Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Luật › Luật Hán dịch
Luật Ma Ha Tăng Kỳ - Tập 2
- Dịch giả
- Thích Phước Sơn
- Thông tin
- Ghi trên sách: Hán dịch: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển, việt dịch: Thích Phước SơnTôn Giáo, 2011
83. Giới: Làm Chân Giường Cao Quá Cỡ
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Khi Đức Thế Tôn chế giới không cho dùng răng, xương, sừng làm ống đựng kim, thì các Tỳ-kheo bèn dùng vàng, bạc, lưu ly, pha lê, ngọc báu để làm. Vì vậy Phật dạy: "Ta không cho phép dùng vàng, bạc, châu báu làm ống đựng kim mà nên dùng đồng, sắt, bạch lạp, chì, thiết, tinh đồng, đồng trắng, tre, gỗ, lụa Khâm-bà-la, lông chim, cho đến dùng cái đai của túi đựng bát để làm". Thế nên nói (như trên).
83. GIỚI: LÀM CHÂN GIƯỜNG CAO QUÁ CỠ.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, vào các ngày trai trong tháng như ngày mồng tám, mười bốn, rằm, nhân dân trong thành rời khỏi thành đi đến đảnh lễ Thế Tôn. Lúc ấy, hoàng tử của vua Ba-tư-nặc cũng đến đảnh lễ. Sau đó, ông đi đến chỗ Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà, cúi đầu đảnh lễ dưới chân, rồi bạch rằng: "Tôi muốn đi tham quan xin chỉ cho tôi xem các chỗ". Các thầy đáp: "Rất tốt", rồi dẫn hoàng tử lên gác, nói: "Hãy xem những cây cột, kèo, đòn dông, xà, trính với những nét chạm trổ và các hình vẽ tinh xảo". Lần lượt đi đến chỗ ở của Nan-đà, hoàng tử thấy trên sàn nhà màu xanh đặt một chiếc giường cao lớn, trên giường trải một cái nệm dày, êm ái, hai đầu giường để những cái gối. Thấy thế, liền hỏi:
- Thưa tôn giả, giường nệm này của ai vậy?
- Của tôi đấy.
- Những thứ này quá sang trọng, không thích hợp cho Tỳ-kheo.
- Nếu không thích hợp với tôi thì ai nên dùng nó?
- Vua hay hoàng tử sử dụng chúng mới thích hợp.
- Tôi không phải hoàng tử sao? Nếu Đức Thế Tôn không xuất gia thì Ngài xứng đáng làm Chuyển luân Thánh vương, thống trị bốn phương thiên hạ, tất cả các ngươi sẽ là con dân của chúng ta. (391c) Nhưng Thế Tôn không thích làm như thế mà xuất gia, thành Phật, làm đấng Pháp vương. Ta là con của đấng Pháp vương, giả sử trang sức những thứ sang trọng hơn nữa cũng vẫn thích hợp, huống gì những vật thô sơ như vậy.
Vương tử nghe rồi, hổ thẹn im lặng. Các Tỳ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi các thầy tới rồi, Phật liền hỏi lại sự việc kể trên:
- Các ông có những việc đó thật không?
- Có thật như vậy, bạch Thế Tôn.
- Vì sao các ông trang bị giường nệm lộng lẫy để cho người đời đàm tiếu? Từ nay về sau, ta không cho phép làm giường quá mức độ.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Sau khi Thế Tôn chế giới không cho làm giường cao quá mức quy định, các Tỳ-kheo liền theo quy định cắt bớt chân giường nhưng lại kê thêm dưới chân. Bấy giờ, nhằm các ngày chay trong tháng như mồng tám, mười bốn, rằm, dân chúng trong thành ra ngoài thành đi đến đảnh lễ Thế Tôn. Vương tử của Vua Ba-tư-nặc cũng tới đảnh lễ. Rồi ông đi đến chỗ Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà, nói: "Xin tôn giả hãy chỉ cho tôi xem các nơi". Cuối cùng, ông đến phòng Nan-đà, thấy chân giường bị cắt, liền hỏi:
- Vì sao mà cắt cái chân giường này?
- Cắt bớt cho đúng theo sự quy định của Thế Tôn.
- Nếu Thế Tôn bảo cắt bớt đầu mà lại kê thêm dưới chân thì có khác gì nhau?
Các Tỳ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền dạy: "Từ nay về sau làm chân giường phải đúng theo mức quy định, Ta không cho phép kê thêm dưới chân".
Đoạn, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo làm chân giường thì phải làm đúng mức quy định, nghĩa là chiều cao tám ngón tay, Tu-già-đà trừ chỗ tra vào thành giường; nếu làm quá mức quy định thì phải cắt bỏ bớt, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề."
Giải thích:
Tỳ-kheo: Như trên đã nói.
Loại giường ngồi, giường nằm: gồm tất cả có mười bốn loại, như đã nói ở trýớc. Nếu làm quá mức qui định thì phạm tội.
Làm: Hoặc tự mình làm, hoặc sai người khác làm.
Tu-già-đà: Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri.
Tám ngón tay: Tám ngón tay của Phật.
Quá: Quá mức quy định.
