Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 22
- Dịch giả
- HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 220
Quyển Thứ 539 - Hội Thứ Tư
Quyển Thứ 539 -
Hội Thứ Tư
Phẩm Diệu Hạnh
Thứ 1 - 2
Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Các Bồ tát này thật vô sanh chăng? Thiện Hiện đáp rằng: Các Bồ tát này đều thật vô sanh.
Xá Lợi Tử nói: Vì chỉ Bồ tát là thật vô sanh, hay pháp Bồ tát cũng thật vô sanh? Thiện Hiện đáp: Pháp các Bồ tát cũng thật vô sanh.
Xá Lợi Tử nói: Vì chỉ pháp Bồ tát là thật vô sanh, hay Nhất thiết trí trí cũng thật vô sanh? Thiện Hiện đáp: Nhất thiết trí trí cũng thật vô sanh.
Xá Lợi Tử nói: Vì chỉ Nhất thiết trí trí là thật vô sanh, hay pháp Nhất thiết trí trí cũng thật vô sanh? Thiện Hiện đáp: Pháp Nhất thiết trí trí cũng thật vô sanh.
Xá Lợi Tử nói: Vì chỉ pháp Nhất thiết trí trí là thật vô sanh, hay loại dị sanh cũng thật vô sanh? Thiện Hiện đáp: Các loại dị sanh cũng thật vô sanh.
Xá Lợi Tử nói: Vì chỉ loại dị sanh là thật vô sanh, hay pháp dị sanh cũng thật vô sanh? Thiện Hiện đáp: Các pháp dị sanh cũng thật vô sanh.
Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng: Nếu các Bồ tát đều thật vô sanh, pháp các Bồ tát cũng thật vô sanh; Nhất thiết trí trí là thật vô sanh, pháp Nhất thiết trí trí cũng thật vô sanh; các loại dị sanh là thật vô sanh, pháp loại dị sanh cũng thật vô sanh ấy, đâu chẳng Bồ tát Ma ha tát lẽ tùy chứng được Nhất thiết trí trí. Vậy thời pháp vô sanh lẽ được pháp vô sanh? Thiện Hiện đáp rằng: Ý tôi chẳng cho trong pháp vô sanh có chứng đắc, có hiện quán. Sở dĩ vì sao? Vì các pháp vô sanh bất khả đắc vậy.
Xá Lợi Tử nói: Vì cho pháp sanh chứng pháp sanh, hay cho pháp vô sanh chứng pháp vô sanh ư? Thiện Hiện đáp: Ý tôi chẳng cho pháp sanh chứng pháp sanh, cũng chẳng cho pháp vô sanh chứng pháp vô sanh.
Xá Lợi Tử nói: Vì cho pháp sanh chứng pháp vô sanh, hay cho pháp vô sanh chứng pháp sanh ư? Thiện Hiện đáp: Ý tôi chẳng cho pháp sanh chứng pháp vô sanh, cũng chẳng cho pháp vô sanh chứng pháp sanh.
Xá Lợi Tử nói: Nếu như vậy ấy, đâu trọn không đắc không hiện quán ư? Thiện Hiện đáp: Tuy có đắc có hiện quán, nhưng chẳng bởi hai pháp đây mà chứng. Chỉ theo lời nói thế gian thi thiết có đắc hiện quán, chẳng phải trong thắng nghĩa có đắc hiện quán.
Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Vì cho pháp chưa sanh sanh, hay cho pháp đã sanh sanh ư? Thiện Hiện đáp: Ý tôi chẳng cho pháp chưa sanh sanh, cũng chẳng cho pháp đã sanh sanh.
Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Vì cho sanh sanh, hay cho chẳng sanh sanh ư? Thiện Hiện đáp: Ý tôi chẳng cho sanh sanh, cũng chẳng cho chẳng sanh sanh. Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Nhân giả đối đã nói pháp vô sanh muốn biện nói tướng vô sanh ư? Thiện Hiện đáp: Tôi đối đã nói pháp vô sanh, cũng chẳng muốn biện nói tướng vô sanh.
Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Đối pháp vô sanh khởi lời vô sanh, lời vô sanh đây cũng vô sanh chăng? Thiện Hiện đáp rằng: Như vậy, như vậy. Đối pháp vô sanh khởi lời vô sanh, pháp và lời đây đều nghĩa vô sanh, mà tùy thế tục nói tướng vô sanh.
Khi ấy, Xá Lợi Tử khen Thiện Hiện rằng: Trong những người thuyết pháp, ngài là thứ nhất, trừ Phật Thế Tôn, không ai kịp được. Sở dĩ vì sao? Tùy lời gạn hỏi các thứ pháp môn đều năng thù đáp, không bị trệ ngại, mà đối pháp tánh không thể động vượt.
Thiện Hiện đáp rằng: Học trò các Đức Phật đối tất cả pháp không chỗ nương dính, lẽ vậy đều năng tùy điều gạn hỏi mỗi mỗi đáp trả tự tại không sợ, mà đối pháp tánh được không động vượt. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp không chỗ nương vậy.
Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Đã nói pháp yếu sâu thẳm như thế, vì do oai lực những Ba la mật đa nào được nên biện thuyết?
Thiện Hiện đáp lời: Đã nói pháp yếu sâu thẳm như thế, vì do oai lực những Ba la mật đa được thành biện. Sở dĩ vì sao? Nói tất cả pháp không chỗ nương dựa cần do Bát nhã Ba la mật đa, vì đạt tất cả pháp không nương vậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, tâm không nghi lầm, cũng không mê ngất, phải biết Bồ tát Ma ha tát này trụ trụ như vậy hằng chẳng bỏ lìa, nghĩa là vô sở đắc mà làm phương tiện, thường siêng cứu vớt tất cả hữu tình. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này trọn nên tác ý rất thắng như thế, chỗ gọi tác ý tương ưng Đại bi.
Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ trụ như vậy hằng chẳng bỏ lìa, trọn nên tác ý tương ưng Đại bi ấy, thời tất cả hữu tình cũng lẽ thành Bồ tát Ma ha tát hết. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả hữu tình cũng đối trụ đây và tác ý đây thường chẳng bỏ lìa. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tác ý Đại bi vì tánh bình đẳng vậy, thời các Bồ tát Ma ha tát cùng tất cả hữu tình lẽ không sai khác?
Thiện Hiện trả lời: Hay thay, hay thay! Như vậy, như vậy. Thật như đã nói, năng như thật biết ý tôi đã nói, mặc dù tựa hồ nạn tôi mà thành lập nghĩa tôi. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì hữu tình vô tự tánh, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng vô tự tánh. Hữu tình vô sở hữu, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng vô sở hữu. Hữu tình xa lìa, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng xa lìa. Hữu tình vắng lặng, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng vắng lặng. Hữu tình bất khả đắc, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng bất khả đắc. Hữu tình vô giác tri, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng vô giác tri. Do nhân duyên đây, các Bồ tát Ma ha tát đối trụ như vậy và tác ý đây thường chẳng bỏ lìa, cùng các hữu tình cũng không sai khác, vì tất cả pháp và các hữu tình đều rốt ráo không, không có sai khác vậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng biết được như thế không chỗ trệ ngại là chơn tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.
Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiện Hiện rằng: Hay thay, hay thay! Ngươi khéo hay vì các Bồ tát Ma ha tát tuyên nói khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đây đều sức oai thần Như Lai. Nếu có muốn vì các Bồ tát Ma ha tát tuyên nói khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đều nên như ngươi tuyên nói khai chỉ. Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn học Bát nhã Ba la mật đa đều nên theo ngươi đã nói mà học. Nếu Bồ tát Ma ha tát theo ngươi đã nói mà học Bát nhã Ba la mật đa, Bồ tát Ma ha tát này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, năng tận vị lai lợi vui tất cả. Vậy nên chúng Bồ tát Ma ha tát này muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.
Hội Thứ Tư
Phẩm Đế Thích Thứ 2
Bấy giờ, Thiên Đế Thích cùng bốn vạn Thiên tử trời Ba mươi ba đồng đến ngồi hội. Bốn Thiên vương hộ đời cùng hai vạn Thiên tử trời Bốn đại vương chúng đồng đến ngồi hội. Đại Phạm thiên vương chủ cõi Sách Ha cùng vạn Phạm chúng đồng đến ngồi hội. Như vậy cho đến trời Ngũ tịnh cư đều cùng vô lượng trăm ngàn Thiên Tử đồng đến ngồi hội. Các Thiên chúng này tịnh nghiệp cảm được dị thục ánh sáng nơi thân, tuy năng soi tỏ mà vì oai lực thân quang Như Lai làm cướp mất ánh sáng thảy đều chẳng hiện.
Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Thiện Hiện rằng: Nay có vô lượng Thiên chúng thế giới Tam thiên đại thiên đây đồng đến ngồi hội, muốn nghe Đại đức tuyên nói khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, dạy trao dạy răn các Bồ tát Ma ha tát khiến đối Bát nhã Ba la mật đa mau được rốt ráo. Cúi xin Đại đức thương xót vì nói: Bồ tát Ma ha tát làm sao nên trụ Bát nhã Ba la mật đa? Bồ tát Ma ha tát làm sao nên học Bát nhã Ba la mật đa?
