Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 20
- Dịch giả
- HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 220
Quyển thứ 479 - HỘI THỨ BA
Quyển thứ 479 - HỘI THỨ BA
Phẩm
DUYÊN KHỞI
Thứ 1
Tôi nghe như vầy:
Một thuở Thế Tôn trụ thành Vương Xá, trong núi Thứu Phong cùng đồng chúng Đại Bí so năm ức người đều A la hán. Đã hết các lậu, không còn phiền não được chơn tự tại. Tâm khéo giải thoát, huệ khéo giải thoát, như khiến ngựa khôn cũng như rồng lớn. Đã làm đánh làm, đã xong đáng xong, bỏ các gánh nặng. Đã được lợi mình, hết gút các cõi. Chính biết giải thoát, chí tâm tự tại rốt ráo đệ nhất. Trừ A Nan Đà còn ở học địa, Xá Lợi Tử thảy mà làm thượng thủ. Lại có năm trăm chúng Bí sô ni đều A la hán, Da Du Đạt La mà làm thượng thủ. Lại có nhiều ngàn tại gia nam, tại gia nữ đều đã thấy pháp.
Lại có vô lượng vô số Đại Bồ Tát Tăng chẳng thể kể chẳng thể lường, chẳng thể nói, vô đẳng, tất cả đều được đại đà la ni tam ma địa hơn hết. An trụ không tánh, hành cảnh vô tướng, nguyện không phân biệt. Được nhẫn tất cả pháp tánh bình đẳng, đức vô ngại giải, các lời diễn nói thâm diệu lý thú, biện tài vô tận, du hý năm thông hẳn không lui mất. Khí điều ôn nhã tất cả kính vâng. Siêng tiến dũng nhuệ không các biếng lười. Bỏ thân thuộc, bỏ của cải, quên thân, mất mệnh, chẳng dùng kiêu gạt có chỗ tham cầu. Vì các hữu tình tuyên nói diệu lý. Chứng thâm pháp nhẫn, chí đẳng cực thú, được đại vô úy. Thân ý thản nhiên, vượt khỏi chúng ma. Ra làm sự nghiệp, hành địch phiền não, dứt các nghiệp chướng, tất cả luận người chỗ chẳng năng phục. Thanh Văn, Độc giác chẳng lường lượng kia. Với pháp với tâm đều được tự tại, giải thoát sở hữu nghiệp chướng phiền não. Đối thuyết các duyên không chẳng khéo léo, hợp thâm duyên khởi lý thú vô tận. Diệt kiến tùy miên, dứt các trói gút. Đối các đế lý trí đều khéo chứng. Phát hoằng thệ nguyện đã trải nhiều kiếp. Ngậm cười trước nói, dung nhan thư thới, điều hòa âm vận khéo đẹp, diệu biện vô cùng. Giữa chúng tôn nghiêm uy dung hòa kính. Động tĩnh nghi nhã, vô úy thản nhiên, muôn ức kiếp số, khéo nói vô tận. Quán các pháp môn in như việc huyễn, ánh nắng, cảnh mộng, trăng nước, tiếng vang, đã giống không hoa, tượng gương, bóng sáng, cũng như biến hóa và thành tầm hương. Dù thể thật không mà hiện tựa có. Với lý sâu thẳm nói không sợ gì. Tán tụng khéo đẹp, tâm chẳng thấp kém. Khéo biết các thứ thắng giải hữu tình tâm hành chỗ đến nhỏ nhiệm sai khác. Khéo năng thông suốt ngằn sau vô ngại. Thành tựu tối thắng vô sanh pháp nhẫn. Như thật ngộ vào pháp tánh bình đẳng. Nhiếp thọ vô biên đại nguyện cõi Phật. Ở mười phương cõi vô số chư Phật, nhờ sức Đẳng trì thường nhớ hiện tiền. Tất cả Như Lai xuất hưng ra đời đều năng thờ khắp, không luống bỏ qua. Cũng năng khuyên mời lâu trụ thế gian, quay xe Chánh pháp độ vô lượng chúng. Khéo năng đè diệt tất cả tùy miên và các kiến thú phiền não buộc bẩn. Dẫn phát du hý trăm ngàn đẳng trì. Đối các pháp môn năng khéo ngộ vào. Chúng các Bồ Tát ma ha tá này đủ vô lượng công đức như thế thảy, trải vô số kiếp khen chẳng hết được. Danh kia là: Hiền Thủ Bồ Tát, Tinh Thọ Bồ Tát, Quán Tự Tại Bồ Tát, Đắc Đại Thế Chí Bồ Tát, Diệu Cát Tường Bồ Tát, Kim Cương Huệ Bồ Tát, Bảo Ấn Thủ Bồ Tát, Thường Cử Thủ Bồ Tát, Từ Thị Bồ Tát. Như thế thảy vô lượng trăm ngàn, trăm ức, muôn ức Bồ Tát Ma ha tát mà làm thượng thủ.
Bấy giờ, Thế Tôn chính biết chính nhớ từ Đẳng trì vương thong thả mà khởi. Dùng tịnh thiên nhãn xem xét thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, cả thân vui vẻ đẹp lòng. Từ tướng ngàn quầng tròn dưới hai bàn chân, đều phóng sáu mươi trăm ngàn, trăm ức, muôn ức hào quang. Từ mười ngón chân, hai mu, hai gót, bốn mắt cá, hai cẳng, hai bắp, hai đầu gối, hai cổ vế, hai đùi vế, lưng, sườn, bụng, vai lưng, trong rốn, trên tim, chữ Đức nơi ngực tướng Đại sĩ phu, hai vú, hai nách, hai vai, hai xương vai, hai khuỷu tay, hai cánh tay trên, hai cổ tay, hai tay, hai lòng bàn tay, mười ngón, cổ sau, hầu, má, mép, cằm, trán, hai má, đỉnh, hai mày, hai mắt, hai tai, hai mũi, miệng, bốn nha, bốn mươi chiếc răng, tướng lôn giữa mày. Mỗi mỗi thân đều phóng sáu mươi trăm ngàn, trăm ức, muôn ức hào quang. Mỗi mỗi quang đây đều soi Tam thiên đại thiên thế giới. Từ đây lần lữa soi khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, hữu tình trong ấy kẻ xúc quang đây, tất được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ, Thế Tôn tất cả lổ lông thảy đều vui vẻ, mỗi xuất ra sáu mươi trăm ngàn, trăm ức, muôn ức hào quang. Mỗi mỗi quang này đều soi Tam thiên đại thiên thế giới. Từ đây lần lữa soi khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy. Hữu tình trong ấy kẻ xúc quang này tất được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ, Thế Tôn diễn thường quang nơi thân soi Tam thiên đại thiên thế giới. Từ đây lần lữa soi khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy. Hữu tình trong ấy kẻ xúc quang này tất được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ Thế Tôn từ nơi diện môn le tướng lưỡi rộng dài che khắp Tam thiên đại thiên thế giới hớn hở mỉm cười. Lại từ tướng lưỡi tuôn chảy vô lượng trăm ngàn, trăm ức, muôn ức hào quang, quang ấy tạp sắc. Từ trong mỗi mỗi quang tạp sắc đây hiện hoa sen báu, mỗi đóa ngàn tép, đều sắc chơn kim, các ngọc trang nghiêm. Hoa quang như thế khắp ba ngàn cõi. Từ đây lần lữa tuôn khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy. Trong các đài hoa đều có hóa Phật ngồi xếp bằng tréo chân diễn tiếng diệu pháp. Mỗi mỗi tiếng pháp đều thuyết pháp tương ưng sáu thứ Ba la mật đa. Kẻ hữu tình nghe tất được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề.
Bấy giờ, Thế Tôn chẳng khởi nơi tòa vào lại Sư tử đẳng trì du hý, hiện sức thần thông khiến Tam thiên đại thiên thế giới đây sáu thứ biến động: Đông vọt Tây lặn, Tây vọt Đông lặn. Nam vọt Bắc lặn, Bắc vọt Nam lặn, giữa vọt bìa lặn, bìa vọt giữa lặn. Nơi đất sạnh sẽ quang thấm mềm mại, sanh các hữu tình lợi ích an vui.
