi ba nghìn đại thiên thế giới phải chịu bao nhiêu khổ não trong đại địa ngục, nhờ thần thông nguyện lực của Phật tạm được dứt khổ.

Lúc bấy giờ chúng sanh trong ba nghìn đại thiên thế giới bị nghiệp chướng, báo chướng, và phiền não chướng²⁹ ngăn che, nhờ thần lực của Phật và nguyện lực của ngài Hoa Đức Tạng mà tạm được dứt hết. Lúc ấy mỗi lỗ chân lông nơi thân đức Phật phóng ra vô số ánh sáng, làm cho chúng sanh căn lành tăng trưởng. Ánh sáng chiếu khắp đến vô số cõi ở phương đông nhiều như số cát sông Hằng và, các phương tây, nam, bắc, đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc, thượng, hạ phương đều như vậy. Phật phóng quang xong phát ra âm thanh dõng dạc khiến tất cả các thế giới thảy đều nghe.

03-Phẩm VÕNG MINH thứ ba

Lúc bấy giờ ở phương Đông nhiều vô lượng vô số các thế giới có chúng sanh đồng ở. Trong số các thế giới đó có đức Phật hiệu là Nhất Bảo Nghiêm hiện đang thuyết pháp thọ ký cho ngài Võng Minh Đại Bồ Tát thành đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác³⁰, nói lời rằng: vị Đại Bồ Tát này kế sau ta sẽ thành Phật. Lúc đó ngài Võng Minh hỏi Phật rằng:

- Ánh quang minh rực rỡ và âm thanh vang vọng kia do ai phát ra?

- Phật đáp: ở phương Tây cách đây vô lượng a tăng kỳ cõi nước, có một thế giới tên là Ta Bà, ở đó có đức Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni hiện đang vì chư Bồ Tát mà thuyết pháp trừ nghi cho chúng sanh, khiến chúng hoan hỷ trong kinh tạng Đại Thừa. Cõi đó có vị Bồ Tát tên Hoa Đức Tạng muốn hỏi đức Phật Thích Ca về pháp môn nào tạo được nhiều công đức.

- Phật bảo: Võng Minh ông nên biết, trong các thế giới kia, chư vị Bồ Tát đều phát đại nguyện vô hạn, tất cả đều vân tập trong hội đây, đến từ các thế giới rất trang nghiêm ấy. Chư Bồ Tát ở đó hoặc được thấy hoặc nghe danh vị Bồ Tát kia mà còn được lợi ích như thế, huống gì gần gũi, hỏi han, cúng dường ư?

- Lúc đó ngài Võng Minh bạch Phật rằng: đúng thế, thưa Thế Tôn. Con muốn qua thế giới Ta Bà lễ bái cúng dường đức Thích Ca Mâu Ni Phật, và xem cõi ấy có đầy đủ trang nghiêm chúng Bồ Tát không?

- Phật bảo: ông nên biết thời mà thành tâm để qua cõi Ta Bà thế giới. Tại sao như thế? Vì chư Bồ Tát ở đó có oai đức khó sánh kịp. Đức Phật Nhất Bảo Nghiêm cầm hoa sen đưa ngài Võng Minh và nói rằng: ông đem hoa này sang cúng dường Phật Thích Ca, và cho ta gởi lời ân cần thăm hỏi Ngài có được ít bịnh, ít não, đi đứng được nhẹ nhàng, khí lực có được điều hòa chăng? Võng Minh Bồ Tát lễ dưới chân Phật xong, đi nhiễu bên hữu ba vòng, lúc đó có vô số Bồ Tát cùng đại chúng trước sau đi nhiễu quanh đức Phật, như đại lực sĩ, bỗng nhiên mất dạng không còn trông thấy nữa mà hiện ở cõi Ta Bà, vào Trúc Lâm đảnh lễ dưới chân đức Phật, bạch rằng:

- Bạch đức Thế Tôn, con là Võng Minh

- Phật bảo: lành thay! Võng Minh ông được an lành?

Võng Minh Bồ Tát cúi đầu lễ dưới chân Phật rồi ngồi sang một bên, bạch Thế Tôn rằng: đức Nhất Bảo Nghiêm Phật thăm hỏi đức Thế Tôn có được ít bịnh, ít não, đi đứng được nhẹ nhàng, khí lực có được điều hòa chăng? Ngài đưa hoa này dâng lên đức Thế Tôn. Phật bèn nhận lấy và đưa hoa cho ngài Di Lặc. Ngài Di Lặc nhận hoa xong bèn bảo các ngài Bạt Đà Bà La cùng 500 vị Bồ Tát rằng:

