Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 20

Quyển thứ 481

- HỘI THỨ BA

Phẩm XÁ LỢI TỬ

Thứ 2-3

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng khởi nghĩ này: Ta đối pháp giới hoặc mau hiện đẳng giác, hoặc chẳng mau hiện đẳng giác. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Không có chút pháp năng đối pháp giới hiện đẳng giác vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy chút pháp lìa pháp giới ấy, chẳng thấy pháp lìa giới pháp mà có. Chẳng thấy chút pháp tức pháp giới ấy, chẳng thấy pháp giới tức các pháp mà có. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì pháp cùng pháp giới chẳng phải tức ly vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng khởi nghĩ này: Pháp giới năng làm nhân duyên các pháp. Chẳng khởi nghĩ này: Các pháp như thế năng chứng pháp giới. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này hãy chẳng thấy có chút pháp, huống nào có pháp năng chứng.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy pháp giới tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng pháp giới. Chư Phật cũng vậy. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Không cùng pháp giới chẳng tương ưng, chẳng phải chẳng tương ưng, chẳng tức ly vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy pháp giới tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng pháp giới.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy sắc tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng sắc. Chẳng thấy thọ tưởng hành thức tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng thọ tưởng hành thức.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy nhãn xứ tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng nhãn xứ. Chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tương ưng cùng không, cũng chẳng không tương ưng cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy sắc xứ tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng sắc xứ. Chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp xứ tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng thanh hương vị xúc pháp xứ.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy nhãn giới tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng nhãn giới. Chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý giơí tương ưng cùng không , cũng chẳng thấy không tương ưng cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy sắc giới tương ưng cùng không , cũng chẳng thấy không tương ưng cùng sắc giới. Chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp giới tương ưng cùng không ,cũng chẳng thấy không tương ưng cùng thanh hương vị xúc pháp giới.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy nhãn thức giới tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng nhãn giơí. Chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tương ưng cùng không, cũng chẳng thấy không tương ưng cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa năng tương ưng được như thế đấy là đệ nhất tương ưng cùng với không.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này do tương ưng cùng không như thế nên chẳng đọa Thanh Văn bậc Độc giác thảy, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng bồ đề.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát trong các tương ưng, tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa rất là đệ nhất, rất tôn rất thắng, rất thượng rất diệu, rất cao rất cực, Vô thượng Vô thượng thượng, vô đẳng vô đẳng đẳng. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Tương ưng Bát nhã Ba la mật đa như thế, tức là tương ưng không , tức là tương ưng vô tướng, tức là tương ưng vô nguyện vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa như thế, phải biết tức là nhận ký Bồ đề, hoặc gần nhận ký.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này do tương ưng đây năng vì vô lượng vô số hữu tình làm đại nhiêu ích.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát đây chẳng khởi nghĩ này: Ta tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng khởi nghĩ này: Ta đối Bồ đề đã được nhận ký, hoặc gần nhận ký. Chẳng khởi nghĩ này: Ta năng nghiêm tịnh cõi Phật. Ta năng thành thục hữu tình. Chẳng khởi nghĩ này: Ta sẽ chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ vô lượng chúng. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy có pháp lìa nơi pháp giới, chẳng thấy pháp giới lìa các pháp mà có. Chẳng thấy có pháp năng hành bát nhã Ba la mật đa. Chẳng thấy có pháp được Phật trao ký. Chẳng thấy có pháp năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chẳng thấy có pháp năng thành thục hữu tình. Vì cớ sao?

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, rốt ráo chẳng khởi tưởng hữu tình thảy . Sở vì sao? Các hữu tình thảy rốt ráo chẳng sanh lại cũng chẳng diệt. Kia đã rốt ráo chẳng sanh chẳng diệt, làm sao năng nói được tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Như các hữu tình chẳng sanh chẳng diệt, các pháp cũng vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng thấy hữu tình các pháp sanh nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng thấy hữu tình các pháp diệt nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Đạt các hữu tình và pháp không, nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Đạt các hữu tình và pháp phi ngã, nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Đạt các hữu tình và pháp xa lìa, nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng không rất là đệ nhất, tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa rất tôn rất thắng, không ai năng kịp được.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng như thế, năng chánh dẫn pháp đại từ, đại bi, cùng vô lượng vô biên các Phật pháp khác. Do thế lực đây, rốt ráo chẳng khởi tâm xan tham, phạm giới, giận dữ, biếng lười, tán loạn, ác huệ tạp nhiễm.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa, Bồ Tát Ma ha tát này chết từ chỗ nào sanh đến trong đây? Từ chỗ đây chết sẽ sanh nơi nào?

Phật bảo Tôn giả Xá Lợi Tử rằng: Nếu Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa, Bồ Tát Ma ha tát này hoặc từ các cõi Phật chết đến sanh trong đây, hoặc từ trời Đỗ sử đa chết đến sanh trong đây, hoặc từ trong người chết đến sanh trong đây.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa từ các cõi Phật chết đến sanh trong đây ấy, Bồ Tát Ma ha tát này mau tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Do nhân duyên đây, chuyển đời bèn được thâm diệu pháp môn mau hiện tại tiền. Từ đây trở đi hằng tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa mau chóng. Sanh ở chỗ nào thường gặp chư Phật, cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen, không luống bỏ qua.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa từ trời Đỗ sử đa chết đến sanh đây ấy, Bồ Tát Ma ha tát này đối sáu Ba la mật đa thường chẳng quên mất, hằng hiện tại tiền; đối tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn cũng thường chẳng quên mất, hằng hiện tại tiền.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa chết từ trong người đến sanh đây ấy, Bồ Tát Ma ha tát này trừ được Bất thối chuyển, căn kia mờ chậm chẳng năng chóng tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa; đối đà la ni môn, tam ma địa môn đều chưa tự tại, chẳng năng hằng hiện tiền.

