Đại Tạng Kinh Nhập Môn

ĐẠI TẠNG KINH

NHẬP MÔN

Giới Thiệu 139 Kinh Điển Phật Giáo

Hán dịch: Thích Ấn Hải, Thích Nguyện Quỷnh

Việt dịch: TT.Thích Viên Lý

Viện Triết Lý Việt Nam và Triêt Học Thế Giới xuất bản 1999

Mục Lục

ĐÔI LỜI CỦA DỊCH GIẢ

LỜI NÓI ĐẦU

PHỤ LỤC - NGUỒN GỐC ĐẠI TẠNG KINH

Thành Lập Đại Tạng Kinh Ngôn của Đức Phật Thích Ca

Thành Lập Tam Tạng và Sự Phân Rẽ Giáo Đoàn Phật Giáo

Kinh Điển Pa-Li Ngữ

Kinh Điển Phật Giáo Đại Thừa

Phật Giáo Trung Hoa

Phật Giáo Nhật Bổn

Xuất Bản Đại Tạng Kinh Hán Dịch

Dịch Đại Tạng Kinh Sang Anh Ngữ

PHẦN I - KINH ĐIỂN ẤN ĐỘ

01. Trường A Hàm Kinh

02. Trung A Hàm Kinh

03. Đại Thừa Bản Sanh Tâm Địa Quán Kinh

04. Phật Sở Hành Tán

05. Tạp Bảo Tạng Kinh

06. Pháp Cú Ví Dụ Kinh

07. Tiểu Phẩm Bát Nhã Ba La Mật Kinh

08. Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật Kinh

09. Đại Lạc Kim Cang Bất Không Chân Thật Tam Ma Dà Kinh

10. Nhơn Vương Bát Nhã Ba Ma Mật Kinh

11. Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh

12. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh

13. Vô Lượng Nghĩa Kinh

14. Quán Phổ Hiền Bồ Tát

15. Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh

16.Thắng Man Sư Tử Hống Nhất Thừa Đại Phương Tiện Phương Quảng Kinh

17. Vô Lượng Thọ Kinh

18. Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh

19. A Di Đà Kinh

20. Đại Bát Niết Bàn Kinh

21. Phật Thùy Bát Niết Bàn

22. Đại Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh

24. Dược Sư Lưu Li Quang Như Lai Bản Nguyện Công Đức Kinh

25. Di Lặc Hạ Sanh Thành Phật Kinh

26. Văn Thù Sư Lợi Vấn Kinh

27. Duy Ma Cật Sở Thuyết Kinh

28. Nguyệt Thượng Nữ Kinh

29. Tọa Thiền Tam Muội Kinh

30. Đạt Ma Đa La Thiền Kinh

31. Nguyệt Đăng Tam Muội Kinh

32. Thủ Lăng Nghiêm Tam Muội Kinh

33. Kim Quang Minh Tối Thắng Vương Kinh

34. Nhập Lăng Gìa Kinh

35. Giải Thân Mật Kinh

36. Vu Lan Bồn Kinh

37. Tứ Thập Nhị Chương Kinh

38. Đại Phương Quảng Viên Giác Tu Đa La

39. Đại Tì Lo Giá Na Thành Phật Thần Biến Gia Trì Kinh

40. Kim Cang Đảnh Nhất Thiết Như Lai Chân Thật Nhiếp Đại Thừa Hiện Chứng Đại Giáo Vương Kinh

41. Tô Tất Địa Yế La Kinh

42. Ma Đăng Già Kinh

43. Ma Ha Tăng Chỉ Luật

44. Tứ Phần Luật

45. Thiện Kiến Luật Tì Bà Sa

46. Phạm Võng Kinh

47. Ưu Bà Tắc Giới Kinh

48. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Ưu Bà Đề Xá

49. Thập Trụ Tì Bà Sa Luận

50. Phật Điạ Kinh Luận

51. A Ti Đạt Ma Câu Xá Luận

52. Trung Luận

53. Du Già Sư Địa Luận

54. Thành Duy Thức Luận

55. Duy Thức Tam Thập Luận Tụng

56. Duy Thức Nhị Thập Luận

57. Nhiếp Đại Thừa Luận

58. Biện Trung Biện Luận

59. Đại Thừa Trang Nghiêm Kinh Luận

60. Đại Thừa Thành Nghiệp Luận

61. Cứu Cánh Nhất Thừa Bảo Tánh Luận

62. Nhơn Minh Nhập Chánh Lý Luận

63. Đại Thừa Tập Bồ Tát Học Luận

64. Kim Cang Châm Luận

65. Chương Sở Tri Luận

66. Bồ Đề Hành Kinh

67. Kim Cang Đỉnh Du Già Trung Phát a Nậu Đa La Tam Miệu Tam

68. Đại Thừa Khởi Tín Luận

69. Thích Ma Ha Diễn Luận

70. Na Tiên Tỳ Kheo Kinh

PHẦN II - KINH ĐIỂN TRUNG HOA

71. Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh U Táng

72. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Huyền Nghĩa

73. Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Sớ

74. Tam Luận Huyền Nghĩa

75. Đại Thừa Huyền Luận

76. Triệu Luận

77. Hoa Nghiêm Nhất Thừa

78. Nguyên Nhơn Luận

79. Ma Ha Chỉ Quán

80. Tu Tập Chỉ Quán Tọa Thiền Pháp Yếu

81. Thiên Thai Tứ Giáo Nghi

82. Quốc Thanh Bách Lục

83. Trấn Châu Lâm Tế Huệ Chiếu Thiền

Sư Ngữ Lục

84. Phật Quả Viên Ngộ Thiền Sư Bích Nham Lục

85. Vô Môn Quan

86. Lục Tổ Đại Sư Pháp Bảo Đàn Kinh

87. Tín Tâm Minh

88. Hoàng Bá Sơn Đoạn Tế Thiền Sư Truyền

Tâm Pháp Yếu

89. Vĩnh Gia Chứng Đạo Ca

90. Sắc Tu Bách Trượng Thanh Quy

91. Di Bộ Tông Luân Luận

92. A Dục Vương Kinh

93. Mã Minh Bồ Tát Truyện

94. Long Thọ Bồ Tát Truyện

95. Bà Tẩu Bàn Đậu Pháp Sư Truyện

96. Đại Đường Đại Từ Ân Tự Tam Tạng Pháp Sư Truyện

97. Cao Tăng Truyện

98. Tỳ Kheo Ni Truyện

99. Cao Tăng Pháp Hiển Truyện

100. Đại Đường Tây Vực Ký

101. Đường Đại Hòa Thượng Đông Chinh Truyện

102. Hoằng Minh Tập

103. Pháp Uyển Châu Lâm

104. Nam Hải Ký Qui Nội Pháp Truyện

105. Phạn Ngữ Tạp Danh

PHẦN III - KINH ĐIỂN NHẬT BỔN

106. Thắng Man Kinh Nghĩa Sớ

107. Duy Ma Kinh Nghĩa Sớ

108. Pháp Hoa Nghĩa Sớ

109. Bát Nhã Tâm Kinh Bí Kiện

110. Đại Thừa Pháp Tướng Nghiên

Thần Chương

111. Quán Tâm Giác Mộng Sao

112. Luật Tông Cương Yếu

113. Thiên Thai Pháp Hoa Tông Nghĩa Tập

114. Hiển Giới Luận

115. Sơn Gia Học Sinh Thức

116. Bí Tàng Bảo Thược

117. Biện Hiển Mật Nhị Giáo Luận

118. Tức Thân Thành Phật Nghĩa

119. Thanh Tự Thực Tướng Nghĩa

120. Nghĩa Chữ "Hùm"

121. Ngũ Luân Cửu Tự Minh Bí Mật Thích

122. Mật Nghiêm Viện Phát Lộ Sám Hối Văn

123. Hưng Thiền Hộ Quốc Luận

124. Phổ Khuyến Tọa Thiền Nghi

125. Chánh Pháp Nhãn Tàng

126. Tọa Thiền Dụng Tâm Ký

127. Tuyển Trạch Bản Nguyện Niệm Phật Tập

128. Hiển Tịnh Độ Chân Thật Giáo Hành

Chứng Văn Loại

129. Thán Dị Sao

130. Liên Như Thượng Nhơn Ngự Văn

131. Vãng Sanh Yếu Tập

132. Lập Chánh An Quốc Luận

1 33. Khai Mục Sao

134. Quán Tâm Bổn Tôn Sao

135. Phụ Mẫu Ân Trọng Kinh

136. Bát Tông CươngYếu

137. Tam Giáo Chỉ Qui

138. Mạt Pháp Đăng Minh Ký

139. Thập Thất Điều Hiến Pháp

Trong suốt thời gian 45 năm, từ lúc giác ngộ năm 35 tuổi cho tới khi nhập diệt năm 80 tuổi, Đức Phật Thích Ca đã thuyết giảng giáo lý của ngài một cách liên tục. Lời giảng của ngài được ứng dụng tùy theo khả năng lănh hội và hoàn cảnh của người nghe, giống như phương thuốc được ứng dụng thích hợp với nhu cầu của bệnh nhân. Kết quả là những kinh điển ghi chép lại ngôn giáo của ngài đã đạt tới số lượng rất lớn.