Trừ chỗ tra vào thành giường: Từ chỗ lỗ trống trở xuống, (nếu thừa) thì cắt bớt, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Nếu không cắt bớt mà sám hối, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Nếu tự mình làm giường rồi ngồi suốt ngày trên đó thì phạm một tội Ba-dạ-đề. Nếu đứng dậy rồi ngồi lại thì mỗi lần ngồi phạm một tội Ba-dạ-đề.
84. Giới: Dồn Bông Làm Nệm
Nếu ngồi trên giường người khác thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu kê thêm chân giường cũng phải kê đúng kích thước đã quy định và vững chắc.
Nếu mình là Tỳ-kheo khách đi đến trú xứ nào mà được phân phối giường theo thứ tự, mà cao quá mức quy định thì nên bảo thầy tri sự cho mượn cái cưa. Nếu hỏi mượn để làm gì, thì đáp: "(392a) Cái giường này cao quá mức quy định, tôi muốn cưa bớt chân cho đúng pháp". Nếu thầy tri sự nói: "Đừng cưa bớt, đàn việt thấy sẽ không vui", và mình cũng không ở đó lâu thì nên đào đất chôn chân giường xuống cho bằng mức quy định. Nếu mình còn ở lại lâu, thì nên dùng ống bằng gỗ bọc lại đoạn chân giường bị chôn dưới đất, đừng để nó bị hư hoại.
Nếu Tỳ-kheo vào xóm làng đến nhà đàn việt ngồi, mà ngồi cái giường cao, thì không được ngồi để thòng đôi chân. Nếu đó là gia đình quen biết cũ thì nên bảo họ đưa cái ghế nhỏ để gác chân. Nếu đó không phải là nhà quen biết cũ thì nên bảo họ đưa viên gạch hay cục gỗ dùng để gác chân mà ngồi. Nhưng nếu ngồi trên giường cao ở nhà phước thiện thì không có tội. Thế nên nói (như trên).
84. GIỚI: DỒN BÔNG LÀM NỆM.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, nhằm các ngày chay trong tháng như ngày mồng tám, mười bốn, rằm, dân chúng trong thành đi đến thăm viếng đảnh lễ Thế Tôn. Vương tử vua Ba-tư-nặc cũng đến đảnh lễ. Rồi ông đến chỗ Nan-đà, Ưu -ba-nan-đà, nói: "Xin trưởng lão hãy chỉ cho tôi xem các nơi". Các thầy nói: "Tốt lắm", rồi liền dẫn Vương tử lên trên gác, vừa chì vừa nói: "Này Vương tử, hãy xem những cây cột, kèo, đòn dông, xà nhà, trính với những nét chạm trổ và các hình vẽ tinh xảo kia kìa"; đoạn, dẫn về phòng
mình. Thấy trên nền phòng màu xanh có đặt một chiếc giường đẹp, trên giường trải một tấm nệm bông, hai đầu giường để những cái gối, rồi trải tấm ra trắng lên trên; thấy thế, Vương tử liền hỏi:
- Đồ đạc này của ai vậy?
- Của tôi đó.
- Những thứ này quá đẹp đẽ, lộng lẫy, không phù hợp với Tôn giả.
- Nếu không phù hợp với tôi thì ai nên sử dụng chúng?
- Vua, vương tử và đại thần dùng chúng mới thích hợp.
- Tôi không phải Vương tử sao? Nếu Thế Tôn không xuất gia thì Ngài xứng đáng làm Chuyển Luân Thánh vương, làm vua bốn phương thiên hạ, tất cả bọn ngươi sẽ là con dân của chúng ta; nhưng Thế Tôn không thích làm vua mà Ngài đã xuất gia, thành Phật làm đấng Pháp luân vương. Ta là vương tử của Pháp luân vương, giả sử trang bị hơn thế nữa cũng vẫn thích hợp, huống gì dùng những vật thô sơ như vậy.
Vương tử nghe xong, hổ thẹn không nói lời nào. Các Tỳ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi, Phật liền hỏi đày đủ các việc kể trên:
- Các ông có việc đó thật không?
- Có thật như vậy, bạch Thế Tôn.
- Vì sao các ông dùng bông làm nệm khiến cho người đời đàm tiếu? Từ nay về sau, Ta không cho phép dùng bông làm nệm.
Thế rồi, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo dùng bông làm nệm, để ngồi hay nằm thì phải moi bỏ, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề."
Giải thích:
Bông: Gồm các loại như bông a-già, bông bà-già, (392b) bông cưu-tra-xà, bông giác, bông cỏ, bông ca-thi, bông hoa và các loại khác. Đó gọi là bông. Phải moi bông trong nệm ra hết rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Khi moi bông ra, phải đập giũ làm cho hết; nếu không hết, thì nhúng nước cho ướt tay, chà lên làm cho sạch, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề.
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Nếu tự mình làm, rồi trọn ngày ngồi trên đó, thì phạm một tội Ba-dạ-đề. Nếu đứng dậy rồi ngồi trở lại, thì mỗi lần ngồi phạm một tội Ba-dạ-đề. Nếu ngồi trên bông của người khác, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Nếu nhồi bông làm gối dùng gối đầu, kê chân thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Nhưng vì bệnh mà gối đầu, kê chân, thì không có tội. Nếu dùng da nhồi bông làm gối thì phạm hai tội Việt-tỳ-ni, vì cả da và bông.
