Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 16

Quyển Thứ 389 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 389 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Chẳng Khá Động

Thứ 70 - 4

Thiện Hiện! Vì sắc chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác sắc; sắc tức là bản tánh không, bản tánh không tức là sắc. Thọ tưởng hành thức chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác thọ tưởng hành thức

Thiện Hiện! Vì nhãn xứ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhãn xứ; nhãn xứ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhãn xứ. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ tức là bản tánh không, bản tánh không tức lànhĩ tỷ thiệt thân ý xứ.

Thiện Hiện! Vì sắc xứ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác sắc xứ; sắc xứ là tức bản tánh không, bản tánh không tức là sắc xứ. Thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác thanh hương vị xúc pháp xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là thanh hương vị xúc pháp xứ.

Thiện Hiện! Vì nhãn giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhãn giới; nhãn giới là tức bản tánh không, bản tánh không tức là nhãn giới. Nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhĩ tỷ thiệt thân ý giới; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhĩ tỷ thiệt thân ý giới.

Thiện Hiện! Vì sắc giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác sắc giới; sắc giới tức là bản tánh không, bản tánh là không tức sắc giới. Thanh hương vị xúc pháp giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác thanh hương vị xúc pháp giới; thanh hương vị xúc pháp giới tức là bản tánh không, bản tánh không tức là thanh hương vị xúc pháp giới.

Thiện Hiện! Vì nhãn thức giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhãn thức giới; nhãn thức giới tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhãn thức giới. Nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới.

Thiện Hiện! Vì nhãn xúc chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhãn xúc; nhãn xúc tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhãn xúc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc.

Thiện Hiện! Vì nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ; nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Thiện Hiện! Vì địa giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác địa giới; địa giới tức là bản tánh không, bản tánh không tức là địa giới. Thủy hỏa phong không thức giới chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác thủy hỏa phong không thức giới; thủy hỏa phong không thức giới tức là bản tánh không, bản tánh không tức là thủy hỏa phong không thức giới.

Thiện Hiện! Vì nhân duyên chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhân duyên; nhân duyên tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhân duyên. Đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tức là bản tánh không, bản tánh không tức là đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên.

Thiện Hiện! Vì các pháp theo duyên sanh ra chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác các pháp theo duyên sanh ra. Các pháp theo duyên sanh ra tức là bản tánh không, bản tánh không tức là các pháp theo duyên sanh ra.

Thiện Hiện! Vì vô minh chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác vô minh; vô minh tức là bản tánh không, bản tánh không tức là vô minh. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não; hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não tức là bản tánh không, bản tánh không tức là hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não.

Thiện Hiện! Vì bố thí Ba la mật đa chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác bố thí Ba la mật đa; bố thí Ba la mật đa tức là bản tánh không, bản tánh không tức là bố thí Ba la mật đa. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Thiện Hiện! Vì nội không chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nội không; nội không tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nội không. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không tức là bản tánh không, bản tánh không tức là ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không.

Thiện Hiện! Vì bốn niệm trụ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác bốn niệm trụ; bốn niệm trụ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là bốn niệm trụ. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi tức là bản tánh không, bản tánh không tức là bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi.

Thiện Hiện! Vì khổ thánh đế chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác khổ thánh đế; khổ thánh đế tức là bản tánh không, bản tánh không tức là khổ thánh đế. Tập diệt đạo thánh đế chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tập diệt đạo thánh đế; tập diệt đạo thánh đế tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tập diệt đạo thánh đế.

Thiện Hiện! Vì bốn tĩnh lự chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác bốn tĩnh lự; bốn tĩnh lự tức là bản tánh không, bản tánh không tức là bốn tĩnh lự. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác bốn vô lượng, bốn vô sắc định; bốn vô lượng, bốn vô sắc định tức là bản tánh không, bản tánh không tức là bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Thiện Hiện! Vì tám giải thoát chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tám giải thoát; tám giải thoát tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tám giải thoát. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Thiện Hiện! Vì đà la ni môn chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khá đà la ni môn; đà la ni môn tức là bản tánh không, bản tánh không tức là đà la ni môn. Tam ma địa môn chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tam ma địa môn; tam ma địa môn tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tam ma địa môn.

Thiện Hiện! Vì không giải thoát môn chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác không giải thoát môn; không giải thoát môn tức là bản tánh không, bản tánh không tức là không giải thoát môn. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn tức làbản tánh không, bản tánh không tức là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Thiện Hiện! Vì Cực hỷ địa chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác Cực hỷ địa; Cực hỷ địa tức là bản tánh không, bản tánh không tức là Cực hỷ địa. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa tức là bản tánh không, bản tánh không tức là Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa.

Thiện Hiện! Năm nhãn chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác năm nhãn; năm nhãn tức là bản tánh không, bản tánh không tức là năm nhãn. Sáu thần thông chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác sáu thần thông; sáu thần thông tức là bản tánh không, bản tánh không tức là sáu thần thông.

Thiện Hiện! Phật mười lực chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác Phật mười lực; Phật mười lực tức là bản tánh không, bản tánh không tức là Phật mười lực. Bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả mười tám pháp Phật bất cộng chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả mười tám pháp Phật bất cộng tức là bản tánh không, bản tánh không tức là bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Thiện Hiện! Vì ba mươi hai tướng đại sĩ chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác ba mươi hai tướng đại sĩ; ba mươi hai tướng đại sĩ tức là bản tánh không, bản tánh không tức là ba mươi hai tướng đại sĩ. Tám mươi tùy hảo chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tám mươi tùy hảo; tám mươi tùy hảo tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tám mươi tùy hảo.

Thiện Hiện! Vì pháp vô vong thất chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác pháp vô vong thất; pháp vô vong thất tức là bản tánh không, bản tánh không tức là pháp vô vong thất. Tánh hằng trụ xả chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tánh hằng trụ xả; tánh hằng trụ xả tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tánh hằng trụ xả.

Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác nhất thiết trí; nhất thiết trí tức là bản tánh không, bản tánh không tức là nhất thiết trí. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí tức là bản tánh không, bản tánh không tức là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Thiện Hiện! Vì quả Dự lưu chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác quả Dự lưu; quả Dự lưu tức là bản tánh không, bản tánh không tức là quả Dự lưu. Quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề; quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề tức là bản tánh không, bản tánh không tức là quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề.

