Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 4/12

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 14

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển thứ 332 - Hội Thứ Nhất

Quyển thứ 332 - Hội Thứ Nhất

Phẩm Khéo Học

Thứ 53 - 2

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, nên tập gần Không tam ma địa, nên an trụ Không tam ma địa, nên tu hành Không tam ma địa mà đối thật tế chẳng nên tác chứng. Nên tập gần Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa, nên an trụ Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa , nên tu hành Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa mà đối thật tê񠣨ẳng nên tác chứng. Nên tập gần bốn niệm trụ, nên an trụ bốn niệm trụ, nên tu hành bốn niệm trụ, mà đối thật tế chẳng nên tác chứng. Nên tập gần bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, nên an trụ bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi, nên tu hành bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi, mà đối thật tế chẳng nên tác chứng. Như vậy cho đến nên tập gần Phật mười lực, nên phát tới Phật mười lực , nên tu hành Phật mười lực , mà đối thật tế chẳng nên tác chứng. Nên tập gần bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, nên phát tới bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, nên tu hành bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, mà đối thật tế chẳng nên tác chứng .

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tuy tập gần Không tam ma địa, an trụ Không tam ma địa , tu hành Không tam ma địa , mà chẳng chứng quả Dự lưu, cũng chẳng chứng quả Bất hoàn, A la hán, cũng lại chẳng chứng Độc giác Bồ đề. Tuy tập gần Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa; an trụ Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa; tu hành Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa, mà chẳng chứng quả Dự lưu, cũng chẳng chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, cũng lại chẳng chứng Độc giác Bồ đề. Tuy tập gần bốn niệm trụ, an trụ bốn niệm trụ, tu hành bốn niệm trụ, mà chẳng chứng quả Dự lưu, cũng chẳng chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, cũng lại chẳng chứng Độc giác Bồ đề. Tuy tập gần bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, an trụ bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi, tu hành bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi, mà chẳng chứng quả Dự lưu, cũng chẳng chứng quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, cũng lại chẳng chứng Độc giác Bồ đề. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này do nhân duyên đây, chẳng đoạ Thanh văn và bậc Độc giác, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Ví như tráng sĩ aoi mãnh dũng mạnh, hình mạo đoan nghiêm, ai thấy cũng đều vui mừng, đầy đủ quyến thuộc rất thanh tịnh viên mãn. Đối các binh pháp học đến rốt ráo, giỏi cầm khí trượng, yên vững chẳng lay, sáu mươi bốn tài năng, mười tám chỗ sáng suốt, tất cả kỹ thuật không thứ nào chẳng hay giỏi. Chúng nhân khâm ngưỡng thảy đều kính phục. Vì sự nghiệp giỏi nên công ít mà lợi nhiều. Do đây được các người cung kính cúng dường, tôn trrongj ngợi khen. Kẻ kia bấy giờ bội thêm vui mừng nhảy nhót mà tự hân hạnh. Nhân có duyên cớ cần phò đem kẻ già người yếu và các quyến thuộc đi tới phương khác, giữa đường phải trãi qua đồng nội mênh mông hiểm nạn. Trong ấy có nhiều ác thú, cướp giặc, oan gia phục núp các việc sợ hãi; đoàn bà con lớn nhỏ không một ai chẳng kinh hoàng. Người ấy tự cậy oai mạnh dũng mãnh, nhiếu các kỹ thuật nên thân ý thơ thới, mới an ủi cha mẹ và các bà con rằng:" Xin chớ lo sợ, quyết không để xảy ra khổ não đâu!" Người kia nơi ấy dũng giỏi xảo thuật đem các bà con đến chỗ yên ổn, đã khỏi ách nạn, mừng rỡ hưởng vui. Nhưng tráng sĩ kia ở giữa đồng nội không có ý gia hại ác thú oán tặc. Sở��#297; vì sao? Tự cậy oai dũng, đủ các kỹ thuật không bị sợ vậy. Thiện Hiện! Phải biết các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế. Thương các hữu tình bị khổ sanh tử, nên phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Khắp duyên hữu tình, khởi tâm câu hành bốn vô lượng, trụ bốn vô lượng, tinh siêng tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn , tinh tiến , tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Bồ tát Ma ha tát này đối sáu thứ Ba la mật đa đây chưa vào ngôi viên mãn, vì muốn tu học Nhất thiết trí trí, chẳng chứng lậu tận. Tuy trụ không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, nhưng chẳng theo thế lực kia mà chuyển, cũng chẳng bị kia ngăn ngại lôi kéo,đối giải thoát môn cũng chẳng tác chứng. Do chẳng chứng nên chẳng đọa Thanh văn và bậc Độc giác, quyết tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề .

Thiện Hiện! Như chim mạnh cánh bay bổng hư không, bay lượn tự tại lâu chẳng rơi đất. Tuy nương hư không bay vút mà chẳng chống cự hư không, cũng chẳng bị hư không làm câu ngại. Thiện Hiện! Phải biết các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế. Tuy đối không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn hằng hằng tập gần, an trụ, tu hành mà chẳng tác chứng. Do chẳng chứng nên chẳng đọa Thanh văn và bậc Độc giác. Tu Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, Nhất thiết trí trí, nếu chưa viên mãn trọn chẳng nương không, vô tướng, vô nguyện, ba tam ma địa mà chứng lậu tận.

Thiện Hiện! Cứ như sĩ phu thạo giỏi nghệ thuật bắn tên, muốn hiện tài mình ngước bắn hư không. Vì muốn khiến tên trong không chẳng rơi đất, lại đem tên sau bắn đuôi tên trước. Lần lữa như thế trải qua nhiều thời, tên trước tên sau nối nhau liên tiếp chẳng cho rơi xuống. Nếu muốn cho rơi xuống bèn dừng tên sau, bấy giờ các tên liền khiến rơi xuống gấp. Thiện Hiện! Phải biết các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế. Hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, vì được phương tiện khéo léo nhiếp thọ vậy, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề , nhân hạnh căn lành chưa đều thành thục quyết chẳng giữa đường chứng nơi thật tế. Nếu được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề , nhân hạnh căn lành tất cả thành thục, bấy giờ Bồ tát mới chứng thật tế, bèn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đều nên như thế nghĩ kỹ xem xét, như trước đã nói thật tướng các pháp.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát năng làm việc khó, tuy học các pháp chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Tuy học các pháp nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bấc khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Tuy học khổ tập diệt đạo thánh đế. Tuy học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc,năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Tuy học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, mà ở giữa đường chẳng đoạ Thanh văn và bậc Độc giác, lui mất Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề . Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này rất là hiếm có.