Nếu Tỳ-kheo vào xóm làng, rồi bị gió thổi bông bay dính trên y, mà túm y lại ngồi, thì phạm tội Việt-tỳ-ni; phải giũ sạch rồi mới ngồi.
Nếu xe chở bông hay có người gánh, mang bông đi rồi bông bị gió thổi bay dính lên y của Tỳ-kheo mà Tỳ-kheo túm lại ngồi, thì phạm tội Việt-tỳ-ni; phải giũ hết bông, rồi mới ngồi.
Nếu chỗ đất có phủ bông cỏ thì Tỳ-kheo không được ngồi. Nếu Tỳ-kheo đi ngang qua ruộng có bông giác, khiến bông dính trên y, thì không được ngồi, phải giũ hết rồi mới ngồi, nếu trải
85. Giới: Làm Tọa Cụ Quá Quy Định
bông cỏ, bông hoa rồi ngồi lên trên, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Nếu dồn đống bông cỏ, bông hoa rồi ngồi lên trên cũng phạm tội Việt-tỳ-ni. Nếu trồng ruộng bông, cũng phạm tội Việt-tỳ-ni. Nếu vì luật sư, pháp sư mà trải tòa sư tử, rải hoa, mà hoa dính trên tòa thì không được ngồi, phải phủi hết hoa, rồi mới ngồi, thì không có tội. Thế nên nói (như trên).
85. GIỚI: LÀM TỌA CỤ QUÁ QUY ĐỊNH.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Vì năm điều lợi ích nên Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri cứ năm hôm đi tuần hành phòng các Tỳ-kheo một lần, Ngài thấy giường nệm ngọa cụ của các Tỳ-kheo có những vết nhớp dơ bẩn bỏ ngổn ngang khắp nơi giống như hoa mạn đà la đang phơi giữa nắng gắt, Phật liền hỏi các Tỳ-kheo:
- Giường nệm ngọa cụ của ai mà dơ nhớp bẩn thỉu thế này?
- Bạch Thế Tôn, đó là ngọa cụ của các Tỳ-kheo vì không dùng vật gì che đậy nên bị dơ nhớp như vậy.
- Từ nay về sau, Ta cho phép làm tọa cụ.
Lại nữa, khi Phật cho phép làm tọa cụ rồi, các Tỳ-kheo bèn may tọa cụ nhiều lớp. Vì năm việc lợi ích nên đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri cứ năm hôm đi tuần hành phòng các Tỳ-kheo một lần, Ngài thấy những vải vóc, tọa cụ dơ bẩn bỏ ngổn ngang khắp nơi, giống như hoa mạn đà la đem phơi ngoài nắng gắt, tuy biết nhưng Phật vẫn hỏi:
- Những tọa cụ của ai để nguyên tua vải mà may, cáu bẩn dơ dáy thế này?
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn cho phép làm tọa cụ, (392c) Nên các Tỳ-kheo bèn để nguyên tua vải mà may như vậy.
- Vì sao các ông lại để nguyên tua vải mà may tọa cụ? Từ nay về sau phải làm cho đúng mức, chiều dài hai gang tay tu già đà, chiều rộng một gang tay rưỡi.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, nhiều Tỳ-kheo đang ở tại giảng đường, bàn bạc như sau: "Này Trưởng lão, Thế Tôn chế tọa cụ lớn nhỏ, nếu trải chỗ ngồi thì hai đầu gối không có, nếu đắp trên hai đầu gối, thì chỗ ngồi lại không có". Các Tỳ-kheo bèn đem nhân duyên ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền hỏi các Tỳ-kheo:
- Vị Thượng tọa trong chúng Tăng là ai?
- Xá-lợi-phất, bạch Thế Tôn.
Phật liền nói với Xá-lợi-phất: "Nhiều vị phạm hạnh bàn về việc đó, vì sao ông ngồi im lặng mà nghe? Nay Ta phạt ông phải đứng phơi nắng".
Xá-lợi-phất nhận sự trừng phạt, đứng phơi nắng ngoài trời. Các Tỳ-kheo liền đến trước Thế Tôn sám hối và bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, Tôn giả Xá-lợi-phất thân thể mảnh mai yếu đuối, xin Thế Tôn tha thứ lỗi lầm cho thầy, chớ để thầy mất vui".
Phật nói: "Chẳng những ngày nay tâm ông ấy không thể lay chuyển mà trong thời quá khứ cũng đã từng như vậy, như trong Kinh Xà Bản Sinh đã nói rõ. Con rắn lúc ấy là Xá-lợi-phất, tâm nó rất kiên cố không hề lay chuyển".
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Vì năm việc lợi ích nên cứ năm hôm Đức Như
Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri đi tuần hành qua phòng các Tỳ-kheo một lần, thấy tấm nệm của Tăng ở giữa mới tốt, nhưng hai bên dơ bẩn, Phật biết mà vẫn hỏi:
- Này Tỳ-kheo, ngọa cụ này của ai mà ở giữa thì mới tốt nhưng hai bên dơ bẩn thế này?
- Bạch Thế Tôn, vì Thế Tôn chế tọa cụ nhỏ che không đủ, nên chỗ được che thì sạch, còn chỗ không che thì dơ.