Khi ấy, Tam thiên đại thiên thế giới đây, sở thiện địa ngục, bàng sanh, quỷ giới và các hầm vô gián hiểm ác thú khác tất cả hữu tình đều lìa khổ nạn. Xả mệnh từ đây được sanh trong người và trời lục dục, đều nhớ túc trụ vui mừng nhảy nhót, đồng đến chỗ Phật, đem tâm thuần tịnh lễ lạy chân Phật. Từ đây lần lữa quanh khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, vì thần lực Phật, sáu thứ biến động. Khi thế giới kia các ác thú thảy tất cả hữu tình đều lìa khổ nạn, bỏ mệnh từ đây được sanh trong người và trời lục dục, đều nhớ túc trụ vui mừng nhảy nhót, mỗi ở bản cõi đồng đến chỗ Phật lễ lạy chơn Phật. Khi Tam thiên đại thiên thế giới đây và các thế giới mười phương Căng già sa thảy, hữu tình kẻ đui được xem, kẻ điếc được nghe, kẻ câm được nói, kẻ cuồng được nhớ, kẻ loạn được định, kẻ nghèo được giàu, kẻ trần được áo, kẻ đói được ăn, kẻ khát được uống, kẻ bệnh được lành, kẻ xấu xí được đẹp đẽ, kẻ hình tàn được đầy đủ, kẻ căn khuyết được viên mãn, kẻ mê ngất được tỉnh ngộ, kẻ mỏi mệt được yên vui thỏa thích.
Khi ấy, các loại hữu tình đẳng lòng hướng nhau như cha như mẹ, như anh như em, như chị như em, như bạn như thân. Lìa tà ngữ nghiệp mạng, tu chánh ngữ nghiệp mạng. Lìa mười ác nghiệp đạo, tu mười thiện nghiệp đạo. Lìa ác tầm tứ, tu thiện tầm tứ. Lìa phi phạm hạnh tu chính phạm hạnh. Ưa sạch bỏ dơ, vui tĩnh nới ồn, thân ý thư thái, bỗng sinh vui mừng như kẻ tu hành vào đệ tam định, lại có thắng huệ chốc lát hiện tiền, đều khởi nghĩ này: Bố thí, điều phục, an nhẫn, dũng tiến, tịch mĩnh, đế quán, xa lìa buông lung, tu hành phạm hạnh. Đối các hữu tình từ bi hỷ xả chẳng xúc hại nhau, đâu chẳng lành thay!
Bấy giờ, Thế Tôn ngự tòa sư tử quang sáng đặc biệt, uy đức nguy nga, ánh che Tam thiên đại thiên thế giới và cõi nước chư Phật mười phương Căng già sa thảy. Núi Tô mê lô, núi Luân vi thảy và tất cả các long thần thiên cung, cho đến trời Tịnh cư đều chẳng hiện được, như trăng thu đầy sáng nuốt các sao, như mặt trời hè sáng cướp các sắc, như bốn núi chúa Đại bảo diệu cao che khuất các núi mất sáng chói kia. Phật dùng thần lực hiện thân bản sắc, khiến Tam thiên đại thiên thế giới tất cả hữu tình thảy đều xem thấy.
Khi ấy, Tam thiên đại thiên thế giới đây vô lượng vô số các trời Tịnh cư, dưới đến cõi Dục trời Bốn đại vương chúng và tất cả người phi người thảy khác đều thấy Như Lai ngự tòa sư tử oai quang sáng rực như núi vàng lớn, vui mừng nhảy nhót, khen chưa từng có. Đều đem các thứ thượng diệu tràng hoa, hương hoa, hương bột thảy, áo mặc, anh lạc, bảo tràng, phan lọng, kỹ nhạc, các ngọc và vô lượng thứ hoa sen xanh trời, hoa sen đỏ trời, hoa sen trắng trời, hoa sen hương trời, hoa sen vàng trời, cùng lá hương và các thứ hoa sanh dưới nước trên khô nhiều vô lượng ngang Tam thiên đại thiên thế giới, rủ xuống lọng Thiên hoa, chuông báu, phan châu, thêu dệt văn vẻ rất nên ưa thích.
Khi đó cõi Phật đây trang nghiêm đẹp lạ, in như thế giới Cực Lạc Phương Tây. Phật quang chói rực Tam thiên đại thiên, vật loại hư không đều đồng vàng sắc. Thế giới chư Phật mười phương đều ngang sông Căng già sa, cũng lại như thế. Khi ấy, cõi Phật Tam thiên đại thiên đây, vì thần lực Phật, tất cả người mỗi mỗi thấy Phật ngồi chính trước mình, đều bảo Như Lai riêng vì nói pháp.
Bấy giờ, Thế Tôn chẳng khởi nơi tòa, vui vẻ mỉm cười, từ nơi diện môn phóng đại quang minh soi khắp cõi Phật Tam thiên đại thiên và các thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy. Khi ấy, cõi Phật Tam thiên đại thiên đây, tất cả hữu tình nương Phật quang minh, khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh Văn, Bồ Tát chúng hội vây quanh, cùng các hữu tình vô tình phẩm loại sai khác. Khi tất cả hữu tình thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy kia tầm Phật quang minh cũng thấy cõi đây Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh Văn, Bồ Tát chúng hội vây quanh, cùng tất cả hữu tình vô tình phẩm loại sai khác.
Bấy giờ, phương Đông hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên là Đa Bảo, Phật hiệu Bảo Tánh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hiện vì chúng Bồ Tát Ma ha tát thuyết đại Bát nhã Ba la mật đa. Kia có Bồ Tát tên là Phổ Quang, thấy đại quang, đại địa biến động và tướng thân Phật, ôm lòng do dự, đến trước chỗ Phật bạch Thế Tôn rằng: Nhân nào duyên gì mà có điềm đây?
Khi ấy, Phật Bảo Tánh bảo Phổ Quang rằng: Từ đây hết Phương Tây Căng già sa thảy thế giới, thế giới rốt sau tên là Kham Nhẫn, Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hiện vì chúng Bồ Tát Ma ha tát thuyết Đại Bát nhã Ba la mật đa, thần lực Phật kia nên hiện điềm đây. Phổ Quang nghe rồi vui mừng nhảy nhót, bạch Thế Tôn rằng: Tôi nay xin qua thế giới Kham Nhẫn xem lễ cúng dường Phật Thích Ca Mâu Ni và chúng Bồ Tát, cúi xin hứa cho.
Khi ấy, Phật Bảo Tánh bảo Phổ Quang rằng: Nay chính phải thời, tùy ý ngươi đi. Liền đem ngàn cọng hoa sen sắc vàng, mỗi hoa ngàn tép, các báu trang nghiêm trao cho Phổ Quang mà căn dặn rằng: Ngươi cầm hoa đây đến chỗ Phật Thích Ca Mâu Ni, như lời ta rằng: Bảo Tánh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác gởi hỏi vô lượng, rồi đem hoa sen này gởi lên Thế Tôn mà làm Phật sự. Người đến cõi kia nên trụ chính biết, chớ đem tâm khinh xem cõi Phật kia cùng các đại chúng mà tự hủy tổn . Sở vì sao? Các Bồ Tát Ma ha tát kia được vô ngại giải, đà la na môn, tam ma địa môn, thần thông tự tại, trụ thân rốt sau kham nối ngôi Phật, oai đức khó kịp, bi nguyện huân tâm, vì đại nhân duyên mà sanh cõi kia.
Khi ấy, Phổ Quang Bồ Tát ở chỗ Phật Bảo Tánh thọ hoa phụng giáo sắc, cùng vô lượng trăm ngàn, trăm ức, muôn ức Bồ Tát Ma ha tát và vô số trăm ngàn đồng nam, đồng nữ, đỉnh lễ chân Phật quanh hữu phụng từ. Đều cầm vô lượng đồ cúng thượng diệu pháp dẫn mà đến. Trải qua thế giới chư Phật phương Đông, mỗi mỗi chỗ Phật, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, không luống bỏ qua. Đến chỗ Phật đây, đỉnh lễ hai chân, quanh trăm ngàn vòng, lui trụ một mặt. Phổ Quang Bồ Tát trước Phật bạch rằng: bạch Thế Tôn! Từ đây hết phương Đông Căng già sa thảy thế giới, thế giới rốt sau là Đa Bảo, Phật hiệu Bảo Tánh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, gởi hỏi Thế Tôn vô lượng, đem ngàn cọng hoa sen sắc vàng đây để gởi lên Thế Tôn mà làm Phật sự.
Khi ấy, Phật Thích Ca Mâu Ni nhận hoa sen đây lại rải lại thế giới chư Phật phương Đông Căng già sa thảy. Vì Phật thần lực nên khiến hoa sen đây khắp cõi hư Phật. Trong các hoa đài đều có hóa Phật ngồi xếp bằng tréo chân, vì các Bồ Tát thuyết pháp tương ưng Đại Bát nhã Ba la mật đa, hữu tình nào nghe tới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Lúc ấy Phổ Quang cùng các quyến thuộc thấy việc này rồi, vui mừng nhảy nhót khen chưa từng có. Đều tùy căn lành đồ cúng nhiều ít, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Phật, Bồ Tát rồi, lui ngồi một phía. Các cõi phương Đông cũng lại như thế.
Bấy giờ, phương Nam hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên Ly Nhất Thiết Ưu, Phật hiệu Vô Ưu Đức, kia có Bồ Tát tên là Ly Ưu.