- Chư thiện tri thức! Đức Như Lai đưa tôi những hoa sen này, nay tôi xin trao lại cho các vị. Lúc ấy ngài Bạt Đà Bà La Bồ Tát, Bảo Tích Bồ Tát, Đạo Sư Bồ Tát, Tinh Đắc Bồ Tát, Thủy Thiên Bồ Tát, Thiện Lực Bồ Tát, Đại Ý Bồ Tát, Thắng Ý Bồ Tát, Tăng Ý Bồ Tát, Bất Hư Kiến Bồ Tát, Trụ Ý Bồ Tát, Quá Lực Bồ Tát, Thường Tinh Tấn Bồ Tát, Bất Hưu Tức Bồ Tát, Nhựt Tạng Bồ Tát, Trì Thế Bồ Tát, Trì Địa Bồ Tát, Việt Tam Giới Bồ Tát, Vô Lượng Lực Bồ Tát, Kim Cang Lực Bồ Tát, Kiên Ý Bồ Tát, Vô Biên Tự Tại Bồ Tát... cả thảy 500 vị Bồ Tát như thế đều nhận được hoa sen từ Bồ Tát Di Lặc xong, bèn bạch Phật rằng: bổn nguyện của chúng con là, nếu có chúng sanh nào được nghe tên và gặp chúng con, thì quyết định đều chứng được đạo quả vô thượng chánh đẳng chánh giác.

- Bạch đức Thế Tôn, ngài Di Lặc Bồ Tát đưa cho con hoa này, nay chúng con đem rải nơi chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai ở phương Đông, và cũng đem cúng dường chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai các phương Tây, Nam, Bắc, Đông Nam, Tây Nam, Đông Bắc, Tây Bắc, thượng phương, hạ phương, mong cho những hoa này rải khắp mười phương vô lượng thế giới. Những chúng sanh trong các thế giới ấy, nếu thấy hoa này, nghe mùi thơm của hoa thì phải theo thâm tâm chí nguyện chúng con mà thực hành, bày tỏ xã bỏ tất cả ý lực chúng sanh, thì chắc chắn sẽ chứng được đạo quả vô thượng chánh đẳng chánh giác. Lúc ấy chư Bồ Tát đem hoa sen rải ở khắp mười phương thế giới. Phật dùng tay sờ lên mỗi hoa sen thân Phật hiện trên đó. Những vị hóa Phật này từ trên không trung đi đến, cũng phát lời rằng: nếu có chúng sanh không tin các pháp không, như huyễn hóa, không tưởng, không duyên... thì, các chúng sanh ấy đối với Phật không phải là bậc thầy và, họ cũng chẳng phải là đệ tử của Phật, rồi liền nói kệ rằng:

Các pháp không vô tướng

không thủ, không chỗ duyên,

tất cả đều huyển hóa

như mặt nước trăng hiện

Chẳng phải không trống rỗng

bản tánh hằng như vậy.

Chính danh Phật đã nói

pháp tối thượng vi diệu.

Các pháp không, vô tướng

cũng lại là vô ngã

người nào biết như thế

thì không còn tham tranh.

Người nào ưa pháp ấy

Phật chính danh thầy họ.

Ta nay dùng Phật lực

du hóa khắp mười phương.

Lúc đó các hóa Phật mỗi vị nói kệ này đến khắp mười phương. Võng Minh Bồ Tát bạch Phật rằng: thưa Thế Tôn, bổn nguyện chư vị Bồ Tát này thanh tịnh chưa từng có, có thể làm cho chúng sanh hoạn họa, khổ não ở cõi này, cũng như các cõi khác đều được nghe danh tự chư Bồ Tát, thì chắc chắn chứng được đạo quả vô thượng chánh đẳng chánh giác. Chỉ vì Phật và chư Bồ Tát không muốn sanh ra trong thế giới xấu ác này. Tại sao như thế? Ví như viên ngọc ma ni vô giá có thể trừ hết các khổ não cho chúng sanh để được an vui tịnh lạc. Như người tri thức biết giá trị ngọc quí thì chỉ nghe tới viên bảo châu cũng đã được lợi lạc vô cùng. Tâm suy nghĩ, tưởng tượng, tìm cầu thấy ngọc trong hầm phẩn nhơ uế, với nhiều người thợ khéo nghèo khổ, là những kẻ làm công hèn, đứng bên hầm còn chưa biết được tên bảo châu, huống gì biết được sự lợi lạc của nó. Những người tìm châu báu lúc đó thấy thế liền nói rằng: viên bảo châu không thể để khuất lấp chỗ dơ uế như vậy được, trong lúc ấy người nghèo hỏi những người tìm châu rằng: châu báo đang ở chỗ nào? Mấy người tìm châu chỉ viên bảo châu mà nói rằng, ông vô trí không biết viên ngọc báu, bèn nói thế này: tuy ông biết khen viên bảo châu như thế, song chúng tôi không thấy được chỗ lợi ích của ngọc báu. Lời ông nói không thật, ai có thể tin tưởng được? Lúc đó người tìm châu liền từ chỗ ngồi đưa ra viên ngọc quí đang cầm tay, nó là hậu quả mà người nghèo phải gặp bao nhiêu vất vả, bịnh tật tranh tụng khổ não bất an.