Thiện Hiện! Vì tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát; tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát tức là bản tánh không, bản tánh không tức là tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng khác bản tánh không, bản tánh không chẳng khác Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tức là bản tánh không, bản tánh không tức là Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Vậy nên, các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa quán tất cả pháp bản tánh đều không, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Lìa bản tánh không, không có một pháp là thật, là thường, khá hoại, khá đoạn. Trong bản tánh không cũng không có một pháp là thật, là thường, khá hoại, khá đoạn, chỉ các ngu phu mê lầm điên đảo khởi tưởng riêng khác. Nghĩa là chấp sắc bản tánh không, hoặc chấp thọ tưởng hành thức khác bản tánh không. Hoặc chấp nhãn xứ khác bản tánh không, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ khác bản tánh không. Hoặc chấp sắc xứ khác bản tánh không, hoặc chấp thanh hương vị xúc pháp xứ khác bản tánh không.

Hoặc chấp nhãn giới khác bản tánh không, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý giới khác bản tánh không. Hoặc chấp sắc giới khác bản tánh không, hoặc chấp thanh hương vị xúc pháp giới khác bản tánh không. Hoặc chấp nhãn thức giới khác bản tánh không, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới khác bản tánh không. Hoặc chấp nhãn xúc khác bản tánh không, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc khác bản tánh không. Hoặc chấp nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ khác bản tánh không, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ khác bản tánh không.

Hoặc chấp địa giới khác bản tánh không, hoặc chấp thủy hỏa phong không thức giới khác bản tánh không. Hoặc chấp nhân duyên khác bản tánh không; hoặc chấp đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khác bản tánh không. Hoặc chấp các pháp theo duyên sanh ra khác bản tánh không.

Hoặc chấp vô minh khác bản tánh không; hoặc chấp hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não khác bản tánh không.

Hoặc chấp bố thí Ba la mật đa khác bản tánh không; hoặc chấp tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa khác bản tánh không.

Hoặc chấp nội không khác bản tánh không; hoặc chấp ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không khác bản tánh không.

Hoặc chấp bốn niệm trụ khác bản tánh không; hoặc chấp bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi khác bản tánh không.

Hoặc chấp khổ thánh đế khác bản tánh không; hoặc chấp tập diệt đạo thánh đế khác bản tánh không. Hoặc chấp bốn tĩnh lự khác bản tánh không, hoặc chấp bốn vô lượng, bốn vô sắc định khác bản tánh không. Hoặc chấp tám giải thoát khác bản tánh không; hoặc chấp tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ khác bản tánh không.

Hoặc chấp đà la ni môn khác bản tánh không; hoặc chấp tam ma địa môn khác bản tánh không. Hoặc chấp không giải thoát môn khác bản tánh không; hoặc chấp vô tướng, vô nguyện giải thoát môn khác bản tánh không.

Hoặc chấp Cực hỷ địa khác bản tánh không; hoặc chấp Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa khác bản tánh không. Hoặc chấp năm nhãn khác bản tánh không; hoặc chấp sáu thần thông khác bản tánh không.

Hoặc chấp Phật mười lực khác bản tánh không; hoặc chấp bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng khác bản tánh không. Hoặc chấp ba mươi hai tướng đại sĩ khác bản tánh không; hoặc chấp tám mươi tùy hảo khác bản tánh không. Hoặc chấp pháp vô vong thất khác bản tánh không; hoặc chấp tánh hằng trụ xả khác bản tánh không. Hoặc chấp nhất thiết trí khác bản tánh không; hoặc chấp đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khác bản tánh không.

Hoặc chấp quả Dự lưu khác bản tánh không; hoặc chấp quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề khác bản tánh không. Hoặc chấp tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát khác bản tánh không. Hoặc chấp chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khác bản tánh không.

Thiện Hiện! Các ngu phu đây đã chấp các pháp khác bản tánh không rồi, chẳng như thật biết sắc, chẳng như thật biết thọ tưởng hành thức. Do chẳng biết nên bèn chấp đắm sắc, chấp đắm thọ tưởng hành thức. Do chấp đắm nên bèn đối sắc chấp ngã, ngã sở; đối thọ tưởng hành thức chấp ngã, ngã sở. Do vọng chấp nên lấy vật nội ngoại, thọ hậu thân sắc thọ tưởng hành thức. Bởi đấy chẳng năng giải thoát được các thú sanh lão tử sầu thán khổ ưu não, qua lại ba cõi luân chuyển vô cùng.

Do nhân duyên này các Bồ tát Ma ha tát trụ bản tánh không Ba la mật đa tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng chấp thọ sắc, cũng chẳng hoại sắc hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ thọ tưởng hành thức, cũng chẳng hoại thọ tưởng hành thức hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhãn xứ, cũng chẳng hoại nhãn xứ hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, cũng chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ sắc xứ, cũng chẳng hoại sắc xứ hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ thanh hương vị xúc pháp xứ, cũng chẳng hoại thanh hương vị xúc pháp xứ hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhãn giới, cũng chẳng hoại nhãn giới hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, cũng chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý giới hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ sắc giới, cũng chẳng hoại sắc giới hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ thanh hương vị xúc pháp giới, cũng chẳng hoại thanh hương vị xúc pháp giới hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhãn thức giới, cũng chẳng hoại nhãn thức giới hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, cũng chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhãn xúc, cũng chẳng hoại nhãn xúc hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, cũng chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng hoại nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ địa giới, cũng chẳng hoại địa giới hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ thủy hỏa phong không thức giới, cũng chẳng hoại thủy hỏa phong không thức giới hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhân duyên, cũng chẳng hoại nhân duyên hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên, cũng chẳng hoại đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ các pháp theo duyên sanh ra, cũng chẳng hoại các pháp theo duyên sanh ra hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ vô minh, cũng chẳng hoại vô minh hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não, cũng chẳng hoại hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ bố thí Ba la mật đa, cũng chẳng hoại bố thí Ba la mật đa hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, cũng chẳng hoại tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nội không, cũng chẳng hoại nội không hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, cũng chẳng hoại ngoại không ho đến vô tánh tự tánh không hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ bốn niệm trụ, cũng chẳng hoại bốn niệm trụ hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, cũng chẳng hoại bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ khổ thánh đế, cũng chẳng hoại khổ thánh đế hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ tập diệt đạo thánh đế, cũng chẳng hoại tập diệt đạo thánh đế hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ bốn tĩnh lự, cũng chẳng hoại bốn tĩnh lự hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ bốn vô lượng, bốn vô sắc định, cũng chẳng hoại bốn vô lượng, bốn vô sắc định hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ tám giải thoát, cũng chẳng hoại tám giải thoát hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ,cũng chẳng hoại tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ đà la ni môn, cũng chẳng hoại đà la ni môn hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ tam ma địa môn, cũng chẳng hoại tam ma địa môn hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ Cực hỷ địa, cũng chẳng hoại Cực hỷ địa hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa, cũng chẳng hoại Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ năm nhãn, cũng chẳng hoại năm nhãn hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ sáu thần thông, cũng chẳng hoại sáu thần thông hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ Phật mười lực, cũng chẳng hoại Phật mười lực hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng; cũng chẳng hoại bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ ba mươi hai tướng đại sĩ, cũng chẳng hoại ba mươi hai tướng đại sĩ hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ tám mươi tùy hảo, cũng chẳng hoại tám mươi tùy hảo hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ pháp vô vong thất, cũng chẳng hoại pháp vô vong thất hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ tánh hằng trụ xả, cũng chẳng hoại tánh hằng trụ xả hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ nhất thiết trí, cũng chẳng hoại nhất thiết trí hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ đạo tướng trí, nhất thiết tướng, cũng chẳng hoại trí đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ quả Dự lưu, cũng chẳng hoại quả Dự lưu hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, cũng chẳng hoại quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề hoặc không hoặc bất không.

