Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 10/13

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 16

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển Thứ 393 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 393 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Thành Thục Hữu Tình

Thứ 71 - 4

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát an trụ bố thí Ba la mật đa, thấy các hữu tình không nơi nương dựa, nhiều các khổ não, thiếu các đồ dùng, rất sanh thương xót mà an ủi rằng: tam ma địa năng vì các ngươi làm chỗ nương dữa. Các ngươi cần dùng hoặc ăn uoống, hoặc áo mặc, hoặc đồ nằm, hoặc xe cộ, hoạc nhà cửa, hoặc hương, hoặc hoa, hoặc tôi tớ, hoặc ngọc báu, hoặc kỹ nhạc, hoặc đèn sáng, hoặc đồ dùng trang nghiêm, hoặc thuốc mem chữ bệnh, hoặc những thứ cần dùng tư cụ khác, đều tùy ý đòi chớ có nghi nan . Ta se tùy ngươi đòi gì đều cho, khiến ngươi đêm dài lợi ích an vui. Khi các ngươi nhận của tam ma địa thí như lấy của mình, chớ nghĩ gì khác. Sở dĩ vì sao?

Tam ma địa ở đêm dài chứa nhóm của cải, chỉ vì các ngươi được lợi vui vậy. Các ngươi ngày đêm tâm không khó đối của cải này tùy ý nhận lấy. Lấy rồi, trước nên tự chính thọ dụng tu các pháp lành, sau đem của này thí các hữu tình cũng khiến Tướng khác thiện.

Nghĩa là khiến Tướng khác hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Cũng khiến an trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Cũng khiến tu hành bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Cũng khiến an trụ khổ tập diệt đạo thánh đế. Cũng khiến tu hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Cũng khiến tu hành tám giải thoát, tám tháng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Cũng khiến tu hành đà la ni môn, tam ma địa môn. Cũng khiến tu hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Cũng khiến tu hành Cực hỷ địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Cũng khiến tu hành năm nhãn, sáu thần thông.

Cũng khiến tu hành Phật mười lực; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám Phật bất công. Cũng khiến tu hành pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. cũng khiến Tướng khác nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này dạy dắt các hữu tình như thế rồi, tùy kia sở ưng lại khiến Tướng khác tạp các pháp vô lậu, hoạc khiến chứng được quả Dự lưu, Nhất Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, Bất hoàn, A la hán, hoặc khiến chứng Độc giác Bồ đề. Hoặc khiến chứng vào cá bậc Bồ tát, hoặc khiến chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát Tướng khác hành bố thí Ba la mật đa phương tiện khéo léo, thành thục hữu tình khiến kia giải thoát sanh tử ác thú, như nên chứng được Tam thừa Niết bàn.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Sao là Bồ tát Ma ha tát Tướng khác hành tịnh giới Ba la mật đa và Bồ tát Ma ha tát đạo đại Bồ đề khác, phương tiện khéo léo thành thục hữu tình?

Phật bảo: Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành tịnh giới Ba la mật đa phương tiện khéo léo, thấy các hữu tình thiếu thốn tư cụ, phiền não, xí thịnh chẳng Tướng khác thiện được, thương xót bảo rằng: Các ngươi nếu vì thiếu thốn đồ tư duyên chẳng Tướng khác lành được, tam ma địa sẽ cho ngươi ăn uống, áo mặc và đồ nằm thảy các thứ tư duyên. Các ngươi chớ khởi phiền não ác nghiệp, nên chính Tướng khác tập bố thí thảy các pháp lành.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này an trụ tịnh giới Ba la mật đa, nên nhiếp thọ các loại hữu tình. Như các kẻ xan tham khiến tu bố thí, đối thân mạng của cải không chút đoái tiếc. Các kẻ phá giới khiến Tướng khác Tướng khác tịnh giới, năng chính thọ hành mười thiện nghiệp đạo, trụ luật nghi giới, chẳng phá chảng thủng, không tạp không uế, cũng không chấp lấy. Các kẻ giận dữ khiến Tướng khác an nhẫn, hủy mạ gia hại tâm không biến đổi. Các kẻ lười nhác khiến tu tinh tiến, tu các pháp lành như cứu đầu cháy. Các kẻ tán loạn khiến Tướng khác tĩnh lự. Các kẻ ngu si khiến Tướng khác trí huệ. Kẻ chấp các pháp khiến quán pháp không. Kẻ không có ba mươi bảy Bồ đề phần pháp, dạy kia tu hành Bồ đề phần pháp. Với kẻ đối bốn thánh đế chưa thể quán được, dạy tu chánh quán. Kẻ không có định tĩnh lự, vô lượng, vô sắc, dạy kia Tướng khác tập. Kẻ không giải thoát thắng xứ thảy cho đến biến xứ, khiến kia tu hành. Kẻ chưa được đà la ni môn, tam ma địa môn khiến chứng được. Kẻ chưa được không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, dạy kia tu chứng. Kẻ chưa vào bậc Bồ tát, khiến kia tới vào năng mau viên mãn. Kẻ chưa được năm nhãn, sáu thần thông, dạy lần tu chứng. Kẻ chưa được Phật mười lực; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám Phật bất công, dạy lần tu chứng. Kẻ chưa được pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, dạy lần tu chứng. Kẻ chưa được nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, dạy lần tu chứng.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này an trụ tịnh giới Ba la mật đa, thành thục hữu tình, phương tiện khéo léo, hoặc khiến giải thoát các khổ ác thú, hoặc khiến chứng được quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, hoặc khiến chứng được Độc giác Bồ đề, hoặc khiến chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát tu hành tịnh giới Ba la mật đa phương tiện khéo léo thành thục hữu tình, khiến kia giải thoát sanh tử ác thú, như nên chứng được Tam thừa Niết bàn.

Thiện Hiện phải biết: Có Bồ tát Ma ha tát Tướng khác hành bốn Ba la mật đa khác và đạo đại Bồ đề Bồ tát Ma ha tát khác, mỗi mỗi đều năng phương tiện khéo léo, đem tất cả pháp lành thành thục hữu tình, khiến kia giải thoát sanh tử ác thú. Hoặc khiến chứng được Thanh văn Bồ đề tịch diệt an vui, hoặc khiến chứng được Độc giác Bồ đề tịch diệt an vui, hoặc khiến chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, năng tận đời vị lai lợi ích an vui các loại hữu tình thường không gián đoạn.