Sau khi Đức Phật nhập diệt, các đệ tử tiếp tục truyền bá giáo lý của ngài trong nhân gian. Đồng thời, để bảo đảm giáo lý của ngài một cách trung thực cho hậu thế, họ đã gom lại kết tập để soạn thành một tập toàn bộ kinh điển. Họ đã bàn luận suốt mấy tháng để bảo đảm không có những sai lầm khi nhớ lại những lời giảng mà các vị thánh tăng đã được nghe từ Đức Phật. Kết quả của công việc đó là toàn bộ giáo lý được chính thức kết tập, làm căn bản cho những kinh điển được viết ra sau này.

Lúc đầu, kinh điển Phật giáo gồm hai bộ chính là "kinh" (sutra) và "luật" (vinaya): "Kinh" ghi lại giáo lý của Đức Phật, "Luật" là những giới luật mà Đức Phật đã chế định cho hàng tăng nhân tu hành tại các tự viện. Về sau này có thêm những lời chú giải về kinh và luật đó, và được gọi chung là "luận" (abhidharma), kết quả là có ba bộ sách gồm kinh, luật, và luận, tức là "Tam Tạng" (Tripitaka). Dần dần xuất hiện những dị biệt trong những lời giải thích về giáo lý của Đức Phật và giới luật của tự viện; và, điều đó gây ra sự phân rẽ trong cộng đồng Phật giáo, đưa tới sự phân chia thành hai bộ phái chính yếu đó là Thượng Tọa Bộ (Therevada) có tinh thần bảo thủ và Đại Chúng Bộ (mahasamghika) có tinh thần cấp tiến. Mỗi bộ phái có một bộ kinh điển riêng, được coi là chính thức bao gồm những quan điểm của mỗi phái.

ĐÔI LỜI CỦA DỊCH GIẢ

Đại Tạng Kinh hiện là một kho tàng pháp bảo vô giá của Phật giáo. Lẽ ra, với một kho tàng pháp bảo vô giá như thế, Đại Tạng Kinh này cần và đã phải được dịch sang Việt ngữ từ lâu, nhưng rất tiếc, vì hoàn cảnh chiến tranh, lệ thuộc, áp bức, v.v... mà mãi đến nay Đại Tạng Kinh ấy vẫn chưa được chuyể̀n dịch trọn vẹn sang Việt ngữ; trong khi đó, một số các quốc gia khác như Đại Hàn, Nhật Bổn, Trung Hoa, v.v... đều đã có từ lâu một Đại Tạng được phiên dịch sang tiếng mẹ đẻ của họ, chẳng những thế, họ còn bỏ công nghiên cứu và tóm lược nội dung của toàn bộ Kinh, Luật, Luận trong Đại Tạng nhằm giới thiệu đến mọi tầng lớp Phật tử như tác phẩm giá trị này chẳng hạn.

Sự vắng bóng của một Đại Tạng bằng tiếng mẹ đẻ là một thiếu sót lớn đối với Phật Giáo Việt Nam và không những thế, còn là một thiệt thòi không kém cho những ai muốn nghiên tầm toàn bộ tư tưởng Phật giáo nhưng không đủ khả năng ngoại ngữ.

Như đã nêu trên, Đại Tạng Kinh Nhập Môn là một tặng phẩm vô giá cho những ai muốn tìm hiểu một cách tổng quát về Tam Tạng Kinh Điển của Phật Giáo. Dĩ nhiên, đây chưa phải là tác phẩm trình bày đầy đủ về Đại Tạng, nhưng, như bản hoài của Hiệp Hội Truyền Giáo, chắc chắn trong một tương lai không xa, những tác phẩm tương tự sẽ tiếp tục xuất bản để đáp ứng thỏa đáng những khát vọng tu học chân chính của mọi Phật tử.

Gần đây, có một số tôn đức đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề này. Hy vọng trong một tương lai gần, những giấc mơ chánh đáng sẽ biến thành hiện thực.

Trong khi chờ đợi một Đại Tạng bằng Việt ngữ xuất hiện, chung hòa với niềm thao thức của mọi người, chúng tôi cố gắng chuyển dịch quyển Đại Tạng Kinh Nhập Môn giá trị này như là một đóng góp nhỏ trong việc truy cứu cần thiết cho những ai đã, đang, và sẽ khát cầu giáo pháp như thật của đức Phật. Dù tự biết khả năng hữu hạn, thời lượng eo hẹp, dịch giả vẫn cố gắng phiên dịch trong tinh thần thượng cầu hạ hóa. Rất mong các bậc cao minh bi mẫn bổ chính.

Tất cả công đức nếu có trong phần dịch thuật, xin hồi hướng lên mười phương Chư Phật để cầu nguyện cho Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất sớm được phụt hoạt nhằm tiếp tục sứ mệnh thiêng liêng cao cả của mình đối với dân tộc và nhân sinh.

Cầu nguyện mọi loài có được đời sống an lành trong ánh hào quang nhiệm mầu của chánh pháp.

Cẩn bút, Thích Viên Lý Tu viện Bảo Pháp Mùa Báo Hiếu PL 2543 - 1999

LỜI NÓI ĐẦU

Hiệp Hội Truyền Đạo Phật Giáo là một tổ chức không phân biệt tông phái chuyên chú vào việc hoằng dương Phật Pháp trên khắp thế giới, và, với mục đích này Hiệp Hội đã thi hành những hoạt động truyền đạo, bao gồm cả việc soạn thảo và lưu hành giáo lý của Đức Phật.

Trong số những hoạt động này, Hiệp Hội đã quyết định thực thi mọi công trình mới: phiên dịch sang Anh ngữ toàn bộ Hán dịch của Đại Tạng Kinh. Vì vậy, một Ủy Ban Chuẩn Bị đã được thành lập vào tháng Tư năm 1982 để hoạch định những phối trí sơ khởi. Năm 1983, một Ủy Ban Biên soạn cũng theo đó thành lập, và từ đó công trình đã được tiến hành một cách nhiệt thành.

Việc dịch sang Anh ngữ và ấn loát Đại Tạng Kinh, mà muốn hoàn thành chỉ trong một thời gian ngắn thì quả thật là một việc khó khăn. Vì vậy, Hiệp Hội đã quyết định tuyển chọn 139 kinh điển Phật giáo đã được soạn ở Ấn Độ, Trung Hoa và Nhật Bản để lập thành Bộ Thứ Nhứt gồm 100 tập, để phiên dịch và sẽ xuất bản vào cuối năm 2000.

Mục đích của cuốn sách này là cung cấp những bài giới thiệu ngắn gọn về nội dung của 139 kinh điển đã được chuyển chọn, với hy vọng giúp độc giả hiểu tại sao những kinh điển đó đã được tuyển chọn cho Bộ Thứ Nhứt.

Chúng tôi thành tâm cầu mong rằng công trình lớn lao này sẽ không chấm dứt ở Bộ Thứ Nhứt, mà sẽ tiếp tục tới cùng và sẽ hoàn thành vào thời gian sớm nhứt.

Sau cùng, tôi xin bày tỏ sự tri ân đối với Tiên Sinh S. R. Giebel vì đã phụ trách việc dịch cuốn sách này sang Anh ngữ.