Phật bảo: Thiện Hiện! Vì các Bồ tát Ma ha tát đối các hữu tình thề chẳng bỏ vậy. Nghĩa là tác nguyện này: " Nếu các hữu tình chưa được giải thoát, ta trọn chẳng bỏ gia hạnh đã khởi". Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát nguyện lực thù thắng, thường tác nghĩ này:" Tất cả hữu tình nếu chưa giải thoát, ta trọn chẳng bỏ". Do khởi quảng đại như thế nên ở giữa đường quyết chẳng lui rơi. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát hằng tác nghĩ này:" Ta chẳng nên bỏ các hữu tình, quyết khiến giải thoát. Nhưng các hữu tình hành pháp bất chánh, ta vì độ nó nên hằng dẫn phát pháp môn vắng lặng không, vô tướng, vô nguyện giải thoát. Tuy hằng phát mà chẳng lấy chứng". Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trọn nên sức phương tiện khéo léo, nên tuy hằng hiện khởi ba môn giải thoát, mà ở trung gian chẳng chứng thật tế; cho đến chưa được Nhất thiết trí trí, cần được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mới là lấy chứng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát đối chỗ thẳm sâu thường ưa quan sát. Nghĩa là ưa quan sát nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Cũng ưa quan sát bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi và không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thảy đều tự tướng không.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tác quán đây rồi, sanh nghĩ như vầy : Các loại hữu tình do sức bạn ác, ở trong đêm dài khởi tưởng chấp ngã, tưởng chấp hữu tình, tưởng chấp mạng giả, tưởng chấp sanh giả, tưởng chấp dưỡng giả, tưởng chấp sĩ phu, tưởng chấp bổ đặc già la, tưởng chấp ý sanh, tưởng chấp nho đồng, tưởng chấp tác giả, tưởng chấp thọ giả, tưởng chấp tri giả, tưởng chấp kiến giả. Do tưởng chấp đây, hành hữu sở đắc lộn quanh sanh tử, chịu nhiều thứ khổ. Vì muốn dứt tưởng chấp của hữu tình như thế nên tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề , vì các hữu tình thuyết pháp thâm diệu, khiến dứt tưởng chấp, lài khổ sanh tử.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát bấy giờ tuy tập không giải thoát môn, mà chẳng nương đấy chứng nơi thật tế. Tuy tập vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng chẳng nương đấy chứng nơi thật tế. Vì đối thật tế chẳng lấy chứng, nên chẳng đọa quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, cũng lại chẳng đọa Độc giác Bồ đề.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này do nghĩ như thế, hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu trọn nên căn lành, chẳng chứng thật tế. Tuy đối thật tế chưa tác chứng liền, mà chẳng lui mất bốn tĩnh lự, cũng chẳng lui mất bốn vô lượng, bốn vo sắc định. Cũng chẳng lui mất bốn niệm trụ; cũng chẳng lui mất bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Cũng chẳng lui mất tám giải thoát; cũng chẳng lui mất tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Cũng chẳng lui mất không giải thoát môn; cũng chẳng lui mất vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Cũng chẳng lui mất nội không; cũng chẳng lui mất ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.Cũng chẳng lui mất chơn như;cũng chẳng lui mất pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh , ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Cũng chẳng lui mất khổ thánh đế, cũng chẳng lui mất tập diệt đạo thánh đế. Cũng chẳng lui mất bố thí Ba la mật đa ; cũng chẳng lui mất tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Cũng chẳng lui mất năm nhãn, cũng chẳng lui mất sáu thần thông. Cũng chẳng lui mất tất cả đà la ni môn, cũng chẳng lui mất tất cả tam ma địa môn. Cũng chẳng lui mất Phật mười lực; cũng chẳng lui mất bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng chẳng lui mất đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Cũng chẳng lui mất pháp vô vong thất, cũng chẳng lui mất tánh hằng trụ xả. Cũng chẳng lui mất nhất thiết trí; cũng chẳng lui mất đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này bấy giờ trọn nên tất cả Bồ đề phần pháp, cho đến chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối các công đức trọn chẳng suy giảm. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu được phương tiện khéo léo nhiếp thọ, nên sát na sát na bạch pháp tăng ích, các căn mãnh lợi, vượt khỏi tất cả Thanh văn, Độc giác.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hằng tác nghĩ này: " Các loại hữu tình ở trong đêm dài, tâm kia thường bị bốn món đảo làm đảo lộn. Nghĩa là thường tưởng đảo, tâm đảo, kiến đảo; hoặc lạc tưởng đảo, tâm đảo, kiến đảo; hoặc ngã tưởng đảo, tâm đảo, kiến đảo; hoặc tịnh tưởng đảo, tâm đảo, kiến đảo. Ta vì các hữu tình như thế, nên phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát. Khi chứng được Vô thượng Đại bồ đề, vì các hữu tình thuyết pháp vô đảo. Nghĩa là thuyết sanh tử vô thường, vô lạc, vô ngã, vô tịnh, duy có Niết bàn vắng lặng nhiệm màu đầy đủ các môn Thường, Lạc, Ngã, Tịnh chơn thật công đức". Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trọn nên niệm đây, hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu được phương tiện khéo léo nhiếp thọ, nên đối Phật mười lực, bốn vô sở úy, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng, nếu chưa viên mãn trọn chẳng chứng vào Như Lai thắng tịnh. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này bấy giờ tuy tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn vào ra tự tại, mà với thật tế chưa chứng liền; cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nhân hạnh công đức chưa khéo viên mãn, chẳng chứng thật tế và những công đức khác. Nếu được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mới khả chứng được. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này bấy giờ tuy đối các công đức khác tu chưa viên mãn, mà với Vô nguyện tam ma địa môn tu đã viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hằng tác nghĩ này:"Các loại hữu tình ở trong đêm dài hành hữu sở đắc, nghĩa là chấp có ngã, hoặc chấp có hữu tình, mạng giả, sanh giả, dưỡng giả, sĩ phu, bổ đặc già la, ý sanh, nho đồng, tác giả, thọ giả, tri giả, kiến giả.Hoặc chấp có sắc, hoặc chấp có thọ tưởng hành thức. Hoặc chấp có nhãn xứ, hoặc chấp có nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Hoặc chấp có sắc xứ, hoặc chấp có thanh hương vị xúc pháp xứ. Hoặc chấp có nhãn giới, hoặc chấp có nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Hoặc chấp có sắc giới, hoặc chấp có thanh hương vị xúc pháp giới. Hoặc chấp có nhãn thức giới, hoặc chấp có nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Hoặc chấp có nhãn xúc, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Hoặc chấp có nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, hoặc chấp nhĩ tỷ thiệt thân ý xuca làm duyên sanh ra các thọ. Hoặc chấp có địa giới, hoặc chấp có thủy hỏa phong không thức giới. Hoặc chấp có vô minh; hoặc chấp có hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử. Hoặc chấp có mười thiện nghiệp đạo. Hoặc chấp có bốn tĩnh lự; hoặc chấp có bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Hoặc chấp có bốn nhiếp sự. Ta vì các hữu tình như thế, nên phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát. Khi chứng được Vô thượng Đại bồ đề, khiến các hữu tình dứt hẳn chấp hữu sở đắc như thế".Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trọn nên nghĩ đây, hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu được phương tiện khéo léo nhiếp thọ, nên đối Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng nếu chưa viên mãn chẳng chứng thật tế. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này bấy giờ tuy đối Vô tướng, Vô nguyện tam ma địa môn chẳng phải chẳng tu tập, mà chỉ đối Không tam ma địa môn tu đã viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, thấy các hữu tình do sức bạn ác đêm dài chấp đắm các tướng vô lượng, chỗ gọi chấp đắm nữ tướng, nam tướng, sắc tướng, thanh tướng, hương tướng, vị tướng, xúc tướng, pháp tướng; hằng tác nghĩ này:"Ta vì các hữu tình như thế nên tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát. Khi chứng được Vô thượng Đại bồ đề khiến các hữu tình hẳn không còn chấp đắm các tướng như thế nữa". Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trọn nên nhĩ đây, hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu được phương tiện khéo léo nhiếp thọ, nên đối Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng nếu chưa viên mãn chẳng chứng thật tế. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này bấy giờ tuy đối Không, Vô nguyện tam ma địa môn chẳng phải chẳng tu tập, mà với Vô tướng tam ma đại môn tu đã viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã khéo tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát nhã Ba la mật đa. Đã khéo an trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Đã khéo an trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Đã khéo an trụ khổ tập diệt đạo thánh đế. Đã khéo an trụ học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Đã khéo tu học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Đã khéo tu học cho đến Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng và vô lượng, vô biên Phật pháp khác nữa. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trọn nên công đức trí huệ như thế, nếu ở sanh tử phát khởi tưởng vui hoặc nói là vui, hoặc ở tam giới an trụ chấp đắm, không có lẽ ấy.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã khéo tu học Bồ đề phần pháp, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và các chúng Bồ tát Ma ha tát lẽ nên hỏi thử: Nếu Bồ tát Ma ha tát muóon chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, làm sao tu học Bồ đề phần pháp mà chẳng chứng không, vô tướng, vô nguyện, vô sanh vô diệt, vô tác vô vi, vô tánh thật tế. Do chẳng chứng nên chẳng đọa quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề và siêng tu tập Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, thường không sở chấp?

