Giới Đàn Tăng

Đại đức Tăng nghe, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, , bạch như

thế. Liền nên hỏi rằng: Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng:

Đại đức Tăng nghe, nếu Tăng nay kiết phòng (là thế…) làm tịnh trù, các Trưởng lão nào bằng lòng Tăng kiết phòng (là thế…) làm tịnh trù thì im lặng, ai không bằng lòng thì nói.

Liền nên hỏi rằng: Yết ma có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng:

Tăng đã bằng lòng kiết phòng (là thế…) làm tịnh trù xong, Tăng bằng lòng

thì im lặng, việc ấy như thế mà suốt biết. (Kiết giới tịnh trù sau khi kiết giới bất thất y).

Nếu trước khi làm chùa, Đàn việt hoặc người kinh doanh, trước đã định chỗ (là thế…) vì Tăng mà làm tịnh trù, nghĩa là đã trải qua sự định liệu, thời không phải một giới, nên tùy theo phần hạng ở trong đó nấu ăn, chứa đồ, tự nhiên không lỗi. Trường hợp như thế đều không dùng yết ma mà kiết.

PHÉP GIẢI GIỚI TỊNH TRÙ

Nghi phép hòa hợp Tăng, giải rồi kết cũng như trước.

Người yết ma nên bạch như thế này:

Đại đức Tăng nghe, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, Tăng nay

giải tịnh trù (là thế…) bạch như thế. Liền nên hỏi rằng: Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”. Lại bạch rằng:

Đại đức Tăng nghe, Tăng nay giải tịnh trù (là thế…) các Trưởng lão nào

bằng lòng Tăng giải tịnh trù (là thế…) thì im lặng, ai không bằng lòng thì nói. Liền nên hỏi rằng: Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng:

Tăng đã bằng lòng giải tịnh trù (là thế…) xong, Tăng bằng lòng thì im lặng, việc ấy như thế mà suốt biết.

PHÉP KIẾT GIỚI TỊNH KHỐ

Trong luật Ngũ Phận nói: Phật ở trong thành Tỳ Xá Ly, khi bấy giờ nhà nhà đua nhau đem thức ăn chánh thời, thức ăn phi thời, thức ăn 7 ngày, thức ăn suốt đời, cúng Phật và Tăng, không có chỗ để, phải chất giữa sân. Phật nói: Cho lấy căn phòng vừa (không tốt không xấu) bạch nhị Yết ma làm chỗ để thức ăn tịnh. Phép Yết ma hòa Tăng như trước, một Tỳ Kheo xướng rằng: Đại đức Tăng nghe tôi Tý Kheo là… vì Tăng mà

xướng chỗ tịnh khố trong Tăng già lam này, lấy phòng (là thế) làm tịnh khố, (Xướng

như thế 3 lần). Người Yết ma nên bạch như thế này:

Đại đức Tăng nghe, nay lấy phòng (là thế…) làm chỗ để thức ăn tịnh của

Tăng, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, bạch như thế. Liền nên hỏi rằng: Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”. Lại bạch rằng:

Tăng đã bằng lòng lấy phòng (là thế…) làm chỗ để thức ăn tịnh của Tăng

xong, Tăng bằng lòng thì im lặng, việc ấy như thế mà suốt biết. (Như thế kiết rồi, chứa để không lỗi. Muốn giải, so văn giải tịnh trù trên, chỉ đổi tên, nên biết).

VÀI ĐIỀU CẦN KHI KIẾT VÀ GIẢI CÁC GIỚI

Kiết và giải các giới đây có nhiều thứ không đồng đều là Như Lai phương tiện tùy thuận, vì lợi ích cho các đệ tử.

- Một là kiết đại giới, vì thu nhiếp Tăng cùng ở một chỗ, để cho khỏi tội biệt chúng.

- Hai là kiết giới y, vì nhiếp y thuộc về người để cho khỏi tội rời y mà ngủ. - Ba là định liệu trù khố (nhà bếp, nhà kho) vì thu xếp thức ăn, ngăn Tăng, để cho khỏi tội nấu cùng Kiết giới tràng, để cho chúng khỏi mệt ngủ.

Xưa mỗi tháng Bố tát 2 lần, Tăng họp về một chỗ, khi Yết ma họp cả chúng mệt mỏi, nên Phật cho kiết giới tràng riêng biệt, tùy theo Yết ma lên họp đủ số Tăng thôi, còn ra ở ngoài đại giới mà nghỉ.

- Trong luận Tỳ Bà sa nói: Tăng kiết đại giới rất lớn, bề dọc bề ngang chừng 10 Câu lô xá (Câu lô xá: 4 cánh làm một cung, 500 cung làm một câu lô xá, nay chừng 1.000 thước; 10 câu lô xá 10.000 thước).

Vì sao Tăng kiết đại giới thông cả tụ lạc?

- Vì giới có oai lực, ác ma không được tiện, lại ở trong giới Thiện Thần thường ủng hộ, cho nên vì Đàn việt mà thông kết cả tụ lạc. Ni kiết giới thời không đồng. (Kiết hẹp hơn Tăng).

Trong luật Thiện Kiến nói: Nếu Tỳ Kheo Tăng kiết giới rồi là không phải giới của Tỳ Kheo Ni, giới Tỳ Kheo Ni cũng không phải Tỳ Kheo Tăng, nhưng trên giới Tỳ Kheo Ni, Tỳ Kheo Tăng Trên giới Tỳ Kheo Tăng, Tỳ Kheo Ni cũng được kiết giới trên, mà giới Tỳ Kheo Tăng không mất. Như trên giường có chỗ ngồi đặt nệm lên, lấy nệm, nhưng chỗ ngồi còn.

Trong phẩm Thuyết Giới có nói: Phật thường cho các Tỳ Kheo đến trong thành La Duyệt nói giới rất mệt nhọc. Vì cả một xứ lớn họp về một chỗ. Các thầy Tỳ Kheo đem duyên đấy bạch Phật. Phật bảo: Từ nay trở đi, theo chỗ Trụ xứ kiết giới, rồi nói giới:

Trong Trụ xứ ấy có cựu trụ Tỳ Kheo, nên trước đặt tướng nêu, hoặc núi, cây, thành, hào, rừng, ao, làng, nhà, tùy theo chỗ có vật có thể làm tướng nêu, ở trên chỗ giới nêu, liền viết đây là giới gì?

Trong luật Thiện Kiến: Giới núi hình rất nhỏ như hình con voi, đá rất nhỏ chừng 30 cân. Không được lấy đá vụn d8at5 tướng nêu. Giới cây rất nhỏ, chừng bằng cái bát lớn, không được lấy cây khô đặt tướng nêu. Giới rừng rất nhỏ chừng 4 cây liên tiếp nhau.

Rừng cỏ, rừng tre, sậy, thể nó rỗng, không được bền, không được đặt tướng nêu. Giới ao, cầu ao tự nhiên có nước mới được làm. Nếu đường nước thông vào ruộng, hoặc bể cạn đựng nước đều không được đặt tướng nêu.

Như thế phân biệt đặt tướng rồi, đánh kiền chùy, Tỳ Kheo trong giới đều cùng họp một chốn, không được thọ dục, đợi chúng Tăng đến đủ, Tỳ Kheo cựu trụ lễ Thượng tọa một lễ, bạch rằng:

Ngày nay kiết giới, trước thỉnh đại chúng đến gần đại giới xem ngó giới hạn

bốn phía, sau rồi để cho tiện tác pháp Yết ma.

Phép tắc kiết giới như trước.

KIẾT HẠ AN CƯ

Vì sao mỗi năm phải kiết hạ an cư?

DUYÊN. – Khi bấy giờ Lục quần Tỳ Kheo ở trong tất cả thời đi dạo trong nhân gian, các cư sĩ thấy thế đều chê hiềm nói: “Các ngoại đạo còn biết ba tháng an cư, đến như chim muông còn có hang tổ (ổ) để nghỉ ở, huống là Sa môn Thích tử mà chẳng biết hổ thẹn, tất cả thời (3 mùa) dạo đi trong nhân gian, gặp nước đẩy lên trôi mất y bát, dặm chết cỏ tươi, hại loài trùng kiến”.

- Các Tỳ Kheo nghe, bạch Phật, Phật quở trách, rồi bảo các Tỳ Kheo từ nay trở đi, cho ba tháng kiết hạ an cư, bạch với người sở y, nói rằng: “Tôi ở chốn này kiết hạ an cư”.