Hội Thứ Nhất

Phẩm Nghiêm Tịnh Cõi Phật

Thứ 72 - 1

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện khởi nghĩ này rằng: Pháp nào gọi là đạo Bồ tát Ma ha tát, các Bồ tát Ma ha tát an trụ đạo đây năng mặc các thứ áo giáp đại công đức, lợi ích an vui tất cả hữu tình?

Phật biết kia nghĩ, bảo Thiện Hiện rằng: Thiện Hiện phải biết: bố thí Ba la mật đa là đạo các Bồ tát Ma ha tát; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa là đạo các Bồ tát Ma ha tát, bốn niệm trụ là đạo các Bồ tát Ma ha tát , bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là đạo các Bồ tát Ma ha tát.

Nội không là đạo các Bồ tát Ma ha tát; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. là đạo các Bồ tát Ma ha tát, tập diệt đạo thánh đế là đạo các Bồ tát Ma ha tát.

Bốn tĩnh lự là đạo các Bồ tát Ma ha tát , bốn vô lượng, bốn vô sắc định là đạo các Bồ tát Ma ha tát. Tám giải thoát là đạo các Bồ tát Ma ha tát , tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ là đạo các Bồ tát Ma ha tát. Tất cả đà la ni môn là đạo các Bồ tát Ma ha tát, tất cả đà la ni môn là đạo các Bồ tát Ma ha tát , tam ma địa môn là đạo các Bồ tát Ma ha tát. Không giải thoát môn là đạo các Bồ tát Ma ha tát; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là đạo các Bồ tát Ma ha tát.

Cực hỷ địa là đạo các Bồ tát Ma ha tát , Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa là đạo các Bồ tát Ma ha tát. Năm nhãn là đạo các Bồ tát Ma ha tát , sáu thần thông là đạo các Bồ tát Ma ha tát.

Phật mười lực là đạo các Bồ tát Ma ha tát; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng là đạo các Bồ tát Ma ha tát. Pháp vô vong thất là đạo các Bồ tát Ma ha tát, tánh hằng trụ xả là đạo các Bồ tát Ma ha tát; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là đạo các Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tổng tất cả pháp đều là đạo các Bồ tát Ma ha tát.

Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Vả có pháp nào các Bồ tát Ma ha tát chỗ chẳng cần học? Các Bồ tát Ma ha tát chẳng học pháp này năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng có. Bạch Thiện Thệ! Chẳng có.

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như lời ngươi đáp. Thiện Hiện! Nhất định không có pháp các Bồ tát Ma ha tát chỗ chẳng học. Các Bồ tát Ma ha tát chẳng học pháp này, tất chẳng năng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng học tất cả pháp, quyết chẳng nang được Nhất thiết trí trí.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu tất cả pháp tự tánh đều không, Bồ tát Ma ha tát làm sao học tất cả pháp. Hầu không lẽ Thế Tôn đối pháp vô hý luận mà tác lên hý luận rằng có các pháp: là đây là kia, do đây là đây, đây là pháp thế gian, đây là pháp xuất thế gian, đây là pháp hữu lậu, đây là pháp vô lậu, đây là pháp vô vi, đây là pháp dị sanh, đây là pháp Dự lưu, đây là pháp Nhất Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, đây là pháp Bất hoàn, đây là pháp A la hán, đây là pháp Độc giác, đây là pháp Bồ tát, đây là pháp Như Lại nữa, Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các pháp bị có đều tự tánh không. Thiện Hiện! Nếu tất cả pháp tự tánh chẳng không, thời lẽ các Bồ tát Ma ha tát chẳng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thiện Hiện! Vì tất cả pháp tự tánh đều không, vậy nên các Bồ tát Ma ha tát năng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Như ngươi vừa nói: Nếu tất cả pháp tự tánh đều không, Bồ tát Ma ha tát làm sao học tất cả pháp. Hầu không lẽ Thế Tôn đối pháp vô hý luận mà tác lên hý luận rằng có các pháp là đây là kia, do đây là đây, đây là pháp thế gian, đây là pháp xuất thế gian, cho đến đây là pháp Bồ tát, đây là pháp Như Lại ấy.

Thiện Hiện! Nếu các hữu tình biết tất cả pháp tự tánh đều không, thời các Bồ tát Ma ha tát chẳng cần học tất cả pháp, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình an lập tuyên thuyết làm gì.

Thiện Hiện! Vì các hữu tình chẳng biết các pháp tự tánh đều không, nên các Bồ tát Ma ha tát học tất cả pháp, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu an lập tuyên nói.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát đối đạo Bồ tát, khi khởi đầu tu học, cần quan sát kỹ tự tánh các pháp đều chẳng khá được, chỉ có chấp trước hòa hợp gây ra, tam ma địa phải xét kỹ tự tánh các pháp đều rốt ráo không, chẳng nên với trong có chỗ chấp trước.

Nghĩa là chẳng nên chấp trước sắc, chẳng nên chấp trước thọ tưởng hành thức. Chẳng nên chấp trước nhãn xứ, chẳng nên chấp trước nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng nên chấp trước sắc xứ, chẳng nên chấp trước thanh hương vị xúc pháp xứ. Chẳng nên chấp trước nhãn giới, chẳng nên chấp trước nhĩ tỷ thiệt thân ý giới.

Chẳng nên chấp trước sắc giới, chẳng nên chấp trước thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng nên chấp trước nhãn thức giới, chẳng nên chấp trước trước nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng nên chấp trước nhãn xúc, chẳng nên chấp trước nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng nên chấp trước nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, chẳng nên chấp trước nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Chẳng nên chấp trước địa giới, chẳng nên chấp trước thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng nên chấp trước nhân duyên; chẳng nên chấp trước đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Chẳng nên chấp trước các pháp theo duyên sanh ra.