Hoa Sơn Thắng Hữu

(Chủ Tịch Ủy Ban phiên dịchĐại Tạng Kinh sang Anh ngữ Tháng 8 năm 1984)

PHỤ LỤC - NGUỒN GỐC ĐẠI TẠNG KINH

PHỤ LỤC - NGUỒN GỐC ĐẠI TẠNG KINH

Thành Lập Đại Tạng Kinh Ngôn của Đức Phật Thích Ca

Trong suốt thời gian 45 năm, từ lúc giác ngộ năm 35 tuổi cho tới khi nhập diệt năm 80 tuổi, Đức Phật Thích Ca đã thuyết giảng giáo lý của ngài một cách liên tục. Lời giảng của ngài được ứng dụng tùy theo khả năng lãnh hội và hoàn cảnh của người nghe, giống như phương thuốc được ứng dụng thích hợp với nhu cầu của bệnh nhân. Kết quả là những kinh điển ghi chép lại ngôn giáo của ngài đã đạt tới số lượng rất lớn.

Sau khi Đức Phật nhập diệt, các đệ tử tiếp tục truyền bá giáo lý của ngài trong nhân gian. Đồng thời, để bảo giáo lý của ngài một cách trung thực cho hậu thế, họ đã gom lại kết tập để soạn thành một toàn bộ kinh điển. Họ đã bàn luận suốt mấy tháng để bảo đảm không có những sai lầm khi nhớ lại những lời giảng mà các vị thánh tăng đã được nghe từ Đức Phật. Kết quả của công việc đó là toàn bộ giáo lý được chính thức kết tập, làm căn bản cho những kinh điển được viết ra sau này.

Thành Lập Tam Tạng và Sự Phân Rẽ Giáo Đoàn Phật Giáo

Lúc đầu, kinh điển Phật giáo gồm hai bộ chính là "kinh" (sutra) và "luật" (vinaya): "Kinh" ghi lại giáo lý của Đức Phật, "Luật" là những giới luật mà Đức Phật đã chế định cho hàng tăng nhân tu hành tại các tự viện. Về sau này có thêm những lời chú giải về kinh và luật đó, và được gọi chung là "luận" (abhidharma), kết quả là có ba bộ sách gồm kinh, luật, và luận, tức là "Tam Tạng" (Tripituka). Dần dần xuất hiện những dị biệt trong những lời giải thích về giáo lý của Đức Phật và giới luật của tự viện; và, điều đó gây ra sự phân rẽ trong cộng đồng Phật giáo, đưa tới sự phân chia thành hai bộ phái chính yếu đó là Thượng Tọa Bộ (Therevada) có tinh thần bảo thủ và Đại Chúng Bộ (mahasamghika) có tinh thần cấp tiến. Mỗi bộ phái có một bộ kinh điển riêng, được coi là chính thức bao gồm những quan điểm của mỗi phái.

Kinh Điển Pa-Li Ngữ

Về sau, đạo Phật của phái Thượng Tọa Bộ bảo thủ được truyền bá sang Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan và những xứ khác trong vùng Đông Nam Á. Bộ kinh này được gọi là "Pa-li Văn Đại Tạng Kinh" (vì viết bằng tiếng Pa-li) gồm ba phần kinh, luật và luận. Tạng kinh tiếng Pa-li này đã được các học giả Tây phương chú ý tới, khi họ bắt đầu nghiên cứu về Phật giáo, và đã có nhiều sách bình luận và sách dịch kinh điển Phật giáo sang Anh ngữ đã được xuất bản ở Anh Quốc. Bản dịch Đại Tạng Pa-li sang Nhật ngữ, nhan đề là "Nam Truyền Đại Tạng Kinh" (Nanden-daizokyo) đã dùng bản Anh dịch này để tham khảo và đã được xuất bản ở đầu Thời Đại Chiêu Hòa, năm 1930.

Kinh Điển Phật Giáo Đại Thừa

Phái Đại Chúng Bộ có tinh thần cấp tiến đã tự xưng là "Mahayana" ("Đại Thừa," "Cỗ Xe Lớn") và phát triển bộ giáo lý của họ. Phái này bác bỏ những hình thức Phật giáo khác và gọi phái kia là "Hinayana" ("Tiểu Thừa," "Cỗ Xe Nhỏ"), và thật ra nó giống như một phong trào quần chúng có mục đích thu hút quảng đại quần chúng ngả theo giáo lý của họ. Trong số kinh điển của phái Đại Thừa có những kinh sách thuộc Đại Tạng Pa-li ngữ, nhưng những sách nói về chủ trương thì phản ảnh sự phát triển và hệ thống hóa những lý thuyết của các tông phái Trung Quán (Madhyamika), Duy Thức (Yogacara) và Như Lai Tạng (Tathagatagarbha). Sau này xuất hiện tông phái Mật Giáo, và dần dần Phật Giáo đã biến khỏi mảnh đất Ấn Độ.

Phật Giáo Trung Hoa

Phật giáo đã du nhập vào Trung Hoa qua ngã Trung Á, và tới thế kỷ thứ nhì sau Tây lịch kinh điển Phật giáo đã được dịch sang Hán văn. Đặc điểm của Phật giáo Trung Hoa là vai trò quan trọng của việc phiên dịch kinh sách; nhiều vị tăng sĩ nổi tiếng kiêm dịch giả, như Cưu Ma La Thập (Kumarajiva), Chân Đế (Paramartha), Bất Không (Amoghavajra), Huyền Trang, v.v..., đã xuất hiện. Vì quý ngài tinh thông tất cả ba nghành kinh, luật và luận của Đại Tạng Kinh nên được tôn xưng là "Tam Tạng Pháp Sư."

Việc phiên dịch cần phải qua sự lý giải, cho nên, trong bản Hán dịch có những phần dẫn giải mà người ta không thấy trong Phật giáo Ấn Độ. Trong Đại Tạng Kinh bằng Hán văn, có những trường hợp có vài bản dịch của các dịch giả khác nhau, và ngày càng có nhiều tác phẩm viết bằng Hán văn. Để tránh trùng nhau, các triều đình Trung Hoa đã vài lần ban sắc lệnh biên soạn Đại Tạng Kinh. Vào những thời kỳ sơ khai, kinh điển được sao chép bằng tay, nhưng tới thời nhà Tống thì được in bằng cách khắc chữ vào gỗ.

Phật Giáo Nhật Bổn

Phật giáo được truyền vào Nhật Bổn qua ngã Trung Hoa và Cao Ly, do đó việc nghiên cứu những kinh điển chính gốc chỉ bắt đầu từ Thời Đại Minh Trị. Trước thời kỳ này, người Nhật đã dùng kinh điển Hán dịch làm cơ sở, điều đó khiến cho Phật giáo Nhật Bổn có những khác biệt đáng kể đối với Phật giáo Ấn Độ. Họ chủ yếu dùng Đại Tạng Kinh nhập cảng từ Trung Hoa, nhưng tới đầu Thời Đại Giang Hộ (Edo) có một tăng sĩ tên là Thiết Nhãn (Tetsugen) đã dùng những bản Hán dịch làm hướng dẫn để xuất bản Đại Tạng Kinh bằng Nhật văn theo lối chữ "Huỳnh Bá" (Obaku).

Kể từ Thời Đại Minh Trị, Nhật Bổn chịu nhiều ảnh hưởng của các học giả Tây phương, đồng thời họ cũng gia công nghiên cứu những kinh điển chính gốc. Những kinh sách nguyên bản bằng tiếng Pa-li văn và Phạn văn đã được dịch sang Nhật văn và phổ biến trong quảng đại quần chúng, và người Nhật đã dịch Đại Tạng Kinh Pa-li văn (Nam Truyền Đại Tạng Kinh) như đã nói ở phần trên. Trong thời gian gần đây người Nhật cũng chú ý nhiều tới Phật giáo Tây Tạng.