Xá Lợi Tử! Ngươi lại còn hỏi Nếu Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa, Bồ Tát Ma ha tát này từ đây chết sẽ sanh nơi nào ấy. Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này từ đây chết rồi sanh các cõi Phật. Từ một nước Phật đến một nước Phật, tuỳ sanh chỗ nào, thường gặp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Cho đến chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, hằng chẳng lìa Phật.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát không phương tiện khéo léo nên dù năng hiện khởi bốn tĩnh lự, cũng năng tu hành sáu Ba la mật đa. Do được tĩnh lự nên sanh trời Trường thọ. Tùy kia thọ tận đến sanh trong người, gặp gỡ chư Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, tu hành sáu thứ Ba la mật đa mà căn mờ chậm, chẳng cực sáng lanh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát dù được tĩnh lự, tu hành Bát nhã Ba la mật đa mà không phương tiện khéo léo, nên mới bỏ tĩnh lự sanh ở cõi Dục. Phải biết Bồ Tát Ma ha tát này căn cũng mờ chậm, chẳng cực sáng lanh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát dù năng vào bốn tĩnh lự, cũng năng vào bốn vô lượng, cũng năng vào bốn định vô sắc. Cũng năng tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, mà có phương tiện khéo léo nên chẳng tùy thế lực tĩnh lự, vô lượng, vô sắc mà sanh. Chỉ sanh thế giới có Phật, thường gặp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa, ở trong Hiền kiếp định sẽ làm Phật.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát dù năng khởi bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, mà có phương tiện khéo léo nên chẳng theo thế lực tĩnh lự, vô lượng, vô sắc mà sanh. Lại sanh lại cõi Dục, hoặc đại tộc Sát đế lợi, đại tộc Bà la môn, đại tộc trưởng giả, đại tộc cư sĩ, vì muốn thành thục các hữu tình vậy.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát dù hiện vào bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, mà có phương tiện khéo léo nên chẳng theo thế lực tĩnh lự, vô lượng, vô sắc mà sanh. Lại sanh lại cõi Dục, hoặc trời Bốn đại vương chúng, hoặc trời ba mươi ba, hoặc trời Dạ ma, hoặc trời Đỗ sử đa, hoặc trời Lạc biến hóa, hoặc trời Tha hóa tự tại, vì muốn thành thục các hữu tình vậy. Hoặc vì nghiêm tịnh cõi Phật cho mình nên thường gặp chư Phật, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, không luống bỏ qua.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát dù năng hiện vào bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, mà có phương tiện khéo léo nên từ chỗ đây chết, sanh trong Phạm thế làm Đại Phạm vương uy đức tự tại, dạo các cõi Phật, từ một nước Phật đến một nước Phật. Bồ Tát trong ấy, kẻ chưa chứng Vô thượng Chánh đẳng giác khuyên chứng Vô thượng Chánh đẳng giác, kẻ đã chứng Vô thượng Chánh đẳng giác thỉnh quay xe pháp, nhiêu ích tất cả.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát còn buộc một đời tu hành Bát nhã Ba la mật đa, có phương tiện khéo léo nên dù hiện khởi bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, Không tam ma địa, Vô tướng tam ma địa, Vô nguyện tam ma địa, mà chẳng theo thế lực tĩnh lự, vô lượng, vô sắc mà chuyển. Hiện tiền phụng thờ gần gũi cúng dường hiện tại Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, ở chỗ Phật đây siêng tu phạm hạnh. Từ trong đây chết, sanh trời Đỗ sử đa, theo thọ lượng kia, các căn không khuyết, đủ nhớ chánh biết. Có vô lượng vô số trăm ngàn trăm ức muôn ức chúng chư thiên vây quanh cung kính đến sanh trong đây. Chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ vô lượng chúng sanh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát được sáu thần thông, chẳng sanh cõi Dục, chẳng sanh cõi Sắc, chẳng sanh cõi Vô sắc, dạo các cõi Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn, tu hạnh Bồ Tát, cho đến chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát được sáu thần thông, dạo đi tự tại từ một nước Phật đến một nước Phật, trải qua cõi Phật không có danh Thanh Văn, Độc giác thừa, duy có Nhất thừa các chúng Bồ Tát.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát được sáu thần thông, dạo đi tự tại từ một nước Phật đến một nước Phật, trải qua cõi Phật hữu tình thọ lượng chẳng thể đếm biết.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát được sáu thần thông dạo các thế giới, từ một thế giới đến một thế giới. Hoặc có thế giới chẳng nghe danh Phật, danh Pháp, danh Tăng, Bồ Tát Ma ha tát này qua kia ngợi khen công đức Tam-Bảo, khiến nhiêu ích hữu tình rất sanh tịnh tín, do đây đêm dài được nhiêu ích lớn. Bồ Tát Ma ha tát này từ đây mạng chung, sanh cõi có Phật, tu hạnh Bồ Tát, lần lữa chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng bồ đề.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, được bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc; tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi; tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng. Bồ Tát Ma ha tát này chẳng sanh cõi Dục, chẳng sanh cõi Sắc, chẳng sanh cõi Vô sắc, thường sanh chỗ năng ích hữu tình, lợi ích an vui cho hữu tình đã giáo hóa.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm năng vào ngôi Bồ Tát chánh quyết định, cho đến năng trụ bậc Bất thối chuyển.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, bèn năng lần hồi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp, độ thoát vô lượng vô số hữu tình, khiến được lợi ích an vui thù thắng, đối cõi Vô dư y Bát Niết Bàn mà vào Niết Bàn. Sau vào Niết Bàn, chánh pháp đã thuyết hoặc trụ một kiếp, hoặc một kiếp hơn, nhiêu ích vô lượng vô biên các loại hữu tình.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm, năng tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa, cùng vô lượng vô số trăm ngàn trăm ức muôn ức Bồ Tát Ma ha tát vây quanh cung kính, dạo các cõi Phật, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa được bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, năng ở trong ấy tự tại dạo đi.

Nghĩa là trước vào sơ tĩnh lự, từ sơ tĩnh lự khởi vào diệt đẳng chí. Từ diệt đẳng chí khởi vào đệ nhị tĩnh lự. Từ đệ nhị tĩnh lự khởi vào diệt đẳng chí. Từ diệt đẳng chí khởi vào đệ tam tĩnh lự. Từ đệ tam tĩnh lự khởi vào diệt đẳng chí. Từ diệt đẳng chí khởi vào đế tứ tĩnh lự. Từ đệ tứ tĩnh lự khởi vào diệt đẳng chí. Từ diệt đẳng chí khởi vào Không vô biên xứ. Từ Không vô biên xứ khởi vào Thức vô biên xứ. Từ Thức vô biên xứ khởi vào diệt đẳng chí. Từ diệt đẳng chí khởi vào Vô sở hữu xứ. Từ Vô sở hữu xứ khởi vào phi tưởng phi phi tưởng xứ. Từ Phi tưởng phi phi tưởng xứ khởi vào diệt đẳng chí.

Như vậy, Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, đối các đẳng chí thứ lớp vượt khỏi, thuận nghịch qua lại dạo đi tự tại.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát dù đã được bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Cũng đã tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, mà chẳng lấy quả dựu lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, hoặc Phật vô lượng Chánh đẳng bồ đề.

Bồ Tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa có phượng tiện khéo léo, nên khiến các hữu tình tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi; được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác bồ đề. Cũng khiến hữu tình tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Xá Lợi Tử! Trí quả Thanh Văn Độc giác đây tức là Nhẫn Bồ Tát Ma ha tát.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này phải biết đã trụ Bất thối chuyển, an trụ Bát nhã Ba la mật đa mới năng làm được việc này.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát an trụ sáu Ba la mật đa, tịnh cung trời Đỗ sử đa, trong Hiền kiếp đây sẽ được làm Phật, lợi ích an vui vô lượng hữu tình.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, dù đã được bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Đã tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Cũng đã tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng. Thường xuyên tu học hạnh tới Bồ đề, mà đối bốn đế hiện tướng chưa thông suốt. Phải biết Bồ Tát Ma ha tát này còn buộc một đời, chưa được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa, dạo các thế giới an lập hữu tình nơi Vô thượng giác, nghiêm tịnh cõi Phật. Phải biết Bồ Tát Ma ha tát này cần trải qua vô lượng vô số đại kiếp mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát trụ sáu thứ Ba la mật đa, thường siêng tinh tiến lợi ích hữu tình, khẩu thường chẳng nói dẫn lời vô nghĩa, thân tâm chẳng khởi rước lấy nghiệp vô nghĩa.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát thường dùng sáu thứ Ba la mật đa mà làm thượng thủ tu hạnh Bồ Tát, thí các hữu tình tất cả đồ vui: cần ăn cho ăn, cần uống cho uống, cần áo mặc cho áo mặc, cần xe cộ cho xe cộ, cần hương hoa cho hương hoa, cần đồ nằm cho đồ nằm, cần nhà cửa cho nhà cửa, cần của lúa cho của lúa, cần ngọc báu cho ngọc báu, cần nghiêm cụ cho nghiêm cụ, cần tôi tớ cho tôi tớ. Tùy cần dùng thảy đều thí cho, khuyên tu các thiện, dạy dứt các ác, đều khiến chứng được Niết Bàn thường vui.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát hóa thân như Phật, vào khắp địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, trong thú trời người, theo tiếng tăm loại kia vì thuyết chánh pháp khiến được an vui thù thắng.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát an trụ sáu thứ Ba la mật đa, hóa thân như Phật, qua khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, vì các hữu tình tuyên nói Chánh pháp, nghiêm tịnh cõi Phật. Ở chỗ chư Phật lóng nghe Chánh pháp, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen. Khắp lấy tướng cõi Phật mười phương tối thắng Vô thượng vi diệu thanh tịnh, mà bèn tự khởi cõi Phật nghiêm tịnh tối thắng Vô thượng. Ở yên trong ấy, còn buộc một đời các đại Bồ Tát, khiến mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa đủ ba mươi hai tướng Đại trượng phu, tám mươi tùy hảo trang nghiêm nơi thân. Các căn mãnh lợi thanh tịnh Vô thượng. Chúng sanh được thấy không chẳng kính mến, lần hồi hóa đạo, khiến mau chứng được Niết Bàn tam thừa.

