Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tâm Như Trí Thủ
Tâm Như – Trí Thủ Toàn Tập · Quyển III: Luận
- Tác giả
- Thích Trí Thủ
- Thông tin
- Nguồn: Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011)
Lời giới thiệu (Trong cuốn Liễu sanh Thoát Tử)
LỜI GIỚI THIỆU
(Trong cuốn Liễu sanh thoát tử)
Trước đây cách hai ngàn năm trăm mười hai năm, đức Phật đã từng dạy với các đệ tử rằng: "Trong một bát nước có đến tám muôn bốn ngàn vi trùng". Thời ấy nếu ai nghe qua chắc không khỏi mỉm cười mà cho là hoang đường hay vô lý, rồi đem lòng ngờ vực không tin. Nhưng mặc dầu ai không tin mà sự thật bao giờ cũng là sự thật, không phải vì không tin mà kém mất phần giá trị của nó.
Tập sách Liễu sanh thoát tử, hay Cứu độ trung ấm thân này chính do thời Liêu dịch. Nguyên Cư sĩ đã dày công sưu tầm trong các kinh điển mà biên soạn ra. Thầy Thích Quang Phú giáo sư Phật học đường Báo Quốc, sau khi dịch xong, đã đưa cho xem. Tôi nhận thấy trong đó có nhiều điểm rất hay đối với nhân tâm thế đạo. Không những thế, nó cũng có thể giúp ích một phần nào cho những ai đang nghiên cứu về phần Linh học.
Tôi thiết tưởng hàng Phật tử xuất gia nên coi vào đấy mà lo trau dồi đức hạnh, đào luyện thân tâm, hầu cứu vớt sanh linh thoát vòng đau khổ, để thực hành công việc lợi tha trong muôn một. Hàng Phật tử tại gia cũng nên xem vào đấy mà thực hành cứu độ cho thân linh trong giờ phút cuối cùng "ngàn thu nhất biệt". Hầu mong tỏ lòng hiếu thảo chơn chánh và cải bỏ những tục lệ phiền phức sai lầm trong khi tang lễ, hòng gây một phong tục chánh tín Phật pháp ở tương lai. Như thế hẳn là một tập sách đáng đem truyền dạy đó.
Còn nói về Trung ấm thân, thì theo như lời Phật dạy: Chỉ có người nào đã chứng được Đạo nhãn mới xem thấy, Ngoài ra, những kẻ phàm phu chưa chứng thánh trí thì không thể nào trông thấy được. Thế thì nó hoang đường mê tín hay không sẽ có thời gian trả lời. Cũng như ngày nay không cần phải giải thích, nhưng với sự thật, mọi người đều thấy trong nước có vô số vi trùng.
Với thời nay, tôi mong rằng hàng Phật tử tại gia cũng như xuất gia, ai nấy đều nên y theo trong đó mà làm thì kẻ đã chết cũng như người còn sống sẽ hưởng được nhiều phần lợi ích. Thật ra, đạo Phật không chỉ chú trọng lúc sắp chết, mà khi đang sống phải cần được an vui. Cho nên, ngoài những phương pháp hành trì khi đang sống, đức Phật còn chỉ cho ta những việc cần thực hiện khi sắp chết hoặc đã chết. Vậy thì chúng ta không có quyền nói đạo Phật chỉ chú trọng cái chết mà bỏ quên sự sống.
Bởi lẽ ấy, tôi xin kính lời giới thiệu cùng toàn thể Phật tử.
PL.2512, Báo Quốc ngày 10 tháng Chạp năm Kỷ sửu
Giám đốc Phật học đường Báo Quốc
THÍCH TRÍ THỦ.
Lời giới thiệu kinh Kim Quang Minh
Phàm chơn tâm là ngoài mọi đối đãi, tuy hòa vào muôn vật mà vẫn thường còn bất biến. Nhưng diệu hạnh rất khó lường, tùy các duyên mà ứng hiện cùng khắp. Đứng về mặt đế lý chơn thật thì không chấp nhận một mảy trần; nhưng về sự tướng, cũng như công hạnh tu hành thì không bỏ một pháp nào cả. Đức Phật thuyết Kinh KIM QUANG MINH là y nơi chơn tâm thanh tịnh mà kiến lập hạnh giải thoát, để dắt dẫn chúng sanh ra khỏi tà mê. Đó là Bảo tạng pháp môn Đốn viên đại dụng. Bởi vì, Bồ tát chẳng sa vào hành chấp Không. Nhưng muốn đạt được pháp thân lại không thể tìm trong hữu tướng Có. Có, Không cộng lập. Sự, Lý, dung thông; là yếu chỉ của Kinh vậy.
Đại đức Thiện Trì nguyên là vị tăng sinh xuất sắc nhất, xuất thân từ trường Phật học chuyên khoa nội trú Liễu Quán Linh Quang, Huế, do Giáo hội Phật
giáo thống nhất Thừa Thiên chủ trương. Nhờ sự chiếu cố của quý ngài trong Ban giáo thọ, và sự cố gắng sau những năm tại nhà trường, Đại đức đã có công nghiên cứu và dịch thích bộ kinh Kim Quang Minh rất rõ ràng chu đáo; lại được Thượng tọa Thích Thiện Siêu giảo chính và Thượng tọa Thích Mật Nguyện cũng như nhiều ngài đã đọc qua đều hứa khả bản dịch này.
Tôi tin tưởng ở khả năng của Dịch giả và sự chỉ giáo của quý Thượng tọa.
Nhất là qua lời Tựa của Thượng tọa Thích Đức Nhuận và Lời nói đầu của
Dịch giả, tôi thiết tưởng cũng đã đầy đủ không còn biết nói gì hơn.
Nhân danh Tổng vụ trưởng Tổng vụ Hoằng pháp, tôi trân trọng giới thiệu với chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức tăng ni và thập phương Phật tử lưu tâm đọc tụng và phổ biến rộng rãi. Để được lợi lạc quần sanh và khỏi phụ bản hoài độ sanh của Phật tổ.
Nam mô Kim Quang Minh hội thượng Phật, Bồ tát Ma ha tát.
Viết tại Quảng Hương già lam, Gia Định,
Phật đản 2515
Hòa thượng THÍCH TRÍ THỦ.
Lời giới thiệu tập san công đức nhẫn nhục của Ni chúng Diệu Đức
LỜI GIỚI THIỆU CHO TẬP SAN CÔNG ĐỨC NHẪN NHỤC CỦA NI CHÚNG DIỆU ĐỨC
Muốn đánh dấu một trình độ tu tập, muốn ghi lại một vài quan điểm, kinh nghiệm lợi ích thiết thực đã điêu luyện trong những ngày tịnh tu theo giáo lý vô thượng, và cũng để kỷ niệm ba tháng an cư vừa qua; các cô tu học tại trường Sư nữ Diệu Đức đã viết tập Công đức nhẫn nhục này.