Phật giáo Tây Tạng - được truyền vào từ Ấn Độ ở thế kỷ thứ 7 - có mầu sắc Mật Tông rất sâu đậm, và có khi được gọi là Lạt-Ma giáo. Một số lớn kinh điển Phật giáo Ấn Độ đã được dịch sang tiếng Tây Tạng, về sau trở thành "Đại Tạng Kinh Tạng Văn." Cho tới nay người ta chưa tìm thấy ở Ấn Độ một bộ kinh điển Phật giáo nào đã được hệ thống hóa, cho nên Đại Tạng Kinh Tạng Văn - được dịch một cách trung thực từ bản gốc - là nguồn tư liệu rất quan trọng. Từ Thời Đại Minh Trị, thậm chí một số học giả Phật tử Nhật Bổn, như Hà Khẩu Huệ Hải (Kawaguchi Ekai), đã đến tận Tây Tạng để tầm cầu những kinh điển chính gốc.

Xuất Bản Đại Tạng Kinh Hán Dịch

Do ảnh hưởng những cuộc nghiên cứu kinh điển gốc, vài ấn bản mới của Đại Tạng Kinh Hán dịch đã được xuất bản ở Nhật Bổn vào cuối thế kỷ 19 và những năm đầu thế kỷ 20. sau đó tới việc xuất bản "Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh" (Taisho shinshu daizokyo) vào thời kỳ từ năm 1924 tới năm 1934. Đây là tạng kinh được tham khảo và so sánh kỹ lưỡng với tạng kinh Cao Ly và những kinh sách xuất bản trước đó, để mong đạt tới một tạng kinh chính xác và đáng tin cậy nhất. Chính tạng kinh này ngày nay được Phật giáo thế giới sử dụng nhiều nhất.

Dịch Đại Tạng Kinh Sang Anh Ngữ

Dùng Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh nói trên làm bản gốc, nay Hiệp Hội Truyền Đạo Phật Giáo quyết định dịch Đại Tạng Kinh Hán Văn sang Anh văn. Việc lý giải là phần không thể thiếu của công trình dịch thuật, và việc thực hiện một bản dịch hết sức trung thực với nguyên bản là công việc có nhiều khó khăn. Nhưng bổn phận của Phật tử là cần phải cung cấp cho mọi người khắp nơi trên thế giới những kinh sách Phật giáo dễ đọc. Trong dự án hiện thời, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để tránh những phán đoán do ảnh hưởng giáo phái và những thiên kiến khác, và, chúng tôi vững tin rằng bản dịch sang Anh văn, mà ngày nay vẫn còn nhiều phần chưa được khai phá, với mục ̣đích hoằng dương Phật pháp khắp thế giới, là một công trình lớn lao và đầy ý nghĩa.

Ý nguyện của chúng tôi là tiếp tục những nổ lực của mình để cống hiến cho thế nhân một bản Đại Tạng Kinh Phật Giáo - từng có một lịch sử dài như đã nói sơ lược trên đây - ở hình thức dễ hiểu.

PHẦN I - KINH ĐIỂN ẤN ĐỘ

01. Trường A Hàm Kinh

Dìghàgama

22 quyển

Do Phật Đà Da Xá (Buddhayásas)

và Trúc Phật Niệm (Chu-pho-nien) cùng dịch

Đại Chánh Tạng Kinh Số 1

Đây là một trong những kinh điển Phật giáo xưa nhất, và bao gồm một số lớn những giáo lý được coi là do chính Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thuyết giảng. Vì nó chứa đựng những kinh điển tương đối dài hơn cho nên được gọi là "Trường A Hàm Kinh."

Trong Hán dịch còn có Trung A Hàm Kinh (tham chiếu số 2), Tăng Nhứt A Hàm Kinh, Tạp A Hàm Kinh 3 loại, toàn bộ gọi là "Tứ A Hàm." Ngoài ra, trong kinh điển tiếng Pa-li do các nước ở phương Nam thuộc hệ phái Nguyên Thủy lưu truyền, được chia thành 5 bộ: Trường Bộ, Trung Bộ, Tương Ưng Bộ, Tăng Chi Bộ, và Tiểu Bộ.

Hai mươi hai quyển của Trường A Hàm Kinh bao gồm 30 kinh (sutra), và căn cứ vào nội dung thì chúng có thể được chia thành 4 phần.

Phần thứ nhứt gồm 4 kinh (từ quyển 1 tới quyển 5), nói về những công đức của Phật, bắt đầu từ sự tích của 7 vị Phật trong quá khứ.

Phần thứ nhì gồm 15 bài kinh (từ quyển 6 tới quyển 12), nói về sự tu hành của Phật giáo và những vấn đề giáo lý.

Phần thứ ba gồm 10 bài kinh (từ quyển 13 tới quyển 17), đề ra và phê phán nhiều giáo lý khác nhau trong các phái triết học và tôn giáo thịnh hành đương thời không thuộc Phật giáo, và được gọi chung là "62 Kiến."

Phần thứ tư và cuối cùng khác biệt hoàn toàn với ba phần trên và chỉ bao gồm một bài kinh duy nhất (từ quyển 18 tới quyển 22), được gọi là "Thế Kỷ Kinh", mô tả chi tiết về những khởi nguyên và tình trạng của những thế giới khác nhau, trong đó có thế giới loài người mà nhân loại du nhập trong chu kỳ luân hồi sanh tử.

02. Trung A Hàm Kinh

Madhyamàgama

60 quyển

Do Cồ Đàm Tăng Già Đề Bà

(Gautama Sanghadeva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 26

Đây là một trong những kinh điển Phật giáo xưa nhất, tương đương với Trung Bộ Thánh Điển viết bằng Pa-li ngữ của Phật giáo Nam tông, trong bản Hán dịch bao gồm 222 bài kinh. Vì những bài kinh này có chiều dài trung bình, cho nên toàn bộ được gọi là "Trung A Hàm Kinh."

Tuy rằng hầu hết 152 kinh trong thánh điển Pa-li ngữ có chiều dài trung bình, nhưng, những kinh trong bản Hán dịch có chiều dài khác nhau, từ những kinh rất ngắn cho tới những kinh khá dài.

Nội dung trong các kinh rất khác nhau, chẳng hạn như nói về những lời và hành vi của Đức Phật Thích Ca và các đệ tử của ngài, về các giáo nghĩa căn bản của Phật giáo nguyên thủy như Tứ Đế, Thập Nhị Nhân Duyên, v.v…, và nhiều ngụ ngôn khác nhau. Toàn bộ được phân chia thành 18 kinh, được gọi là "thập bát chương."

Trong Hán dịch, ngoài Trung A Hàm còn có Trường A Hàm (số 1), Tăng Nhứt A Hàm (Đại Chánh Tạng Kinh số 125), Tạp A Hàm (Đại Chánh Tạng Kinh số 99), được gọi chung là "Tứ A Hàm."

Nội dung của bản Hán dịch Tứ A Hàm và 5 bộ Pa-li ngữ đã không có sự đồng nhất mà giữa hai bản lại có nhiều sai biệt đáng kể.

03. Đại Thừa Bản Sanh Tâm Địa Quán Kinh

8 quyển

Do Bát Nhã (Prajna) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 159

Kinh này cũng được gọi vắn tắt là "Tâm Địa Quán Kinh", chủ yếu bàn về cách tu trì Phật Pháp để đạt tới giác ngộ. Vì mục tiêu này, cần phải xuất thế, trở thành tu sĩ và tìm nơi thanh tịnh, và, trọng yếu nhất là dập tắt những ngọn lửa của tất cả dục vọng trong tâm, cái tâm này chính là nguồn gốc tối hậu của vạn sự vạn vật. Chữ "tâm địa" là một từ ngữ ẩn dụ ví trái tim con người - nguồn gốc của tất cả những trạng thái thanh khiết hoặc nhơ bẩn - giống như mặt đất có thể sinh sản mọi thứ sinh vật.

Kinh này bao gồm 13 chương, chủ yếu mô tả cách tu tập và giới luật của tăng sĩ. Tuy nhiên, Chương 2, gọi là "Báo Ân Phẩm," nói về những bổn phận đối với cha mẹ, chúng sanh, quốc vương, tam bảo (Phật, Pháp, Tăng); vì thế, ở Nhật Bổn bộ kinh này thường được đại chúng đọc tụng.