Phương Tây hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên là Tối Thắng, Phật hiệu Thắng Đế, kia có Bồ Tát tên là Thắng Thọ.
Phương Đông Bắc hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên Định Trang Nghiêm, Phật hiệu Định Tượng Thắng Đức, kia có Bồ Tát tên Ly Trần Dũng Mãnh.
Phương Đông Nam hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên Diệu Giác Trang Nghiêm thâm khả ác lạc, Phật hiệu Liên Hoa Thắng Đức, kia có Bồ Tát tên Liên Hoa Thủ.
Phương Tây Nam hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên Ly Trần Tụ, Phật hiệu Nhật Luân Biến Chiếu Thắng Đức, kia có Bồ Tát tên là Quang Minh.
Phương Tây Bắc hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên Chân Tự Tại, Phật hiệu Nhất Bảo Cái Thắng, kia có Bồ Tát tên là Bảo Thắng.
Phương Hạ hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên là Hoan Hỷ, Phật hiệu Hỷ Đức, kia có Bồ Tát tên Liên Hoa Đức, kia có Bồ Tát tên Liên Hoa Thắng.
Phương Thượng hết thế giới Căng già sa thảy, thế giới rốt sau tên là Hoan Hỷ, Phật hiệu Hỷ Đức, kia có Bồ Tát tên là Hỷ Thọ.
Như vậy tất cả đều như Phương Đông.
Bấy giờ, thế giới Kham Nhẫn Tam thiên đại thiên đây các báu đầy rẫy các diệu hương hoa trải khắp tràn đất, bảo tràng, phan lọng giăng hàng nơi nơi, cây hoa, cây quả, cây hương, cây tua, cây báu, áo báu, các cây lẫn lộn trang nghiêm quanh khắp rất nên ưa thích, như các cõi Phật Liên Hoa thế giới Phổ Hoa Như Lai. Diệu Cát Tường Bồ Tát, Thiện Trụ Huệ Bồ Tát, cùng bao nhiêu vô lượng đại uy đức Bồ Tát Ma ha tát là những vị bản sở trụ xứ.
HỘI THỨ BA
Phẩm
XÁ LỢI TỬ
Thứ 2-1
Bấy giờ, Thế Tôn biết các thế giới hoặc Thiên Ma, Phạm, hoặc các Sa Môn, hoặc Bà la môn, hoặc chúng các Bồ Tát Ma ha tát kẻ nối ngôi tôn, hoặc tất cả đối pháp hữu duyên khác người phi người thảy đều nhóm hội, bèn bảo cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đối các pháp đẳng giác các tướng, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Khi đó, Xá Lợi Tử nghe Phật đã nói, chấp tay cung kính mà thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ Tát Ma ha tát muốn đối tất cả pháp đẳng giác các tướng, nên học Bát nhã Ba la mật đa?
Phật bảo cụ thọ Xá lợi tử rằng: Các Bồ Tát Ma ha tát nên lấy vô trụ mà làm phương tiện an trụ Bát nhã Ba la mật đa, vì sở trụ năng trụ bất khả đắc vậy. Nên lấy vô xả mà làm phương tiện viên mãn bố thí Ba la mật đa, vì kẻ thí kẻ thọ bất khả đắc vậy. Nên lấy không hộ mà làm phương tiện viên mãn tịnh giới Ba la mật đa, vì tướng phạm không phạm bất khả đắc vậy. Nên lấy không lấy mà làm phương tiện viên mãn an nhẫn Ba la mật đa, vì tướng động chẳng động bất khả đắc vậy. Nên lấy không giục mà làm phương tiện viên mãn tinh tiến Ba la mật đa, vì thân tâm siêng nhác bất khả đắc vậy. Nên lấy không nghĩ mà làm phương tiện viên mãn tĩnh lự Ba la mật đa, vì có ý vị không ý vị bất khả đắc vậy. Nên lấy không chấp mà làm phương tiện viên mãn Bát nhã Ba la mật đa, vì tánh tướng có không bất khả đắc vậy.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát an trụ Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đăc mà làm phương tiện, nên tu bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Nên tu không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn. Nên tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Nên tu tám giải thoát, chín định thứ lớp.
Nên tu chín tưởng. Những gì là chín? Nghĩa là tưởng sình hôi, tưởng mủ nát, tưởng đỏ khác, tưởng xanh bầm, tưởng mổ nuốt, tưởng lìa tan, tưởng hài cốt, tưởng đốt thiêu, tưởng chán hoại.
Nên tu mười tùy niệm. Những gì là mười? Nghĩa là tùy niệm Phật, tùy niệm Pháp, tùy niệm Tăng, tùy niệm giới, tùy niệm xả, tùy niệm thiên, tùy niệm thở vào ra, tùy niệm chán, tùy niệm chết, tùy niệm thân.
Nên tu mười tưởng. Những gì là mười? Nghĩa là tưởng vô thường, tưởng khổ, tưởng vô ngã, tưởng bất tịnh, tưởng chết, tưởng tất cả thế gian chẳng đáng vui, tưởng nhàm ăn, tưởng đoạn , tưởng lìa, tưởng dứt.
Nên tu mười một trí. Những gì là mười một? Nghĩa là trí khổ, trí tập, trí diệt, trí đạo, trí tận, trí vô sanh, trí pháp, trí loại, trí thế tục, trí tha tâm, trí như thuyết.
Nên tu tam ma địa có tầm có tứ, tam ma địa không tầm duy tứ, tam ma địa không tầm không tứ.
Nên tu căn chưa biết, căn đã biết, căn đủ biết. Nên tu quán chỗ bất tịnh, quán khắp chỗ Nhất thiết trí trí. Nên tu Xa ma tha, Tỳ bát Xá na. Nên tu ba minh, bốn vô ngại giải, bốn vô sở úy. Nên tu chẳng quay lui năm thần thông. Nên tu trí sáu Ba la mật đa, bảy của Thánh, tám giác Đại sĩ, chín chỗ hữu tình ở.
Nên tu Như Lai mười lực, mười tám pháp Phật bất cộng. Nên tu đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Nên tu tất cả tướng trí vi diệu thảy vô lượng vô biên bất khả tư nghì công đức chư Phật. Vì các pháp như thế bất khả đắc vậy.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn mau chứng được Nhất thiết trí trí nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn mau viên mãn Nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, tất cả hữu tình tâm hành tướng trí, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn nhổ tất cả tập khí phiền não nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn vào ngôi Bồ Tát chính quyết định nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn vượt Thanh Văn, Độc giác thảy nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn trụ Bồ Tát Bất thối chuyển nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn biết tất cả hữu tình tâm hành chuyển biến sai khác nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn hơn tác dụng trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn được tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn đem tâm tùy hỷ một niệm vượt hơn sở hữu tịnh giới tất cả Thanh Văn, Độc giác nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn đem tâm tùy hỷ một niệm vượt hơn tĩnh lự giải thoát, đẳng trì đẳng chí và các thiện pháp tất cả Thanh Văn, Độc giác nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn đem một niệm sở tu thiện pháp vượt hơn thiện pháp tất cả dị sanh, Thanh Văn, Độc giác nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn hành chút phần bố thí , tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã, vì các hữu tình phương tiện khéo léo bình đẳng hồi hướng Nhất thiết trí trí bèn được vô lượng vô số công đức nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn cho sở tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn, lìa các chướng ngại nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn được đời đời thường thấy chư Phật, thường nghe chánh pháp, được Phật giác ngộ, nhờ Phật nghĩ nhớ dạy bảo dạy trao nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn được thân Phật đủ ba mươi hai tướng Đại trượng phu, tám mươi tuỳ hảo trang nghiêm đầy đủ nên học bát nhã Ba la mật đa. Muốn sanh nhà phật vào bậc đồng chơn, thường chẳng xa lìa chư Phật chư Bồ Tát nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn đem nhiều thứ thắng thiện căn lực tuỳ ý năng dẫn đồ cúng thượng diệu, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, khiến các thiện căn chóng được thành mãn nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn sở mãn cầu tất cả hữu tình: uống ăn, áo mặc, giường ghế đồ nằm, bệnh duyên thuốc chữa, các thứ hoa hương, đèn sáng xe cộ, vườn rừng, nhà cửa, của lúa, ngọc báu, nghiêm cụ kỹ nhạc và các thứ đồ vui thượng diệu vua thảy thọ dụng, cùng các diệu thiện pháp thế gian xuất thế gian nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn khắp an lập hết tất cả hữu tình hư không giới, pháp giới, thế giới đều cho an trụ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa, cùng vô biên thiện pháp thù thắng khác nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn được phát khởi một niệm thiện tâm chỗ được công đức, cho đến ngồi yên tòa diệu bồ đề, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng chẳng cùng tận nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn được thế giới chư Phật mười phương tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng các Bồ Tát Ma ha tát đều chung khen ngợi hộ niệm cho lực nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn phát tâm tức năng đến khắp cõi mười phương đều như Căng già sa cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng các Bồ Tát Ma ha tát lợi ích an vui vô lượng hữu tình nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn dùng một âm tức năng đầy khắp cõi mười phương đều như Căng già sa ngợi khen chư Phật, dạy răn hữu tình nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn nối giống Tam-Bảo khiến chẳng dứt tuyệt lợi ích an vui tất cả hữu tình nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn thông suốt nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, vô tánh không, vô tánh tự tánh không và sở duyên không, tăng thượng không, đẳng vô không đẳng nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn thông suốt tất cả pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nêú Bồ Tát Ma ha tát muốn biết Tam thiên đại thiên thế giới mười phương Căng già sa thảy sở hữu đại địa, hư không, các núi, đại hải, giang hà, ao hồ khe hang vũng hồ, đất nước lửa gió, các cực vi số nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát thấy kiếp hỏa khởi, đốt khắp Tam thiên đại thiên thế giới đất trống suốt, muốn đem một hơi thổi khiến tắt gấp nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát thấy phong kiếp khởi, chỗ nương Tam thiên đại thiên thế giới tận dưới phong luân bốc bồng vọt lên, sắp thổi Tam thiên đại thiên thế giới, núi tô mê lô, núi luân vi thảy các vật sở hữu nát như lá mục, muốn đem một ngón ngăn sức phong kia khiến tắt chẳng khởi nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn ở Tam thiên đại thiên thế giới, một ngồi tréo chân đầy rẫy hư không nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đem một lông buộc lấy Tam thiên đại thiên thế giới, núi tô mê lô, núi luân vi thảy các vật sở hữu ném qua phương khác vô lượng, vô số, vô biên thế giới mà chẳng tổn hại hữu tình trong ấy, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đem một cơm, một hương, một hoa, một tràng, một áo, một tua, một lọng, một đèn phan thảy, các đồ cúng dường, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng đệ tử mười phương cõi đều như Căng già sa không chẳng đầy đủ nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn khắp an lập các loại hữu tình mười phương cõi đều như Căng già sa khiến trụ nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát trí kiến, hoặc trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, cho đến khiến vào cõi Vô dư y Niết Bàn an vui rốt ráo, nên học bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa hay như thật biết tu hành bố thí được đại quả báo. Nghĩa là như thật biết bố thí như thế được sanh đại tộc Sát đế lợi. Bố thí như thế được sanh đại tộc Bà La Môn. Bố thí như thế được sanh đại tộc Trưởng giả. Bố thí như thế được sanh đại tộc Cư sĩ. Lại như thật biết bố thí như thế được sanh trời Dạ ma. Bố thí như thế được sanh trời Đỗ sử đa. Bố thí như thế được sanh trời Tha hóa tự tại. Lại như thật biết nương bố thí đây được định sơ tĩnh lự, hoặc định đệ nhị tĩnh lự, hoặc định đệ tam tĩnh lự, hoặc định đệ tứ tĩnh lự. Lại như thật biết nương bố thí đây được định không vô biên xứ, hoặc định thức vô biên xứ, hoặc định vô sở hữu xứ, hoặc định phi tưởng phi phi tưởng xứ. Lại như thật biết nương bố thí đây khởi ba mươi bảy Bồ đề phần pháp. Do nhân duyên này được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, hoặc được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Năng như thật biết tu hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã được đại quả báo cũng lại như thế.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã ba la mật đa, năng như thật biết bố thí phương tiện khéo léo như thế hay mãn bố thí Ba la mật đa, bố thí phương tiện như thế hay mãn tịnh giới Ba la mật đa, bố thí phương tiện khéo léo như thế hay mãn an nhẫn Ba la mật đa, bố thí phương tiện khéo léo như thế hay mãn tinh tiến Ba la mật đa, bố thí phương tiện khéo léo như thế hay mãn tĩnh lự Ba la mật đa, bố thí phương tiện khéo léo như thế hay mãn Bát nhã Ba la mật đa. Lại như thật biết tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo như thế hay mãn sáu Ba la mật đa.
Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Sao là Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa năng như thật biết bố thí phương tiện khéo léo như thế hay mãn bố thí cho đến Bát nhã Ba la mật đa? Năng như thật biết tịnh giới cho đến Bát nhã phương tiện khéo léo như thế thay mãn tịnh giới cho đến Bát nhã Ba la mật đa?
Phật bảo tôn giả Xá Lợi Tử rằng: Dùng vô sở đắc làm phương tiện vậy. Nghĩa là Bồ Tát Ma ha tát khi hành bố thí biết rõ tất cả các tướng thí, thọ, vật bất khả đắc, nên hay mãn bố thí Ba la mật đa. Tướng phạm không phạm bất khả đắc, nên hay mãn tịnh giới Ba la mật đa. Tướng động chẳng động bất khả đắc, nên hay mãn an nhẫn Ba la mật đa. Thân tâm siêng nhác bất khả đắc, nên hay mãn tinh tiến Ba la mật đa. Có loạn không loạn bất khả đắc, nên hay mãn tĩnh lự Ba la mật đa. Tánh tướng các pháp bất khả đắc, nên hay mãn Bát nhã Ba la mật đa.
Xá Lợi Tử! Đấy là Bồ Tát Ma ha tát khi hành bố thí phương tiện khéo léo hay mãn sáu thứ Ba la mật đa. Như vậy, Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát khi hành tịnh giới cho đến khi hành Bát nhã phương tiện khéo léo đều hay mãn sáu Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được công đức thù thắng của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quá khứ, vị lai, hiện tại nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đạt bờ rốt ráo kia tất cả hữu vi, vô vi nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đạt các pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, vô sanh, thật tế quá khứ vị lai hiện tại, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn cùng tất cả Thanh Văn, Độc giác thường làm dẫn đầu, nên học bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn cùng chư Phật làm thân thị giả nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn cùng chư Phật làm nội quyến thuộc, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được đời đời đủ đại quyến thuộc, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được Bồ Tát thường làm quyến thuộc, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn làm chơn tịnh phước điền cho thế gian, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn dẹp tâm xan tham, dứt tâm phạm giới, trừ tâm giận dữ, bỏ tâm lười biếng, lặng tâm tán loạn, lìa tâm ác huệ, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn khéo tâm an lập tất cả hữu tình nơi việc thí tánh phước nghiệp, việc giới tánh phước nghiệp, việc tu tánh phước nghiệp, việc cúng hầu phước nghiệp, việc có nướng phước nghiệp, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được năm nhãn. Những gì là năm? Chỗ gọi nhục nhãn, thiên nhãn, huệ nhãn, pháp nhãn, Phật nhãn nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn dùng thiên nhãn thấy hết thân diệu tướng hảo chư Phật thế giới mười phương Căng già sa thảy, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn dùng thiên nhĩ nghe khắp chư Phật đang thuyết pháp yếu thế giới mười phương Căng già sa thảy, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn như thật biết pháp tâm tâm sở tất cả Như Lai cõi mười phương đều như Căng già sa nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được nghe khắp chư Phật thuyết pháp cho đến Vô thượng Chánh đẳng bồ đề thường không gián đoạn ở mười phương thế giới, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn thấy mười phương chư Phật sở hữu cõi nước quá khứ vị lai hiện tại, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đối chư Phật quá khứ vị lai hiện tại đã thuyết: Khế Kinh, Ứng tụng, Thọ ký, Phúng tụng, Tự thuyết, Nhân duyên, Bổn sự, Bổn sanh, Phương quảng, Hy hữu, Thí dụ, Luận nghị, mà các Thanh Văn thảy chỗ chưa từng nghe, đều năng thọ trì thông lợi rốt ráo, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đối chư Phật mười phương quá khứ vị lai hiện tại sở thuyết pháp môn đã tự thọ trì thông lợi rốt ráo, như thuyết tu hành, lại hay vì người rộng nói như