Bấy giờ, Thiện Hiện bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta phải nhờ sức oai thần Phật, thuận ý Như Lai, vì chúng các Bồ tát Ma ha tát tuyên nói khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Như chúng các Bồ tát Ma ha tát khá đối trong ấy nên trụ như thế, nên học như thế. Thiên chúng các ngươi đều nên lóng nghe, khéo suy nhớ lấy.
Kiều Thi Ca! Các trời chúng ngươi, kẻ chưa phát tâm Vô thượng Bồ đề nay đều phải phát. Có các kẻ đã vào Thanh văn, Độc giác, Chánh tánh ly sanh, chẳng năng phát lại tâm Đại Bồ đề. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Vì kia đối giòng sanh tử đã lâu hạn cách, nên trong ấy nếu có kẻ năng phát được tâm Vô thượng Bồ đề, tôi cũng tùy hỷ. Sở dĩ vì sao? Có các thắng nhân nên cầu thắng pháp. Tôi chọn chẳng trở ngại phẩm loại thắng thiện kia.
Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiện Hiện rằng: Hay thay, hay thay! Ngươi nay khéo hay vì chúng các Bồ tát Ma ha tát tuyên nói khai chỉ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Cũng năng khuyên gắng các Bồ tát Ma ha tát khiến rất vui mừng siêng tu Bát nhã Ba la mật đa.
Cụ thọ Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Tôi đã biết lẽ đâu chẳng trả. Sở dĩ vì sao? Chư Phật và các đệ tử quá khứ vì các chúng Bồ tát Ma ha tát tuyên nói bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, dạy trao dạy răn nhiếp thọ hộ niệm. Bấy giờ Thế Tôn cũng ở trong ấy học phạm hạnh thanh tịnh, nay chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp nhiêu ích chúng tôi. Nên tôi ngày nay nên theo lời Phật dạy, vì chúng Bồ tát Ma ha tát tuyên nói bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, dạy trao dạy răn nhiếp thọ hộ niệm, khiến siêng tu học phạm hạnh thanh tịnh, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, cùng đời vị lai lợi ích an vui tất cả hữu tình. Vậy thời gọi là trả ơn đức kia.
Cụ thọ Thiện Hiện bảo Đế Thích rằng: Ngươi hỏi Bồ tát Ma ha tát làm sao nên trụ nên học Bát nhã Ba la mật đa ấy, lóng nghe nghe chắc, sẽ vì ngươi nói tướng các Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như chỗ nên trụ và nên học.
Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát mặc áo giáp đại công đức, nên đem tướng không an trụ Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng nên trụ sắc, chẳng nên trụ thọ tưởng hành thức. Chẳng nên trụ quả Dự lưu, chẳng nên trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán. Chẳng nên trụ Độc giác Bồ đề, chẳng nên trụ chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Chẳng nên trụ đây là sắc, chẳng nên trụ đây là thọ tưởng hành thức. Chẳng nên trụ đây là quả Dự lưu, chẳng nên trụ đây là quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, chẳng nên trụ đây là Độc giác Bồ đề, chẳng nên trụ đây là chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Chẳng nên trụ sắc hoặc thường hoặc vô thường, chẳng nên trụ thọ tưởng hành thức hoặc thường hoặc vô thường. Chẳng nên trụ sắc hoặc vui hoặc khổ, chẳng nên trụ thọ tưởng hành thức hoặc vui hoặc khổ. Chẳng nên trụ sắc hoặc ngã hoặc vô ngã, chẳng nên trụ thọ tưởng hành thức hoặc ngã hoặc vô ngã. Chẳng nên trụ sắc hoặc tịnh hoặc bất tịnh, chẳng nên trụ thọ tưởng hành thức hoặc tịnh hoặc bất tịnh. Chẳng nên trụ sắc hoặc không hoặc bất không, chẳng nên trụ thọ tưởng hành thức không hoặc bất không.
Chẳng nên trụ quả Dự lưu là vô vi hiển ra; chẳng nên trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán là vô vi hiển ra. Chẳng nên trụ Độc giác Bồ đề là vô vi hiển ra, chẳng nên trụ chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề là vô vi hiển ra.
Chẳng nên trụ quả Dự lưu là chơn ruộng phước đáng thọ cúng dường, chẳng nên trụ quả Dự lưu cực là bảy phen sanh tất vào Niết bàn. Chẳng nên trụ quả Nhất lai là chơn ruộng phước đáng thọ cúng dường, chẳng nên trụ quả Nhất lai chưa đến rốt ráo, một phen đến trong đây làm ngằn mé khổ. Chẳng nên trụ quả Bất hoàn là chơn ruộng phước đáng thọ cúng dường, chẳng nên trụ quả Bất hoàn qua kia diệt độ chẳng còn trở lại. Chẳng nên trụ quả A la hán là chơn ruộng phước đáng thọ cúng dường, chẳng nên trụ quả A la hán định đời nay vào Vô dư Niết bàn. Chẳng nên trụ Độc giác là chơn ruộng phước đáng thọ cúng dường, chẳng nên trụ Độc giác vượt bậc Thanh văn, chẳng đến bậc Phật mà vào Niết bàn. Chẳng nên trụ Phật là chơn ruộng phước đáng thọ cúng dường, chẳng nên trụ Phật vượt bậc dị sanh, vượt bậc Thanh văn, vượt bậc Độc giác, vượt bậc Bồ tát, an trụ bậc Phật lợi ích an vui vô lượng vô số vô biên hữu tình, khiến vào cõi Vô dư bát Niết bàn. Chẳng nên trụ Phật độ thoát vô lượng vô số vô biên hữu tình khiến đối Tam thừa đều được quyết định, làm các Phật sự như thế thảy rồi vào cõi Vô dư y bát Niết bàn.
Khi ấy, Xá Lợi Tử khởi nghĩ này rằng: Nếu Bồ tát Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng nên trụ Phật an trụ bậc Phật lợi ích an vui vô lượng vô số vô biên hữu tình khiến vào cõi Vô dư bát Niết bàn. Chẳng nên trụ Phật độ thoát vô lượng vô biên hữu tình khiến đối Tam thừa đều được quyết định, làm các Phật sự như thế thảy rồi vào cõi Vô dư y bát Niết bàn. Cũng chẳng nên trụ các pháp khác thảy ấy, chúng Bồ tát Bồ tát Ma ha tát này phải trụ ở đâu?
Cụ thọ Thiện Hiện nhờ oai thần Phật, biết chỗ nghĩ nơi tâm Xá Lợi Tử, bèn bảo đó rằng: Nơi ý hiểu sao? Tâm các Đức Như Lai hãy trụ chỗ nào?
Khi đó Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng: Tâm các Đức Như Lai đều không chỗ trụ. Sở dĩ vì sao? Tâm không chỗ trụ nên gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Nghĩa là chẳng trụ giới hữu vi, cũng chẳng trụ giới vô vi, cũng chẳng phải chẳng trụ giới hữu vi giới vô vi.
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng: Các Bồ tát Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế. Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đối tất cả pháp tâm không chỗ trụ, cũng chẳng phải chẳng trụ.
Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, nên trụ như thế, nên học như thế.
Bấy giờ, trong chúng có các Thiên tử trộm khởi nghĩ này: Câu chú, lời nói các thứ sai khác của các được xoa thảy, tuy là ẩn mật kín đáo mà bọn chúng ta hãy có thể hiểu biết được. Đại đức Thiện Hiện đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mặc dù đã dùng nhiều thứ lời lẽ để chỉ rõ, nhưng bọn chúng ta trọn chẳng hiểu được!
Cụ thọ Thiện Hiện biết chỗ nghĩ nơi tâm các Thiên tử, bèn bảo kia rằng: Các ngươi Thiên tử đối ta đã nói chẳng hiểu được sao?
Các Thiên tử thưa: Như vậy, như vậy, chúng tôi đối câu nghĩa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm Đại đức đã nói, trọn chẳng hiểu được!
Cụ thọ Thiện Hiện lại bảo kia rằng: Ta từng đối trong nghĩa tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây không nói không chỉ ra, các ngươi cũng chẳng nghe, thời hiểu cái gì. Vì cớ sao? Này các Thiên tử! Trong nghĩa tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đều xa lìa văn chữ lời nói vậy.
Khi ấy, các Thiên tử lại khởi nghĩ này: Đại đức Thiện Hiện đối trong nghĩa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây, tuy lại đem các thứ phương tiện để nói rõ, muốn khiến dễ hiểu, nhưng nghĩa thú kia sâu thẳm càng sâu thẳm, nhỏ nhiệm lại nhỏ nhiệm, khó nỗi so lường được!
Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm kia nghĩ bèn bảo đó rằng: Thiên tử phải biết: Sắc chẳng sâu thẳm chẳng nhỏ nhiệm, thọ tưởng hành thức chẳng sâu thẳm chẳng nhỏ nhiệm. Quả Dự lưu chẳng sâu thẳm chẳng nhỏ nhiệm; quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán chẳng sâu thẳm chẳng nhỏ nhiệm. Độc giác Bồ đề chẳng sâu thẳm chẳng nhỏ nhiệm. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng sâu thẳm chẳng nhỏ nhiệm. Vì cớ sao?
Các Thiên tử! Vì tất cả pháp nhỏ nhiệm sâu thẳm, kẻ nói kẻ nghe hiểu bất khả đắc vậy. Bởi đấy, các ngươi đối các pháp nên theo đã nói tu sâu nhẫn bền.