04. Phật Sở Hành Tán

Buddhacarita

5 quyển

Do Đàm Vô Sám (T'an-wu-ch'an) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 192

Kinh sách này là tiểu sử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni do Mã minh (Asvaghosa) - một thi sĩ Phật giáo vĩ đại của thế kỷ thứ nhất sau Tây lịch - soạn thảo.

Nguyên bản Phạn văn bắt đầu từ lúc Đức Phật đản sanh, và mô tả thời niên thiếu và những ưu tư tinh thần của ngài, và chấm dứt với sự tích ngài gián phục ác ma (mara); nhưng, trong bản Hán dịch có nói cả đến quảng đời sau đó của ngài, do đó, bản này là tiểu sử đầy đủ của Đức Phật. Tuy nhiên, phần bổ túc đó không phải là do các nhà soạn kinh sách ở Trung Hoa thêm vào mà chỉ là phần đã bị thất lạc từ bản Phạn văn nguyên thủy.

Bản tiểu sử này là một tác phẩm tiêu biểu của văn chương Phật giáo, nhưng nếu dùng nhãn quan văn đơn thuần mà nói thì bản Hán dịch - tuy được viết theo thể thơ - vẫn có sự thiếu sót.

05. Tạp Bảo Tạng Kinh

10 quyển

Do Cát Ca Dạ (Kimkarya)

Và Đàm Dướt (T'an-yao) cùng dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 203

Kinh này là một tuyển tập gồm 121 mẩu chuyện nói về thời kỳ bắt đầu từ thời của Đức Phật Thích Ca và các đệ tử của ngài, và chấm dứt với vương triều của Vua Ca Nị Sắc Ca (Kaniska).

Trong số các mẩu chuyện, trong quyển số 9 có kể chuyện Tỳ Kheo Na Ca Na (Nagasena) giáo hóa và đã khiến cho Vua (Milanda) qui y đạo Phật như thế nào. Nổi tiếng nhất là quyển số 7, trong đó kể lại tình thân hữu giữa Vua Ca Nị Sắc Ca (Kaniska) và Mã Minh Bồ Tát (Asvaghosa).

Ngoài những chuyện đó còn có một số lớn những mẫu chuyện khác căn cứ vào những sự kiện lịch sử, nhưng xét theo nội dung - chẳng hạn như sự xuất hiện của Ca Nị Sắc Ca Vương (Kanniska) thì rõ ràng là bản kinh này được biên soạn sau thế kỷ thứ 2 sau Tây lịch.

06. Pháp Cú Ví Dụ Kinh

4 quyển

Do Pháp Cự (Fa-chu) và Pháp Lập (Fa-li) cùng dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 211

Kinh này căn cứ vào bản Hán dịch của Kinh Pháp Cú (Dhammapada), từ đó khoảng hai phần ba những pháp kệ đã được tuyển chọn để chú giải. Trên đầu mỗi chương có trích dẫn một số câu kệ, theo sau là những câu chuyện kể lại những sự việc liên quan tới căn nguyên của mỗi câu kệ.

Bản tiếng Pa-li của Pháp Cú Kinh bao gồm tất cả 423 câu kệ, và, ngoài ra còn có một số lời chú giải nói về những câu chuyện và ngụ ngôn liên quan tới mỗi câu kệ. Trong bản Hán dịch, 250 câu kệ đã được thêm vào 500 câu có sẵn, như vậy tổng cộng là 750 câu, trong số đó hai phần ba được nói tới trong bản "Pháp Cú Ví Dụ Kinh" này.

07. Tiểu Phẩm Bát Nhã Ba La Mật Kinh

Astạsàhasrikà-Prajnãpàramità-sùtra

10 quyển

Do Cưu Ma La Thập dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 227

Kinh này thuộc một nhóm tên là "Bát Nhã Ba La Mật Kinh" (Prajnaparamita-sutra), vì chỉ có 10 quyển nên được gọi là "Tiểu Phẩm Bát Nhã Kinh", còn 27 quyển khác cũng do ngài Cưu Ma La Thập dịch từ Bát Nhã Ba La Mật Kinh được gọi là "Đại Phẩm Bát Nhã Kinh."

Ở Nhật Bổn, vì chịu ảnh hưởng 600 quyển "Đại Bát Nhã Kinh" do Huyền Trang dịch và bộ "Đại Phẩm Bát Nhã Kinh" nói trên do Cưu Ma La Thập dịch, cho nên công việc nghiên cứu bản "Tiểu Phẩm Bát Nhã Ba La Mật Kinh" này đã bị thờ ơ.

Trên đại thể, bản kinh này chú trọng vào ý niệm "không" (sunyata), chủ đề chính của Bát Nhã Ba La Mật.

Nội dung của nó trùng hợp với một phần của Đại Bát Nhã Kinh, và thật sự là đã có một số những bản Hán dịch khác, như "Đạo Hạnh Bát Nhã Kinh," "Đại Minh Độ Kinh," "Ma Ha Bát Nhã Sao Kinh," "Phật Mẫu Xuất Sanh Tam Pháp Tạng Bát Nhã Ba La Mật Đa Kinh," v.v...

08. Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật Kinh

Vajracchedikà - prajnãpàramità-sùtra

1 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Tạng Kinh số 235

Ngoại trừ "Bát Nhã Tâm Kinh" (số 11) trong "Bát Nhã Kinh Điển", đây là bản kinh được đại chúng đọc tụng nhiều nhất, đặc biệt là Thiền Tông đã đánh giá bản kinh này rất cao.

Kinh này được gọi vắn tắt là "Kim Cang Kinh", nói chi tiết về khái niệm rằng tất cả hiện tượng và sự vật nào tồn hữu trong thế gian này cũng đều không có thực thể, do đó chúng không hề có cái "ngã."

Chữ "kim cang" trong nhan đề chẳng phải là dùng để chỉ kim cương hột xoàn hoặc loại vũ khí "kim cang trủy" mà là một ẩn dụ dùng để nói về thứ gì kiên cố, bền lâu, do đó, nó có nghĩa là "tối thượng" hoặc "tối thắng." Cũng nên nói thêm rằng "Bát Nhã" là chữ dùng để nói về trí huệ viên mãn của Phật Đà.

09. Đại Lạc Kim Cang Bất Không Chân Thật Tam Ma Dà Kinh

Adhyardhásatikà - prajnãpàramita - sùtra

1 quyển

Do Bất Không (Amoghavajra) dịch

Đại Chánh Tạng Kinh số 243

Nhan đề kinh này thường được gọi tắt là "Lý Thú Kinh" hoặc "Bát Nhã Lý Thú Kinh", và ở Nhật Bổn nó được phái Chân Ngôn (Shingon) rất coi trọng, và được đại chúng tụng đọc, vì nó nói về những giáo lý uyên thâm nhất của Mật Giáo.

Toàn thể bộ kinh được chia thành 17 chương, trong đó Đại Nhựt Như Lai (Mahavairocana) - pháp thân của Mật Giáo - thuyết giảng về cách thực hiện tinh túy Mật Giáo trong sinh hoạt hàng ngày, và cứu cánh tối hậu là đạt tới quả vị Phật trong cõi đời này.

10. Nhơn Vương Bát Nhã Ba Ma Mật Kinh

Kàrunịkàràjà - prajnãpàramità - sùtra

2 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kamarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 245

Bản kinh này mô tả Đức Phật đã dạy cho các vị vua của 16 nước rằng yếu tố quan trọng nhất để duy trì an ninh và phúc lợi của một nước là thực hành Bát Nhã Ba La Mật, tức trí huệ của Phật.

Do nội dung của nó, kinh này được đặc biệt coi trọng ở Nhật Bổn như là "Kinh Điển Bảo Vệ Đất Nước." Từ năm 600 sau Tây lịch cho tới nay ở Nhật Bổn đã tổ chức những buổi lễ đặc biệt gọi là "Nhân Vương Hội" để đọc tụng kinh này. Nó cùng với "Pháp Hoa Kinh" (số 12) và "Kim Quang Minh Kinh" (số 33) hợp lại thành một nhóm gọi là "Hộ Quốc Tam Bộ Kinh."