Trong luật Tăng Kỳ nói: Tỳ Kheo không an cư phạm tội “Đọa”. Nếu đi đường chưa đến trụ xứ (chỗ chùa nào định ở an cư) ngày an cư đến (16-04) liền ở bên đường, hoặc gặp xe, nương xe, nên thọ phép an cư (quỳ bạch an cư chùa nào) đến minh tướng (ra gần sáng rõ) đến trụ xứ. Trong luật Tứ Phận Ni nói: “Ni chẳng tiền an cư, pham tội “Đột kiết la”, tội này cho sám hối. Chẳng hậu an cư, phạm tội “Đọa”. Tỳ Kheo Tăng bị phạm tội “Đột kiết la”. Không phạm là vì có bận việc Tam Bảo, hoặc trông nom bịnh mọi duyên, nếu không kịp hậu an cư thì không phạm. Ấn Độ mỗi năm 3 mùa: Xuân, hạ, đông.

Xuân từ 16 tháng 12, Hạ từ 16 tháng 4, Đông từ 16 tháng 8.

Ba tháng an cư thiện tín cung cấp đồ dùng cả một năm.

SẮP ĐẾN NGÀY AN CƯ

Theo lệ thường các Tô đình, tối ngày 13-4 Đại chúng cầu xin an cư. Phép tác bạch. – Chúng đã xếp hàng, vị Thượng tọa ở giữa đại bạch:

A Di Đà Phật.

Bạch Hòa thượng, chúng con có duyên sự đầu thành đảnh lễ xin tác bạch:

Đồng lễ một lễ, đứng dậy rồi quỳ xuống.

Bạch: A Di Đà Phật. (2 lần).

Bạch Hòa thượng nay đến ngày an cư, xin Hòa thượng bố thí về sự an cư pháp như thế nào, chúng con được trượng thừa công đức.

Đây là pháp cầu thỉnh (thuận cho).

- Hòa thượng; “À phải” ! Phàm là đệ tử của Phật; mỗi năm đến mùa hạ cần phải họp Tăng an cư, y theo như lời Phật dạy, cùng nhau sách tấn sự tu hành, nếu không an cư, phải bị tội. Chư Tăng đã không quên, thì cứ theo lệ thường như pháp mà làm. (Hòa thượng bảo rồi). - Thượng tọa: A Di Đà Phật, về sự an cư, trên Hòa thượng đã hoan hỷ cho rồi, chúng con xin tác lễ cúng dường.

(Lễ 3 lễ ra).

Thượng tọa bạch giữa chúng ngày mai (14) sau khi tiểu thực xong, chư Tăng

bao sái tôn tượng, phất thức các nơi, phòng xá phá tu v.v… cho sạch sẽ. Ngày rằm, sau khi chứng trai xong, vị Hòa thượng bạch lên cụ Hòa thượng và họp đường đại chúng rằng:

“Bạch… hôm nay các vị hạ tọa đã phất thức phá tu phòng xá rồi, xin chiều hôm nay về khoảng 3 giờ, chúng con xin kích hiệu thỉnh Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng lên chùa làm phép hành trù, (chia thẻ). Xin Hòa thượng, Thượng tọa chư Tăng chứng minh cho. Tối rằm, họp chúng cử chức sự để làm việc và biên bản danh sách theo thứ lớp tuổi hạ, sắp chỗ ngồi. Niên lạp ít hơn, hay thụ giới sau một giây phút cũng ngồi ở dưới. Sau khi Hòa thượng cử chức sự xong, các chức sự ra lễ tạ ngay, vì đã lãnh trách nhiệm trong ba tháng. Phép tác bạch như thường lệ.

Nam mô A Di Đà Phật.

Bạch trên Thượng tọa, chư Tăng, hôm nay sắp đến ngày an cư, Thượng tọa, chư Tăng cử chức sự để trông coi sự an cư tu tập trong ba tháng. Trên Hòa thượng, chư Tăng đã đặt cho chúng con mỗi nhiệm vụ, chúng con rất hoan hỷ lãnh thọ, nguyện trong ba tháng tận tụy với trách vụ. Xin Thượng tọa, chư Tăng chứng minh…

(Phép lễ tạ tùy liệu mà bạch).

Sáng ngày 16, khi tiểu thực xong, chúng đều đắp y sắp hàng trước Tổ đường.

Thượng tọa hay Duy Na đại bạch:

A Di Đà Phật. Bạch Hòa thượng, nay là ngày an cư, ngày trước có cầu trên Hòa thượng đã hứa khả cho rồi, nay chúng con xin kêu lên Hòa thượng từ bi tác pháp cho chúng con an cư.

- Hòa thượng bảo: Về việc lễ nghi Tăng gia thường sự, nay chúng tề tựu đông đủ, để cùng nhau sách tấn sự tu học. Vậy xin thỉnh chư Tăng lên chùa tác pháp.

(Bạch lễ như trước). Đúng 8 giờ rưỡi, theo thường lệ đánh kiền, thỉnh Tăng lên chùa, niệm hương cầu Phật Bồ tát gia bị. Xướng : Pháp vương vô thượng v.v… lễ ba lễ. Lư hương sạ nhiệt v.v… Đại bi v.v… quỳ lễ sám: Đệ tử chúng đẳng chí tâm sám hối. - Vãng tích sở tạo chư ác nghiệp v.v…

- Nam mô Cầu Sám Hối Bồ Tát Ma ha tát.

- Sám hối dĩ, quy mạng lễ A Di Đà Phật cập nhứt thiết Tam Bảo.

(3 lần, 3 lễ).

(Tản ra hai bên ngồi).

Trên hai Thượng tọa đối thú an cư xong, chia ra hai nơi (Mỗi Thượng tọa một ghế nhỏ riêng), để chịu chúng lễ bạch cho chóng.

PHÉP THƯỢNG TỌA

ĐỐI THÚ AN CƯ

Hai vị Thượng tọa đối thú bạch an cư trước, sau mới thọ người an cư. Hai vị đứng ngang nhau đồng thời lạy xuống một lạy, rồi quỳ đối thú chấp tay bạch rằng: (vị lớn bạch trước).

“Đại đức nhứt tâm niệm, Ngã Tỳ Kheo… kim y (tên chùa nào an cư) Tăng già

lam, tiền tam nguyệt hạ an cư”.

(3 lần).

Vị Thượng tọa bị đối đáp: “Thiện”. Vị tác bạch nói: “Nhĩ”.

(1 lạy).

Vị Thượng tọa bị đối, tác bạch cũng thế… (như trên). Nếu người bị đối là đệ tử, chỉ thụ lễ có khác (Phải lễ lại thầy, rồi quỳ chịu lễ, không ngồi, thầy chịu lễ thì ngồi). Phép đáp cũng thế (Thiện – Nhĩ).

(Vì hai bên đều rõ luật pháp chẳng y người, nên không có lời hỏi và khuyên răn như đại chúng).

Khi hai Thượng tọa đối thú tác bạch xong, chia ra tòa hai bên, để cho đại chúng lần lượt tác bạch.

P

Hai Thượng tọa ngồi yên, theo thứ lớp tuổi hạ nhiều hơn, từng vị một bạch trước,

Sa Di lần lượt bạch sau.

“Đại đức nhứt tâm niệm, Ngã Tỳ Kheo… kim y (tên chùa nào an cư) Tăng già

lam, tiền tam nguyệt hạ an cư”.

(3 lần).

(Nếu người bạch cũng là Thượng tọa, thì Thượng tọa bị đối nói rằng: “Thiện”. Thượng tọa tác bạch nói rằng: “Nhĩ”.

Nếu là bậc Thượng tọa, Hạ tọa trở xuống thì cũng bạch như trên, nhưng có lời hỏi và khuyên răn theo phép đại chúng an cư).

PHÉP ĐẠI CHÚNG AN CƯ

Trước lễ một lễ, quỳ bạch:

“Đại đức nhứt tâm niệm, Ngã Tỳ Kheo… kim y (tên chùa nào an cư) Tăng già

lam, tiền tam nguyệt hạ an cư”. (3 lần).

- Thượng tọa bảo: Tri mạc phóng dật.

- Người tác bạch đáp: Thụ trì.

Hỏi : Y thùy trì luật giả?

Đáp : Y (pháp danh) Luật sư ∗ Hỏi : Hữu nghi đương vãng vấn.

Đáp : Nhĩ (vâng). (lạy 1 lạy lui ra ngồi một bên).

Còn tứ chúng thì đối là Tỳ Kheo Ni, Thức Xoa Ma na Ni, Sa Di, Sa Di Ni, và theo danh hiệu mình mà xướng, còn văn bạch đều giống nhau. Bực có trí huệ, đã 5 tuổi hạ thì không còn y sư. Nếu 10 hạ mà còn học, phải y sư thì phải theo câu vấn đáp thư hai trên.