- Bạch Thế Tôn, người cõi Ta Bà cũng thế , tàn hại thôn tính lẫn nhau mà kẻ nghèo hèn hạ tiện là hậu quả của khổ đau, cũng như châu báu ở chỗ đầy nhơ uế bẩn thỉu vậy.

- Bạch Thế Tôn, viên ngọc ma ni này có thể làm giảm bớt sự đau khổ và làm tăng thêm sự an lạc. Nên biết rằng đức Phật Thích Ca và thế giới Ta Bà đầy đủ chư Bồ Tát trang nghiêm cũng như châu báu ở bốn phía kẻ bần cùng hạ tiện; và cũng nên biết rằng chúng sanh ở cõi Ta Bà phần nhiều tệ ác, nên hễ nghe tới châu báu là cả nam lẫn nữ đua nhau đi tìm kiếm ở chỗ dơ mà họ cho rằng châu báu làm gì có chỗ dơ như vậy. Cũng như ta nghe chư Phật hiện tại trong mười phương đều xưng tán đức Thế Tôn và cõi Ta Bà có đầy đủ chúng đại Bồ Tát trang nghiêm, nên muốn đến thăm hỏi đãnh lễ đức Phật, thấy cõi này chúng sanh phần nhiều khổ não, tội lỗi, xấu ác, thiếu phước đức đầy dẫy khắp nơi.

- Bạch Thế Tôn, như viên ngọc báu ở chỗ dơ nên không hiện ra sáng rỡ. Phật và chư Đại Bồ Tát ở cõi này cũng thế, không hiện rõ công đức, cũng giống ngọc ma ni (cái thể của nó vẫn trong sáng) tuy ở chỗ dơ vẫn mang lại ít nhiều lợi lạc cho kẻ bần cùng; cũng như nay đức Thế Tôn ở thế giới này chỉ hiện ánh đại quang minh thôi. Phật có sắc tướng sáng rỡ chân thật, có công đức, thần thông và nguyện lực tự tại, song vẫn không hiện rõ.

- Bạch Thế Tôn, chúng sanh cõi này căn lành mỏng cạn, chưa đủ sức tin Phật có công đức sáng chói hiển hiện, huống gì là tin được công đức của chư Đại Bồ Tát, không thể có được.

- Bạch Thế Tôn, như người tìm châu báu, từ chỗ dơ tìm được ngọc quí rồi cầm châu mà đi khỏi. Những người nghèo khổ tới sau gặp sự khổ não, tật bệnh, tranh chấp, các khổ bất an. Sau khi Phật diệt độ, có người đọc tụng, tu tập kinh điển như thế vẫn phải sanh vào quốc độ của thế giới này, thọ nhận bao sự khổ não, thậm chí không được nghe được đến tên Phật pháp. Tại sao thế? Vì chúng sanh ưa làm việc ác, và tàn hại lẫn nhau nên chìm đắm trong đủ thứ khổ não, không tịnh hạnh (hạnh trong sạch), phước hạnh, huệ hạnh nên mất hết lợi lạc.

- Bạch Thế Tôn, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhơn nào muốn cầu thành Phật đạo không nên sanh ở cõi này. Người cầu Thanh Văn còn không sanh vào thế giới này, huống gì là Bồ Tát. Tại sao thế? Vì cõi A Tỳ địa ngục như địa ngục cưa xẻ, địa ngục hắc ám, địa ngục nóng bức, địa ngục cách tử... chúng sanh ở trong đó không một giây phút nào an lạc.

- Bạch Thế Tôn, ở thế giới kia Phật và chư Bồ Tát thấy chúng sanh trong cõi Ta Bà này cũng như ở trong các địa ngục thọ mọi sự khổ não. Chúng sanh ở cõi Phật khi sanh ra được thường lạc, con đã nói chưa từng có ai tin như vậy.