Trong kinh dạy rằng: Đương lúc quốc gia hỗn loạn, khi xảy ra thiên tai, khi bị giặc ngoại xâm, nếu có thể đọc tụng bản kinh thì có thể tiêu trừ những tai họa, thu hoạch được nhiều ngũ cốc và nhân dân an lạc thịnh vượng. Vì nó nói về những vấn đề rất thực dụng, cho nên bản kinh thường được Hoàng Gia và các sứ Quân Nhật Bổn đem ra thực hành.

11. Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh

Prajnãpàramitatàhrdaya - sùtra

1 quyển

Do Huyền Trang (Hsuan-tsang) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 251

Kinh này được gọi vắn tắt là "Bát Nhã Tâm Kinh," là kinh điển rất phổ biến, kinh văn chỉ gồm có 262 chữ Hán, rất là đơn giản ngắn gọn; nhưng nội dung lại là rút gọn những cái to lớn và tinh túy của "Bát Nhã Kinh" và đề cập khái niệm về "không tánh" một cách đơn giản. Chữ "tâm" ở đây có nghĩa là "phần trọng yếu nhất" và nói về cái tinh túy của tư tưởng Bát Nhã Ba La Mật Đa.

Nhờ giá trị cao cả của bản dịch của ngài Huyền Trang cho nên từ xưa tới nay kinh điển này đã được người Nhật Bổn tụng đọc, và nó được đa số các trường phái Phật giáo Nhật Bổn coi là bản dịch chính thức, cho nên thường được tụng niệm trong những khóa lễ hỗn hợp.

Tuy rằng nội dung thâm sâu, nhưng nó bao gồm phần lớn văn tự và từ ngữ căn bản của giáo nghĩa Phật giáo, cho nên kinh điển này thích hợp dùng làm một bài học nhập môn cho Phật giáo.

12. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh

Saddharmapundạrika - sùtra

8 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 262

Tại Tây phương kinh điển này thường được gọi là "Liên Hoa Kinh" (Lotus Sutra), là một trong những bộ kinh trọng yếu nhất trong các kinh điển của Phật giáo Đại Thừa. Tại Nhật Bổn nó rất được coi trọng từ khi Thái tử Thánh Đức (Shotoku) viết phần chú giải gọi là "Pháp Hoa Nghĩa Sớ" (số 108), thuộc bộ "Tam Kinh Nghĩa Sớ" của ông.

Trong kinh này ghi chép rất nhiều thi kệ, các chuyện ngụ ngôn, và được coi là một tác phẩm văn học rất có giá trị, đồng thời nó đã giành được một địa vị bất hủ trong lịch sử Phật giáo do nội dung bao hàm triết lý cao siêu. Đặc biệt là ý niệm "Nhất Thừa" bàng bạc trong kinh này đã tạo ảnh hưởng lớn lao trong nền Phật giáo Nhật Bổn.

Toàn kinh chia thành 28 chương, trong số đó trọng yếu nhất là chương thứ 16 tên là "Thọ Mạng Của Như Lai" (Như Lai Thọ Lượng Phẩm) tán dương Đức Phật Thích Ca Mâu Ni như là hiện thân của đời sống vĩnh hằng và đã đạt tới đại ngộ trong quá khứ cực kỳ xa xưa. Trong số những câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng nhất là các chuyện "tam xa hỏa trạch" (ba cỗ xe và ngôi nhà cháy), "trưởng giả cùng tử" (trưởng giả và người con trai), "tam thảo nhị mộc" (ba loại dược thảo và hai loại cây), v.v...

Ngoài ra, chương 25 của kinh này, tên là "Quán Thế Âm Bồ Tát Phổ Môn Phẩm," mô tả công đức của Quán Thế Âm Bồ Tát, phần này về sau trở thành một bộ kinh độc lập - gọi là "Quan Âm Kinh" - ở Trung Hoa và Nhật Bổn vẫn còn được đọc tụng cho tới ngày nay.

Trường phái Nichiren của Nhật Bổn và các hệ phái đã thêm hai chữ "Nam Mô" vào nhan đề kinh này và trở thành "Nam Mô Diệu Pháp Liên Hoa Kinh."

13. Vô Lượng Nghĩa Kinh

1 quyển

Do Đàm Ma Già Gia Xá

(Dharmagatayasas) dịch

Đại Chánh Đại Taṇg Kinh số 276

Vô Lượng Nghĩa Kinh là một trong ba cuốn "Pháp Hoa Tam Bộ Kinh" và được soạn như là phần dẫn nhập vào "Diệu Pháp Liên Hoa Kinh" (số 12), và, nội dung của nó căn cứ vào tinh túy của kinh này.

Chữ "vô lượng nghĩa" trong nhan đề rút từ ý niệm rằng những phiền não của con người là vô lượng, cho nên những giáo lý để truyền thụ cũng phải là vô lượng, do đó những ý nghĩa của giáo lý cũng trở thành vô lượng.

14. Quán Phổ Hiền Bồ Tát

Hạnh Pháp Kinh

1 quyển

Do Đàm Vô Mật Đa (Dharmamitra) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 277

Kinh này cũng là cuốn thứ ba và cuối cùng của "Pháp Hoa Tam Bộ Kinh" và nối tiếp vào chương sau cùng của "Diệu Pháp Liên Hoa Kinh" (số 12).

Nội dung mô tả ba tháng trước khi Đức Phật Thích Ca nhập diệt ngài đã triệu tập môn đồ tại Đại Lâm Tịnh Xá gần Tì Xá Li (Vaisali) để thuyết giảng về phương pháp tu hành của Phổ Hiền Bồ Tát và để sám hối những tội lỗi do lục căn gây ra.

15. Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh

Avatạmasaka - sùtra

60 quyển

Do Phật Đà Bạt Đà La (Buddhabhadra) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 278

Kinh này ghi lại bài thuyết đầu tiên của Đức Thích Ca Mâu Ni sau khi ngài chứng ngộ dưới cây bồ đề.

Trình bày rằng toàn thể vũ trụ bắt nguồn từ cảm lực của Phật Tì Lô Giá Na (Vairocana), kinh này khai triển thuyết duyên khởi. Trong kinh dạy rằng tất cả mọi vật có thể bao hàm trong một vật duy nhất, nó dẫn tới một thế giới quan đặt căn bản trên ý niệm về sự tương quan tương hợp của tất cả mọi sự vật.

Ngoài 60 quyển này còn có 80 quyển mới dịch, và một bản Hán dịch gồm 40 quyển trong đó chỉ chứa đựng một chương tên là "Nhập Pháp Giới Phẩm."

Ở Nhật Bổn kinh này được phái Hoa Nghiêm Tông - Đông Đại Tự (Todai-gi) là ngôi chùa chính yếu của phái này - coi là kinh điển căn bản của họ. Có một điều đáng ghi nhận là câu chuyện của Thiện Tài Đồng Tử (Sddhana) thăm viếng và phỏng vấn 53 vị thiện trí thức - được kể trong việc thiết lập 53 đoạn đường dọc theo xa lộ Đông Hải từ Đông Kinh (Tokyo) tới Kinh Đô (Kyoto) ở Nhật Bổn.

16.Thắng Man Sư Tử Hống  Nhất Thừa Đại Phương Tiện Phương Quảng Kinh

16.Thắng Man Sư Tử Hống Nhất Thừa Đại Phương Tiện Phương Quảng Kinh

Srìmàlàdevìsịmhanàda - sùtra

1 quyển

Do Cầu Na Bạt Đà La (Gunabhadra) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 353

Kinh này thường được gọi tắt là "Thắng Man Kinh," (Srìmàlà-Sùtra) và như nhan đề cho thấy, nó được thuyết giảng bởi Thắng Man Phu Nhân, con gái của Vua Ba Tư Nặc (Prasenajit) nước Xá Vệ (Sràvastì) ở Ấn Độ, do sự gợi ý của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Những chủ đề quan trọng nhất trong kinh này nói về thuyết "Nhất Thừa" và pháp thân (dharmakaya) của Phật. Sự kiện vai chánh là một phụ nữ khiến cho kinh này khác hẳn với những kinh điển khác. Trong kinh này, Đức Phật Thích Ca bảo đảm rằng phái nữ có thể thành Phật, vì vậy nó đã được dùng để hổ trợ quan điểm cho rằng phụ nữ cũng có thể trở thành Phật.