Trong tập sách, các đạo hữu muốn tìm một áng văn tuyệt tác hay một giáo lý thâm huyền, chắc chắn khó có thể làm thỏa mãn được. Nhưng nếu các đạo hữu muốn có một phương châm để lập thân xử thế, muốn đạt mục đích thành công theo chí hướng của mình bất cứ trường hợp nào, tôi thấy tập sách
này không phải là vô bổ. Vì nhẫn nhục là nền tảng cho cả hàng muôn ý nghĩ lành mạnh, lời nói lành mạnh và việc làm lành mạnh.
Và chỉ có con người lành mạnh mới tạo nên một thế giới an vui kiện toàn.
Vậy tôi xin chân thành giới thiệu cùng toàn thể Phật tử và những ai là người có chí muốn xây dựng cái sống cho tự thân, cho gia đình và cho xã hội.
THÍCH TRÍ THỦ
1.10.1954
Lời Chúc tết
CHÚC TẾT
Nhân dịp xuân Tân sửu về, thay mặt toàn Viện, tôi xin gửi đến quý Đại đức Tăng Ni, quý vị thiện tín đã góp nhiều công đức vào việc kiến thiết Phật học viện và toàn thể Phật tử mười phương Lời Chúc Năm Mới.
Trong ánh Xuân tỏa ngời hào quang của Đấng Từ thị, Chúng tôi cầu chúc quý vị một năm mới an lạc và tinh tấn.
Chúng tôi cầu mong ánh Xuân về mang lại cho qúi vị niềm vui bất tận như niềm vui của ánh đạo Giải Thoát nhiệm mầu.
Nam mô Từ thị Di Lặc Tôn Phật
Giám viện Phật học viện Trung Phần
Thượng tọa THÍCH TRÍ THỦ.
Việt Nam Phật Giáo bách Khoa từ điển
VIỆT NAM PHẬT GIÁO BÁCH KHOA TỪ ĐIỂN TỰA
Việt Nam Phật giáo Bách khoa từ điển giả tổng Thiền lâm chi chúng nghiệp, hợp giáo hải chi quần lưu, hân phiên tà ngoại vô minh, khoản khải vật tâm hữu lậu, thả khai đại tạng chi thược thỉ nãi tác tiểu căn chi trí đạo, kỳ soạn thuật ban chi thành lập dã. Khả xưng tam ban bất hủ nhi lập ngôn chi nhất, năng thừa ngũ chủng pháp sư nhi diễn dịch vi tiên.
Thiết văn hiện kim sử học Phật pháp du nhập phương Đông, Việt Nam tiếp thọ chi tiền, Trung Hoa thuận tòng chi hậu. Sở vị pháp vũ triêm nhu ngô quốc tự đệ nhứt thế kỷ, suất do Giao Chỉ thị giác đạo chi giao điểm, Cửu Chân thị trúc đán chi phùng nguyên, khả tín hỷ.
Nhiên tắc kinh nhị thiên tải như hà vị biệt hữu tam tạng cập Phật học Bách khoa từ thư tập thành Việt ngữ. Tự niệm ngoại bang chi xâm lược, ưu bát chi nuy nhuy; văn tự chi phôi thai, dịch biên chi thảo sáng, sử nhiên dư thâm khả di hám dã nhỉ!
Hồi tưởng nhị thập niên tiền, dư nhiệm Nha Trang Phật học viện chi giám đốc, triêu ư tài chủng đạo nha, tịch ư trác ma pháp khí, chung nhật tuy hản hữu kỷ hà thời, thâm tâm nhi hằng lưu hồ thử tác. Tích tai binh tiển cạnh phát, kinh cức hoạnh sinh, cố sử bản hoài vị toại.
Cận lai lương duyên khánh hội, chư thiện tri thức quảng phát đại tâm, thường tích thốn âm nhẫn lao cộng tác, thị cố tư thư di dĩ nhi cáo thành hỷ.
Tòng tư đối ư thử điển Hoa Phạn hoán cách Việt tự, quyền dư kỳ chuyển âm phù luật lữ, kỳ thích nghĩa khế chỉ tôn, bất dụng tha sơn chi thạch, toàn bằng y lý chi châu, phi thị giao trụ cổ sắc, đích nhiên phá để vi viên, khả vị đại hạn lưu kim, phụ ngư mộc Tây giang chi thủy, kiệm niên kiệt lật, cùng tử hoạch trưởng giả chi trân. Túc dĩ ích tư Việt Nam văn hóa cao tiêu thế giới tùng thư.
Hướng hậu toàn thể diệu âm tương liêu lượng, đại pháp tạng kinh tất dĩ kế tung. Thị tắc thù tạ Tam bảo chi hồng ân. Hoằng truyền Như Lai kim khẩu. Thâm vọng hải nội cao minh từ tâm bổ khuyết, dư bất thắng kiều xí chi chí. Cẩn tự.
Phật lịch nhị ngũ nhị tứ niên, Công nguyên nhứt cửu bát thập tuế, tại Mậu thân Quán thế âm Bồ tát đản nhựt. Việt Nam Phật giáo thống nhất giáo hội Hóa đạo viện Viện trưởng Sa môn Thích Trí Thủ huân mộc kính đề.
Văn đắc pháp
VĂN ĐẮC PHÁP CHÁNH PHÁP NHÃN TẠNG
CÁI VĂN
Oai âm vương dĩ tiền, vô Phật danh, vô chúng sanh danh. Thử thời chánh thị đạo kỳ, thị vô nhân giác tri, cổ ngã.
Phật Thế tôn vị nhất đại sự nhân duyên cố xuất hiện ư thế, tùy cơ thuyết pháp tứ thập cửu niên, tam bách dư hội. Cát đằng ký nhi hóa duyên tương tất. Kim khẩu tuyên ngôn, thủy chung bất thuyết nhất tự. Cố ư Linh sơn hội thượng, Thế tôn niêm hoa, đại chúng mang nhiên. Ca diếp phá nhan vi tiếu. Phật ngôn: ngô hữu chánh pháp nhãn tạng phó chúc ư nhữ. Do thị tương y bát truyền dữ:
Ma ha Ca diếp Tôn giả vi đệ nhất tổ.
Đệ nhị tổ A nan đà Tôn giả,
Đệ tam tổ Thương na hòa tu Tôn giả.
Truyền chí
Đệ nhị bát tổ Bồ đề đạt ma Tôn giả,
đồng thời vi Đông độ sơ tổ.
Đệ nhị tổ Huệ Khả đại sư.
Đệ tam tổ Tăng Xán đại sư.
Đệ tứ tổ Đạo Tín đại sư.
Đệ ngũ tổ Hoằng Nhẫn đại sư.
Đệ lục tổ Huệ Năng đại sư.