- Bạch Thế Tôn, vì muốn nghe pháp nên vào cửa pháp tịnh, đến chỗ Phật làm sao xưng tán cõi Phật là vui. Tại sao như thế? Vì tất cả khổ vui đều vô thường, không có tướng nhất định. Chúng con muốn nghe không khổ, không vui, vô thường chẳng phải thường, vô tưởng phân biệt, không tu chẳng tu, chẳng là không là, không thuyết chẳng thuyết, không thế gian và xuất thế gian, vô lậu chẳng lậu³¹, không thật không hư, không có Bồ Đề và Bồ Đề phần, không lực chẳng lực, không tối không sáng, không đạo chẳng đạo, không quả chẳng quả, không phát khởi, không trụ, không chỗ này chỗ kia... Mong thayThế Tôn, nay chúng con muốn nghe pháp ấy. Tại sao như thế? Vì tất cả điều vui đều do phước đức nhân duyên hư vọng mà có trên đời. Pháp Không của Như Lai không hình không tướng, không có 10 lực^{32323232323232323232323333333333} không khổ không vui, lìa các vọng niệm và tâm sở hành, đạt được các tướng như vậy nên gọi là Như Lai. Những ngườI vọng niệm cho là thật là hư, là lậu vô lậu, là thế gian xuất thế gian, là cõi chảng cõi, là lực chẳng lực, là sợ chẳng sợ, là thánh phước điền chẳng phước điền, là Như Lai, là chúng Bồ Tát, Thanh Văn, Bích Chi Phật, là thần thông nguyện lực... Như Lai đều đã dứt sạch các hý luận³⁴ này bằng sức vô ngại, vô úy³⁵; đối với đại chúng phát ra tiếng sư tử gầm hiện âm thanh của Phật.

- Bạch Thế Tôn, Phật cũng có thể ở trong chỗ xấu ác mà tâm không nghĩ ác - trong sạch chẳng nhiễm ác - sanh tưởng xa lìa. Lại cũng quyết thực hành hạnh xã, đó là hạnh Phật, hạnh Thánh, không như hạnh Thanh Văn và hạnh Bích Chi Phật.

- Bạch Thế Tôn, các hạnh không giống nhau ấy không thể sánh kịp cũng không thể làm hoại diệt được. Vì sao? Vì người có thừa trí lực cũng không thể biết hết được; chỉ chư Phật Thế Tôn mới phân biệt rõ các hạnh ấy sâu xa là thế, nhân duyên như thế, vắng lặng như thế, an lạc là thế.

- Bạch Thế Tôn, hạnh Như Lai không phải là những hạnh mà chúng sanh không thể làm được. Vì thế, bạch Thế Tôn, hạnh Như Lai không phải là hạnh mà tất cả Thanh Văn, và Bích Chi Phật chẳng thể làm được. Người nào chẳng thấy chỗ sở hành, tức chẳng hành cũng chẳng phải chẳng hành, như hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật đối trong các Pháp không có lực hành. Vì thế, bạch Thế Tôn, chỗ hành của Như Lai là hạnh rộng khắp. Hạnh rộng khắp ấy là bổn nguyên mà chư Phật muốn không có biên cương.

- Bạch Thế Tôn, pháp này không thể dùng văn tự thuyết được. Vì dùng văn tự thuyết là xa lìa hạnh xã ly này. Pháp ấy là nghĩa thú pháp môn. Nghĩa thú pháp môn có thể mở bày sáu vạn sáu nghìn pháp môn đều làm cho rõ ràng.

- Bạch Thế Tôn, Đức Phật Nhất Bảo Nghiêm thường nói pháp môn ấy cho chúng sanh . Lúc Ngài nói pháp có bảy ngàn chúng Bồ Tát đều chứng được pháp môn ''giải thoát'', tùy thuận hạnh Phật. Chư Bồ Tát ấy đồng thanh xướng lên rằng: ''Chúng tôi nay đã chứng được đạo vô thượng chánh giác, sáu vạn chúng sanh cũng đều phát tâm vô thượng chánh giác''. Liền trong lúc đó Như Lai thọ ký³⁶ cho tám trăm ức vạn hằng hà sa chúng, đối với nghĩa thú Pháp môn, xa lià trần cấu, được pháp nhãn thanh tịnh. Lại có ba vạn chúng tỳ kheo ni không thọ các pháp lậu hết ý tịnh. Lúc đó Phật mỉm cười phóng quang rực rỡ chiếu khắp các thế giới làm chấn động cõi đại địa.

Lúc bấy giờ ngài A Nan từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo bày vai hữu, gối bên mặt quỳ sát đất bạch Phật rằng: bạch Thế Tôn, do nhân gì? duyên gì mà Phật mỉm cười phóng quang rực rỡ chiếu khắp thế giới, làm chấn động cõi đất như thế?

- Phật bảo A Nan: ngài Võng Minh Bồ Tát lúc nói pháp có bảy vạn bảy ngàn chúng Bồ Tát đều chứng được pháp môn ấy. Võng Minh Bồ Tát trong hư không ở thế giới này, đã từng theo tám vạn chư Phật nghe được pháp môn ấy. Đã nghe được Pháp môn ''không tịch '' liền được vắng lặng, thường du hóa đến vô số cõi Phật.