Chẳng chấp thọ tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, cũng chẳng hoại tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát hoặc không hoặc bất không; chẳng chấp thọ chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng chẳng hoại , chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hoặc không hoặc bất không.

Sở dĩ vì sao? Thiện Hiện! Sắc chẳng hoại không, không chẳng hoại sắc, rằng đây là sắc đây là không; thọ tưởng hành thức chẳng hoại không, không chẳng hoại thọ tưởng hành thức, rằng đây là thọ tưởng hành thức, đây là không.

Thiện Hiện! Nhãn xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn xứ, rằng đây là nhãn xứ, đây là không; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, rằng đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, đây là không.

Thiện Hiện! Sắc xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại sắc xứ, rằng đây là sắc xứ, đây là không. Thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại thanh hương vị xúc pháp xứ, rằng đây là thanh hương vị xúc pháp xứ, đây là không.

Thiện Hiện! Nhãn giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn giới, rằng đây là nhãn giới, đây là không; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng hoại không, không chẳng hoại giới, rằng đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, đây là không.

Thiện Hiện! Sắc giới chẳng hoại không, không chẳng hoại sắc giới, rằng đây là sắc giới, đây là không. Thanh hương vị xúc pháp giới chẳng hoại không, không chẳng hoại thanh hương vị xúc pháp giới, rằng đây là thanh hương vị xúc pháp giới, đây là không.

Thiện Hiện! nhãn thức giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn thức giới, rằng đây là nhãn thức giới, đây là không. Nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, rằng đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, đây là không.

Thiện Hiện! Nhãn xúc chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn xúc, rằng đây là nhãn xúc, đây là không. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, rằng đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, đây là không.

Thiện Hiện! Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, rằng đây là nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, đây là không. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, rằng đây là nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, đây là không.

Thiện Hiện! Địa giới chẳng hoại không, không chẳng hoại địa giới, rằng đây là địa giới, đây là không. Thủy hỏa phong không thức giới chẳng hoại không, không chẳng hoại thủy hỏa phong không thức giới, rằng đây là thủy hỏa phong không thức giới, đây là không.

Thiện Hiện! Nhân duyên chẳng hoại không, không chẳng hoại nhân duyên, rằng đây là nhân duyên, đây là không. Đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên chẳng hoại không, không chẳng hoại đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên, rằng đây là đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên, đây là không.

Thiện Hiện! Các pháp theo duyên sanh ra chẳng hoại không, không chẳng hoại các pháp theo duyên sanh ra, rằng đây là các pháp theo duyên sanh ra, đây là không.

Thiện Hiện! Vô minh chẳng hoại không, không chẳng hoại vô minh, rằng đây là vô minh, đây là không. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não chẳng hoại không, không chẳng hoại hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não; rằng đây là hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não, đây là không.

Thiện Hiện! Bố thí Ba la mật đa chẳng hoại không, không chẳng hoại bố thí Ba la mật đa, rằng đây là bố thí Ba la mật đa, đây là không. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chẳng hoại không; không chẳng hoại tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa; rằng đây là tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, đây là không.

Thiện Hiện! Nội không chẳng hoại không, không chẳng hoại nội không, rằng đây là nội không, đây là không. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không chẳng hoại không; không chẳng hoại ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không; rằng đây là nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, đây là không.

Thiện Hiện! Bốn niệm trụ chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn niệm trụ, rằng đây là bốn niệm trụ, đây là không. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi chẳng hoại không; không chẳng hoại bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi; rằng đây là bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, đây là không.

Thiện Hiện! Khổ thánh đế chẳng hoại không, không chẳng hoại khổ thánh đế, rằng đây là, đây là không. Tập diệt đạo thánh đế chẳng hoại không, không chẳng hoại tập diệt đạo thánh đế, rằng đây là tập diệt đạo thánh đế, đây là không.

Thiện Hiện! Bốn tĩnh lự chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn tĩnh lự, rằng đây là bốn tĩnh lự, đây là không. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định chẳng hoại không; không chẳng hoại bốn vô lượng, bốn vô sắc định, rằng đây là bốn vô lượng, bốn vô sắc định, đây là không.

Thiện Hiện! Tám giải thoát chẳng hoại không, không chẳng hoại tám giải thoát, rằng đây là tám giải thoát, đây là không. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chẳng hoại không; không chẳng hoại tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; rằng đây là tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, đây là không.

Thiện Hiện! Đà la ni môn chẳng hoại không, không chẳng hoại đà la ni môn, rằng đây là đà la ni môn, đây là không. Tam ma địa môn chẳng hoại không, không chẳng hoại tam ma địa môn, rằng đây là tam ma địa môn, đây là không.

Thiện Hiện! Không giải thoát môn chẳng hoại không, không chẳng hoại không giải thoát môn, rằng đây là không giải thoát môn, đây là không. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chẳng hoại không; không chẳng hoại vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; rằng đây là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, đây là không.

Thiện Hiện! Cực hỷ địa chẳng hoại không, không chẳng hoại Cực hỷ địa, rằng đây là Cực hỷ địa, đây là không. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa chẳng hoại không, không chẳng hoại Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa; rằng đây là Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa, đây là không.