Thiên tử phải biết: Có các kẻ muốn chứng muốn trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cần nương nhẫn đây mới năng chứng trụ được.
Khi đó các Thiên tử khởi nghĩ này rằng: Đại đức Thiện Hiện đối nay muốn vì hữu tình nào, thuyết những pháp nào?
Cụ thọ Thiện Hiện biết chỗ nghĩ nơi tâm các Thiên tử mà bảo kia rằng: Thiên tử phải biết: Ta nay muốn vì hữu tình như huyễn như hóa như mộng, cũng lại tuyên nói pháp như huyễn như hóa như mộng. Vì cớ sao? Các Thiên tử! Như vậy kẻ nghe đối pháp đã nói không nghe, không hiểu, không chỗ chứng vậy.
Khi ấy, các Thiên tử hỏi Thiện Hiện rằng: Năng nói, năng nghe và pháp nói ra đều như huyễn hóa mộng đã thấy ư?
Thiện Hiện đáp rằng: Như vậy, như vậy. Hữu tình như huyễn, vì kẻ như huyễn, nói pháp như huyễn. Hữu tình như hóa, vì kẻ như hóa, nói pháp như hóa. Hữu tình như mộng, vì kẻ như mộng, nói pháp như mộng. Tất cả hữu tình và tất cả pháp không chẳng đều như cảnh huyễn hóa mộng, vì tất cả pháp tất cả hữu tình cùng huyễn hóa mộng không hai không riêng.
Thiên tử phải biết: Các kẻ Dự lưu và quả Dự lưu, hoặc kẻ Nhất lai và quả Nhất lai, hoặc kẻ Bất hoàn và quả Bất hoàn, hoặc A la hán và quả A la hán, hoặc các Độc giác và Độc giác Bồ đề, hoặc các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, không chẳng đều như cảnh huyễn hóa mộng.
Khi ấy, các Thiên tử hỏi Thiện Hiện rằng: Lẽ đâu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng như cảnh huyễn hóa mộng chỗ thấy ư?
Thiện Hiện đáp rằng: Như vậy, như vậy. Cho đến Niết bàn ta cũng nói là như huyễn hóa mộng chỗ thấy.
Khi ấy, các Thiên tử hỏi Thiện Hiện rằng: Đâu nên Niết bàn cũng như huyễn hóa mộng chỗ thấy?
Thiện Hiện đáp rằng: Giả sử lại có pháp hơn Niết bàn, ta cũng nói là như huyễn hóa mộng chỗ thấy. Sở dĩ vì sao? Vì cảnh huyễn hóa mộng cùng tất cả pháp, cho đến Niết bàn không hai không riêng, đều chẳng thể được, chẳng thể nói vậy.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử, Chấp Đại Tạng, Mãn Từ Tử, Đại Ẩm Quang thảy hỏi Thiện Hiện rằng: Đã nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, ai năng tín thọ được?
Cụ thọ Khánh Hỷ thưa các đại Thanh văn Xá Lợi Tử thảy rằng: Có Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối Bát nhã Ba la mật đa đây năng sâu tín thọ được. Lại có vô lượng đại A la hán đầy đủ chánh kiến hết hẳn các lậu, đối Bát nhã Ba la mật đa đây cũng năng tín thọ được.
Cụ thọ Thiện Hiện nói lên như vầy: Đã nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế không ai tín thọ được. Sở dĩ vì sao? Trong đây không pháp khá rõ, khá chỉ và khá thi thiết. Đã thật không pháp khá rõ, khá chỉ và khá thi thiết, nên kẻ tín thọ cũng chẳng khá được.
Khi ấy, Thiên Đế Thích khởi nghĩ này rằng: Đại đức Thiện Hiện rưới trận mưa pháp, ta nên hóa làm các hoa nhiệm mầu dâng rải cúng dường. Khởi nghĩ ấy rồi, tức thì hóa làm các hoa mầu nhiệm rải lên Thiện Hiện.
Cụ thọ Thiện Hiện khởi nghĩ này rằng: Hoa nay đã rải, ở chỗ chư thiên chưa từng thấy có. Hoa nhiệm mầu đây định chẳng phải nước đất cỏ cây sanh ra, phải là từ tâm các trời hóa sanh?
Khi ấy, Thiên Đế Thích đã biết chỗ nghĩ nơi tâm Thiện Hiện, bảo Thiện Hiện rằng: Hoa đã rải đây thật chẳng phải đất nước cỏ cây sanh ra, cũng chẳng phải từ tâm các trời hóa sanh. Vì cớ sao? Vì hoa đã rải đây tánh vô sanh vậy.
Bấy giờ, Thiện Hiện bảo Đế Thích rằng: Hoa này chẳng sanh, tức chẳng phải hoa vậy.
Khi ấy, Thiên Đế Thích lén khởi nghĩ này: Đại đức Thiện Hiện trí huệ sâu sắc, chẳng hoại giả danh mà nói thật nghĩa. Khởi nghĩ này rồi, thưa Thiện Hiện rằng: Như vậy, như vậy. Thật như Tôn giả dạy. Các Bồ tát Ma ha tát đối trong các pháp nên theo lời dạy Tôn giả mà học như thế.
Cụ thọ Thiện Hiện bảo Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các Bồ tát Ma ha tát đối trong các pháp nên theo lời ta đã dạy mà học như thế.
Kiều Thi Ca! Khi các Bồ tát Ma ha tát học như thế, chẳng học đối sắc, chẳng học đối thọ tưởng hành thức. Chẳng học đối quả Dự lưu; chẳng học đối quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, chẳng học đối Độc giác Bồ đề. Chẳng học đối chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu chẳng đối các bậc này mà học, đấy gọi học Phật Nhất thiết trí trí. Nếu học được Phật Nhất thiết trí trí, thời học vô lượng vô biên Phật pháp.
Nếu học vô lượng vô biên Phật pháp, thời chẳng học sắc có tăng có giảm, cũng chẳng học thọ tưởng hành thức có tăng có giảm. Nếu chẳng học sắc có tăng có giảm, cũng chẳng học thọ tưởng hành thức có tăng có giảm, thời chẳng học sắc có lấy có bỏ, cũng chẳng học thọ tưởng hành thức có lấy có bỏ. Nếu chẳng học sắc có lấy có bỏ, cũng chẳng học thọ tưởng hành thức có lấy có bỏ, thời chẳng học tất cả pháp có lấy có bỏ. Nếu chẳng học tất cả pháp có lấy có bỏ, thời chẳng học các pháp có thể nhiếp thọ, có thể diệt hoại. Nếu chẳng học các pháp có thể nhiếp thọ có thể diệt hoại, thời chẳng học Nhất thiết trí trí có thể nhiếp thọ có thể diệt hoại.
Khi các Bồ tát Ma ha tát học như thế gọi là chơn học Nhất thiết trí trí, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.
Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng học các pháp có thể nhiếp thọ có thể diệt hoại, cũng chẳng học Nhất thiết trí trí có thể nhiếp thọ có thể diệt hoại. Khi Bồ tát Ma ha tát này học như thế, gọi là chơn học Nhất thiết trí trí, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí ư?
Thiện Hiện đáp rằng: Như vậy, như vậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng học các pháp có thể nhiếp thọ có thể diệt hoại, cũng chẳng học Nhất thiết trí trí có thể nhiếp thọ có thể diệt hoại. Khi Bồ tát Ma ha tát này học như thế, gọi là chơn học Nhất thiết trí trí, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí, vì đem vô sở đắc làm phương tiện vậy.
Bấy giờ, Thiên Đế Thích hỏi Xá Lợi Tử rằng: Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa phải cầu ở đâu? Xá Lợi Tử đáp: Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa nên đối trong lời Thiện Hiện đã nói mà cầu.
Thiên Đế Thích hỏi Xá Lợi Tử rằng: Thần lực ai đây làm nương giữ nên khiến Tôn giả nói lời như thế? Xá Lợi Tử nói: Thần lực Như Lai làm nương giữ nên ta nói lời này.
Khi ấy, Thiên Đế Thích lại hỏi cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Thần lực ai đây làm nương giữ nên Tôn giả Thiện Hiện năng nói Bát nhã Ba la mật đa? Xá Lợi Tử nói: Thần lực Như Lai làm nương giữ nên cụ thọ Thiện Hiện năng nói Bát nhã Ba la mật đa.
Bấy giờ, Thiện Hiện bảo Thiên Đế Thích rằng: Ngươi hỏi thần lực ai đây làm nương giữ khiến Thiện Hiện tôi năng nói Bát nhã Ba la mật đa ấy. Kiều Thi Ca! Phải biết định là thần lực Như Lai làm nương giữ nên khiến Thiện Hiện tôi năng nói Bát nhã Ba la mật đa.
Kiều Thi Ca! Ngươi đã hỏi các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa phải cầu ở đâu ấy. Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa chẳng nên đối sắc cầu, chẳng nên lìa sắc cầu. Chẳng nên đối thọ tưởng hành thức cầu, chẳng nên lìa thọ tưởng hành thức cầu. Sở dĩ vì sao? Sắc chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng lìa sắc mà có Bát nhã Ba la mật đa. Thọ tưởng hành thức chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng lìa thọ tưởng hành thức mà có Bát nhã Ba la mật đa.
Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa Thiện Hiện rằng: Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa là đại Ba la mật đa, là vô lượng Ba la mật đa, là vô biên Ba la mật đa?
Thiện Hiện đáp lời: Như vậy, như vậy. Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa là đại Ba la mật đa, là vô lượng Ba la mật đa, là vô biên Ba la mật đa. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Sắc đại nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng đại, thọ tưởng hành thức đại nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng đại.
Kiều Thi Ca! Sắc vô lượng nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng, thọ tưởng hành thức vô lượng nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng.
Kiều Thi Ca! Sắc vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên, thọ tưởng hành thức vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Sở duyên vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Kiều Thi Ca! Sao là sở duyên vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên? Nghĩa là ngằn trước giữa sau tất cả pháp đều chẳng thể được, nói là vô biên. Pháp vô biên nên sở duyên cũng vô biên. Bởi đây Bát nhã Ba la mật đa cũng nói vô biên. Vậy nên, ta nói sở duyên vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Tất cả pháp vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Kiều Thi Ca! Sao là tất cả pháp vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên? Nghĩa là biên tất cả pháp chẳng thể được. Sở dĩ vì sao? Vì biên trước giữa sau tất cả sắc đều chẳng thể được. Biên trước giữa sau tất cả thọ tưởng hành thức đều chẳng thể được. Bởi đây biên trước giữa sau Bát nhã Ba la mật đa cũng chẳng thể được. Vậy nên ta nói tất cả pháp vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Tất cả hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Sở dĩ vì sao? Vì biên tất cả hữu tình bất khả đắc, vậy nên ta nói tất cả hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Khi ấy, Thiên Đế Thích hỏi Thiện Hiện rằng: Thưa Đại đức! Vì sao tất cả hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên?
Thiện Hiện đáp rằng: Kiều Thi Ca! Chẳng thể kế toán biên số lắm nhiều loại hữu tình, vì bất khả đắc vậy, nên nói như vầy: Tất cả hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên.
Thiên Đế Thích nói: Vì nghĩa nào nên tác thuyết như thế?
Thiện Hiện bảo rằng: Kiều Thi Ca! Ta nay hỏi ngươi, tùy ý ngươi đáp. Nơi ý hiểu sao? Nói hữu tình, kẻ hữu tình là thêm lời pháp nào?
Thiên Đế Thích nói: Nói hữu tình kẻ hữu tình chẳng thêm lời pháp, cũng chẳng phải chẳng thêm lời pháp. Chỉ là đã nhiếp giả lập khách danh, đã nhiếp danh vô sự, đã nhiếp danh vô chủ, đã nhiếp danh vô duyên.
Thiện Hiện lại nói: Kiều Thi Ca! Nơi ý hiểu sao? Đối trong kinh Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây, vì hiển chỉ có thật hữu tình chăng?
Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng thật.
Thiện Hiện bảo rằng: Trong kinh Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây đã chẳng hiển chỉ có thật hữu tình nên nói vô biên, vì kia giữa biên chẳng khá được vậy.
Kiều Thi Ca! Nơi ý hiểu sao? Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trải số đại kiếp như cát Căng già, đem vô biên tiếng tăm nói vô lượng danh tự loại hữu tình, trong ấy vả có chơn thật hữu tình có sanh diệt chăng?
Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng có. Vì cớ sao? Vì các hữu tình bản tánh tịnh vậy, kia từ xưa nay vô sở hữu vậy, chẳng phải vô sở hữu khá có sanh diệt.
Thiện Hiện bảo rằng: Do nghĩa đây nên ta tác thuyết này: Tất cả hữu tình vô biên nên phải biết Bát nhã Ba la mật đa cũng vô biên. Kiều Thi Ca! Do đây nên phải biết các Bồ tát Ma ha tát sở học Bát nhã Ba la mật đa nên nói là đại, vô lượng, vô biên.
Bấy giờ, trong hội Thiên Đế Thích thảy, cõi Dục các Phạm thiên vương thảy, cõi Sắc các thiên và Đại tự tại Thần tiên Thiên nữ nhảy nhót vui mừng, đồng thời ba phen cao tiếng xướng rằng: Hay thay, hay thay! Có Phật ra đời nên Tôn giả Thiện Hiện nhờ oai thần Phật khéo vì chúng tôi tuyên nói khai chỉ pháp tánh vi diệu nhiệm mầu, chỗ gọi Bát nhã Ba la mật đa, khiến các trời, người, a tố lạc thảy được nhiêu ích lớn. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, như nói tu hành thường chẳng bỏ lìa, chúng tôi đối kia cung kính cúng dường như Phật Thế Tôn.
Bấy giờ, Phật bảo các chư Thiên rằng: Như vậy, như vậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện năng như nói hành thường chẳng xa lìa, chư thiên các ngươi đều nên cúng dường như Phật Thế Tôn.
Thiên thảy phải biết: Khi xưa Ta đối Phật Nhiên Đăng, nơi đầu đường ngã tư thuộc Vương đô Liên Hoa gặp thấy Đức Phật Nhiên Đăng, dâng năm cọng hoa sen, trải tóc che bùn, cần nghe Chánh pháp, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, nên mới chẳng xa lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và vô lượng vô biên Phật pháp khác.
Bấy giờ, Phật Nhiên Đăng tức thì trao Ta ký Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nói lên lời này: "Thiện nam tử! Người ở đời sau qua vô số kiếp, ở trong Hiền kiếp thế giới đây sẽ được làm Phật hiệu Năng Tịch Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng cho đến Phật Thế Tôn, tuyên nói kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm độ vô lượng chúng". Khi ấy, các Thiên thảy đồng bạch Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là hiếm có, khiến chúng các Bồ tát Ma ha tát mau được dẫn nhiếp Nhất thiết trí trí, tận đời vi lai lợi vui hữu tình.
Hội Thứ Tư
Phẩm Cúng Dường
Bảo Tháp Thứ 3 - 1
Bấy giờ, Thế Tôn biết chúng các thiên thần cõi Dục, cõi Sắc và các Bí sô, Bí sô ni thảy bốn chúng vân tập, cung kính tín thọ đồng làm minh chứng, liền bèn cố mạng Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý và rộng vì người tuyên nói không trái ngược; phải biết bọn này tất cả ác ma người phi người thảy chẳng thể làm gì được, tất cả tai hoạnh đều chẳng xảy đến được, thân tâm an vui, không bệnh sống lâu.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các Thiên tử đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nếu chưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, đều nên đi đến chỗ thiện nam tử thiện nữ nhân này chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, suy nghĩ đúng lý nghĩa thú sâu thẳm cho được rốt ráo, rồi chuyển vì người nói.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này hoặc ở nhà trống, hoặc ở đồng nội, hoặc ở đường hiểm và những chỗ nguy nan trọn chẳng run sợ kinh khủng đến nỗi dựng lông, vì được chư thiên, thiện thần thường đến ủng hộ vậy.
Khi ấy, bốn Đại thiên vương và Thiên chúng kia chấp tay cung kính đồng bạch Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, rộng cho lưu khắp. Chúng tôi thường theo cung kính giữ hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm hại.
Khi ấy, Thiên Đế Thích và các Thiên chúng chấp tay cung kính đồng bạch Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp. Chúng tôi thường theo cung kính giữ hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm hại.
Khi ấy, Phạm thiên vương và các Phạm chúng chấp tay cung kính đồng bạch Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp. Chúng tôi thường theo cung kính giữ hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm hại.
Khi đó, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất lạ. Bạch Thiện Thệ! Hiếm có. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp, nhiếp thọ công đức hiện pháp như thế. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa thời là nhiếp thọ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa?
Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa, thời là nhiếp thọ đầy đủ sáu thứ Ba la mật đa.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp chỗ được công đức, ngươi phải lóng nghe cực khéo suy nghĩ, ta sẽ vì ngươi phân biệt giải nói.
Thiên Đế Thích thưa: Dạ, cúi xin nói cho, chúng tôi muốn nghe.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Nếu có các ác ngoại đạo, phạm chí, hoặc các ác ma và ma bè lũ, hoặc các kẻ tăng thượng mạn bạo ác khác, ở chỗ Bồ tát Ma ha tát này muốn làm các thứ việc chẳng nhiêu ích, kia vừa dấy lòng, chóng tự gặp họa, tất phải tiêu diệt chẳng toại sở nguyện. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp, lẽ vậy năng khiến kẻ khởi ác tâm tự gặp tai họa chẳng quả sở nguyện.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp; chỗ địa phương kia nếu có các ác ma và ma bè lũ, hoặc có nhiều thứ ngoại đạo, phạm chí và kẻ tăng thượng mạn bạo ác khác ganh ghét chánh pháp muốn làm chướng ngại gạn trách chống cự, khiến mau ẩn mất. Mặc dù có muốn ác đây, quyết chẳng thể thành được. Kia nhân tạm nghe tiếng Bát nhã nên các ác lần diệt, công đức lần sanh, sau nương Tam thừa được hết ngằn khổ, hoặc thoát ác thú sanh trong trời người.
Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói, rộng cho lưu khắp được công đức thắng lợi như thế thảy.