Thủ truyền
Đệ nhất đại Nam Nhạc Hoài Nhượng đại sư.
Đệ nhị đại Mã Tổ Đạo Nhất đại sư.
Đệ tam đại Bách Trượng Hoài Hải đại sư.
Đệ tứ đại Hoàng Bích Đoan Tế đại sư.
Phái truyền
Đệ nhất thế Lâm Tế Nghĩa Huyền thiền sư.
Đệ nhị thế Hưng Hóa Tồn Tương thiền sư.
Đệ tam thế Nam viện Huệ Ngung thiền sư.
Truyền chí
Đệ tam thập nhất thế Mộc Trần Đạo... Hoằng Giác Quốc sư
Đệ tam thập nhị thế Tuyết... Chơn Phác.
Đệ tam thập tam thế Đại Xa Như Trường Thượng Tổ Hòa thượng.
Đệ tam thập tứ thế Tử Dung Minh Hoằng lão tổ Hòa thượng.
Đệ tam thập ngũ thế Liễu Quán Thiệt Diệu Hòa thượng.
Đệ tam thập lục thế Lưu Quang Tế An Hòa thượng.
Đệ tam thập thất thế Chiêu Nhiên Đại Văn Hòa thượng.
Đệ tam thập bát thế Phổ Tịnh Đạo Minh Hòa thượng.
Đệ tam thập cửu thế Nhất Định Tánh Thiên Hòa thượng.
Đệ tứ thập thế Kỷ Cương Hải Thiệu Hòa thượng.
Đệ tứ thập nhất thế Thanh Chân Viên Giác Đại sư.
Đệ tứ thập nhị thế Trừng Thông Viên Thành Đại sư.
Bổn Sư phó ngã kệ vân:
Vật ngã nguyên phi dị
Sum la kính tượng đồng,
Tâm đăng chiếu vô tận,
Động tịnh thể viên dung
Vi tứ thập tam thế Đạo Giám Trí Thủ đại sư. Nhân giả tác khai hóa nhất thiết thiện tri thức đắc đại nhân duyên thượng cung hạ kỉnh hòa quang tiếp vật hành lục hòa chúng từ bi bất yết hiện lượng vô phân hòa kỷ hòa tha chơn biểu tín nhĩ.
Phó pháp kệ:
Hải tánh nan tư nghị,
Thừa đương nhân tự tri,
Không hoa do nhãn ế,
Sanh Phật tất giai phi.
Đệ tứ thập tứ thế pháp tử pháp danh Trừng San, tự Minh Hiền, hiệu Hải Tuệ đại sư.
Oai Âm Vương dĩ tiền dĩ pháp ấn tâm, Oai Âm Vương dĩ hậu dĩ tâm ấn pháp như thị trân trọng.
Thừa Thiên, Báo Quốc tự trụ trì Sa môn Thích Trí Thủ thọ ký.
Phật lịch nhị thiên ngũ bách bát niên,
Tuế thứ Ất tỵ Nhị nguyệt Sơ bát nhựt phó.
Việt Nam Phật Giáo Thống Nhất Giáo Hội Tăng Già Bia Minh
Phù đạo chấn Tây càn, pháp lưu Đông độ. Tông truyền Bắc quốc, chỉ thọ Nam bang. Ngã quốc tự Khương Tăng Hội phạm thanh chi thỉ xướng, kế Tỳ Ni Đa vi tiêu chí tông thành, chí kim, thiên bát bách dư niên. Đại đại tương thừa, tâm tâm thọ thọ, bất thắng kỷ ký. Đương kim chi thế Hòa thượng kỳ nhơn dư.
Hòa thượng Quảng Trị tỉnh, Triệu Phong phủ, Ái Tử hương nhơn, tánh Lê thị, phụ danh Văn Xưng, mẫu húy Trần thị. Thế gia nghiệp Phật. Vu Dương lịch nhất bát thất bát, Giáp dần Chánh nguyệt Thất nhật sanh. Bẩm tánh từ hòa, huệ căn thâm cố. Thập bát tuế đồng chơn nhập đạo, y Từ Hiếu tự Tâm Tịnh Hòa thượng vi bổn sư, kinh nhị tải thế phát, thọ sa di giới pháp danh Trừng Thủy, tự Chí Thâm, tự Lâm Tế tứ thập nhị thế, Liễu Quán pháp phái đệ bát thế. Tư hậu tùy thị bổn sư kết thảo am tu trì, tức Tây Thiên tự thị dã. Niên nhị thập bát, lễ Quảng Nam Phước Ấn tự Vĩnh Gia Hòa thượng , cầu thọ đại giới. Kế dự pháp huynh Giác Tiên Hòa thượng khai kiến Trúc Lâm
thảo am. Dĩ lưu thiền quán, tức kim Trúc Lâm tự thị dã. Kế chi đắc pháp Đại sư hiệu Giác Nhiên, kệ viết:
Giác tánh tự thiên nhiên
Sắc không bất hiện tiền.
Vật ngoại nhàn nhơn sử,
Cần tu bổn lý Thiền.