Chẳng nên chấp trước vô minh; chẳng nên chấp trước hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não. Chẳng nên chấp trước bố thí Ba la mật đa; chẳng nên chấp trước tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

Chẳng nên chấp trước nội không; chẳng nên chấp trước ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Chẳng nên chấp trước bốn niệm trụ; chẳng nên chấp trước bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng nên chấp trước khổ thánh đế, chẳng nên chấp trước tập diệt đạo thánh đế. Chẳng nên chấp trước bốn tĩnh lự; chẳng nên chấp trước bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng nên chấp trước tám giải thoát, chẳng nên chấp trước tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Chẳng nên chấp trước đà la ni môn, chẳng nên chấp trước tam ma địa môn. Chẳng nên chấp trước không giải thoát môn; chẳng nên chấp trước vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chẳng nên chấp trước Cực hỷ địa; chẳng nên chấp trước Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Chẳng nên chấp trước năm nhãn, chẳng nên chấp trước sáu thần thông.

Chẳng nên chấp trước Phật mười lực; chẳng nên chấp trước bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng nên chấp trước pháp vô vong thất, chẳng nên chấp trước tánh hằng trụ xả. Chẳng nên chấp trước nhất thiết trí; chẳng nên chấp trước đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Chẳng nên chấp trước quả Dự lưu; chẳng nên chấp trước quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Chẳng nên chấp trước tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Chẳng nên chấp trước chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp tự tánh đều không. Không tánh chẳng nên chấp trước không tánh. Không tánh trong không hãy chẳng khá được, huống có không tánh năng chấp trước không.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi quan sát tất cả pháp như thế,đối các pháp tánh tuy không chấp trước mà đối các pháp thường học không mỏi.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trụ trong học đây quán tâm hành sai khác các hữu tình. Nghĩa là quán sát kỹ các hữu tình này tâm hành chỗ nào. Đã quán kỹ rồi như thật biết rõ tâm kia chỉ hành sở chấp hư dối. Bồ tát bấy giờ liền khởi nghĩ này: Tâm kia đã hành sở chấp hư dối, tam ma địa khiến giải thoát tất chẳng là khó.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này khởi nghĩ đây rồi an trụ Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, dạy trao dạy bảo các hữu tình ràng: Ngày nay các ngươi đều nên xa lìa sở chấp hư dối, tới vào chánh tánh tu các thiện hành.

Lại khởi lời này: Các ngươi ngày nay nên hành nội không, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành bốn niệm trụ, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành khổ thánh đế, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành tập diệt đạo thánh đế, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành bốn tĩnh lự, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. các ngươi ngày nay nên hành bốn vô lượng bốn vô sác định, nhưng chơ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành tám giải thoát, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành đà la ni môn, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành tam ma địa môn, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành không giải thoát môn, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành Cực hỷ địa, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành năm nhãn, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành sáu thần thông, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành Phật mười lực, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung . Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành pháp vô vong thất, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành tánh hằng trụ xả, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành nhất thiết trí, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành quả Dự lưu nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Các ngươi ngày nay nên hành tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát , nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy. Các ngươi ngày nay nên hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhưng chớ ỷ đây mà sanh kiêu lung. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này an trụ Bát nhã Ba la mật đa, phương tiện khéo léo, khi dạy trao dạy bảo các hữu tình, hành đạo Bồ đề không chỗ chấp trước. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp tánh chẳng nên chấp trước; hoặc năng chấp trước, hoặc sở chấp trước đều vô tự tánh, vì tất cả pháp tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này khi Tướng khác hành đạo Bồ đề như thế, đối tất cả pháp đều vô sở trụ.

Đem vô sở trụ mà làm phương tiện, ty hành bố thí Ba la mật đa mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành tịnh giới, anh nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Vì trong đây đều không việc chắc thật vậy.

Tuy hành nội không mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành khổ thánh đế mà với trong ấy đều vô sở trụ, tuy hành tập diệt đạo thánh đế mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành bốn tĩnh lự mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành bốn vô lượng, bốn vô sắc định mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành tám giải thoát mà với trong ấy đều vô sở trụ, tuy hành tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ mà đối trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành đà la ni môn mà với trong ấy đều vô sở trụ, Tuy hành tam ma địa môn mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành không giải thoát môn mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành Cực hỷ địa mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành năm nhãn mà với trong ấy đều vô sở trụ, tuy hành sáu thần thông mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành Phật mười lực mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám Phật bất công mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành pháp vô vong thất mà với trong ấy đều vô sở trụ, tuy hành tánh hằng trụ xả, mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành nhất thiết trí mà với trong ấy đều vô sở trụ; tuy hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành quả Dự lưu mà với trong ấy đều vô sở trụ, tuy hành quảNhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Tuy hành tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát mà với trong ấy đều vô sở trụ. Tuy hành chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà với trong ấy đều vô sở trụ. Vì cớ sao? Tự tánh như thế, kẻ hành, tướng hành, tất cả không vậy.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tuy năng được quả Dự lưu mà chẳng trụ nơi trong; tuy năng được quảNhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề mà chẳng trụ nơi trong.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên nào Bồ tát Ma ha tát này tuy năng được quả Dự lưu mà chẳng trụ nơi trong, tuy năng được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề mà chẳng trụ nơi trong?

Phật bảo: Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này có hai nhân duyên, tuy năng được quả Dự lưu mà chẳng trụ nơi trong; tuy năng được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề mà chẳng trụ nơi trong. Những gì là hai?

Một là quả kia đều không tự tánh, năng trụ sở trụ đều chẳng khà được. Hai là đối kia chẳng sanh vui đủ, vậy nên chẳng trụ. Nghĩa là Bồ tát kia hằng thời nghĩ này: tam ma địa quyết định nên được quả Dự lưu, chẳng nên chẳng được, nhung chẳng nên trụ nơi đó. Tam ma địa quyết định nên được quả Nhất Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề mà chẳng trụ nơi trong. Những gì là hai?

Một là quả kia đều không tự tánh, năng trụ sở trụ đều chẳng khá được. Hai là đối kia chẳng sanh vui đủ, vậy nên chẳng trụ. Nghĩa là Bồ tát kia hằng thời nghĩ này: tam ma địa quyết định nên được quả Dự lưu, chẳng nên chẳng được, nhưng chẳng nên trụ nơi đó. Ta quyết định nên được quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng nên chẳng được, nhưng chẳng nên trụ nơi đó. Sở dĩ vì sao? Tam ma địa từ sơ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhưng tam ma địa quyết định sẽ chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, lẽ đâu ở trung gian mà trụ các quả khác!