thật, khuyên khiến tu hành, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đối mười phương Căng già sa thảy thế giới u ám, hoặc trung gian thế giới chỗ không sáng nhật nguyệt, vì làm sáng láng, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn đối mười phương Căng già sa thảy vô lượng thế giới, chúng sanh trong ấy thành tựu tà kiến, chẳng nghe tên Phật tên Pháp tên Tăng, chẳng tin nhân quả; mà hay hóa đạo khiến khởi chánh kiến, nghe tên Tam-Bảo thâm tín nhân quả, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn dùng oai lực của mình khiến hữu tình thế giới mười phương Căng già sa thảy: kẻ mù được thấy, kẻ điếc được nghe, kẻ câm được nói, kẻ cuồng được nhớ, kẻ loạn được định, kẻ nghèo được giàu, kẻ trần được áo, kẻ đói được ăn, kẻ khát được uống, kẻ bệnh được mạnh, kẻ xấu được tốt đẹp, kẻ tàn tật được đầy đủ, kẻ căn khuyết được viên mãn, kẻ mê ngất được tỉnh ngộ, kẻ mỏi mệt được an thới, tất cả hữu tình hướng nhau bằng từ tâm, kẻ đọa ác thú được sanh thiện thú, kẻ tập ác nghiệp đều tu thiện nghiệp, kẻ phạm các giới an trụ nhóm giới, kẻ chưa được định an trụ nhóm định, kẻ có ác huệ an trụ nhóm huệ, kẻ không giải thoát an trụ nhóm giải thoát, kẻ không giải thoát trí kiến an trụ nhóm giải thoát trí kiến, kẻ chưa thấy thánh đế được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, hoặc lại lần nữa chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn học oai nghi thù thắng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác khiến các hữu tình xem đó không chán, diệt ác sanh thiện, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Chừng nào ta được như rồng voi xem, dung nghi nghiêm nghị vì chúng thuyết pháp. Nghiệp thân ngữ ý hành theo trí tuệ thảy đều thanh tịnh. Với khi kinh hành chân chẳng dậm đất, cao lượng chừng bốn ngón. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Chừng nào ta được vô lượng trăm ngàn trăm ức muôn ức trời Bốn đại vương chúng, trời Ba mươi ba, trời Dạ ma, trời Đổ sử đa, trời Lạc biến hóa, trời Tha hoá tự tại, trời Phạm chúng, trời Phạm phụ, trời Phạm hội, trời Đại phạm, trời Quang, trời Thiểu quang, trời Vô lượng quang, trời Cực quang tịnh, trời Tịnh, trời Thiểu tịnh, trời Vô lượng tịnh, trời Biến tịnh, trời Quảng, trời Thiểu quảng, trời Vô lượng quảng, trời Quảng quả, trời Vô phiền, trời Vô nhiệt, trời Thiên hiện, trời Thiện kiến, trời Sắc cứu cánh, dẫn theo vây quanh đến cội Bồ đề. Các thiên chúng này ở dưới cội bồ đề lấy thiên y làm tòa. Ta ngồi xếp bằng tréo chân nơi tòa này, dùng tay các diệu tướng đã trang nghiêm mà đập xuốn đại địa, khiến Địa thần và các quyến thuộc nơi đây vọt hiện cùng lúc. Hàng ma oán địch chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Từ đây về sau hoặc đi hoặc đứng, hoặc ngồi hoặc nằm, tuỳ nơi chỗ nào đều thành kim cương. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Chừng nào ta được xả nước xuất gia, tức nơi ngày đó chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tức nơi ngày đó quay xe diệu pháp, liền khiến vô lượng vô số hữu tình xa trần lìa bẩn, sanh tịnh pháp nhãn. Lại khiến vô lượng vô số hữu tình hết hẳn các lậu, tâm huệ giải thoát. Cũng khiến vô lượng vô số hữu tình năng đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Chừng nào ta được Vô thượng bồ đề, vô lượng vô số Thanh Văn, Bồ Tát làm chúng đệ tử, một thời thuyết pháp, tức khiến vô lượng vô số hữu tình chẳng khởi nơi tòa thành A la hán. Lại khiến vô lượng vô số hữu tình chẳng khởi nơi tòa năng đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Chừng nào ta được thọ lượng vô tận, vô biên quang minh, tướng hảo trang nghiêm, kẻ xem không chán. Mỗi khi ra đi hoa sen ngàn tép thường đỡ nơi chân, mà khiến trên đất hiện tướng ngàn luân, trọn cất bước, bước đi đại địa rung động mà chẳng tổn hại hữu tình ở đất. Khi muốn ngó lui cả thân đều chuyển. Chân dậm chỗ nào tận mé kim cương như lượng bánh xe đất đều chuyển theo. Cả thân lóng đốt đều phóng quang minh, soi khắp mười phương vô biên thế giới. Tùy soi chỗ nào vì các hữu tình làm đại nhiêu ích. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Khi ta được Vô thượng Chánh đẳng giác, nguyện ở chỗ nào không có tên tất cả tham dục giận dữ ngu si thảy, hữu tình trong ấy thành tựu diệu huệ. Do sức huệ đây, tác suy nghĩ này: Bố thí điều phục an nhẫn, dũng tiến, tịch tĩnh, đế quán, lìa các buông lung siêng tu phạm hạnh, từ bi hỷ xả chẳng não hại hữu tình như cõi Phật khác, đâu chẳng lành thay! Sự việc giáo hóa đã chu, sau vào Niết Bàn chánh pháp không có thời kỳ diệt tận, thường vì hữu tình làm đại nhiêu ích. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Nếu Bồ Tát ma ha ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, khởi nghĩ như vầy: Khi ta được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nguyện khiến tất cả hữu tình vô lượng thế giới mười phương Căng già sa thảy, kẻ nghe danh ta tất được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Muốn thành việc này nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát muốn được những công đức thù thắng vô lượng vô biên đây, nên học Bát nhã Ba la mật đa.
Quyển thứ 480
- HỘI THỨ BA
Phẩm XÁ LỢI TỬ
Thứ 2-2
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa đã dẫn pháp được công đức như thế.
Bấy giờ Tam thiên đại thiên thế giới bốn Đại thiên vương vui mừng nhảy nhót, tác suy nghĩ này: Chúng ta ngày nay nên đem bốn bát dưng Bồ Tát đây, như Thiên vương xưa đã dưng bát tiên Phật.
Khi ấy, Tam thiên đại thiên thế giới, trời Ba mươi ba, trời Dạ ma, trời Đổ sử đa, trời Lạc biến hóa,, trời Tha hóa tự tại vui mừng nhảy nhót, tác suy nghĩ này: Chúng ta đều nên cấp hầu cúng dường Bồ Tát như vầy, khiến hung đảng a tố lạc tổn giảm, cho quyến thuộc chúng chư thiên tăng thêm.
Khi ấy, Tam thiên đại thiên thế giới, trời Phạm chúng cho đến trời Đại phạm; trời Quang cho đến trời Cực quang tịnh, trời Tịnh cho đến trời Biến tịnh, trời Quảng cho đến trời Quảng quả, trời Vô phiền cho đến trời Sắc cứu cánh hớn hở vui mừng, tác suy nghĩ này: chúng ta nên thỉnh cầu Bồ Tát như vầy mau chứng Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, quay xe diệu pháp nhiêu ích tất cả.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tăng ích bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa và các thiện pháp.
Khi ấy, các thế giới kia, các thiện nam tử, thiện nữ nhân thảy vui mừng nhảy nhót, tác suy nghĩ này: Chúng ta phải vì Bồ Tát như vầy làm cha mẹ, anh em, vợ con, quyến thuộc, trí thức bạn bè. Khi thế giới kia, trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Tha hóa tự tại, trời Phạm chúng cho đến trời Đại phạm, trời Quang cho đến trời Cực quang tịnh, trời Tịnh cho đến trời biến tịnh, trời Quảng cho đến trời Quảng quả, trời Vô phiền cho đến trời sắc cưú cánh hớn hở vui mừng, tác suy nghĩ này: Chúng ta phải thiết lập nhiều thứ phương tiện khiến Bồ Tát này lìa pháp dâm dục. Từ sơ phát tâm cho đến chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, thường tu phạm hạnh, đối pháp thuận kiết chẳng sanh tham nhiễm . Sở vì sao? Vì hành phi phạm hạnh, sanh nơi phạm thiên hãy năng bị ngại, huống chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề? Vậy nên Bồ Tát xuất gia đoạn dục là kẻ tu phạm hạnh năng được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, chứ chẳng phải chẳng xuất gia hành phi phạm hạnh.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ Tát Ma ha tát vì cần phải có cha mẹ vợ con các thân hữu ư?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Hoặc có Bồ Tát có đủ cha mẹ vợ con quyến thuộc mà tu hạnh Bồ Tát Ma ha tát, hoặc có Bồ Tát không có vợ con từ sơ phát tâm cho đến thành Phật thường tu phạm hạnh chẳng hoại đồng chơn; hoặc có Bồ Tát phương tiện khéo léo trước hiện thọ dụng cảnh năm diệu dục, sau mới nhàm bỏ siêng tu phạm hạnh mới được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề.
Xá Lợi Tử! Như thầy thợ huyễn hoặc học trò kia là kẻ giỏi huyễn thuật, hoá làm nhiều thứ dụng cụ năm diệu dục, đối trong tự buông lung vui sướng hưởng lạc. Nơi ý hiểu sao? Làm ra huyễn kia là thật có chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng thật.