Dương lịch nhất cửu nhất thập, Tâm Tịnh đại lão Hòa thượng viên tịch. Hiếu sự tất, đầu Thiên Hưng tự Huệ Pháp Hòa thượng tham học lịch số tải. Hựu phát túc tham phương, đạo hạnh chiêu trước, thường dĩ Thiền luật trì danh. Khải Định Kỷ mùi sắc vi Thánh Duyên quốc tự trụ trì, tầm thăng y tự Tăng cang. Dương lịch nhất cửu nhị cửu, Sơn môn tăng già cung thỉnh vi Thiền Tôn tự Tổ đình trụ trì. Lịch nhị tải, trùng hưng tự sở quang huy. Nhiên thời đinh muội vận, đạo pháp lăng di, nhân tâm ly tán. Nãi dữ Phước Huệ, Giác Tiên, Tịnh Hạnh, Tâm Minh chư thượng nhơn, vu Dương lịch nhất cửu tam nhị sáng lập An Nam Phật học hội, kiêm tác chứng Đại Đạo sư. Tán trợ Tâm Minh Lê Đình Thám Bác sĩ xuất bản Viên Âm tạp chí, nỗ lực xương minh Phật giáo, khôi phục tiền hiền, đại chấn nhất kỳ chi âm hưởng. Hậu tam tải, tịnh Tâm Minh cư sĩ thiết lập Tây Thiên Phật giáo đại học đường, cung thỉnh Bình Định Thập Tháp Phước Huệ Hòa thượng vi thân giáo sư đào chú hậu côn, tác tương lai nhân; nhi Hòa thượng vi kỳ giám đốc dã. Dực niên trác tích, Đà thành kiến lập thử Tỉnh thị Phật học hội. Dương lịch nhất cửu ngũ lục nhậm Nha Trang Trung phần Phật học viện Viện trưởng, tịnh cai Viện Đại giới đàn, đàn đầu Hòa thượng. Thử thời Hòa thượng dĩ kinh lục thứ vi đàn đầu Hòa thượng, Nhị độ vi Yết ma a xà lê; kỳ giới đồ thất chúng thiên vạn hữu dư nhi tri danh giả bất thiểu kỳ nhơn. Dương lịch nhất cửu ngũ bát sung Trung phần Phật học hội Hội trưởng, lịch tứ tải Phật sự thinh hành, nhi ma ngoại kinh úy. Vu Dương lịch nhất cửu lục tam Quý mão, Phật đản kỷ nhật, tư Ngô triều thiện quyền hà chánh; triệt hạ Phật kỳ tăng ni thọ hại, Phật tử nhất tề quật khởi, Hòa thượng dữ chư trưởng lão, bất từ mạo quyện, trụ trượng xuất chúng đấu tranh. Tịnh chi Phật giáo an hành, tự thị Việt Nam Phật giáo thống nhất giáo hội thành lập, Hòa thượng sung vi Tăng thống viện trung ương giáo phẩm trưởng lão Hội đồng chi thành viên. Đặc biểu Hòa thượng nội uẩn khoan minh chi tâm, ngoại thí giản huệ chi đức. Dương lịch nhất cửu thất thập hữu tác Vĩnh Gia đại giới đàn Đàn đầu hòa thượng. Kỵ chí Đệ nhất Tăng thống Thích Tịnh Khiết Hòa thượng viên tịch ư Dương
lịch nhất cửu thất tam Quý sửu xuân, Giáo hội thất chúng, nhất tề suy tôn Hòa thượng kế vị Đệ nhị thế Tăng thống. Thời nhi chiến sự vưu khốc liệt cố, đăng vị chi sơ, tiếp nhiêu trí lực vận động hòa bình, công bố dân tộc hòa giải hòa hợp chi Thông điệp. Giang sơn giải phóng chi hậu, đạo hướng Phật giáo đồ tấn tu tự lợi lợi tha chi pháp hạnh, dự toàn dân đại đoàn kết vu phú quốc cường dân, thật thi Bách Trượng thanh quy chi ý chỉ.
Bất giác Dương lịch nhất cửu thất cửu Kỷ mùi Chánh nguyệt Lục nhật Dần bài, vô bệnh tập chúng di ngôn, an nhiên thị tịch. Thế thọ nhất bách linh nhị, Giới lạp thất thập tứ. Giáo hội thất chúng thâm hàm kỳ công cao, ngưỡng mộ kỳ đức đại, cộng tương khuyến mộ tác nhất phương phần dĩ tạng bách niên sanh tử chi khu; nhi tác vạn đại chiêm y hữu sở. Công thuyên, mạng dư
tác bia ký. Tự ngoan lương sơ, nan kham trọng nhậm. Nhiên nhi tứ thập dư niên sư trưởng thiện hữu chi tình thâm... Cố nan từ , nãi cường sưu kỳ sử sự chúng sở cộng tri, khảo vi chi thật lục như thượng.
Y! Hòa thượng chi sanh bình chí hạnh kiêm trinh, công đức phong vĩ, đa thức quả ngôn, nghiêm từ trì vật, thiền cơ mật khế, đạo đức nguy nguy, thành vi pháp hải hồng chu, tòng lâm đại thọ. Khởi thủ chuế ngôn tai, viên lục (đắc) thời Bích Phong Đại sư thán từ cẩn gia nhất tụng đại vi minh viết:
Hưu vu tai!
Từ phiến xuân phong
Bi triêm hạ vũ
Thu nguyệt cô viên
Đông tùng độc tú
Đại châu sa giới
Phi khứ phi lai
Tế thập vi trần
Vô thinh cô xú
Đồng chơn hướng Phật
Phước trí kiêm tu
Nhất ngộ nhập trần
Sư tư thọ thọ
Phi y trì bát
Lợi phổ nhơn thiên
Phú kệ đàm kinh
Đạo thông truy tố
Tăng cang nhĩ nhật
Hải chúng hàm y
Hòa thượng đương thời
Giới châu quảng bố
Việt Nam Phật giáo
Tăng thống kế thừa
Đại đạo chiêu thùy
Hàm linh ngưỡng mộ
Diêm phù đại mãn
Trực hướng vô dư
Tứ chúng kiền cầu
Tháp lưu tư độ.
Nam mô Lâm Tế tứ thập nhị, sùng hưng Thiền Tôn tự tổ đình trụ trì, sung Việt Nam Phật giáo thống nhất giáo hội đệ nhị thế Tăng thống thượng Trừng hạ Thủy hiệu Giác Nhiên Đại lão Hòa thượng Giác linh tác đại chứng minh.
Thời, Phật lịch nhị ngũ nhị nhị, Dương lịch nhất cửu thất cửu Kỷ mùi Xuân.
Hóa Đạo viện Viện trưởng hậu học Thích Trí Thủ cẩn soạn.
Bia Cố đệ nhị Tăng thống, Hòa thượng Thiền Tôn.
Kệ phú pháp
PHÚ PHÁP DỰ HẢI TUỆ ĐẠI SƯ
Hải tuệ nan tư nghì
Thừa đương nhơn tự tri
Không hoa do nhãn ế
Vô thị diệc vô phi.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC THIỆU.
Dĩ Đức Thiệu gia phong
Cổ kim như thị đồng
Pháp quang hương bất tận
Hải ấn thể hàm dung.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC TÂM.
Đức vi trí giả Tâm
Hà tu hướng ngoại tầm
Hữu vô thường đoạn luận
Hải tạng bất duy tâm.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC PHƯƠNG.
Cổ dĩ Đức lưu Phương
Ly không hữu đoạn thường
Tâm hương thù hải nguyện
Vĩnh kiếp bạn y vương.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC CHƠN.
Ba trừng tâm nguyệt hiện
Nhãn ế loạn hoa sanh
Đức Chơn tâm thường tịnh
Hải tánh tự nhiên thanh.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH PHƯỚC ĐƯỜNG.
Chư pháp sanh bất sanh
Chư pháp diệt bất diệt
Phước Đường vô tận tạng
Hải đức biến trang nghiêm.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH PHƯỚC CHÂU
Phước đức thắng minh châu
Bất lao ngoại hướng cầu
Hải đăng thường tịch chiếu
Bảo tạng bất thắng thâu.
PHÚ PHÁP DỰ THÍCH PHƯỚC NHƠN
Phước địa đãi phước nhơn
Vãng lai an cát tường
Hải tâm hoàn hải nguyện
Xuất nhập tận dung thông.