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này từ sơ phát tâm cho đến tới vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh từng không tưởng khác, chỉ cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này từ được sơ địa cho đến được đệ thập địa từng không tưởng khác, chỉ cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chuyên cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở tất cả thời tâm không tán loạn, có khởi bao nhiêu nghiệp thân, ngữ, ý không chẳng đều cùng hợp tâm Bồ đề, khởi đạo Bồ đề, chẳng bị các cảnh khác làm rối loạn nơi tâm.

Bấy gờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu tất cả pháp đều chẳng sanh ấy, Bồ tát Ma ha tát làm sao khởi đạo Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Tất cả pháp đều chẳng sanh. Đây lại những kẻ vô sở tác, vô sở thú làm sao biết tất cả pháp đều chẳng sanh vậy?

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Đâu chẳng Như Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông xuất thế hoặc chẳng xuất thế, các pháp pháp giới, pháp vậy thường trú?

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông xuất thế hoặc chẳng xuất thế, các pháp pháp giới, pháp vậy thường trú. Nhưng các hữu tình chẳng thể hiểu rõ các pháp pháp giới, pháp vậy thường trú, nên các Bồ tát Ma ha tát vì nhiều ích nên khởi đạo Bồ đề, do đạo Bồ đề cứu vớt hữu tình, khiến giải thoát hẳn các khổ sanh tử.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát vì dùng sanh đạo được Bồ đề ư? Phật nói: Chẳng phải.

Bạch Thế Tôn! Vì dùng bất sanh đạo được Bồ đề ư? Phật nói: Chẳng phải.

Bạch Thế Tôn! Vì dùng bất sanh đạo được Bồ đề ư? Phật nói: Chẳng phải.

Bạch Thế Tôn! Vì dùng sanh bất sanh đạo được Bồ đề ư? Phật nói: Chẳng phải.

Bạch Thế Tôn! Vì dùng chẳng sanh chẳng bất sanh đạo được Bồ đề ư? Phật nói: Chẳng phải.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát làm sao sẽ được Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát làm sao sẽ được Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện! Chẳng dùng đạo được Bồ đề. Cũng chẳng dùng chẳng đạo được Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ đề tức là đạo, đạo tức là Bồ đề vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ đề tức là đạo, đạo tức là Bồ đề ấy, đâu chẳng các Bồ tát Ma ha tát đã được đạo Bồ đề, nên đã được đạo Bồ đề, nên đã được đạo Bồ đề. Nếu vậy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vì sao lại vì kia thuyết ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo, và Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám Phật bất cộng thảy vô lượng Phật pháp, khiến kia tu chứng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi đâu bảo Phật được Bồ đề ư?

Thiện Hiện! đáp rrằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng bảo. Bạch Thiện Thệ! Chẳng bảo> Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn! Phật tức là Bồ đề, Bồ đề tức là Phật, nên chảng nên bảo Phật được Bồ đề.

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Nhưng ngươi đã hỏi: Đâu chẳng Bồ tát Ma ha tát đã được đạo Bồ đề ấy. Thiện Hiện! các Bồ tát Ma ha tát tu đạo Bồ đề chưa được viên mãn làm sao khá nói đã được Bồ đề?

Thiện Hiện! các Bồ tát Ma ha tát nếu đã viên mãn bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Nếu đã viên mãn nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Nếu đã viên mãn bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Nếu đã viên mãn khổ thánh đế, tập diệt đạo thánh đế. Nếu đã viên mãn bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Nếu đã viên mãn tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Nếu đã viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn. Nếu đã viên mãn không giải thoát môn, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Nếu đã viên mãn Cực hỷ địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Nếu đã viên mãn năm nhãn, sáu thần thông. Nếu đã viên mãn Phật mười lực; hoặc khiến tu hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám Phật bất công. Nếu đã viên mãn ba mươi hai tướng đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Nếu đã viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Nếu đã viên mãn nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Nếu đã viên mãn tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Nếu đã viên mãn quán sát thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi. Nếu đã viên mãn tất cả Bồ tát thần thông tự tại. Nếu đã viên mãn thắng xa-mạnh mẽ, tự tu-tha, tỳ-bát-xa-na. Nếu đã viên mãn tất cả tư lương phước đức trí huệ. Nếu đã viên mãn thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Nếu đã viên mãn diệu pháp của chư Phật vô lượng vô biên bất khả tư nghì, từ đây trở đi không còn gián đoạn. Dùng định Kim cương dụ một sát na ngắn tương ưng diệu huệ, dứt hẳn tất cả hai chướng phiền não sở tri và tập khí thô trọng nối nhau, mới chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mới gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Đối tất cả pháp được đại tự tại, tận đời vị lai lợi ích an vui tất cả hữu tình.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát nghiêm tịnh cõi Phật là sao?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo, thường tự thanh tịnh thân thô trọng, ngữ thô trọng, ý thô trọng. Cũng thanh tịnh người thân thô trọng, ngữ thô trọng, ý thô trọng. Bồ tát Ma ha tát này thanh tịnh mình người ba thô trọng, vậy thời năng thanh tịnh cõi Phật sở cầu.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Sao gọi Bồ tát Ma ha tát thân ngữ ý thô trọng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như hại sanh mạng, như lấy của chẳng cho, như dục tà hàng; các ác hành nơi thân bất thiện như thế, đấy gọi thân thô trọng Bồ tát Ma ha tát. Như lời hư dối, như lời chia rẽ, như lời thô ác, như lời tạp uế; các ác hành nơi ngữ bất thiện như thế, đấy gọi ngữ thô trọng Bồ tát Ma ha tát. Như tham dục, như giận dữ, như tà kiến; các ác hành nơi ý bất thiện như thế, đấy gọi ý thô trọng Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát, nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến đều chẳng thanh tịnh cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tâm xan tham, tâm phạm giới, tâm giận dữ, tâm lười nhác, tâm tán loạn, tâm ác huệ, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa khổ tập diệt đạo thánh đế, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa đà la ni môn, tam ma địa môn, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa Bồ tát Ma ha tát địa, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa năm nhãn, sáu thần thông, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa Phật mười lực; hoặc khiến tu hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám Phật bất cộng, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tham chứng quả Dự lưu, hoặc chứng quả Nhất lai, hoặc chứng quảBất hoàn, hoặc chứng quả A la hán, hoặc chứng quảĐộc giác Bồ đề, cũng gọi thô trọng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi tưởng sắc, khởi tưởng thọ tưởng hành thức, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng nhãn xứ, khởi tưởng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng sắc xứ, khởi tưởng thanh hương vị xúc pháp xứ, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng nhãn giới, khởi tưởng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng sắc giới, khởi tưởng thanh hương vị xúc pháp giới, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng nhãn thức giới, khởi tưởng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng nhãn xúc, khởi tưởng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, khởi tưởng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng địa giới, khởi tưởng thủy hỏa phong không thức giới, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng nhân duyên; khởi tưởng đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng các pháp theo duyên sanh ra, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng vô minh; khởi tưởng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ,ái, thủ, hữu, sanh, lão tử sầu thán khổ ưu não, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng bố thí Ba la mật đa; khởi tưởng tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng nội không; khởi tưởng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng khổ thánh đế, khởi tưởng tập diệt đạo thánh đế, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng bốn tĩnh lự; khởi tưởng bốn vô lượng, bốn vô sắc định, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng tám giải thoát; khởi tưởng tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng đà la ni môn, tam ma địa môn, khởi tưởng tam ma địa môn, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng Cực hỷ địa; khởi tưởng Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng năm nhãn, sáu thần thông, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng Phật mười lực; khởi tưởng hoặc khiến tu hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám Phật bất cộng, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng ba mươi hai tướng Đại sĩ, khởi tưởng tám mươi tùy hảo, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng pháp vô vong thất, khởi tưởng tánh hằng trụ xả, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng nhất thiết trí, khởi tưởng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng quả Dự lưu, khởi tưởng Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, khởi tưởng chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng dị sanh, khởi tưởng Thanh văn, tưởng Độc giác, tưởng Bồ đề, tưởng Như Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, cũng gọi thô trọng. Khởi tưởng địa ngục, khởi tưởng bàng sanh, tưởng quỷ giới, tưởng trời, tưởng người, tưởng nam, tưởng nữ cũng gọi thô trọng.