- Từ nay về sau, Ta cho phép làm tọa cụ hai lớp, nhưng không được làm một cách tùy tiện, mà nên dùng loại vải cũ nhỏ may thành hai lớp. Nếu dùng vải Khâm-bà-la thì một lớp, còn vải Kiếp bối thì làm hai lớp.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, tôn giả A-na-luật vắt tọa cụ trên vai, đến đảnh lễ dưới chân Thế Tôn. Phật biết mà vẫn hỏi: - Vật gì trên vai ông vậy?
Bạch Thế Tôn, đó là tọa cụ nhỏ. Song cái tọa cụ này nhỏ quá, xin Thế Tôn cho phép tăng thêm lên.
- (393a)Tăng thêm chừng bao nhiêu là vừa đủ?
- Bạch Thế Tôn, chừng một gang tay.
- Ta cho phép tăng thêm một gang tay.
Đoạn, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo làm tọa cụ thì phải làm đúng kích thước chiều dài hai gang tay Tu-già-đà, chiều rộng một gang tay rưỡi, lại tăng thêm (mỗi chiều) một gang tay nữa. Nếu làm quá mức quy định thì phải cắt bỏ bớt, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề."
Giải thích:
Làm: Hoặc tự mình làm, hoặc sai người khác làm.
Tọa cụ: Đức Thế Tôn cho phép làm với mức độ chiều dài hai gang tay Tu-già-đà, chiều rộng một gang tay rưỡi.
Chiều dài: Tức chiều dọc.
Chiều rộng: Tức chiều ngang.
Tu-già-đà: Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri.
Gang tay: Gang tay của đức Như Lai dài hai thước bốn tấc (?)
Thêm một gang tay: Gấp hai, ba lớp (miếng) vải rồi kết nối thêm vào tọa cụ. Nếu quá mức qui định thì cắt bớt rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Nếu không cắt bớt mà sám hối, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Nếu tự mình làm, hoặc sai người khác làm chiều dài đúng cỡ, chiều rộng quá cỡ, thì khi làm xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu tự mình làm hoặc sai người khác làm chiều rộng đúng cỡ, chiều dài quá cỡ, hay ở giữa đúng cỡ, ở ngoài rìa quá cỡ, hay ở ngoài rìa đúng cỡ, ở giữa quá cỡ, thì khi làm xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni.
Khi gấp lại, xếp lại, rấm nước rồi đem phơi khô mà vẫn còn dài lớn quá cỡ, thì phạm tội Ba-dạ-đề; nếu sử dụng thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Khi làm phải làm đúng cỡ, không được làm quá cỡ.
Tọa cụ là loại vật dụng bằng vải vóc dùng để ngồi, nên không được làm ba y, không được tịnh thí, hay dùng để lót củi, cỏ hoặc lau chùi, mà chỉ được dùng để trải ngồi.
Nếu đi đường thì được xếp lại để trên túi y, hay vắt trên vai rồi mang đi. Thế nên nói (như trên).
86. Giới: May Y Che Ghẻ Quá Kích Cỡ
86. GIỚI: MAY Y CHE GHẺ QUÁ KÍCH THƯỚC.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Vì năm sự lợi ích nên Thế Tôn cứ năm hôm đi tuần tra phòng ở của các Tỳ-kheo một lần, thấy y bị dính đày máu mủ của ghẻ lở đang phơi nắng, tuy biết nhưng Phật vẫn hỏi các Tỳ-kheo:
- Y của ai mà dơ bẩn thế này?
- Bạch Thế Tôn, vì các Tỳ-kheo bị bệnh ghẻ lở nên y phục dơ bẩn như thế.
- Từ nay về sau, Ta cho phép các Tỳ-kheo được may y che ghẻ.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Thế Tôn cho phép may y che ghẻ, các Tỳ-kheo không cắt các tua ở lề tấm vải mà may nguyên như vậy. Vì năm sự lợi ích nên cứ năm hôm Thế Tôn đi tuần tra phòng ở của các Tỳ-kheo một lần; Ngài thấy những chiếc y che ghẻ được may với những tua vải, dính đày máu mủ đang phơi ngoài nắng. Tuy biết (393b) nhưng Phật vẫn hỏi các Tỳ-kheo.
- Y của ai mà may cả những tua vải, dơ bẩn như thế này?
- Bạch Thế Tôn, khi Thế Tôn cho phép may y che ghẻ, các Tỳ-kheo may nguyên cả những tua vải, nên bị dính máu mủ dơ như thế đó.
- Vì sao các ông để nguyên cả tua vải may y che ghẻ? Từ nay về sau may y che ghẻ phải đúng với kích thước.
Đoạn, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích
mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo may y che ghẻ thì phải may đúng theo kích thước, chiều dài bốn gang tay Tu-già-đà, chiều rộng hai gang tay rưỡi. Nếu may quá kích thước thì phải cắt bỏ, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề."
Giải thích:
Y che ghẻ: Thế Tôn cho phép may với kích thước dài rộng theo gang tay của Tu-già-đà, như trên đã nói. Nếu quá kích thước thì cắt bỏ, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Nếu không cắt bỏ mà sám hối thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Nếu tự mình may hoặc sai người khác may mà chiều dài đúng kích thước, chiều rộng quá kích thước, hoặc chiều rộng đúng kích thước, chiều dài quá kích thước, hoặc ở giữa đúng kích thước, ngoài lề quá kích thước, hoặc ngoài lề đúng kích thước, ở giữa quá kích thước, thì khi may xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni.