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này khi được hỏi đây, nếu tác đáp này: Các Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chỉ nên suy nghĩ không vô tướng vô nguyện, vô sanh vô diệt, vô tác vô vi, vô tánh thật tế và tất cả các Bồ đề phần pháp khác chẳng nên tu học. Thiện Hiện! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này chưa nhờ Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trao ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chưa được khai thị ký biệt, rõ ràng ngôi trụ Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát tu học pháp tướng.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này khi được hỏi đây, nếu tác đáp này: Các Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên chính suy nghĩ không vô tướng vô nguyện, vô sanh vô diệt, vô tác vô vi, vô tánh thật tế và tất cả các Bồ đề phần pháp khác, cũng nên phương tiện khéo léo như trước đã nói, tu học mà chẳng tác chứng. Thiện Hiện! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này đã nhờ Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trao ký Bất thối chuyển đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này đã được khai thị ký biệt, rõ ràng ngôi trụ Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát tu học pháp tướng.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chưa được khai thị, ký biệt rõ ràng ngôi trụ Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát tu học pháp tướng. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này chưa khéo tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, Bồ đề phần pháp, chưa vào bậc địa, chưa như các ngôi trụ Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát, khai thị ký biệt, rõ ràng an trụ bậc Bất thối chuyển.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã được khai thị, ký biệt rõ ràng ngôi trụ Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát tu học pháp tướng. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này đã khéo léo tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, Bồ đề phần pháp; đã vào bậc địa, đã như các ngôi trụ Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát, khai thị ký biệt, rõ ràng an trụ Bất thối chuyển địa.

Khi ấy cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vả có Bồ tát Ma ha tát tuy chưa được Bất thối chuyển, năng tác như thật đáp như thế chăng?

Phật nói: Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tuy chưa được Bất thối chuyển mà năng đối đây tác như thật đáp. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tuy chưa được Bất thối chuyển mà năng tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, Bồ đề phần pháp, đã được thành thục, giác hụê bén sướt, hoặc nghe chẳng nghe năng như thật đáp, như vị Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Có nhiều Bồ tát Ma ha tát tu hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ít có năng như thật đáp, như vị Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát đã khéo tu trị địa, chưa khéo tu trị địa mà an trụ vậy?