Kiều Thi Ca! Như có thuốc thần tên là Mạc kỳ, oai thế thuốc này năng tiêu các độc. Thuốc thần như thế tùy sanh chỗ nào, các loại trùng độc chẳng dám đến gần. Có rắn độc lớn đói đi kiếm ăn, gặp thấy sanh loại muốn mổ ăn nuốt, sanh loại kia sợ chết chạy tới chỗ thuốc thần. Rắn nghe hơi thuốc liền chạy thối lui. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Thuốc thần dược như thế đủ oai thế lớn, năng ích thân mạng, tiêu dẹp các độc.
Kiều Thi Ca! Phải biết Bát nhã Ba la mật đa đủ oai thế lớn cũng lại như vậy. Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp; các ác ma thảy ở chỗ Bồ tát Ma ha tát này muốn làm việc ác, nhờ sức oai thần Bát nhã Ba la mật đa đây nên khiến việc ác kia ở nơi chỗ ấy tự phải tiêu mất, không làm gì được. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Do Bát nhã Ba la mật đa đây đủ oai lực lớn năng dẹp được các ác, tăng thiện pháp vậy.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp, trời Bốn đại vương và Thiên Đế Thích, Đại phạm Thiên vương chủ cõi Kham Nhẫn, trời Tịnh cư thảy cùng các thiện thần thường đến ủng hộ, chẳng cho tất cả tai hoạnh xâm hại, sở cầu đúng pháp không chẳng đầy đủ. Các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện tại mười phương thế giới cũng thường hộ niệm khiến ác diệt lần, thiện pháp tăng lần.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây lời nói oai nghiêm, nghe đều kính chịu, phát lời xứng lượng, nói chẳng ồn tạp. Bền bỉ thờ bạn lành, thâm hậu biết trả ơn sâu dày. Chẳng bị tham ganh, hờn giận, che não, dua dối, kiêu thảy che ẩn nơi tâm. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ oai lực Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tăng lên, điều phục thân tâm khiến kia xa lìa tham sân si thảy tùy miên buộc gút.
Các thiện nam tử thiện nữ nhân này đủ nhớ chính biết từ bi hỷ xả, thường khởi nghĩ này: "Ta chẳng nên theo thế lực tham lam; nếu theo thế lực kia nghèo cùng hèn kém, thời là bố thí chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực phá giới; nếu theo lực kia đọa các ác thú, thời ta tịnh giới chẳng được viên mãn. Chẳng nên theo thế lực giận dữ; nếu theo lực kia phải khuyết các căn, hình mạo xấu xí, chẳng đủ sắc thân viên mãn Bồ tát, cũng lại chẳng năng viên mãn an nhẫn. Ta chẳng nên theo thế lực lười biếng; nếu theo lực kia thời chẳng năng tu thắng đạo Bồ tát, cũng chẳng năng viên mãn tinh tiến tăng thượng. Ta chẳng nên theo thế lực tán loạn; nếu theo lực kia thời chẳng năng tu thắng định Bồ tát, các tĩnh lự chẳng được viên mãn. Ta chẳng nên theo thế lực ngu si; nếu theo lực kia thời ta thắng huệ chẳng được viên mãn, chẳng vượt các bậc Thanh văn Độc giác thảy, huống được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên ta nay chẳng nên theo lực tham lam kia thảy".
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do suy nghĩ đây thường được chánh niệm, các ác phiền não chẳng che nơi tâm. Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân nếu đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp, được công đức thắng lợi như thế thảy.
Quyển Thứ 540 - Hội Thứ Tư
Quyển Thứ 540 -
Hội Thứ Tư
Phẩm Cúng Dường Bảo Tháp Thứ 3 - 2
Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất lạ hiếm có, năng điều phục được chúng Bồ tát Ma ha tát khiến lìa cao tâm, hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Vì sao Bát nhã Ba la mật đa rất lạ hiếm có, năng điều phục được chúng Bồ tát Ma ha tát khiến lìa cao tâm, hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí?
Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng nương Bát nhã Ba la mật đa, khi tu hành bố thí cho đến bát nhã và các thứ Phật pháp khác không phương tiện khéo léo nên dù tu các thiện pháp mà khởi cao tâm, chẳng thể hồi hướng Nhất thiết trí trí. Nếu Bồ tát Ma ha tát nương dựa Bát nhã Ba la mật đa, khi tu hành bố thí cho đến bát nhã và các thứ Phật pháp khác có phương tiện khéo léo, nên sở tu các thiện pháp điều phục cao tâm, hồi hướng sở cầu Nhất thiết trí trí.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này thân tâm an vui, chẳng bị tất cả tai hoạnh xâm hại.
Nếu khi ở quân ngũ chiến trận giao tranh, chăm lòng niệm tụng Bát nhã Ba la mật đa như thế, đối các hữu tình từ bi hộ niệm, chẳng bị dao gậy làm thương sát, sở đối kẻ oán địch đều khởi lòng từ, nếu khởi lòng ác tự nhiên lui bại. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nếu ở quân ngũ, dao tên làm thương mất mạng tán thân, quyết không lẽ ấy. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này tu hành Bát nhã Ba la mật đa, tự nhiên uốn dẹp phiền não ác nghiệp các thứ dao gậy, cũng năng diệt trừ phiền não ác nghiệp các thứ dao gậy cho kẻ khác vậy.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, năng đối Bát nhã Ba la mật đa chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này tất cả thuốc độc, mê hoặc, quỉ mỵ, yếm rủa, chú thuật đều chẳng thể hại được, nước chẳng thể chìm, lửa chẳng thể đốt, dao gậy, ác thú, oán giặc, ác thần, các thứ tà vọng lượng chẳng thể tổn hại được. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa như thế là Đại thần chú, là Đại minh chú, là Vô thượng chú, là Vô đẳng đẳng chú. Bát nhã Ba la mật đa như thế là Vua các chú, rất thượng rất diệu không gì năng kịp được, đủ đại oai lực dẹp được tất cả, chẳng bị tất cả làm uốn dẹp lại. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân tinh siêng tu học Chú vương như thế, chẳng bị mình hại, chẳng bị người hại, chẳng bị đều hại.
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này khi học Bát nhã Ba la mật đa Đại chú vương đây, đối ngã và pháp mặc dù vô sở đắc mà chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do đây được nhận Nhất thiết trí trí, xem loại hữu tình tâm hành sai khác, tùy nghi vì quay xe pháp vô thượng, khiến hành như nói, được nhiêu ích lớn. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Bồ tát quá khứ vị lai hiện tại đều học Bát nhã Ba la mật đa Đại thần chú vương sâu thẳm như thế không sở chẳng đắc, không sở chẳng chứng, vậy nên nói tên Nhất thiết trí trí.
Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, đối Bát nhã Ba la mật đa đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp, được các thứ công đức hiện pháp đời sau như thế thảy.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa Đại thần chú vương đây để chỗ thanh tịnh, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Tuy chẳng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, cũng chẳng vì người khai chỉ phân biệt, mà ở chỗ đây nước ấp vương đô, người phi người thảy chẳng bị tất cả tai hoạnh tật dịch làm tổn hại.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân kinh sợ kẻ oan gia, ác thú, tai hoạnh, yếm rủa, tật dịch, thuốc độc, chú thuật thảy, nên chép Bát nhã Ba la mật đa Đại thần chú vương tùy phần nhiều ít, đựng vào đãy thơm để trong ống ngọc, hằng đeo nơi thân, cúng dường cung kính, các việc kinh sợ thảy đều tiêu diệt. Trời rồng thường đến giữ hộ, duy chỉ ngoại trừ ác nghiệp đời trước phải chịu mà thôi.
Kiều Thi Ca! Ví như có người hoặc loại bàng sanh vào viện cội Bồ đề, hoặc đến gần bên viện, người phi người thảy chẳng thể làm tổn hại. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Chư Phật quá khứ vị lai hiện tại đều ngồi chỗ đấy chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Được Bồ đề rồi, thí cho các hữu tình không khủng không bố, không oán không hại, thân tâm an vui. Phải biết Bát nhã Ba la mật đa tùy ở chỗ nào cũng lại như thế, tất cả trời, rồng, a tố lạc thảy thường đến giữ hộ.
Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa như thế, tùy ở chỗ nào phải biết chỗ ấy tức chơn Chế đa, tất cả hữu tình đều nên kính lễ, nên đem các thứ đồ cúng thượng diệu cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao? Vì là chỗ về nương các hữu tình vậy.
Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây, các thứ trang nghiêm cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc, chuỗi anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng mà vì cúng dường. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân, sau Phật Niết bàn dựng Bảo tháp trang nghiêm bằng bảy báu, chứa đựng Phật Thiết lợi la hòm báu an để trong tháp ấy, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc chuỗi anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng mà vì cúng dường. Hai kẻ được phước, kẻ nào nhiều hơn?
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta lại hỏi ngươi, phải đáp theo ý mình. Nơi ý hiểu sao? Như Lai đã được Nhất thiết trí trí, đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề và sở y thân, nương những đạo nào tu học mà được?
Thiên Đế Thích thưa: Như Lai đã được Nhất thiết trí trí, đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề và sở y thân đều nương Bát nhã Ba la mật đa tu học mà được.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Ta nương Bát nhã Ba la mật đa tu học nên được Nhất thiết trí trí, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề và sở y thân. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Chẳng học Bát nhã Ba la mật đa có năng được Nhất thiết trí trí, sở chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề và sở y thân, không có lẽ ấy.