Phật nói: Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát cũng lại như thế. Phương tiện khéo léo vì muốn thành thục các hữu tình nên thị hiện thọ năm dục mà thật không nhiễm . Sở vì sao? Các Bồ Tát Ma ha tát đối trong năm dục rất sanh chán ghét, chẳng bị lỗi kia xoa nhiễm, dùng vô lượng môn quở mắng các dục, là khởi như vầy: Dục như lửa, dục như phân uế, dục như thợ thịt, dục như oán địch, dục như đồ độc, dục như giếng tối.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát dùng vô lượng môn tội lỗi như thế thảy quở mắng các dục, đâu có việc chân thật thọ các dục. Chỉ vì phương tiện nhiêu ích hữu tình khiến được lợi vui hóa hiện việc ấy.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ Tát Ma ha tát làm sao nên hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, nên quán như vầy: Thật có Bồ Tát, chẳng thấy có Bồ Tát, chẳng thấy danh Bồ Tát, chẳng thấy Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy danh Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy hành, chẳng thấy chẳng hành. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Tự tánh Bồ Tát không, danh bồ tát không . Sở vì sao? Tự tánh sắc không chẳng do vậy, tự tánh thọ tưởng hành thức không chẳng do vậy. Sắc không phải sắc, thọ tưởng hành thức không phải thọ tưởng hành thức. Sắc chẳng lìa không, không chẳng lìa sắc; thọ tưởng hành thức chẳng lìa không, không chẳng lìa thọ tưởng hành thức. Sắc tức là không, không tức là sắc; thọ tưởng hành thức tức là không , không tức là thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Đây chỉ có danh rằng là Bồ đề, đây chỉ có danh rằng là Tát đỏa, đây chỉ có danh rằng là Bồ Tát, đây chỉ có danh rằng là không. Tự tánh như thế vô sanh vô diệt, vô nhiễm vô tịnh. Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, chẳng thấy sanh, chẳng thấy diệt, chẳng thấy nhiễm, chẳng thấy tịnh. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Chỉ giả lập biệt. Giả lập khách danh tùy khởi ngôn thuyết, như như ngôn thuyết như vậy như vậy sanh khởi chấp trước. Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa đối năng danh và sở danh như thế thảy tất cả chẳng thấy, bởi chẳng thấy nên chẳng sanh chấp trước.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa nên quán như vầy: Bồ Tát chỉ có danh, Phật chỉ có danh, Phật chỉ có danh, Bát nhã Ba la mật đa chỉ có danh. Sắc chỉ có danh, thọ tưởng hành thức chỉ có danh. Tất cả các pháp chỉ có danh.
Xá Lợi Tử! Như ngã chỉ có danh, gọi đó là ngã, thật bất khả đắc. Như vậy hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, nói rộng cho đến tri giả, kiến giả cũng chỉ có danh, gọi đó là hữu tình cho đến kiến giả, thật bất khả đắc. Vì bất khả đắc không , nên chỉ tùy thế tục giả lập khách danh, các pháp cũng vậy, chẳng nên chấp trước. Vậy nên Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy có ngã cho đến kiến giả, cũng chẳng thấy có tất cả pháp tánh.
Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa như thế, trừ huệ chư Phật, huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác thảy chỗ chẳng năng kịp . Sở vì sao? Bồ Tát Ma ha tát này đối năng danh, sở danh đều vô sở đắc, vì chẳng quán thấy vô chấp trước vậy. Xá Lợi Tử! Nếu Bồ Tát Ma ha tát năng hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, gọi là khéo hành Bát nhã Ba la mật đa.
Xá Lợi Tử! Giả sử các đại Thanh Văn các ngươi đầy châu Thiệm Bộ như tre lau lúc mía các mè rừng thảy sở hữu trí huệ, sánh trí huệ Bồ Tát hành Bát nhã Ba la mật đa trăm phần chẳng kịp một, ngàn phần chẳng kịp một, trăm ngàn phần chẳng kịp một, số phần, toán phần cho đến cực số phần cũng chẳng kịp một. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này sở hữu trí huệ năng khiến tất cả hữu tình mười phương đến Niết Bàn vậy.
Lại, Xá Lợi Tử! Một Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày sở tu trí huệ, trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác chẳng năng kịp vậy. Xá Lợi Tử! Thôi Châu Thiệm Bộ, giả sử các đại Thanh Văn các ngươi đầy bốn đại châu như tre lau lúa mía các mè rừng thảy sở hữu trí huệ, sánh trí huệ Bồ Tát hành Bát nhã Ba la mật đa trăm phần chẳng kịp một, trăm ngàn phần chẳng kịp một, ngàn phần chẳng kịp một, trăm ngàn phần chẳng kịp một, số phần, toán phần cho đến cực số phần cũng chẳng kịp một. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này sở hữu trí huệ năng khiến tất cả hữu tình mười phương đến Niết Bàn vậy.
Lại, Xá Lợi Tử! Một Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày , sở tu trí huệ, trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác chẳng năng kịp vậy.
Xá Lợi Tử! Thôi bốn Đại châu, giả sử các đại Thanh Văn các ngươi đầy một Tam thiên đại thiên thế giới như tre lau lúa mía các mè rừng thảy sở hữu trí huệ, sánh trí huệ Bồ Tát hành Bát nhã Ba la mật đa, trăm phần chẳng kịp một, ngàn phần chẳng kịp một, trăm ngàn phần chẳng kịp một, số phần, toán phần cho đến cực số phần chẳng kịp một. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này sở hữu trí huệ năng khiến tất cả hữu tình mười phương đến Niết Bàn vậy.
Lại, Xá Lợi Tử! Một Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày sở tu trí huệ, trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác chẳng năng kịp vậy.
Xá Lợi Tử! Thôi một Tam thiên đại thiên thế giới, giả sử các đại Thanh Văn các ngươi đầy rẫy thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, như tre lau lúa mía các mè rừng thảy sở hữu trí huệ, sánh trí huệ Bồ Tát hành Bát nhã Ba la mật đa trăm phần chẳng kịp một, ngàn phần chẳng kịp một, trăm ngàn phần chẳng kịp một, số phần, toán phần cho đến cực số phần cũng chẳng kịp một. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này sở hữu trí huệ năng khiến tất cả hữu tình mười phương đến Niết Bàn vậy.
Lại, Xá Lợi Tử! Một Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày sở tu trí huệ, trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác chẳng năng kịp vậy.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Hoặc Thanh Văn thừa, Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán sở hữu trí huệ, hoặc Độc giác thừa sở hữu trí huệ, hoặc Bồ Tát Ma ha tát sở hữu trí huệ, hoặc các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sở hữu trí huệ, tất cả như thế đều không sai khác chẳng chống trái nhau, vô sanh vô diệt, tự tánh đều không. Nếu pháp không sai khác, chẳng trái nhau, vô sanh diệt tự tánh không, pháp này sai khác lẽ chẳng thế được. Vì sao Thế Tôn nói một Bồ Tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày sở tu trí huệ, trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác chỗ chẳng kịp được?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Nơi ý ngươi hiểu sao? Một Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày sở tu trí huệ ra làm sự nghiệp, trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác có dụng đây chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng có.
Lại, Xá Lợi Tử! Nơi ý hiểu sao? Một Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa với trong một ngày sở tu trí huệ năng đủ dẫn phát tất cả tướng vi diệu trí, nhất thiết trí, đạo thướng trí, nhất thiết tướng trí, lợi ích an vui tất cả hữu tình. Đối tất cả pháp giác tất cả tướng, phương tiện an lập tất cả hữu tình nơi cõi vô dư y Niết Bàn. Trí huệ tất cả Thanh Văn, Độc giác có dụng đây chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng có.
Lại, Xá Lợi Tử! Nơi ý hiểu sao? Tất cả Thanh Văn và Độc giác năng khởi nghĩ này: Ta chứng Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, phương tiện an lập tất cả hữu tình nơi cõi Vô dư y Niết Bàn chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng năng.
Lại, Xá Lợi Tử! Nơi ý hiểu sao? Tất cả Thanh Văn và các độc giá năng khởi nghĩ này: Ta sẽ tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Viên mãn Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám phát Phật bất cộng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, phương tiện an lập vô lượng, vô số, vô biên hữu tình nơi cõi Vô dư y Niết Bàn chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng năng.
Phật nói: Xá Lợi Tử! Tu hành Bát nhã ba la mật đa các Bồ Tát Ma ha tát đều khởi nghĩ này: Ta phải tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, viên mãn Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, phương tiện an lập vô lượng, vô số, vô biên hữu tình nơi cõi Vô dư y Bát Niết Bàn.
Xá Lợi Tử! Ví như sáng đom đóm, chẳng khởi nghĩ này: Sáng ta năng soi khắp châu Thiệm bộ khiến cho sáng lớn khắp cả. Thanh Văn, Độc giác cũng lại như thế, từng không một tâm năng khởi nghĩ này: Ta tu sáu thứ Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, viên mãn Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, phương tiện an lập vô lượng, vô số, vô biên hữu tình nơi cõi Vô dư y Bát Niết Bàn.