Ở Nhật Bổn kinh này được coi là quan trọng từ khi Thái Tử Thánh Đức thuyết giảng cho Nữ Hoàng Thôi Cổ (Suiko), vị nữ Thiên Hoàng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bổn, và sau đó ông đã viết phần chú giải với nhan đề "Thắng Man Nghĩa Sớ," điều này cho thấy tính cách trọng yếu của nó tại Nhật Bổn.

17. Vô Lượng Thọ Kinh

Sukhàvatìvyùha

2 quyển

Do Khương Tăng Khải (Samghavarman) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 360

Đây là một trong ba kinh điển căn bản của phái Tịnh Độ Tông, còn có tên là "Đại Vô Lượng Thọ Kinh," "Đại Kinh" hoặc "Song Quyển Kinh."

Kinh này thuật chuyện một vị tỳ kheo tên là Pháp Tạng (Dharmakara), khi tu hành dưới sự hướng dẫn của đức Phật Thế Tự Tại Vương (Tathagata Lokesvararaja), đã khởi phát 48 điều thệ nguyện để cứu vớt tất cả chúng sanh đau khổ; để đạt tới những điều nguyện này ngài đã tạo lập một vùng "tịnh thổ cực lạc Tây phương" và ngài đã trở thành Phật A Di Đà (Amitàyus). Trong kinh dạy rằng nếu bất cứ ai tin vào 48 điều nguyện này và trì niệm tên của đức Phật A Di Đà thì người ấy sẽ được vãng sanh nơi thế giới cực lạc và từ nơi đó sẽ có thể thành Phật.

Kinh này là bản dài nhất trong số ba kinh điển của phái Tịnh Độ và thường được phái này trích ra để đọc tụng. Trong đó có bài "Tán Phật Kệ," một bài thơ mà Tỳ Kheo Pháp Tạng tán dương vị thầy của mình là Thế Tự Tại Vương Phật, và bài "Trọng Thệ Kệ" gồm những thi cú tóm tắt "48 điều nguyện" để tập trung thành 3 điều nguyện.

18. Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh

Amitàyurdhyàna-sùtra

1 quyển

Do Cương Lương Dà Xá dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 365

Quán Vô Lượng Thọ Kinh thường được gọi vắn tắt là "Quán Kinh," là một trong ba bộ kinh căn bản của phái Tịnh Độ Tông, trong đó thuật lại một trong những mẫu chuyện nổi tiếng nhất của Phật giáo, nói về Vua A Xà Thế (Ajatrasatru) và thân mẫu ông là Hoàng Hậu Vi Đề Hi (Vaidehi).

Một ngày kia bà Vi Đề Hi - người thường bị dày vò đau khổ vì những hành vi độc ác của con bà - phát nguyện cầu cứu Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và Đức Phật đã đến để giúp cho bà nhìn thấy mười phương vô số cảnh giới tịnh độ lạc. Bà đã chọn Tây Phương Cực Lạc Tịnh độ của Phật A Di Đà, nhưng cần tu "Thập Lục Quán" do đó kinh này nói về 16 phương pháp quan sát quán tưởng.

Tên kinh "Vô Lượng Thọ Phật" là do dịch nghĩa từ chữ Hán A Di Đà Phật và cũng còn được dịch là "Vô Lượng Quang Phật" (Amitàbha), vị Phật của hào quang vô lượng.

19. A Di Đà Kinh

Sukhàvatìvyùha

1 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 366

Kinh này là bản ngắn nhất trong số ba bộ kinh căn bản của phái Tịnh Độ Tông, vì vậy còn được gọi là "Tiểu Vô Lượng Thọ Kinh"; cho tới ngày nay nó vẫn thường được tụng đọc trong các buổi lễ.

Kinh này bắt đầu bằng sự mô tả những cảnh huy hoàng của thế giới cực lạc Tây phương của đức Phật A Di Đà, và kế đó giải thích người ta cần phải tu trì như thế nào để có thể vãng sanh nơi Tây phương tịnh độ. Chư Phật từ sáu phương (đông, tây, nam, bắc, thượng, hạ) tán dương công đức của Phật A Di Đà. Ở phần kết luận, kinh này khuyên người ta hãy nên phát nguyện ước mong được vãng sanh nơi cảnh giới cực lạc tịnh độ và hãy thọ trì danh hiệu của đức Phật A Di Đà.

20. Đại Bát Niết Bàn Kinh

Mahàparinirvànạ - sùtra

40 quyển

Do Đàm Vô Sám (Dharmaksema) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 374

Kinh này được đặt tên là "Đại Bát Niết Bàn Kinh" vì ghi lại những lời thuyết pháp của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni một thời gian ngắn khi ngài nhập Niết Bàn.

Nguyên nghĩa chữ "Niết Bàn" là "tiêu diệt ngọn lửa dục vọng và đạt tới trạng thái giác ngộ." Nếu xét theo nghĩa này thì khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đạt tới giác ngộ ở tuổi 35 thì lúc đó ngài đã nhập Niết Bàn. Nhưng vì không thể hoàn toàn diệt trừ những phiền não, dục vọng trong khi nhục thân vẫn còn tồn tại, cho nên sự nhập diệt của Đức Phật Thích Ca được gọi là Đại Bát Niết Bàn - mahaparinirvana - có nghĩa là "trạng thái đại an tịnh trong đó các ngọn lửa của dục vọng, phiền não đã hoàn toàn dập tắt" và về sau này nhóm chữ "nhập Niết Bàn" được người ta dùng như là "chết đi."

Kinh điển này quan trọng là vì cả hai nguyên do: nó ghi lại những lời thuyết giảng của Đức Phật Thích Ca ở thời gian ngay trước khi ngài nhập diệt, và cũng vì nó bao gồm những sự tích liên quan tới những chuyện xảy ra trước và sau khi ngài nhập diệt, cho nên nó chứa đựng những tư liệu quan trọng về phương diện lịch sử.

21. Phật Thùy Bát Niết Bàn

Lược Thuyết Giáo Giới Kinh

1 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 389

Kinh này thường được gọi là "Di Giáo Kinh," vì nó chứa đựng những lời thuyết giảng cuối cùng của Đức Phật Thích Ca cho các môn đồ đệ tử quy tụ xung quanh tử sàng của ngài giữa hai cây đại thụ (Tala Song thọ), trước khi ngài nhập diệt. Trong bài thuyết giảng cuối cùng này Đức Phật khuyên các đệ tử hãy cố gắng đạt tới giác ngộ bằng cách thực hành "tam học," tức là giới luật, thiền định và trí huệ, và sau khi đã thuyết giảng thêm những khái niệm căn bản khác của Phật giáo ngài chấm dứt với lời dạy rằng đó là di giáo sau cùng, dặn dò tối hậu của ngài.

Tại Nhật Bổn kinh này rất phổ cập vì các Phật tử thấy rằng nó ghi lại những lời thuyết giảng cuối cùng của Đức Phật, và nó đặt biệt được các phái Thiền tông coi trọng.

22. Đại Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh

Ksịtigarbhapranịdhàna - sùtra

2 quyển

Do Thật Xoa Nan Đà (Siksananda) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 412

Thời kỳ sau khi Đức Phật Thích Ca nhập diệt được gọi là "thời đại Vô Phật" trong đó không có vị Phật nào hiện hữu trước khi có sự xuất hiện của đức Di Lặc Bồ Tát - vị Phật kế tiếp sau Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Nhưng, trong "thời đại Vô Phật" có ngài Địa Tạng Bồ Tát xuất hiện để cứu độ chúng sanh và kinh điển này mô tả lời thệ nguyện mà trong tiền kiếp vị Bồ Tát này đã tâm nguyện sẽ trở lại trần thế để cứu độ chúng sanh. Đồng thời bản kinh cũng nhấn mạnh về những công đức, những năng lực kỳ diệu không thể nghĩ bàn của nó, nói rằng khi đọc tụng hoặc nghe một câu hay một kệ của kinh này thì có thể tiêu trừ được bất cứ tội lỗi nào.