Từng người bạch xong, tụng;

- Bát nhã tâm kinh…

- An cư công đức thù thắng hạnh v.v…

- Tam tự quy y…

Ra lễ Tổ.

Sáng ngày 17, sau khi tiểu thực xong, trên các Thượng tọa ra đảnh lễ Hòa thượng.

Như phép tác bạch trước:

Bạch Hòa thượng, trong tam nguyệt hạ an cư, chúng con rất hâm mộ sự học, có lòng khát ngưỡng mong Hòa thượng mở lượng từ bi, thí pháp nhủ cho chúng con được trượng thừa công đức.

Hòa thượng đáp: Theo phép có cầu mới có nói; nếu không cầu mà nói, cả hai đều có lỗi. Như chư Tăng đã y pháp y luật, y Phật sở giáo hết lòng cần cầu, tôi xin hoan hỷ. ∗ Hoặc y đệ ngũ luật sư:

Có năm bực luật sư:

1. Tụng giới tự cho đến 30 sự (xả đọa)

2. Tụng giới tự cho đến 90 sự (đọa)

3. Rộng tụng Tỳ Ni giới một phần.

4. Rộng tụng hai phần (Tăng, Ni) Tỳ Ni giới.

Hòa thượng bảo xong:

A Di Đà Phật, Hòa Thượng đã từ bi bố thí cho rồi, chúng con xin đầu thành

đảnh lễ cúng dường. (3 lễ).

PHÉP HẬU AN CƯ

Trong luật Tứ Phận nói: Tổ Xá Lợi Phất, Tổ Mục Kiền Liên muốn cùng Thế Tôn an cư, mà ngày 17-04 mới đến . Phật nói rằng: Cho hậu an cư, từ ngày 17-04 đến ngày 16-05. Nếu có người vì an cư mà đến, thì nên hậu an cư. Trong lời tác bạch, chỉh đổi chữ “Tiền” làm chữ “Hậu” còn lời tác bạch đều giống như vấn tiền an cư..

Người hậu an cư nên cùng người tiền an cư tự tứ, được nhận của cúng (Tăng chia vật cũng được phần), nhưng cứ tu chờ đủ 90 ngày mới ra ngoài giới.

PHÉP TÂM NIỆM AN CƯ

Khi bấy giờ các Thầy Tỳ Kheo ở trụ xứ không người bị y, không biết chốn nào mà bạch. Phật bảo: Nếu không có người bị y, thì cho tâm niệm an cư. Đến trước lễ Tam Bảo, quỳ xuống chấp tay tâm nghĩ miệng nói:

Ngã Tỳ Kheo… kim y (chùa là thế)

Tăng già lam, tiền tam nguyệt hạ an cư (3 lần).

Làm như thế liền thành an cư. (Phép này Ni bất cộng).

PHÉP THỤ NHỰT RA NGOÀI GIỚI

Trong bộ Căn bản Bách nhứt Yết ma nói: “Tổ Ô Ba Ly bạch Phật: Nếu có việc cần, xin một ngày một đêm ra ngoài giới được không?

- Phật nói: “Được”.

Như thế có việc cần yếu có thể xin hai đêm cho đến 40 đêm ra ngoài giới được không?

- Phật nói: “Được”. Nhưng tùy theo có việc đến, so các lượng duyên nhiều ít mà thụ nhựt. pháp.

Lại nói: Được ra ngoài giới quá 40 đêm không?

-Phật bảo: “Trong một hạ, nên ở trong giới nhiều ngày, ở ngoài giới ít hơn. Hỏi:Xin ra ngoài giới tử một đêm, hai đêm, cho đến 7 đêm, đối với ai mà tác

-Phật bảo:Từ một ngày cho đến 7 ngày nên đối với một vị Thượng tọa mà tác pháp. Nếu quá 7 ngày trở đi, cho đến 40 ngày, đều phải bạch Tăng theo pháp Yết ma và tác pháp thụ nhật.

PHÉP THỤ BẢY NGÀY RA NGOÀI GIỚI

Trong luật Tứ Phận: Tỳ Kheo an cư, có việc Phật, Pháp, Tăng, cha mẹ, đàn việt thỉnh, hoặc mời đi trao giới mọi duyên, hoặc đi xem bịnh tim thuốc, đi hỏi chỗ nghi ngờ, đi cầu thỉnh pháp, các việc như thế không thể ngay trong ngày trở về được. Phật cho thụ 7 ngày đi, đến ngày thứ 7 nên trở về.

Trong luật Thập Tụng: Nếu không Tỳ Kheo, nên theo tứ chúng khác mà thụ nhựt. Người xin thụ nhựt, sau khi tiểu thực xong, ra bạch giữa chúng:

Nam mô A Di Đà Phật, Bạch trên Thượng tọa, Đại đức Tăng, chúng con có

duyên sự đầu thành đảnh lễ xin tác bạch.

(Lễ 1 lễ quỳ bạch):

Nam mô A Di Đà Phật, Bạch trên Thượng tọa, Đại đức Tăng, chúng con (tên là thế) có duyên Tam bảo sự (…) xin ra ngoài giới 7 hôm, công việc xong trở về nội giới cùng chúng an cư tu tập, xin trên Thượng tọa, chư Đại đức Tăng từ bi tác chứng cho. Thượng tọa bảo: Trong lúc an cư kiết túc, nhưng Thầy có duyên sự sự về việc Tam bảo, xin ra ngoài giới 7 hôm, công việc xong, mau trở về nội giới cùng chúng tu tập. Vậy thầy lễ Tổ chứng minh cho.

Người xin bạch: A Di Đà Phật, trên Thượng tọa, chư Đại đức Tăng đã từ bi chứng minh cho rồi, chúng con xin đầu thành đảnh lễ cúng dường.

(Lễ 3 lễ).

Sau khi bạch giữa chúng xong, thỉnh một vị Thượng tọa lên ngồi bên bàn Tổ, hay là bên bàn Phật. Vị xin thụ nhựt lễ một lễ, quỳ bạch:

“Đại đức nhứt tâm niệm, ngã Tỳ Kheo… kim thụ thất nhựt pháp, xuất giới

ngoại, vị… sự cố, hoàn lai thử trung an cư, bạch Đại đức linh tri”.

(3 lần).

Vị Đại đức đáp: “Thiện”.

Vị xin thụ nhựt đáp: “Nhĩ”.

(Lễ 1 lễ ra). Tuy xin ra ngoài giới 7 ngày, nhưng 3, 4 ngày việc xong rồi thì phải trở về, không nên ở lại đợi đủ số ngày mới trở về.

Nếu có nạn duyên, giữa đường bị đứt, đường thủy bị ngăn, quá hạn. Phật nói rằng: không mất tuổi hạ.

Khi trở về, hợp thời trước giờ tiểu thực hay đại thực, ra giữa bạch:

A Di Đà Phật, bạch Thượng tọa chư Tăng, vừa rồi con có duyên sự… xin ra ngoài giới, hôm nay công việc đã xong, con trở về nội giới cùng chúng tu học, xin Thượng tọa, chư Tăng chứng minh cho.

Thượng tọa đáp: v.v…

PHÉP THỌ NGÀY CÒN DƯ RA NGOÀI GIỚI Trong luật Thập Tụng nói: Nếu Tỳ Kheo thọ 7 ngày chưa hết, việc chưa xong

mà trở về. Phật nói: Cho thọ phép tàn dạ (ngày còn dư lại). Thỉnh một vị Tỳ Kheo lên ngồi một bên dưới bàn thờ Tổ, trước lễ một lễ quỳ bạch: Đại đức nhứt tâm niệm, ngã Tỳ Kheo… thọ thất dạ pháp, dư hữu (bao nhiêu) dạ tại, thọ bỉ xuất.

(Bạch 1 lần).

Tỳ Kheo chịu lễ đáp: “Thiện”. Người thụ nhựt nói: “Nhĩ”.

(Lễ 1 lễ, lui ra)

PHÉP THỌ RA NGOÀI GIỚI

NỬA THÁNG HOẶC MỘT THÁNG

Khi bấy giờ các Tỳ Kheo có nhân duyên như trước, muốn ra ngoài giới, đường xa không thể 7 ngày trở về kịp, đem việc ấy bạch Phật – Phật nói: Cho có việc như thế, thọ phép quá 7 ngày (hoặc 15 ngày, hoặc một tháng) nên bạch nhị Yết ma mà đi. Sau khi tiểu thực xong, ra giữa chúng bạch xin:

Nam mô A Di Đà Phật, Bạch trên Thượng tọa, Đại đức Tăng, chúng con có

duyên sự đầu thành đảnh lễ xin tác bạch.