Xá Lợi Tử! Ví như mặt trời ánh sáng rực rỡ, vừa mọc là soi khắp châu Thiệm bộ. Tu hành Bát nhã Ba la mật đa các Bồ Tát Ma ha tát cũng lại như thế, đều khởi nghĩ này: Ta tu sáu thứ Ba la mật đa thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, viên mãn Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám phát Phật bất cộng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, phương tiện an lập vô lượng, vô số, vô biên hữu tình nơi cõi Vô dư y Bát Niết Bàn.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ Tát Ma ha tát làm sao năng vượt Thanh Văn, Độc giác thảy, năng được bậc Bồ Tát Bất thối chuyể, tịnh đạo bồ đề?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm tu hành sáu thứ Ba la mật đa, trụ pháp không , vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bèn vượt Thanh Văn, bậc Độc giác thảy, năng được bậc Bồ Tát Bất thối chuyển, tịnh đạo Bồ đề.
Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ Tát Ma ha tát trụ những bậc nào năng làm chơn tịnh phước điền cho tất cả Thanh Văn, Độc giác?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát từ sơ phát tâm tu hành sáu thứ Ba la mật đa cho đến ngồi yên tòa diệu Bồ đề, thường làm chơn tịnh phước điền cho tất cả Thanh Văn, Độc giác. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Nương các Bồ Tát Ma ha tát nên tất cả thiện pháp xuất hiện thế gian. Chỗ gọi tất cả mười thiện nghiệp đạo, năm giới cận sự, tám giới cận trụ. Bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc, bốn trí thánh đế, bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, Như Lai mười lực, sáu Ba la mật đa, mười tám phát Phật bất cộng. Các thiện pháp vô lượng vô số, vô biên như thế thảy xuất hiện thế gian. Do các thiện pháp đây nên thế gian mới có đại tộc Sát đế lợi, đại tộc Bà la môn, đại tộc Trưởng giả, đại tộc Cư sĩ. Trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Tha hóa tự tại. Trời Phạm chúng cho đến trời Đại phạm. Trời Quang cho đến trời Cực quang tịnh. Trời Tịnh cho đến Trời Biến tịnh. Trời Quảng cho đến Trời Quảng quả. Trời Vô tưởng hữu tình, Trời Vô phiền cho đến Trời Sắc cứu cánh. Trời không vô biên xứ cho đến Trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ, xuất hiện thế gian. Lại do các thiện pháp Bồ Tát nên mới có Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ Tát Ma ha tát và các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác xuất hiện thế gian.
Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ Tát Ma ha tát vì lại cần tịnh tự thân phước điền chăng?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát chẳng còn cần tịnh tự thân phước điền. Sở dĩ vì sao? Vì đã cực tịnh rồi vậy. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các bồ tát Ma ha tát là đại thí chủ, thí các hữu tình nhiều thiện pháp thế gian xuất thế gian vậy. Nghĩa là thí hữu tình mười thiện nghiệp đạo, năm giơí cận sự, tám giơí cận trụ. Bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, bốn trí thánh đế, bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, Như Lai mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, sáu Ba la mật đa, mươì tám pháp Phật bất cộng, thí thiện pháp vô lượng, vô số, vô biên như thế thảy, nên nói Bồ Tát là đại thí chủ. Do đây đã định tự thân phước điền, sanh trưởng thế gian đống phước vô lượng.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng pháp nào vậy, nên nói tương ưng cùng Bát nhã ba la mật đa?
Phật nói: Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng sắc không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã ba la mật đa. Tương ưng cùng thọ tưởng hành thức không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng nhãn xứ không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Tương ưng cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các bồ tát Ma ha tát tương ưng cùng sắc xứ không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Tương ưng cùng thanh hương vị xúc pháp xứ không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng nhãn giới không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã ba la mật đa. Tương ưng cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng sắc giới không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã ba la mật đa. Tương ưng cùng thanh hương vị xúc pháp giới không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng nhãn thức giới không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Tương ưng cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng khổ thánh đế nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Tương ưng cùng tập diệt đạo thánh đế không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng vô minh không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Tương ưng cùng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử sầu thán khổ ưu não không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng tất cả pháp không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa. Tương ưng cùng pháp hữu vi, vô vi không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng bốn tánh không vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát ma ha tát tương ưng cùng "Bảy không" như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát ma ha tát khi tương ưng cùng "Bảy không" như thế chẳng thấy sắc hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy thọ tưởng hành thức hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy sắc hoặc sanh pháp hoặc diệt pháp, chẳng thấy thọ tưởng hành thức hoặc sanh pháp hoặc diệt pháp. Chẳng thấy sắc hoặc nhiễm pháp hoặc tịnh pháp. Chẳng thấy sắc hợp cùng thọ, chẳng thấy thọ hợp cùng tưởng, chẳng thấy tưởng hợp cùng hành, chẳng thấy hành hợp cùng thức. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Không có chút pháp hợp cùng pháp ấy, vì tất cả pháp bổn tánh không vậy.
Xá Lợi Tử! Các sắc không kia chẳng sắc, các thọ tưởng hành thức không kia chẳng thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các sắc không tướng kia chẳng biến ngại. Các thọ không tướng kia chẳng lĩnh nạp. Các tưởng không tướng kia chẳng lấy tượng. Các hành không tướng kia chẳng liễu biệt. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc. Sắc tức là không, không tức là sắc. Thọ tưởng thành thức cũng lại như thế.
Xá Lợi Tử! Đấy tướng các pháp không, chẳng sanh chẳng diệt, chẳng nhiễm chẳng tịnh, chẳng tăng, chẳng giảm ; chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại. Trong không như thế, khôn có sắc, không có thọ tưởng hành thức. Không nhãn xứ, không nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Không sắc xứ, không thanh hương vị xúc pháp xứ. Không nhãn giới, không nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Không sắc giới, không thanh hương vị xúc pháp giới. Không nhãn thức giới, không nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới.
Không địa giới, không thủy hỏa phong không thức giới. Không vô minh cũng không diệt vô minh. Không hành, thức, danh sắc, lục xứ, xú, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử, không diệt hành cho đến lão tử. Không khổ thánh đế, không tập diệt đạo thánh đế. Không đắc, không hiện quán. Không Dự lưu, không quả Dự lưu. Không Nhất lai, không quả Nhất lai. Không Bất hoàn, không quả Bất hoàn. Không A la hán, không quả A la hán. Không Độc giác, không Độc giác bồ đề. Không Bồ Tát, không hạnh Bồ Tát. Không Chánh đẳng giác, không Chánh đẳng giác Bồ đề. Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy bố thí Ba la mật đa hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy sắc hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy thọ tưởng hành thức hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy nhãn xứ hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy sắc xứ hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy nhãn giới hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân giới hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy sắc giới hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp giới hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy nhãn thức giới hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy khổ thánh đế hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy tập diệt đạo thánh đế hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thâý vô minh hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, chẳng thấy hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy bốn niệm trụ hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy sáu thần thông hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Chẳng thấy Phật mười lực hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy tất cả tướng vi diệu trí hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng thấy Nhất thiết trí trí hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng quán không hợp cùng không, cũng chẳng tương ưng cùng không. Chẳng quán vô tướng hợp cùng vô tướng, cũng chẳng tương ưng cùng vô tướng. Chẳng quán vô nguyện hợp cùng vô nguyện, cũng chẳng tương ưng cùng vô nguyện. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Không, vô tướng, vô nguyện không hợp không chẳng hợp, cũng không tương ưng không chẳng tương ưng vậy.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa vào tự tướng không tất cả pháp rồi, chẳng quán sắc hoặc hợp hoặc tan, chẳng quán thọ tưởng hành thức hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán sắc cùng thời trước hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì chẳng thấy thời trước vậy. Chẳng quán sắc cùng thời sau hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì chẳng thấy thời sau vậy. Chẳng quán sắc cùng thời giữa hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì chẳng thấy thời giữa vậy. Chẳng quán thọ tưởng hành thức cùng thời trước hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì chẳng thấy thời trước vậy. Chẳng quán thọ tưởng hành thức cùng thời sau hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì chẳng thấy thời sau vậy. Chẳng quán thọ tưởng hành thức cùng thời giữa hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì chẳng thấy thời giữa vậy. Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát chẳng quán thời trước cùng thời sau hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời trước cùng thời giữa hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời sau cùng thời trước hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời sau cùng thời giữa hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời giữa cùng thời trước hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời giữa cùng thời sau hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời trước cùng thời sau, thời giữa hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán thời sau cùng thời trước, thời giữa hoặc hợp tan. Chẳng quán thời giữa cùng thời trước, thời sau thời giữa hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì ba đời không vậy. Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng quán nhất thiết trí cùng quá khứ hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy quá khứ, huống quán nhất thiết trí cùng quá khứ hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng vị lai hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy vị lai, huống quán nhất thiết trí cùng vị lai hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng hiện tại hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy hiện tại, huống quán nhất thiết trí cùng hiện tại hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng sắc hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy sắc huống quán nhất thiết trí cùng sắc hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng thọ tưởng hành thức hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy thọ tưởng hành thức, huống quán nhất trí cùng thọ tưởng hành thức hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng nhãn xứ hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy nhãn xứ huống quán nhất thiết trí cùng nhãn xứ hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ huống quán nhất thiết trí cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng sắc xứ hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy sắc xứ huống quán nhất thiết trí cùng sắc xứ hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp xứ, huống quán nhất thiết trí cùng thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng nhãn giới hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy nhãn giới huống quán nhất thiết trí cùng nhãn giới hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, huống quán nhất thiết trí cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng sắc giới hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy sắc giới , huống quán nhất thiết trí cùng sắc giới hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng thanh hương vị xúc pháp giới hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy thanh hương vị xúc pháp giới hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng nhãn thức giới hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy nhãn thức giới, huống quán nhất thiết trí cùng nhãn thức giới hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết thức giới hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, huống quán nhất thiết trí cùng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng khổ thánh đế hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy khổ thánh đế, huống quán nhất thiết trí cùng khổ thánh đế hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng tập diệt đạo thánh đế hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy tập diệt đạo thánh đế huống quán nhất thiết trí cùng tập diệt đạo thánh đế hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng vô minh hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy vô minh, huống quán nhất thiết trí cùng vô minh hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh lão tử hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy hành cho đến lão tử, huống quán nhất thiết trí cùng hành cho đến lão tử hoặc hợp tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng bố thí Ba la mật đa hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy bố thí Ba la mật đa, huống quán nhất thiết trí cùng bố thí Ba la mật đa hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy tịnh giới cho đến Bát nhã Ba la mật đa, huống quán nhất thiết trí cùng tịnh giới cho đến Bát nhã Ba la mật đa hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng bốn niệm trụ hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy bốn niệm trụ, huống quán nhất thiết trí cùng bốn niệm trụ hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi, huống quán nhất thiết trí cùng bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng sáu thần thông hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy sáu thần thông, huống quán nhất thiết trí cùng sáu thần thông hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng Phật mười lực hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy Phật mười lực, huống quán nhất thiết trí cùng Phật mười lực hoặc hợp hoặc tan. Chẳng quán nhất thiết trí cùng bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Hãy chẳng thấy bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng, huống quán nhất thiết trí cùng bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng hoặc hợp hoặc tan.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng Phật hoặc hợp hoặc tan. Cũng chẳng quán Phật cùng nhất thiết trí hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì nhất thiết trí tức là Phật, Phật tức là nhất thiết trí vậy.
Chẳng quán nhất thiết trí cùng Bồ đề hoặc hợp hoặc tan, cũng chẳng quán Bồ đề cùng nhất thiết trí hoặc hợp hoặc tan. Vì cớ sao? Vì nhất thiết trí tức là Bồ đề, Bồ đề tức là nhất thiết trí vậy.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng chấp sắc hoặc có hoặc chẳng có, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc có hoặc chẳng có. Chẳng chấp sắc hoặc thường hoặc vô thường, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc thường hoặc vô thường. Chẳng chấp sắc hoặc vui hoặc khổ. Chẳng chấp sắc hoặc ngã hoặc vô ngã, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc ngã hoặc vô ngã. Chẳng chấp sắc hoặc sắc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng. Chẳng chấp sắc hoặc không hoặc bất không, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc không hoặc bất không. Chẳng chấp sắc hoặc hữu tướng hoặc vô tướng, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc hữu tướng hoặc vô tướng. Chẳng chấp sắc hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện, chẳng chấp thọ tưởng hành thức hoặc hữu nguyện hoặc vô nguyện.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng khởi nghĩ này: Ta hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng khởi nghĩ này: Ta chẳng hành Bát nhã ba la mật đa. Chẳng khởi nghĩ này: Ta cũng hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng khởi nghĩ này: Ta chẳng hành Bát nhã ba la mật đa. Chẳng khởi nghĩ này: Ta chẳng hành chẳng phải chẳng hành Bát nhã Ba la mật đa. Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng vì bố thí Ba la mật đa nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Chẳng vì vào Bồ Tát chánh quyết định nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng vì được bậc Bồ Tát Bất thối chuyển nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Chẳng vì thành thục hữu tình nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng vì nghiêm tịnh cõi Phật nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Chẳng vì bốn niệm trụ nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Chẳng vì Phật mười lực nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Chẳng vì nội không nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cảnh không, vô tế không, vô tán không, bổn tánh không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Chẳng vì chơn như nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì pháp giới, pháp tánh, thật tế nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa.
Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy các pháp tánh sai khác vậy.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng vì thiên nhãn trí chứng thông nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng vì thiên nhĩ, tha tâm, túc trụ tùy niệm, thần cảnh, lậu tận trí chứng thông nên tu hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa hãy chẳng thấy Bát nhã Ba la mật đa, huống thấy Bồ Tát Ma ha tát và các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác việc sáu thần thông. Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng khởi nghĩ này: Ta dùng thiên nhãn trí chứng thông khắp xem thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy tất cả hữu tình chết đây sanh kia phẩm loại sai khác.
Chẳng khởi nghĩ này: Ta dùng thiên nhĩ trí chứng thông khắp nghe thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy tiếng nói tất cả hữu tình sai khác.
Chẳng khởi nghĩ này: Ta dùng tha tâm trí chứng thông khắp biết thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy tâm tâm sở duyên lự tất cả hữu tình sai khác.
Chẳng khởi nghĩ này: Ta dùng túc trụ tùy niệm trí chứng thông khắp nhớ thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy trụ đời trước tất cả hữu tình sai khác.
Chẳng khởi nghĩ này: Ta dùng thần cảnh trí chứng thông qua khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy, vì các hữu tình tuyên nói chánh pháp.
Chẳng khởi nghĩ này: Ta dùng lậu tận trí chứng thông rõ khắp thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy tất cả hữu tình lậu hết chẳng hết.
Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Như vậy, Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa khi tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa, phương tiện khéo léo khắp năng an lập vô lượng,vô số, vô biên hữu tình ở cõi Vô dư y Niết Bàn, tất cả ác ma và bè lũ chẳng làm gì được, tất cả phiền não thảy đều đè dứt, các việc thế gian tùy muốn đều thành. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và các chúng Bồ Tát mười phương cõi Căng già sa đều chung hộ niệm Bồ Tát như thế, chẳng cho lui đọa tất cả Thanh Văn, bậc Độc giác thảy. Mười phương cõi đều như Căng già sa Thanh Văn, Độc giác, trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Tha hóa tự tại, trời Phạm chúng cho đến trời đại phạm, trời Quang cho đến trời Cực quang tịnh, Trời Tịnh cho đến Trời Biến tịnh, Trời Quảng cho đến Trời Quảng quả, Trời Vô phiền cho đến Trời Sắc cứu cánh đều chung hộ vệ Bồ Tát Ma ha tát này, ra làm các sự việc khiến không chướng ngại đều chóng thành xong. Nếu có các thức tật bệnh thân tâm đều được trừ lành, hoặc có tội nghiệp qua đời đương lai đáng chịu khổ báo chuyển đời hiện chịu nhẹ. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này đối tất cả hữu tình từ bi đầy khắp vậy.
Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã Ba la mật đa đủ đại thế lực,dùng chút gia hạnh, thời năng dẫn phát tất cả đà la ni môn thù thắng, tất cả tam ma địa môn thù thắng đều được hiện khởi. Nhờ thế lực đây tùy ý dẫn sinh các thứ công đức thế gian xuất thế gian, tùy sinh chỗ nào thường được gặp thờ chư Phật Thế Tôn và chúng các Bồ Tát Ma ha tát cho đến Vô thượng Chánh đẳng bồ đề, ở thời gian giữa thường chẳng lìa Phật và chúng các Bồ Tát Ma ha tát.
Xá Lợi Tử! Phải biết Bồ Tát Ma ha tát này tu hành Bát nhã ba mật đa tương ưng cùng Bát nhã Ba la mật đa nên được công đức thắng lợi vô lượng, vô số, vô biên chẳng thể nghĩ bàn như thế thảy.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng khởi nghĩ này: Có pháp cùng pháp hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, hoặc ngang hoặc chẳng ngang. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Bồ Tát Ma ha tát này vì chẳng thấy có pháp cùng pháp hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, hoặc ngang hoặc chẳng ngang vậy. Xá Lợi Tử! Các Bồ Tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa tương ưng cùng pháp như thế vậy nên nói tương ưng cùng Bát nhã ba la mật đa.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