Thiện Hiện! Năm nhãn chẳng hoại không, không chẳng hoại năm nhãn, rằng đây là năm nhãn, đây là không. Sáu thần thông chẳng hoại không, không chẳng hoại sáu thần thông, rằng đây là sáu thần thông, đây là không.

Thiện Hiện! Phật mười lực chẳng hoại không, không chẳng hoại Phật mười lực, rằng đây là Phật mười lực, đây là không. Bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng chẳng hoại không; không chẳng hoại bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng; rằng đây là bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, đây là không.

Thiện Hiện! Ba mươi hai tướng đại sĩ chẳng hoại không, không chẳng hoại ba mươi hai tướng đại sĩ, rằng đây là ba mươi hai tướng đại sĩ, đây là không. Tám mươi tùy hảo chẳng hoại không, không chẳng hoại tám mươi tùy hảo, rằng đây là tám mươi tùy hảo, đây là không.

Thiện Hiện! Pháp vô vong thất chẳng hoại không, không chẳng hoại pháp vô vong thất, rằng đây là pháp vô vong thất, đây là không. Tánh hằng trụ xả chẳng hoại không, không chẳng hoại tánh hằng trụ xả, rằng đây là tánh hằng trụ xả, đây là không.

Thiện Hiện! Nhất thiết trí chẳng hoại không, không chẳng hoại nhất thiết trí, rằng đây là nhất thiết trí, đây là không. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng hoại không; không chẳng hoại đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; rằng đây là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, đây là không.

Thiện Hiện! Quả Dự lưu chẳng hoại không, không chẳng hoại quả Dự lưu, rằng đây là quả Dự lưu, đây là không. Quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề chẳng hoại không; không chẳng hoại quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề; rằng đây là quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, đây là không.

Thiện Hiện! Tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát chẳng hoại không, không chẳng hoại tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, rằng đây là tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, đây là không. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng hoại không, không chẳng hoại , chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, rằng đây là chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đây là không.

Thiện Hiện! Ví như hư không chẳng hoại hư không: Cõi hư không trong chẳng hoại cõi hư không ngoài; cõi hư không ngoài chẳng hoại cõi hư không trong. Như vậy, Thiện Hiện! Sắc chẳng hoại không, không chẳng hoại sắc; thọ tưởng hành thức chẳng hoại không, không chẳng hoại thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhãn xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn xứ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Vì cớ sao? ? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Sắc xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại sắc xứ; thanh hương vị xúc pháp xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại thanh hương vị xúc pháp xứ. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhãn giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn giới; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Sắc giới chẳng hoại không, không chẳng hoại; thanh hương vị xúc pháp giới chẳng hoại không, không chẳng hoại thanh hương vị xúc pháp giới. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhãn thức giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn thức giới; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhãn xúc chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn xúc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chẳng hoại không, không chẳng hoại nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Địa giới chẳng hoại không, không chẳng hoại địa giới; thủy hỏa phong không thức giới chẳng hoại không, không chẳng hoại thủy hỏa phong không thức giới. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhân duyên chẳng hoại không, không chẳng hoại nhân duyên; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên chẳng hoại không, không chẳng hoại đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! các pháp theo duyên sanh ra chẳng hoại không, không chẳng hoại các pháp theo duyên sanh ra. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Vô minh chẳng hoại không, không chẳng hoại vô minh; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não. chẳng hoại không, không chẳng hoại hành cho đến lão tử sầu thán khổ ưu não. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Bố thí Ba la mật đa chẳng hoại không, không chẳng hoại bố thí Ba la mật đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa chẳng hoại không, không chẳng hoại tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nội không chẳng hoại không, không chẳng hoại nội không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không chẳng hoại không, không chẳng hoại ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Bốn niệm trụ chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Khổ thánh đế chẳng hoại không, không chẳng hoại khổ thánh đế; tập diệt đạo thánh đế chẳng hoại không, không chẳng hoại tập diệt đạo thánh đế. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Bốn tĩnh lự chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn tĩnh lự; bốn vô lượng, bốn vô sắc định chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Tám giải thoát chẳng hoại không, không chẳng hoại tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ chẳng hoại không, không chẳng hoại tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Đà la ni môn chẳng hoại không, không chẳng hoại đà la ni môn; tam am địa môn chẳng hoại không, không chẳng hoại tam ma địa môn. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Không giải thoát môn chẳng hoại không, không chẳng hoại không giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chẳng hoại không, không chẳng hoại vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Cực hỷ địa chẳng hoại không, không chẳng hoại Cực hỷ địa; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa chẳng hoại không, không chẳng hoại Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Năm nhãn chẳng hoại không, không chẳng hoại năm nhãn; sáu thần thông chẳng hoại không, không chẳng hoại sáu thần thông. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Phật mười lực chẳng hoại không, không chẳng hoại Phật mười lực; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng chẳng hoại không, không chẳng hoại bốn vô sở uý cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Ba mươi hai tướng đại sĩ chẳng hoại không, không chẳng hoại ba mươi hai tướng đại sĩ; tám mươi tùy hảo chẳng hoại không, không chẳng hoại tám mươi tùy hảo. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Pháp vô vong thất chẳng hoại không, không chẳng hoại pháp vô vong thất; tánh hằng trụ xả chẳng hoại không, không chẳng hoại tánh hằng trụ xả. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Nhất thiết trí chẳng hoại không, không chẳng hoại nhất thiết trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng chẳng hoại không, không chẳng hoại trí đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Quả Dự lưu chẳng hoại không, không chẳng hoại quả Dự lưu; quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề chẳng hoại không, không chẳng hoại quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Thiện Hiện! Tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát chẳng hoại không, không chẳng hoại tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng hoại không, không chẳng hoại chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Các pháp như thế đều vô tự tánh, chẳng thể hoại nhau rằng đây là không, đây là bất không.

Quyển Thứ 390 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 390 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Chẳng Khá Động

Thứ 70 - 5

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu tấc cả pháp bản tánh đều không, trong bản tánh không đều vô sai khác, các Bồ tát Ma ha tát hãy trụ chỗ nào phát khởi tâm Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tác lời nguyện này: Ta phải tới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rông lớn. Bạch Thế Tôn! Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề không hai thành tướng, chẳng hai thành tướng năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như vậy lời ngươi nói. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề không hai thành tướng, chẳng hai thành tướng năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ đề không hai, cũng không phân biệt. Nếu kẻ đối Bồ đề hành nơi hai tướng, có phân biệt, tất chẳng năng chứng được.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát chẳng đối Bồ đề hành nơi hai tướng, cũng chẳng phân biệt, đều vô sở trụ, phát khởi tâm Vô thượng Chánh Đẳng Giác. Các Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng hành hai tướng, cũng chẳng phân biệt, đều vô sở hành, thời năng tới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rọng lớn. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng hành hai tướng, mà năng chứng được.