Khởi tưởng cõi Dục, tưởng cõi Sác, tưởng cõi Vô sắc; khởi tưởng thiện, tưởng bất thiện, tưởng vô ký; khởi tưởng thế gian, tưởng xuất thế gian; khởi tưởng hữu lậu, tưởng vô lậu; khởi tưởng hữu vi, tưởng vô vi, cũng gọi thô trọng.

Thiện Hiện! Các như thế thảy vô lượng vô biên chấp trước các pháp, bổ đặc già la hư vọng phân biệt và sở đẳng khởi nghiệp thân ngữ ý và chủng loại kia, tánh không kham nổi đều gọi thô trọng.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này xa lìa những thô trọng đã nói như trên, tự hành bố thí Ba la mật đa, cũng dạy người hành bố thí Ba la mật đa. nếu các hữu tình cần ăn cho ăn, cần uống cho uống, cần áo mặc cho áo mặc, cần xe cộ cho xe cộ, cần nhà cửa cho nhà cửa, cần tôi tớ cho tôi tớ, cần hầu vệ cho hầu vệ, cần hoa hương cho hoa hương, cần nghiêm cụ cho nghiêm cụ, cần phan lọng cho phan lọng, cần kỹ nhạc cho kỹ nhạc, cần đồ nằm cho đồ nằm, cần đèn sáng cho đèn sáng, cần giường tòa cho giường tòa, tùy các thứ cần dùng món món tư cụ, tùy thời tùy xứ thảy đều thí cho. Như tự đã làm, dạy người cũng vậy. Thí như thế rồi, đem căn lành đây cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật, khiến mau viên mãn lợi vui hữu tình.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tự hành tịnh giới Ba la mật đa, cũng dạy người hành tịnh giới Ba la mật đa. Tự hành an nhẫn Ba la mật đa, cũng dạy người hành an nhẫn Ba la mật đa. Tự hành tinh tiến Ba la mật đa, cũng dạy người hành tinh tiến Ba la mật đa. Tự hành tĩnh lự Ba la mật đa, cũng dạy người hành tĩnh lự Ba la mật đa. Tự hành bát nhã Ba la mật đa, cũng dạy người hành bát nhã Ba la mật đa. Bồ tát Ma ha tát này làm việc đây rồi, đem căn lành này cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật khiến mau viên mãn, lợi vui hữu tình.

Quyển Thứ 394 - Hội Thứ Nhất

Quyển Thứ 394 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Nghiêm Tịnh Cõi Phật