Như vậy, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát nên học thanh tịnh nghiệp thân, ngữ, ý lợi ích an vui tất cả hữu tình.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, dù được các căn tối thắng mãnh lợi mà chẳng tự cao, khinh dễ người khác.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm hằng trụ thí giới Ba la mật đa, cho đến chưa được bậc Bất thối chuyển, với tất cả thời chẳng đọa ác thú.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cho đến chưa được bậc Bất thối chuyển, trọn chẳng nới bỏ mười thiện nghiệp đạo.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát an trụ thí giới Ba la mật đa, nhiếp nhận quả báo nhiều trăm ngàn vua Chuyển luân. Do đây gặp gỡ vô lượng trăm ngàn chư Phật Thế Tôn, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, không luống bỏ qua.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ tát Ma ha tát an trụ trong sáu thứ Ba la mật đa, thường vì hữu tình làm pháp soi sáng, hằng chẳng xa lìa ánh sáng Phật pháp. Như vậy lần hồi cho đến chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này do nhân duyên đây đối các Phật pháp thường năng hiện khởi. Vậy nên, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa thường chẳng nên khởi hữu tội nghiệp thân, nghiệp ngữ, nghiệp ý.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao gọi là hữu tội nghiệp thân, nghiệp ngữ, nghiệp ý?

Phật nói: Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Những gì là thân, ta do thân đây mà khởi thân nghiệp? Những gì là ngữ, ta do ngữ đây mà khởi ngữ nghiệp? Những gì là ý, ta do ý đây mà khởi ý nghiệp? Xá Lợi Tử! Đấy gọi hữu tội nghiệp thân ngữ ý.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng đắc thân và thân nghiệp, chẳng đắc ngữ và ngữ nghiệp, chẳng đắc ý và ý nghiệp.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa đắc thân ngữ ý và các nghiệp kia, bèn khởi tâm xan tham, phạm giới, giận dữ, biếng lười, tán loạn, ác huệ.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa khởi tâm như thế, không có lẽ ấy.

Lại, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa khởi thân ngữ ý ba thứ thô trọng, cũng không lẽ ấy. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa, nên năng tịnh thân ngữ ý ba thứ thô trọng.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: bạch Thế Tôn! Sao là Bồ Tát Ma ha tát tịnh thân ngữ ý ba thứ thô trọng?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng đắc thân và thân thô trọng, chẳng đắc ngữ và ngữ thô trọng, chẳng đắc ý và ý thô trọng. Xá Lợi Tử! Như vậy Bồ Tát Ma ha tát năng tịnh thân ngữ ý ba thứ thô trọng.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm năng thọ trì đủ mười thiện nghiệp đạo, chẳng khởi tác ý Thanh Văn, Độc giác, hằng nhớ độ thoát tất cả hữu tình. Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này cũng gọi năng tịnh ba thứ thô trọng.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa tịnh đạo Bồ đề.

Khi ấy Xá lợi tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao gọi là Bồ Tát Ma ha tát tịnh đạo bồ đề?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát khi tu hạnh Bồ Tát, chẳng đắc thân nghiệp, chẳng đắc ngữ nghiệp, chẳng đắc ý nghiệp. Chẳng đắc bố thí Ba la mật đa, chẳng đắc tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng đắc Thanh Văn, chẳng đắc Độc giác, chẳng đắc Bồ Tát, chẳng đắc Như Lai, chẳng đắc tất cả pháp. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát tịnh đạo Bồ đề.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa tới đạo bồ đề không ai ngăn cản được.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Duyên nào Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa tới đạo bồ đề không ai ngăn cản được?

Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa chẳng lấy sắc, chẳng lấy thọ tưởng hành thức. Chẳng lấy nhãn xứ sắc xứ. Chẳng lấy nhĩ xứ thanh xứ. Chẳng lấy tỷ xứ hương xứ. Chẳng lấy thiệt xứ vị xứ. Chẳng lấy thân xứ xúc xứ. Chẳng lấy ý xứ pháp xứ.

Chẳng lấy nhãn giới sắc giới nhãn thức giới. Chẳng lấy nhĩ giới thanh giới nhĩ thức giới. Chẳng lấy tỷ giới hương giới tỷ thức giới. Chẳng lấy thiệt giới vị giới thiệt thức giới. Chẳng lấy thân giới xúc giới thân thức giới. Chẳng lấy ý giới pháp giới ý thức giới.

Chẳng lấy địa giới, chẳng lấy thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng lấy bốn niệm trụ; chẳng lấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng lấy bố thí Ba la mật đa; chẳng lấy tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã ba la mật đa. Chẳng lấy Phật mười lực; chẳng lấy bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng lấy quả Dự lưu; chẳng lấy quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán. Chẳng lấy Độc giác bồ đề, chẳng lấy hạnh Bồ Tát Ma ha tát, chẳng lấy Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Xá Lợi Tử! Do duyên cớ này, các Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa tăng trưởng mạnh mẽ tới đạo Bồ đề, không ai ngăn cản được.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát an trụ Bát nhã Ba la mật đa,chóng năng viên mãn Nhất thiết trí trí, thành thắng trí nên đóng bít tất cả cửa tới biển ác thú, thọ thân người trời thường chẳng nghèo hèn, các căn đầy đủ hình mạo nghiêm đẹp, thế gian trời, người đều nên kính mến.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Những gì gọi là Bồ Tát Ma ha tát sở thành thắng trí?

Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát do Thánh trí đây, thấy khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nghe khắp được tiếng chư Phật thuyết pháp, thấy khắp hội kia tất cả Thanh Văn Bồ Tát Tăng thảy, thấy khắp tướng nghiêm tịnh cõi kia.

Xá Lợi Tử! Các bồ tát Ma ha tát do Thánh trí đây chẳng khởi tưởng thế giới, chẳng khởi tưởng Phật, chẳng khởi tưởng Pháp, chẳng khởi tưởng Thanh Văn Tăng, chẳng khởi tưởng Bồ Tát Tăng, chẳng khởi tưởng Độc giác, chẳng khởi tưởng mình, chẳng khởi tưởng người, chẳng khởi tưởng cõi Phật nghiêm tịnh.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát do Thánh trí đây, dù hành bố thí Ba la mật đa mà chẳng đắc bố thí Ba la mật đa; dù hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa.

Dù tu bốn niệm trụ, mà chẳng đắc bốn niệm trụ; dù tu bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi mà chẳng đắc bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi.

Dù nhóm Phật mười lực mà chẳng đắc Phật mười lực; dù nhóm bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng mà chẳng đắc bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này đã thành thắng trí. Các Bồ Tát Ma ha tát do Thánh trí đây chóng năng viên mãn tất cả Phật pháp. Dù năng viên mãn tất cả Phật pháp mà không chấp lấy.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành sáu thứ Ba la mật đa được tịnh năm nhãn, chỗ gọi nhục nhãn, thiên nhãn, huệ nhãn, pháp nhãn, Phật nhãn.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Sao gọi bồ tát ma ha tát được tịnh nhục nhãn?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn năng thấy hai trăm cái tám mươi dặm. Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn năng thấy ba trăm cho đến ngàn cái tám mươi dặm. Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn nhăn thấy ba trăm cho đến ngàn cái tám mươi dặm. Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn năng thấy cõi Thiệm bộ châu. Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn cho đến năng thấy cõi bốn đại châu. Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn năng thấy Tiểu thiên thế giới. Có Bồ Tát Ma ha tát nhục nhãn năng thấy Trung thiên thế giới. Có Bồ Tát Ma ha tát năng thấy Tam thiên đại thiên thế giới. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh nhục nhãn.

Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: bạch Thế Tôn! Sao gọi Bồ Tát Ma ha tát được tịnh thiên nhãn?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát thiên nhãn năng thấy tất cả trời Bốn đại vương chúng, trời Ba mươi hai, trời đỗ sử đa, trời Lạc biến hóa, trời Tha hóa tự tại, thiên nhãn thấy được. Cũng năng thấy tất cả trời Phạm chúng, trời Phạm phụ, trời Phạm hội, trời Đại phạm, thiên nhãn thấy được. Cũng năng thấy tất cả trời Quang, trời Thiểu quang, trời vô lượng quang, trời Quang âm, thiên nhãn thấy được. Cũng năng thấy tất cả Trời Tịnh, trời Thiểu tịnh, trời vô lượng tịnh, Trời Biến tịnh, thiên nhãn thấy được. Cũng năng thấy tất cả Trời Quảng, trời thiểu quảng, trời Vô lượng quảng, Trời Quảng quả, thiên nhãn thấy được. Cũng năng thấy tất cả Trời Vô tưởng, Hữu tưởng, thiên nhãn thấy được. Cũng năng thấy tất cả Trời Vô phiền, trời Vô nhiệt, trời Thiện Hiện, trời Thiện kiến, Trời Sắc cứu cánh thiên nhãn thâý được.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát thiên nhãn thấy được tất cả trời Bốn đại vương chúng cho đến Trời Sắc cứu cánh, thiên nhãn chẳng thể thấy được.

Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát thiên nhãn năng thấy các loại hữu tình cõi mười phương đều như Căng già sa, chết đây sanh kia như thật biết rõ.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh thiên nhãn.

Khi ấy Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Sao gọi bồ tát Ma ha tát được tịnh huệ nhãn?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Các bồ tát ma ha tát có tịnh huệ nhãn chẳng thấy có pháp hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc hữu tội hoặc vô tội, hoặc hữu lậu, hoặc vô lậu, hoặc hữu nhiễm hoặc vô nhiễm hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh. Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này huệ nhãn chẳng thấy có pháp khá thấy, khá nghe, khá giác, khá biết. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh huệ nhãn.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Sao gọi bồ tát ma ha tát được thanh tịnh pháp nhãn?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Pháp nhãn các Bồ Tát Ma ha tát năng như thật biết các thứ bổ đặc già la sai khác.

Nghĩa là như thật biết: Đây tùy tín hành, đây tùy pháp hành, đây vô tướng hành, đây trụ không, đây trụ vô tướng, đây trụ vô nguyện. Đây do ba giải thoát môn khởi năm căn, do năm căn khởi định vô gián, do định vô gián khởi giải thoát tri kiến, do giải thoát trí kiến dứt hẳn ba gút, chỗ gọi tà kiến, giới cấm thủ, nghi. Do dứt đây nên được quả Dự lưu. Tức đây lại do sơ đắc tu đạo, mỏng dục tham sân được quả Nhất lai. Tức đây lại do thượng phẩm tu đạo, hết dục tham sân được quả Bất hoàn. Tức đây lại do thượng phẩm tu đạo, hết năm gút thuận thượng phần, chỗ gọi tham sắc, tham vô sắc, vô minh, mạn, trạo cử. Do hết đây nên được quả A la hán.

Đây do không giải thoát môn khởi năm căn. Do năm căn khởi định vô gián. Do định vô gián khởi giải thoát tri kiến. Do giải thoát tri kiến dứt hẳn ba gút được quả Dự lưu, nói rộng cho đến được quả A la hán.

Đây do vô tướng giải thoát môn khởi năm căn. Do năm căn khởi định vô gián. Do định vô gián khởi giải thoát trí kiến. Do giải thoát trí kiến, dứt hẳn ba gút được quả Dự lưu, nói rộng cho đến được quả A la hán.

Đây do vô nguyện giải thoát môn khởi năm căn. Do năm căn khởi định vô gián. Do định vô gián khởi giải thoát trí kiến. Do giải thoát trí kiến dứt hẳn ba gút được quả Dự lưu, nói rộng cho đến được quả A la hán.

Đây do không vô tướng giải thoát môn, đây do không vô nguyện giải thoát môn, đây do vô tướng vô nguyện giải thoát môn, nói rộng cũng vậy. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát ma ha tát được tịnh pháp nhãn.

Lại Xá Lợi Tử! Các bồ tát ma ha tát pháp nhãn năng như thật biết sở hữu pháp tâp đều là pháp diệt. Do biết đây nên bèn được năm căn. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh pháp nhãn.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát pháp nhãn năng như thật biết Bồ Tát Ma ha tát này tối sơ phát tâm, tu hành thí giới Ba la mật đa thành tựu tín căn cho đến tinh tiến căn, phương tiện khéo léo nên nghĩ thọ thân tăng trưởng thiện pháp. bồ tát Ma ha tát này hoặc sanh đại tộc Sát đế lợi cho đến hoặc sanh đại tộc Cư sĩ, hoặc sanh trời Bốn đại vương chúng cho đến hoặc sanh trời Tha hóa tự tại, an trụ chỗ kia thành thục hữu tình, thí các hữu tình những thứ đồ vui, nghiêm tịnh cõi Phật, gặp thời Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chẳng đọa Thanh Văn các bậc Độc giác, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quyết chẳng quay lui. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh pháp nhãn.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát pháp nhãn năng như thật biết Bồ Tát Ma ha tát này, đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đã được nhận ký. Bồ Tát Ma ha tát này đối Vô thượng Chánh đẳng bồ đề chưa được nhận ký. Bồ Tát Ma ha tát này đã được Bất thối, Bồ Tát Ma ha tát này chưa được Bất thối.

Bồ Tát Ma ha tát này đã viên mãn thần thông. Bồ Tát Ma ha tát này chưa viên mãn thần thông. Bồ Tát Ma ha tát này năng qua thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. bồ tát ma ha tát này chẳng năng qua thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn.

Bồ tát Ma ha tát này đã được thần thông, Bồ Tát Ma ha tát này chưa được thần thông. Bồ Tát Ma ha tát này đã nghiêm tịnh cõi Phật, Bồ Tát Ma ha tát này chưa nghiêm tịnh cõi Phật. Bồ Tát ma ha tát này đã thành thục hữu tình, Bồ Tát Ma ha tát này chưa thành thục hữu tình.

Bồ Tát Ma ha tát này đã được chư Phật khen ngợi, Bồ Tát Ma ha tát này chưa được chư Phật khen ngợi. Bồ Tát Ma ha tát này đã gần gũi chư Phật, Bồ Tát Ma ha tát này chưa gần gũi chư Phật.

Bồ Tát ma ha tát này thọ mạng vô lượng, Bồ Tát Ma ha tát này thọ mạng hữu lượng. bồ tát Ma ha tát này khi được Bồ đề, Bí sô Tăng vô lượng; Bồ Tát Ma ha tát này khi được Bồ đề Bí sô Tăng hữu lượng. Bồ Tát Ma ha tát này khi được bồ đề có Bồ Tát Tăng, Bồ Tát Ma ha tát này khi được bồ đề không Bồ Tát Tăng.

Bồ Tát Ma ha tát này có khổ hạnh khó hành, Bồ Tát Ma ha tát này không khổ hạnh khó hành. Bồ Tát Ma ha tát này đã trụ thân rốt sau, Bồ Tát Ma ha tát này chưa trụ thân rốt sau.

Bồ tát Ma ha tát này đã ngồi tòa Bồ đề, Bồ Tát Ma ha tát này chưa ngồi tòa Bồ đề. Bồ Tát Ma ha tát này có ma đến phá rối, Bồ Tát ma ha tát này không ma đến phá rối. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh pháp nhãn.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Sao gọi Bồ Tát ma ha tát được tịnh Phật nhãn?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Tâm Bồ đề các Bồ Tát Ma ha tát không gián đoạn, vào định Kim cương dụ được Nhất thiết tướng trí, thành Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, được tịnh Phật nhãn. Các Bồ Tát Ma ha tát do được nhãn đây không gì chẳng thấy, không gì chẳng nghe, không gì chẳng giác, không gì chẳng biết. Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát được tịnh Phật nhãn.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được năm nhãn thanh tịnh như thế, nên học sáu thứ Ba la mật đa. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì sáu thứ Ba la mật đa như thế năng thu nhiếp tất cả pháp lành thù thắng. Chỗ gọi tất cả pháp lành Thanh Văn, pháp lành Độc giác, pháp lành Bồ Tát, pháp lành Như Lai.

Xá Lợi Tử! Nếu có thuyết rằng: bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng thu nhiếp tất cả pháp lành thù thắng, đấy là chánh thuyết . Sở vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu là mẹ tất cả pháp lành, năng sanh tất cả Ba la mật đa và công đức thù thắng năm nhãn thảy.

Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được năm nhãn thanh tịnh như thế, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên học năm nhãn. Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát năng học năm nhãn, quyết được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Quyển thứ 482

- HỘI THỨ BA

Phẩm XÁ LỢI TỬ

Thứ 2-4

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa năng dẫn phát sáu thần thông Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát thần cảnh trí chứng thông năng khởi các thứ việc đại thần biến. Chỗ gọi rung động mười phương cõi đều như Căng già sa đại địa các vật. Biến một làm nhiều, biến nhiều làm một, hoặc hiển hoặc ẩn mau chóng không ngại. Ven núi tường vách thẳng qua như không. Qua lại trên không in như chim bay. Ra vào trong đất như ra vào nước. Bước đi trên nước như đi trên đất. Thân xịt khói lửa như cao nguyên cháy. Thân thểd chảy các dòng như núi tuyết tiêu. Nhật nguyệt thân đức oai thế khó đương. Đưa tay nắm bắt ánh sáng ẩn che, cho đến tịnh cư chuyển thân tự tại. Thần biến như thế số ấy vô biên.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát đây tuy dụng đủ thần cảnh trí như thế mà với trong ấy chẳng tự cao cử, chẳng chấp tánh thần cảnh trí chứng thông, chẳng chấp việc thần cảnh trí chứng thông, chẳng chấp kẻ năng được thần cảnh trí chứng thông như vậy. Với chấp chẳng chấp đều không sở chấp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì tự tánh không vậy, tự tánh lìa vậy, tự tánh bản lai bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng vì vui thích dẫn phát thần cảnh trí chứng thông như thế, duy trừ được Nhất thiết trí trí.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, dẫn pháp thần cảnh trí chứng thông Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát thiên nhĩ trí chứng thông rất thắng thanh tịnh hơn thiên nhĩ người, năng như thật nghe các thứ tiếng tăm loại hữu tình phi tình mười phương cõi đều như Căng già sa. Chỗ gọi khắp nghe tiếng các địa ngục, tiếng bàng sanh, tiếng quỷ giới, tiếng người, tiếng trời, tiếng Thanh Văn, tiếng Độc giác, tiếng Bồ Tát, tiếng Như Lai và các thứ tiếng tất cả hữu tình phi tình khác, hoặc lớn hoặc nhỏ không chướng không ngại.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát đây tuy đủ dụng thiên nhĩ trí như thế mà với trong ấy chẳng tự cao cử, chẳng chấp tánh thiên nhĩ trí chứng thông, chẳng chấp việc thiên nhĩ trí chứng thông, chẳng chấp kẻ năng được thiên nhĩ trí chứng thông như thế. Đối chấp chẳng chấp đều không sở chấp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì tự tánh không vậy, tự tánh lìa vậy, tự tánh bản lai bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, dẫn phát thiên nhĩ trí chứng thông Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tha tâm trí chứng thông năng như thật biết tâm và tâm sở loại hữu tình khác mười phương cõi đều như Căng già sa. Chỗ gọi biết khắp hữu tình khác hoặc có tâm tham hoặc lìa tâm tham, hoặc có tâm sân, hoặc lìa tâm sân, hoặc có tâm si hoặc lìa tâm si, hoặc có tâm ái, hoặc lìa tâm ái, hoặc có tâm lấy hoặc lìa tâm lấy, hoặc tâm nhóm hoặc tâm tan, hoặc tâm nhỏ hoặc tâm lớn, hoặc tâm cất lên hoặc tâm hạ xuống, hoặc tâm vắng lặng hoặc tâm chẳng vắng lặng, hoặc tâm lay động hoặc tâm chẳng lay động, hoặc tâm định hoặc tâm chẳng định, hoặc tâm giải thoát hoặc tâm chẳng giải thoát, hoặc tâm hữu lậu hoặc tâm vô lậu, hoặc tâm có tỳ vết hoặc tâm không tỳ vế, hoặc tâm hữu thượng hoặc tâm vô thượng, đều như thật biết.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát đây tuy đủ dụng tha tâm trí như thế mà với trong ấy chẳng tự cao cử, chẳng chấp tánh tha tâm trí chứng thông, chẳng chấp việc tha tâm trí chứng thông, chẳng chấp kẻ năng được tha tâm trí chứng thông. Đối chấp chẳng chấp đều không sở chấp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì tự tánh không vậy, tự tánh lìa vậy,tự tánh bản lai bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng vì vui thích dẫn phát tha tâm trí chứng thông như thế, duy trừ vì được Nhất thiết trí trí.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa dẫn phát tha tâm trí chứng thông Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tùc trụ tùy niệm trí chứng thông, năng như thật nhớ các việc đời trước tất cả hữu tình mười phương cõi đều như Căng già sa. Chỗ gọi tùy nhớ hoặc mình hoặc người các việc đời trước quá khứ tức khắc một tâm cho đến trăm tâm. Hoặc lại tùy nhớ hoặc mình hoặc người các việc đời trước quá khứ một ngày cho đến trăm ngày. Hoặc lại tùy nhớ hoặc mình hoặc người các việc đời trước quá khứ một thánh cho đến trăm thánh. Hoặc lại tùy nhớ hoặc mình hoặc người các việc đời trước quá khứ một năm cho đến trăm năm. Hoặc lại tùy nhớ hoặc mình hoặc người các việc đời trước quá khứ một kiếp, trăm kiếp, ngàn kiếp, nhiều trăm ngàn kiếp, cho đến vô lượng trăm ngàn trăm ức muôn ức kiếp các việc đời trước.

Hoặc lại tùy nhớ bao nhiêu các việc đời trước ở thời trước, nghĩa là thời như vậy, xứ như vậy, danh như vậy, tánh như vậy, loại như vậy, ăn như vậy, ở lâu như vậy, thọ lượng như vậy, khổ vui như vậy; chết từ chỗ kia sanh đến trong đây, chết từ chỗ đây sanh qua nơi kia, hình mạo như thế, nói năng như thế. Hoặc hẹp hoặc rộng các việc đời trước đều năng tùy nhớ.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát đây tuy đủ dụng trí các thứ tùy nhớ đời trước như thế mà với trong ấy chẳng tự cao cử, chẳng chấp tánh túc trụ tùy niệm trí chứng thông, chẳng chấp kẻ năng được túc trụ tùy niệm trí chứng thông. Đối chấp chẳng chấp đều không sở chấp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì tự tánh không vậy, tự tánh lìa vậy, tự tánh bản lai bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng vì vui thích dẫn phát túc trụ tùy niệm trí chứng thông, duy trừ vì được Nhất thiết trí trí.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa dẫn phát túc trụ tùy niệm trí chứng thông Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát thiên nhãn trí chứng thông rất thắng thanh tịnh hơn thiên nhãn người, năng như thật thấy các thứ sắc tượng hữu tình phi tình mười phương cõi đều như các Căng già. Thấy các hữu tình khi chết khi sống, sắc đẹp sắc xấu, thú lành thú dữ, hoặc kém hoặc hơn, theo dụng nghiệp lực thọ sanh sai khác.

Hữu tình như thế, thành ba thứ diệu hành thân ngữ, ý, khen mỹ Hiền Thánh. Nhân duyên chánh kiến, thân hoại mạng chung sẽ thăng thiện thú, hoặc sanh lên trời, hoặc sanh trong người hưởng các vui khoái.

Hữu tình như thết, thành ba thứ ác hành thân ngữ ý, hủy báng Hiền Thánh. Nhân duyên tà kiến, thân hoại mạng chung sẽ đọa thú dữ, hoặc sanh địa ngục, hoặc sanh bàng sanh, hoặc sanh quỷ giới, hoặc sanh biên địa hạ tiện trong nhóm uế ác hữu tình, chịu các khổ não.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát đây tuy đủ thiên nhãn thanh tịnh như thế, thấy các thú hữu tình mười phương cõi chết đây sanh kia, nhân quả sai khác, mà với trong ấy chẳng tự cao cử, chẳng chấp tánh thiên nhãn trí chứng thông, chẳng chấp việc thiên nhãn trí chứng thông, chẳng chấp kẻ năng được thiên nhãn trí chứng thông như thế, với chấp chẳng chấp đều không sở chấp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì tự tánh không vậy, tự tánh lìa vậy, tự tánh bản lai bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng vì vui thích dẫn phát thiên nhãn trí chứng thông như thế, duy trừ vì được Nhất thiết trí trí.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa dẫn phát thiên nhãn trí chứng thông Ba la mật đa.

Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát lậu tận trí chứng thông, năng như thật biết tất cả hữu tình mười phương cõi đều như cát Căng già lậu hết chẳng hết. Bồ Tát tuy được lậu tận thông đây, chẳng đọa Thanh Văn và bậc Độc giác, duy tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chẳng lại mong cầu các nghĩa lợi khác vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này tuy đủ lậu tận trí chứng thông như thế, mà với trong ấy chẳng tự cao cử,chẳng chấp tánh lậu tận trí chứng thông, chẳng chấp việc lậu tận trí chứng thông, chẳng chấp kẻ năng được lậu tận trí chứng thông như thế, đối chấp chẳng chấp đều không sở chấp. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì tự tánh không vậy, tự tánh lìa vậy, tự tánh bản lại bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chẳng vì vui thích dẫn phát lậu tận trí chứng thông như thế, duy vì được Nhất thiết trí trí.

Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa dẫn phát lậu tận trí chứng thông Ba la mật đa.

Như vậy, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chóng năng viên mãn thanh tịnh sáu thông. Do thanh tịnh sáu thông đây viên mãn, mau năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, an trụ bố thí Ba la mật đa nghiêm tịnh đạo Nhất thiết trí trí, bởi rốt ráo không, không có xan lẫn vậy.

Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa an trụ tịnh giới Ba la mật đa nghiêm tịnh đạo Nhất thiết trí trí, bởi rốt ráo không, không có hủy phạm vậy.

Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa trụ an nhẫn Ba la mật đa nghiêm tịnh đạo Nhất thiết trí trí, bởi rốt ráo không , không có giận dữ vậy.

Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa an trụ tinh tiến Ba la mật đa nghiêm tịnh đạo Nhất thiết trí trí, bởi rốt ráo không, không có tán loạn vậy.

Có Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa an trụ Bát nhã Ba la mật đa nghiêm tịnh đạo Nhất thiết trí trí, bởi rốt ráo không, không có ác huệ vậy.

Như vậy, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa an trụ sáu thứ Ba la mật đa hoặc biệt hoặc tổng nghiêm tịnh đạo Nhất thiết trí trí, bởi rốt ráo không vậy, không qua lại vậy, không lấy bỏ vậy. Thi thiết bố thí xan tham, tịnh giới ác giới, an nhẫn giận dữ, tinh tiến biếng lười, tĩnh lự tán loạn, Bát nhã ác huệ, mà với trong đó không sở chấp trước.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chính lúc bấy giờ chẳng chấp bố thí chẳng chấp xan tham, chẳng chấp tịnh giới chẳng chấp phạm giới, chẳng chấp an nhẫn chẳng chấp giận dữ, chẳng chấp tinh tiến chẳng chấp lười biếng, chẳng chấp tĩnh lự chẳng chấp tán loạn, chẳng chấp bát nhã chẳng chấp ác huệ.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này chính lúc bấy giờ chẳng chấp mắng chửi, chẳng chấp khen ngợi, chẳng chấp khinh dễ, chẳng chấp cung kính. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Vì trong pháp vô sanh, mắng chửi khen ngợi, khinh dễ cung kính đều không có vậy . Sở vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tuyệt hẳn tất cả việc chấp trước vậy.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa nhận được công đức rất thượng rất diệu, tất cả Thanh Văn và các Độc giác đều chỗ chẳng có.

Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này công đức viên mãn, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đối các hữu tình khởi tâm bình đẳng. Bồ Tát Ma ha tát này đối các hữu tình khởi tâm bình đẳng rồi, được tánh bình đẳng tất cả hữu tình, được tánh bình đẳng tất cả pháp.

Bồ tát Ma ha tát này được tánh bình đẳng tất cả hữu tình, được tánh bình đẳng tất cả pháp rồi, an lập tất cả hữu tình nơi trong tánh bình đẳng tất cả pháp.

Bồ Tát Ma ha tát này đối trong hiện pháp được tất cả Phật cộng đồng hộ niệm, được tất cả Bồ Tát Ma ha tát chung nhau mến trọng, được tất cả Thanh Văn, Độc giác chung cùng cung kính.

Bồ tát Ma ha tát này tùy sanh chỗ nào mắt thường chẳng thấy sắc chẳng thể ưa, tai thường chẳng nghe tiếng chẳng thể ưa, mũi thường chẳng ngửi mùi chẳng thể ưa, lưỡi thường chẳng thèm vị chẳng thể ưa, thân thường chẳng giác xúc chẳng thể ưa, ý thường chẳng lấy pháp chẳng thể ưa. Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này năng đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hẳn chẳng quay lui.

Chính khi Phật thuyết các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa thắng công đức đây, nhiềm trăm Bí sô từ tòa đứng dậy đều cởi thượng phục dâng lên Thế Tôn. Dâng rồi đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bấy giờ, Thế Tôn tức liền mỉm cười, từ điện môn phóng ra các thứ sắc quang. Khi ấy, A Nan Đà liền từ tòa đứng dậy, lệch che vai tả, gối hữu chấm đất, chấp tay cung kính thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nhân nào duyên gì hiện mỉm cười đây, chư Phật hiện cười chẳng không nhân duyên?

Lúc đó Phật bảo A Nan Đà rằng: Từ tòa đây đứng dậy nhiều trăm Bí sô, từ nay về sau sáu mươi mốt kiếp, trong kiếp Tinh Dụ sẽ được làm Phật đều đồng một hiệu là Đại Tràng Tướng Như Lai, ứng Chánh đẳng giác, Minh Hành Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Các Bí sô đây xả thân này rồi, sẽ sanh cõi Phật Bất Động phương Đông, ở chỗ Phật kia tu hạnh Bồ Tát. Khi ấy lại có sáu vạn Thiên tử nghe Phật đã thuyết pháp tương ưng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, vui mừng tín thọ. Thế Tôn ký kia sẽ ở trong pháp Từ Thị Như Lai tinh tiến xuất gia, siêng tu phạm hạnh dứt các phiền não, chứng vào Niết Bàn.

Bấy giờ tất cả đại chúng trong hội, nhờ Phật thần lực đều thấy mười phương mỗi ngàn cõi Phật và các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cùng chúng hội kia, các cõi Phật kia các đức trang nghiêm rất nên ưa thích. Chính lúc bấy giờ tướng nghiêm tịnh cõi Kham Nhẫn đây chỗ chẳng năng kịp. Khi đó mười vạn chúng sanh chúng hội đây đều phát nguyện rằng: Chỗ tu phúc chúng tôi nguyện sẽ vãng sanh các cõi Phật kia.

Lúc đó Thế Tôn biết sở nguyện kia mỉm cười lần nữa, diện môn lại phóng ra các thứ sắc quang.

Khi ấy A Nan Đà từ tòa dậy, cung kính thưa Phật nhân duyên mỉm cười, thời Phật bảo rằng: Ngươi nay thấy mười ngàn người đây chăng? A Nan Đà thưa: Dạ, đã thấy.

Phật nói: Mười ngàn chúng sanh nay đấy, mạng chung từ đây theo nguyện lực kia ở vạn cõi Phật đều được vãng sanh. Từ đây về sau thường chẳng lìa Phật, cúng dường cung kính,tôn trọng ngợi khen. Tu hành sáu Ba la mật đa được viên mãn rồi, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đều đồng một hiệu là Trang Nghiêm Vương Như Lai, ứng Chánh đẳng giác, Minh Hành Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.