Kiều Thi Ca! Chẳng những được thân tướng đẹp nên nói gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cần do chứng được Nhất thiết trí trí mới gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.
Kiều Thi Ca! Như Lai đã được Nhất thiết trí trí cần do Bát nhã Ba la mật đa làm nhân nên khởi Phật thân tướng đẹp chỉ làm chỗ nương. Nếu chẳng nương dựa, Phật thân tướng đẹp không do đâu mà khởi. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa chính làm nhân sanh Nhất thiết trí trí. Muốn khiến trí đây hiện tiền nối nhau nên lại tu tập Phật thân tướng đẹp. Thân tướng đẹp đây, nếu chẳng biến trí làm chỗ nương ấy, tất cả trời, rồng, người, phi người thảy chẳng nên hết lòng thành cúng dường cung kính. Vì thân tướng đẹp cùng Phật biến trí làm chỗ nương dựa nên các trời, rồng, người, phi người thảy cúng dường cung kính. Do nhân duyên đây nên sau ta Niết bàn, các trời, rồng, người phi người thảy cúng dường cung kính Thiết lợi la Ta.
Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, chép Bát nhã Ba la mật đa đây cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, thời là cúng dường Nhất thiết trí trí và chỗ nương dựa Phật thân tướng đẹp cùng Thiết lợi la sau Niết bàn. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Vì Nhất thiết trí trí và thân tướng đẹp cùng Thiết lợi la đều do Bát nhã Ba la mật đa làm cội gốc vậy. Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân chép Bát nhã Ba la mật đa đây, các thứ trang nghiêm, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Có các thiện nam tử thiện nữ nhân sau Phật Niết bàn khởi xây Bảo tháp bảy báu trau dồi, Thiết lợi la Phật chứa đựng hòm báu an để trong pháp ấy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Hai kẻ được phước, kẻ trước là nhiều vô lượng số bội. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân cúng dường Bát nhã Ba la mật đa tức vì cúng dường Nhất thiết trí trí, Phật thân tướng đẹp, Thiết lợi la vậy.
Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Người châu Thiệm bộ đây đối Bát nhã Ba la mật đa này chẳng năng biên chép, các báu nghiêm dồi, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chẳng năng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Kia đâu chẳng biết chép Bát nhã Ba la mật đa đây, các báu nghiêm dồi, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chẳng lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý được các thứ công đức thắng lợi?
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta lại hỏi ngươi, phải đáp theo ý mình. Nơi ý hiểu sao? Trong châu Thiệm bộ có bấy nhiêu người thành Phật chứng tịnh, thành Pháp chứng tịnh, thành Tăng chứng tịnh? Có bấy nhiêu người được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán? Có bấy nhiêu người phát tâm định tới Độc giác Bồ đề? Có bấy nhiêu người phát tâm định tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?
Thiên Đế Thích thưa: Trong châu Thiệm bộ có chừng ít người thành Phật chứng tịnh, thành Pháp chứng tịnh, thành Tăng chứng tịnh. Càng chừng ít phần người được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán. Lại càng ít người phát tâm định tới Độc giác Bồ đề. Lại càng ít hơn phần người phát tâm định tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Trong châu Thiệm bộ rất ít phần người thành Phật chứng tịnh, thành Pháp chứng tịnh, thành Tăng chứng tịnh. Càng ít phần người được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán. Lại càng ít phần người phát tâm định tới Độc giác Bồ đề. Lại càng ít hơn phần người phát tâm định tới chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Càng ít phần người đã phát tâm rồi, tinh siêng tu học tới hạnh Bồ đề. Lại càng ít phần người khi tinh siêng tu học hạnh Bồ đề đối Bát nhã Ba la mật đa đây thâm tâm tín thọ. Lại càng ít hơn phần người thâm tín thọ rồi tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Lại càng ít hơn nữa phần người đã tu hành rồi, lần hồi an trụ bậc Bất thối chuyển. Lại càng rất ít hơn nữa phần người trụ bậc đây rồi, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Kiều Thi Ca! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã được an trụ bậc Bất thối chuyển, cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mới có thể thâm tâm cung kính tín thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, cũng mới có thể vì người tuyên nói không trái. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.
Kiều Thi Ca! Ta dùng Phật nhãn thanh tịnh không ngăn ngại xem khắp mười phương vô biên thế giới, tuy có vô lượng vô số hữu tình phát tâm Bồ đề tu hạnh Bồ tát, mà bởi xa lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, hoặc một hoặc hai hoặc ba hữu tình được trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển, phần nhiều lui rơi Thanh văn, Độc giác, ý thấp hạnh thấp trong bậc hèn thấp. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề công đức vô biên rất khó chứng được. Ác huệ, lười nhác, tinh tiến hèn kém, thắng giải hèn kém, hữu tình hèn kém chẳng thể chứng được.
Vậy nên, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân phát tâm Bồ đề, tu hạnh Bồ tát muốn trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề kẻ không lưu nạn, nên đối Bát nhã Ba la mật đa thường hằng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, ưa thỉnh hỏi thầy, vui vì người nói. Lại nên biên chép, các báu trang nghiêm, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân này nên khởi nghĩ đây: "Thuở xưa Như Lai trụ bậc Bồ tát thường siêng tu học nghĩa thú sâu thẳm Bát nhã Ba la mật đa như thế, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chúng ta cũng nên tinh siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa như thế là Đại sư ta. Ta theo kia học sở nguyện sẽ mãn".
Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát trụ đời hoặc sau Niết bàn, thường nên nương dựa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tinh siêng tu học.
Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói lưu khắp, hoặc có biên chép, các báu nghiêm dồi, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được bao nhiêu phước?
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Các thiện nam tử thiện nữ nhân ấy chỗ được nhóm phước vô lượng vô biên, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể xưng kể, toán số thí dụ chẳng thể kịp được.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân, đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn, vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Lại đem các thứ tràng hoa thiên diệu cho đến đèn sáng, trọn cả đời sống cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?
Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.
Phật bảo: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm đây, đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu, vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Dùng huệ tăng thượng quan sát kỹ càng vì khiến Chánh pháp trụ đời lâu vậy, vì khiến mắt Phật không dứt hoại vậy, vì khiến Chánh pháp chẳng ẩn mất vậy, vì nhiếp thọ Bồ tát khiến tăng trưởng vậy, vì khiến mắt pháp thanh tịnh thế gian không dứt hoại vậy, nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, các báu nghiêm dồi. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc, chuỗi anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc, đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Thôi một việc này, nếu thiện nam tử thiện nữ nhân đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn, vì cúng dường Phật Thiết lợi la, nên dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Như vậy đầy rẫy một châu Thiệm bộ, hoặc bốn đại châu, hoặc cõi Tiểu thiên, hoặc cõi Trung thiên, hoặc lại cõi Tam thiên đại thiên đều đem các thứ tràng hoa thiên diệu cho đến đèn sáng, hết cả đời sống cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?
Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.
Phật bảo: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân, đối Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm đây đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu. Vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Dùng huệ tăng thượng xem xét kỹ chắc; vì khiến Chánh pháp trụ đời lâu vậy, vì khiến mắt Phật không dứt hoại vậy, vì khiến Chánh pháp chẳng ẩn mất vậy, vì nhiếp thọ Bồ tát khiến tăng trưởng vậy, vì khiến mắt Pháp thanh tịnh thế gian không dứt hoại vậy, nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, các báu nghiêm dồi.
Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc, chuỗi anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Thôi việc như thế, giả sử tất cả hữu tình trong châu Thiệm bộ đây, hoặc tất cả hữu tình bốn đại châu, hoặc tất cả hữu tình cõi Tiểu thiên, hoặc tất cả hữu tình cõi Trung thiên, hoặc lại tất cả hữu tình cõi Tam thiên đại thiên đều đối Như Lai sau vào Niết bàn vì cúng dường Phật Thiết lợi la, nên dùng bảy báu thượng diệu, mỗi mỗi đều khởi xây một đại Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn, đều đem các thứ tràng hoa thiên diệu cho đến đèn sáng hết cả đời sống mỗi mỗi đều ở chỗ Bảo tháp mình, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Các loại hữu tình châu Thiệm bộ đây, hoặc bốn đại châu, hoặc cõi Tiểu thiên, hoặc cõi Trung thiên, hoặc cõi Đại thiên, do nhân duyên này được phước nhiều chăng?
Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.
Phật bảo: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm, đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu. Vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Dùng huệ tăng thượng xem xét kỹ chắc; vì khiến Chánh pháp trụ đời lâu vậy, vì khiến mắt Phật không dứt hoại vậy, vì khiến Chánh pháp chẳng ẩn mất vậy, vì nhiếp thọ Bồ tát khiến tăng trưởng vậy, vì khiến mắt pháp thanh tịnh thế gian không dứt hoại vậy, nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, các báu nghiêm dồi.
Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Thôi việc như thế, giả sử các loại hữu tình trong châu Thiệm bộ đây chẳng trước chẳng sau đều được làm người; mỗi mỗi người đây vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn, dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Như vậy mỗi mỗi các loại hữu tình đầy châu Thiệm bộ, hoặc bốn đại châu, chẳng trước chẳng sau đều được làm người; mỗi mỗi người đây vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Như vậy các loại hữu tình mỗi mỗi đầy bốn đại châu, hoặc cõi Tiểu thiên, chẳng trước chẳng sau đều được làm người; mỗi mỗi người đây vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn.