Thơ và Câu đối
THƠ VÀ CÂU ĐỐI THƠ
VIẾT TRONG ĐỜI SỐNG ĐẠO
PHẬT HỌC VIỆN NHA TRANG
Mang mang trường dạ trung
Tam bảo vi minh đăng
Thao thao khổ hải nội
Tam bảo vi từ hàng.
Hoang mang giữa quãng đêm dài
Này ngôi Tam bảo là đài quang minh
Ngập trời bể khổ lênh đênh
Này ngôi Tam bảo sanh linh thuyền từ.
Kỷ niệm Phật đản 2505
THÍCH TRÍ THỦ
CUNG KỶ TỪ HIẾU TỔ ĐÌNH KHÁNH THÀNH CHI LỄ
Mạc nhĩ Thiền tôn truy tư Tổ
Đức quang hỷ từ bi đại tai
Hùng lực Từ Hiếu gia danh
Xuân sơn tịnh vức bất ỷ bất thiên.
Duy tinh tình nhất thị pháp trường
Ngưng kỳ nghi bất hoặc lịch đại
Miên miên tiêu tâm dực dực
Vạn cổ chân phong yết kỳ hữu cực.
Phật lịch nhị thiên ngũ bách tứ niên
Canh tý Mạnh Đông
Ba La, Tra Am tọa chủ hiệu Trí Thủ
Tịnh môn pháp bái thượng.
(Câu đối ở chùa Từ Hiếu, đề tặng Hòa Thượng Tọa chủ nhân lễ khánh thành chùa).
ĐỀ TẶNG HÒA THƯỢNG CHÙA CHÂU LÂM.
Mỹ hỷ đạo sư, cứ sư tử tòa, diễn đại pháp âm
Hoán tỉnh mê nhơn văn diệu kệ,
Thiện tai văn sĩ, trước tệ cấu y, hiện tiểu thừa tướng
Vãng hồi cùng tử phó gia trân.
ĐỀ TẶNG CHÙA BA LA, HUẾ
Bán thiên chung bích nhập Kỳ viên
Mãn địa hoa hương khai Phật quốc
(Câu đối)
Dĩ Đức Trì thân hảo tác nhân
Tam sinh thạch thượng thủ tinh thần
Hành thâm Bát nhã Ba la mật,
Mãn địa thiên hoa bất trước thân.
(Phật lịch nhị ngũ nhất ngũ, Tân hợi Thu)
ĐIẾU SƯ HUYNH TRÍ GIẢI
Tam sanh thạch thượng ức tiền duyên,
Nhân, ngã, đồng tham Đại Phổ Hiền.
Quy khứ bất phường, vân tán tụ,
Cô tùng, hạc lãnh, nại hà thiên!
Dịch
Ba sanh hòn đá nhớ tiền duyên,
Cùng học cùng tu hạnh Phổ Hiền.
Đi mất, ngại gì mây tán tụ!
Tùng côi hạc lạnh nói sao nên!
NƯỚC TÀO KHÊ
Khe Tào nước chảy về Đông,
Bát bình nối dõi lâu không nhớ ngày.
Trăng thiền nào khác xưa nay,
Viên Thành ấn chứng đã dày công tu.
TỤNG KINH HOA NGHIÊM CẢM TÁC
Phần hương nhứt nguyện Pháp không vương Đại hạnh đồng tham biến cát tường Sát hải trần thân thi diệu lực.
Trầm kha chướng loại tận an khương.
Đốt nén tâm hương trước Phật đài
Phổ hiền hạnh cả nguyện nào sai
Hiện thân cát bụi vào muôn nẻo
Chữa bệnh trầm kha khắp mọi loài.
CẢM NIỆM PHẬT THÀNH ĐẠO
Đêm sâu từ bỏ chốn hoàng cung
Cắt đứt dây thương bận mấy vòng
Chữ đạo nằm trên ngai phú quý
Thề đem muôn loại thoát lao lung.
Lao lung đau khổ chốn trần ai
Bể ái nguồn ân chìm nổi hoài
Động mối bi tâm nguyền tát cạn
Trải bao sương tuyết cũng không nài.
Không nài thể chất có và không
Khám phá cho ra manh mối lòng
Đạp vỡ hồng trần gương trí rạng
Đốt đèn chân lý dẫn quần mông.
Quần mông theo dõi ánh từ quang
Hổ biến rừng mê khỏi lạc đoàn
Mưa móc thấm nhuần cơn sống chết
Nhớ ơn Từ Phụ mãi lo toan.
Lo toan xin đốt nén tâm hương
Với nhánh quỳ hoa ngỏ cúng dường
Thành đạo bốn phương trời chấn động
Muôn linh mừng thấy đấng Y Vương.
Y Vương chứng tỏ khối lòng châu
Trăm kiếp nghìn đời nguyện cúi đầu
Sứ mạng làm tròn thân đệ tử
Chiếu đèn diệu huệ giữa đêm sâu.
(1948)
TẶNG ĐỔNG MINH ĐẠI SƯ
Nhất thừa thật tướng ấn
Pháp pháp tận viên dung
Từ bi vô quái ngại
Tứ cú bách phi không.
HƯỚNG VỀ
Mỗi lần xuân hết hè sang,
Hồ trong sen nở nhụy vàng phơi hương.
Đàn con Phật, khắp muôn phương,
Hướng lòng thành kính cúng dường Đản sanh.
Thâm tâm truy niệm ân lành,
Nghìn xưa Ưu bát một cành ngát hương.
Nhớ thuở ấy, lúc tan sương,
Nhạc trời rung cảm, bốn phương thái bình; Muôn chim ca khúc bình minh,
Cha lành cứu khổ ứng sinh Diêm phù,
Tám mươi năm mãn công phu,
Sa la ẩn bóng, mạn thù thâu hương!
Đạo vô thượng đủ ngàn phương;
Ánh vàng chói lọi, sáng đường lầm mê.
Phá trừ ma chướng nặng nề,
Sanh linh lạc lối trở về đường ngay.
Kiếp xưa âu cũng duyên may,
Mênh mông bể khổ được lây hương thừa;
Xót mình đức bạc tài sưa,
Ân sâu khó trả, nghiệp xưa còn nhiều
Trước đài hương tỏa phiêu diêu,
Chí thành đảnh lễ đấng Siêu Nhân Hoàn;
Con thề đem mảnh thân tàn,
Phụng thờ chánh pháp đạo vàng bền lâu.
Hư không tan rã mặc dầu,
Sắt gan ghi tạc, nguyện cầu chứng tri;
Hướng về muôn đức từ bi,
Đường lên giác đạo quyết đi tận cùng.
(Đặc san Mừng Phật đản P.H.V.1957)
CẢM TÁC XUÂN CANH TUẤT
Tuổi đà "dĩ thuận" lẻ thêm hai
Hơn thiệt chi chi cũng hết nài
Nội hạc chưa ngừng sân Lão thọ
Ngàn mây còn vướng ngõ Hoàng Mai
Non xanh, pháp nhãn hoa Linh Thứu
Nước biếc, thiền tâm bóng Thiện Tài
Cánh thiệp tin xuân hồn đất mẹ
Nén hương hằng nguyện trước liên đài.