Khi xếp lại đo, gấp lại đo, thấm nước đo, rồi đem phơi khô mà còn dài rộng quá cỡ, thì làm xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni. Cho nên cần phải làm đúng theo kích thước.
Loại y che ghẻ và y tùy thân không được dùng làm ba y, không được tịnh thí, không được dùng để gói củi, cỏ, hay lau chùi. Khi muốn vào xóm làng thì mặc y che ghẻ trước mặc y tăng già lê sau, rồi buộc chặt lại. Khi trở về, thì cởi y Tăng-già-lê đập giũ, xếp lại, cất vào chỗ cũ, còn y che ghẻ thì đừng cởi, nếu cởi vảy ghẻ sẽ lột ra chảy máu, cần ngâm mình dưới nước, nhưng không được ngâm mình ở chỗ Tăng chúng thường tắm, mà nên ngâm ở chỗ vắng vẻ. Sau khi y đã thấm nước thì cởi ra
87. Giới: May Áo Tắm Mưa Quá Kích Thước
giặt cho sạch. Lúc tắm xong, nên dùng nó lau mình. Cách sử dụng hằng ngày cũng đều như vậy. Đến khi ghẻ lành thì được dùng nó làm ba y và tịnh thí, ngoại trừ việc dùng tiếp tục. Thế nên nói (như trên).
87. GIỚI: MAY ÁO TẮM MƯA QUÁ KÍCH THƯỚC.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trong ba mươi việc, nhất là vấn đề liên quan đến TỲ-xá-khư-lộc-mẫu bố thí y tắm mưa cho các Tỳ-kheo trong vòng mười hai do diên.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Sau khi Thế Tôn cho phép may y tắm mưa, các Tỳ-kheo không cắt bỏ các tua vải, cứ để nguyên như thế mà may. Vì năm việc lợi ích nên cứ năm hôm Thế Tôn đi tuần hành qua phòng các Tỳ-kheo một lần, thấy những tua vải của y tắm mưa bị dơ bẩn được đem phơi nắng, tuy biết nhưng Phật vẫn hỏi:
- Y phục của ai mà để nguyên cả tua vải may dơ bẩn như thế?
- (393c) Bạch Thế Tôn, sau khi Phật cho phép may y tắm mưa, các Tỳ-kheo để nguyên cả tua vải may nên trông nhơ bẩn như thế.
- Vì sao các ông lại để nguyên cả tua vải may y tắm mưa? Từ nay về sau phải may đúng kích thước, chiều dài sáu gang tay Tu-già-đà, chiều rộng hai gang tay rưỡi.
Đoạn, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo may y tắm mưa phải may đúng kích thước, chiều dài sáu gang tay Tu-già-đà, chiều rộng hai gang tay rưỡi. Nếu quá kích thước thì phải cắt bỏ, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề".
Giải thích:
Y tắm mưa: Đức Thế Tôn quy định kích cỡ, chiều dài sáu gang tay Phật, chiều rộng hai gang tay rưỡi. Chiều dài, chiều rộng của gang tay Phật như trên đã nói. Nếu quá kích cỡ thì phải cắt bỏ rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Nếu không cắt bỏ mà sám hối thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Nếu tự mình may hoặc sai người khác may mà chiều dài đúng kích thước, chiều rộng quá kích thước, hoặc chiều rộng đúng kích thước, chiều dài quá kích thước, hoặc ở giữa đúng kích thước mà ở ngoài biên quá kích thước, hoặc ở ngoài biên đúng kích thước, ở giữa quá kích thước, thì khi may xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu tự mình làm hay sai người khác làm như gấp lại, xếp lại, thấm nước rồi đem phơi khô, mà làm xong còn dài rộng quá cỡ, thì phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Vị Tỳ-kheo nào thành tựu năm đức tính thì Tăng nên mời chia y tắm mưa. Năm đức tính đó là: 1/ Không thiên vị; 2/ Không giận dữ; 3/ Không sợ hãi; 4/ Không ngu si; 5/ Biết ai được chia, ai không được chia.
Thầy Yết-ma nên tác bạch như sau:
"Xin đại đức Tăng lắng nghe. Tỳ-kheo mỗ giáp thành tựu năm đức tính, nếu thời gian thích hợp đối với tăng, tăng hãy mời Tỳ-kheo mỗ giáp chia y tắm mưa. Đây là lời tác bạch.
"Xin đại đức Tăng lắng nghe. Tỳ-kheo mỗ giáp thành tựu năm đức tính, nay Tăng mời Tỳ-kheo mỗ giáp chia y tắm mưa.
Các Đại đức nào bằng lòng Tỳ-kheo mỗ giáp chia y tắm mưa thì im lặng, ai không bằng lòng hãy nói. Tăng đã bằng lòng mời Tỳ-kheo mỗ giáp chia y tắm mưa, nên im lặng. Tôi ghi nhận việc này là như vậy".