Phật nói: Như vậy, như vậy. Như lời ngươi vừa nói. Vì cớ sao? Thiện Hiện! ít có Bồ tát Ma ha tát được nhận ký Bất thối chuyển vi diệu hụê như thế. Nếu có kẻ được nhận ký như thế, đều có thể đối đây tác như thật đáp. Thiện Hiện! Nếu có kẻ tác như thật đáp đây, phải biết Bồ tát Ma ha tát này căn lành minh lợi, thế gian, trời, người, a tố lạc thảy chẳng thể phá hoại được.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát cho đến trong mộng cũng chẳng ưa vui xưng khen Thanh văn và bậc Độc giác, đối pháp ba cõi cũng chẳng mấy lòng ưa vui xưng khen. Thường quán các pháp như mộng, như huyễn, như vang, như tượng, như bóng sáng, như ánh nắng, như việc biến hóa, như thành tầm hương; tuy quán sát như thế mà chẳng chứng thật tế. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát mộng thấy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có vô lượng chúng, vô lượng trăm chúng, vô lượng ngàn chúng, vô lượng trăm ngàn chúng, vô lượng trăm ức chứng, vô lượng trăm ngàn ức chúng, vô lượng trăm ngàn trăm ức chúng, vô lượng muôn ức chúng, vô lượng trăm muôn ức chúng, vô lượng trăm ngàn muôn ức chúng; nghĩa là Bí sô, Bí sô ni, Ô ba sách ca, Ô ba tư ca, trời, rồng, dược xoa, kiện đạt phược, a tố lạc, yết lộ trà, khẩn nại lạc, mạc hô lạc già, người phi người thảy cung kính vây quanh mà vì thuyết pháp. Đã nghe pháp rồi, khéo hiếu nghĩa thú. Hiểu nghĩa thú rồi tinh tiến tu hành pháp tùy pháp hành và hoà kính hành cùng tùy pháp hành. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát mộng thấy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đủ ba mươi hai tướng đại sĩ phu, tám mươi tùy hảo viên mãn trang nghiêm, viên quang một tầm soi sáng chung quanh. Cùng chúng Bí sô vọt ở trên không, hiện đại thần thông thuyết chánh pháp yếu. Hóa làm việc hóa, khiến đến vô biên cõi Phật ở phương khác thi tác Phật sự. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát mộng thấy cuồng tặc phá hoại làng thành, hoặc thấy lửa khởi đốt cháy xóm làng, hoặc thấy hổ lang, sư tử, mãnh thú, rắn độc, rít dữ muốn đến hại thân, hoặc thấy oan gia muốn chém đầu mình, hoặc thấy cha mẹ, anh em, chị em, vợ con thân hữu sắp muốn mạng chung, hoặc thấy tự thân lạnh nóng đói khát và các việc khổ khác ép bức. Thấy các việc đáng sợ hãi như thế mà chẳng kinh, chẳng sợ, cũng chẳng buồn bực. Từ mộng giác rồi, liền suy nghĩ được ba cõi hư giả đều như mộng thấy; khi ta chứng Vô thượng Đại bồ đề, vì các hữu tình tuyên nói ba cõi tất cả hư dối đều như cảnh mộng. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát cho đến trong mộng thấy có địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, các loại hữu tình, bèn tác nghĩ này: Ta phải tinh siêng tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, mau tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nguyện khi được vô thượng Đại bồ đề, trong cõi Phật ta không có địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, các loại hữu tình, cho đến không có tên các ác thú. Từ mộng giác rồi, cũng tác nghĩ này. Thiện Hiện! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này chính khi làm Phật, trong cõi Phật kia quyết định không có ác thú. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Hoặc mộng, hoặc giác, các pháp không hai, vì không hai phần vậy. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trong mộng thấy lửa cháy địa ngục thảy các loại hữu tình, hoặc lại thấy cháy thành ấp xóm làng, bèn phát thệ nguyện: Nếu ta đã nhận được ký Bất thối chuyển sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nguyện lửa dữ này tức thì mau tắt, biến thành mát mẻ. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tác nguyện đây rồi, trong mộng thấy lửa tức thì tắt mất, phải biết đấy là Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát. Tác nguyện ấy rồi nếu lửa chẳng tắt, phải biết chưa được bậc Bất thối chuyển. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi giác hiện thấy lửa dữ bỗng khởi đốt các thành ấp, hoặc đốt xóm làng, bèn tác nghĩ này: Ta ở trong mộng, hoặc ở lúc giác từng thấy có các hành trạng tướng bậc Bất thối chuyển, chưa thẩm được thật hư. Nếu chỗ ta thấy ấy là thật có, nguyện lửa dữ đây tức thì mau tắt, biến tành mát mẻ. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tác lời thệ nguyện đây, phát lời tành thực, bấy giờ lửa dữ tức liền tắt mất; phải biết đấy là Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát. Mà tác lời thệ nguyện đây, phát lời thành thực, lửa dữ chẳng tắt; phải biết chưa được bậc Bất thối chuyển. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu có Bồ tát Ma ha tát khi giác thấy lửa đốt các thành ấp hoặc đốt xóm, bèn tác nghĩ này: Ta ở trong mộng, hoặc ở lúc giác, từng thấy tự có hành trạng tướng bậc Bất thối chuyển. Nếu chỗ ta thấy định là thật có, quyết được Vô thượng Đại bồ đề ấy, nguyện lửa dữ đây tức thì mau tắt, biến thành mát mẻ. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này phát lời thệ nguyện thành thật đây rồi, bấy giờ lửa dữ chẳng vì tắt gấp: đốt cháy một nhà, vượt bỏ một nhà, lại đốt một nhà, hoặc đốt một xóm, vượt bỏ một xóm, lại đốt một xóm; như vậy lần lữa lửa kia tắt. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này nên tự rõ, quyết định đã được bậc Bất thối chuyển. Nhưng những bị đốt ấy do hữu tình kia gây ra tăng trưởng nghiệp phá hoại chánh pháp. Kia do nghiệp đây, trước đọa ác thú trong vô lượng kiếp, chịu chánh khổ báo, nay sanh nhân thú chịu dư ương kia. Hoặc do nghiệp này sẽ đọa ác thú, trải vô lượng kiếp chịu chánh khổ báo, nay ở nhân thú, trước hiện chánh đỉnh tai ương. Thiện Hiện! Phải biết là tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Do trước đã thuyết các thứ nhân duyên biết là Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát. Lại còn có trọn nên các hành trạng tướng biết là Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát sẽ vì ngươi thuyết. Ngươi nên nghe chắc. Thiện Hiện đáp rằng: Dạ, cuối xin nguyện thuyết.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thấy có nam tử hoặc có nữ nhân đang bị quỷ phi nhân dựa ám, bèn tác nghĩ này: Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết ta đã được ý vui thanh tịnh, trao ta ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu ta lâu tác ý phát thanh tịnh cầu môn. Chưa vào Bồ tát Chành tánh ly sanh, chưa tu tập đủ tất cả Phật pháp, xa lìa Bồ tát phương tiện khéo léo. Chưa khỏi bị ác ma làm não loạn, đối các ma sự chưa năng giác rõ được. Chẳng tự độ lượng căn lành mình dày mỏng, học các Bồ tát phát lời thành thật, bèn bị ác ma làm dối gạt. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này thấy có nam tử hoặc có nữ nhân đang bị phi nhân dựa ám liền bèn khinh cợt, phát lời thành thực rằng: Nếu ta đã từ chư Phật quá khứ nhận được ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, khiến nam tử này hoặc nữ nhân đây chẳng bị phi nhân làm nhiễu nại, kia theo lời ta phải mau bỏ đi. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này tác lời đây rồi, bấy giờ ác ma làm hoặc loạn, nên liền bèn đuổi bức phi nhân khiến đi. Sở dĩ vì sao? Thiện Hiện! Oai lực ác ma thắng hơn phi nhân kia. Vậy nên, phi nhân bị ác ma dạy khiến liền bèn bỏ đi. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này thấy việc đây rồi, vui mừng nhảy nhót, tác nghĩ này rằng: Phi nhân nay đi là oai lực của ta. Sở dĩ vì sao? Phi nhân theo sở phát nguyện của ta liền bèn buông thả nam tử nữ nhân đây, chớ không có duyên cớ nào khác. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chẳng năng giác biết sở tác của ác ma, bảo là sức của mình, sanh mừng quấy, ỷ đây khinh lộng các Bồ tát khác, nói ta đã từ chư Phật quá khứ nhận ký Bất thối chuyển Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, sở phát nguyện đều chẳng luống uổng. Các ngươi chưa nhờ chư Phật trao ký, chẳng nên học nhau phát lời thành thật, dù có định kỳ chắc luống công không hiệu quả. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này khinh lờn hủy chê các Bồ tát, nên vọng ỷ chút tài năng đối các công đức sanh trưởng nhiều thứ sanh tăng thượng mạn vậy, xa lìa Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng năng chứng được Nhất thiết trí trí. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này vì không có sức phương tiện khéo léo, nên sanh trưởng nhiều phẩm tăng thượng mạn vậy, khinh miệt hủy chê các Bồ tát, nên dù siêng tinh tiến mà đọa Thanh văn và bậc Độc giác. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này vì phước đức mỏng, nên sở tác thiện nghiệp phát lời thành thực đều khởi ma sự. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chẳng năng gần gũi cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen các thiện tri thức, chẳng năng thỉnh hỏi được hành tướng Bất thối chuyển Bồ tát, chẳng năng hỏi nhận sở tác sự nghiệp của các ác ma quân, do ma đây trói buộc lại càng kiên cố. Sở dĩ vì sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chẳng lâu tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, cho đến xa lìa phương tiện khéo léo, nên bị ác ma làm rối loạn vậy. Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát nên khéo giác biết các thứ ma sự.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ tát Ma ha tát chẳng lâu tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa? Chẳng lâu an trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Chẳng lâu an trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Chẳng lâu an trụ khổ tập diệt đạo thánh đế. Chẳng lâu tu hành niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng lâu tu hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng lâu tu hành tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng lâu tu hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chẳng lâu tu hanhd đà la ni môn, tam ma địa môn. Chưa vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, chưa tu hành đủ tất cả Phật pháp. Xa lìa phương tiện khéo léo của Bồ tát nên bị ác ma làm rối loạn?