Như vậy, các loại hữu tình mỗi mỗi đầy cõi Tiểu thiên, hoặc cõi Trung thiên chẳng trước chẳng sau đều được làm người; mỗi mỗi người đây vì cúng dường Phật Thiết lợi la dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quý nghiêm dồi lẫn lộn.
Như vậy, các loại hữu tình mỗi mỗi đầy cõi Trung thiên, hoặc lại cõi Tam thiên đại thiên, chẳng trước chẳng sau đều được làm người; mỗi mỗi người đây vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn dùng bảy báu thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn.
Như vậy, mỗi mỗi đầy cõi Đại thiên, các người như thế đều cầm các thứ tràng hoa thiên diệu cho đến đèn sáng, hoặc lâu một kiếp, hoặc một kiếp hơn, mỗi mỗi đều ở chỗ Bảo tháp mình cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Châu Thiệm bộ đây, hoặc bốn đại châu, hoặc cõi Tiểu thiên, hoặc cõi Trung thiên, hoặc cõi Đại thiên, các loại hữu tình do nhân duyên này được phước nhiều chăng?
Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.
Phật bảo: Kiều Thi Ca! Có các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa đây nghĩa thú sâu thẳm, đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu. Vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Dùng huệ tăng thượng xem xét kỹ chắc; vì khiến Chánh pháp trụ đời lâu vậy, vì khiến mắt Phật không dứt hoại vậy, vì khiến Chánh pháp chẳng ẩn mất vậy, vì nhiếp thọ Bồ tát khiến tăng trưởng vậy, vì khiến mắt pháp thanh tịnh thế gian không dứt hoại vậy, nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nghiêm dồi các báu.
Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số.
Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, phải biết thời là cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Nhất thiết trí trí quá khứ vị lai hiện tại.
Bạch Thế Tôn! Vả thôi khỏi nói tất cả hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên đều đối các Đức Như Lai sau vào Niết bàn dùng bảy báu quí khởi xây Bảo tháp. Giả sử tất cả hữu tình thế giới mười phương đều như cát sông Căng già thảy chẳng trước chẳng sau đều được làm người. Mỗi mỗi người đây đều đối Như Lai sau vào Niết bàn, vì cúng dường Phật Thiết lợi la nên dùng bảy báu quí thượng diệu khởi xây Bảo tháp, các thứ ngọc quí nghiêm dồi lẫn lộn. Như vậy mỗi mỗi người đều đầy thế giới chư Phật mười phương cát Căng già thảy, đều cầm các thứ tràng hoa thiên diệu cho đến đèn sáng, hoặc lâu một kiếp hoặc một kiếp hơn cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các hữu tình này do nhân duyên đây chỗ được nhóm phước tuy là vô lượng mà còn có dư.
Các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu. Vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Dùng huệ tăng thượng xem xét kỹ chắc, vì khiến Chánh pháp trụ đời lâu vậy, vì khiến mắt Phật không dứt hoại vậy, vì khiến Chánh pháp chẳng ẩn mất vậy, vì nhiếp thọ Bồ tát khiến tăng trưởng vậy, vì khiến mắt pháp thanh tịnh thế gian không dứt hoại vậy, nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nghiêm dồi các báu.
Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc, anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn kia vô lượng vô biên, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể xưng kể, toán số thí dụ chỗ chẳng kịp được.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, chỗ được nhóm phước vô lượng vô biên, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể xưng kể, toán số thí dụ chỗ chẳng kịp được. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm năng sanh Như Lai Nhất thiết trí trí. Tất cả Như Lai Nhất thiết trí trí năng sanh Thiết lợi la chư Phật vậy.
Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân năng đối Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu. Vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ. Dùng huệ tăng thượng xem xét kỹ chắc, vì khiến Chánh pháp trụ đời lâu vậy, vì khiến mắt Phật không dứt hoại vậy, vì khiến Chánh pháp chẳng ẩn mất vậy, vì nhiếp thọ Bồ tát tăng trưởng vậy, vì khiến mắt pháp thanh tịnh thế gian không dứt hoại vậy, nên biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nghiêm dồi các báu. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột hương xoa thảy, áo mặc anh lạc, bảo tràng phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quí lạ, kỹ nhạc đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Các thiện nam tử thiện nữ nhân này chỗ được công đức đối trước đã gây dựng các Bảo tháp và phước cúng dường, trăm bội là hơn, ngàn bội là hơn, cho đến cực số bội cũng lại là hơn.
Bấy giờ, bốn vạn Thiên tử trong hội đồng thanh chung thưa Thiên Đế Thích rằng: Thưa Đại tiên! Đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nên phải lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý và rộng vì người phân biệt giải nói, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao? Nếu năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý và rộng vì người phân biệt giải nói, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, thời khiến tất cả ác pháp tổn giảm, thiện pháp tăng thêm.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ngươi nên đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý và rộng nên vì người phân biệt giải nói, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.
Sở dĩ vì sao? Nếu a tố lạc và bè lũ bạo ác khởi nghĩ như vầy: "Chúng ta phải cùng trời Ba mươi ba xáp trận chiến tranh". Bấy giờ, giòng họ chư thiên các ngươi nên mỗi chăm lòng thành tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Bấy giờ, a tố lạc và bè lũ chúng ác tâm đã khởi tức đều tiêu diệt.
Khi ấy, Thiên Đế Thích liền thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là Đại thần chú, là Đại minh chú, là Vô thượng chú, là Vô đẳng đẳng chú, là Vua tất cả chú, rất tôn rất thắng, rất thượng rất diệu, năng dẹp được tất cả, chẳng bị tất cả uốn dẹp lại. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm năng diệt được tất cả pháp ác bất thiện, năng mãn được tất cả thiện pháp thù thắng.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Chư Phật quá khứ vị lai hiện tại đều nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình. Ta đây cũng nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các trời người thuyết pháp vô thượng.
Kiều Thi Ca! Nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thế gian mới có nhánh giác tương ưng mười thiện nghệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc ba mươi bảy phần pháp Bồ đề, hoặc sáu thần thông, hoặc vô lượng vô biên Phật pháp khác.
Kiều Thi Ca! Tóm lại mà nói, tám muôn bốn ngàn các nhóm thiện pháp không chẳng đều nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm hiện ra thế gian.
Kiều Thi Ca! Trí nhất thiết Phật, trí tự nhiên khởi, trí bất tư nghì đều nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm hiện ra thế gian.
Kiều Thi Ca! Nương Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thế gian mới có Bồ tát hiện ra. Nương Bồ tát, nên thế gian bèn có nhánh giác tương ưng mười thiện nghệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc ba mươi bảy phần pháp Bồ đề, hoặc sáu thần thông, hoặc vô lượng vô biên Phật pháp khác đều được hiện ra. Nếu khi các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng ra đời, duy có Bồ tát do trước đã nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thế lực bình đẳng tuôn chảy, trọn nên phương tiện khéo léo thù thắng, thương xót thế gian các hữu tình, nên thi thiết gây dựng ra nhánh giác tương ưng mười thiện nghệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc ba mươi bảy phần pháp Bồ đề, hoặc sáu thần thông, hoặc vô lượng vô biên Phật pháp khác.
Kiều Thi Ca! Ví như ban đêm nhờ trăng tròn đầy, ánh sáng soi đến các ngôi sao, tinh tú, cây thuốc thảy theo thế lực kia đều được tăng thịnh. Như vậy, khi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trước đã diệt độ, Chánh pháp ẩn mất, Phật sau chưa ra đời, thế gian có bao pháp hành diệu hạnh tất cả đều nương Bồ tát hiện ra. Bồ tát có bao phương tiện khéo léo đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà năng thành xong được. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa là cội gốc các thiện pháp thù thắng.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói rộng cho lưu khắp, sẽ được trọn nên công đức thắng lợi hiện tại vị lai thế gian xuất thế gian.
Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Các thiện nam tử thiện nữ nhân này hiện tại chẳng bị tất cả thuốc độc, yếm rủa, chú thuật làm thương hại, lửa chẳng đốt được, nước chẳng trôi được, các dao gậy thảy cũng chẳng thể hại được, cho đến chẳng bị bốn trămm bốn bệnh làm chết yểu, chỉ trừ định nghiệp dị thục đời trước, đời hiện nay phải chịu.
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nếu gặp quan sự, giặc oán bức bách, chăm lòng tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu đến chỗ kia trọn chẳng bị kia khiển phạt gia hại, muốn tìm điều xấu đều chẳng thể được. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Vì thế lực oai thần pháp Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm lẽ khiến được vậy.
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này nếu có muốn đến các chỗ quốc vương, vương tử, đại thần thảy, chăm lòng tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm quyết định được quốc vương thảy vui mừng hỏi han, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Vì cớ sao?
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này đã tụng Bát nhã Ba la mật đa, thường đối hữu tình dẫn phát các thứ việc từ bi vậy. Do nhân duyên đây, đồng nội hiểm nạn, người phi người thảy các kẻ moi xấu đều chẳng làm gì được.