Bấy giờ trong chúng, cụ thọ Xá Lợi Tử, cụ thọ Đại Mục Liên, cụ thọ Đại Ẩm Quang, cụ thọ Thiện Hiện thảy chúng trông quen biết, các đại Bí sô và Bí sô ni, Bồ Tát Ma ha tát, tại gia nam, tại gia nữ đều từ tòa đứng dậy chấp tay cung kính cùng thưa Phật rằng:

Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát sở đắc Bát nhã Ba la mật đa là Đại Ba la mật đa, là Quảng Ba la mật đa, là Đệ nhất Ba la mật đa, là Tôn Ba la mật đa. Là Thắng Ba la mật đa, là Diệu Ba la mật đa, là Vi diệu Ba la mật đa, là Cao Ba la mật đa, là Cực Ba la mật đa, là Thượng Ba la mật đa, là Vô Thượng Ba la mật đa, là Đẳng Ba la mật đa, và vô Đẳng Ba la mật đa, là Như hư không Ba la mật đa, là Vô đối Ba la mật đa, là tướng không Ba la mật đa, là Cộng tướng không Ba la mật đa, là Thành tựu tất cả công đức Ba la mật đa, là Chẳng thể khuất phục Ba la mật đa, là Năng phục tất cả Ba la mật đa.

Bạch Thế Tôn! Tu hành bát nhã Ba la mật đa các Bồ Tát Ma ha tát rất tôn rất thắng, rất thượng rất diệu, đủ đại thế lực năng hành vô đẳng đẳng bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa. Năng mãn vô đẳng bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa. Năng được vô đẳng đẳng tự thể chỗ gọi thân vô biên tướng hảo diệu trang nghiêm. Năng chứng pháp vô đẳng đẳng, chỗ gọi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Cũng do tu hành Bát nhã Ba la mật đa cực viên mãn nên được sắc vô đẳng đẳng, được thọ tưởng hành thức vô đẳng đẳng, chứng bồ đề vô đẳng đẳng, quay xe pháp vô đẳng đẳng, lợi ích an vui các loại hữu tình. Chư Phật quá khứ vị lai hiện tại cũng do tu hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đã sẽ hiện chứng. Vậy nên, Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ Tát Ma ha tát kẻ muốn đến tất cả pháp bờ kia rốt ráo nên tu học Bát nhã Ba la mật đa.

Bạch Thế Tôn! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa các bồ tát Ma ha tát, tất cả thế gian trời, người, a tố lạc, kiện đạt phược thảy đều nên cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo các đệ tử Bồ Tát thảy rằng: Như vậy, như vậy. Như lời các ngươi đã nói. Tu hành Bát nhã Ba la mật đa các Bồ Tát Ma ha tát, tất cả thế gian trời, người a tố lạc, kiện đạt phược thảy đều nên cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen. Vì cớ sao? Vì nhân Bồ Tát Ma ha tát này nên thế gian mới có người trời xuất hiện. Chỗ gọi đại tộc Sát đế lợi, đại tộc Bà la môn, đại tộc Trưởng giả, đại tộc Cư sĩ, Chuyển luân thánh vương và các Tiểu vương giàu có tự tại, trời Bốn đại vương chúng cho đến Trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ xuất hiện thế gian.

Nhân Bồ Tát Ma ha tát đây nên thế gian mới có Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ Tát, chư Phật xuất hiện. Nhân Bồ Tát Ma ha tát đây nên thế gian mới có Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo xuất hiện.

Nhân Bồ Tát Ma ha tát đây nên thế gian mới có các thứ đồ vui giúp sống xuất hiện, chỗ gọi uống ăn, áo mặc, đồ nằm, bịnh duyên thuốc chữa, của lúa ngọc báu, đèn sáng thảy vật.

Tóm lại mà nói tất cả vui thế gian, trời người thảy và vui Niết Bàn không chẳng đều nhờ Bồ Tát Ma ha tát như thế mà có . Sở vì sao? Vì Bồ Tát Ma ha tát này tự hành sáu thứ Ba la mật đa, cũng khuyên người hành. Vậy nên, do các Bồ Tát Ma ha tát tu hành bát nhã Ba la mật đa đây, tất cả hữu tình đều được lợi ích an vui thù thắng.

Bấy giờ, Thế Tôn hiện tướng căn lưỡi trùm khắp tam thiên đại thiên thế giới. Từ tướng lưỡi đây lại phóng ra vô lượng các thứ sắc quang khắp soi cõi nước chư Phật mười phương Căng già sa thảy không chẳng quanh khắp.

Bấy giờ, trong các cõi Phật mười phương Căng già sa thảy, mỗi mỗi đều có vô lượng vô số các đại bồ tát thấy đại quang đây lòng dạ do dự, mỗi mỗi qua đến chỗ Phật cõi mình cúi đầu cung kính thưa Thế Tôn rằng: thần lực ai đây, lại bởi duyên nào có đại quang này sõi cõi chư Phật?

Khi ấy, mỗi Phật kia đều trả lời rằng: Ở mỗi phương kia co thế giới tên Kham nhẫn, Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác, Minh Hành Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Nay vì chúng Bồ Tát Ma ha tát tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa, hiện tướng căn lưỡi trùm khắp Tam thiên đại thiên thế giới. Từ tướng lưỡi kia lại phóng ra vô lượng các thứ sắc quang soi khắp cõi nước chư Phật mười phương Căng già sa thảy không chẳng quanh khắp. Quang nay đã thấy tức là tướng lưỡi Phật kia hiện ra.

Khi ấy vô lượng vô số các đại Bồ Tát ở mỗi cõi kia nghe rồi vui mừng đều thưa Phật rằng: Chúng tôi muốn qua thế giới Kham Nhẫn, xem lễ cúng dường Phật Thích Ca Mâu Ni và các Bồ Tát, cùng nghe Bát nhã Ba la mật đa. Cúi xin Thế Tôn thương xót cho đi.

Khi ấy, các Phật kia mỗi đều đáp rằng: Nay chính phải thời , tuỳ ý ngươi đi.

Khi chúng các Bồ Tát Ma ha tát được Phật hứa cho, đều lễ hai chân, đi quanh hữu phụng từ. Nghiêm sắm các thứ bảo tràng phan lọng, áo mặc anh lạc, hương tràng ngọc báu, vàng bạc, cac thứ hoa, đánh tấu nhiều thứ âm nhạc hay tuyệt. Trải qua giây lát đến chỗ Phật đây, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Phật, Bồ Tát, rồi đi quanh trăm ngàn vòng, đỉnh lễ chân Phật lui ngồi một phía.

Bấy giờ, trời Bốn đại vương chúng cho đến Trời Sắc cưú cánh đềm cầm vô lượng các thứ hương tràng và vô lượng thứ thiên hoa thật đẹp đi đến chỗ Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Phật Bồ Tát, rồi đi quanh trăm ngàn vòng, đỉnh lễ chân Phật lui đứng một phía.

Bấy giờ, mười phương chư đại Bồ Tát và vô lượng các trời cõi Dục, Sắc đã hiến các thứ bảo tràng phan lọng, áo mặc, anh lạc, hương hoa, ngọc báu và các âm nhạc. Vì thần lực Phật vọt lên không trung hợp thành đài lọng, lượng ngang thế giới tam thiên đại thiên, bốn góc đỉnh đài đều có bảo tràng, nhiều thứ trang nghiêm rất nên ưa thích.

Bấy giờ, Thế Tôn biết mười phương cõi các Bồ Tát đến và chúng chư thiên ý vui thanh tịnh đã đối các pháp được vô sanh nhẫn, đạt tất cả pháp vô tác vô vi, bất sinh bất diệt, liền bè mỉm cười, diện môn lại phóng nhiều thứ sắc quang.

Khi đó A Nan Đà liền từ tòa đứng dậy cung kính chấp tay thưa Thế Tôn rằng: Nhân nào duyên gì hiện mỉm cười đây, Đại Thánh hiện cười không chẳng nhân duyên?

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Nay trong hội đây trăm ngàn trăm ức chúng đã đối các pháp được vô sanh nhẫn, đạt tất cả pháp vô tát vô vi, bất sanh bất diệt, ý vui thanh tịnh. Do nhân duyên đã hiến hoa thảy các vật cúng dường vọt lên không trung hợp thành đài lọng. Bốn góc đỉnh đều có bảo tràng, nhiều thứ trang nghiêm nên rất ưa thích.