(Lễ 1 lễ quỳ bạch): Nam mô A Di Đà Phật, Bạch trên Thượng tọa, Đại đức Tăng, chúng con (tên là thế) có duyên Tam bảo sự (…) xin ra ngoài giới 7 hôm, công việc xong trở về nội giới an cư tu tập, xin trên Thượng tọa, chư Đại đức Tăng từ bi tác chứng cho.

Vị Duy Na thỉnh 4 vị Tỳ Kheo lên chùa làm phép Yết ma.

Bốn vị lễ 3 lễ, rồi chia ngồi hai bên.

Họp Tăng hỏi hòa: Hỏi : Tăng họp chưa?

Đáp : Tăng đã họp.

Hỏi : Hòa hợp không? Đáp : Hòa hợp. Hỏi : Người chưa thọ giới Cụ Túc ra chưa?

Đáp : Đã ra.

Hỏi : Tăng nay hòa hợp để làm gì?

Đáp : Thọ nhựt Yết ma. (Khi hỏi hòa xong vị thọ nhựt lễ một lễ, bày bạch nhân duyên): Nam mô A Di Đà Phật, Bạch trên Thượng tọa, Đại đức Tăng, con Tỳ Kheo(tên là thế) có duyên Tam bảo sự (…) xin ra ngoài giới 15 ngày, công việc xong trở về nội giới cùng chúng an cư tu tập. Xin Đại đức Tăng chứng minh cho. (Bạch xong, lễ 1 lễ, lui đứng một bên).

Vị làm Yết ma đánh ba tiếng chuông bạch:

Đại đức Tăng nghe, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận cho, Tỳ Kheo… có duyên Tam Bảo sự xin thọ pháp quá 7 ngày (15 ngày, một tháng) ra ngoài giới, công việc xong sẽ trở về trong đây an cư bạch như thế.

Liền nên hỏi rằng: Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng:

Đại đức Tăng nghe, Tỳ Kheo… có duyên Tam Bảo sự xin thọ pháp quá 7 ngày (15 ngày, một tháng) ra ngoài giới, công việc xong sẽ trở về trong đây an cư, các Trưởng lão nào bằng lòng Tăng cho Tỳ Kheo… thọ phép quá 7 ngày (15 ngày, một tháng) ra ngoài giới, công việc xong sẽ trở về trong đây an cư. Tăng bằng lòng thì im lặng, việc ấy như thế mà suốt biết. (3 tiếng chuông).

Bốn vị đứng dậy tụng: - Ma ha Bát Nhã v.v…

- Thụ nhựt Yết ma công đức thù thắng hạnh v.v…

- Tam tự quy y. (Lễ 3 lễ lui ra).

Đợi bạch Yết ma này rồi ra lễ tạ ba lễ mà đi, không được trở lại giới tràng, nếu lỡ, phải làm Yết ma lại.

Ba phép thọ nhựt trên, đều không có thông đêm (Chiều ngày cuối phải trở về nội giới không để gần sáng mới về) không đồng giới hạn luật khác. Trong luật Tăng Kỳ: Tỳ Kheo Ni không phép thọ nhựt Yết ma: nếu có duyên cần thiết, khai cho từ 1 đến 7 ngày.

Khi công việc xong trở về nội giới giờ tiểu thực ra giữa chúng bạch:

A Di Đà Phật, bạch Thượng tọa chư Tăng, vừa rồi con có duyên sự… xin ra ngoài giới, hôm nay công việc đã xong, con trở về nội giới cùng chúng tu học, xin

Thượng tọa, chư Tăng chứng minh cho.

Thượng tọa đáp: v.v…

PHÉP TỰ TỨ CÁC VIỆC LÀM

KHI GẦN MÃN HẠ

Trong các chốn Tổ đình đến ngày 8 tháng 7 thì tạ pháp, sắm lễ: trà quả v.v… cúng dường Pháp Chủ., chúng học đồng nghỉ học luôn.

Ngày 10, Thượng, Trung, Hạ tọa đều chấp tác: bao sái tôn tượng, chùi đèn, súc bình hoa, sửa lư hương, tảo sái phòng trù cho sạch, đừng để chúng Thường trụ phải nhọc phiền.

Ngày 11, 12, 13 hành đạo lễ bái, bái tụng Dược Sư, khoảng hai giờ rưỡi chiều (Tụng một hồi 7 vị). Lễ Tam Thiên Phật, chia mỗi lần 10 vị lê, lễ trong 3 ngày cho xong.

PHÉP SÁM HỐI

NGÀY 14 LỄ CẦU SÁM HỐI

Sớm mai ngày 14, sau khi tiểu thực xong vị Duy Na đứng dậy bạch:

Nam mô A Di Đà Phật. Bạch trên Thượng tọa, chư Đại đức Tăng, theo lệ thường, trước ngày tự tứ có lễ cầu sám hối cho thanh tịnh. Vậy buổi sớm mai các vị hương đăng trải tòa trước điện, coi hương đèn cho đủ.

Đến buổi chiều, khoảng 2 giờ rưỡi đánh kiền chùy họp Tăng tại trai đường, cùng lên chánh điện tác pháp sám hối. Xin trên Thượng tọa, chư Tăng liễu tri cho. Khi Tăng họp trai đường đủ rồi, hai vị chấp sự (Chánh na và Phó na). Vị Chánh na đánh khánh đi trước, vị Phó na bưng thủ lư hương đi sau, đến liêu thỉnh rước một vị Đại đức thượng tọa kham năng vì chúng làm sâm ma. Duy na lễ một lễ, quỳ bạch:

Nam mô… Bạch trên Sư Cụ Thượng tọa, giờ đã đến, chúng con xin đầu thành đảnh lễ khiến thỉnh Sư Cụ Thượng tọa đăng điện đường tác pháp sám hối cho chúng con được trượng thừa công đức.

Sư Cụ Thượng tọa hoan hỷ rồi… lễ một lễ đứng dậy, Chánh na tiếp đánh khánh đi trước, kế Phó na… dẫn vào điện đường, xướng lễ Phật như thường lệ, thỉnh Sư Cụ

Thượng tọa thăng tòa.

(Tòa đặt căn giữa một bên, để cho chư Tăng lễ sám ngay giữa Phật).

Chúng chia ban mà ngồi. Vị thứ nhứt trong chúng, ra ban lễ một lễ, quỳ dài phát lồ, (xưng tội), nếu mình không phạm nên bạch:

Bạch Đại đức, con ở trong các tội nặng đều không phạm, còn tất cả oai nghi vi tế, sợ có chỗ lỗi lầm mà không tự hay biết, cầu xin Đại đức từ bi chỉ thị cho, để cho chúng con tiện sám hối.

(Đợi Sư Cụ Thượng tọa, tùy theo có lỗi, chỉ dạy rồi, lễ ba lễ đứng một bên. Như thế đợi mỗi vị lần lượt tác pháp rồi, lễ tạ ba lễ, về phòng).

Ngày 15 tự tứ. – Sáng mai tiểu thực xong, 4 vị chức sự (Thượng tọa) đại diện lễ cầu Sư Cụ Thượng tọa làm phép tự tứ xong.

Thầy Duy na bạch: Bạch Thượng tọa, chư Tăng, đúng 8 giờ con xin kích hiệu, thỉnh Thượng tọa, chư Tăng tề tựu trai đường để lên chùa tác pháp tự tứ.

Khi đã lên chùa lễ tụng như thường, lễ Phật ba lễ, ngồi hai bên (Ngồi ngang nhau, tuổi hạ nhiều hơn thì ngồi trên). Thầy Duy na kiểm kỹ số chúng, bao nhiêu Tỳ Kheo, bao nhiêu Sa Di, bạch:

Bạch trên Thượng tọa, chư Tăng, con thông kiểm số chúng, Tỳ Kheo có… vị, Sa Di có… vị, xin Thượng tọa, chư Tăng chứng minh cho.

Cụ Thượng tọa bảo: Lẽ theo phép thì phải hành trù (chia thẻ) nhưng bạch như thế là thay cho phép hành trù rồi. (Cho Sa Di ra, khi nào Yết ma sai nhơn rồi kêu vào). Nên bạch nhị Yết ma sai người có năm đức: 1. Không yêu riêng ai.

2. Không giận.

3. Không sợ (giữa chúng).

4. Không si mê.

5. Biết người tự tứ rồi, người chưa tự tứ, thọ tự tứ.

Họp Tăng vấn hòa:

Hỏi : Tăng họp chưa?

Đáp : Tăng đã họp.

Hỏi : Hòa hợp không?

Đáp : Hòa hợp.

Hỏi : Người chưa thọ giới Cụ Túc ra chưa?