Thiện Hiện! các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề đều vô sở hành. Nghĩa là chẳng hành nơi sắc, cũng chẳng hành nơi thọ tưởng hành thức. Chẳng hành nơi nhãn xứ, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng hành nơi sắc xứ, cũng chẳng hành nơi thanh hương vị xúc pháp xứ.

Chẳng hành nơi nhãn giới, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng hành nơi sắc giới, cũng chẳng hành nơi thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng hành nơi nhãn thức giới, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chẳng hành nơi nhãn xúc, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng hành nơi nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chẳng hành nơi địa giới, cũng chẳng hành nơi thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng hành nơi nhân duyên; cũng chẳng hành nơi đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Chẳng hành nơi các pháp theo duyên sanh ra. Chẳng hành nơi vô minh; cũng chẳng hành nơi hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não.

Chẳng hành nơi bố thí Ba la mật đa; cũng chẳng hành nơi tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành nơi nội không; cũng chẳng hành nơi ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Chẳng hành nơi bốn niệm trụ; cũng chẳng hành nơi bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng hành nơi khổ thánh đế, cũng chẳng hành nơi tập diệt đạo thánh đế.

Chẳng hành nơi bốn tĩnh lự; cũng chẳng hành nơi bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng hành nơi tám giải thoát; cũng chẳng hành nơi tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng hành nơi đà la ni môn, cũng chẳng hành nơi tam ma địa môn. Chẳng hành nơi không giải thoát môn; cũng chẳng hành nơi vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Chẳng hành nơi Cực hỷ địa; cũng chẳng hành nơi Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Chẳng hành nơi năm nhãn, cũng chẳng hành nơi sáu thần thông.

Chẳng hành nơi Phật mười lực; cũng chẳng hành nơi bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng hành nơi ba mươi hai tướng đại sĩ, cũng chẳng hành nơi tám mươi tùy hảo. Chẳng hành nơi pháp vô vong thất, cũng chẳng hành nơi tánh hằng trụ xả. Chẳng hành nơi nhất thiết trí; cũng chẳng hành nơi đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Chẳng hành nơi quả Dự lưu; cũng chẳng hành nơi quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Chẳng hành nơi tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, cũng chẳng hành nơi chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Vì cớ sao? Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề chẳng duyên danh thanh chấp ngã, ngã sở. Nghĩa là chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi sắc, ta hành nơi thọ tưởng hành thức. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhãn xứ, ta hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi sắc xứ, ta hành nơi thanh hương vị xúc pháp xứ.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhãn giới, ta hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi sắc giới, ta hành nơi thanh hương vị xúc pháp giới. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhãn thức giới, ta hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhãn xúc, ta hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, ta hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi địa giới, ta hành nơi thủy hỏa phong không thức giới. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhân duyên; ta hành nơi đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi các pháp theo duyên sanh ra. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi vô minh; ta hành nơi hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi bố thí Ba la mật đa; ta hành nơi tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nội không; ta hành nơi ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi bốn niệm trụ; ta hành nơi bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi khổ thánh đế; ta hành nơi tập diệt đạo thánh đế. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi bốn tĩnh lự; ta hành nơi bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi tám giải thoát; ta hành nơi tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi đà la ni môn, ta hành nơi tam ma địa môn. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi không giải thoát môn; ta hành nơi vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi Cực hỷ địa; ta hành nơi Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi năm nhãn, ta hành nơi sáu thần thông.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi Phật mười lực; ta hành nơi bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi ba mươi hai tướng đại sĩ, ta hành nơi tám mươi tùy hảo. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi pháp vô vong thất, ta hành nơi tánh hằng trụ xả. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi nhất thiết trí; ta hành nơi đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi quả Dự lưu; ta hành nơi quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Cũng chẳng tác nghĩ này: Ta hành nơi tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, ta hành nơi chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề chẳng lấy nên hành, chẳng bỏ nên hành.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề chẳng lấy nên hành, chẳng bỏ nên hành, các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề phải hành chỗ nào?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Hóa thân chư Phật có mấy Bồ đề phải hành ở chỗ nào, vì lấy nên hành hay bỏ nên hành? Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng lấy bỏ vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng lấy bỏ vậy. Hóa thân chư Phật thật vô sở hữu, làm sao nói được có mấy Bồ đề, có chỗ sở hành hoặc lấy hoặc bỏ.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Bồ đề trong mộng các A la hán phải hành ở chỗ nào, vì lấy nên hành hay bỏ nên hành? Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng lấy bỏ vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng lấy bỏ vậy. Các A la hán đều dứt hết hẳn các lậu hôn trầm, thùy miên, cái triền rốt ráo không mộng, làm sao còn có Bồ đề trong mộng, có chỗ sở hành hoặc lấy hoặc bỏ. Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa có mấy Bồ đề cũng lại như vậy, chẳng lấy nên hành, chẳng bỏ nên hành, đều vô hành xứ, vì bản tánh không vậy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa có mấy Bồ đề , chẳng lấy nên hành, chẳng bỏ nên hành, đều vô hành xứ. Nghĩa là chẳng hành nơi sắc, cũng chẳng hành nơi thọ tưởng hành thức. Chẳng hành nơi nhãn xứ, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng hành nơi sắc xứ, cũng chẳng hành nơi thanh hương vị xúc pháp xứ.

Chẳng hành nơi nhãn giới, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng hành nơi sắc giới, cũng chẳng hành nơi thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng hành nơi nhãn thức giới, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chẳng hành nơi nhãn xúc, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng hành nơi nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng hành nơi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chẳng hành nơi địa giới, cũng chẳng hành nơi thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng hành nơi nhân duyên; cũng chẳng hành nơi đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Chẳng hành nơi các pháp theo duyên sanh ra. Chẳng hành nơi vô minh; cũng chẳng hành nơi hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não.