23. Bát Châu Tam Muội Kinh

Pratyutpannabuddhasammukhà - vasthitasamàdhi - sùtra

3 quyển

Do Chi Lô Ca Sám (lokaksema) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 418

Bát Châu Tam Muội là trạng thái tâm linh mà con người có thể dùng quán tưởng để nhìn thấy các vị Phật ngay trước mắt, (chư Phật hiện tiền tam muội) hoặc "Phật lập tam muội" và kinh này mô tả những phương pháp thiền quán để đạt tới khả năng này. Đức Phật A Di Đà ở Tây phương cực lạc là một thí dụ về một vị Phật có thể hiện ra trước mắt người ta theo cách này.

Kinh này là một trong những kinh điển cổ xưa nhất của phái Đại Thừa, và là kinh điển đầu tiên có phần đề cập tới Đức Phật A Di Đà. Vì vậy, có thể coi nó là kinh điển tiền phong của các kinh điển thuộc Tịnh Độ Tông. Ở Nhật Bổn phương pháp thiền mô tả trong kinh này đã trở thành căn bản của một phương pháp thiền quán vừa đi vừa tham thiền gọi là "thường tam muội."

24. Dược Sư Lưu Li Quang Như Lai Bản Nguyện Công Đức Kinh

Bhaisạyaguruvaidùyaprabhàsap Ùrvapranidhànavisésạvistara

1 quyển

Do Huyền Trang dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 450

Kinh này nhấn mạnh về những côngt đức của đức Dược Sư Như Lai (Bhaisajya-guru), chủ yếu là khuyên chúng sanh hãy tin tưởng vị Phật này và tín ngưỡng đó sẽ giúp họ vãng sanh nơi Đông Phương Lưư Li Thế Giới; nhưng đồng thời nó cũng không từ chối cho họ được vãng sanh nơi Tây Phương Cực Lạc của đức Phật A Di Đà và những cảnh giới khác. Vì vậy, có thể nói rằng kinh điển này kết hợp những ý tưởng về đời sống trần thế và sự tái sanh trong các Thiền cảnh.

Trước khi ngài thành đạo, đức Dược sư Như Lai đã phát thệ 12 nguyện rằng ngài sẽ tiêu trừ cho chúng sanh tất cả thứ bệnh hoạn và tật nguyền, rồi hướng dẫn họ đi tới giác ngộ. Vì vậy ở Nhật Bổn đức Dược sư Như Lai được nhiều người sùng bái từ khi Phật giáo du nhập vào Nhật, và họ lấy kinh điển này làm căn bản.

25. Di Lặc Hạ Sanh Thành Phật Kinh

Maitreyavyàkarana

1 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 454

Kinh này ghi rằng sau khi đức Phật Thích Ca nhập diệt thì thế giới bước vào một thời kỳ mạt pháp hay "Thời Đại Vô Phật," sau đó Phật Di Lặc sẽ xuất hiện trên thế giới này để trở thành vị Phật kế tiếp; hiện thời Phật Di Lặc đang thuyết pháp trên cõi Trời Đâu Xuất.

Nội dung mô tả chi tiết Phật Di Lặc sẽ xuất hiện trên thế giới này như thế nào và sẽ trở thành một vị Phật dưới cây "Long Hoa." Đây là một trong nhóm kinh điển gồm 6 cuốn gọi là "Di Lặc Lục Bộ Kinh."

26. Văn Thù Sư Lợi Vấn Kinh

Mãnjusrìpariprcchà

2 quyển

Do Tăng Già Bà La (Sanghabhara) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 468

Kinh này được gọi là "Văn Thù Vấn Kinh," chủ yếu ghi lại những giới luật mà một vị bồ tát cần phải thực hành, và dùng hình thức vấn đáp gồm những câu trả lời của Đức Phật Thích Ca cho những câu hỏi của ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát.

Phần lớn nội dung của kinh dạy những giới luật mà một vị Bồ Tát cần phải tuân thủ, giữ gìn, bắt đầu là thập giới. Phần còn lại giải thích ý nghĩa hiể̀u theo Phật giáo của 50 chữ cái của Phạn văn, và mô tả Phật giáo Tiểu Thừa (Hìnayàna) đã phân chia thành 20 bộ phái như thế nào.

Căn cứ vào nội dung để suy đoán thì kinh điển này được viết sau các kinh điển khác như "Lăng Già Kinh" (Lankàvatàrasutra) (số 34), "Niết Bàn Kinh" (Mahàparinoirvànạ-sutra) (số 20) và "Trung Luận" (Madhyamaka-kàrikà) (số 52).

27. Duy Ma Cật Sở Thuyết Kinh

Vimalakìrtinirdésa-sùtra

3 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 475

Như nhan đề cho thấy, nhân vật chính của kinh này là ngài Duy Ma Cật (Vilamakirti), một cư sĩ tại gia tinh thông về những ý nghĩa sâu xa của Phật giáo Đại Thừa.

Trong kinh chép rằng một hôm Đức Phật được tin cư sĩ Duy Ma Cật lâm bịnh, ngài liền phái đệ tử đến an ủi và hỏi thăm bịnh tình. Nhưng mỗi đệ tử trong quá khứ đã bị cư sĩ này lấn lướt trong những cuộc luận đàm, cho nên họ đều từ chối tới viếng thăm ông; sau cùng chỉ có Văn Thù Bồ Tát bằng lòng đi. Nhờ nhân duyên này, hai ngài Duy Ma Cật và Văn Thù có dịp dùng phương pháp vấn đáp để thảo luận và triển khai những ý nghĩa thâm sâu của Phật giáo Đại Thừa.

Ở Nhật Bổn kinh này được coi là một trong những kinh điển trọng yếu, lý do chính là vì nó từng được Thái Tử Thánh Đức viết lời chú giải (số 107) trong "Tam Kinh Nghĩa Sớ." Ngoài ra, nó hấp dẫn cũng vì nội dung giầu tính cách hí kịch, và là một chìa khóa quan trọng để hiểu những tư tưởng thâm sâu của Phật giáo Đại Thừa.

28. Nguyệt Thượng Nữ Kinh

Candrottaràdàrikàpariprcchà

2 quyển

Do Xà Na Quật Đa (Jnanaguptaa) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 480

Nguyệt Thượng (Candrottara) là con gái của một người trưởng giả tên là Duy Ma Cật (Vilamakirti), nàng được Đức Phật quả quyết rằng trong một kiếp tương lai sẽ trở thành một vị Phật.

Sau khi Nguyệt Thượng tu trì, thực hành và hoàn thành một số pháp mầu nhiệm không thể nghĩ bàn, đã biến thành nam giới và phát nguyện trở thành một tỳ kheo khất thực và là một môn đồ của Đức Phật Thích Ca.

Nhân vật Duy Ma Cật nói trong kinh này chỉ là một trưởng giả tầm thường, khác với vị trưởng giả cùng tên Duy Ma Cật đại biểu cho tư tưởng Đại Thừa, trong "Duy Ma Cật Sở Thuyết Kinh" (số 27), vì vậy có thể suy luận rằng "Duy Ma Cật Sở Thuyết Kinh" (Vamalakirtinirdésa-sùtra) đã được viết sau khi rút tỉa từ Nguyệt Thượng Nữ Kinh.

Ở Nhật Bổn kinh này đã cung cấp tình tiết cho chuyện thần thoại nổi tiếng tên là "Trúc Thủ Vật Ngữ" (Truyện Người Đốn Tre).

29. Tọa Thiền Tam Muội Kinh

2 quyển

Do Cưu Ma La Thập (Kumarajiva) dịch

Đại Chánh Đại Tạng Kinh số 614

Kinh này được gọi tắt là "Thiền Kinh", tóm lược những phương pháp tu trì của một số thiền giả Ấn Độ.

Trước khi kinh này được truyền vào Trung Quốc thì ở đó đã có người thực hành Thiền, nhưng căn cứ vào những phương pháp của phái Tiểu Thừa (Hinayàna). Kinh này mô tả cả những phương pháp của Đại Thừa lẫn Tiểu Thừa, và do đó vạch rõ sự liên hệ giữa hai phái. Nó cũng đã dẫn đến việc khai triển một môn thiền gọi là "chỉ quán" của phái Thiên Thai Tông và khai sinh ra các trường phái Thiền ở Trung Quốc. Vì vậy người ta có thể nói rằng kinh điển này đã tạo ảnh hưởng quan trọng đối với Thiền Tông về sau.