VỊNH CÂY BỒ ĐỀ
Bồ đề đạo thọ gốc thiên nhiên
Phật tổ xưa kia đến tọa thiền
Dẹp sạch ma vương thành chánh quả
Bước lên thánh vị được chơn truyền
Ba ngàn thế giới hào quang tỏa
Muôn vạn sanh linh giải thoát phiền
Dầu dãi nắng sương càng vững chắc
Đâm chồi nảy lộc khắp tam thiên.
(Mậu Thân, 1968)
XUÂN QUÝ MÃO CẢM TÁC
Xuân này tính tuổi chẵn năm lăm
Kiểm điểm công phu ngấy lỗi lầm
Còn luyến cành hoa khi sáng sớm
Đan vương tơ nắng lúc chiều âm.
Liệng vành mỏi cánh thương thân bướm
Nhả kén si gan ngán ruột tằm
Đốt nén hương nguyền thề sám hối
Trước sau giữ trọn chữ Không Tâm
(1963)
XUÂN MẬU THÂN
Bốn mươi tuổi đạo, sáu mươi đời
Cái kiếp phù sinh quá nửa rồi
Cay đắng nếm dư đầu chót lưỡi
Khen chê nghe đủ giữa vành tai
Mây ngàn vạn nẻo tung đường hạc
Hương nguyện mười phương quyện gió trời
Tâm sự sắc không ai có biết ?
Kìa gương bát nhã vốn trong ngời.
(Mậu thân, 1968)
CẢM ĐỀ NON BỘ BẢN ĐỒ VIỆT NAM
(tại Thiền thất P.H.V. Nha Trang)
Dấn thân mây hạc giang hồ
Chạnh lòng quê mẹ dư đồ Việt Nam.
Này thắng tích nọ danh lam,
Máu xương trang trải ai làm nên khung.
Đúc vun khí tiết hào hùng,
Hai vai gánh nặng Quang Trung Nguyễn Hoàng.
Trường Sơn một dãy hiên ngang,
Càng nhìn càng ngắm muôn vàn thân yêu.
Non sông gấm vóc mỹ miều,
Ngàn năm văn hiến nhiễu điều giá gương.
Dù cho Nam Bắc đôi đường;
Đốt lò hương nguyện bốn phương một nhà, Sớm hôm hướng nẻo Phật đà,
"Sắc, Không" tâm sự đường xa nỗi gần.
Mong sao giữ vẹn mười phần
Thanh cao dáng núi, trong ngần vẻ sông.
Gấm vóc gương nước tinh thần,
Đạo vàng dân tộc chiếu hồng muôn xuân.
VIẾNG LẠI CHÙA HƯƠNG
Cỏ hoa còn nhớ ta chăng,
Bước du tăng đã bao lần tới đây ?
Tuyết sương nhuộm bạc râu mày
Non sông gấm vóc vẫn đầy sắc xưa.
Đây khe yến, nọ rừng mơ,
Này am cửa Võng, suối bờ Giải oan.
Hỏi thăm người cũ: bàng hoàng,
Anh linh đã nhập sen vàng phương Tây! ...
Nam Thiên đệ nhất còn đây,
Chim ca cúng trái, cá quầy nghe kinh.
Hoa thiên sương ngọc long lanh,
Hương thiền ngào ngạt gió lành phân phân ...
Trầm loang điểm tiếng chuông ngân,
Bước lên mỗi bước, tần ngần, nao nao ...
Tình yêu đất mẹ dâng cao
Trong ngần bể rộng dạt dào suối khe
Ba ngàn thế giới nhắn nhe
A di đà Phật quy về, ai ơi!
Bức tranh thủy mạc ngàn đời,
Đào nguyên e cũng hổ ngươi kém phần ...
QUỲ TRƯỚC ĐIỆN
Đệ tử hôm nay quỳ trước điện
Chí tâm đảnh lễ đấng Từ tôn
Đã bao phen sanh tử dập dồn
Trôi lăn mãi trong vòng lục đạo
Thế tôn đã đinh ninh di giáo
Mà con còn đắm đuối mê say
Mắt ưa xem huyễn cảnh hằng ngày
Tai thích tiếng mật đường dua nịnh
Mũi quen ngửi mùi thơm bất tịnh
Lưỡi dệt thêu lắm chuyện cay co
Thân tham dùng gấm vóc sa sô
Ý mơ tưởng bao la vũ trụ
Bởi lục dục lòng tham không đủ
Lấp che dần trí huệ từ lâu
Hôm nay con giác ngộ hồi đầu
Tâm sám hối phơi bày tỏ rõ
Nguyện tội ác từ nay lìa bỏ
Chuyển sáu căn ra khỏi lầm mê
Trước đài sen thành kính hướng về
Tịnh tâm ý quy y Tam bảo
Phật giới cấm chuyên trì chu đáo
Dứt tận cùng gốc rễ vô minh
Chí phàm phu tự lực khó thành
Cầu Đại Giác từ bi gia hộ
Dù phải chịu muôn ngàn gian khổ
Con hết lòng vì đạo hy sinh
Nương từ quang tìm đến bảo thành
Đặng tự giác giác tha viên mãn.
TỤNG KINH PHÁP HOA CẢM TÁC
Một lòng kính lạy Phật đà
Ngàn đời con nguyện ở nhà Như lai
Con hằng bận áo Như lai
Con ngồi pháp tọa Như lai muôn đời
Trí lực năng nhân tiêu cổ sầu
Thân vân tâm nguyện nhất thời hưu
Nhược ly không hữu đoạn thường luận
Khổ hải cuồng ba bát hoạt châu.
Phật lịch nhị ngũ nhị tứ, Canh thân hạ
Quảng Hương Già Lam
Thiện Thệ Tử Thích Trí Thủ đề
Bài thơ họa theo bài Nguyên Xương của Tuệ Không Già lam, nơi hiệp chúng tăng già. Tu niệm nào phân biệt trẻ tra.
Gặp bạn thơ vui câu Đổ Phủ
Noi đường giác rạng tánh Di đà.
Liêu sau vọng bái hình Sơ tổ
Sân trước cung chiêm tượng Phật bà.
Cửa đạo khai tâm thường rộng mở,
Khuyên đời chẳng nệ khách vô ra.