Phật nói: Thiện Hiện! ác ma biến làm nhiều thứ hình tượng đến trước Bồ tát Ma ha tát này, phương tiện gạn rằng: Khốn thay, thiện nam tử! Ngươi tự biết chăng? Các Phật quá khứ đã từng trao ngươi ký Đại bồ đề. Ngươi đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quyết định sẽ được, chẳng còn quay lại. Thân ngươi danh mỗ, anh em danh mỗ, chị em danh mỗ, thân bằng quyến thuộc cho đến bảy đời cha mẹ dòng họ đều danh là mỗ. Thân ngươi sanh tại mỗ phương, mỗ quốc, mỗ thành, mỗ ấp, trong mỗ xóm làng. Ngươi đẻ tại năm mỗ, tháng mỗ, ngày mỗ, giờ mỗ, trong đời vua mỗ. Thiện Hiện! 񦣱93;c ma như thế, nếu thấy tâm hành của Bồ tát mềm mại, căn tánh chậm lụt bèn trá ký rằng: Ngươi ở đời trước cũng tâm hành mềm mại, căn tánh chậm lụt. A񣠭a như thế, nếu thấy Bồ tát này tâm hành cứng cỏi, căn tánh bén sướt, bèn trá ký rằng: Ngươi ở đời trước cũng tâm hành cứng cỏi, căn tánh bén sướt. A񣠭a như thế, nếu thấy Bồ tát này ở chỗ vắng vẻ, hoặc ở trong mả cổ, hoặc ở chỗ đất rộng, hoặc ở dưới cội cây, hoặc thường đi khất thực, hoặc một lần thọ thực, hoặc mặc áo giẻ lượm, hoặc chỉ ba y, hoặc thường ngồi chẳng nằm, hoặc như cũ trải cụ, hoặc ít muốn, hoặc vui đủ, hoặc ưa xa lìa, hoặc đủ chánh niệm, hoặc ưa tĩnh định, hoặc đủ diệu huệ, hoặc chẳng trọng lợi dưỡng, hoặc chẳng quý danh dự, hoặc ưa liêm kiệm chẳng thoa dầu chân, hoặc giảm ngủ nghỉ, hoặc chẳng lay động, hoặc ưa ít nói, hoặc ưa nói nhẹ. A񣠭a như thế thấy các hạnh Bồ tát này rồi, bèn trá ký rằng: " Ngươi ở đời trước đã từng ở chỗ vắng vẻ, hoặc ở trong mả cổ, rộng thuyết cho đến ít lời nói nhẹ. Sở dĩ vì sao? Ngươi nay trọn nên món món công đức đều đã như thế, thế gian đều thấy. Ngươi ở trước quyết định cũng có món công đức thù thắng như thế, nên tự hậu thạnh đi, đừng có tự khing!Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này nghe ác ma đây thuyết đời trước mình, cùng đời đương lai có thắng công đức, và thuyết tự thân hiện tại thân tộc danh tự sai khác, chỗ sanh, khi sanh, gồm khen món món công đức của hạnh đầu đà. Nghe rồi vui mừng tâm sanh kiêu mạn, lấn khinh hủy mạ các Bồ tát khác. Thiện Hiện! Bấy giờ ác ma biết tâm Bồ tát này ám độn, lại bảo rằng:Ngươi có tướng trạng công đức như thế, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quá khứ nhất định đã trao ngươi ký Đại bồ đề. Ngươi đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quyết sẽ chứng được, chẳng còn quay lại. Thiện Hiện! Khi ấy ác ma làm rối loạn, nên hoặc giả bộ hiện hình tượng làm xuất gia, hoặc giả bộ hình tượng làm tại gia, hoặc giả bộ hình tượng làm cha mẹ, hoặc giả bộ hình tượng làm anh em, hoặc giả bộ hình tượng làm chị em, hoặc giả bộ hình tượng làm thân hữu, hoặc giả bộ hiện hình tượng phạm chí, hoặc giả bộ hiện hình tượng làm sư phạm, hoặc giả bộ hiện hình tượng làm trời, rồng, dược xoa, người, phi người thảy các hạng, đến chỗ Bồ tát Ma ha tát này tác lời như vầy:" Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quá khứ đã lâu trao ký Đại bồ đề cho ngươi rồi, ngươi đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quyết định sẽ được, chẳng còn quay lui. Vì cớ sao? Các tướng trạng công đức của vị Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát ngươi đều có đủ, nên tự tôn trọng chớ sanh do dự".

Thiện Hiện! Như ta đã thuyết, thật được các hành trạng tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát, Bồ tát Ma ha tát này ôm tăng thượng mạn, thật đều chẳng phải có. Thiện Hiện! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này bị ma nắm giữ, bị ma làm mê hoặc. Vì cớ sao? Bồ tát Ma ha tát này đối được các hành trạng tướng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát, thật đều chưa có. Chỉ nghe ác ma thuyết công đức kia và thuyết danh tự chỗ sanh, khi sanh, phần ít tợ như thật bèn sanh kiêu mạn, khi dễ hủy mạ các Bồ tát khác. Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cần khéo giác biết việc ma như thế.

Quyển thứ 333 - Hội Thứ Nhất

Quyển thứ 333 - Hội Thứ Nhất

Phẩm

Khéo Học

Thứ 53 - 3

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát bị ma nắm giữ, bị ma làm mê hoặc, chỉ nghe danh tự vọng sanh chấp đắm. Sở dĩ vì sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này trước chưa tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Trước chưa an trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Trước chưa an trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Trước chưa an trụ khổ tập diệt đạo thánh đế. Trước chưa tu học bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Trước chưa tu học bốn tĩnh lự , bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Trước chưa tu học tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Trước chưa tu học không giải thoát môn, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Trước chưa tu học Bồ tát thập địa. Trước chưa tu học năm nhãn, sáu thần thông. Trước chưa tu học đà la ni môn, tam ma địa môn. Trước chưa tu học Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Trước chưa tu học pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Trước chưa tu học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Trước chưa tu học tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Trước chưa tu học chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do nhân duyên đây khiến ma được dễ.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chẳng năng biết rõ hành tướng uẩn ma, chẳng năng biết rõ hành tướng tử ma, chẳng năng biết rõ hành tướng thiên ma, chẳng năng biết rõ hành tướng phiền não ma. Do nhân duyên đây khiến ma được dễ.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chẳng biết rõ sắc, chẳng biết rõ thọ tưởng hành thức. Chẳng biết rõ nhãn xứ, chẳng biết rõ nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Chẳng biết rõ sắc xứ, chẳng biết rõ thanh hương vị xúc pháp xứ. Chẳng biết rõ nhãn giới, chẳng biết rõ nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Chẳng biết rõ sắc giới, chẳng biết rõ thanh hương vị xúc pháp giới. Chẳng biết rõ nhãn thức giới, chẳng biết rõ nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Chẳng biết rõ nhãn xúc, chẳng biết rõ nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Chẳng biết rõ nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, chẳng biết rõ nhix tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Chẳng biết rõ địa giới, chẳng biết rõ thủy hỏa phong không thức giới. Chẳng biết rõ vô minh, chẳng biết rõ hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử. Chẳng biết rõ bố thí Ba la mật đa, chẳng biết rõ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Chẳng biết rõ nội không, chẳng biết rõ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bấc khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Chẳng biết rõ chơn như, chẳng biết rõ pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Chẳng biết rõ bốn niệm trụ, chẳng biết rõ bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Chẳng biết rõ khổ thánh đế, chẳng biết rõ tập diệt đạo thánh đế. Chẳng biết rõ bốn tĩnh lự, chẳng biết rõ bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chẳng biết rõ tám giải thoát, chẳng biết rõ tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chẳng biết rõ không giải thoát môn, chẳng biết rõ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chẳng biết rõ Bồ tát thập địa. Chẳng biết rõ năm nhãn, chẳng biết rõ sáu thần thông. Chẳng biết rõ tam ma địa môn, chẳng biết rõ đà la ni môn. Chẳng biết rõ Phật mười lực, chẳng biết rõ bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng biết rõ quả Dự lưu, chẳng biết rõ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán. Chẳng biết rõ Độc giác Bồ đề. Chẳng biết rõ nhất thiết trí, chẳng biết rõ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Cũng chẳng biết rõ các pháp danh tự thật tướng của hữu tình. Do nhân duyên đây khiến ma được dễ, phương tiện hóa làm nhiều loại hình tượng, mới bảo Bồ tát Ma ha tát đây rằng:" Chỗ ngươi tu hành nguyện hạnh đã mãn, sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Khi ngươi thành Phật sẽ được công đức thù thắng danh hiệu tôn quý như thế". Thiện Hiện! Nghĩa là ác ma kia biết Bồ tát đây đêm dài suy nghĩ nguyện rằng:"Khi ta thành Phật sẽ được công đức danh hiệu như thế", ma kia theo nghĩ nguyện mà ký nói đó. Thiện Hiện! Khi Bồ tát này xa lìa Bát nhã Ba la mật đa, vì không có phương tiện khéo léo nên nghe ma ký nói, tác nghĩ này rằng:" Lạ thay! Người ấy vì ta ký nói sẽ được thành Phật công đức danh hiệu, cùng với ta đêm dài nghĩ nguyện tương ưng. Do đấy nên biết chư Phật quá khứ chắc đã trao ta ký Đại Bồ đề. Ta đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quyết định phải được chẳng còn quay lui. Khi ta thành Phật chắc sẽ được công đức danh hiệu tôn quý như thế". Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này, ác ma như thế hoặc ma quyến thuộc, hoặc bị ma giữ các Sa môn thảy, ký nói đời sau thành Phật danh hiệu như thế như thế, mạn tâm càng tăng:" Ta ở vị lai nhất định sẽ thành Phật, chắc được công đức danh hiệu như thế, các Bồ tát cùng ta không ngang". Thiện Hiện! Như ta đã nói đã được các hành trạng Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát, Bồ tát Ma ha tát này đều chưa trọn nên, chỉ nghe ma nói hư danh thành Phật bèn sanh ngạo mạn, khinh chê hủy miệt các chúng Bồ tát Ma ha tát khác. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này do khởi ngạo mạn khinh chê hủy miệt các Bồ tát khác, nên xa lìa Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này xa lìa Bát nhã Ba la mật đa, không có phương tiện khéo léo nên bỏ bạn lành vậy, thường bị bạn ác nhiếp thọ, nên phải đoạ Thanh văn hoặc bậc Độc giác.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này hoặc có thân đây lại đắc chánh niệm, chí thành hối quá bỏ mạn tâm xưa, hằng hằng gần gũi cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen bạn lành chơn thắng. Kia dù phải trôi lăn sanh tử nhiều đời, mà sau nương nơi Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, lần lữa tu học sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này nếu có thân đây chẳng đắc chánh niệm, chẳng năng hối quá, chẳng bỏ mạn tâm, chẳng muốn gần gũi cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen bạn lành chơn thắng. Kia nhất định trôi lăn sanh tử nhiều kiếp, sau dù tinh tiến tu các nghiệp lành mà vẫn đọa làm Thanh văn hoặc bậc Độc giác.