Đáp : Người chưa thọ giớ Cụ Túc đã ra. (Nếu không có, liền nên đáp rằng):

- Trong đây không có người chưa thọ Đại giới.

Hỏi : Có các Tỳ Kheo khiếm diện, có thuyết dục và thanh tịnh không?

(Nếu có người thuyết dục, nên đáp rằng):

- Có người đến thuyết dục và thanh tịnh. Vị thọ dục đứng dậy ra giữa lễ một lễ quỳ bạch:

Bạch Đại đức Tăng, con thọ dục và thanh tịnh Tỳ Kheo (A). Việc Tăng như

pháp, con xin gởi dục và thanh tịnh.

(1 lần). Đại đức đáp: “Thiện”. Tự nói: “Nhĩ”. Môt lạy, đứng dậy trở lại tòa trước mà ngồi. Giữ dục – thọ dục – thuyết dục có giải ở sau.

(Nếu không có người thuyết dục, nên đáp rằng):

- Trong đây không có người thuyết dục và thanh tịnh.

Hỏi : Có ai sai Tỳ Kheo Ni đến thỉnh giáo giới tự tứ không?

Nếu có, thì Duy na đáp rằng:

- Trong đây có Tỳ Kheo Ni đến thỉnh giáo giới tự tứ.

Duy na ra mời vào. (Pháp Ni bạch cầu tự tứ ở sau). Nếu không thì đáp rằng:

- Trong đây không có Tỳ Kheo Ni đến thỉnh giáo giới và sai người tự tứ.

Hỏi : Tăng nay hòa hợp để làm gì?

Đáp : Tự tứ yết ma.

(Tiền phương tiện xong). Tiếp: - Đại đức Tăng nghe, ngày nay Tăng tự tứ, nếu Tăng phải thời mà đến,

Tăng thuận nghe, hòa hợp tự tứ, bạch như thế, tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Hòa hợp Tăng rồi, chúng sai người tự tứ. Nếu chúng chỉ có năm người, thì sai một người, chúng đông thì sai hai ba vị, không được sai bốn, vì đủ số chúng vậy.

Thượng tọa sai:

Xin thỉnh Thượng tọa A thụ tự tứ.

A từ nói:

Ngã bất kham năng. Xin thỉnh Thượng tọa B, Thượng tọa C, hai vị có thể vì

Tăng làm người thụ tự tứ không? Đáp: Dạ được. (Vị nào từ thì thỉnh vị khác).

Phép sai nên bạch như thế này:

Đại đức Tăng nghe, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, Tăng sai

Tỳ Kheo (tên là thế hai vị… ) làm người thọ tự tứ, bạch như thế. Liền nên hỏi rằng: Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng:

Đại đức Tăng nghe, Tăng sai Tỳ Kheo (tên là thế hai vị… ) làm người thọ tự tứ, các Trưởng lão nào bằng lòng Tăng sai Tỳ Kheo (tên là thế hai vị… ) làm người thọ tự tứ, thì im lặng, ai không bằng lòng thì nói.

Liền nên hỏi rằng: Yết ma có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng: Tăng đã bằng lòng sai Tỳ Kheo (tên là thế hai vị… ) làm người thọ tự tứ xong, Tăng bằng lòng thì im lặng, việc ấy như thế mà suốt biết.

Thượng tọa chịu sai, đã vâng mệnh tăng sai, ra quỳ giữa chấp tay bạch: Đại đức Tăng nghe, ngày nay chúng Tăng tự tứ, nếu Tăng phải thời mà đến,

Tăng thuận nghe, Tăng hòa hợp tự tứ, bạch như thế, tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

(Bạch xong, đứng dậy lễ một lễ, trở về chỗ cũ, cho Sa Di vào. Tiếp theo pháp chính tự tứ). Khi bạch tự tứ, cầu Thượng tọa ở trong ba tháng an cư, goặc có chỗ phạm mà không biết, đối với tội thấy, nghe, nghi, tha hồ để cho tăng bày chỉ lỗi mình, như pháp mà sám hối.

Đoạn này hôm qua cả chúng đã xưng tội sám hối rồi, nên hôm nay văn bạch tự tứ cầu chỉ lỗi, mà Thượng tọa chỉ đáp là: “Thiện” mà không còn chỉ lỗi nữa.

PHÉP CHÍNH TỰ TỨ

Hai Thượng tọa đồng hàng chịu tự tứ, đồng lễ một lễ lẫn nhau làm tự tứ trước, rồi sẽ phân hai ban, để chúng bạch cho chóng. (Đặt hai bên, hai ghế ngồi ngay bên chánh điện).

Nếu người tự tứ là Thượng tọa, người chịu tự tứ là Hạ tọa nên quỳ, vị Thượng tọa cũng quỳ bạch tự tứ mà không lễ.

Nếu người tự tứ là Hạ tọa, người chịu tự tứ là Thượng tọa, thì Thượng tọa cứ ngồi, để cho Hạ tọa lễ tự tứ. Theo thứ lớp, tuổi hạ nhiều hơn, bạch tự tứ trước, nên đến trước vị chịu tự tứ lễ một lễ, rồi quỳ xuống chấp tay bạch rằng: Bạch Đại đức, chúng Tăng ngày nay tự tứ,

con Tỳ Kheo (là thế… ) cũng tự tứ nếu thấy tội, nghe tội, nghi có tội, xin Đại đức

thương xót chỉ bảo cho con, nếu con thấy có tội, sẽ như pháp mà sám hối. (Như thế ba lần bạch rồi, người chịu tự tứ nên đáp): “Thiện”. Người tự tứ đáp rằng: “Nhĩ”.

( Lễ 1 lễ). Người chịu tự tứ phải tự tứ trước, không được Tăng tự tứ rồi mới tự tứ.

Khi Tỳ Kheo tự tứ xong, kế Sa Di bạch tự tứ.

Đã suốt chịu tự tứ rồi, hai vị cùng ra giữi đứng bạch rằng:

A Di Đà Phật, Tăng nhứt tâm tự từ kinh.

Cụ Thượng tọa đáp: “Thiện”

Tự nói rằng: “Nhĩ”. (Vâng). Lễ một lễ rồi, chư Tăng cùng đứng dậy.

- Tụng Ma ha Bát nhã…

- Tự tứ công đức thù thắng hạnh v.v…

-Tam tự quy y.

(Xong).

Đại chúng cùng ra lễ Tổ.

(Một pháp tự tứ cũng gọi là Bồ Tát, cho nên ngày (15-7) không có thuyết giới)

PHÉP BỐN NGƯỜI TRỞ XUỐNG

LẦN LƯỢT TỰ TỨ

Nếu trong giới bốn người, nên lần lượt đối thú mà tự tứ, không được thọ dục. Nên cùng họp một chỗ lễ Phật 3 lễ, rồi chia ra Thượng, Trung, Hạ tọa, trước một người lễ ba người, lễ một lễ, quỳ bạch tự tứ:

Bạch Đại đức nhớ nghĩ, ngày nay chúng Tăng tự tứ, tôi Tỳ Kheo … thanh

tịnh.

Như thế ba lần nói rồi, người bị đối nên đáp: “Thiện”.

Mình nói rằng: “Nhĩ”. (Một lạy đứng dậy).

nên bạch: “Nhị Đại đức”.

Còn ba người, mỗi mỗi theo thứ tự lớp cũng bạch như thế. Nếu chỉ có ba người,

Nếu có hai người đối nhau, thì bỏ chữ “Tam” và chữ “Nhị”, chỉ nói: “Đại đức”, còn các lời như trên không khác.

PHÉP MỘT NGƯỜI TÂM NIỆM

TỰ TỨ

Nếu một người ở một mình, đến ngày tự tứ, không có khách Tỳ Kheo đến, nên ở trước Tam Bảo lễ ba lễ quỳ, tâm tưởng miệng nói: “Ngày nay chúng Tăng tự tứ, tôi Tỳ Kheo (là thế…) thanh tịnh. (Nói 3 lần, lễ 3 lễ).

PHÉP TU TIẾN HÀNH ĐẠO

và

THÊM NGÀY TỰ TỨ

Phật bảo: Nếu có trụ xứ nào đông nhiều Tỳ Kheo kiết hạ an cư, tinh tiến hành đạo, được quả chứng tăng thượng, sợ tự tứ xong, dời đi chỗ khác không được như ý, liền nên tác bạch Tăng thêm ngày tự tứ.

Phép tập Tăng vấn hòa, như nghi thường, nên đáp rằng: “Tăng tự tứ Yết ma”.