Chẳng hành nơi bố thí Ba la mật đa; cũng chẳng hành nơi tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng hành nơi nội không; cũng chẳng hành nơi ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Chẳng hành nơi bốn niệm trụ; cũng chẳng hành nơi bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng hành nơi khổ thánh đế, cũng chẳng hành nơi tập diệt đạo thánh đế.

Chẳng hành nơi bốn tĩnh lự; cũng chẳng hành nơi bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng hành nơi tám giải thoát; cũng chẳng hành nơi tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng hành nơi đà la ni môn, cũng chẳng hành nơi tam ma địa môn. Chẳng hành nơi không giải thoát môn; cũng chẳng hành nơi vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Chẳng hành nơi Cực hỷ địa; cũng chẳng hành nơi Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Chẳng hành nơi năm nhãn, cũng chẳng hành nơi sáu thần thông.

Chẳng hành nơi Phật mười lực; cũng chẳng hành nơi bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng hành nơi ba mươi hai tướng đại sĩ, cũng chẳng hành nơi tám mươi tùy hảo. Chẳng hành nơi pháp vô vong thất, cũng chẳng hành nơi tánh hằng trụ xả. Chẳng hành nơi nhất thiết trí; cũng chẳng hành nơi đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Chẳng hành nơi quả Dự lưu; cũng chẳng hành nơi quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Chẳng hành nơi tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, cũng chẳng hành nơi chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ấy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát đâu chẳng hành bố thí Ba la mật đa; chẳng hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành nội không; chẳng hành ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Chẳng hành bốn niệm trụ; chẳng hành bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng hành khổ thánh đế, chẳng hành tập diệt đạo thánh đế. Chẳng hành bốn tĩnh lự; chẳng hành bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng hành tám giải thoát; chẳng hành tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng hành tất cả đà la ni môn, chẳng hành tất cả tam ma địa môn. Chẳng hành không giải thoát môn; chẳng hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chẳng vào Bồ đề chánh tánh ly sanh. Chẳng hành Cực hỷ địa; chẳng hành Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Chẳng hành năm nhãn, chẳng hành sáu thần thông. Chẳng hành Phật mười lực; chẳng hành bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng hành ba mươi hai tướng đại sĩ, chẳng hành tám mươi tùy hảo. Chẳng hành pháp vô vong thất, chẳng hành tánh hằng trụ xả. Chẳng hành nhất thiết trí; chẳng hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Chẳng trụ Bồ tát thần thông thù thắng, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật mà được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Phật nói: Đâu phải vậy. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề tuy vô hành xứ, mà các Bồ tát Ma ha tát cần hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Cần hành nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Cần hành bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Cần hành khổ tập diệt đạo thánh đế. Cần hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Cần hành tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Cần hành tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn. Cần hành không giải thoát môn, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Cần vào Bồ tát chánh tánh ly sanh. Cần hành Cực hỷ địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Cần hành năm nhãn, sáu thần thông. Cần hành Phật mười lực, bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Cần hành ba mươi hai tướng đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Cần hành pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Cần hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Cần trụ Bồ tát thần thông thù thắng, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề, nếu vô hành xứ, hầu như không có Bồ tát Ma ha tát, chẳng trụ bố thí Ba la mật đa; chẳng trụ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ nội không; chẳng trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ bốn niệm trụ; chẳng trụ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ khổ thánh đế, chẳng trụ tập diệt đạo thánh đế, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ bốn tĩnh lự; chẳng trụ bốn vô lượng, bốn vô sắc định, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ tám giải thoát; chẳng trụ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ tất cả đà la ni môn, chẳng trụ tất cả tam ma địa môn, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ không giải thoát môn; chẳng trụ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng vào Bồ tát chánh tánh ly sanh. Chẳng trụ Cực hỷ địa; chẳng trụ Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ năm nhãn, chẳng trụ sáu thần thông, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ Phật mười lực; chẳng trụ bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ ba mươi hai tướng đại sĩ, chẳng trụ tám mươi tùy hảo, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ pháp vô vong thất, chẳng trụ tánh hằng trụ xả, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ nhất thiết trí; chẳng trụ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, tu lâu khiến viên mãn. Chẳng trụ Bồ tát thần thông thù thắng, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, tu lâu khiến viên mãn, mà được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Phật nói: Đâu phải vậy. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát có mấy Bồ đề, tuy vô hành xứ, mà các Bồ tát Ma ha tát cần trụ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã ba la mật đa, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ khổ tập diệt đạo thánh đế, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ không giải thoát môn, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, tu lâu khiến viên mãn. Cần vào Bồ tát chánh tánh ly sanh. Cần trụ Cực hỷ địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ năm nhãn, sáu thần thông, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ Phật mười lực, bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ ba mươi hai tướng đại sĩ, tám mươi tùy hảo, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, tu lâu khiến viên mãn. Cần trụ Bồ tát thần thông thù thắng, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, tu lâu khiến viên mãn, mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu các căn lành chưa cực viên mãn, quyết chẳng năng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên trụ sắc bản tánh không, nên trụ thọ tưởng hành thức bản tánh không. Nên trụ năm nhãn, sáu thần thông bản tánh không, nên trụ nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ bản tánh không. Nên trụ sắc xứ bản tánh không. Nên trụ thanh hương vị xúc pháp xứ bản tánh không.

Nên trụ nhãn giới bản tánh không. Nên trụ nhĩ tỷ thiệt thân ý giới bản tánh không. Nên trụ sắc giới bản tánh không, nên trụ thanh hương vị xúc pháp giới bản tánh không. Nên trụ nhãn thức giới bản tánh không, nên trụ nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới bản tánh không. Nên trụ nhãn xúc bản tánh không, nên trụ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc bản tánh không. Nên trụ nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không, nên trụ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ bản tánh không.

Nên trụ địa giới bản tánh không, nên trụ thủy hỏa phong không thức giới bản tánh không. Nên trụ nhân duyên bản tánh không; nên trụ đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên bản tánh không. Nên trụ các pháp theo duyên sanh ra bản tánh không. Nên trụ vô minh bản tánh không; nên trụ hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não bản tánh không.

Nên trụ bố thí Ba la mật đa bản tánh không; nên trụ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa bản tánh không. Nên trụ nội không bản tánh không; nên trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không bản tánh không.

Nên trụ bốn niệm trụ bản tánh không; nên trụ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi bản tánh không. Nên trụ khổ thánh đế bản tánh không, nên trụ tập diệt đạo thánh đế bản tánh không. Nên trụ bốn tĩnh lự bản tánh không; nên trụ bốn vô lượng, bốn vô sắc định bản tánh không. Nên trụ tám giải thoát bản tánh không; nên trụ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ bản tánh không. Nên trụ đà la ni môn bản tánh không, nên trụ tam am địa môn bản tánh không. Nên trụ không giải thoát môn bản tánh không; nên trụ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bản tánh không.