Sau khi làm Yết-ma xong nên xứơng ở giữa Tăng: "Thưa các đại đức, các vật được chia ở đây sai khác không đồng nhau, cỡ chừng bốn ngón, tám ngón tay thì theo lý không được kể đến". Nếu không xướng như vậy thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Từ ngày mồng một tháng tư trở đi, hễ được y tắm mưa, thì lần lượt chia từ thượng tọa trở xuống. Khi đã có rồi thì không được tắm khỏa thân, cũng không được mặc y tắm mưa thường xuyên mà nên mặc những y cụ khác. Nếu ở chỗ vắng hoặc chỗ nước sâu thì tắm khỏa thân không có tội.
(394a) Không được mặc y tắm mưa làm các việc trong chúng Tăng như dọn quá đường, lau nhà, hốt tro trắng, hốt bùn, lợp nhà, khai thông rãnh nước, đào giếng, mà nên mặc những cái y cũ khác làm các việc ấy.
Y tắm mưa này không được dùng làm ba y; không được dùng tịnh thí; không được dùng vào những việc như đi lấy củi, cỏ, hay lau chùi; không được mặc vào trong những ao nước, vũng nước để tắm. Được mặc khi có mưa lớn, nhưng mưa nhỏ thì không được mặc. Nếu cơn mưa lớn bỗng dưng hết, mà cáu bẩn chưa sạch, thì được mặc vào trong ao, trong vũng nước để tắm.
Nếu Tỳ-kheo bị bệnh thổ tả rồi uống thuốc, hay lể đầu chảy máu, hoặc lúc thọ trai ở chỗ trống, thì được dùng y này làm màn để che.
Y tắm mưa này được sử dụng từ nửa tháng tư đến rằm tháng tám. Khi mãn hạn nên xướng giữa Tăng rằng: "Thưa các Đại đức, hôm nay Tăng xả y tắm mưa". Xướng ba lần như vậy. Khi
88. Giới: May Y Quá Cỡ Y Phật
đã xả rồi, được dùng làm ba y, hoặc tịnh thí, hoặc dùng vào các việc khác. Thế nên nói (như trên).
88. GIỚI: MAY Y QUÁ CỠ Y PHẬT.
Khi Phật an trú tại thành Vương Xá, nói rộng như trên. Bấy giờ các Tỳ-kheo mặc y để nguyên các tua vải. Các ngoại đạo cũng mặc y để nguyên các tua vải. Khi ấy Ưu-bà-tắc muốn đảnh lễ Tỳ-kheo, lại đảnh lễ nhầm ngoại đạo, đến khi nghe lời chúc nguyện khác lạ, mới biết không phải là Tỳ-kheo, nên thấy mắc cỡ. Trái lại, đệ tử của ngoại đạo muốn đảnh lễ ngoại đạo, lại đảnh lễ nhầm Tỳ-kheo; hai bên có những nhầm lẫn như vậy. Các Tỳ-kheo bèn đem sự kiện ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền dạy: "Từ nay về sau, y của Tỳ-kheo phải cắt bỏ những cái tua để tác tịnh và nhuộm để tác tịnh".
Các ngoại đạo vì muốn cho mình khác với Tỳ-kheo nên dùng son, đá đỏ nhuộm y, cầm gậy có ba nấc và chiếc bình nhỏ.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, các Tỳ-kheo ở nơi hoang dã khi được y Câu-xá-da, muốn mặc, bèn dùng màu để nhuộm, như ba loại màu dùng để nhuộm y mà ở trên đã nói.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Tỳ Xá Ly, Tỳ-kheo được y Khâm-bà-la cũng như trên đã nói.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, tôn giả Tôn đà la-nan-đà vốn là con trai di mẫu của Phật, có ba mươi tướng. Sau bữa ăn, thầy từ thành Xá-vệ đi ra, có A-nan đi theo sau, như trong việc ba màu y ở trên đã nói.
Lại nữa, khi Phật ở tại thành Xá-vệ, lúc ấy, tôn giả A-la-quân-trà may y của mình theo kích thước y của Phật, rồi mặc đi vào thành Xá-vệ. Vị Tỳ-kheo này thân lùn mà y dài, nên kéo lê y trên đất mà đi, do vậy, bị người đời đàm tiếu rằng: "Sa-môn Thích tử kéo lê y mà đi". Lại có người mỉa mai: "Ông không biết sao? Y của Sa-môn Cù Đàm không phải do chính cha mẹ mình may, mà là nhặt của người ta vứt, nên mới như vậy."
Các Tỳ-kheo bèn đem sự việc đó đến bạch lên Thế Tôn. (394b) Phật liền bảo gọi A-la-quân-trà đến. Khi thầy đến rồi, Phật bèn hỏi lại sự việc trên:
- Ông có việc đó thật không?
- Có thật như vậy, bạch Thế Tôn.
- Từ nay về sau, nên tùy theo kích cỡ của thân mình mà may y.
Đoạn, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Khi Tỳ-kheo may y thì phải căn cứ kích cỡ y của Như Lai để may, nếu may quá kích cỡ phải cắt bỏ, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Cỡ y của Như Lai chiều dài chín gang tay Tu-già-đà, chiều rộng sáu gang tay. Đó gọi là cỡ y của Như Lai".
Giải thích:
(Một số vấn đề đã giải thích ở trên).
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.