Thiện Hiện! Ví như kẻ Bí sô cầu quả Thanh văn, đối bốn trọng tội nếu tùy phạm một, bèn chẳng phải Sa môn, chẳng phải con Thích Ca. Kia ở hiện tại nhất định chẳng thể được quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, Ứng cúng. Thiện Hiện! Bồ tát vọng chấp hư danh cũng vậy, chỉ nghe ma ký thành Phật danh suông bèn khởi mạn tâm, khinh chê hủy miệt các chúng Bồ tát Ma ha tát khác; phải biết tô褐đây hơn Bí sô kia bị phạm tứ trọng vô lượng bội số.Thiện Hiện! Để riêng Bí sô kia phạm tứ trọng tội, Bồ tát đây hơn tội năm vô gián cũng vô lượng bội. Sở dĩ vì sao? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này thật chẳng trọn nên thù thắng công đức, mà nghe ác ma nói danh hiệu thành Phật bèn tự ngạo mạn, khinh các Bồ tát; vậy nên tội đây nặng hơn tội năm vô gián ngục.

Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cần khéo giác biết ma sự nhỏ nhặt nó ký nói hư danh hiệu như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát ở ẩn núi rừng, đồng nội, chằm trống, riêng ở ngồi yên tu hạnh xa lìa. Khi ấy có ác ma đến tới chỗ kia, cung kính ngợi khen công đức xa lìa. Nghĩa là tác nên lời này:" Hay thay! Đại sĩ năng tu hạnh xa lìa như thế. Hạnh xa lìa đây được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cộng đồng khen ngợi, Thiên Đế Thích thảy chư thiên thần tiên đều chung thủ hộ cúng dường tôn trọng. Nên thường ở đây đừng đi nơi khác!". Thiện Hiện! Ta chẳng khen ngợi các Bồ tát Ma ha tát ở chỗ vắng vẻ, đồng nội, núi rừng, ngồi yên suy nghĩ tu hạnh xa lìa.

Bấy giờ, Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát nên tu những hạnh xa lìa nào khác, mà Phật chẳng khen ở chỗ vắng vẻ, đồng nội, núi rừng, lìa các đồ nằm, suy nghĩ ngồi yên, công đức xa lìa? Cúi xin vì nói thắng hạnh xa lìa của các Bồ tát Ma ha tát.

Phật nói: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát hoặc ở núi rừng, chằm trống, đồng nội chỗ vắng, hoặc ở thành ấp, xóm làng, vương đô là chỗ ồn ào phức tạp. Nhưng năng xa lìa được phiền não ác nghiệp, xa lìa các ý Thanh văn, Độc giác, siêng tu Bát nhã Ba la mật đa và tu các công đức thù thắng khác, đấy gọi là Bồ tát chơn viễn ly hạnh. Thiện Hiện! Hạnh xa lìa đây được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cộng đồng khen ngợi, hạnh xa lìa đây được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hứa cho. Thiện Hiện! Hạnh xa lìa đây, các Bồ tát Ma ha tát thường nên tu học, hoặc ngày hoặc đêm nên chính suy nghĩ, tinh tiến tu hành pháp xa lìa đây, đấy gọi là Bồ tát tu viễn ly hạnh. Thiện Hiện! Hạnh xa lìa đây chẳng lẫn tạp tác ý Thanh văn, Độc giác, chẳng lẫn tạp tất cả phiền não ác nghiệp, lìa các ồn ào phức tạp, rốt ráo thanh tịnh, khiến các Bồ tát mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, lợi vui hữu tình cùng đời vị lai thường không dứt hết. Thiện Hiện! Ác ma ngợi khen ở tại núi rừng, chằm trống, đồng nội, chỗ vắng vẻ, xa lìa đồ nằm, riêng ở ngồi yên ấy, chẳng phải thắng viễn ly hạnh của các Bồ tát. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Hạnh xa lìa kia còn có ồn ào phức tạp. Nghĩa là kia hoặc lẫn tạp phiền não ác nghiệp, hoặc lẫn tạp tác ý Thanh văn, Độc giác; đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng năng tinh siêng tín thọ tu học, chẳng năng viên mãn Nhất thiết trí trí.