Thứ 72 - 2

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông đựng đầy bảy báu thượng diệu Tám giải thoát, tám tháng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, thiên đại thiên thế giới cúng Phật Pháp Tăng. Cúng rồi vui mừng phát nguyện hoằng thệ rằng: Tôi đem căn lành đã trồng như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật, sẽ khiến cõi tôi bảy báu trang nghiêm, tất cả hữu tình tùy ý thọ dụng các thứ trân bửu mà không nhiễm đắm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông đánh tấu vô lượng các diệu âm mhạc của trên trời trong người cúng dường Tam Bảo và Phật Chế Đa. Cúng rồi vui mừng phát nguyện hoằng thệ rằng: Tôi đem căn lành đã trồng như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật, sẽ khiến cõi tôi thường tấu thượng diệu âm nhạc như thế, hữu tình nghe đó thân tâm vui mừng mà không nhiễm đắm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông đựng đầy các diệu hương hoa Tam thiên đại thiên thế giới trong người trên trời cúng dường Tam Bảo và Phật Chế Đa. Cúng rồi vui mừng phát nguyện hoằng thệ rằng: Tôi đem căn lành đã trồng như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật, sẽ khiến cõi tôi thường có các diệu hương hoa như thế, hữu tình thọ dụng thân tâm vui mừng mà không nhiễm đắm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, sắm sửa trăm vị uống ăn thượng diệu, cúng dường chư Phật, Độc giác, Thanh văn và các chúng Bồ tát Ma ha tát. Cúng rồi vui mừng phát nguyện hoằng thệ rằng: Tôi đem căn lành đã trồng như thế, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật. Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều ăn trăm vị uống ăn như thế, giúp khoái thân tâm mà không nhiễm đắm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông sắm biện các món hương xoa, áo mặc mềm mại thượng diệu trên trời trong người phụng cúng chư Phật, Độc giác, Thanh văn và chúng các Bồ tát Ma ha tát, hoặc lại cúng Pháp và Phật Chế Đa. Cúng rồi vui mừng phát nguyện hoằng thệ rằng: Tôi đem căn lành đã trồng như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật. Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình thường được áo mặc, hương xoa như thế, tùy ý thọ dụng mà không nhiễm đắm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, nghiêm sắm các thứ cảnh sắc thanh hương vị xúc trong người trên trời, tùy ý sở sanh thượng diệu cúng dường chư Phật và Phật Chế Đa, Độc giác, Thanh văn và các chúng Bồ tát Ma ha tát, thí các sanh loại khác. Vui mừng nhảy nhót phát nguyện hoằng thệ rằng: Tôi đem căn lành đã trồng như thế, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật. Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình tùy muốn cảnh vui sắc thanh hương vị xúc vừa nghĩ liền có, vui mừng thọ dụng mà không nhiễm đắm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự trụ nội không, cũng khuyên người trụ nội không. Tự trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Cũng khuyên người trụ ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa nội không cho đến vô tánh tự tánh không.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự Tướng khác bốn niệm trụ, cũng khuyên người Tướng khác bốn niệm trụ. Tự tu, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi; cũng khuyên người tu bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự trụ khổ thánh đế, cũng khuyên người trụ khổ thánh đế. Tự trụ tập diệt đạo thánh đế, cũng khuyên người trụ tập diệt đạo thánh đế. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa khổ thánh đế, tập diệt đạo thánh đế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu bốn tĩnh lự, cũng khuyên người tu bốn tĩnh lự. Tự tu bốn vô lượng, bốn vô sắc định; cũng khuyên người tu bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu tám giải thoát, cũng khuyên người tu tám giải thoát. Tự tu tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; cũng khuyên người tu tám giải thoát, tám tháng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa tám giải thoát cho đến mười biến xứ.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu đà la ni môn, cũng khuyên người tu đà la ni môn, tam ma địa môn. Tự tu tam ma địa môn. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa đà la ni môn, tam ma địa môn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu không giải thoát môn, cũng khuyên người tu không giải thoát môn. Tự tu vô tướng vô nguyện giải thoát môn; cũng khuyên người tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Làm việc này rồi lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa không giải thoát môn, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu Cực hỷ địa, cũng khuyên người tu Cực hỷ địa. Tự tu Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa; cũng khuyên người tu Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu năm nhãn, cũng khuyên người tu năm nhãn. Tự tu sáu thần thông, cũng khuyên người tu sáu thần thông. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa năm nhãn, sáu thần thông.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu Phật mười lực, cũng khuyên người tu Phật mười lực. Tự tu bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng; cũng khuyên người tu bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu ba mươi hai tướng Đại sĩ. Tự tu tám mươi tùy hảo, cũng khuyên người tu tám mươi tùy hảo. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu pháp vô vong thất, cũng khuyên người tu pháp vô vong thất. Tự tu tánh hằng trụ xả, cũng khuyên người tu tánh hằng trụ xả. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu nhất thiết trí, cũng khuyên người tu nhất thiết trí. Tự tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, cũng khuyên người tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa, phát nguyện hoằng thệ tinh siêng mạnh mẽ, tự tu tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, cũng khuyên người tu tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Tự tu chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng khuyên người tu chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Làm việc này rồi, lại phát nguyện rằng: Khi sẽ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khiến trong cõi tôi các loại hữu tình đều chẳng xa lìa tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này Tướng khác hành Bát nhã Ba la mật đa, do hạnh nguyện đây bèn năng nghiêm tịnh được sở cầu cõi Phật.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này tùy chừng nấy thời hành nguyện tức chừng nên được viên mãn, sở khởi hạnh nguyện tức chừng nấy thời tinh siêng Tướng khác học. Do nghiệp này nên thi thiết người nhân duyên đây tự năng trọn nên tất cả pháp lành; cũng năng khiến người lần lữa trọn nên tất cả pháp lành. Tự năng Tướng khác được thân sở trang nghiêm thù thắng tướng hảo, cũng năng khiến người lần lữa Tướng khác được thân sở trang nghiêm thù thắng tướng hảo. Do nghiệp này nên thi thiết người được phước rộng lớn nhiếp thọ vậy.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này đều ở sở cầu nghiêm tịnh cõi Phật khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng giác, hữu tình được hóa cũng sanh cõi kia chung hưởng tịnh độ Đại thừa pháp lạc.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này nên Tướng khác nghiêm tịnh cõi Phật như thế. Nghĩa là trong cõi kia thường chẳng nghe có ba thứ ác thú, cũng chẳng nghe có các ác kiến thú, cũng chẳng nghe có độc tham sân si, cũng chẳng nghe có hình tướng nam nữ, cũng chẳng nghe có Thanh văn, Độc giác, cũng chẳng nghe có khổ, vô thường thảy, cũng chẳng nghe có nhiếp thọ đồ tư cụ, cũng chẳng nghe có chấp ngã, ngã sở, cũng chẳng nghe có tùy miên triền kiết, cũng chẳng nghe có chấp trước điên đảo, cũng chẳng nghe có an lập các quả phần vị sai khác.