(Người Yết ma nên bạch như thế này): Đại đức Tăng nghe, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, Tăng ngày nay không tự tứ, bốn tháng đủ sẽ tự tứ, bạch như thế (Liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không? - Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

(Bạch xong, vẫn ở tu đến hậu an cư, đủ ngày mới tự tứ).

PHÉP CHO CẠO TÓC THỌ GIỚI

Phàm vì muốn người làm thầy trao giới, trước phải tự lượng, hẳn như lời Phật dạy, thành tựu giới, định, huệ, tinh thông nghĩa luật, khéo biết phép khai, phép giá, mới có thể dạy bảo đệ tử được. Lại phải cân lường người cầu xuất gia kia, nếu không có nạn duyên, không bị thế tục chê hiềm, không quá già, quá trẻ, cho vì cạo tóc thọ Tam quy ngũ giới. Thử coi kia có thể tu được không, mới được xuất gia, ngay trao cho Sa Di thập giới. Trong luật Tăng Kỳ nói: Nếu bảy tuổi hiểu biết việc tốt xấu, thì cho xuất gia;

Người quá bảy mươi tuổi, không thể làm việc được, nằm xuống ngồi dậy cần phải có nhờ người, thì không được độ -Người bảy mươi tuổi mà còn khẻo mạnh có thể tu tập các nghiệp, thì cho xuất gia. Người muốn xuất gia, nên vì nói các vị khổ:

1. Ngày ăn một bữa, tương rau chay lạt đạm bạc cực khổ. 2. Ngủ ít, thức khuya dậy sớm có thời khắc bó buộc.

3. Học hỏi nhiều, không có thì giờ thong thả chơi rong.

Nếu đáp rằng: Có thể giữ được, sẽ độ.

Trong luật Ngũ Phận nói:

Khi độ người, nên trước hỏi rằng: Ông cầu vì việc gì mà xuất gia? Nếu nói vì cơm ăn áo mặc, thì không nên độ; nếu nói rằng:, vì học pháp lành, chán sanh, già, bịnh, chết cần tu giải thoát tử v.v… thì nên độ.

Trong luật Thập Tụng nói:

Rất nhỏ là 7 tuổi, có thể đuổi quạ trên bửa ăn nhà Tăng thì cho làm Sa Di.

PHÉP CHO CẠO TÓC

Trong Bổn Luật về phần thọ giới nói: Có một vị đồng tử đến trong Tăng già lam cầu xin xuất gia, một Tỳ Kheo liền cho xuất gia, cha mẹ của đồng tử khóc lóc, đến hỏi các Tỳ Kheo rằng: Thưa các Ngài, có thấy trẻ con hình dáng như thế, như thế không? - Vị không thấy trả lời rằng: “Không thấy”. Cha mẹ đồng tử kia liền đi tìm trong các phòng, bèn chê hiềm nói rằng. Sa môn Thích tử không biết hổ thẹn, lại nói dối, đã độ trẻ con rồi, mà nói là không thấy.

Khi bấy giờ các Tỳ Kheo đem việc ấy bạch Phật – Phật nói rằng, từ nay trở đi ở trong phòng Tăng già lam cạo tóc, nên bạch tất cả Tăng, nếu không được hòa hợp, mỗi phòng nên bảo cho biết rồi mới cho cạo tóc. Nếu Tăng hòa hợp làm đàn bạch yết ma rồi, song sau sẽ cho cạo tóc. Trong văn Yết ma lại nói rằng: Nếu muốn trong Tăng già lam độ cho xuất gia, nên bạch tất cả Tăng, làm văn đơn bạch yết ma rồi, cho xuất gia dạy mặc áo Ca sa, (hoại sắc, man y) thọ Tam quy Thập giới.

(Có đàn tam quy – Có Tam quy Ngũ giới – Có Tam quy Thập giới – Có tam quy

Bồ Tát giới).

Trong luật Tăng Kỳ nói: Không cho chẳng bạch Tăng mà độ người xuất gia: bạch cạo tóc không bạch xuất gia, phạm tội Việt tỳ ni; nếu ra ngoài giới, một thầy một trò độ người không tội.

Trong luật Ngũ Phận nói: Cho thọ năm giới rồi, sau mới cho thọ mười giới.

Trong bộ Căn bản Thọ giới Nghi phạm nói: Cho cạo tóc rồi, người kia sau ăn năn, Phật bảo rằng: Nên để trên chỏm một ít tóc, hỏi rằng: Có cạo tóc trên đầu người không?

Nếu nói rằng “cạo”, thì có thể cạo bỏ: nếu nói rằng không cạo, nên tùy ý khiến cho đi.

Xem các văn luật, nếu có người xuất gia, nên trước bạch Tăng, rồi cho cạo tóc, chỉ để tóc trên chỏm, vì trao cho tam quy Ngũ giới, khiến làm tịnh nhơn, tu ngũ giới, hoặc ba năm, hoặc một năm, xem chí hướng tu hành coi thế nào, như hẳn tu, sâu tin Phật pháp, quyết chí xuất gia, không có nạn duyên khác, nhưng bạch với Tăng rồi mới cho xuất gia thọ Sa Di Thập giới, sau mới đăng đàn cho thọ Cụ Túc giới; trong đó phép bạch tùy xứ tùy người vẫn không nhứt định. Nếu ở một mình độ người, thì không có phép bạch. Như trong chùa 2, 3 người đồng ở, hoặc là nhiều người không được hòa hợp, chỉ nói cho biết chỗ chốn kiết giới, nên làm đàn bạch yết ma. Một người chấp sự (duy na)

đưa người cầu xuất gia mỗi phòng lễ thỉnh rồi, nên trải tòa, đánh kiền chùy họp Tăng, các nghi đón thỉnh đều như trong thọ giới Nghi phạm, người Yết ma nên bạch như thế này:

Đại đức Tăng nghe, chú (A) muốn cầu Tỳ Kheo… (P) cạo tóc, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, cho chú (A) cạo tóc, bạch như thế, (liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng : “Thành”.

Kiết toát hồi hướng – Tam tự quy y.

PHÉP CHO XUẤT GIA TRAO GIỚI SA DI

Nếu Cận sự nam (cận sự nữ) có lòng tin, quyết chí không dời đổi, tu năm giới như pháp, lại cầu khẩn xin cạo tóc độ cho xuất gia.

Các nghi thức hòa hợp Tăng cũng như thường lệ. Người Yết ma bạch như thế này:

Đại đức Tăng nghe, vị Ưu bà tắc (A) theo Tỳ Kheo (B) cầu xin xuất gia, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, cho (A) xuất gia, bạch như thế, (liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng : “Thành”.

Kiết toát hồi hướng – Tam tự quy y.

PHÉP CHO NGOẠI ĐẠO CÙNG Ở

Khi bấy giờ có người ngoại đạo tên là Bồ Tát, khéo hay luận bàn. Ông Xá Lợi Phất lấy nghĩa thâm nạn hỏi, ngoại đạo không thể đáp được, liền nghĩ rằng: Sa môn Thích tử, rất là thông minh trí tuệ, tôi nay thà theo ông Xá Lợi Phất xuất gia học đạo, liền đến trong Tăng già lam, xa thấy ông Bạt Nan Đà, lại sanh niệm nghĩ rằng: Ông Xá Lợi Phất ít người quen biết còn trí tuệ đến thế, huống nữa người có nhiều người quen biết, trí tuệ há chẳng nhiều ư? Liền đến chỗ ông Bạt Nan Đà cầu xin xuất gia cho thọ giới Cụ Túc, sau một thời gian khác hỏi nghĩa Thầy, mà Thầy không thể đáp, cho là Thầy ngu tối mà không hiểu biết, vẫn trở về ngoại đạo. các Tỳ Kheo thấy thế bạch Phật – Phật nói: Từ nay trở đi cho ngoại đạo ở trong chúng Tăng 4 tháng, cho cạo tóc, cho mặc áo Ca sa (Man y)

thọ Tam quy Thập giới, Tăng nên bạch nhị Yết ma cho đó. Nếu người ngoại đạo kia không giữ pháp bạch y của ngoại đạo, không gần gủi ngoại đạo, không tụng kinh điển ngoại đạo, nói lỗi ngoại đạo họ không giận tức, tùy thuận Tỳ Kheo, có thể làm cho Tỳ Kheo vui mừng, mới cho thọ giới Cụ Túc; nếu thọ giới rồi, trở về vào ngoại đạo, sau trở lại cầu xin xuất gia, thì không nên cho xuất gia, vì là ngoại đạo phá hoại pháp vậy. Khi cho ngoại đạo ở trong chúng Tăng 4 tháng, nên bạch nhị Yết ma, trải to62a đánh kiền chùy họp Tăng các nghi thỉnh rước cũng như Thọ giới Nghi phạm… đợi kia ba lần xin rồi, khiến lui ra, người làm Yết ma nên bạch như thế này: Đại đức Tăng nghe, ngoại đạo (A) kia nay theo chúng Tăng xin cùng ở trong Tăng 4 tháng, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, Tăng nay cho (A) kia 4 tháng cùng ở, bạch như thế, (liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng : “Thành”. Lại nói rằng: Đại đức Tăng nghe, ngoại đạo (A) kia nay theo chúng Tăng xin cùng ở trong Tăng 4 tháng, Tăng nay cho (A) kia 4 tháng cùng ở, các Trưởng lão nào bằng lòng Tăng cho (A) kia 4 tháng cùng ở, thì im lặng, ai không bằng lòng thì nói.