Thiện Hiện! Có Bồ tát Ma ha tát tuy siêng tu tập pháp hạnh xa lìa, bị ác ma khen ngợi mà khởi ngạo mạn, tâm chẳng thanh tịnh, khinh chê hủy miệt các chúng Bồ tát Ma ha tát khác. Nghĩa là có chúng Bồ tát Ma ha tát tuy ở thành ấp, xóm làng, vương đô mà tâm thanh tịnh, chẳng lẫn tạp các thứ phiền não ác nghiệp, chẳng lẫn tạp tác ý Thanh văn, Độc giác, tinh siêng tu tập bố thí,tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Tinh siêng an trụ nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Tinh siêng an trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Tinh siêng an trụ khổ tập diệt đạo thánh đế. Tinh siêng tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Đối bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông thảy công đức thế gian tu đã viên mãn. Tinh siêng tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tinh siêng tu tập năm nhãn, sáu thần thông. Tinh siêng tu tập đà la ni môn, tam ma địa môn. Tinh siêng tu tập Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Tinh siêng tu tập pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Tinh siêng tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình. Dù ở chỗ ồn náo mà tâm vắng lặng, hằng siêng tu tập thắng hạnh viễn ly. Kia đối chúng chơn tịnh Bồ tát Ma ha tát như thế, sanh tâm kiêu mạn, khinh chê hủy mắng, bài báng lăng miệt. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này xa lìa Bát nhã Ba la mật đa, không có phương tiện khéo léo, nên dù ở đồng nội rộng trăm do tuần, trong ấy tuyệt không có các cầm thú, rắn rít, trộm cướp, duy có thần quỷ la sát bà thảy dạo ở trong ấy. Kia ở chỗ vắng vẻ như thế dù trải một năm, hoặc trải mười năm, hoặc trải trăm năm, hoặc trải ngàn năm, hoặc trải trăm ngàn năm, hoặc trải trăm ức năm, hoặc trải trăm trăm ức năm, hoặc trải ngàn trăm ức năm, hoặc trải trăm ngàn trăm ức năm, hoặc lại hơn đây, tu hạnh viễn ly mà chẳng biết rõ hạnh chơn viễn ly Bồ tát Ma ha tát. Nghĩa là các chúng Bồ tát Ma ha tát tuy ở chỗ ồn ào mà tâm vắng lặng, xa lìa các thứ phiền não ác nghiệp, phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, xa lìa tác ý Thanh văn, Độc giác. Bồ tát Ma ha tát này tuy ở đồng nội trải qua nhiều thời gian, mà tạp lẫn tác ý Thanh văn, Độc giác, ưa đắm pháp Thanh văn, bậc Độc giác, nương dựa pháp kia mà tu hạnh xa lìa, lại đối với hạnh này rất sanh yêu đắm. Thiện Hiện! Dù kia tu hạnh viễn ly như thế, mà chẳng xứng thuận tâm các Như Lai. Thiện Hiện! Chỗ Ta xưng khen hạnh chơn viễn ly của các Bồ tát, thì Bồ tát Ma ha tát này đều chẳng trọn nên, kia đối trong hạnh chơn thắng viễn ly cũng chẳng thấy có hành tướng tương tự. Sở dĩ vì sao? Kia đối hạnh chơn viễn ly như thế chẳng sanh ưa muốn, chỉ ưa tu hành hạnh không-viễn-ly của Thanh văn, Độc giác.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này khi tu hạnh bất chơn thắng viễn ly, ma đến trong hư không vui mừng khen ngợi, bảo rằng:"Đại Sĩ! Hay thay! Hay thay!Ngươi năng tu hành hạnh chơn viễn ly. Hạnh viễn ly này được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cộng đồng khen. Ngươi đối hạnh đây tinh siêng tu tập, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề". Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này chấp đắm pháp hạnh xa lìa của Độc giác, Thanh văn như thế cho là tối thắng, rồi khinh chê hủy miệt kẻ trụ Bồ tát thừa mặc dù họ ở chỗ ồn náo mà tâm vắng lặng, thành thiện pháp điều dẫn các Bí sô thảy. Nói kia chẳng năng tu hạnh xa lìa, thân ở chỗ ồn náo, tâm chẳng vắng lặng.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cộng đồng xưng khen Bồ tát Ma ha tát trụ hạnh chơn viễn ly, khinh chê hủy miệt, bảo rằng ở chỗ ồn náo tâm chẳng vắng lặng, chẳng năng tu hành hạnh chơn viễn ly. Đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chỗ chẳng xưng khen Bồ tát Ma ha tát trụ hạnh chơn ồn tạp lại tôn trọng xưng khen, bảo rằng chẳng ồn tạp, tâm kia vắng lặng, năng chính tu hành hạnh chơn viễn ly.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này đối nên gần gũi, cúng dường cung kính như bậc Đại sư, mà chẳng gần gũi cúng dường cung kính, phản lại sanh khinh miệt. Đối nên xa lìa, chẳng nên thừa sự, như kẻ bạn ác, mà chẳng xa lìa, cúng dường cung kính như bậc Đại sư. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này xa lìa Bát nhã Ba la mật đa, không có phương tiện khéo léo nên vọng sanh chấp đắm. Sở dĩ vì sao? Kia tác nghĩ quấy này:"Chỗ ta tu hành là chơn viễn ly, nên được kẻ phi nhân xưng khen hộ niệm; kẻ ở thành ấp thân tâm rối loạn, ai mà hộ niệm cung kính xưng mỹ?" Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này, bởi nhân duyên đây tâm nhiều ngạo mạn, khinh chê hủy miệt các chúng Bồ tát Ma ha tát khác, phiền não ác nghiệp ngày đêm tăng trưởng. Thiện Hiện! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này, đối các Bồ tát là kẻ hàng thịt làm ô uế chúng Bồ tát Ma ha tát. Dù tướng giống Bồ tát Ma ha tát mà là đại tặc trên trời trong người, dối gạt trời, người, a tố lạc thảy. Thân kia tuy mặc pháp y Sa môn mà tâm thường ôm ý vui đạo tặc. Có các kẻ tới Bồ tát thừa, chẳng nên gần gũi, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen ác nhân như thế. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Phải biết người này ôm tăng thượng mạn, bên ngoài giống Bồ tát mà bên trong nhiều phiền não. Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát chơn thật chẳng bỏ Nhất thiết trí trí, chẳng bỏ Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thâm tâm cầu chứng Nhất thiết trí trí, cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, khắp vì lợi vui các hữu tình ấy, chẳng nên gần gũi cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen ác nhân như thế.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát thường nên tinh tiến tu sự nghiệp mình, nhàm lìa sanh tử chẳng đắm ba cõi. Đối người ác tặc hàng thịt kia, nên thường phát tâm từ bi hỷ xả, nên tác nghĩ này: "Ta chẳng nên khởi tội lỗi như ác nhân kia đã khởi. Nếu khi mất chánh niệm như kia, tâm khởi liền nên giác tri, mau khiến trừ diệt". Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cần khéo giác biết ma sự như thế, cần siêng tinh tiến xa lìa, trừ diệt tội lỗi như Bồ tát kia đã khởi.

Lại nữa,Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát ý vui tăng thượng, muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thường nên gần gũi, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen bạn lành chơn thắng.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bậc nào gọi là bạn lành chơn thắng của Bồ tát Ma ha tát?

Phật nói: Thiện Hiện! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Tất cả Bồ tát Ma ha tát cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Có các Thanh văn và Thiện sĩ khác, năng vì chúng Bồ tát Ma ha tát nên nói khai thị, phân biệt rõ ràng pháp tương ưng bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa khiến được dễ hiểu; phải biết cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát.

Thiện Hiện! Phải biết bố thí Ba la mật đa là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết bốn niệm trụ là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết bốn tĩnh lự là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết tám giải thoát là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết không giải thoát môn là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; vô tướng, vô nguyện giải thoát giải thoát môn cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết Cực hỷ địa là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết năm nhãn là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát, sáu thần thông cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết tam ma địa môn là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát, đà la ni môn cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát.

Thiện Hiện! Phải biết Phật mười lực là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết pháp vô vong thất là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát, tánh hằng trụ xả cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết dứt hẳn tất cả tập khí phiền não là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết nhất thiết trí là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết tất hạnh Bồ tát Ma ha tát là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết khổ thánh đế là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát, tập diệt đạo thánh đế cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết các pháp duyên tánh là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát, các nhánh duyên khởi cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát.