Chỉ nghe thuyết không, vô tướng, vô nguyện, vô sanh, vô diệt, vô tánh thảy các tiếng. Nghĩa là tùy hữu tình sở thích sai khác, đối cây rừng thảy những vật trong ngoài thường có gió nhẹ khua đánh lẫn nhau, phát khởi các thứ tiếng tăm mầu nhiệm. Trong những tiếng tăm kia thuyết tất cả pháp đều vô tự tánh. Vô tự tánh nên không. Không nên vô tướng. Vô tướng nên vô nguyện. Vô nguyện nên vô sanh. Vô sanh nên vô diệt. Vậy nên các pháp bản Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông vắng lặng, tự tánh Niết bàn. Nếu Phật ra đời hoặc chẳng ra đời, pháp tướng thường vậy. Trong cõi Phật kia, các loại hữu tình hoặc ngày đêm, hoặc đi hoặc đứng, hoặc ngồi hoặc nằm, thường nghe tiếng thuyết pháp như thế.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này đều ở cõi Phật sở trụ trang nghiêm, khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng giác, được mười phương Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều chung khen ngợi danh hiệu các Phật kia kia. Nếu các hữu tình được nghe khen Phật danh như thế, quyết định đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được Bất thối chuyển.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này đều ở cõi Phật sở trụ trang nghiêm, khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng giác, vì các hữu tình tuyên nói chánh pháp. Hữu tình nghe rồi tất chẳng sanh nghi rằng đây là thị pháp, đây là phi pháp. Sở dĩ vì sao? Loại hữu tình kia thấu rõ các pháp đều tức chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh bất hư vọng, tánh chẳng biến khác. Tất cả pháp này không phải phi pháp. Thiện Hiện! các Bồ tát Ma ha tát này đều năng nghiêm tịnh được cõi Phật như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát này có loại hóa sanh đủ căn chẳng lành, chưa ở chỗ các Đức Phật, Bồ tát, Độc giác và Thanh văn trồng các căn lành; vì bị các bạn ác nhiếp thọ, xa lìa bạn lành, nên chẳng nghe Chánh pháp, thường mắc các thứ tà kiến, ngã, hữu tình và các kiến thú chấp giữ, đọa ở chấp lệch đoạn thường hai bên. Các hữu tình này tự khởi tà chấp, cũng thường dạy người khiến khởi tà chấp: Đối Phật khởi tưởng chẳng phải Phật, đối chẳng phải Phật khởi tưởng Phật; đối Pháp khởi tưởng Pháp; đối Tăng khởi tưởng chẳng phải Tăng, đối chẳng phải Tăng khởi tưởng Tăng. Do nghiệp này nên thi thiết người nhân duyên này bài báng Chánh pháp. Vì báng chánh pháp nên thân hoại mệnh chung đọa các ác thú sanh trong địa ngục chịu khổ dữ dội.

Các Bồ tát Ma ha tát này đều ở cõi mình, chứng được Vô thượng Chánh đẳng giác rồi, thấy hữu tình kia chìm ngấm sanh tử chịu vô lượng khổ, dùng sức thần thông phương tiện giáo hóa khiến xả ác kiến, trụ trong chánh kiến, từ địa ngục ra sanh nơi nhân thú. Sanh thú người rồi, lại dùng các thứ thần thông phương tiện giáo hóa khiến trụ trong nhóm chánh định. Do đây rốt ráo chẳng đọa ác thú. Lại khiến Tướng khác tập hạnh nguyện thù thắng, mệnh chung được sanh cõi Phật nghiêm tịnh, thọ dụng Tịnh độ Đại thừa pháp lạc.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này đều năng nghiêm tịnh được cõi Phật như thế. Do cõi nương ở rất là thanh tịnh, nên sanh hữu tình kia đối tất cả pháp chẳng khởi hư vọng do dự phân biệt rằng đây là pháp thế gian, đây là pháp xuất thế gian; đây là pháp hữu lậu, đây là pháp vô lậu; đây là pháp hữu vi, đây là pháp vơ vi. Các thứ do dự phân biệt như thế rốt ráo chẳng khởi. Do nghiệp này nên thi thiết người nhân duyên đây, loại hữu tình kia quyết định được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát nghiêm tịnh cõi Phật là như vậy.

Hội Thứ Nhất

Phẩm Phương Tiện Tịnh Độ

Thứ 73 - 1

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát này vì trụ nhóm chánh tánh định hay trụ nhóm bất định ư?

Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này đều trụ nhóm chánh tánh định, chẳng trụ nhóm bất định.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát này vì trụ nhóm chánh tánh định bậc nào? Là Thanh văn thừa, là Độc giác thừa hay Phật thừa ư?

Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này vì trụ nhóm chánh tánh định Phật thừa, chẳng trụ nhóm chánh tánh định hai thừa kia.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát này vì trụ nhóm chánh tánh định thời nào? Sơ phát tâm ư? Bất thối vị ư? Tối hậu thân ư?

Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này hoặc sơ phát tâm, hoặc bất thối vị, hoặc tối hậu thân, đều trụ nhóm Bồ tát chánh tánh định.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Trụ nhóm chánh tánh định các Bồ tát Ma ha tát hãy còn đọa các ác thú chăng?

Phật nói: Thiện Hiện! Trụ nhóm chánh tánh định các Bồ tát Ma ha tát quyết định chẳng còn đọa các ác thú. Lại bảo: Thiện Hiện! Nơi ý ngươi hiểu sao? Các kẻ Đệ bát, hoặc Dư lưu, hoặc Nhất Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát đem nguyện lực thần thông, hoặc Bất hoàn, hoặc A la hán, hoặc Độc giác, hãy có kẻ còn đọa ác thú nữa chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng đọa. Bạch Thiện Thệ! Chẳng đọa.

Phật nói: Thiện Hiện! Trụ nhóm chánh tánh định các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, quyết định chẳng đọa lại các ác thú. Vì cớ sao?

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát này từ sơ phát tâm Tướng khác hành bố thí Ba la mật đa; tu hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa.

An trụ nội không; an trụ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.

Tu hành bốn niệm trụ; tu hành bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. An trụ khổ thánh đế, an trụ tập diệt đạo thánh đế. Tu hành bốn tĩnh lự, tu hành bốn vô lượng, bốn vô sắc định . Tu hành tám giải thoát, tám tháng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.

Tu hành đà la ni môn, tu hành tam ma địa môn. Tu hành không giải thoát môn; tu hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tu hành Cực hỷ địa; tu hành Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Tu hành năm nhãn, tu hành sáu thần thông.

Tu hành Phật mười lực; tu hành bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Tu hành pháp vô vong thất, tu hành tánh hằng trụ xả. Tu hành nhất thiết trí; tu hành tánh hằng trụ xả. Tu hành nhất thiết trí; tu hành tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Tu hành tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Tu hành chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đè dứt tất cả pháp ác bất thiện.