Liền nên hỏi rằng: Yết ma có thành không? - Chúng đều đáp rằng: “Thành”.

Lại bạch rằng: Tăng đã bằng lòng cho ngoại đạo (A) 4 tháng cùng ở xong, Tăng bằng lòng thì im lặng, việc ấy như thế mà suốt biết.

Người làm phép Yết ma cạo tóc, nên bạch như thế này:

Đại đức Tăng nghe, ngoại đạo (A) kia muốn cầu Tỳ Kheo (B) cạo tóc, nếu Tăng phải thời mà đến Tăng thuận nghe, Cho (A) cạo tóc, bạch như thế, (liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng : “Thành”.

(Xem phép cạo tóc ở sau… )

PHÉP CẦU XIN Y CHỈ

Trong bản luật nói: Có Tỳ Kheo mới thọ giới, Hòa thượng mạng chung, không người dạy bảo, nên không giữ oai nghi làm các việc phi pháp. Các Tỳ Kheo bạch Phật, Phật cho lập A xà lê (quý phạm sư), đệ tử thờ A xà lê tưởng như cha: A xà lê xem đệ tử tưởng như con, lần lượt vâng thờ cũng như phép Hòa thượng. Nên làm lễ ba lễ, quỳ dài chấp tay cầu xin như thế này:

Đại đức một lòng nghĩ, con là (B) nay cầu Đại đức làm Thầy y chỉ, xin Đại đức cho con làm y chỉ, con nương theo Đại đức mà ở. (Như thế ba lần bạch).

Thầy nên bảo rằng: “Khả nhĩ” (được) cho ông y chỉ. Ông chớ có buông lung.

- Người cầu đáp rằng: Y giáo phụng hành. Bực Thầy làm y chỉ phải là bực đức cao lạp cả có tài trí, Tỳ Kheo 10 tuổi hạ lạp sắp lên, thành tựu giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, tín tâm có biết hổ thẹn, không lười nhác, không quên mất, không phá Tăng v.v… mới có thể thọ người y chỉ;

hoặc không không như thế, Phật không hứa cho. Tỳ Kheo mới thụ giới, có thể 10 ngày không y chỉ mà ở.

Trong luật Căn bản Bách nhất Yết ma nói: Ngài Ưu Bà Ly bạch Phật rằng: Thế Tôn nói 5 pháp thành tựu, 5 hạ đã đủ, được lìa y chỉ, dạo đi trong nhân gian: Một là biết tội phạm, hai al2 biết chẳng phạm, ba là biết tội khinh, bốn là biết tội trọng, năm là biết đối với kinh Biệt giải thoát khéo biết phép thông, tắc (Thiện pháp vô sanh là thông; tác pháp sanh diệt là tắc) và hay tụng trì. Nếu có người đủ 4 tuổi hạ, quen tập 5 pháp, được lìa y chỉ không? Phật nói: Chẳng được lấy 5 pháp thành tựu làm định lượng.

Hỏi: Nếu Tỳ Kheo khéo hiểu biết Tam tạng, chứng hội Tam minh, đã trừ được tam cấu (tam độc) vừa được ba hạ, người ấy cũng cần y chỉ nơi Thầy không? Phật nói:

Không do nơi chưa được hay đã được, chưa chứng hay đã chứng, chưa ngộ hay đã ngộ mà được lìa y chỉ, song do thuận theo pháp Phật đã chế. Bởi thế cần phải đủ 5 pháp được thành tựu mới được lìa Thầy mà đi.

Lại nói: Như Thế Tôn nói: Nếu đủ 10 tuổi hạ, 5 pháp thành tựu được lìa y chỉ, cho đến được chứa nuôi Sa Di. Nếu người thọ Cụ Túc giới rồi, tuổi đời được 80, tuổi hạ 60 với kinh Biệt giải thoát từng đọc tụng, mà không rõ nghĩa kinh, đây phải định liệu như thế nào? Phật nói: Tuy 60 tuổi hạ cũng cần phải y chỉ.

Hỏi: Nên y chỉ người nào? Phật nói: Nên y chỉ người già. Nếu không có người già, người trẻ cũng được.

Hỏi: Sự lễ bái đối với Thầy trẻ, phải liệu như thế nào?

Phật nói: Chỉ trừ lễ bái, còn ra cung giúp, chấp lao phục dịch mỗi mỗi như Sa Di… đều nên làm, người ấy gọi là Tỳ Kheo già mà trẻ (Lão tiểu Tỳ Kheo).

Trong luật Thập Tụng: Nếu người thọ giới nhiều năm mà không biết pháp của Tỳ Kheo, cần phải suốt đời y chỉ nơi Thầy mà ở, nếu 5, 6 đêm không y chỉ thì không phạm. Nếu có Thấy tốt y chỉ, cho đến một đêm không y chỉ thì phạm tội Đột kiết la.

Trong luật Tăng Kỳ nói: Nếu Tỳ Kheo không hiểu biết pháp, không hiểu biết luật, không thể tự lập, không thể lập tha được nên suốt đời y chỉ mà ở. Nếu đủ 10 tuổi hạ, khéo biết pháp, khéo biết luật, có thể tự lập, có thể lập tha, Tỳ kheo như thế được thọ người y chỉ. Trong bộ Căn bản Ni Đà Na nói: Người chưa đủ 5 tuổi hạ đi khất thực, chốn chỗ đến, cần phải y chỉ. Nếu có tâm cầu Thầy y chỉ, được được 5 hôm, nếu không tâm cầu, rời một đêm cũng chẳng được; ở trong Tăng thọ dụng (giường, chiếu…) các thức uống ăn đều không nên thọ.

Trong bộ Căn bản Tạp sự nói: Thầy y chỉ, Thầy dạy học hai Thầy nên cung hầu, ví như cả hai Thầy đều bịnh, có sức thì trong nom hai thầy, nếu không sức thì cùng giúp một Thầy y chỉ. Nếu không Thầy dạy học, tùy chỗ mà được ở, nếu không Thầy y chỉ, không nên nương ở. (Đây là thầy y chỉ cần hơn Thầy dạy học).

Nếu tiền an cư, Thầy y chỉ chết, nên lại tìm vị có đức mà y chỉ. Nếu không có, thì đến chỗ khác tìm Thầy y chỉ mà hậu an cư. Nếu hậu an cư, Thầy y chỉ chết, ở trong khoảng hai tháng (Một tháng trăng sáng là 15 ngày, tháng trời tối là 15 ngày) cùng nhau kiểm soát cẩn thận mà ở, quá hai tháng nên đến chốn khác cầu Thầy y chỉ, không được quá trưởng tịnh tuần thứ hai(quá ngày 15-5).

Trong kinh Tỳ Ni Mẫu nói: Thọ y chỉ xong, xin phép 7 ngày ra ngoài giới, đủ 7 ngày trở về đến trong chùa, không mất y chỉ.

Trong luật Ngũ Phận nói: Không cho y chỉ Tăng bốn phương và y nơi tháp mà ở, y như thế, phạm tội Đột kiết la. Cho y chỉ nơi Thượng tọa và Tỳ Kheo y như pháp, có thể dạy ảo, nếu không thọ y chỉ quá 6 hôm phạm tội Đột kiết la.

Trong Bổn luật nói: (đệ) Chẳng được chẳng lựa chọn mà thọ y chỉ và (sư) cho y chỉ không nên sai sứ thọ y chỉ, và cho y chỉ. Nếu như Thầy bịnh, hoặc đi trông nom người bịnh, cho Tỳ Kheo mới thọ giới không y chỉ được ở. Nếu người ưa ở chỗ nhàn tịnh vắng lặng, y chỉ chỗ khác, cần ngay trong ngày được qua về.

NGHI THỨC THẾ PHÁT

(cạo tóc)

- Trước niệm hương… xướng 3 lễ.