THƠ NHÁC
(Thiện Mỹ số 48, trang 12 ngày 22-10-1965)
Nhân đọc bài Chiếc Mũi, nguyên tác Bgunosure Akutagan do thi sĩ Vũ Trụ dịch, đăng ở tuần báo Thiện Mỹ số 46 ra ngày 8 tháng 10 năm 1965. Sực nhớ một bài thơ Nhác của thầy tôi (Hòa thượng Viên Thành sáng lập chùa Tra Am, Mật Sơn ở Huế hiện nay) đọc cho tôi nghe hồi còn nhỏ mới xuất gia hành đạo. Xin chép ra đây để cống hiến bạn đọc nghe cho vui. Mặc dù nó không còn hợp thời theo tôi nghĩ. Thơ rằng:
Ai thăm ơn lắm, dám thăm ai,
Ai mời xin lánh, dám mời ai.
Nhà dột lá che không đợi lợp
Phên xiêu gió đẩy không đợi cài
Phải chăng mặc thế hơi nào nghĩ
Hơn thiệt tình đời cũng chẳng nài
Dễ có công đâu ngồi quẹt mũi ( )
Nay còn chưa kể huống là mai.
BÀI THƠ BÈO
(Do Trạng Giáp Hải họa. Nguyên tác của Bao Bá Ôn. Hòa Thượng dịch sát nghĩa)
Vải gấm dày dày chẳng lọt kim
Lá liền với gộc kế nào thêm
Đã cùng mây trắng tranh làn nước
Lại thấy vừng hồng rực ánh tươi
Ngàn lớp sóng nhồi không rã nổi
Muôn cơn gió dập chẳng lay chìm
Ít nhiều rồng cá nương trong ấy
Lã Vọng ngồi câu hết chỗ tìm.
Bể ái sông mê sóng ngập đầu
Xoay vòng sống chết mãi không thôi
Ai mà trở gót xoay đầu lại
Trước mắt đài sen hiện sáng ngời.
Mái chùa che chở hồn dân tộc
Nếp sống muôn đời của tổ tông.
CỐ ĐÔ HOA LƯ
Ngàn năm văn hiến Việt Nam ta
Đinh Lý Trần Lê quả thật là
Để tiếng anh hùng ngời nét đẹp
Diệu phong đã vẹn trổ hồn hoa.
(Tham quan cố đô Hoa Lư tháng 9.1983)
NÔNG TRẠI NƯỚC NGỌT
Ba gian nhà là một chòm mây
Cảnh trí khen ai khéo sắp bày
Dạo khắp bồng lai về "Nước ngọt"
Ba gian nhà là một chòm mây.
(Cảm tác khi đi thăm đạo hữu Nguyễn Mậu Tùng tại nông trại Nước Ngọt)
(1940)
NHỚ LÀNG
Tôi nhớ làng tôi sống cực nghèo
Lũy tre soi bóng nước trong veo
Quanh năm phẳng lặng dòng sông Hãn
Đùm bọc thân yêu tấm nhiễu điều
Làng tôi xa lánh cảnh phồn hoa
Sớm tối chuông ngân khắp mọi nhà
Luống cải vồng rau sanh hoạt thú
Tiếng cười xen lẫn tiếng dân ca.
Làng tôi cát mịn nước hồ trong
Gió mát sen thơm dân một lòng
Chạp giỗ sum vầy tình nội ngoại
Buồn vui san sẻ đói no chung
Làng tôi khó tả hết tình yêu
Dù nói bao nhiêu chẳng thấy nhiều
Bể rộng trời cao tôi thấy nhỏ
Trung Kiên đất tổ ngập tình yêu.
THĂM LẠI CHÙA NON NƯỚC
Mười lăm năm trước đến ngày nay
Cũng nước non tiên cũng lối này
Hòn đá tham thiền trơ trọi đó
Hỏi thăm người cũ chẳng ai hay.
LÊN VỌNG HẢI ĐÀI
Trời mênh mông bể mênh mông
Trời bể mênh mông sóng chập chồng
Mấy chiếc thuyền ai qua bể biếc
Nỗi sầu mang nằng chở không đùa.
LÊN VỌNG GIANG ĐÀI
Giang sơn gấm vóc ngắm càng xinh
Nước nước non non thật hữu tình
Mây bạc chập chờn ngang cửa động
Thương thay bầy én liệng quanh vành.
KÍNH ĐIẾU THẦY KIM TIÊN
Thầy chết rồi ư ?
Mang mác hồn quê mây tán tụ.
Tôi còn sống sót lại
Mênh mông bệ nguyện lệ đầy vơi!
ĐIẾU HÒA THƯỢNG THÍCH MẬT NGUYỆN
Đồng bào còn đau khổ
Nhân loại còn nhiễu nhương
Lá vàng rơi xơ xác cội bồ đề
Hòa thượng ra về chi quá vội
Đạo pháp cần phát huy
Đàn em cần hướng dẫn
Mây trắng phủ lờ mờ trăng bát nhã
Chúng tôi ở lại tính sao đây
Mạnh thu, Nhâm Tý-1972
XUÂN NHÂM TÝ
Niên ba sáu sáu đã qua rồi
Bâm bốn còn lưa nửa ấy thôi
Trông trước nào ai người cố cựu
Nhìn sau biết có kẻ tương lai
Non cao gió lộng cành xuân động
Sông rộng gương lồng chiếc én bơi
Bất diệc nụ cười xuân Bố Đại
Bàn cờ sắp xóa thưởng xuân chơi
NHỚ BÓNG THUNG HUYÊN
Ngùi ngọc nga thi chạnh tủi phần
Trời cao đất rộng đức sanh thân
Bao nhiêu cảnh giới nào qua lại
Ngàn dặm ven trời bóng bạch vân
Bạch vân tan hợp rải đầu non
Những tưởng hung thuyên mắt mỏi mòn
La rụng thu về cành rớm lệ
Tiêu sơ tiếng nhạn động tình con
Tình con mang mác ánh sao hôm
Phưởng phất hồn thiêng ngọn gió nồm
Tôn giả Mục Liên gương hiếu hạnh
Đài sen xin nguyên chứng chơn tâm
KHÓC CHA
(Làm thay con gái ông Đắc khóc cha)
Nhớ cha con biết nói gì đây
Bể khổ chơi vơi huyết lệ đầy
Nhìn mẹ cuộn đau tằm rút ruột
Trông em xa xót vượn xuối tay
Trời sao ghét bỏ người côi quả
Đất nở không dung kẻ dại ngây
Sớm tối còn đâu lời giáo huấn
Chở che ngưỡng vọng đất cao dày.
THƯƠNG NHỚ
(Kỷ niệm 48 năm ngày thầy viên tịch
7-10 Bính Thìn 1976)
Bốn tám năm xưa cũng phút này
Gió mưa man mác tớ xa thầy
Những lời diệu huấn con thường nhớ
Con gởi hồn con đân gió mây
CẢM TÁC SINH NHẬT 67 TUỔI
Sáu bảy xuân thu giữa cuộc đời
Buồn vui mừng giân khéo trêu ngươi
Thân này đã hứa cùng non nước
Vinh nhục khen chê chỉ mỉm cười
XUÂN MẬU NGỌ
Xuân về Mậu Ngọ tuổi lai hy
Chẳng dám khoe chi chẳng muốn gì
Bảo ở thì ừ hoan hỷ ở
Kêu đi âu cứ tự nhiên đi
Cảnh khô lá úa mai nhưng nụ
Mây cuốn sương tan đá vẫn lỳ
Vô tận không thời vô tân ý
Thị chưa từng bận ngại gì phi.