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này sẽ được trọn nên bao nhiêu các công đức thắng lợi hiện tại như thế thảy.
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này tùy sanh chỗ nào thường chẳng xa lìa các thiện pháp thù thắng, chẳng đọa ác thú, nhiêu ích hữu tình, lần năng chứng được Nhất thiết trí trí.
Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử thiện nữ nhân này sẽ được trọn nên bao nhiêu các công đức thắng lợi vị lai như thế thảy.
Bấy giờ, có đông nhiều các ngoại đạo phạm chí đi đến chỗ Phật muốn tìm lỗi Phật. Khi ấy, Thiên Đế Thích thấy rồi nghĩ rằng: Nay có đông nhiều các ngoại đạo phạm chí đi đến pháp hội đây moi tìm xấu Phật, đâu chẳng phải việc lưu nạn Bát nhã ư? Ta phải tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã theo thọ nơi Phật, khiến bọn tà kia trở đường mà lui. Nghĩ rồi bèn tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Liền đó ngoại đạo phạm chí đông nhiều kia đàng xa tỏ kính lễ, quanh hữu Thế Tôn, trở đường mà lui.
Khi ấy, Xá Lợi Tử thấy rồi nghĩ rằng: Kia có duyên nào vừa đến lại vừa lui?
Phật biết ý kia bảo Xá Lợi Tử rằng: Các ngoại đạo kia đến tìm lỗi Ta, do Thiên Đế Thích tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa khiến kia quay lui. Xá Lợi Tử! Ta trọn chẳng thấy các ngoại đạo kia có chút bạch pháp, chỉ ôm ác tâm vì muốn tìm lỗi Ta đi đến chỗ Ta.
Xá Lợi Tử! Ta trọn chẳng thấy tất cả thế gian có các thiên ma và ngoại đạo thảy loại hữu tình khi thuyết Bát nhã cưu mang ác tâm đến tìm lỗi dở; oai lực Bát nhã không ai làm hoại được vậy.
Bấy giờ, ác ma lén khởi nghĩ này: Nay bốn chúng vây quanh trước sau Phật, trời cõi Dục cõi Sắc đều đến nhóm hội tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa. Trong đây chắc có các Đại Bồ tát đích thân trước Phật nhận ký Bồ đề, sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, làm cảnh ta trống không. Ta phải đến kia phá hoại đôi mắt. Lén khởi nghĩ rồi, hóa làm bốn quân oai hùng mạnh bén đi đến chỗ Phật.
Khi ấy, Thiên Đế Thích thấy rồi nghĩ rằng: Đâu chẳng phải ác ma hóa làm việc đây muốn đến não Phật và làm lưu nạn cùng Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Bốn quân như thế trang bị đẹp lạ, quân chúng các vua đều chẳng thể kịp được, định là ác ma hóa làm. Đêm dài ác ma rình tìm xấu Phật, phá hoại các hữu tình chỗ tu việc tốt. Ta phải tụng niệm Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã theo Phật thọ học, khiến ác ma kia trở đường mà đi. Thiên Đế Thích nghĩ rồi bèn tụng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Liền đó ác ma lui dần mà đi, vì oai lực Đại thần chú vương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đuổi vậy.
Khi ấy, có vô lượng trời Ba mươi ba đồng thời hóa làm âm hoa thiên diệu, vọt thân trong không rải lên Phật, chấp tay cung kính đồng thưa Phật rằng: Cúi xin đem Bát nhã Ba la mật đa đây để ở trong người châu Thiệm bộ trụ lâu dài, cho đến lưu khắp Bát nhã Ba la mật đa ở trong người châu Thiệm bộ. Phải biết chỗ này Phật Pháp Tăng bảo thường chẳng diệt mất, nhiêu ích thế gian khiến được lợi ích an vui thù thắng. Khi đó chư Thiên kia lại mỗi đều hóa làm âm hoa thiên diệu mà rải lên Phật, lần nữa thưa Phật rằng: Nếu các hữu tình tu hành Bát nhã Ba la mật đa, tất cả ác ma và giòng họ kia rình tìm điều xấu chẳng thể được tiện.
Khi ấy, Thiên Đế Thích bèn thưa Phật rằng: Nếu các hữu tình chỉ nghe danh tự công đức Bát nhã Ba la mật đa, phải biết các loại hữu tình như thế đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, ở chỗ chư Phật phát thệ nguyện rộng lớn, nhóm nhiều căn lành mới thành được việc này, chẳng phải từ trong căn lành chút xíu mà có đến. Huống năng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giải nói, rộng cho lưu bố, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Phải biết các loại hữu tình như thế công đức trí huệ chẳng thể nghĩ bàn. Sở dĩ vì sao?
Vì muốn cầu chư Phật Nhất thiết trí trí nên đối trong lý thú Bát nhã Ba la mật đa mà cầu. Ví như hữu tình muốn cầu ngọc báu lớn phải phương tiện siêng năng cầu nơi biển cả. Như vậy muốn cầu Nhất thiết trí trí, nên cầu nơi trong lý thú Bát nhã Ba la mật đa.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Chư Phật đã được Nhất thiết trí trí đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà được thành xong. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa là pháp cội gốc tối thắng chư Phật.
Bấy giờ, Khánh Hỷ bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì duyên nào chẳng khen bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa và các công đức khác mà chỉ khen Bát nhã Ba la mật đa?
Phật bảo: Khánh Hỷ! Bởi Bát nhã Ba la mật đa đây năng cùng năm Ba la mật đa trước và các công đức khác làm tôn làm dẫn, nên ta lệch khen.
Lại nữa, Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Nếu chẳng hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu bố thí cho đến bát nhã, đấy khá gọi là chơn tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa chăng?
Khánh Hỷ thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng chơn. Cần do hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu bố thí cho đến bát nhã mới được gọi là chơn tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa.
Phật bảo: Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Nếu chẳng hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu bố thí cho đến bát nhã, sở tu như thế được tên bố thí thảy Ba la mật đa chăng?
Khánh Hỷ thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng được. Cần do hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu bố thí cho đến bát nhã. Sở tu như thế mới được tên bố thí thảy Ba la mật đa.
Phật bảo: Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Nếu chẳng hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu căn lành, căn lành như thế được rốt ráo chăng?
Khánh Hỷ thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng chơn. Cần do hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu căn lành, căn lành như thế mới được rốt ráo.
Phật bảo: Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Nếu lìa Bát nhã Ba la mật đa là năng chơn hồi hướng Nhất thiết trí trí chăng?
Khánh Hỷ thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng chơn. Cần có Bát nhã Ba la mật đa mới chơn hồi hướng Nhất thiết trí trí.
Phật bảo: Khánh Hỷ! Nơi ý hiểu sao? Oai thần công đức Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khá nghĩ bàn chăng?
Khánh Hỷ thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng khá. Oai thần công đức Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng khá nghĩ bàn, các căn lành khác đều chẳng năng kịp được.
Phật bảo: Khánh Hỷ! Do nhân duyên đây, Ta nói Bát nhã Ba la mật đa năng cùng năm Ba la mật đa trước và công đức khác làm tôn làm dẫn, năng khiến năm Ba la mật đa trước và công đức khác rốt ráo viên mãn, nên Ta lệch khen. Nếu khen Bát nhã Ba la mật đa cũng khen năm Ba la mật đa trước và các công đức khác.
Bấy giờ, Khánh Hỷ lại thưa Phật rằng: Sao là hồi hướng Nhất thiết trí trí mà tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa và công đức khác?
Phật bảo: Khánh Hỷ! Đem không hai làm phương tiện, không sanh làm phương tiện, không sở đắc làm phương tiện hồi hướng Nhất thiết trí trí nên tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa và công đức khác.
Cụ thọ Khánh Hỷ lại thưa Phật rằng: Đem không hai nào làm phương tiện, không sanh nào làm phương tiện, không sở đắc nào làm phương tiện hồi hướng Nhất thiết trí trí nên tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa và công đức khác?
Phật bảo: Khánh Hỷ! Đem sắc cho đến thức không hai làm phương tiện, không sanh làm phương tiện, không sở đắc làm phương tiện hồi hướng Nhất thiết trí trí nên tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa và công đức khác, vì pháp sắc thảy đều tánh không vậy. Tánh không sắc thảy cùng bố thí thảy đều không hai vậy.
Khánh Hỷ phải biết: Do Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mới năng hồi hướng Nhất thiết trí trí. Do năng hồi hướng Nhất thiết trí trí khiến bố thí thảy vô biên công đức rốt ráo viên mãn. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa cùng bố thí thảy tất cả công đức làm tôn làm dẫn.
Khánh Hỷ phải biết: Ví như đất cả, đem giống rải trong, các duyên hòa hợp bèn được sanh trưởng. Nên biết đất cả làm chỗ nương dựa, làm năng gây dựng cho giống sanh trưởng. Như vậy Bát nhã Ba la mật đa và sở hồi hướng Nhất thiết trí trí làm chỗ nương dựa, làm năng gây dựng cho bố thí thảy tất cả công đức khiến được sanh trưởng. Nên nói Bát nhã Ba la mật đa cùng bố thí thảy tất cả công đức là tôn là dẫn. Nên Ta lệch khen Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, chẳng phải công đức khác. Nếu khen Bát nhã tức khen các pháp kia vậy.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