- Lư hương sạ nhiệt v.v…

- Nam mô Đại Bi v.v…

- Nam mô Thập phương thường trụ v.v… (Cho người xin xạo tóc ra sau, ngồi xuống hòa tăng).

Thượng tọa hỏi: Tăng họp chưa?

Đáp : Tăng đã họp.

Hỏi : Hòa hợp không?

Đáp : Hòa hợp.

Hỏi : Người chưa thọ giới Cụ Túc ra chưa? Đáp : Người chưa thọ giớ Cụ Túc đã ra.

Hỏi : Tăng nay hòa hợp để làm gì?

Đáp : Thế phát Yết ma. Đại đức Tăng nghe, (A) muốn cầu Tỳ Kheo (P) thế phát, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, Tăng nay cho (A) thế phát, bạch như thế, (liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng : “Thành”.

(Bạch rồi, lại gọi (A) đến lễ Tăng 3 lễ quỳ bạch):

Bạch trên Thượng tọa, chư Đại đức Tăng, con pháp danh M.P trần duyên đã dứt, trước con có xin Thượng tọa xuất gia. Thượng tọa đã hoan hỷ. Nay đủ duyên lành, xin Thượng tọa, chư Đại đức Tăng tác pháp Yết ma thế phát cho con.

- Hòa thượng bảo: “Được” thế phát xuất gia rất là quý báu, công đức rất lớn, xuất gia một ngày, công đức bằng tu tại gia một năm.

Bảo hồ quỳ chấp tay lóng nghe : (Thầy vì khai đạo nói pháp quán đảnh thế phát).

Gã Thiện nam, (Thiện nữ) ngươi từ vô lượng kiếp đã sâu trồng căn lành, nên nay được theo Phật xuất gia mà tu hạnh Bồ Đề, song hạnh ấy quyết do nhờ giới mà sanh. Giới đức huân tu, nước định lóng lặng, Bát Nhã Thánh trí nhơn đây mà phát.

Do trí đây chiếu phá chủng tử, vô minh sanh tử vị lai từ đây mà dứt. Tôi nay rưới nước cam lồ trên đảnh môn, khiến cho thân tâm ông được thanh tịnh, phiền não tiêu trừ, bèn thành pháp khí.

(Hòa thượng cầm cành hoa nhúng trong chén nước thấm trên mái tóc giới tử xướng):

Thiện tai, Thiện nam tử!

Năng liễu thế vô thường Khí tục thú nê hoàn, Công đức nan tư nghì. Nam mô Thanh Lương Địa Bồ Tát Ma ha tát.

(3 lần).

Hòa thượng lại dạy rằng:

Gã Thiện nam, (Thiện nữ) ! Tóc trên đầu của ngươi, từ kiếp vô thỉ đến nay do sanh tử phiền não kiết tập mà thành, không thể tự dứt trừ, chỉ nhờ Tăng mới có thể trừ được, tôi nay chỉ vì ngươi mà cạo bỏ cho.

Đáp : A Di Đà Phật.

Đáp rồi, Hòa thượng lấy dao cạo ba lát trên đảnh, song sau mới bảo người cạo.

Xướng kệ:

Hủy hình thủ chí tiết,

Cát ái từ sở thân, Xuất gia hoằng Thánh đạo, Thệ độ nhất thiết nhân.

Nam mô Ly Cấu Địa Bồ Tát Ma ha tát.

(3 lần).

Lại đọc kệ:

Thế trừ tu phát (nữ, ái phát), Đương nguyện chúng sanh, Viễn ly phiền não, Cứu cánh tịch diệt.

Án tất điện đô mạng đa ra, bát đà da ta bà ha.

(7 lần).

Lại bảo:

Gã Thiện nam, (Thiện nữ) ! , ngươi nay đã cạo tóc rồi, bởi vì có nhân lành đời trước mà được tướng đầu tròn, dần dần ra khỏi trần lao, vượt khỏi lưới ái, y Phật mà ở, thường cúng dường Tam Bảo, siêng tu tam nghiệp, làm các việc phúc. Thầy bạn có dạy bảo, không được chống trái; đối với thượng, trung, hạ tọa, tâm thường cung kính, chớ bàn nói việc dở xấu của người; nam, nữ có phân biệt, Tăng, tục có phần, không phải bực Hiền chớ làm bạn, không phải bực Thánh chớ tôn. Như thế là đóng ba đường ác, mở muôn cửa lành, dụng tâm như vậy mới thật là đệ tử của

Phật.

Cho người cạo tóc lễ ba lễ, thoái ban.

Cho ra sau cạo tóc xong, lễ cầu thọ Sa Di, nếu có đàn.

Kiết toát hồi hướng:

- Thế phát công đức thù thắng hạnh v.v…

- Tam tự quy y…

Điển lễ:

- Thỉnh chư Tôn hồi nghệ trượng đường.

PHÉP TỲ KHEO NI NUÔI CHÚNG

Khi bấy giờ các Tỳ Kheo Ni si mê, độ người không biết dạy bảo, không giữ oai nghi, các Tỳ Kheo Ni bạch Phật, Phật quở trách rồi bảo các Tỳ Kheo: Từ nay trở đi cho Ni muốn độ người trao giới Cụ Túc, nên đến trong Tăng 3 lần xin phép độ người. Tăng nên xem xét vị Ni ấy có thể giáo hóa và dưỡng dục được không; nếu không thể được, nên bảo rằng, thôi đừng độ người. Nếu người có trí tuệ có thể kham năng được, Tăng nên bạch nhị Yết ma cho phép độ người.

Khi ấy Tỳ Kheo Ni tân học nghe đức Thế Tôn cho phép độ người, Ni kia liền xin phép độ người, Phật quở trách rồi kiết giới. Nếu tỳ Kheo Ni chưa đủ 12 tuổi hạ mà trao giới Cụ Túc cho người, phạm oti65 Đọa; cho người y chỉ, nuôi Thức Xoa ma Na Ni, Sa Di NI, đều phạm tội Đột kiết la. Nếu đầy 12 tuổi hạ, Tăng không cho, liền trao giới Cụ Túc cho người, cho đến nuôi Sa Di Ni, phạm tội cũng như thế.

Trong luật tăng Kỳ: Ni nuôi đệ tử cách một thời mưa (cách năm); nếu Ni có phúc đức, có dạy bảo học giới, tuy mỗi năm nuôi chúng đệ tử không tội.

Trong luật Thập Tụng: Nếu xin Yết ma nuôi chúng, nuôi đệ tử, mà không giáo hóa thuyết pháp, Tăng nên làm Yết ma ngăn đừng nuôi chúng nữa.

Nếu Tăng cho làm Yết ma rồi, mà còn nuôi chúng, nuôi một người, bị một tội

Đọa.

Nếu Tỳ Kheo Ni đủ 12 tuổi hạ, có thể dạy bảo, muốn xin phép nuôi chúng, độ Sa Di Ni, cần phải mỗi mỗi riêng xin. Vì sao? Vì mỗi năm độ đệ tử phạm tội, nên riêng xin cách một năm mới độ, tuy mỗi năm nuôi đệ tử, có thể khỏi lỗi này cho nên cần phải xin riêng. Nếu khi xin, tất cả các pháp nghi đều đồng trong Đại Tăng, chỉ trong một văn Yết ma. Dưới chữ Đại đức chỉ thêm một chữ Ni là khác.

Muốn độ người, cần phải xin phép nuôi chúng. Nên trước lễ thỉnh Đại chúng rồi mới đánh kiền chùy, tập Tăng chúng vấn hòa, việc làm như thường nên đáp rằng: “Yết ma cho nuôi chúng”.

Như thế đáp rồi, Ni cầu xin nên làm lễ ba lễ, quỳ dài chấp tay nên bạch như thế này: Đại đức Ni nghe, tôi Tỳ Kheo Ni (A) cầu chúng Tăng xin độ người trao cho giới Cụ Túc, xin Tăng cho tôi Tỳ Kheo Ni (A), độ người trao giới Cụ Túc, xin Tăng thương xót cho. (Như thế ba lần xin rồi, chúng Tăng nên xem xét người ấy nếu không thể dạy bảo… thì không cho độ, nếu có thể dạy bảo v.v… người Yết ma nên bạch như thế này):

Đại đức Ni nghe, Tỳ Kheo Ni (A) này, nay theo chúng Tăng xin độ người, trao cho giới Cụ Túc, nếu Tăng phải thời mà đến, Tăng thuận nghe, Tăng nay cho Tỳ Kheo Ni (A) độ người trao cho giới Cụ Túc, bạch như thế, (liền nên hỏi rằng): Tác bạch có thành không?

- Chúng đều đáp rằng : “Thành”.