Thiện Hiện! Phải biết nội không là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát. Thiện Hiện! Phải biết chơn như là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng là bạn lành chơn thắng Bồ tát Ma ha tát.

Thiện Hiện! Phải biết bố thí Ba la mật đa cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết bốn niệm trụ cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết bốn tĩnh lự cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết tám giải thoát cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết không giải thoát môn cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết Cực hỷ địa cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết năm nhãn cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Sáu thần thông cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết tam ma địa môn cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Đà la ni môn cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết Phật mười lực cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết pháp vô vong thất cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhàlàm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Tánh hằng trụ xả cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết dứt hẳn tất cả tập khí phiền não cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết nhất thiết trí cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết khổ thánh đế cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Tập diệt đạo thánh đế cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết các pháp duyên tánh cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Các nhánh duyên khởi cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải nội không cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Thiện Hiện! Phải biết chơn như cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Vì cớ sao? Thiện Hiện! Quá khứ có bao tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều đem bố thí Ba la mật đa rộng thuyết cho đến bất tư nghì giới làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Vị lai có bao tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều đem bố thí Ba la mật đa rộng thuyết cho đến bất tư nghì giới làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Hiện tại mười phương vô lượng vô số vô biên thế giới tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trụ trì yên ổn tất cả hữu tình, tuyên nói khai thị pháp vi diệu, đều đem bố thí Ba la mật đa rộng thuyết cho đến bất tư nghì giới làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Các Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều từ bố thí Ba la mật đa rộng thuyết cho đến bất tư nghì giới mà xuất sanh vậy.

Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát ý vui tăng thượng muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật là phải học bố thí Ba la mật đa; phải học tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Phải học bốn niệm trụ; phải học bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Phải học bốn tĩnh lự; phải học bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Phải học tám giải thoát; phải học tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Phải học không giải thoát môn; phải học vô tướng vô nguyện giải thoát môn. Phải học Cực hỷ địa; phải học Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa. Phải học năm nhãn, phải học sáu thần thông. Phải học tam ma địa môn, phải học đà la ni môn. Phải học Phật mười lực; phải học bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Phải học pháp vô vong thất, phải học tánh hằng trụ xả. Phải học dứt hẳn tất cả tập khí phiền não. Phải học nhất thiết trí; phải học đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Phải học tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, phải học chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải học khổ thánh đế, phải học tập diệt đạo thánh đế. Phải học các pháp duyên tánh, phải học các nhánh duyên khởi. Phải học nội không; phải học ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Phải học chơn như; phải học pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này đã học bố thí Ba la mật đa rộng thuyết cho đến bất tư nghì giới, lại nên đem bốn nhiếp sự để thu nhiếp các hữu tình. Những gì là bốn? Một là bố thí, hai là ái ngữ, ba là lợi hành, bốn là đồng sự.

Thiện Hiện! Ta xem nghĩa đây nên mới tác thuyết này: Bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa rộng thuyết cho đến bất tư nghì giới, cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát làm thầy làm dẫn, làm sáng làm đuốc, làm đèn làm soi, làm hiểu làm giác, làm trí làm huệ, làm cứu làm hộ, làm nhà làm cửa, làm bãi làm gò, làm về làm tới, làm cha làm mẹ.

Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát muốn hành hạnh bất tùy tha giáo, muốn trụ trụ bất tùy tha giáo, muốn dứt nghi tất cả hữu tình, muốn mãn nguyện tất cả hữu tình, muốn nghiêm tịnh cõi Phật, muốn thành thục hữu tình, là phải học Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Với trong kinh Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, rộng thuyết tất cả pháp tướng mà chúng Bồ tát Ma ha tát cần nên tu học. Tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát đều ở trong đây nên siêng tu học.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế lấy gì làm tướng mà khuyên chúng Bồ tát Ma ha tát nên siêng tu học?

Phật nói:Thiện Hiện! Bát nhã Ba la mật đa như thế lấy hư không làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa như thế lấy vô trước làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa như thế lấy vô tướng làm tướng. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Vì đối trong tướng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, các pháp các tướng đều chẳng khá được vô sở hữu vậy.

Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Đức Thế Tôn! Vả có nhân duyên khá nói Bát nhã Ba la mật đa có bao diệu tướng, các pháp cũng có tướng như thế ư?

Phật nói: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như lời ngươi đã nói. Có nhân duyên khá nói Bát nhã Ba la mật đa có bao diệu tướng, các pháp cũng có diệu tướng như thế. Sở dĩ vì sao? Thiện Hiện! Bát nhã Ba la mật đa như thế lấy tánh không làm tướng, các pháp cũng lấy tánh không làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa như thế lấy xa lìa làm tướng, các pháp cũng lấy xa lìa làm tướng. Thiện Hiện! Do nhân duyên đây, nên tác thuyết này: Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu có bao diệu tướng, các pháp cũng có diệu tướng như thế. Vì tất cả pháp đều tự tánh không, lìa các tướng vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Đức Thế Tôn! Nếu tất cả pháp đều tự tánh không, xa lìa các tướng, thời tất cả pháp, tất cả pháp không, cũng tất cả pháp, tất cả pháp lìa, làm sao có hữu tình khá thi thiết, có tạp nhiễm thanh tịnh? Bạch Thế Tôn! Chẳng phải pháp tánh không có nhiễm có tịnh, cũng chẳng phải pháp xa lìa có nhiễm có tịnh. Bạch Thế Tôn! Chẳng phải pháp tánh không năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng chẳng phải pháp xa lìa năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bạch Thế Tôn! Chẳng phải trong tánh không có pháp khá được, cũng chẳng phải trong pháp xa lìa có pháp khá được. Bạch Thế Tôn! Chẳng phải trong tánh không có Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng chẳng phải trong xa lìa có Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bạch Thế Tôn! Làm sao cho tôi hiểu được nghĩa thú thẳm sâu mà Phật đã nói?

Bấy giờ, Phật bảo cụ thọ Thiện Hiện: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Hữu tình đêm dài có tâm ngã và ngã sở, chấp ngã và ngã sở chăng? Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Hữu tình đêm dài có tâm ngã và ngã sở, chấp đắm ngã và ngã sở. Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Tâm đã chấp ngã và ngã sở kia trống không, xa lìa chăng? Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Tâm đã chấp ngã và ngã sở kia đều không, xa lìa. Phật nói: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Đâu chẳng phải hữu tình bởi chấp ngã và ngã sở trôi lăn sanh tử? Thiện Hiện đáp rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Các loại hữu tình bởi chấp ngã và ngã sở nên trôi lăn sanh tử. Phật nói: Thiện Hiện! Hữu tình trôi lăn sanh tử như thế bởi có tạp nhiễm. Do đấy chứng biết tạp nhiễm khá được. Thiện Hiện! Nếu các hữu tình không tâm chấp trước ngã và ngã sở thì không tạp nhiễm. Nếu không tạp nhiễm vậy thời lẽ không trôi lăn sanh tử. Trôi lăn sanh tử đã hiện khá được, do đây nên biết có pháp tạp nhiễm, đã có tạp nhiễm cũng có thanh tịnh. Vậy nên, Thiện Hiện! Nên biết hữu tình dù tự tánh không, lìa các tướng, mà có tạp nhiễm thanh tịnh khá được.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.