Bấy giờ, trong hội trăm ngàn trăm ức muôn ức chúng, từ tòa đứng dậy chấp tay cung kính bạch Thế Tôn rằng: Chúng tôi xin nguyện đời vị lai sẽ làm Phật, uy đức tướng hảo như Thế Tôn nay. Cõi nước trang nghiêm, chúng hội Thanh Văn, Bồ Tát người trời được quay bánh xe pháp đều đồng Phật nay.

Bấy giờ, Thế Tôn bèn bảo cụ thọ A Nan Đà rằng: Chúng từ tòa đứng dậy trăm ngàn ức muôn ức ở đời vị lai trải qua sáu mươi tám trăm ức đại kiếp tu hạnh Bồ Tát, trong kiếp Hoa Tích sẽ được làm Phật đều đồng một hiệu là Giác Phần Hoa Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác, Minh Hành Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.

HỘI THỨ BA

Phẩm THIỆN HIỆN

Thứ 3-1

Bấy giờ, Thế Tôn bảo thiện hiện rằng: Ngươi đem biện tài sẽ vì chúng Bồ Tát Ma ha tát tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa, dạy răn dạy trao các Bồ Tát Ma ha tát, khiến đối Bát nhã Ba la mật đa được đến rốt ráo.

Khi đó, chúng các Bồ Tát đại đệ tử và các Thiên tử mỗi đều sinh nghi: Cụ thọ Thiện Hiện vì đem tự lực sẽ vì chúng Bồ Tát Ma ha tát tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa, hay nương sức uy thần Thế Tôn?

Bấy giờ, Thiện Hiện nhờ thần lực Phật biết sở nghi nơi tâm chúng Bồ Tát đại đệ tử và cá thiên tử bèn bảo cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Đệ tử chư Phật dám đâu có nói ra mà không chẳng đều nhờ sức uy thần Phật. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Phật trước vì người tuyên nói pháp yếu, kia nương Phật dạy tinh siêng tu học cho đến chứng được thật tánh các pháp. Sau chuyển vì người có sở tuyên nói, nếu cùng pháp tánh được chẳng trái nhau đều là phương tiện khéo léo Như Lai.

Xá Lợi Tử! Tôi sẽ nhờ thần lực Phật gia bị vì chúng các Bồ Tát Ma ha tát tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa, chẳng phải tự biện tài năng làm được việc đây. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng phải cảnh giới các Thanh Văn Độc giác.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Như Phật đã nói các Bồ Tát ấy, thêm lời pháp nào gọi là Bồ Tát?

Bạch Thế Tôn! Tôi chẳng thấy có pháp khá gọi Bồ Tát Ma ha tát. Cũng chẳng thấy có pháp khá gọi Bát nhã Ba la mật đa. Làm sao khiến tôi vì chúng các bồ tát Ma ha tát tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa?

Bạch Thế Tôn! Tôi đem những lời Bát nhã Ba la mật đa nào, dạy răn dạy trao những Bồ Tát Ma ha tát nào, khiến đối Bát nhã Ba la mật đa được đến rốt ráo?

Bấy giờ, Phật bảo cụ thọ Thiện Hiện: Chỉ có giả danh gọi là Bát nhã Ba la mật đa. Chỉ có giả danh gọi là chúng Bồ Tát Ma ha tát. Giả danh như thế chỉ giả thi thiết, chẳng sanh chẳng diệt, chẳng ở trong chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Thiện Hiện phải biết: Như thế gian ngã chỉ có giả danh, thật bất khả đắc, danh giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Như vậy hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả, tất cả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví nhu nội sắc chỉ là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Như vậy thọ tưởng hành thức cũng chỉ giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Tất cả như thế chỉ có giả danh. Các giả danh đây, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát, hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài,chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như nhãn xứ chỉ có giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Như vậy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng chỉ là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Tất cả như thế chỉ có giả danh. Các giả danh đây, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài,chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát, hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai,vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như sắc xứ chỉ là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Như vậy thanh hương vị xúc pháp xứ cũng chỉ là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Tất cả như thế chỉ có giả danh. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như nhãn giới sắc giới nhãn thức giới chỉ là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Như vậy nhĩ giới thanh giới nhĩ thức giới, tỷ giới hương giơí tỷ thức giới, thiệt giới vị giới thiệt thức giới, thân giới xúc giới thân thức giới, ý giới pháp giới ý thức giới chỉ là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt,chỉ có đẳng tướng thi thiết lời nói. Tất cả như thế chỉ có giả danh. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát, hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như nội thân sở hữu đầu, cổ, vai, bắp tay, tay, cánh tay, vai sau, lưng, ngực, sườn, xương sống, đùi vế, đầu gối, bắp chân, bàn chân thảy, da thịt, cốt tủy, chỉ có giả danh. Danh giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát, hoặc hai danh đây đều giả pháp . Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như ngoại sự sở hữu cỏ cây gốc, cọng, nhánh lá và hoa quả thảy chỉ có giả danh. Danh giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát, hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như chư Phật quá khứ vị lai chỉ có giả danh. Danh giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát Ma ha tát, hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như cảnh mộng, vang hang, bóng sáng, việc huyễn, ánh nắng, trăng nước, biến hoá, chỉ có giả danh. Danh giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có đẳng tưởng thi thiết lời nói. Các giả danh đây chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy. Như vậy, Thiện Hiện! Hoặc bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ Tát ma ha tát, hoặc hai danh đây đều là giả pháp. Pháp giả như thế chẳng sanh chẳng diệt, chỉ có giả danh thi thiết lời nói, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở giữa hai, vì bất khả đắc vậy.

Như vậy, Thiện Hiện! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp danh giả pháp giả nên chính tu học.

Như vậy, Thiện Hiện! Tu hành bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán sắc, hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Thọ tưởng hành thức cũng lại như vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán nhãn xứ hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc vô tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán sắc xứ hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Thanh hương vị xúc pháp xứ cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán nhãn giới hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán sắc giới hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Thanh hương vị xúc pháp giới cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán nhãn thức giới hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán nhãn xúc hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng lại như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tu hành Bát nhã Ba la mật đa, các Bồ Tát Ma ha tát chẳng nên quán nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc không hoặc bất không, hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc hữu vi hoặc vô vi, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc sanh hoặc diệt, hoặc thiện hoặc phi thiện, hoặc có tội hoặc không tội, hoặc có phiền não hoặc không phiền não, hoặc thế gian hoặc xuất thế gian, hoặc tạp nhiễm hoặc thanh tịnh, hoặc thuộc sanh tử hoặc thuộc Niết Bàn. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ hoặc vui hoặc khổ hoặc chẳng khổ chẳng vui cũng lại như thế.

Vì cớ sao? Thiện Hiện! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc bồ tát ma ha tát , hoặc hai danh đây đều chẳng thấy ở trong giới hữu vi, cũng chẳng thấy ở trong giới vô vi . Sở vì sao? Thiện Hiện! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp như thế chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa trụ trong tất cả pháp không phân biệt, vì tu bốn niệm trụ, cho đến vì tu tám thánh đạo chi, nên dù hành Bát nhã Ba la mật đa mà chẳng thấy Bát nhã ba la mật đa cũng chẳng thấy danh Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy Bồ Tát Ma ha tát, cũng chẳng thấy danh Bồ Tát ma ha tát, cũng chẳng thấy chư Phật, cũng chẳng thấy danh chư Phật. Duy chính nghĩ cầu Nhất thiết trí trí.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa trụ trong tất cả pháp không phân biệt, vì tu bố thí Ba la mật đa cho đến vì tu Bát nhã Ba la mật đa, vì tu Phật mười lực cho đến vì tu mười tám pháp Phật bất cộng, nên dù hành Bát nhã Ba la mật đa mà chẳng thấy Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy danh Bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng thấy Bồ Tát Ma ha tát, cũng chẳng thấy chư Phật , cũng chẳng thấy danh chư Phật. Duy chính nghĩ cầu Nhất thiết trí trí.

Thiện Hiện! Bồ Tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đối tất cả pháp khéo thông đạt thật tướng, nghĩa là đạt trong ấy không nhiễm không tịnh.