Nên trụ Cực hỷ địa bản tánh không; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa bản tánh không. Nên trụ năm nhãn bản tánh không, nên trụ sáu thần thông bản tánh không.

Nên trụ Phật mười lực bản tánh không; nên trụ bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả mười tám pháp Phật bất cộng bản tánh không. Nên trụ ba mươi hai tướng đại sĩ bản tánh không, nên trụ tám mươi tùy hảo bản tánh không. Nên trụ pháp vô vong thất bản tánh không, nên trụ tánh hằng trụ xả bản tánh không. Nên trụ nhất thiết trí bản tánh không; nên trụ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bản tánh không.

Nên trụ quả Dự lưu bản tánh không; nên trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề bản tánh không. Nên trụ tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát bản tánh không, nên trụ chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề bản tánh không.

Nên trụ tất cả pháp bản tánh không, nên trụ tất cả hữu tình bản tánh không. Tu các công đức khiến viên mãn rồi, mới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Các pháp bản tánh không này vàhữu tình bản tánh không rất đổi vắng lặng, không có chút pháp năng tăng năng giảm, năng sanh năng diệt, năng đoạn năng thường, năng nhiễn năng tịnh, năng đác quả, năng hiện quán.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát nương thế tục ngôn thuyết mà thi thiết ra pháp, nên nói tu Bát nhã Ba la mật đa, như thật rõ biết bản tánh không rồi, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chẳng phải nghĩa chơn thắng. Vì cớ sao? Trong nghĩa chơn thắng vô sắc khá được, cũng vô thọ tưởng hành thức khá được. Vô nhãn xứ khá được, cũng vô nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ khá được. Vô sắc xứ khá được, cũng vô thanh hương vị xúc pháp xứ khá được.

Vô nhãn giới khá được, cũng vô nhĩ tỷ thiệt thân ý giới khá được. Vô sắc giới khá được, cũng vô thanh hương vị xúc pháp giới khá được. Vô nhãn thức giới khá được, cũng vô nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới khá được. Vô nhãn xúc khá được, cũng vô nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc khá được. Vô nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ khá được, cũng vô nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ khá được.

Vô địa giới khá được, cũng vô thủy hỏa phong không thức giới. Vô nhân duyên khá được; cũng vô đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khá được. Vô các pháp theo duyên sanh ra khá được. Vô vô minh khá được; cũng vô hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não. khá được.

Vô bố thí Ba la mật đa khá được; cũng vô tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa khá được.

Vô nội không khá được; cũng vô ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không khá được.

Vô bốn niệm trụ khá được; cũng vô bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi khá được. Vô khổ thánh đế khá được, cũng vô tập diệt đạo thánh đế khá được. Vô bốn tĩnh lự khá được; cũng vô bốn vô lượng, bốn vô sắc định khá được. Vô tám giải thoát khá được; cũng vô tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ khá được. Vô đà la ni môn khá được, cũng vô tam ma địa môn khá được. Vô không giải thoát môn khá được; cũng vô vô tướng, vô nguyện giải thoát môn khá được.

Vô Cực hỷ địa khá được; cũng vô Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa khá được. Vô năm nhãn khá được, cũng vô sáu thần thông khá được.

Vô Phật mười lực khá được; cũng vô bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng khá được. Vô ba mươi hai tướng đại sĩ khá được, cũng vô tám mươi tùy hảo khá được. Vô pháp vô vong thất khá được, cũng vô tánh hằng trụ xả khá được. Vô nhất thiết trí khá được; cũng vô đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khá được.

Vô quả Dự lưu khá được; cũng vô quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề khá được. Vô tất cả đà la ni môn, tất cả tam ma địa môn khá được; cũng vô chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá được. Vô kẻ hành hạnh Bồ tát Ma ha tát khá được, cũng vô kẻ hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá được.

Thiện Hiện! Các pháp như thế đều nương ngôn thuyết thế tục mà thi thiết, chẳng nương thắng nghĩa.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, từ sơ phát tâm tuy rất mãnh lợi vì các hữu tình hành hạnh Bồ đề, mà đối tâm đây đều vô sở đắc, đối các hữu tình cũng vô sở đắc, đối Đại bồ đề cũng vô sở đắc, đối Phật Bồ tát cũng vô sở đắc.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu tất cả pháp đều vô ssỏ hữu, đều chẳng khá được, Bồ tát Ma ha tát làm sao hành hạnh Bồ đề? Làm sao năng được Vô thượng Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi với khi trước, nương cõi chỉ đoạn để dứt các phiền não, được căn vô lậu, trụ định vô gián, được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán. Ngươi với khi ấy, vả thấy hữu tình, hoặc tâm hoặc đạo, hoặc quả các đạo khá được chăng? Thiện Hiện đáp rằng Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy có. Bạch Thiện Thệ! Chẳng khá được.

Phật nói: Thiện Hiện! Nếu ngươi khi kia đều vô sở đắc, làm sao nói được quả A la hán? Thiện Hiện đáp rằng: Nương thuyết thế tục, chẳng nương thắng nghĩa. Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi mói nói. Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, nương thuyết thế tục, hành hạnh Bồ đề và được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chẳng nương thắng nghĩa.

Thiện Hiện! Nương thế tục nên thi thiết có sắc, thi thiết có thọ tưởng hành thức. Nương thế tục nên thi thiết có nhãn xứ, thi thiết có nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Nương thế tục nên thi thiết có sắc xứ, thi thiết có thanh hương vị xúc pháp xứ.

Nương thế tục nên thi thiết có nhãn giới, thi thiết có nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Nương thế tục nên thi thiết có sắc giới, thi thiết có thanh hương vị xúc pháp giới. Nương thế tục nên thi thiết có nhãn thức giới, thi thiết có nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Nương thế tục nên thi thiết có nhãn xúc, thi thiết có nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Nương thế tục nên thi thiết có nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, thi thiết có nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Nương thế tục nên thi thiết có địa giới, thi thiết có thủy hỏa phong không thức giới. Nương thế tục nên thi thiết có nhân duyên; thi thiết có đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Nương thế tục nên thi thiết có các pháp theo duyên sanh ra. Nương thế tục nên thi thiết có vô minh; thi thiết có hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não.