Nếu tự mình may hay sai người khác may mà dài đúng cỡ, rộng quá cỡ, thì khi may xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni.Nếu tự mình may hay sai người khác may mà chiều rộng đúng cỡ, chiều dài quá cỡ hoặc ở giữa đúng cỡ, ngoài biên quá cỡ, hoặc ngoài biên đúng cỡ, ở giữa quá cỡ, hoặc gấp lại, xếp lại, thấm nước rồi đem phơi khô mà còn dài rộng, thì làm xong phạm tội Ba-dạ-đề; khi sử dụng phạm tội Việt-tỳ-ni. Khi may nên may giảm kích thước, không được may quá kích thước, và phải tùy theo kích cỡ của thân mà may.
Y Tăng-già-lê có ba loại: Thượng, trung, và hạ. Loại thượng: dài năm khuỷu tay, rộng ba khuỷu tay. Loại trung: dài năm khuỷu tay, một tay không duỗi ra; rộng ba khuỷu tay, một tay không duỗi ra. Loại hạ: dài bốn khuỷu tay rưỡi, rộng ba khuỷu tay, một tay không duỗi ra. Khi đắp y dùng hai ngón tay căng ra mà đắp.
Y Uất-đa-la-tăng có ba loại: Thượng, trung và hạ. Loại thượng: dài năm khuỷu tay, rộng ba khuỷu tay. Loại trung: dài năm khuỷu tay, một tay không duỗi ra; rộng ba khuỷu tay, một tay không duỗi ra. Loại hạ: dài bốn khuỷu tay rưỡi, rộng ba khuỷu tay, một tay không duỗi ra.
Y An-đa-hội cũng có ba loại: Thượng, trung, và hạ. Loại thượng: dài năm khuỷu tay, rộng ba khuỷu tay. Loại trung: dài năm khuỷu tay, một tay không duỗi ra, rộng ba khuỷu tay, một tay không duỗi ra. Loại hạ: dài bốn khuỷu tay rưỡi, rộng ba khuỷu tay, một tay không duỗi ra.
Cuối cùng cho đến loại Phú-tam-mạn-đà-la, quần v.v... Thế nên nói (như trên).
LUẬT MA HA TĂNG KỲ
Hết quyển thư hai mươi
Mục Lục Tập 2
MỤC LỤC TẬP 2
Trang
QUYỂN THỨ MƯỜI MỘT
NÓI RÕ PHẦN BA ( NGUYÊN CĂN GỌI PHẦN BỐN)
CỦA BA MƯƠI PHÁP NI TÁT TỲ BA DẠ DỀ)
24. Giới : Cho y rồi lấy lại …………………………………………09
25. Giới : Sắm áo mưa trước thời hạn ……………………………15
26. Giới : Xin chỉ sợi về dệt vải ……………………………………18
27. Giới : Quỵt tiền của thợ dệt…………………………………… 21
28. Cất y cúng gấp quá hạn …………………………………………27
29. Giới rời y quá thời hạn…………………………………………..33
30. Giới : Biển thủ tài sản của Tăng ………………………………38
QUYỂN THỨ MƯỜI HAI
NÓI RÕ PHẦN THỨ NHẤT CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
1. Giới : Cố ý vọng ngữ ………………………………………….43
2. Giới : Gièm pha thành phần, nghề nghiệp… ………………47
3. Gới : Nói để ly gián kẻ khác …………………………………52
4. Giới : Khơi lại sự tranh cãi …………………………………..56
QUYỂN THỨ MƯỜI BA
NÓI RÕ PHẦN THỨ HAI CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
5. Giới : Thuyết pháp cho phụ nữ quá giới hạn……………… 102
6. Gới : Dạy người chưa thọ cụ túc đọc tụng………………… 108
7. Giới : Nói thật rằng mình đắc đạo ……………………………111
QUYỂN THỨ MƯỜI BỐN : NÓI RÕ PHẦN BA CỦA PHÁP ĐƠN ĐỀ
8. Giới : Nói tội nặng của Tỳ-kheo khác……………………………113
9. Giới : Đồng ý Yết-ma, sau phủ nhận……………………………..117
10. Giới : Hủy báng giới pháp ……………………………………….. 119
11. Giới : Chặt phá cây sông …………………………………………..122
12. Giới : Nói để nhiễu loạn người khác ………………………………129
13. Giới : Chê trách chức sự của Tăng ………………………………..133
14. Giới : Trải đồ của Tăng ở chỗ trống ………………………………138
15. Giới : Trải đồ của Tăng ở chỗ khuất……………………………… 143
16. Giới : Lôi Tỳ-kheo khác ra khỏi phòng…………………………. 146
QUYỂN THỨ MƯỜI LĂM
NÓI RÕ PHẦN THỨ TƯ CỦA CHÍN MƯƠI PHÁP ĐƠN ĐỀ
17. Giới : Cưỡng chiếm chỗ nằm của người khác…………………….. 149
18. Giới nằm giường có chân nhọn…………………………………….. 153
19. Giới Dùng nước có sinh trùng……………………………………...154
20. Giới Lợp nhà quá ba lớp……………………………………………156
21. Giới : Tự đi láy Ni……………………………………………………160
22. Giới : Giáo giới Ni cho đến trời tối………………………………….162
23. Giới : Khi đi dạy Ni không bạch Tỳ-kheo khác ……………………166
24. Giới : Phỉ báng vị giáo thọ Nị ……………………………………….170
25. Giới : Ngồi với Ni ở chỗ khuất……………………………………… 171
26. Giới : Hẹn đi chung đường với Ni …………………………………..174
27. Giới : Hẹn đi chung thuyền với Ni …………………………………178