BÓNG TRĂNG
Đầu sào trăm thước câu buốn
Một làn sóng độngngàn luồn sóng theo
Đêm thanh nước lạnh cá nghèo
Đầy thuyền chở nặng trăng gieo bóng về.
KHUYÊN TU TỊNH ĐỘ
Pháp môn tịnh độ gắng tu hành
Giữ trọn niềm tin quyết vãng sanh
Bể khổ thuyền từ buồm thuận gió
Hồ trong sen ngát đất trời thanh
Mẹ hiền tựa cửa trông con dại
Cha khổ đưa tay đón kẻ thành
Cứu độ sanh linh hoằng thệ nguyện
Nhất tâm bất loạn niệm hồng danh.
CÂY BÈO
Dọc theo ruộng nước bám như chậm
Rể bám vào đâu cũng chẳng thêm
Vờ có căn nguyên, vờ có lẽ
Dám chi sạch tiết, dám chi tâm
Tụ rồi đã chắc chi khi tán
Nổi đó náo hay đến lúc chìm
Gặp trận trời cho cơn gió lốc
Quét tan hề bể khó mà tím
Chen nhau vảy gốm khó luồn kim
Cành rể liền nhau chẳng kể thân
Tranh với bóng mây trên mặt nước
Hé dung ánh nhật lọt dòng tâm
Nghìn trùng sóng đánh thường không vỡ
Muôn trận phong ba cũng chẳng chìm
Nào cá nào rồng trong ấy ẩn
Cần câu Lữ Vọng khó mà tìm.
HỌA VẦN THƠ GIÀ
Của sư bà Như Không
Tai điếc mắt mờ phận chịu hư
Lão lai tài tận biết răng chừ
Đôi giò thêm gậy lo còn thiếu
Nửa bát lưng cơm gắng vẫn dư
Nhìn trước trông sau thêm chán ngán
Say đi nghĩ lại ruột đau dừ
Hoại không thành trụ đời kiên cố
Dấn bước như không mới thật cừ.
TẶNG ĐỆ TỬ NGUYÊN NGHI
Tôn thờ đức Phật chí kiên trinh
Nữ giới thua ai mối đạo tình
Kim địa gieo trồng hoa Nạc Lợi
Phượng hoàng bay liệng cảnh thanh bình
Pháp hoa kinh tả dâng chư Phật
Danh vọng đời cô nhường chúng sanh
Nguyên thỉ yếu chung dòng vọng tộc
Nghi dung ngưỡng đạt đấng cao minh.
NGƯỜI NGẮM HOA ĐÀO
Bác ngắm hoa đào lại nhớ mai.
Miền Nam buổi sống mộ danh người.
Chín hai tuổi chẵn xuân còn mãi,
Tám mốt năm tròn nước sáng soi.
Thống nhất chung lòng xây vững đạo
Tùy duyên một dạ ghé vai đời.
Mai vàng cực lạc trong trần thế
Tứ chúng đồng tâm trước Phật đài.
Xuân Tân Dậu cảm tác.
CÂU ĐỐI
GIỚI ĐÀN P.H.V. HẢI ĐỨC 1973
Giới thọ hữu hà nan nan giả chung thân trì tịnh giới, Đàn tràng phi dung dị dị tai đại lực hộ hành đàn. Thọ giới không chi khó, khó vì trọn đời trì tịnh giới, Đăng đàn đâu phải dễ, dễ thay đủ sức hộ hành đàn. Chứng Chơn đế lý như Điều ngự thân lâm Xá vệ, Minh Phật tâm tông tợ Tào khê kế thuật Hoàng Mai. Chứng Chơn đế lý, như Thế Tôn thân lâm Xá vệ, Rõ Phật tâm tông, tợ Tào Khê kế thuật Hoàng Mai. Hòa hiệp tế tam thừa vận xuất tâm trung đạo lực,
Thượng năng huân ngũ phận hiển dương tánh thượng pháp thân.
Hòa hợp thuyết tam thừa, vận hết tâm thành đạo lực, Thượng năng dâng ngũ phận, bày tròn tánh đức pháp thân Chúc Phật giáo chi hà xương quốc tộ miên trường vĩnh lịch Nam sơn chi thọ,
Giới Thích tôn chi thùy phạm tòng lâm quy củ giáo lưu Đông chấn chi đàn.
Chúc Phật giáo lâu dài, nước nhà hưng vượng, thọ sanh Nam sơn muôn thuở,
Cầu Thích tôn gia hộ, đạo pháp vinh quang, Phước đầy Đông hải khắp nơi.
CỐ ĐÔ THIÊN MỤ TỰ TRỤ TRÌ
ĐÔN HẬU THƯỢNG NHƠN HUỆ TỒN
Đạo sinh thuyết pháp ngoan thạch điểm đầu Thánh giả thôn châm thiên nhơn củng thủ.
Phật lịch nhị ngũ nhị niên, tuế thứ Đinh mùi niên Thu.
Thiểu nạp Thích Trí Thủ thư tặng.
ĐIẾU NGÀI QUY THIỆN
Tích niên pháp nhủ đồng triêm,
thệ hải giả tằng minh thiết thạch
Kim nhựt đàm hoa tiên lạc,
thiền lâm thùy thị nại phong sương.
ĐIẾU THẾ HUYNH KIÊM PHÁP LỮ
HÒA THƯỢNG THÍCH DIỆU HOẰNG
Nguyện thế thế sanh sanh đồng vi từ bi quyến thuộc.
Pháp tịch diễn chơn thuyên sư hống nhất thanh hồ quần tan thiển.
Sư tọa tuyên diệu nghĩa phạm dương nhất khúc ma ngoại hàng tâm.
Yết đế khâm sùng giới tử khải tam phương trượng pháp môn biện sự,
Ma ha quảng đại sa di bạch tứ đế tiền thọ cụ đăng đàn.
Con Hồng cháu Lạc văn hiến bốn ngàn năm
nối tiếp anh hào dòng bất khuất.
Cảnh Phật ngày Trời giang sơn muôn vạn thuở đề cao dân tộc chí hiên ngang.
(Mùa Đông năm Quý sửu, 1973)
Hồn dân tộc, mái chùa tô nét đẹp
Tiếng pháp âm, dòng nước họa vần thiêng.
Tóc treo chẳng nại canh dài vắn
Cháo lỏng đầu nài bửa đói no
HẾT
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