Thiện Hiện! Do nhân duyên đây các Bồ tát Ma ha tát này đọa lại ác thú, không có lẻ ấy; các Bồ tát Ma ha tát này hoặc sanh trời Trường thọ, cũng không lẽ ấy. Nghĩa là ở chỗ kia các thắng thiện pháp chẳng được hiện hành.

Các Bồ tát Ma ha tát này hoặc sanh trong những chỗ biên ải, biên địa hạ tiên, không có lẽ ấy. Nghĩa là ở chỗ kia chẳng năng tu hành thù thắng thiện pháp được; khởi nhiều ác kiến, chẳng tín nhân quả, thường ưa tập hành các nghiệp uế ác. Chẳng nghe Phật danh, Pháp danh, Tăng danh. Cũng không bốn chúng là chúng Bí sô, chúng Bí sô ni, chúng cận sự nam, chúng cận sự nữ. Các Bồ tát Ma ha tát này nếu sanh nhà tà kiến, không có lẽ ấy; là sanh nhà kia chấp đắm các thứ ác kiến thú, bác không có diệu hành ác hành và quả. Chẳng tu các điều lành, ưa làm các việc ác.

Thiện Hiện! Sơ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác các Bồ tát Ma ha tát cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, dùng thắng ý lạc thọ hành mười món bất thiện nghiệp đạo, không có lẽ ấy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm trọn nên công đức căn lành như thế, đối các chỗ ác chẳng thọ sanh nữa, cớ sao Thế Tôn mỗi khi vì chúng thuyết việc "Tự bản sanh" hoặc trăm hoặc ngàn, với trong ấy cũng có sanh các chỗ ác, bấy giờ căn lành nó ở đâu?

Phật bảo: Thiện Hiện! Chẳng phải Bồ tát Ma ha tát do nghiệp bất tịnh thọ thân ác thú. Chỉ vì lợi vui các loại hữu tình, do cớ đó nên nghĩ nguyện mà thọ thân kia.

Thiện Hiện! Các A la hán, Độc giác đâu có phương tiện khéo léo như Bồ tát Ma ha tát trọn nên phương tiện khéo léo như thế. Thọ thân bàng sanh, có kẻ săn đến muốn làm tổn hại, bèn khởi an nhẫn từ bi vô thượng, muốn khiến người kia được lợi vưi nên tự xả thân mệnh mà chẳng hại kia.

Thiện Hiện! Do nhân duyên này, phải biết Bồ tát Ma ha tát vì muốn nhiêu ích các hữu tình vậy, vì Đại từ bi mau viên mãn vậy, dù hiện thọ các loại thân bàng sanh mà chẳng bị tội lỗi bàng sanh làm tạp nhiễm.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát trụ thiện pháp nào vì muốn lợi vui các hữu tình nên thọ thân như thế?

Phật bảo: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát có thiện pháp nào chẳng nên viên mãn? Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát vì được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tất cả thiện pháp đều nên viên mãn.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cho đến ngồi yên tòa diệu Bồ đề, ở thời gian giữa không có thiện pháp nào chẳng nên viên mãn. Cần viên mãn đầy đủ tất cả thiện pháp mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu còn một thiện pháp chưa viên mãn được, mà được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, không có lẽ ấy.

Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát từ sơ phát tâm cho đến ngồi yên tòa diệu Bồ đề, với thời gian giữa thường học viên mãn tất cả thiện pháp. Học rồi sẽ được Nhất thiết tướng trí, dứt hẳn tất cả tập khí nối nhau, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Khi ấy cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát làm sao trọn nên tất cả pháp bạch tịnh thánh vô lậu như thế, mà sanh ác thú thọ thân bàng sanh?

Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Như Lai trọn nên tất cả pháp bạch tịnh vô lậu chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy, Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Như Lại trọn nên tất cả pháp bạch tịnh vô lậu.

Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Như Lại hóa làm thân bàng sanh thú, nhiêu ích hữu tình để làm Phật sự chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy, Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Như Lại hóa làm thân bàng sanh thú nhiêu ích hữu tình để làm các Phật sự.

Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Khi Như Lai hóa làm thân bàng sanh, là thật bàng sanh chịu khổ kia chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thật. Bạch Thiện Thệ! Chẳng thật. Khi Như Lai hóa làm thân bàng sanh, là thật bàng sanh chịu khổ kia chăng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế. Tuy trọn nên tất cả pháp bạch tịnh vô lậu, mà vì thành thục các hữu tình, nên phương tiện khéo léo thọ thân bàng sanh. Do thọ thân kia như nên thành thục các loại hữu tình.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Có A la hán hết hẳn các lậu, năng hóa làm thân khởi các sự nghiệp. Do sự nghiệp kia sanh vui người khác chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy, Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Có A la hán hết hẳn các lậu, năng hóa làm thân khởi các sự nghiệp, do sự nghiệp kia khiến người khác sanh vui mừng.

Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như vậy. Tuy trọn nên tất cả pháp bạch tịnh vô lậu, mà vì lợi vui các hữu tình nên phương tiện khéo léo thọ thân ác thú, như nên thành thục các loại hữu tình, dù thọ thân kia mà chẳng đồng kia chịu các khổ não. Cũng lại chẳng bị tội lỗi thú kia làm tạp nhiễm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Có huyễn sự giỏi hoặc trò y huyễn làm nhiều việc voi ngựa thảy, cho các người thấy vui mừng nhảy nhót, với kia có thật voi ngựa thảy chăng?

Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thật. Bạch Thiện Thệ! Chẳng thật. Với kia thật không việc voi ngựa thảy.

Phật bảo: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như vậy. Tuy tron nên tất cả pháp bạch tịnh vô lậu, mà vì nhiêu ích các hữu tình, nên hiện thọ các thứ thân bàng sanh thảy. Tuy thọ thân kia mà thật chẳng phải kia, cũng chẳng bị tội lỗi kia làm nhiễm ô.

Khi ấy cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát phương tiện khéo léo rộng lớn như thế, tuy trọn nên bạch tịnh vô lậu Thánh trí, mà vì hữu tình nên thọ các thứ thân, tùy sở nghi kia hiện làm nhiêu ích.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát an trụ bạch tịnh thắng pháp bậc nào năng làm phương tiện khéo léo như thế, dù thọ các thứ thân bàng sanh thảy mà chẳng bị tội lỗi kia làm nhiễn?

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.