Nương thế tục nên thi thiết có bố thí Ba la mật đa; thi thiết có tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Nương thế tục nên thi thiết có nội không; thi thiết có ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Nương thế tục nên thi thiết có bốn niệm trụ; thi thiết có bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Nương thế tục nên thi thiết có khổ thánh đế, thi thiết có tập diệt đạo thánh đế. Nương thế tục nên thi thiết có bốn tĩnh lự; thi thiết có bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Nương thế tục nên thi thiết có tám giải thoát; thi thiết có tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Nương thế tục nên thi thiết có đà la ni môn, thi thiết có tam ma địa môn. Nương thế tục nên thi thiết có không giải thoát môn; thi thiết có vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Nương thế tục nên thi thiết có Cực hỷ địa; thi thiết có Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Nương thế tục nên thi thiết có năm nhãn, thi thiết có sáu thần thông.

Nương thế tục nên thi thiết có Phật mười lực; thi thiết có bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Nương thế tục nên thi thiết có ba mươi hai tướng đại sĩ, thi thiết có tám mươi tùy hảo.

Nương thế tục nên thi thiết có pháp vô vong thất, thi thiết có tánh hằng trụ xả. Nương thế tục nên thi thiết có nhất thiết trí; thi thiết có đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Nương thế tục nên thi thiết có quả Dự lưu; thi thiết có quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Nương thế tục nên thi thiết có tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, thi thiết có chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nương thế tục nên thi thiết có hữu tình; thi thiết có Bồ tát, chư Phật Thế Tôn, chớ chẳng nương thắng nghĩa.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát chẳng thấy có pháp năng đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có tăng có giảm, có ích có tổn, vì tất cả pháp bản tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp quán bản tánh không cũng chẳng khá được huống tâm sơ phát mà có khá được. Huống tu bố thí Ba la mật đa mà có khá được; huống tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa mà có khá được. Huống trụ nội không mà có khá được; huống trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không mà có khá được. Huống tu bốn niệm trụ mà có khá được; huống tu bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi mà có khá được. Huống trụ khổ thánh đế mà có khá được, huống trụ tập diệt đạo thánh đế mà có khá được. Huống tu bốn tĩnh lự mà có khá được; huống tu bốn vô lượng, bốn vô sắc định mà có khá được. Huống tu tám giải thoát mà có khá được; huống tu tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ mà có khá được. Huống tu đà la ni môn mà có khá được, huống tu tam ma địa môn mà có khá được. Huống tu không giải thoát môn mà có khá được; huống tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà có khá được. Huống tu Cực hỷ địa mà có khá được; huống tu Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa mà có khá được. Huống tu năm nhãn mà có khá được, huống tu sáu thần thông mà có khá được. Huống tu Phật mười lực mà có khá được; bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng mà có khá được. Huống tu ba mươi hai tướng đại sĩ mà có khá được, huống tu tám mươi tùy hảo mà có khá được. Huống tu pháp vô vong thất mà có khá được, huống tu tánh hằng trụ xả mà có khá được. Huống tu nhất thiết trí mà có khá được; huống tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mà có khá được. Huống tu tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát mà có khá được, huống tu chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà có khá được.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát đối tất cả Phật pháp sở tu trụ, nếu có sở đắc, không có lẽ ấy. Như vậy, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát tu hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhiêu ích hữu tình thường không gián đoạn.

Hội Thứ Nhất

Phẩm Thành Thục Hữu Tình

Thứ 71 - 1

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa; tu hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. An trụ nội không; an trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Tu hành bốn niệm trụ; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. An trụ khổ thánh đế, an trụ tập diệt đạo thánh đế. Tu hành bốn tĩnh lự; tu hành bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Tu hành tám giải thoát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Tu hành đà la ni môn, tu hành tam ma địa môn. Tu hành không giải thoát môn; tu hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tu hành Cực hỷ địa; tu hành Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Tu hành năm nhãn, tu hành sáu thần thông. Tu hành Phật mười lực; tu hành bốn vô sở uý, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Tu hành ba mươi hai tướng đại sĩ, tu hành tám mươi tùy hảo. Tu hành pháp vô vong thất, tu hành tánh hằng trụ xả. Tu hành nhất thiết trí;đt ạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Tu hành tất cả hạnh Bồ tát ma ha tát, tu hành chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nếu chưa viên mãn chẳng năng chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát làm sao tu đạo Bồ tát khiến được viên mãn năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, khi tu hành bố thí Ba la mật đa chẳng đắc bố thí, chẳng đắc năng htí, chẳng đắc sở thí, chẳng đắc sở vi; cũng chẳng xa lìa các pháp như thế mà hành bố thí Ba la mật đa. Bồ tát Ma ha tát này thời năng tu đạo Bồ tát viên mãn. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, khi tu hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa; chẳng đắc tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã, chẳng đắc năng tu, chẳng đắc sở tu, chẳng đắc sở vi, cũng chẳng xa lìa các pháp như thế mà hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Bồ tát Ma ha tát này thời năng tu đạo Bồ tát viên mãn. Như vậy, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo tu đạo Bồ tát khiến được viên mãn, năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, khi an trụ nội không, chẳng đắc nội không, chẳng đắc năng trụ, chẳng đắc sở trụ, chẳng đắc sở vi, cũng chẳng xa lìa các pháp như thế mà trụ nội không. Bồ tát Ma ha tát này thời năng tu đạo Bồ tát viên mãn. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, khi an trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không; chẳng đắc năng trụ, chẳng đắc sở trụ, chẳng đắc sở vi, chẳng đắc cũng chẳng xa lìa các pháp như thế mà trụ ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không. Bồ tát Ma ha tát này thời năng tu đạo Bồ tát viên mãn. Như vậy, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo tu đạo Bồ tát khiến được viên mãn, năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, khi tu hành bốn niệm trụ, chẳng đắc bốn niệm trụ, chẳng đắc năng tu, chẳng đắc sở tu, chẳng đắc sở vi, cũng chẳng xa lìa các pháp như thế mà tu bốn niệm trụ. Bồ tát Ma ha tát này thời năng tu đạo Bồ tát viên mãn. Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, khi tu hành bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lưc, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi; chẳng đắc năng tu, chẳng đắc sở tu, chẳng đắc sở vi, cũng chẳng xa lìa các pháp như thế mà tu bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Bồ tát Ma ha tát này thời năng tu đạo Bồ tát viên mãn. Như vậy. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo tu đạo Bồ tát khiến được viên mãn, năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.