28. Giới : Đem y cho Ni không phải bà con……………………………. 180
29. Giới : May y cho Ni không phải bà con…………………………… 183
30. Giới : Ăn thức ăn do Ni ca ngợi…………………………………….. 184
QUYỂN THỨ MƯỜI SÁU
NÓI RÕ PHẦN THỨ NĂM CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
31. Giới : Ăn quá giới hạn được cúng dường…………………………… 193
32. Giới : Ăn nhiều lần trong ngày……………………………………… 196
33. Giới : Ăn rồi, ăn lại …………………………………………………..210
34. Giới : Khuyên người ăn rồi, ăn nữa ………………………………….222
35. Giới : Ăn thức ăn không được mời …………………………………..224
QUYỂN THỨ MƯỜI BẢY
NÓI RÕ PHẦN THỨ SÁU CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
36. Giới : Ăn phi thời …………………………………………………….237
37. Giới : Để dành thức ăn mà ăn ……………………………………... ..237
38. Giới : Nhận thức ăn quá mức đã cho …………………………………244
39. Giới : Không bệnh mà sinh thức ăn ngon……………………………. 250
40. Giới : Không bệnh mà nhóm lửa ……………………………………..255
41. Giới : Ngủ quá thời hạn cho phép …………………………………….271
42. Giới : Gởi dục rồi phủ nhận …………………………………………. 277
43. Giới : Làm cho người khác nhịn đói …………………………………..279
44. Giới : Xuyên tạc giới pháp, không nghe lời… ……………………….. 281
QUYỂN THỨ MƯỜI TÁM
NÓI RÕ PHẦN THỨ BẢY CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
45. Giới : Bao che người có lỗi ………………………………………….. 287
46. Giới : Chứa chấp Sa-di bị đuổi …………………………………289
47. Giới : Mặc y không hoại sắc ……………………………………293
48. Giới : Cất giữ bảo vật …………………………………………299
49. Giới : Tắm quá giới hạn cho phép …………………………… 309
50. Giới : Uống nước có sinh trùng ………………………………...315
51. Giới : Cho Tu sĩ ngoại đạo đồ ăn ……………………………….319
52. Giới : Ngồi nơi phòng ngủ nhà thí chủ………………………..322
53. Giới : Ngồi chỗ khuất nhà thí chủ………………………………322
54. Giới : Đi xem quân trận………………………………………...324
55. Giới : Ở trong quân trại quá hạn…………………………….....326
56. Giới : Xem quân đội diễn tập………………………………..…330
57. Giới : Đánh Tỳ-kheo khác…………………………………..….333
58. Giới : Dọa đánh Tỳ-kheo khác……………………………..…..334
QUYỂN THỨ MƯỜI CHÍN
NÓI RÕ PHẦN THỨ TÁM CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
59. Giới : Che dấu tội Tỳ-kheo khác…………………………….…..337
60. Giới : Sát hại sinh vật……………………………………………340
61. Giới : Gây phiền toái Tỳ-kheo khác……………………………..346
62. Giới : Y cho rồi, lấy lại mặc……………………………………...350
63. Giới : Giấu vật dụng của người khác…………………………….352
64. Giới : Hù nhát Tỳ-kheo khác……………………………………..354
65. Giới : Đùa giỡn trong nước………………………………………357
66. Giới : Chỉ chỏ lẫn nhau ………………………………………….360
67. Giới : Hẹn đi chung đường giới người nữ……………………….363
68. Giới : Ngủ chung một nhà giới phụ nữ…………………………..367
69. Giới : Ngồi chung với phụ nữ ở chỗ vắng………………………..371
70. Giới : Cho người chưa đủ tuổi thọ giới…………………………..374
71. Giới : Hẹn đi chung với bọn cướp………………………………..378
72. Giới : Đào xới đất đai…………………………………………….384
QUYỂN THỨ MƯỜI CHÍN
NÓI RÕ PHẦN THỨ CHÍN CỦA CHÍN MƯƠI HAI PHÁP ĐƠN ĐỀ
73. Giới : Nhận cúng dường quá thời hạn…………………………….389
23. Giới : Chống cự lại sự khuyên học……………………………….393
Giới : Uống các thứ rượu ………………………………………...396
76. Giới : Khinh thường người khác………………………………….401
77. Giới : Nghe lén sự tranh cãi……………………………………….404
78. Giới : Lẳng lặng bỏ cuộc hộp mà đi……………………………….407
79. Giới : Vào làng mà không báo người khác…………………………409
80. Giới : Đi phi thời không báo người khác……………………………413
81. Giới : Vào vương cung quá sớm…………………………………....418
82. Giới : Dùng Xương sừng làm uống đựng được kim ……………….421
83. Giới : Làm chân giương cao quá cỡ………………………………...424
84. Giới : Dồn bông làm nệm…………………………………………...427
85. Giới : Làm tọa cụ quá quy định……………………………………..430
86. Giới : May y che ghẻ quá kích cỡ…………………………………...434
87. Giới : May áo tắm mưa quà kích thước……………………………...436
88. Giới : May y quá cỡ y Phật ………………………………………….439
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
